athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0035.1
21 . Φέρε τοίνυν , ὁψωμεν τὰ τοῦ Πατρὸς , ἵνα καὶ τὴν εἰκόνα ἐπιγνῶμεν , εἰ αὐτοῦ ἐστίν . Αἰδίως ἐστίν ὁ Πατὴρ , ἀθάνατος , δυνατὸς , φῶς , βασιλεύς , παντοκράτωρ , Θεός , Κύριος , κτίστης ( 27 ) , καὶ ποιητής . Ταῦτα εἶναι δεῖ ἐν τῇ εἰκόνι , ἵν’ ἀληθῶς ὁ τὸν Υἱὸν ἑωρακὼς ἴδῃ τὸν Πατέρα . Εἰ δὲ μὴ οὕτως ἐστίν , ἀλλ’ ὡς οἱ Ἀρειανοὶ φρονοῦσιν , γεννητὸς ἐστι , καὶ οὐχ αἰδίος ὁ Υἱός , οὐκ ἐστίν αὕτη τῆς Πατρὸς ἀληθὴς εἰκών , εἰ μὴ ἂρα λοιπὸν ἀπερυθριάσαντες εἴποιεν , ὅτι καὶ τὸ εἰκόνα λέγεσθαι τὸν Υἱόν , οὐχ ὁμοίας οὐσίας ἐστὶ γνῶρισμα , ὄνομα δὲ μόνον ἐστίν αὐτοῦ . Ἀλλὰ τοῦτο πάλιν , ὦ Χριστομάχοι , οὐκ ἐστὶν εἰκών , οὐδὲ χαρακτήρ . Ποία γὰρ ἐμφέρεται τῶν ἐξ οὐκ ὄντων πρὸς τὸν κτίσαντα τὰ οὐκ ὄντα εἰς τὸ εἶναι ; ἢ πῶς τῷ ὄντι τὸ οὐκ ὂν ὁμοῖον εἶναι δύναται , λειπόμενον τῷ ποτε μὴ εἶναι , καὶ τῷ πρὸς τὰ γενομένα τὴν σύνταξιν ἔχειν ( 28 ) ; Τοιούτων γὰρ αὐτὸν εἶναι : θελόντες οἱ Ἀρειανοί , λογισμοὺς ἑαυτοῖς ἐπενόησαν , λέγοντες · Εἰ γεννημένον ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Πατρὸς καὶ εἰκών , καὶ ὁμοῖός ἐστι κατὰ πάντα τῷ Πατρί , ὀφείλει πάντως , ὡσπερ γεννήθηται , γεννᾶν καὶ ὁ Υἱός , καὶ γίνεσθαι καὶ αὐτὸς πατὴρ υἱοῦ · πάλιν τε ὁ ( 29 ) ἐξ αὐτοῦ γεννημένος γεννᾶν , καὶ αὐτὸς , καὶ καθ’ ἕκαστον ἕως εἰς ἄπειρον · τοῦτο γὰρ ὁμοῖον δείκνυσιν τὸν γεννηθέντα τῷ γεννήσαντος . Ἐφευρεταὶ δυσφημιῶν ( 30 ) ἀληθῶς οἱ θεομάχοι , οἵτινες , ἵνα μὴ τὸν Υἱὸν εἰκόνα τοῦ Πατρὸς ὁμολογήσωσι , σωματικὰ καὶ γήινα περὶ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς φρονοῦσι , τομὰς , καὶ ἀπορροίας καὶ ἐπιρροίας κατηγοροῦντες κατ’ αὐτοῦ . Εἰ μὲν οὖν ὡς ἄνθρωπός ἐστιν ὁ Θεὸς ( 31 ) , γινέσθω καὶ γεννήτης , ὡς ἄνθρωπος , ἵνα καὶ ὁ Υἱὸς ἑτέρου γίνηται πατήρ , καὶ οὕτω καθ’ ἕκαστον ἐξ ἀλλήλων γινέσθωσαν , ἵνα καὶ εἰς πλῆθος θεῶν ἡ διαδοχὴ κατ’ αὐτοὺς αὐξάνῃ · εἰ δὲ οὐκ ἐστὶν ὡς ἄνθρωπός ὁ Θεός · οὐκ ἐστι γάρ · οὐ δεῖ τὰ ἀνθρώπων εἶναι αὐτοῦ ( 32 ) λογίζεσθαι . Τὰ μὲν γὰρ ἄλογα ζῷα καὶ οἱ ἄνθρωποι ἐκ δημιουργικῆς ἀρχῆς κατὰ διαδοχὴς ἀλλήλων γεννῶνται · καὶ ὁ γεννημένος , ἐκ γεννομένου πατρὸς γεννηθείς , εἰκότως καὶ αὐτὸς ἑτέρου γίνεται πατήρ , ἔχων ἐκ πατρὸς ἐν ἑαυτῷ τοῦτο , ἐξ οὗ καὶ αὐτὸς γέγονε . Διὸ οὐδὲ ἐστὶν ἐν τοῖς τοιούτοις κυρίως πατὴρ καὶ κυρίως υἱός , οὐδὲ ἑστηκεν ἐπ’ αὐτῶν τὸ πατὴρ καὶ τὸ υἱός ( 33 ) : ὁ γὰρ αὐτὸς υἱὸς μὲν τοῦ γεννήσαντος , πατὴρ δὲ τοῦ γεννωμένου ἐξ αὐτοῦ . Ἐπὶ δὲ τῆς θεότητος οὐκ ἐστὶν οὕτως · οὐ γὰρ ὡς ἄνθρωπός ὁ Θεός · οὔτε γὰρ ὁ πατὴρ ἐκ πατρὸς ἐστι · διὸ οὐδὲ γεννᾷ τὸν γεννησόμενον ( 34 ) πατέρα ·
Lemmas: 21 . φέρω τοίνυν , ὀψέω ὁ ὁ πατήρ , ἵνα καί ὁ εἰκών ἐπιγιγνώσκω , εἰμί αὐτός εἰμί . ἀΐδιος εἰμί ὁ πατήρ , ἀθάνατος , δυνατός , φάος , βασιλεύς , παντοκράτωρ , Θεός , Κύριος , Κτίστης ( 27 ) , καί ποιητής . οὗτος εἰμί δεῖ ἐν ὁ εἰκών , ἵνα ἀληθής ὁ ὁ υἱός ὁράω ὁράω ὁ πατήρ . εἰμί δέ μή οὕτως εἰμί , ἀλλά ὡς ὁ Ἀρειανός φρονέω , γεννητός εἰμί , καί οὐ ἀΐδιος ὁ υἱός , οὐ εἰμί οὗτος ὁ πατήρ ἀληθής εἰκών , εἰμί μή ἄρα λοιπός ἀπερυθριάω εἶπον , ὅτι καί ὁ εἰκών λέγω ὁ υἱός , οὐ ὅμοιος οὐσία εἰμί γνώρισμα , ὄνομα δέ μόνος εἰμί αὐτός . ἀλλά οὗτος πάλιν , εἰμί Χριστομάχος , οὐ εἰμί εἰκών , οὐδέ χαρακτήρ . Ποία γάρ ἐμφέρω ὁ ἐκ οὐ εἰμί πρός ὁ κτίζω ὁ οὐ εἰμί εἰς ὁ εἰμί ; ἢ πῶς ὁ εἰμί ὁ οὐ εἰμί ὅμοιος εἰμί δύναμαι , λείπω ὁ ποτός μή εἰμί , καί ὁ πρός ὁ γίγνομαι ὁ σύνταξις ἔχω ( 28 ) ; τοιοῦτος γάρ αὐτός εἰμί : ἐθέλω ὁ αρειανός , λογισμός ἑαυτοῦ ἐπινοέω , λέγω · εἰμί γεννάω εἰμί ὁ υἱός ὁ πατήρ καί εἰκών , καί ὅμοιος εἰμί κατά πᾶς ὁ πατήρ , ὀφείλω πάντως , ὡς γεννάω , γεννάω καί ὁ υἱός , καί γίγνομαι καί αὐτός πατήρ υἱός · πάλιν τε ὁ ( 29 ) ἐκ αὐτός γεννημένος γεννάω , καί αὐτός , καί κατά ἕκαστος ἠώς εἰς ἤπειρος · οὗτος γάρ ὅμοιος δείκνυμι ὁ γεννάω ὁ γεννάω . ἐφευρετής δυσφημία ( 30 ) ἀληθής ὁ θεομάχος , ὅστις , ἵνα μή ὁ υἱός εἰκών ὁ πατήρ ὁμολογέω , σωματικός καί γήϊνος περί αὐτός ὁ πατήρ φρονέω , τομή , καί ἀπόρροια καί ἐπίρροια κατηγορέω κατά αὐτός . εἰμί μέν οὖν ὡς ἄνθρωπος εἰμί ὁ θεός ( 31 ) , γίγνομαι καί γεννήτης , ὡς ἄνθρωπος , ἵνα καί ὁ υἱός ἕτερος γίγνομαι πατήρ , καί οὗτος κατά ἕκαστος ἐκ ἀλλήλων γίγνομαι , ἵνα καί εἰς πλῆθος θεός ὁ διαδοχή κατά αὐτός αὐξάνω · εἰμί δέ οὐ εἰμί ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός · οὐ εἰμί γάρ · οὖον δεῖ ὁ ἄνθρωπος εἰμί αὐτός ( 32 ) λογίζομαι . ὁ μέν γάρ ἄλογος ζῷον καί ὁ ἄνθρωπος ἐκ δημιουργικός ἀρχή κατά διαδοχή ἀλλήλων γεννάω · καί ὁ γεννημένος , ἐκ γίγνομαι πατήρ γεννάω , εἰκότως καί αὐτός ἕτερος γίγνομαι πατήρ , ἔχω ἐκ πατήρ ἐν ἑαυτοῦ οὗτος , ἐκ ὅς καί αὐτός γίγνομαι . Διὸ οὐδέ εἰμί ἐν ὁ τοιοῦτος κύριος πατήρ καί κύριος υἱός , οὐδέ ἵστημι ἐπί αὐτός ὁ πατήρ καί ὁ υἱός ( 33 ) : ὁ γάρ αὐτός υἱός μέν ὁ γεννάω , πατήρ δέ ὁ γεννάω ἐκ αὐτός . ἐπί δέ ὁ θεότης οὐ εἰμί οὕτως · οὖον γάρ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός · οὔτε γάρ ὁ πατήρ ἐκ πατήρ εἰμί · διό οὐδέ γεννάω ὁ γεννάω ( 34 ) πατήρ ·