athanasius-theology.orationes-tres-contra-arianos pg026_0039.1
τῆς πρὸς τὴν ἀλήθειαν μάχης . Πολλὰ τοίνυν πρότερον θεοῦ τὸν θεὸν ἐπικαλεσάμενοι , οὕτως αὐτοῖς τις ἀπαντήσειεν · Ὁ ὤν θεός , οὐχ ὤν γέγονεν ( 66 ) , ἢ καὶ πρὸν γένεσιν , ἐστιν ; Ἄν οὐχ ἑαυτὸν ἐποίησεν , ἢ ἐξ οὐδενὸς ἐστι , καὶ μηδὲν ὄν πρότερον ἐξαίφνης αὐτὸς ἐφάνη ; Ἄτοπος ἡ τοιαύτη ἐρώτησις , καὶ ἄτοπος καὶ πλεῖα ( 67 ) δυσφημίας · ἀλλ᾽ ὁμοία γε τῇς ἐκείνων · ὁπότερον γὰρ ἂν εἴπωσι , τοῦτο μεστὸν ἐστι πάσης ἀσεβείας . Εἰ δὲ τὸ οὕτως ἐρωτῆσαι περὶ θεοῦ βλάσφημον καὶ πλεῖον ἀσεβείας ἐστι ( 68 ) , βλάσφημον ἂν εἴη καὶ περὶ τοῦ λόγου αὐτοῦ τοιαῦτα ἐρωτῆσαι . Ἀποκρίνασθαι δὲ ὅμως πρὸς ἀναίρεσιν τῆς τοιαύτης αὐτῶν ἀλόγου καὶ μωρᾶς ἐρωτήσεως ἀναγκαῖον οὕτως · Ὅτι ὤν ἐστιν ἀεὶ ὁ θεός · ὅντος οὖν ἀεὶ τοῦ πατρὸς , ἐστι καὶ αὐτὸς ( 69 ) καὶ τὸ τοῦτο ἀπλούγασμα , ὅπερ ἐστιν ὁ λόγος αὐτοῦ · καὶ πάλιν ὁ ὤν θεός , ἐξ αὐτοῦ καὶ δύνα ( 70 ) τὸν λόγον ἔχει · καὶ οὔτε ὁ λόγος ἐπὶ γέγονεν οὐχ ὤν πρότερον , οὔτε ὁ πατὴρ λόγος ἦν ποτε . Ἡ γὰρ κατὰ τοῦ Υἱοῦ τολμᾶ εἰς τὸν πατέρα τὴν βλασφημίαν ἀνάγει , εἰγε ἐξωθεν ἐπενόησεν ἑαυτῷ ( 71 ) σοφίαν , καὶ λόγον , καὶ Υἱόν . Ὁ γὰρ ἐὰν τούτων εἴπῃς , τοῦτο τὸ ἐκ τοῦ πατρὸς γέννημα σημαίνει , ὡσπερ εἴρηται . Ὀστε ἀσύστατος αὐτῶν ἡ τοιαύτη ἐρώτησις , καὶ εἰκότως · ἀρνούμενοι γὰρ τὸν λόγον , λόγον ἔχουσι καὶ τὴν ἐρώτησιν . Ὅς γὰρ εἰ τις τὸν ἥλιον ὁρῶν πυθάνοιτο περὶ τοῦ ἀπαύγασματος , καὶ λέγοι , Ὁ ὤν τὸ μὴ ὄν πεποίηκεν , ἢ ὄν αὐτὸ πεποίηκεν ; οὐ σώφρονα ( 72 ) ἔχειν οἷοιότος λογισμὸν νομισθήσεται , ἀλλ᾽ ἐμβρόντητος ἂν εἴη , ὅτι ὅλως ὅστιν ἐκ τοῦ φωτός , τοῦτο ἀξιοῦν ( 73 ) ἐπινοεῖ καὶ περὶ τοῦτο ἐρωτᾷ , πότε , καὶ ποῦ καὶ ὅτε , καὶ εἰ πεποίηται · οὕτως καὶ ὁ περὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ πατρὸς τοιαῦτα λογιζόμενος , καὶ οὕτω πυθάνομενος , πολλῷ μᾶλλον τὴν μανίαν μεῖζονα ἂν ἔχοι ( 74 ) , ὅτι τὸν ἐκ τοῦ πατρὸς λόγον ἐξωθεν αὐτῷ ἐπεισάγει , καὶ τὸ φύσει γέννημα ὡς ποίημα σκιαλογῶν ( 75 ) λέγει , Οὐχ ἦν πρὶν γεννηθῇ . Ἀκούετωσαν δὲ ὅμως καὶ πρὸς τὴν ἐρώτησιν αὐτῶν , ὅτι Ὁ ὤν πατὴρ τὸν ὄντα Υἱὸν ἐποίησεν . Ὁ γὰρ λόγος σάρξ ἐγένετο , καὶ δύνα αὐτὸν Υἱὸν θεοῦ ἐποίησεν ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων καὶ Υἱὸν ἀνθρώπου ( 76 ) , εἰ μὴ ἄρα κατὰ τὸν Σαμσαταῖτα μηδ᾽ εἶναι αὐτὸν πρὶν ἀνθρώπου γενέσθαι ἐποίησεν . Καὶ πρὸς μὲν τὴν πρώτην αὐτῶν ἐρώτησιν ἱκανὰ ταῦτα παρ᾽ ἡμῶν .
Lemmas: ὁ πρός ὁ ἀλήθεια μάχη . Πολύς τοίνυν πρότερος θεός ὁ θεός ἐπικαλέω , οὕτως αὐτός τις ἀπαντάω · ὁ εἰμί θεός , οὐ εἰμί γίγνομαι ( 66 ) , ἢ καί πρόειμι γένεσις , εἰμί ; ἄν οὐ ἑαυτοῦ ποιέω , ἢ ἐκ οὐδείς εἰμί , καί μηδείς εἰμί πρότερος ἐξαπίνης αὐτός φαίνω ; ἄτοπος ὁ τοιοῦτος ἐρώτησις , καί ἄτοπος καί πλεῖος ( 67 ) δυσφημία · ἀλλά ὅμοιος γε ὅς ἐκεῖνος · ὁπότερος γάρ εἄν εἶπον , οὗτος μεστός εἰμί πᾶς ἀσέβεια . εἰμί δέ ὁ οὕτως ἐρωτάω περί θεός βλάσφημος καί πλείων ἀσέβεια εἰμί ( 68 ) , βλάσφημος εἄν εἰμί καί περί ὁ λόγος αὐτός τοιοῦτος ἐρωτάω . ἀποκρίνω δέ ὅμως πρός ἀναίρεσις ὁ τοιοῦτος αὐτός ἄλογος καί μωρός ἐρώτησις ἀναγκαῖος οὕτως · ὅτι2 εἰμί εἰμί ἀεί ὁ θεός · εἰμί οὖν ἀεί ὁ πατήρ , εἰμί καί αὐτός ( 69 ) καί ὁ οὗτος ἀπλούγασμα , ὅσπερ εἰμί ὁ λόγος αὐτός · καί πάλιν ὁ εἰμί θεός , ἐκ αὐτός καί δύναμαι ( 70 ) ὁ λόγος ἔχω · καί οὔτε ὁ λόγος ἐπί γίγνομαι οὐ εἰμί πρότερος , οὔτε ὁ πατήρ λόγος εἰμί ποτός . ὁ γάρ κατά ὁ υἱός τολμάω εἰς ὁ πατήρ ὁ βλασφημία ἀνάγω , εἰ ἐξωθεν ἐπινοέω ἑαυτοῦ ( 71 ) σοφία , καί λόγος , καί υἱός . ὁ γάρ ἐάν οὗτος εἶπον , οὗτος ὁ ἐκ ὁ πατήρ γέννημα σημαίνω , ὡς εἴρω . ὅστε ἀσύστατος αὐτός ὁ τοιοῦτος ἐρώτησις , καί εἰκότως · ἀρνέομαι γάρ ὁ λόγος , λόγος ἔχω καί ὁ ἐρώτησις . ὅς γάρ εἰμί τις ὁ ἥλιος ὁράω πυνθάνομαι περί ὁ απαύγασμα , καί λέγω , ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ποιέω , ἢ εἰμί αὐτός ποιέω ; οὖον σώφρων ( 72 ) ἔχω οἷος λογισμός νομίζω , ἀλλά ἐμβρόντητος εἄν εἰμί , ὅτι ὅλως Όστιν ἐκ ὁ φάος , οὗτος ἀξιόω ( 73 ) ἐπινοέω καί περί οὗτος ἐρωτάω , πότε , καί ποῦ καί ὅτε , καί εἰμί ποιέω · οὕτως καί ὁ περί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ τοιοῦτος λογίζομαι , καί οὗτος πυνθάνομαι , πολύς μᾶλλον ὁ μανία μείζων εἄν ἔχω ( 74 ) , ὅτι ὁ ἐκ ὁ πατήρ λόγος ἐξωθεν αὐτός ἐπεισάγω , καί ὁ φύσις γέννημα ὡς ποίημα σκιαλογέω ( 75 ) λέγω , οὐχ εἰμί πρίν γεννάω . Ἀκούετωσαν δέ ὅμως καί πρός ὁ ἐρώτησις αὐτός , ὅτι ὁ εἰμί πατήρ ὁ εἰμί υἱός ποιέω . ὁ γάρ λόγος σάρξ γίγνομαι , καί δύναμαι αὐτός υἱός θεός ποιέω ἐπί συντέλεια ὁ αἰών καί υἱός ἄνθρωπος ( 76 ) , εἰμί μή ἄρα κατά ὁ Σαμσαταῖτα μηδέ εἰμί αὐτός πρίν ἄνθρωπος γίγνομαι ποιέω . καί πρός μέν ὁ πρῶτος αὐτός ἐρώτησις ἱκανός οὗτος παρά ἐγώ .