athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 35
35 . Εἰ δὲ καὶ τὸ σῶμα καλεῖ πολλαχοῦ ἡ γραφὴ ‘Χριστὸν,’ ὡς ὅταν λέγῃ ὁ μακάριος Πέτρος πρὸς Κορνήλιον , διδάσκων ‘Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρὲτ , ὃν ἔχρισεν ὁ Θεὸς Πνεύματι ἁγίῳ·’ καὶ πάλιν πρὸς Ἰουδαίους , ‘Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναξαρὲτ , ἄνδρα ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ἀποδεδειγμένον εἰς ὑμᾶς·’ καὶ πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος πρὸς Ἀθηναίους , ‘ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισε , πίστιν παρασχὼν πᾶσιν , ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν·’ ταὐτὸν δὲ τῇ χρίσει πολλαχόσε τὴν ἀνάδειξιν καὶ τὴν ἀποστολὴν εὑρίσκομεν · ἐξ ὧν μανθάνειν ἔξεστι τῷ βουλομένῳ , ὡς οὐ διαφωνία τις ἐν τοῖς ῥήμασι τῶν ἀγίων , ἀλλὰ διαφόρως τὴν πρὸς τὸν ἐκ Μαρίας ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ Λόγου ἕνωσιν γενομένην ὀνομάζουσι ποτὲ μὲν χρίσιν,’ ποτὲ δὲ ‘ἀποστολὴν,’ ἄλλοτε δὲ ‘ἀνάδειξιν . Τὸ τοίνυν λεγόμενον ὑπὸ τοῦ μακαρίου Πέτρου ὀρθὸν , καὶ εἰλικρινῆ τὴν θεότητα τοῦ μονογενοῦς κηρύσσει , οὐ τὴν ὑπόστασιν χωρίζον τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀπὸ τοῦ ἐκ Μαρίας ανθρώπου · ( μὴ ) γένοιτο · πῶς γὰρ ὁ ἀκούσας πολλαχῶς τὸ ‘ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν,’ καὶ ‘ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ . ἑώρακε τὸν Πατέρα;’ ) διʼ οὗ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν , τὸ αὐτὸ , ‘κεκλεισμένων · τῶν θυρῶν,’ εἰσερχόμενον πρὸς πᾶσαν τῶν ἀποστόλων τὴν ξυνωρίδα , καὶ εἴ τι παρῆν ἐκ τούτου δυσπειθὲς , διαλύσαντα τῷ εἰπεῖν , ‘ψηλαφήσατέ με , καὶ βλέπετε , ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα οὐκ ἔχει , καθὼς ἐμὲ θεωρεῖτε ἔχοντα ’ καὶ οὐκ εἶπε , ‘τόνδε,’ ἢ , ‘τὸν ἄνθρωπόν μου , ὃν ἀνείληφα,’ ἀλλʼ ‘ἐμέ.’ Ὅθεν οὐδεμίαν συγγνώμην εὑρεῖν δυνήσεται ὁ Σαμοσατεὺς . ἐκ τοσούτων τὴν ἕνωσιν τοῦ Θεοῦ Λόγου διελεγχθείς · καὶ ἀπʼ αὐτοῦ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγου , ἄρτι μὲν πρὸς πάντας τὴν πεῦσιν προσάγοντος , καὶ πληροφορῶν ἀπό τε τοῦ φαγεῖν καὶ τὴν ψηλάφησιν ἐπιτρέψαι , ἣ δὴ καὶ γεγένηται . Πάντως γὰρ ὁ διδοὺς τὴν τροφὴν , ἢ οἱ διδόντες , ἥψαντο τῶν χειρῶν . ‘Ἐπέδωκαν’ γὰρ , φησὶν , ‘αὐτῷ ἰχθύος ἀπτοῦ μέρος , καὶ ἀπὸ μελισσίου κηρίου · καὶ φαγὼν ἐνώπιον αὐτῶν,’ λαβὼν τὰ ἐπίλοιπα , ἀπέδωκεν αὐτοῖς . δοῦ τοίνυν , εἰ καὶ οὐχ ὡς ὁ Θωμᾶς , ἀλλʼ ὅμως διʼ ἑτέρας μεθόδου , τὴν πληροφορίαν αὐτοῖς παρέσχε ψηλαφηθείς . Εἰ δὲ καὶ τοὺς μώλωπας ἰδεῖν θέλοις , παρὰ Θωμᾶ μάθε · ‘Φέρεʼ γάρ ‘σου,’ φησὶ , ‘τὴν χεῖρα καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου , καὶ φέρε τὸν δάκτυλόν σου , καὶ βλέπε τὰς χεῖράς μου.’ Πλευρὰν ἰδίαν καὶ χεῖρας ὀνομάζων ὁ Θεὸς Λόγος , καὶ ὅλον αὐτὸν ἄνθρωπόν τε καὶ Θεὸν ὁμοῦ , ἄρτι μὲν τοῦ Λόγου καὶ τὴν αἴσθησιν τοῖς ἀγίοις διὰ σώματος , ὡς ἔστι νοεῖν , παρέχοντος τῷ εἰσελθεῖν ‘τῶν θυρῶν κεκλεισμένων,’ παρευθὺ δὲ σὺν τῷ σώματι παρεστὼς , καὶ τὴν πληροφορίαν παρέχων . Ταῦτα τοῖς πιστοῖς εἰς βεβαίωσιν , καὶ τοῖς ἀπίστοις εἰς διόρθωσιν εἰρήσθω συμμέτρως .
Lemmas: 35 . εἰμί δέ καί ὁ σῶμα καλέω πολλαχοῦ ὁ γραφή ‘Χριστὸν,’ ὡς ὅταν λέγω ὁ μακάριος Πέτρος πρός Κορνήλιος , διδάσκω Ἰησοῦς ὁ ἀπό Ναζαρά , ὅς χρίω ὁ θεός πνεῦμα ἅγιος καί πάλιν πρός Ἰουδαῖος , Ἰησοῦς ὁ ἀπό Ναξαρὲτ , ἀνήρ ἀπό ὁ θεός ἀποδείκνυμι εἰς ὑμός καί πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος πρός Ἀθηναῖος , ἐν ἀνήρ ὅς ὁρίζω , πίστις παρέχω πᾶς , ἀνίστημι αὐτός ἐκ νεκρῶν·’ αὐτός δέ ὁ χρῖσις πολλαχόσε ὁ ἀνάδειξις καί ὁ ἀποστολή εὑρίσκω · ἐκ ὅς μανθάνω ἔξεστι ὁ βούλομαι , ὡς οὐ διαφωνία τις ἐν ὁ ῥῆμα ὁ ἅγιος , ἀλλά διάφορος ὁ πρός ὁ ἐκ Μαρία ἄνθρωπος ὁ θεός Λόγος ἕνωσις γίγνομαι ὀνομάζω ποτέ μέν χρίσιν,’ ποτέ δέ ἀποστολή ἄλλοτε δέ ἀνάδειξις . Τέ τοίνυν λέγω ὑπό ὁ μακάριος Πέτρος ὀρθός , καί εἰλικρινής ὁ θεότης ὁ μονογενής κηρύσσω , οὐ ὁ ὑπόστασις χωρίζω ὁ θεός Λόγος ἀπό ὁ ἐκ Μαρία ἄνθρωπος · ( μή ) γίγνομαι · πῶς γάρ ὁ ἀκούω πολλαχῶς ὁ ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί καί ὁ ὁράω ἐγώ . ὁράω ὁ Πατέρας ) διά ὅς καί μετά ὁ ἀνάστασις , ὁ αὐτός , κλείω · ὁ θυρῶν,’ εἰσέρχομαι πρός πᾶς ὁ ἀπόστολος ὁ συνωρίς , καί εἰ τίς πάρειμι ἐκ οὗτος δυσπειθής , διαλύω ὁ λέγω , ψηλαφάω ἐγώ , καί βλέπω , ὅτι πνεῦμα σάρκα καί ὀστέον οὐ ἔχω , καθώς ἐγώ θεωρέω ἔχω ’ καί οὐ λέγω , ‘τόνδε,’ ἢ , ‘τὸν ἄνθρωπος ἐγώ , ὅς ἀναλαμβάνω ἀλλά ἐμέω ὅθεν οὐδείς συγγνώμη εὑρίσκω δύναμαι ὁ Σαμοσατεύς . ἐκ τοσοῦτος ὁ ἕνωσις ὁ θεός Λόγος διελέγχω · καί ἀπό αὐτός δέ ὁ θεός Λόγος , ἄρτι μέν πρός πᾶς ὁ πεῦσις προσάγω , καί πληροφορέω ἀπό τε ὁ ἐσθίω καί ὁ ψηλάφησις ἐπιτρέπω , ὅς δή καί γίγνομαι . πάντως γάρ ὁ δίδωμι ὁ τροφή , ἢ ὁ δίδωμι , ἅπτω ὁ χείρ . ‘Ἐπέδωκαν’ γάρ , φημί , αὐτός ἰχθύς απτός μέρος , καί ἀπό μελίσσι κηρίον · καί ἐσθίω ἐνώπιον αὐτός λαμβάνω ὁ ἐπίλοιπος , ἀποδίδωμι αὐτός . δέομαι τοίνυν , εἰμί καί οὐ ὡς ὁ Θωμᾶς , ἀλλά ὅμως διά ἕτερος μέθοδος , ὁ πληροφορία αὐτός παρέχω ψηλαφάω . εἰμί δέ καί ὁ μώλωψ ὁράω ἐθέλω , παρά Θωμᾶς μαθαίνω · Φέρος γάρ Ἰσουά φημί , τῆ χείρ καί βάλλω εἰς ὁ πλευρά ἐγώ , καί φέρω ὁ δάκτυλος σύ , καί βλέπω ὁ χείρ μου.’ Πλευρά ἴδιος καί χείρ ὀνομάζω ὁ θεός Λόγος , καί ὅλος αὐτός ἄνθρωπος τε καί θεός ὁμοῦ , ἄρτι μέν ὁ Λόγος καί ὁ αἴσθησις ὁ ἅγιος διά σῶμα , ὡς εἰμί νοέω , παρέχω ὁ εἰσέρχομαι τῶς θύρα κλείω παρευθύς δέ σύν ὁ σῶμα παρίστημι , καί ὁ πληροφορία παραχώννυμι . Ταΰς ὁ πιστός εἰς βεβαίωσις , καί ὁ ἄπιστος εἰς διόρθωσις λέγω σύμμετρος .