athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 20
20 . Eἰ μὲν οὖν τὸν ἄνθρωπον , ὃν ἐφόρεσεν ὁ Λόγος , αὐτὸν εἶναι λέγουσι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ , καὶ μὴ τὸν Λόγον Υἱὸν , ὁ ἄνθρωπος ἂν εἴη ἀκολούθως ὁ ‘ἐν τῷ Πατρὶ,ʼ ἐν ᾧ καὶ ὁ Πατὴρ ‘ἐν αὐτῷ·’ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἂν εἴη , ὁ ‘ἓν’ ὢν αὐτὸς καὶ ὁ Πατὴρ , καὶ ‘ὁ ἐν τοῖς κόλποις τοῦ Πατρὸς , καὶ ‘τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν · Ἀναγκασθήσονται δὲ καὶ ‘δι᾿ αὐτοῦ’ τοῦ ἀνθρώπου εἰπεῖν τὸν κόσμον γεγενῆσθαι , καὶ τὸν ἄνθρωπον εἶναι τὸν ‘ἐλθόντα μὴ κρῖναι τὸν κόσμον , ἀλλὰ σῶσαι’ αὐτόν · αὐτὸν δὲ εἶναι καὶ πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι . ‘Ἰησοῦς’ γὰρ , φησὶν , ‘εἷπεν αὐτοῖς · Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμίν , πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι , ἐγώ εἰμι.’ Καὶ πῶς οὐκ ἄτοπον κατʼ αὐτοὺς τὸν ἐκ σπέρματος Ἀβραὰμ μετὰ δύο καὶ τεσσαράκοντα γενεὰς γενόμενον λέγειν , ‘πρὶν’ Ἀβραὰμ γενέσθαι,’ ὑπάρχειν ; πῶς δὲ οὐκ ἄτοπον , εἰ ἡ σὰρξ , ἣν ἐφόρεσεν ὁ Λόγος , αὕτη ἐστὶν ὁ Υἱὸς , λέγειν τὴν ἐκ Μαρίας σάρκα ταύτην εἶναι , διʼ ἧς ὁ κόσμος ἐγένετο ; πῶς δὲ φήσουσι καὶ τὸ ‘ἐν τῷ κόσμῳ ἦν;’ τὸ γὰρ πρὸ τῆς κατὰ σάρκα γενέσεως τοῦ Υἱοῦ σημαίνων ὁ εὐαγγελιστὴς , ἐπήγαγε λέγων , ‘ἐν τῷ κόσμῳ ἦν.’ Πῶς δὲ εἰ μὴ ὁ Λόγος Υἱός ἐστιν , ἀλλʼ ὁ ἄνθρωπος Υἱὸς , δύναται τὸν κόσμον σῶσαι , εἶς ὢν καὶ αὐτὸς τοῦ κόσμου ; Εἰ δὲ ἀναισχυντοῖεν ἐπὶ τούτοις , ποῦ ἔσται ὁ Λόγος , τοῦ ἀνθρώπου ὄντος ‘ἐν τῷ Πατρί;ʼ πόστος δὲ ἔσται ὁ Λόγος πρὸς τὸν Πατέρα , τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ Πατρὸς ‘ἓν᾿ ὄντων ; Εἱ δὲ ὁ ἄνθρωπος μονογενής ἐστι , πόστος ἔσται ὁ Λόγος ; Ἢ γὰρ δεύτερον εἶναι αὐτὸν λέξειέ τις · ἢ εἰ ὑπὲρ τὸ μονογενές ἐστιν , αὐτὸς ἂν εἴη ὁ Πατήρ . ἅσπερ γὰρ εἷς ἐστιν ὁ Πατὴρ , οὕτως ἓν καὶ τὸ ἐξ αὐτοῦ μονογενές . Τί δὲ καὶ πλέον ὁ Λόγος ἔχει τοῦ ἀνθρώπου , εἴ γε οὐχ ὁ Λόγος Υἱός ἐστι ; Διὰ μὲν γὰρ Υἱοῦ καὶ τοῦ Λόγου ὁ κόσμου γεγενῆσθαι γέγραπται , καὶ κοινόν ἐστι τῷ τε Λόγῳ καὶ τῷ Υἱῷ τὸ δημιουργεῖν τὸν κόσμον · τὸ δὲ ὁρᾶν τὸν Πατέρα οὐκ ἔτι ἐν τῷ Λόγῳ γέγραπται , ἀλλʼ ἐν τῷ Υἱῷ · καὶ τὸ σώζειν τὸν κόσμον οὐκέτι διὰ τοῦ Λόγου ἐλέχθη , ἀλλὰ διὰ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ , ‘Εἶπεʼ γὰρ , φησὶν , ‘ὁ Ἰησοῦς · Τοσοῦτον χρόνον μεθʼ ὑμῶν εἰμι , καὶ οὐκ ἔγνωκάς με , Φίλιππε ; ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ . ἑώρακε τὸν Πατέρα.᾿ Καὶ τὸν Πατέρα δὲ οὐχ ὁ Λόγος γέγραπται γινώσκειν , ἀλλʼ ὁ Υἱός · ὁρᾷν δὲ τὸν Πατέρα οὐχ ὁ Λόγος εἴρηται , ἀλλʼ ‘ὁ μονογενὴς Υἱὸς , ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρός.᾿
Lemmas: 20 . ὁ μέν οὖν ὁ ἄνθρωπος , ὅς φορέω ὁ Λόγος , αὐτός ἔρχομαι λέγω ὁ υἱός ὁ θεός ὁ μονογενής , καί μή ὁ Λόγος υἱός , ὁ ἄνθρωπος ἄν εἰμί ἀκόλουθος ὁ ἐν ὁ Πατρίς ἐν ὅς καί ὁ Πατήρ ἐν αὐτός καί ὁ ἄνθρωπος ἄν εἰμί , ὁ ἔρχομαι εἰμί αὐτός καί ὁ Πατήρ , καί ὁ ἐν ὁ κόλπος ὁ Πατρός , καί τότος φάος ὁ ἀληθινός · ἀναγκάζω δέ καί ‘δι᾿ αὐτός ὁ ἄνθρωπος λέγω ὁ κόσμος γίγνομαι , καί ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι ὁ ἔρχομαι μή κρίνω ὁ κόσμος , ἀλλά σῴζω αὐτός · αὐτός δέ ἔρχομαι καί πρίν Ἀβραάμ γίγνομαι . Ἰησοῦς γάρ , φημί , ἕπω αὐτός · ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , πρίν Ἀβραάμ γίγνομαι , ἐγώ εἰμί καί πῶς οὐ ἄτοπος κατά αὐτός ὁ ἐκ σπέρμα Ἀβραάμ μετά δύο καί τεσσαράκοντα γενεά γίγνομαι λέγω , πίμπρημι Ἀβραάμ γενέσθαι,’ ὑπάρχω ; πῶς δέ οὐ ἄτοπος , εἰμί ὁ σάρξ , ὅς φορέω ὁ Λόγος , οὗτος εἰμί ὁ υἱός , λέγω ὁ ἐκ Μαρία σάρκα οὗτος ἔρχομαι , διά ὅς ὁ κόσμος γίνομαι ; πῶς δέ φημί καί ὁ ἐν ὁ κόσμος ὅς ὁ γάρ πρό ὁ κατά σάρκα γένεσις ὁ υἱός σημαίνω ὁ εὐαγγελιστής , ἐπάγω λέγω , ἐν ὁ κόσμος ὅς πῶς δέ εἰμί μή ὁ Λόγος υἱός εἰμί , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος υἱός , δύναμαι ὁ κόσμος σῴζω , εἷς εἰμί καί αὐτός ὁ κόσμος ; εἰμί δέ ἀναισχυντέω ἐπί οὗτος , ποῦ εἰμί ὁ Λόγος , ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἐν ὁ Πατρίς πόστος δέ εἰμί ὁ Λόγος πρός ὁ Πατέρας , ὁ ἄνθρωπος καί ὁ Πατρός ἔρχομαι εἰμί ; εἰ δέ ὁ ἄνθρωπος μονογενής εἰμί , πόστος εἰμί ὁ Λόγος ; ἤ γάρ δεύτερος ἔρχομαι αὐτός λέγω τις · ἢ εἰμί ὑπέρ ὁ μονογενής εἰμί , αὐτός ἄν εἰμί ὁ Πατήρ . ὅς γάρ εἷς εἰμί ὁ Πατήρ , οὕτως εἷς καί ὁ ἐκ αὐτός μονογενής . τις δέ καί πλείων ὁ Λόγος ἔχω ὁ ἄνθρωπος , εἰμί γε οὐ ὁ Λόγος υἱός εἰμί ; Ζεύς μέν γάρ υἱός καί ὁ Λόγος ὁ κόσμος γίγνομαι γράφω , καί κοινός εἰμί ὁ τε Λόγος καί ὁ υἱός ὁ δημιουργέω ὁ κόσμος · ὁ δέ ὁράω ὁ Πατέρας οὐ ἔτι ἐν ὁ Λόγος γράφω , ἀλλά ἐν ὁ υἱός · καί ὁ σῴζω ὁ κόσμος οὐκέτι διά ὁ Λόγος λέγω , ἀλλά διά ὁ μονογενής υἱός , Εἶπος γάρ , φημί , ὁ Ἰησοῦς · τοσοῦτος χρόνος μετά σύ εἰμί , καί οὐ γιγνώσκω ἐγώ , Φίλιππος ; ὁ ὁράω ἐγώ . ὁράω ὁ Πατέρας καί ὁ Πατέρας δέ οὐ ὁ λόγος γράφω γινώσκω , ἀλλά ὁ υἱός · ὁράω δέ ὁ Πατέρας οὐ ὁ Λόγος λέγω , ἀλλά ὁ μονογενής υἱός , ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ Πατρός.᾿