athanasius-theology.quaestiones-ad-antiochum-ducem-sp pg028_0307.1
πῶς μᾶλλον αὐτῷ τῷ τούτων ποιητῇ ( 90 ) πρέπει τὸ εἶναι ἀκατάληπτον ; Μυστήριον γὰρ γνωριζόμενον οὐδὲν ἐστι λοιπὸν θαυμαζόμενον . Οὐκοῦν ἡ Χριστιανῶν πίστις , καὶ τὸ τούτων τρισυπόστατος Θεὸς οὔτε εἷς ἐστι τὴν ὑπόστασιν ( 91 ) ἀνθρωπόμορφος , ὡς οἱ Ἕλληνων παῖδες μυθεύονται · οὔτε πάλιν τρεῖς τινες θεοί , ὧσπερ ἀλλήλων ἀπέχοντες . Ἄπαγε τῆς Ἑλληνικῆς μυθολογίας ! Ἀδιαίρετος γὰρ ἐν ταῖς τρισὶν ὑποστάσεσιν ἡ τῆς μιᾶς οὐσίας θεότης . Πλὴν εἰδέναι χρή , ὅτιπερ οὔτε ῥήμασιν οὔτε ἐνθυμήμασι καταλαβεῖν , ἢ διηγήσασθαι τι τῆς θεότητος , νοῦς ἀνθρώπινος δύναται . Πάντες δὲ ὅσοι Θεὸν καταλαβεῖν ἐπεσπεύδον , τὴν ἑαυτῶν σκιὰν κατεδίωξαν · καὶ ὅσοι τι περὶ οὐσίας Θεοῦ εἰπεῖν ἠβουλήθησαν , τὴν ἄβυσσον μετρήσαι τῇ ἑαυτῶν ῥαχὶ ἐπεσπευδον . Καὶ ὅσοι βαθύναι ἐνόμιζον , εἰς πονηρὰς αἱρέσεις ἐνέπεσον ( 92 ) . Οὐ γὰρ Πατὴρ καὶ Θεὸς οὐχ ὡς ἐγὼ ὁ κτισὸς ὑπάρχει πατήρ , γεννήσας ὡς ἐγὼ κτιστὸν υἱόν · οὐδὲ ὁ Υἱὸς ὡς πᾶς σαρκικὸς γεγένηται υἱός · οὐδὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὡς τὸ τοῦ ἀνθρώπου πνεῦμα περιέγραπτο · ἀλλ’ ἀῤῥητον καὶ ἀνέκφραστον τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος ὑπάρχει μυστήριον . Καὶ μὴ εἴπης , Πῶς ; ὑπὲρ γὰρ τὸ πῶς ἐστι τοῦτο · μὴδ’ εἴπης , ποίῳ τρόπῳ ; ὑπὲρ γὰρ τρόπον ὁ θεῖος τρόπος · μὴδ’ εἴπης , Ποίῳ λόγῳ ; ὑπὲρ γὰρ λόγον ὁ θεῖος λόγος . Ἄλλα πίστευε εἰς Πατέρα · μὴ ἐρευνήσης δὲ τὸ πράγμα · προσκύνει τὸν Υἱόν , μὴ πολυπραγμονήσῃς τὴν αὐτοῦ γέννησιν · ἀνύμνει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , μὴ ἐκζητῶν τὸ τῆς ἁγίας Τριάδος μυστήριον . Δεῦρὸ ἐν Ἰορδάνῃ , καὶ ὅρα διὰ πραγμάτων τῆς ἁγίας καὶ ὁμοούστου Τριάδος τὴν δύναμιν · Πατέρα μὲν ἄνωθεν μαρτυροῦντα · Υἱὸν δὲ κάτωθεν βαπτιζόμενον , Πνεῦμα δὲ πανάγιον νὲ εἶδες περιστερὰς κατερχόμενον . Αὐτῷ ἡ δόξα , καὶ τὸ κράτος , καὶ ἡ προσκύνησις , σὺν τῷ Πατρὶ ( 93 ) τῷ παντοκράτορι , καὶ τῷ Μονογενεῖ αὐτοῦ Υἱῷ , τῷ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν ( 94 ) .
Lemmas: πῶς μᾶλλον αὐτός ὁ οὗτος ποιητής ( 90 ) πρέπω ὁ εἰμί ἀκατάληπτος ; μυστήριον γάρ γνωρίζω οὐδείς εἰμί λοιπός θαυμάζω . οὐκοῦν ὁ Χριστιανός πίστις , καί ὁ οὗτος τρισυπόστατος θεός οὔτε εἷς εἰμί ὁ ὑπόστασις ( 91 ) ἀνθρωπόμορφος , ὡς ὁ Ἕλλην παῖς μυθεύω · οὔτε πάλιν τρεῖς τις θεός , ὡς ἀλλήλων ἀπέχω . ἄπαγε ὁ Ἑλληνικός μυθολογία ! ἀδιαίρετος γάρ ἐν ὁ τρεῖς ὑπόστασις ὁ ὁ εἷς οὐσία θεότης . πλήν οἶδα χρή , ὅτιπερ οὔτε ῥῆμα οὔτε ἐνθύμημα καταλαμβάνω , ἢ διηγέομαι τίς ὁ θεότης , νόος ἀνθρώπινος δύναμαι . πάνετες δέ ὅσος θεός καταλαμβάνω ἐπισπεύδω , ὁ ἑαυτοῦ σκιά καταδιώκω · καί ὅσος τίς περί οὐσία Θεός εἶπον βούλομαι , ὁ ἄβυσσος μετρέω ὁ ἑαυτοῦ ῥάχις ἐπισπεύδω . καί ὅσος βαθύνω νομίζω , εἰς πονηρός αἵρεσις ἐμπίπτω ( 92 ) . οὖον γάρ πατήρ καί θεός οὐ ὡς ἐγώ ὁ κτισὸς ὑπάρχω πατήρ , γεννάω ὡς ἐγώ κτιστός υἱός · οὐδέ ὁ υἱός ὡς πᾶς σαρκικός γίγνομαι υἱός · οὐδέ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ὡς ὁ ὁ ἄνθρωπος πνεῦμα περιγράφω · ἀλλά ἄρρητος καί ἀνέκφραστος ὁ ὁ ἅγιος Τριάς ὑπάρχω μυστήριον . καί μή εἶπον , Πῶς ; ὑπέρ γάρ ὁ πῶς εἰμί οὗτος · μηδέ εἶπον , ποῖος τρόπος ; ὑπέρ γάρ τρόπος ὁ θεῖος τρόπος · μηδέ εἶπον , ποῖος λόγος ; ὑπέρ γάρ λόγος ὁ θεῖος λόγος . ἄλλος πιστεύω εἰς πατήρ · μή ἐρευνάω δέ ὁ πράγμα · προσκυνέω ὁ υἱός , μή πολυπραγμονέω ὁ αὐτός γέννησις · ανυμνώ ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , μή ἐκζητέω ὁ ὁ ἅγιος Τριάς μυστήριον . δεῦρο ἐν Ἰορδάνης , καί ὁράω διά πρᾶγμα ὁ ἅγιος καί ὁμοούστου Τριάς ὁ δύναμις · πατήρ μέν ἄνωθεν μαρτυρέω · υἱός δέ κάτωθεν βαπτίζω , πνεῦμα δέ πανάγιος νέ ὁράω περιστερά κατέρχομαι . αὐτός ὁ δόξα , καί ὁ κράτος , καί ὁ προσκύνησις , σύν ὁ πατήρ ( 93 ) ὁ παντοκράτωρ , καί ὁ Μονογενής αὐτός υἱός , ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν ( 94 ) .