athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0123.1
40 . Οὐκοῦν εἰ μήτε ἐν τοῖς θείοις λόγοις ( 72 ) εὕρισκεται ἄλλη σοφία παρὰ τοῦτον τὸν Υἱόν , μήτε παρὰ τῶν πατέρων ἠκούσαμεν τί τοιούτων ὡμώληγηται ( 73 ) δὲ καὶ γέγραπται παρὰ τούτων ἀγενήτως ἡ Σοφία συνυπάρχουσα τῷ Πατρὶ , ἰδία αὐτοῦ ὡσα ( 74 ) , καὶ κόσμου δημιουργός · αὐτὸς ἂν εἴη ὁ Υἱὸς ὁ καὶ κατ’ αὐτοὺς ἀίδιος συνυπάρχων τῷ Πατρί . Αὐτὸς γὰρ ἐστι καὶ δημιουργός , ὡς γέγραπται · Πάντα ἐν σοφία ἐποίησας . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς Ἀστέριος , ὡσπερ ἐπιλαθόμενος ὧν πρότερον ἔγραψεν , ὑστερον κατὰ τὸν Καῖφαρ ἄκων καὶ αὐτὸς πρὸς Ἕλληνας ἐνιστάμενος , οὐκέτι μὲν πολλὰς σοφίας , οὐδὲ τὴν κάμπην ὀνομάζει , μίαν δὲ λοιπὸν ὁμολογεῖ ( 75 ) , γράφων οὕτως · « Εἷς μὲν ὁ Θεὸς ( 76 ) Λόγος , πολλὰ δὲ τὰ λογικά · καὶ μία μὲν τῆς Σοφίας οὐσία τε καὶ φύσις , πολλὰ δὲ τὰ σοφὰ καὶ καλά . » Καὶ μετ’ ὀλίγα πάλιν λέγει · « Τίνες ἂν εἰεν οὗς παῖδας Θεοῦ προσαγορεύειν ἀξιοῦσιν ; Οὐ γὰρ λόγους ( 77 ) τε καὶ τοὺς ὑπάρχειν φήσουσιν , οὐδὲ σοφίας εἶναι πλείονας ἐροῦσιν . Οὐ γὰρ δυνατὸν , ἑνὸς ὄντος τοῦ Λόγου , καὶ μιᾶς ἀποδειχθείσης τῆς Σοφίας , τῇ πλήθει τῶν καλῶν τοῦ Λόγου τὴν οὐσίαν ἐπινέμειν ( 78 ) , καὶ τῆς Σοφίας χαρίζεσθαι τὴν ἐπωνυμίαν . » Θαυμαστὸν τοίνυν οὐδέν , εἰ πρὸς τὴν ἀλήθειαν οἱ Ἀρειανοὶ μάχονται , ὅπου γε καὶ τοῖς ἑαυτῶν προσόπτουσιν ( 79 ) ἀλλήλοις συμπίπτουσι , ποτὲ μὲν λέγοντες πολλὰς εἶναι σοφίας , ποτὲ δὲ μίαν ἀποφαίνοντες · καὶ ποτὲ μὲν τῇ κάμπῃ συνάπτουσι ( 80 ) τὴν σοφίαν , ποτὲ δὲ συνυπάρχειν τῷ Πατρὶ καὶ ἰδίαν αὐτοῦ λέγουσι · καὶ ἄλλοτε μὲν ἀγέννητον μόνον τὸν Πατέρα · ἄλλοτε δὲ καὶ τὴν σοφίαν αὐτοῦ καὶ τὴν δύναμιν ἀγέννητον ( 81 ) . Καὶ μάχονται μὲν ἡμῖν λέγουσιν ἀεὶ εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον , αὐτοὶ δὲ λέγοντες ἀγενήτως ( 82 ) συνὑπάρχειν τῷ Θεῷ τὴν Σοφίαν , ἐπιλανθάνονται τῶν ἰδίων . Οὕτω πρὸς πάντα σκοτοδινῶσι , τὴν μὲν ἀληθινὴν Σοφίαν ἀρνοῦμενοι , καὶ τὴν μὴ ὡσαν ἐξευρίσκοντες , ὡς οἱ ( 83 ) Μανιχαῖοι πλάττοντες ἑαυτοῖς ἕτερον , καὶ τὸν ὄντα Θεὸν ἀρνοῦμενοι .
Lemmas: 40 . οὐκοῦν εἰμί μήτε ἐν ὁ θεῖον λόγος ( 72 ) εὑρίσκω ἄλλος σοφία παρά οὗτος ὁ υἱός , μήτε παρά ὁ πατήρ ἀκούω τίς τοιοῦτος ὡμώληγηται ( 73 ) δέ καί γράφω παρά οὗτος ἀγένητος ὁ Σοφία συνυπάρχω ὁ πατήρ , ἴδιος αὐτός ὠθέω ( 74 ) , καί κόσμος δημιουργός · αὐτός εἄν εἰμί ὁ υἱός ὁ καί κατά αὐτός ἀίδιος συνυπάρχων ὁ πατήρ . αὐτός γάρ εἰμί καί δημιουργός , ὡς γράφω · Πάν ἐν σοφία ποιέω . καί γάρ καί αὐτός Ἀστέριος , ὡς ἐπιλανθάνομαι ὅς πρότερος γράφω , ὕστερος κατά ὁ Καϊφάρ ἄκων καί αὐτός πρός Ἕλλην ἐνίστημι , οὐκέτι μέν πολύς σοφία , οὐδέ ὁ κάμπος ὀνομάζω , εἷς δέ λοιπός ὁμολογέω ( 75 ) , γράφω οὕτως · « εἷς μέν ὁ θεός ( 76 ) Λόγος , πολύς δέ ὁ λογικός · καί εἷς μέν ὁ Σοφία οὐσία τε καί φύσις , πολύς δέ ὁ σοφός καί καλός . » καί μετά ὀλίγος πάλιν λέγω · « τίνω εἄν ἄγω ὗς παῖς Θεός προσαγορεύω ἀξιόω ; οὖον γάρ λόγος ( 77 ) τε καί ὁ ὑπάρχω φημί , οὐδέ σοφία εἰμί πλείων εἴρω . οὖον γάρ δυνατός , εἷς εἰμί ὁ Λόγος , καί εἷς ἀποδείκνυμι ὁ Σοφία , ὁ πλῆθος ὁ καλός ὁ Λόγος ὁ οὐσία ἐπινέμω ( 78 ) , καί ὁ Σοφία χαρίζομαι ὁ ἐπωνυμία . » Θαυμαστός τοίνυν οὐδείς , εἰμί πρός ὁ ἀλήθεια ὁ Ἀρειανός μάχομαι , ὅπου γε καί ὁ ἑαυτοῦ προσοπτους ( 79 ) ἀλλήλων συμπίπτω , ποτέ μέν λέγω πολύς εἰμί σοφία , ποτέ δέ εἷς ἀποφαίνω · καί ποτέ μέν ὁ κάμπος συνάπτω ( 80 ) ὁ σοφία , ποτέ δέ συνυπάρχω ὁ πατήρ καί ἴδιος αὐτός λέγω · καί ἄλλοτε μέν ἀγέννητος μόνος ὁ πατήρ · ἄλλοτε δέ καί ὁ σοφία αὐτός καί ὁ δύναμις ἀγέννητος ( 81 ) . καί μάχομαι μέν ἐγώ λέγω ἀεί εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος , αὐτός δέ λέγω ἀγένητος ( 82 ) συνυπάρχω ὁ Θεός ὁ Σοφία , ἐπιλανθάνομαι ὁ ἴδιος . οὕτως πρός πᾶς σκοτοδινάω , ὁ μέν ἀληθινός Σοφία αρνούμενος , καί ὁ μή ὠθέω ἐξευρίσκω , ὡς ὁ ( 83 ) Μανιχαῖος πλάσσω ἑαυτοῦ ἕτερος , καί ὁ εἰμί θεός αρνούμενος .