athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0029.1
15 Εἰ δὲ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ πάλιν συνομολογοῦσι , διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι φανερῶς παρὰ πάντων καταγιγνώσκεσθαι , τὸ δὲ εἶναι τούτων τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς ἴδιον γέννημα ἀρνοῦνται , ὡς μὴ ( 64 ) δυναμένου τούτου εἶναι χωρὶς τῆς ἐκ μερῶν καὶ διατρεσέων ὑπονοίας · οὐδὲν ἧττον πάλιν ἀρνοῦνται μὴ εἶναι μὲν ἀληθινὸν Υἱόν , ὀνόματι δὲ μόνον λέγοντες Υἱόν . Πῶς δὲ οὐ σφάλλονται μεγάλως περὶ τοῦ ἀσωμάτου τὰ σωμάτων ἐνθυμούμενοι , καὶ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς ἰδίας φύσεως ἀρνοῦμενοι τὸ φύσει καὶ ἴδιον ( 65 ) τοῦ Πατρὸς ; Ἄρα γὰρ αὐτοὺς μὴ νοοῦντας καὶ πῶς ἐστιν ὁ Θεός , ἢ ποιαπὸς ἐστιν ὁ Πατήρ , ἀρνεῖσθαι καὶ αὐτόν , ἐπεὶ καὶ τὸ γέννημα τοῦ Πατρὸς ἐξ ἑαυτῶν μετροῦσιν οἱ ἄφρονες . Ἄλλ’ οὕτως αὐτοὺς διακειμένους , καὶ νομίζοντας μὴ δυνασθαι εἶναι Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ( 66 ) , οἰκτειρεῖν μὲν ἄξιον · ἐρωτῆν δὲ καὶ διελέγχειν αὐτοὺς ἀχλιούδην ἐστίν , τάχα κἂν οὕτως εἰς αἴσθησιν ἐλθῶσιν . Εἰ καθ’ ὑμᾶς ἐξ οὐκ ὄντων ἐστιν ( 67 ) ὁ Υἱός , καὶ οὐκ ἦν πρὸν γεννηθῆ , πάντως πού κατά μετουσίαν καὶ αὐτὸς Υἱός , καὶ Θεός , καὶ Σοφία ἐκλήθη · οὕτω γὰρ καὶ τὰ ἄλλα πάντα συνέστησθῆ τε καὶ ἀγιασθῆσα δοξάζεται . Τίνος τοίνυν ἐστὶ μέτοχος , εἰπεῖν ὑμᾶς ἀνάγκη . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα πάντα τοῦ Πνεύματος μετέχει , αὐτὸς δὲ ἄρα καθ’ ὑμᾶς τίνος ; ἂν εἴη μέτοχος ; Τοῦ Πνεύματος ; Καὶ μὴν αὐτὸ τὸ Πνεῦμα μᾶλλον παρὰ τοῦ Υἱοῦ λαμβάνει , ὡς αὐτὸς ἐφρηκε , καὶ ἄλογόν ἐστιν εἰπεῖν τούτον ἀγιαζέσθαι παρ’ ἐκείνου . Οὐκοῦν τοῦ Πατρὸς μετέχει · τοῦτο γὰρ λείπεται , καὶ ἀνάγκη λέγειν . Καὶ τί τοῦτο ἄρα ἢ πόθεν ἐστιν ; εἰ μὲν οὖν ἐξωθεν ἐστιν ἐπινοηθὲν παρὰ τοῦ Πατρὸς , οὐκέτι πάλιν τοῦ Πατρὸς μετέχων ( 68 ) ἂν εἴη , ἀλλὰ τοῦ ἐξωθεν γενομένου , καὶ οὐκέτι αὐτὸς οὐδὲ δεύτερος ἔσται μετὰ τὸν Πατέρα ( 69 ) , ἔχων πρὸ ἑαυτοῦ ἐκεῖνο · οὐδὲ τοῦ Πατρὸς Υἱὸς ἂν λεχθείη , ἀλλ’ ἐκείνου , οὗ καὶ μετέχων Υἱὸς καὶ Θεὸς ἐκλήθη · εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον καὶ ἀσεβές , λέγοντος μὲν τοῦ Πατρὸς , Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱὸς μου ὁ ἀγαπητός , λέγοντος δὲ καὶ τοῦ Υἱοῦ , Πατέρα ἴδιον εἶναι τὸν Θεόν · δήλον , ὅτι ( 70 ) οὐκ ἐξωθεν , ἀλλ’ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς ἐστὶ τὸ μετεχόμενον . Τοῦτο δὲ πάλιν ἐὰν ἕτερον ἢ παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Υἱοῦ , τὸ ἴσον ἄτοπον ἀπαντήσει , μέσου πάλιν εὑρισκομένου τούτου ( 71 ) ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς οὐσίας τοῦ Υἱοῦ , ἥτις ποτὲ ἐστιν .
Lemmas: 15 εἰμί δέ καί ὁ ὄνομα ὁ υἱός πάλιν συνομολογέω , διά ὁ μή βούλομαι φανερῶς παρά πᾶς καταγιγνώσκω , ὁ δέ εἰμί οὗτος ὁ οὐσία ὁ πατήρ ἴδιος γέννημα ἀρνέομαι , ὡς μή ( 64 ) δύναμαι οὗτος εἰμί Χωρὶς ὁ ἐκ μέρος καί διατρεσέων ὑπόνοια · οὐδείς κακός πάλιν ἀρνέομαι μή εἰμί μέν ἀληθινός υἱός , ὄνομα δέ μόνος λέγω υἱός . Πῶς δέ οὖον σφάλλω μέγας περί ὁ ἀσώματος ὁ σῶμα ἐνθυμέομαι , καί διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἴδιος φύσις αρνούμενος ὁ φύσις καί ἴδιος ( 65 ) ὁ πατήρ ; ἄρας γάρ αὐτός μή νοέω καί πῶς εἰμί ὁ Θεός , ἢ ποιθεραψ εἰμί ὁ Πατήρ , ἀρνέομαι καί αὐτός , ἐπεί καί ὁ γέννημα ὁ πατήρ ἐκ ἑαυτοῦ μετρέω ὁ ἄφρων . ἄλλος οὕτως αὐτός διάκειμαι , καί νομίζω μή δύναμαι εἰμί υἱός ὁ Θεός ( 66 ) , οἰκτειρέω μέν ἄξιος · ἐράω δέ καί διελέγχω αὐτός αχλιουδη εἰμί , τάχα κἀν οὕτως εἰς αἴσθησις ἔρχομαι . εἰμί κατά σύ ἐκ οὐ εἰμί εἰμί ( 67 ) ὁ υἱός , καί οὐ εἰμί πρόειμι γεννάω , πάντως πού κατά μετουσία καί αὐτός υἱός , καί Θεός , καί Σοφία καλέω · οὗτος γάρ καί ὁ ἄλλος πᾶς συνίστημι τε καί ἀγιασθῆσα δοξάζω . τίς τοίνυν εἰμί μέτοχος , εἶπον σύ ἀνάγκη . ὁ μέν γάρ ἄλλος πᾶς ὁ πνεῦμα μετέχω , αὐτός δέ ἄρα κατά σύ τίς ; εἄν εἰμί μέτοχος ; ὁ πνεῦμα ; καί μήv αὐτός ὁ πνεῦμα μᾶλλον παρά ὁ υἱός λαμβάνω , ὡς αὐτός φέρω , καί ἄλογος εἰμί εἶπον οὗτος ἁγίζω παρά ἐκεῖνος . οὐκοῦν ὁ πατήρ μετέχω · οὗτος γάρ λείπω , καί ἀνάγκη λέγω . καί τίς οὗτος ἄρα ἢ πόθεν εἰμί ; εἰμί μέν οὖν ἐξωθεν εἰμί ἐπινοέω παρά ὁ πατήρ , οὐκέτι πάλιν ὁ πατήρ μετέχω ( 68 ) εἄν εἰμί , ἀλλά ὁ ἐξωθεν γίγνομαι , καί οὐκέτι αὐτός οὐδέ δύο εἰμί μετά ὁ πατήρ ( 69 ) , ἔχω πρό ἑαυτοῦ ἐκεῖνος · οὐδέ ὁ πατήρ υἱός εἄν λέγω , ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς καί μετέχω υἱός καί θεός καλέω · εἰμί δέ οὗτος ἄτοπος καί ἀσεβής , λέγω μέν ὁ πατήρ , οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός , λέγω δέ καί ὁ υἱός , πατήρ ἴδιος εἰμί ὁ Θεός · δῆλος , ὅτι ( 70 ) οὐ ἐξωθεν , ἀλλά ἐκ ὁ οὐσία ὁ πατήρ εἰμί ὁ μετέχω . οὗτος δέ πάλιν ἐάν ἕτερος ἢ παρά ὁ οὐσία ὁ υἱός , ὁ ἴσος ἄτοπος ἀπαντάω , μέσος πάλιν εὑρίσκω οὗτος ( 71 ) ἐκ ὁ πατήρ καί ὁ οὐσία ὁ υἱός , ὅστις ποτέ εἰμί .