athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 14
14 . Τοῦτο καὶ ὁ θεῖος γινώσκει ἀπόστολος , πρὸς Κορινθίους ἐπιστέλλων , ‘Μὴ στενοχωρεῖσθε ἐν ἡμῖν · πλατύνθητε δὲ καὶ ὑμεῖς , Κορίνθιοι · τοὺς γὰρ αὐτοὺς ἀπὸ στενότητος εἰς πλατυσμὸν μεταβάλλειν συμβουλεύει , Ὥσπερ δὲ εἰ ἐπλατύνθησαν πάλιν Κορίνθιοι καὶ στενοχωρούμενοι , οὐκ ἄλλοι ἐτύγχανον , ἀλλὰ πάλιν ἦσαν Κορίνθιοι , οὕτως εἰ ὁ Πατὴρ ἐπλατύνθη εἰς τριάδα , ἡ τριὰς πάλιν ἐστὶν ὁ Πατὴρ μόνος . Τὸ αὐτὸ δὲ πάλιν Φνσὶν , ‘ἡ καρδία ἡμῶν πεπλάτυνται·᾿ καὶ ὁ Νῶε γέγει , ‘Πλατύναι ὁ Θεὸς τῷ Ἰάφεθ · ᾿ ἡ αὐτὴ γὰρ καρδία καὶ ὁ αὐτὸς Ἰάφεθ ἐστὶν ἐν τῷ πλατυσμῷ . Εἰ μὲν οὖν ἡ μονὰς ἐπλάτυνεν , ἄλλοις ἂν ἐπλάτυνεν · εἰ δὲ αὐτὴ ἐπλάτυνεν , αὐτὴ ὂν εἴη , ὅπερ ἐπλατύνθη · τί δέ ἐστιν ἢ ὁ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα ἅγιον ; Ἐρέσθαι δὲ αὐτὸν τοιαῦτα λέγοντα , καλόν · Τίς ἡ ἐνέργεια τοῦ τοιούτου πλατυσμοῦ ; ἢ , ὡς ἐπʼ αὐτῆς ἀληθείας , διὰ τί ὅλως ἐπλατύνθη ; τὸ γὰρ μὴ μένον τὸ αὐτὸ , ἀλλʼ ὕστερον πλατυνόμενον , ἔχειν ἀνάγκῃ δεῖ τὴν αἰτίαν , δι᾿ ἣν καὶ ἐπλατύνθη . Εἰ μὲν οὖν ἵνα Λόγος καὶ Πνεῦμα συνῇ αὐτῷ , περιττὸν τὸ λέγειν , ‘μονὰς,ʼ εἶτα , ‘ἐπλατύνθη·’ οὐ γὰρ ὕστερον Λόγος καὶ Πνεῦμα , ἀλλʼ ἀεὶ , ἵνα μὴ ἄλογος ὁ Θεὸς κατὰ τοὺς Ἀρειανούς . Ὥστε , εἰ ἀεὶ ἦν Λόγος καὶ Πνεῦμα , ἀεὶ πλατεῖα , καὶ οὐ πρῶτον μονάς . Εἰ δὲ ὕστερον ἐπλατύνθη , ὕστερον καὶ Λόγος . Εἰ δὲ διὰ τὴν ἐνανθρώπησιν ἐπλατύνθη , καὶ γέγονε τότε τριὰς , ἄρα πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως οὔπω ἦν τριάς . Φανήσεται δὲ ὁ Πατὴρ καὶ γεγονὼς σὰρξ,ʼ εἴγε αὐτὸς , μονὰς ὢν , ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐπλατύνθη · καὶ τάχα λοιπὸν μονὰς ἔσται , καὶ σὰρξ , καὶ , τὸ τρίτον , Πνεῦμα , εἴγε αὐτὸς ἐπλατύνθη · ἔσται δὲ καὶ ὀνόματι μόνον τριάς . Εἰ δὲ διὰ τὸ κτίσαι ἐπλατύνθη , ἄτοπον · δυνατὸν γὰρ ἦν , καὶ μονάδα μένουσαν αὐτὴν , πάντα ποιεῖν · οὐ γὰρ ἐνδεὴς ἦν πλατυσμοῦ ἡ μονὰς , οὐδὲ ἀσθενὴς ἦν πρὸ τοῦ πλατυνθῆναι . Ἄτοπον γὰρ καὶ ἀσεβὲς τοῦτό γε ἐπὶ Θεοῦ νοεῖν καὶ λέγειν . Ἀκολουθήσει δὲ καὶ ἄλλο ἄτοπον , εἰ γὰρ διὰ τὴν κτίσιν ἐπλατύνθη , ἕως δὲ μονὰς ἦν , οὐκ ἦν ἡ κτίσις , πάλιν δὲ ἔσται μετὰ τὴν συντέλειαν μονὰς ἀπὸ πλατυσμοῦ , ἀναιρεθήσεται καὶ ἡ κτίσις . Ὥσπερ γὰρ διὰ τὸ κτίσαι ἐπλατύνθη , οὕτως παυομένου τοῦ πλατυσμοῦ παύσεται καὶ ἡ κτίσις .
Lemmas: 14 . Τοῦτης καί ὁ θεῖος γιγνώσκω ἀπόστολος , πρός Κορίνθιος ἐπιστέλλω , Μή στενοχωρέω ἐν ἐγώ · πλατύνω δέ καί σύ , Κορίνθιος · ὁ γάρ αὐτός ἀπό στενότης εἰς πλατυσμός μεταβάλλω συμβουλεύω , ὥσπερ δέ εἰμί πλατύνω πάλιν Κορίνθιος καί στενοχωρέω , οὐ ἄλλος τυγχάνω , ἀλλά πάλιν ἥδω Κορίνθιος , οὕτως εἰμί ὁ Πατήρ πλατύνω εἰς τριάς , ὁ τριάς πάλιν εἰμί ὁ Πατήρ μόνος . Τέ αὐτός δέ πάλιν Φνσὶν , ἡʹ Καρδίη ἐγώ πλατύνω καί ὁ Νῶε γίγνομαι , ‘Πλατύναι ὁ θεός ὁ Ἰάφεθ · ᾿ ὁ αὐτός γάρ Καρδίη καί ὁ αὐτός Ἰάφεθ εἰμί ἐν ὁ πλατυσμός . εἰμί μέν οὖν ὁ μονή πλατύνω , ἄλλος ἄν πλατύνω · εἰμί δέ αὐτός πλατύνω , αὐτός εἰμί εἰμί , ὅς πλατύνω · τίς δέ εἰμί ἢ ὁ υἱός καί πνεῦμα ἅγιος ; ἔρομαι δέ αὐτός τοιοῦτος λέγω , καλός · Τῖς ὁ ἐνέργεια ὁ τοιοῦτος πλατυσμός ; ἢ , ὡς ἐπί αὐτηες͂ς ἀλήθεια , διά τίς ὅλος πλατύνω ; ὁ γάρ μή μένω ὁ αὐτός , ἀλλά ὕστερον πλατύνω , ἔχω ἀνάγκη δέω ὁ αἰτία , διά ὅς καί πλατύνω . εἰμί μέν οὖν ἵνα Λόγος καί πνεῦμα συνέρχομαι αὐτός , περισσός ὁ λέγω , ‘μονὰς,ʼ εἶτα , ἐπιπλατύνω οὐ γάρ ὕστερον Λόγος καί πνεῦμα , ἀλλά ἀεί , ἵνα μή ἄλογος ὁ θεός κατά ὁ αρειανός . Ὥστος , εἰμί ἀεί εἰμί Λόγος καί πνεῦμα , ἀεί πλατύς , καί οὐ πρῶτος μόνος . εἰμί δέ ὕστερον πλατύνω , ὕστερον καί Λόγος . εἰμί δέ διά ὁ ἐνανθρώπησις πλατύνω , καί γίγνομαι τότε τριάς , ἄρα πρό ὁ ἐνανθρώπησις οὔπω εἰμί τριάς . φαίνω δέ ὁ Πατήρ καί γίγνομαι σὰρξ,ʼ εἰ αὐτός , μονή εἰμί , ἐν ὁ ἄνθρωπος πλατύνω · καί τάχα λοιπός μονή εἰμί , καί σάρξ , καί , ὁ τρίτος , πνεῦμα , εἰ αὐτός πλατύνω · εἰμί δέ καί ὄνομα μόνος τριάς . εἰμί δέ διά ὁ κτίζω πλατύνω , ἄτοπος · δυνατός γάρ εἰμί , καί μόνος μένω αὐτός , πᾶς ποιέω · οὐ γάρ ἐνδεής εἰμί πλατυσμός ὁ μονή , οὐδέ ἀσθενής εἰμί πρό ὁ πλατύνω . ἄτοπος γάρ καί ἀσεβής τούτος γε ἐπί θεός νοέω καί λέγω . ἀκολουθέω δέ καί ἄλλος ἄτοπος , εἰμί γάρ διά ὁ κτίσις πλατύνω , ἠώς δέ μονή εἰμί , οὐ εἰμί ὁ κτίσις , πάλιν δέ εἰμί μετά ὁ συντέλεια μονή ἀπό πλατυσμός , ἀναιρέω καί ὁ κτίσις . ὥσπερ γάρ διά ὁ κτίζω πλατύνω , οὕτως παύω ὁ πλατυσμός παύω καί ὁ κτίσις .