athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 19
19 . Καὶ τούτου τοίνυν δειχθέντος , δῆλον ὅτι Υἱός ἐστιν ὁ Λόγος . Εἰ δὲ ὁ Υἱός ἐστι τὸ φῶς τὸ εἰς τὸν κόσμον ἐληλυθὸς , ἀναντιῤῥήτως διὰ τοῦ Υἱοῦ ὁ κόσμος ἐγένετο . Ἐν γὰρ τῇ ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου περὶ τοῦ βαπτιστοῦ λέγων Ἰωάννου ὁ εὐαγγελιστής φησιν , ‘οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς , ἀλλʼ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός·᾿ Ἦν γὰρ , ὡς προέφημεν , ‘τὸ φῶςʼ αὐτὸς ὁ Χριστὸς ‘τὸ ἀληθινὸν , τὸ φωτίζον πάντα ἄνθρωπον τὸν ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον.’ Εἰ γὰρ ‘ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος διʼ αὐτοῦ ἐγένετο,’ ἀνάγκη οὖν αὐτὸν εἶναι τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ , περὶ οὗ καὶ πάντα διʼ αὐτοῦ γεγενῆσθαι ἔφησεν . Ἢ γὰρ δύο κόσμους ἀναγκασθήσονται λέγειν , ἵνʼ ὁ μὲν δι᾿ Υἱοῦ , ὁ δὲ διὰ τοῦ Λόγου εἴη γεγονώς · ἢ , εἰ εἷς ἐστιν ὁ κόσμος καὶ μία ἡ κτίσις , ἀκόλουθον καὶ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Υἱὸν καὶ Λόγον πρὸ πάσης κτίσεως · δι᾿ αὐτοῦ γὰρ γέγονεν . Οὐκοῦν εἰ ὡς διὰ τοῦ Λόγου , οὕτω καὶ διὰ Υἱοῦ τὰ πάντα γέγονεν , οὐδὲν ἐναντίον φανήσεται , ἀλλὰ καὶ ταὐτὸν εἴη ἂν εἰπεῖν , ὡς ‘ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος,ʼ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Υἱός . Εἰ δὲ , ὅτι μὴ εἶπεν ὁ Ἰωάννης , ‘ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Υἱὸς,᾿ οὐχ ἁρμόζειν φήσουσι τῷ Υἱῷ τὰ τοῦ Λόγου , ὥρα καὶ τὰ τοῦ Υἱοῦ μὴ ἁρμόζειν τῷ Λόγῳ . Τοῦ δὲ Υἱοῦ ἐδείχθη τὸ ‘ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν,ʼ καὶ τὸ , ‘ὁ ὢν ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρὸς,᾿ ὑπάρχειν αὐτόν · καὶ τὸ , ‘ὁ θεωρῶν ἐμὲ , θεωρεῖ τὸν πέμψαντά με·ʼ κοινὸν μέντοι πρός τε τὸν Λόγον καὶ τὸν Υἱὸν τὸ τὸν κόσμον διʼ αὐτοῦ γεγενῆσθαι · ὡς ἐκ τούτου δείκνυσθαι πρὸ τοῦ κόσμου εἶναι τὸν Υἱόν . Ἀνάγκη γὰρ τὸν δημιουργὸν πρὸ τῶν γιγνομένων εἶναι . Καὶ τὸ πρὸς Φίλιππον δὲ λεγόμενον οὐ τοῦ Λόγου κατʼ αὐτοὺς ἂν εἴη , ἀλλὰ τοῦ Υἱοῦ . Εἶπε γὰρ , φησὶν , ὁ Ἰησοῦς · ‘Τοσοῦτον χρόνον μεθʼ ὑμῶν εἰμι , καὶ οὐκ ἔγνωκάς με , Φίλιππε ; ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ , ἑώρακε τὸν Πατέρα · καὶ πῶς σὺ λέγεις , Δεῖξον ἡμῖν τὸν Πατέρα ; οὐ πιστεύεις , ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστι ; τὰ ῥήματα , ἃ ἐγὼ λαλῷ ὑμῖν , ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ · ὁ δὲ Πατὴρ , ὁ ἐν ἐμοὶ μένων , αὐτὸς ποιεῖ τὰ ἔργα . Πιστεύετέ μοι , ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοὶ , εἰ δὲ μὴ , διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετέ μοι . Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ , τὰ ἔργα , ἃ ἐγὼ ποιῶ , κἀκεῖνος ποιήσει , καὶ μείζονα τούτων ποιήσει , ὅτι ἔγω πρὸς τὸν Πατέρα πορεύομαι . Καὶ ὅ τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου , τοῦτο ποιήσω , ἵνα δοξασθῇ ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ.᾿ Οὐκοῦν εἰ ὁ Πατὴρ δοξάζεται ἐν τῷ Υἱῷ , ὁ Υἱὸς ἂν εἴη ὁ λέγων , ‘ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί·᾿ αὐτὸς καὶ τὸ , ‘ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς , ἑώρακε τὸν Πατέρα . Αὐτὸς γὰρ ὁ ταῦτα λέγων Υἱὸν ἑαυτὸν δείκνυσιν ἐπάγων , ‘ἵνα δοξασθῇ ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ.᾿
Lemmas: 19 . καί οὗτος τοίνυν δείκνυμι , δῆλος ὅτι υἱός εἰμί ὁ Λόγος . εἰμί δέ ὁ υἱός εἰμί ὁ φάος ὁ εἰς ὁ κόσμος ἔρχομαι , ἀναντιῤῥήτως διά ὁ υἱός ὁ κόσμος γίνομαι . ἐν γάρ ὁ ἀρχή ὁ Εὐαγγέλιος περί ὁ βαπτιστής λέγω Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστής φημί , οὐ εἰμί ἐκεῖνος ὁ φάος , ἀλλά ἵνα μαρτυρέω περί ὁ φωτός·᾿ Ἦς γάρ , ὡς πρόφημι , τότος ὅς αὐτός ὁ Χριστός τότος ἀληθινός , ὁ φωτίζω πᾶς ἄνθρωπος ὁ ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος εἰμί γάρ ἐν ὁ κόσμος εἰμί , καί ὁ κόσμος διά αὐτός εἰμί ἀνάγκη οὖν αὐτός ἔρχομαι ὁ Λόγος ὁ θεός , περί ὅς καί πᾶς διά αὐτός γίγνομαι φημί . ἤ γάρ δύο κόσμος ἀναγκάζω λέγω , ἵνα ὁ μέν διά υἱός , ὁ δέ διά ὁ Λόγος εἰμί γίγνομαι · ἢ , εἰμί εἷς εἰμί ὁ κόσμος καί εἷς ὁ κτίσις , ἀκόλουθος καί εἷς καί ὁ αὐτός υἱός καί Λόγος πρό πᾶς κτίσις · διά αὐτός γάρ γίγνομαι . οὐκοῦν εἰμί ὡς διά ὁ Λόγος , οὕτως καί διά υἱός ὁ πᾶς γίγνομαι , οὐδείς ἐναντίος φαίνω , ἀλλά καί αὐτός εἰμί ἄν λέγω , ὡς ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος ἐν ἀρχή εἰμί ὁ υἱός . εἰμί δέ , ὅτι μή λέγω ὁ Ἰωάννης , ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Ὑἱός οὐ ἁρμόζω φημί ὁ υἱός ὁ ὁ Λόγος , ὥρα καί ὁ ὁ υἱός μή ἁρμόζω ὁ Λόγος . Τοῦ δέ υἱός δείκνυμι ὁ ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί καί ὁ , ὁ εἰμί ἐν ὁ κόλπος ὁ Πατρῷος ὑπάρχω αὐτός · καί ὁ , ὁ θεωρέω ἐγώ , θεωρέω ὁ πέμπω ὅς κοινός μέντοι πρός τε ὁ Λόγος καί ὁ υἱός ὁ ὁ κόσμος διά αὐτός γίγνομαι · ὡς ἐκ οὗτος δείκνυμι πρό ὁ κόσμος ἔρχομαι ὁ υἱός . Ἀνάγκη γάρ ὁ δημιουργός πρό ὁ γίγνομαι ἔρχομαι . καί ὁ πρός Φίλιππος δέ λέγω οὐ ὁ Λόγος κατά αὐτός ἄν εἰμί , ἀλλά ὁ υἱός . λέγω γάρ , φημί , ὁ Ἰησοῦς · Τοσοῦτος χρόνος μετά σύ εἰμί , καί οὐ γιγνώσκω ἐγώ , Φίλιππος ; ὁ ὁράω ἐγώ , ὁράω ὁ Πατέρας · καί πῶς σύ λέγω , δείκνυμι ἐγώ ὁ Πατέρας ; οὐ πιστεύω , ὅτι ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ Πατήρ ἐν ἐγώ εἰμί ; ὁ ῥῆμα , ὅς ἐγώ λαλέω σύ , ἀπό ἐμαυτοῦ οὐ λαλέω · ὁ δέ Πατήρ , ὁ ἐν ἐγώ μένω , αὐτός ποιέω ὁ έργο . πιστεύω ἐγώ , ὅτι ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ Πατήρ ἐν ἐγώ , εἰμί δέ μή , διά ὁ έργο αὐτός πιστεύω ἐγώ . ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , ὁ έργο , ὅς ἐγώ ποιέω , ἐκεῖνος ποιέω , καί μέγας οὗτος ποιέω , ὅτι ἐγώ πρός Τώς Πατέρας πορεύω . καί ὁ τίς ἄν αἰτέω ἐν ὁ ὄνομα ἐγώ , οὗτος ποιέω , ἵνα δοξάζω ὁ Πατήρ ἐν ὁ Υἱός οὐκοῦν εἰμί ὁ Πατήρ δοξάζω ἐν ὁ υἱός , ὁ υἱός ἄν εἰμί ὁ λέγω , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ καί ὁ Πατήρ ἐν ἐμός αὐτός καί ὁ , ὁ ἐγώ ὁράω , ὁράω ὁ Πατέρας . αὐτός γάρ ὁ οὗτος λέγω υἱός ἑαυτοῦ δείκνυμι ἐπάγω , ἵνα δοξάζω ὁ Πατήρ ἐν ὁ Υἱός