athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0038.1
Ἀρειανοί ( 56 ) ; Ἡ τίς ὁ ὤν , καὶ τίς ὁ μὴ ὤν , καὶ τίνα λέγεται δύναι , ἢ μὴ δύναι ; Δυνατὸν γὰρ καὶ τὸν δύναι ποιεῖν καὶ τὰ μὴ δύναι καὶ τὰ δύναι καὶ τὰ προδύναι . Τέκτων γοῦν καὶ χρυσοχόος καὶ κεραμεὺς τὴν οὐσίαν καὶ πρὸ αὐτῶν τυγχάνων ὕλην ἕκαστος κατὰ τὴν ἰδίαν τέχνην ἐργάζεται , ποιῶν ἂ βούλεται σκεύη · αὐτὸς δὲ ὁ τῶν ὅλων Θεός , τὸν δύναι καὶ γενομένον ἤδη παρ’ αὐτοῦ γοῦν ἐν τῇ λαβῶν πλάττει τὸν ἄνθρωπον · καὶ ( 57 ) αὐτὴν μέντοι τὴν γῆν , οὐκ οὖσαν πρότερον , ὕστερον εἰς τὸ εἶναι πεποίηκε διὰ τοῦ ἰδίου Λόγου . Εἰ μὲν οὖν οὕτω συνιδάνοιτο , ὅδηλον ἐστίν , ὡς ἡ μὲν κτῖσις οὐκ ἦν , πρὸν γένηται ( 58 ) , οἱ δὲ ἄνθρωποι τὴν οὐσίαν ὕλην ἐπεργάζονται , καὶ ἀσύστατος αὐτῶν ὁ λόγος φανήσεται , γινομένων καὶ δυνῶν , γινομένων καὶ μὴ δυνῶν ( 59 ) , ὡσπερ εἴπαμεν . Εἰ δὲ περὶ Θεοῦ καὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ λαλοῦσι , προστιθέτωσαν τὰ λειπόμενα ( 60 ) τῇ ἐρωτήσει , καὶ οὕτως ἐρωτάτωσαν · Ὁ ὤν Θεὸς ἦν ποτὲ ἄλογος ; καὶ , Φῶς ὤν , ἀφεγγὲς ἦν ; ἢ , Ἄει ἦν τοῦ Λόγου Πατήρ ; ἢ καὶ πάλιν οὕτως · Ὁ ὤν Πατὴρ τὸν Λόγον μὴ δύναι πεπηίχεν , ἢ τὸν Λόγον ἴδιον δύναι τῆς οὐσίας αὐτοῦ γέννημα ἔχει ἀεὶ σὺν αὐτῷ , ἵνα γνωσθῶσιν , ὅτι ὅλως περὶ Θεοῦ ( 61 ) καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ περιεργάζονται καὶ σοφίζεσθαι τολμῶσι . Τίς γὰρ ἀνέξεταί λεγόντων αὐτῶν ἄλογόν ποτε τὸν Θεόν ; Πάλιν γὰρ εἰς ταὐτὸν τοῖς προτέροις περιπεπτώκασιν , καὶ τοὺ φύγειν αὐτὴ καὶ σκάπειν σπουδάζαντες τοῖς ἑαυτῶν σοφίσμασιν ( 62 ) ἀλλ’ οὐ δεδύνανται . Οὐδεὶς γὰρ ὅλως κἂν ἀκούσαι θελήσειεν ἀμφιβαλλόντων αὐτῶν , ὅτι ὁ Θεὸς ( 63 ) οὐκ ἦν ἀεὶ Πατήρ , ἀλλ’ ὕστερον γέγονε , ἵνα καὶ φαντασθῶσιν , ὅτι καὶ ὁ Λόγος αὐτοῦ ποτὲ οὐκ ἦν πολλῶν δυνάμεων τῶν προειρημένων κατ’ αὐτῶν ἐλέγχων , καὶ τοῦ μὲν Ἰωάννου λέγοντος , Ἦν ὁ Λόγος ( 64 ) , τοῦ δὲ Παύλου γράφοντος πάλιν , Ὁς ὤν ἀπαύγασμα τῆς δόξης , καὶ , Ὁ ὤν ἐπὶ πάντων Θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: αρειανός ( 56 ) ; ὁ τίς ὁ εἰμί , καί τίς ὁ μή εἰμί , καί τίς λέγω δύο , ἢ μή δύο ; Δυνατός γάρ καί ὁ δύο ποιέω καί ὁ μή δύο καί ὁ δύο καί ὁ προδύνω . Τέκτων γοῦν καί χρυσοχόος καί κεραμεύς ὁ οὐσία καί πρό αὐτός τυγχάνω ὕλη ἕκαστος κατά ὁ ἴδιος τέχνη ἐργάζομαι , ποιέω ὅς βούλομαι σκεῦος · αὐτός δέ ὁ ὁ ὅλος Θεός , ὁ δύο καί γίγνομαι ἤδη παρά αὐτός γοῦν ἐν ὁ λαβή πλάσσω ὁ ἄνθρωπος · καί ( 57 ) αὐτός μέντοι ὁ γῆ , οὐ εἰμί πρότερος , ὕστερος εἰς ὁ εἰμί ποιέω διά ὁ ἴδιος Λόγος . εἰμί μέν οὖν οὗτος συνιδάνοιτο , ὅδηλον εἰμί , ὡς ὁ μέν κτίσις οὐ εἰμί , πρόειμι γίγνομαι ( 58 ) , ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ οὐσία ὕλη ἐπεργάζομαι , καί ἀσύστατος αὐτός ὁ λόγος φαίνω , γίγνομαι καί δύνη , γίγνομαι καί μή δύνη ( 59 ) , ὡς εἶπον . εἰμί δέ περί Θεός καί ὁ Λόγος αὐτός λαλέω , προστίθημι ὁ λείπω ( 60 ) ὁ ἐρωτάω , καί οὕτως ἐρωτάω · ὁ εἰμί θεός εἰμί ποτέ ἄλογος ; καί , Φάος εἰμί , ἀφεγγής εἰμί ; ἢ , ἀάω εἰμί ὁ Λόγος Πατήρ ; ἢ καί πάλιν οὕτως · ὁ εἰμί πατήρ ὁ Λόγος μή δύο παίζω , ἢ ὁ Λόγος ἴδιος δύο ὁ οὐσία αὐτός γέννημα ἔχω ἀεί σύν αὐτός , ἵνα γιγνώσκω , ὅτι ὅλως περί Θεός ( 61 ) καί ὁ ἐκ αὐτός περιεργάζομαι καί σοφίζω τολμάω . Τῖς γάρ ἀνέχω λέγω αὐτός ἄλογος ποτός ὁ Θεός ; πάλιν γάρ εἰς αὐτός ὁ πρότερος περιπίπτω , καί ὅς φεύγω αὐτός καί σκάπτω σπουδάζω ὁ ἑαυτοῦ σόφισμα ( 62 ) ἀλλά οὖον δύναμαι . οὐδείς γάρ ὅλως κἀν ἀκούω ἐθέλω ἀμφιβάλλω αὐτός , ὅτι ὁ θεός ( 63 ) οὐ εἰμί ἀεί Πατήρ , ἀλλά ὕστερος γίγνομαι , ἵνα καί φαντάζω , ὅτι καί ὁ Λόγος αὐτός ποτέ οὐ εἰμί πολύς δύναμις ὁ προερέω κατά αὐτός ἐλέγχω , καί ὁ μέν Ἰωάννης λέγω , ἦς ὁ Λόγος ( 64 ) , ὁ δέ Παῦλος γράφω πάλιν , ὅς εἰμί ἀπαύγασμα ὁ δόξα , καί , ὁ εἰμί ἐπί πᾶς θεός εὐλογητός εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .