athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0031.1
A στης ἐστιν ὁ Θεός , διὰ Υἱοῦ δὲ τὰ ποιήματα κτίζει , καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλως ἰδεῖν τὰ γινόμενα ἢ διὰ τοῦ Λόγου γινόμενα · πῶς οὖ βλάσφημον , ποιητοῦ ὄντος τοῦ Θεοῦ , λέγειν τὸν δημιουργικὸν ( 80 ) αὐτοῦ Λόγον καὶ τὴν Σοφίαν μὴ εἶναι ποτε ; Ἵσον γὰρ ἐστιν εἰπεῖν , ὅτι μηδὲ ποιητὴς ἐστιν ὁ Θεός , οὐκ ἔχων ἴδιον ἐξ αὐτοῦ δημιουργικὸν Λόγον , ἀλλ’ ἐξωθεν ἐπείσαγόμενος ἐστι καὶ ξένος αὐτοῦ , καὶ ἀνόμοιος κατ’ οὐσίαν τυγχάνων , ἐν ᾧ ( 81 ) δημιουργεῖ . Ἔπειτα λεγέτωσαν ἡμῖν , μᾶλλον δὲ κἂν ἐκ τούτου βλέπέτωσαν τὴν δυσσέβειαν ἐαυτῶν ἐκ τοῦ λέγειν , Ἦν ποτε , ὅτε οὐκ ἦν , καὶ , Οὐκ ἦν ( 82 ) πρὸν γεννηθῇ . Εἰ γὰρ οὐκ ἀείδιως συνέστηκεν ὁ Λόγος τῷ Πατρὶ , οὐκ ἐστιν ἡ Τριάς ἀείδιος · ἀλλὰ μονὰς μὲν ἦν πρότερον , ἐκ προσθήκης δὲ γέγονεν ὑστερὸν Τριάς , καὶ προοὐτος ( 83 ) τοῦ χρόνου κατ’ αὐτοὺς ἡβήσε καὶ συνέστηκε τῆς θεολογίας ἡ γνώσις . Πάλιν τε , εἰ οὐκ ἐστιν ὁ Υἱὸς ἴδιον τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας γέννημα , ἀλλ’ ἐξ οὐκ ὄντων γέγονεν , ἐξ οὐκ ὄντων ( 84 ) συνίσταται Τριάς , καὶ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν Τριάς , ἀλλὰ μονὰς · καὶ ποτὲ μὲν ἐλείπετης Τριάς , ποτὲ δὲ πλήρης · ἐλείπετο μὲν πρὸν γένηται ὁ Υἱός · πλήρης δὲ , ὅτε γέγονε · καὶ λοιπὸν καὶ τὸ γενητὸν τῷ κτίστῃ ( 85 ) συναριθμεῖται , καὶ τὸ ποτε μὴ ὄν τῷ ἀεὶ ὄντι συνοθεολογεῖται ( 86 ) καὶ συνοδοξάζεται · καὶ τὸ γε μεῖζον , ἀνόμοιος ἐαυτῆς ἡ Τριάς εὑρίσκεται , ξέναις καὶ ἀλλοτρίαις φύσεσι τε καὶ ταῖς οὐσίαις συνισταμένη . Τοῦτο δὲ οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν εἰπεῖν ἢ γενητὴν τὴν ( 87 ) τῆς Τριάδος σύστασιν . Ποιὰ δὲ οὖν αὕτη θεοσέβεια ἡ μηδὲ ἑαυτῇ ὁμοία τυγχάνουσα , ἀλλ’ ἐκ προσθήκης χρόνων πληρουμένη , καὶ ποτὲ μὴ οὕτως , ποτὲ δὲ ( 88 ) οὕτως οὖσα ; Εἰκὼς γὰρ αὐτὴν καὶ πάλιν λήψεσθαι προσθήκην , καὶ τοῦτο εἰς ἀπειρον , ὡς ἄπαξ ( 89 ) καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν ἐκ προσθήκης ἔσχε τὴν σύστασιν . Οὐκ ἀμφίβολον δέ , ὅτι καὶ δυνατὸν αὐτὴν μειοῦσθαι . Τὰ γὰρ προστιθέμενα , φανερόν , ὅτι καὶ ἀφαιρεῖσθαι δύναται .
Lemmas: A ἵστημι εἰμί ὁ Θεός , διά υἱός δέ ὁ ποίημα κτίζω , καί οὐ εἰμί ἄλλως ὁράω ὁ γίγνομαι ἢ διά ὁ Λόγος γίγνομαι · πῶς οὖον βλάσφημος , ποιητής εἰμί ὁ Θεός , λέγω ὁ δημιουργικός ( 80 ) αὐτός Λόγος καί ὁ Σοφία μή εἰμί ποτός ; ἵζω γάρ εἰμί εἶπον , ὅτι μηδέ ποιητής εἰμί ὁ Θεός , οὐ ἔχω ἴδιος ἐκ αὐτός δημιουργικός Λόγος , ἀλλά ἐξωθεν ἐπεισάγω εἰμί καί ξένος αὐτός , καί ἀνόμοιος κατά οὐσία τυγχάνω , ἐν ὅς ( 81 ) δημιουργέω . ἔπειτα λέγω ἐγώ , μᾶλλον δέ κἀν ἐκ οὗτος βλέπω ὁ δυσσέβεια ἑαυτοῦ ἐκ ὁ λέγω , ἦς ποτός , ὅτε οὐ εἰμί , καί , οὐ εἰμί ( 82 ) πρόειμι γεννάω . εἰμί γάρ οὐ ἀείδιος συνίστημι ὁ Λόγος ὁ πατήρ , οὐ εἰμί ὁ Τριάς ἀείδιος · ἀλλά μονή μέν εἰμί πρότερος , ἐκ προσθήκη δέ γίγνομαι ὕστερος Τριάς , καί προΐημι ( 83 ) ὁ χρόνος κατά αὐτός ἡβάω καί συνίστημι ὁ θεολογία ὁ γνῶσις . πάλιν τε , εἰμί οὐ εἰμί ὁ υἱός ἴδιος ὁ ὁ πατήρ οὐσία γέννημα , ἀλλά ἐκ οὐ εἰμί γίγνομαι , ἐκ οὐ εἰμί ( 84 ) συνίστημι Τριάς , καί εἰμί ποτός ὅτε οὐ εἰμί Τριάς , ἀλλά μονή · καί ποτέ μέν ελειπιπτω Τριάς , ποτέ δέ πλήρης · λείπω μέν πρόειμι γίγνομαι ὁ υἱός · πλήρης δέ , ὅτε γίγνομαι · καί λοιπός καί ὁ γενητός ὁ κτίστης ( 85 ) συναριθμέω , καί ὁ ποτός μή εἰμί ὁ ἀεί εἰμί συνθεολογέω ( 86 ) καί συνοδοξαζω · καί ὁ γε μείζων , ἀνόμοιος ἑαυτοῦ ὁ Τριάς εὑρίσκω , ξένος καί ἀλλότριος φύσις τε καί ὁ οὐσία συνίστημι . οὗτος δέ οὐδείς ἕτερος εἰμί εἶπον ἢ γενητός ὁ ( 87 ) ὁ Τριάς σύστασις . ποιός δέ οὖν οὗτος θεοσέβεια ὁ μηδέ ἑαυτοῦ ὅμοιος τυγχάνω , ἀλλά ἐκ προσθήκη χρόνος πληρόω , καί ποτέ μή οὕτως , ποτέ δέ ( 88 ) οὕτως εἰμί ; ἔοικα γάρ αὐτός καί πάλιν λαμβάνω προσθήκη , καί οὗτος εἰς ἤπειρος , ὡς ἅπαξ ( 89 ) καί κατά ὁ ἀρχή ἐκ προσθήκη ἔχω ὁ σύστασις . οὐ ἀμφίβολος δέ , ὅτι καί δυνατός αὐτός μειόω . ὁ γάρ προστίθημι , φανερός , ὅτι καί ἀφαιρέω δύναμαι .