athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 29
29 . Ἔστιν ἄρα καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ φανερῶς περὶ Υἱοῦ κείμενα , εἰ καὶ περιττόν ἐστι περὶ τούτων ἀμφισβητεῖν . Εἰ γὰρ τὰ μὴ κείμενα ἐν τῇ παλαιᾶ νεώτερά ἐστι , λεγέτωσαν οἱ οὕτω φιλονεικοῦντες , ποῦ τῆς παλαιᾶς περὶ τοῦ ‘Παρακλήτου’ Πνεύματος εἴρηται ; περὶ Πνεύματος μὲν γὰρ ἁγίου ἐλέχθη , περὶ ‘Παρακλήτου’ δὲ οὐδαμῶς . Ἆῤ οὖν ἕτερόν ἐστι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , καὶ ἕτερος ὁ Παράκλητος , καὶ νεώτερος ὁ Παράκλητος , ἐπεὶ μὴ ἐν τῇ παλαιᾷ κεῖται ; Ἀλλὰ μὴ γένοιτο ἢ νεώτερον εἰπεῖν τὸ Πνεῦμα , ἢ διελεῖν καὶ ἕτερον εἰπεῖν τὸ ἅγιον Πνεῦμα , καὶ ἕτερον τὸν Παράκλητον . Ἓν γὰρ καὶ ταὐτόν ἐστι τὸ Πνεῦμα , καὶ τότε καὶ νῦν ἁγιάζον καὶ παρακαλοῦν τοὺς δεκτικοὺς αὐτοῦ · ὡς εἷς καὶ αὐτὸς Λόγος Υἱὸς εἰς υἱοθεσίαν ἄγων καὶ τότε τοὺς ἀξίους . Ἦσαν γὰρ καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ υἱοὶ , οὐ δι᾿ ἄλλου ἀλλʼ ἢ διὰ τοῦ Υἱοῦ τεκνοποιούμενοι . Εἰ γὰρ μὴ ἦν καὶ πρὸ τῆς Μαρίας Υἱὸς ὁ τοῦ Θεοῦ , πῶς ‘πρὸ πάντων’ ἐστὶν , ὄντων πρὸ αὐτοῦ υἱῶν ; Πῶς δὲ καὶ ‘πρωτότοκος , δεύτερος μετὰ πολλοὺς εὑρισκόμενος ; Ἀλλʼ οὔτε δεύτερος ὁ Παράκλητος · πρὸ πάντων γὰρ ἦν · οὔτε νεώτερος ὁ Υἱός · ‘ἐν ἀρχῇ γὰρ ἦν ὁ Λόγος·ʼ καὶ ὡς ταὐτὸν τὸ Πνεῦμα καὶ Παράκλητος , οὕτω ταὐτὸν ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος · καὶ ὥς φησιν ὁ Σωτὴρ περὶ τοῦ Πνεύματος , ‘ὁ δὲ Παράκλητος , τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ὃ πέμψει ὁ Πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου,ʼ ταὐτὸν λέγων καὶ οὐ διαιρῶν , οὕτως ὁ Ἰωάννης τὸ ὅμοιον διηγούμενος λέγει , ‘καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν , καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ , δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ Πατρός.᾿ Καὶ ἐνταῦθα γὰρ οὐ διεῖλεν , ἀλλὰ τὴν ταυτότητα ἀπήγγειλε . Καὶ οὐχ ὡς ἄλλος Παράκλητος , καὶ ἄλλο τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἀλλʼ ἓν καὶ ταὐτόν · οὕτως οὐκ ἄλλος Λόγος , καὶ ἄλλος Υἱὸς , ἀλλʼ ὁ Λόγος μονογενής ἐστι . Δόξαν γὰρ οὐκ αὐτῆς εἶπε τῆς σαρκὸς , ἀλλʼ αὐτοῦ τοῦ Λόγου . Ὁ τοίνυν τολμῶν διαιρεῖν Λόγον καὶ Υἱὸν , διαιρείτω καὶ Πνεῦμα καὶ Παράκλητον . Εἰ δὲ ἀδιαίρετον τὸ Πνεῦμα , ἀδιαίρετος καὶ ὁ Λόγος , ὁ αὐτὸς ὢν Υἱὸς , καὶ σοφία , καὶ δύναμις . Τὸ δὲ ‘ἀγαπητὸνʼ καὶ Ἕλληνες ἴσασιν οἱ δεινοὶ περὶ τὰς λέξεις , ὅτι ἴσον ἐστὶ τῷ εἰπεῖν ‘μονογενής.ʼ Φησὶ γὰρ Ὅμηρος ἐπὶ Τηλεμάχου , τοῦ υἱοῦ Ὀδυσσέως μονογενοῦς ὄντος , ταῦτα ἐν τῇ δευτέρᾳ τῆς Ὀδυσσείας · ‘Τίπτε δέ τοι , φίλε τέκνον , ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα ἔπλετο ; πῆ δὲ θέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖαν , μοῦνος ἐὼν ἀγαπητός ; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρης Διογενὴς Ὀδυσεὺς , ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.’ Ὁ ἄρα μόνος ὢν τῷ πατρὶ ‘ἀγαπητὸςʼ λέγεται .
Lemmas: 29 . εἰμί ἄρα καί ἐν ὁ παλαιός φανερός περί υἱός κεῖμαι , εἰμί καί περισσός εἰμί περί οὗτος ἀμφισβητέω . εἰμί γάρ ὁ μή κεῖμαι ἐν ὁ παλαιός νέος εἰμί , λέγω ὁ οὕτως φιλονεικέω , ποῦ ὁ παλαιός περί ὁ ‘Παρακλήτου’ πνεῦμα λέγω ; περί πνεῦμα μέν γάρ ἅγιος λέγω , περί ‘Παρακλήτου’ δέ οὐδαμῶς . ἆρα οὖν ἕτερος εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , καί ἕτερος ὁ Παράκλητος , καί νέος ὁ Παράκλητος , ἐπεί μή ἐν ὁ παλαιός κεῖμαι ; ἀλλά μή γίγνομαι ἢ νέος λέγω ὁ πνεῦμα , ἢ διαιρέω καί ἕτερος λέγω ὁ ἅγιος πνεῦμα , καί ἕτερος ὁ Παράκλητος . Εἷς γάρ καί αὐτός εἰμί ὁ πνεῦμα , καί τότε καί νῦν ἁγιάζω καί παρακαλέω ὁ δεκτικός αὐτός · ὡς εἷς καί αὐτός Λόγος υἱός εἰς υἱοθεσία ἄγω καί τότε ὁ ἄξιος . ἥδω γάρ καί ἐν ὁ παλαιός υἱός , οὐ διά ἄλλος ἀλλά ἢ διά ὁ υἱός τεκνοποιέω . εἰμί γάρ μή εἰμί καί πρό ὁ Μαρία υἱός ὁ ὁ θεός , πῶς πόρ Παντώνη εἰμί , εἰμί πρό αὐτός υἱός ; Πῶς δέ καί πρωτότοκος , δεύτερος μετά πολύς εὑρίσκω ; ἀλλά οὔτε δεύτερος ὁ Παράκλητος · πρό πᾶς γάρ εἰμί · οὔτε νέος ὁ υἱός · ἐν ἀρχή γάρ εἰμί ὁ Λόγος καί ὡς αὐτός ὁ πνεῦμα καί Παράκλητος , οὕτως αὐτός ὁ υἱός καί Λόγος · καί ὅς φημί ὁ Σωτήρ περί ὁ πνεῦμα , ὁ δέ Παράκλητος , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ὁ πέμπω ὁ Πατήρ ἐν ὁ ὄνομα ὅ αὐτός λέγω καί οὐ διαιρέω , οὕτως ὁ Ἰωάννης ὁ ὅμοιος διηγέομαι λέγω , καί ὁ Λόγος σάρξ γίνομαι , καί σκηνόω ἐν ἐγώ , καί θεάομαι ὁ δόξα αὐτός , δόξα ὡς μονογενής παρά Πατρός.᾿ καί ἐνταῦθα γάρ οὐ διαιρέω , ἀλλά ὁ ταυτότης ἀπαγγέλλω . καί οὐ ὡς ἄλλος Παράκλητος , καί ἄλλος ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἀλλά εἷς καί αὐτός · οὕτως οὐ ἄλλος Λόγος , καί ἄλλος υἱός , ἀλλά ὁ Λόγος μονογενής εἰμί . δόξα γάρ οὐ αὐτηες͂ς λέγω ὁ σάρξ , ἀλλά αὐτός ὁ Λόγος . ὁ τοίνυν τολμάω διαιρέω Λόγος καί υἱός , διαιρέω καί πνεῦμα καί Παράκλητος . εἰμί δέ ἀδιαίρετος ὁ πνεῦμα , ἀδιαίρετος καί ὁ Λόγος , ὁ αὐτός εἰμί υἱός , καί σοφία , καί δύναμις . Τέ δέ ἀγαπητός καί Ἕλλην οἶδα ὁ δεινός περί ὁ λέξις , ὅτι ἴσος εἰμί ὁ λέγω ‘μονογενής.ʼ φημί γάρ Ὅμηρος ἐπί Τηλέμαχος , ὁ υἱός Ὀδυσσεύς μονογενής εἰμί , οὗτος ἐν ὁ δεύτερος ὁ Ὀδυσσεία · Τίπτε δέ σύ , φίλος τέκνον , ἐν φρήν οὗτος νόημα πέλω ; πῇ δέ θέλω ἔρχομαι πολύς ἐπί γαῖα , μόνος εἰμί ἀγαπητός ; ὁ δέ ὄλλυμι τηλόθι πάτρα Διογενής Ὀδυσσεύς , ἀλλόγνωτος ἐν δῆμος ὁ ἄρα μόνος εἰμί ὁ πατήρ ἀγαπητός λέγω .