athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0109.2
27 . Ἄλλ' ἕκείνο φάσκουσιν · Ἰδοὺ δὴ καὶ διὰ Μωϋσέως ἐξήγαγε τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύπτου καὶ δι' αὐτοῦ τὸν νόμον ἔδωκε ( 27 ) , καίτοι καὶ αὐτοῦ τυγχάνοντος ἀνθρώπου · ὥστε δυνατὸν διὰ τοῦ ὁμοίου τὰ ὁμοία γίνεσθαι . Τοῦτο δὲ λέγειν αὐτοὺς ἐγκαλυπτομένους ἔπρεπεν , ἵνα μὴ πολλὴν αἰσχύνην ἀπενέγκωσι . Μωϋσῆς γὰρ οὐ δημιουργεῖν ἐπέμπετο , οὔδ' τὰ μὴ δυνα ( 28 ) εἰς τὸ εἶναι καλέσαι , καὶ πλάσαι τοὺς ὁμοίους ἀνθρώπους , ἀλλὰ διακονεῖν μόνον ῥήματα πρὸς τὸν λαὸν καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ( 29 ) Φαραώ . Ἐκεῖ δὲ τοῦτο πολλὴν τὴν διαφορὰν , ὅτι τὸ μὲν διακονεῖν τῶν γεγονότων ὡς δούλων ἐστὶ · τὸ δημιουργεῖν δὲ καὶ κτίζειν μόνον ἐγένετο τοῦ Θεοῦ ἐστὶ καὶ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ Λόγου καὶ τῆς σοφίας . Διὰ τοῦτο γοῦν ἐπὶ μὲν τοῦ δημιουργεῖν οὐχ ἂν τις ἄλλον εὑροῖ , ἢ μόνον ( 30 ) τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον · πάντα γὰρ ἐν σοφίᾳ γέγονε , καὶ χωρὶς τοῦ Λόγου γένετο οὐδὲ ἕν . Πρὸς δὲ τὰς διακονίας οὐχ εἷς , ἀλλ' ἐκ πάντων πολλοὶ εἰσίν , οὓς ἂν δέλῃ πλάμψαι ὁ Κύριος . Πολλοὶ μὲν γὰρ ἀρχάγγελοι ( 31 ) , πολλοὶ δὲ θρόνοι καὶ ἐξουσίαι , καὶ κυριότητες , χιλιάδες τε χιλιάδες , καὶ μυριάδες μυριάδες παρεστήκασιν λειτουργούντων καὶ ἐτοίμων εἰς τὸ ἀποστέλλεσθαι ( 32 ) . Καὶ προφῆται μὲν πολλοί , καὶ ἀπόστολοι δὲ δέκα καὶ δύο , καὶ ὁ Παῦλος ( 33 ) · καὶ Μωϋσῆς δὲ αὐτὸς οὐ μόνος , ἀλλὰ καὶ Ἀαρὼν σὺν αὐτῷ , καὶ μετὰ ταῦτα ἄλλοι ἐβδομήκοντα Πνεύματος ἐπληρώθησαν ἁγίου · καὶ Μωϋσῆν διεδέξατο Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ , καὶ ἐκεῖνον οἱ κριταί , καὶ ἐκείνους οὐχ εἷς , ἀλλὰ πλείστοι βασιλεῖς . Εἰπερ οὖν καὶ κτίσμα ( 34 ) ἦν καὶ τῶν γεννητῶν ὁ Υἱός , ἔδει καὶ πολλοὺς εἶναι τοιούτους υἱούς , ἵνα καὶ πολλοὺς τοιούτους διακόνους ἔχῃ ὁ Θεός , καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πλήθος ἐστιν . Εἰ δὲ τοῦτο οὐχ ἐστὶν ἰδεῖν , ἀλλὰ τὰ μὲν κτίσματα πολλά , ὁ δὲ Λόγος εἷς ἐστι · τίς οὐ συνερὰ καὶ ἐκ τούτων ( 35 ) , ὅτι ὁ Υἱὸς διεστήκε τῶν πάντων , καὶ οὐ πρὸς τὰ κτίσματα τὴν ἐξίσωσιν ἔχει , ἀλλὰ πρὸς τὸν Πατέρα τὴν ἰδιότητα ; Οὐδὲν οὖδὲ πολλοὶ Λόγοι , ἀλλὰ μόνος εἷς τοῦ ἑνὸς Πατρὸς Λόγος , καὶ μία τοῦ ἑνὸς Θεοῦ ( 36 ) εἰκών ἐστιν . Ἄλλ' ἰδοὺ , φασί , καὶ ἥλιος μόνος εἷς καὶ ἡ γῆ μία . Ἄρρως ἐπιτάσσοντι δτι καὶ ὕδωρ ἕν , καὶ τὸρ ἕν , ἵνα ἀκούσωσιν , ὅτι τῶν γενομένων ( 37 ) ἕκαστον
Lemmas: 27 . ἄλλος ἐκεῖνος φάσκω · ἰδέ δή καί διά Μωϋσῆς ἐξάγω ὁ λαός ἐκ Αἴγυπτος καί διά αὐτός ὁ νόμος δίδωμι ( 27 ) , καίτοι καί αὐτός τυγχάνω ἄνθρωπος · ὥστε δυνατός διά ὁ ὁμοιόω ὁ ὅμοιος γίγνομαι . οὗτος δέ λέγω αὐτός ἐγκαλύπτω πρέπω , ἵνα μή πολύς αἰσχύνη ἀποφέρω . Μωϋσῆς γάρ οὖον δημιουργέω πέμπω , οὐδέ ὁ μή δυνα ( 28 ) εἰς ὁ εἰμί καλέω , καί πλάσσω ὁ ὅμοιος ἄνθρωπος , ἀλλά διακονέω μόνος ῥῆμα πρός ὁ λαός καί πρός ὁ βασιλεύς ( 29 ) Φαραώ . ἐκεῖ δέ οὗτος πολύς ὁ διαφορά , ὅτι ὁ μέν διακονέω ὁ γίγνομαι ὡς δοῦλος εἰμί · ὁ δημιουργέω δέ καί κτίζω μόνος γίγνομαι ὁ Θεός εἰμί καί ὁ ἴδιος αὐτός Λόγος καί ὁ σοφία . Ζεύς οὗτος γοῦν ἐπί μέν ὁ δημιουργέω οὐ εἄν τις ἄλλος εὑρίσκω , ἢ μόνος ( 30 ) ὁ ὁ Θεός Λόγος · πᾶς γάρ ἐν σοφία γίγνομαι , καί Χωρὶς ὁ Λόγος γίγνομαι οὐδέ εἷς . πρός δέ ὁ διακονία οὐ εἷς , ἀλλά ἐκ πᾶς πολύς εἰμί , ὅς εἄν Δέλη πλάμψαι ὁ Κύριος . πολλός μέν γάρ ἀρχάγγελος ( 31 ) , πολύς δέ Θρόνοι καί ἐξουσία , καί κυριότης , χιλιάς τε χιλιάς , καί μυριάς μυριάς παρίστημι λειτουργέω καί ἑτοῖμος εἰς ὁ ἀποστέλλω ( 32 ) . καί προφήτης μέν πολύς , καί ἀπόστολος δέ δέκα καί δύο , καί ὁ Παῦλος ( 33 ) · καί Μωϋσῆς δέ αὐτός οὖον μόνος , ἀλλά καί Ἀαρών σύν αὐτός , καί μετά οὗτος ἄλλος ἐβδομήκοντα πνεῦμα πληρόω ἅγιος · καί Μωϋσῆς διαδέχομαι Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναυῆ , καί ἐκεῖνος ὁ κριτής , καί ἐκεῖνος οὐ εἷς , ἀλλά πλεῖστος βασιλεύς . εἰ οὖν καί κτίσμα ( 34 ) εἰμί καί ὁ γεννητής ὁ υἱός , ἐσθίω καί πολύς εἰμί τοιοῦτος υἱός , ἵνα καί πολύς τοιοῦτος διάκονος ἔχω ὁ Θεός , καθάπερ καί ἐπί ὁ ἄλλος πλήθος εἰμί . εἰμί δέ οὗτος οὐ εἰμί ὁράω , ἀλλά ὁ μέν κτίσμα πολύς , ὁ δέ Λόγος εἷς εἰμί · τίς οὖον συνεράω καί ἐκ οὗτος ( 35 ) , ὅτι ὁ υἱός διΐστημι ὁ πᾶς , καί οὖον πρός ὁ κτίσμα ὁ ἐξίσωσις ἔχω , ἀλλά πρός ὁ πατήρ ὁ ἰδιότης ; οὐδείς οὐδέ πολύς Λόγοι , ἀλλά μόνος εἷς ὁ εἷς πατήρ Λόγος , καί εἷς ὁ εἷς Θεός ( 36 ) εἰκών εἰμί . ἄλλος ἰδού , φημί , καί ἥλιος μόνος εἷς καί ὁ γῆ εἷς . Ἄρρος ἐπιτάσσω δ καί ὕδωρ εἷς , καί τόρος εἷς , ἵνα ἀκούω , ὅτι ὁ γίγνομαι ( 37 ) ἕκαστος