ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 5
5 . Ἐκ τοῦ Δευτερονομίου · ‘Ὑμεῖς δὲ οἱ προσκείμενοι Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν , ζῆτε πάντες ἐν τῇ σήμερον.᾿ Ἐκ τούτου δυνατὸν εἰδέναι τὴν διαφορὰν , καὶ γνῶναι ὅτι οὐκ ἔστι κτίσμα ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ . Ὁ μὲν γὰρ Υἱὸς λέγει , ‘Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν·᾿ καὶ , ‘ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί·᾿ τὰ δὲ γενητὰ , ὅτʼ ἂν προκόπτῃ , πρόσκειται τῷ Κυρίῳ . Ὁ μὲν γὰρ Λόγος , ὡς ἴδιος , ἐν τῷ Πατρί ἐστι · τὰ δὲ γενητὰ , ἔξωθεν ὄντα , πρόσκειται , ὡς τῇ μὲν φύσει ἀλλότρια , τῇ δὲ προαιρέσει προσκείμενα . Καὶ γὰρ καὶ υἱὸς μὲν ὁ φύσει , ἕν ἐστι μετὰ τοῦ γεννῶντος · ὁ δὲ ἔξωθεν υἱοποιούμενος προσκείσεται τῷ γένει . Διὰ τοῦτο καὶ εὐθὺς ἐπιφέρει , ὅτι ‘ποῖον ἔθνος μέγα , ᾧ ἐστιν αὐτῷ Θεὸς ἐγγίζων;ʼ καὶ ἀλλαχοῦ , ‘Θεὸς ἐγγίζων ἐγώ·ʼ τοῖς γὰρ γενητοῖς ἐγγίζει , ὡς ξένοις αὐτοῦ οὖσι · τῷ δὲ Υἱῷ , ὡς ἰδίῳ , οὐκ ἐγγίζει , ἀλλʼ ἐν αὐτῷ ἐστι · καὶ ὁ Υἱὸς οὐ πρόσκειται , ἀλλὰ σύνεστι τῷ Πατρί . Ὅθεν καὶ πάλιν λέγει Μωσῆς ἐν αὐτῷ τῷ Δευτερονομίῳ , ‘τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσεσθε , καὶ αὐτῷ προστεθήσεσθε.᾿ Τὸ δὲ προστιθέμενον ἔξωθεν προστίθεται .
Lemmas: 5 . ἐκ ὁ Δευτερονόμιον · Ὑμεῖς δέ ὁ πρόσκειμαι κύριος ὁ θεός σύ , ζάω πᾶς ἐν ὁ σήμερον ἐκ οὗτος δυνατός οἶδα ὁ διαφορά , καί γιγνώσκω ὅτι οὐ εἰμί κτίσμα ὁ υἱός ὁ θεός . ὁ μέν γάρ υἱός λέγω , Ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί καί , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ Πατήρ ἐν ἐμός ὁ δέ γενητός , ὅτι ἄν προκόπτω , πρόσκειμαι ὁ κύριος . ὁ μέν γάρ Λόγος , ὡς ἴδιος , ἐν ὁ πατήρ εἰμί · ὁ δέ γενητός , ἔξωθεν εἰμί , πρόσκειμαι , ὡς ὁ μέν φύσις ἀλλότριος , ὁ δέ προαίρεσις πρόσκειμαι . καί γάρ καί υἱός μέν ὁ φύσις , εἷς εἰμί μετά ὁ γεννάω · ὁ δέ ἔξωθεν ὑποποιέω πρόσκειμαι ὁ γένος . Ζεύς οὗτος καί εὐθύς ἐπιφέρω , ὅτι ποῖος ἔθνος μέγας , ὅς εἰμί αὐτός θεός ἐγγίζω καί ἀλλαχοῦ , Θεός ἐγγίζω ἐγώ ὁ γάρ γενητός ἐγγίζω , ὡς ξένος αὐτός εἰμί · ὁ δέ υἱός , ὡς ἴδιος , οὐ ἐγγίζω , ἀλλά ἐν αὐτός εἰμί · καί ὁ υἱός οὐ πρόσκειμαι , ἀλλά σύνειμι ὁ πατήρ . ὅθεν καί πάλιν λέγω Μωσῆς ἐν αὐτός ὁ Δευτερονόμιον , τῆ φωνή αὐτός ἀκούω , καί αὐτός προστίθημι Τέ δέ προστίθημι ἔξωθεν προστίθημι .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 7
7 . Ὥσπερ γὰρ τὰς ἀσθενείας ἡμῶν λαμβάνει οὐκ ἀσθενῶν , καὶ πεινᾷ οὐ πεινῶν , ἀλλὰ τὰ ἡμῶν ἀναπέμπει εἰς τὸ ἐξαλειφθῆναι · οὕτω τὰς ἀντὶ τῶν ἀσθενειῶν παρὰ Θεοῦ δωρεὰς πάλιν αὐτὸς δέχεται , ἵνα συναφθεὶς ἄνθρωπος μεταλαβεῖν δυνηθῇ . Λέγει γοῦν ὁ Κύριος , πάντα ὅσα δέδωκάς μοι , δέδωκα αὐτοῖς·᾿ καὶ πάλιν , ‘ὑπὲρ αὐτῶν ἐρωτῶ.’ Ἠρώτα γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν τὰ ἡμῶν ἀναδεχόμενος , καὶ ἐδίδου ἃ ἐλάμβανεν . Ἐπειθὴ οὖν , συναφθέντος τοῦ Λόγου τῷ ἀνθρώπῳ , εἰς τὸν Λόγον ἀποβλέπων ἐχαρίζετο ὁ Πατὴρ τῷ ἀνθρώπῳ τὸ ὑψωθῆναι , τὸ ἔχειν πᾶσαν ἐξουσίαν , καὶ ὅσα τοιαῦτα , διὰ τοῦτο αὐτῷ τῷ Λόγῳ πάντα ἀναφέρεται , καὶ ὡς αὐτῷ ‘διδόμενάʼ ἐστιν , ἃ διʼ αὐτοῦ ἡμεῖς λαμβάνομεν . Ὡς γὰρ διʼ ἡμᾶς ἐνηνθρώπησεν αὐτὸς , οὕτως ἡμεῖς διʼ αὐτὸν ὑψούμεθα . Οὐδὲν οὖν ἄτοπον εἰ , ὥσπερ διʼ ἡμᾶς ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν , καὶ διʼ ἡμᾶς λέγεται ὑπερυψῶσθαι . ‘ Ἐχαρίσατοʼ οὖν ‘αὐτῷ,᾿ ἀντὶ τοῦ ‘ἡμῖν διʼ αὐτὸνʼ καὶ ‘ὑπερύψωσεν,ʼ ἀντὶ τοῦ ‘ἡμᾶς ἐν αὐτῷ.᾿ Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Λόγος , ἡμῶν ὑψουμένων , καὶ λαμβανόντων , καὶ βοηθουμένων , ὡς αὐτὸς ὑψούμενος , καὶ λαμβάνων , καὶ βοηθούμενος , εὐχαριστεῖ τῷ Πατρὶ , τὰ ἡμέτερα εἰς ἑαυτὸν ἀναφέρων , καὶ λέγων , ‘πάντα ὅσα δέδωκάς μοι , δέδωκα αὐτοῖς.᾿
Lemmas: 7 . ὥσπερ γάρ ὁ ἀσθένεια ἐγώ λαμβάνω οὐ ἀσθενέω , καί πεινάω οὐ πεινάω , ἀλλά ὁ ἐγώ ἀναπέμπω εἰς ὁ ἐξαλείφω · οὕτως ὁ ἀντί ὁ ἀσθένεια παρά θεός δωρεά πάλιν αὐτός δέχομαι , ἵνα συνάπτω ἄνθρωπος μεταλαμβάνω δύναμαι . λέγος γοῦν ὁ κύριος , πᾶς ὅσος δίδωμι ἐγώ , δίδωμι αὐτός καί πάλιν , ὑπέρ αὐτός ἐρωτάω ἐρωτάω γάρ ὑπέρ ἐγώ ὁ ἐγώ ἀναδέχομαι , καί δίδωμι ὅς λαμβάνω . πειθός οὖν , συνάπτω ὁ Λόγος ὁ ἄνθρωπος , εἰς ὁ Λόγος ἀποβλέπω χαρίζω ὁ Πατήρ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑψόω , ὁ ἔχω πᾶς ἐξουσία , καί ὅσος τοιοῦτος , διά οὗτος αὐτός ὁ Λόγος πᾶς ἀναφέρω , καί ὡς αὐτός δίδωμι εἰμί , ὅς διά αὐτός ἐγώ λαμβάνω . ὡς γάρ διά ἐγώ ἐνανθρωπέω αὐτός , οὕτως ἐγώ διά αὐτός ὑψόω . οὐδείς οὖν ἄτοπος εἰμί , ὥσπερ διά ἐγώ ταπεινόω ἑαυτοῦ , καί διά ἐγώ λέγω ὑπερυψόω . ‘ Ἐχαρίσατοʼ οὖν αὐτός ἀντί ὁ ἡμεῖς διά αὐτός καί ὑπερυψόω ἀντί ὁ ἡμεῖς ἐν αὐτός καί αὐτός δέ ὁ Λόγος , ἐγώ ὑψόω , καί λαμβάνω , καί βοηθέω , ὡς αὐτός ὑψόω , καί λαμβάνω , καί βοηθέω , εὐχαριστέω ὁ πατήρ , ὁ ἡμέτερος εἰς ἑαυτοῦ ἀναφέρω , καί λέγω , πάντης ὅσος δίδωμι ἐγώ , δίδωμι αὐτός
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 8
8 . Οἱ περὶ Εὐσέβιον οἱ Ἀρειομανῖται , ἀρχὴν τοῦ εἶναι τῷ Υἱῷ διδόντες , προσποιοῦνται μὴ βούλεσθαι ἀρχὴν αὐτὸν ἔχειν βασιλείας · ἔστι δὲ γελοῖον · ὁ γὰρ ἀρχὴν τοῦ εἶναι διδοὺς τῷ Υἱῷ , πρόδηλον ὅτι καὶ τοῦ βασιλεύειν ἀρχὴν δίδωσιν αὐτῷ · ὥστε ὁμολογοῦντες ὃ ἀρνοῦνται , τυφλώττουσι . Καὶ πάλιν οἱ λέγοντες μόνον ὄνομα εἶναι ‘Υἱοῦ,᾿ ἀνούσιον δὲ καὶ ἀνυπόστατον εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ , τουτέστι τὸν Λόγον τοῦ Πατρὸς , προσποιοῦνται ἀγανακτεῖν κατὰ τῶν λεγόντων , ‘ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν·᾿ ἔστι δὲ καὶ τοῦτο γελοῖον · οἱ γὰρ ὅλως τὸ εἶναι αὐτῷ μὴ διδόντες , ἀγανακτοῦσι κατὰ τῶν κᾂν χρόνῳ διδόντων . Καὶ οὗτοι οὖν ὅπερ ἀρνοῦνται , διὰ τοῦ ἐπιτιμᾷν τοῖς ἄλλοις , ὁμολογοῦσι . Πάλιν τε οἱ περὶ Εὐσέβιον , Υἱὸν ὁμολογοῦντες , ἀρνοῦνται αὐτὸν εἶναι φύσει Λόγον , καὶ κατʼ ἐπίνοιαν ‘Λόγον’ λέγεσθαι τὸν Υἱὸν βούλονται · οἱ δὲ ἕτεροι , Λόγον ὁμολογοῦντες , ἀρνοῦνται αὐτὸν εἶναι Υἱὸν , καὶ κατʼ ἐπίνοιαν ‘Υἱὸν᾿ λέγεσθαι τὸν Λόγον βούλονται , ἐξ ἴσου κενοβατοῦντες .
Lemmas: 8 . όϊ περί Εὐσέβιος ὁ Ἀρειομανίτης , ἀρχή ὁ ἔρχομαι ὁ υἱός δίδωμι , προσποιέω μή βούλομαι ἀρχή αὐτός ἔχω βασίλεια · εἰμί δέ γελοῖος · ὁ γάρ ἀρχή ὁ ἔρχομαι δίδωμι ὁ υἱός , πρόδηλος ὅτι καί ὁ βασιλεύω ἀρχή δίδωμι αὐτός · ὥστε ὁμολογέω ὁ ἀρνέομαι , τυφλώττω . καί πάλιν ὁ λέγω μόνος ὄνομα ἔρχομαι Ὑἱός ἀνούσιος δέ καί ἀνυπόστατος ἔρχομαι ὁ υἱός ὁ θεός , τουτέστι ὁ Λόγος ὁ Πατρός , προσποιέω ἀγανακτέω κατά ὁ λέγω , ἦ ποτέ ὅτε οὐ ἦν·᾿ εἰμί δέ καί οὗτος γελοῖος · ὁ γάρ ὅλος ὁ ἔρχομαι αὐτός μή δίδωμι , ἀγανακτέω κατά ὁ ἔͅν χρόνος δίδωμι . καί οὗτος οὖν ὅς ἀρνέομαι , διά ὁ ἐπιτιμάω ὁ ἄλλος , ὁμολογέω . πάλιν τε ὁ περί Εὐσέβιος , υἱός ὁμολογέω , ἀρνέομαι αὐτός ἔρχομαι φύσις Λόγος , καί κατά ἐπίνοια Λόγος λέγω ὁ υἱός βούλομαι · ὁ δέ ἕτερος , Λόγος ὁμολογέω , ἀρνέομαι αὐτός ἔρχομαι υἱός , καί κατά ἐπίνοια Υἱός λέγω ὁ Λόγος βούλομαι , ἐκ ἴσος κενοβατέω .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 9
9 . ‘Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν Τὰ δύο ἓν εἶναί φατε , ἢ τὸ ἓν διώνυμον , ἢ πάλιν τὸ ἓν εἰς δύο διῃρῆσθαι . Εἰ μὲν οὖν τὸ ἓν εἰς δύο διῄρηται , ἀνάγκη σῶμα εἶναι τὸ διαιρεθὲν , καὶ μηδέτερον τέλειον , μέρος γὰρ ἑκάτερον καὶ οὐχ ὅλον · εἰ δὲ τὸ ἓν διώνυμον , Σαβελλίου τὸ ἐπιτήδευμα , τὸν αὐτὸν Υἱὸν καὶ Πατέρα λέγοντος , καὶ ἑκάτερον ἀναιροῦντος , ὅτε μὲν ‘Υἱὸς,’ τὸν Πατέρα , ὅτε δὲ ‘Πατὴρ,’ τὸν Υἱόν . Εἰ δὲ τὰ δύο ἓν , ἀνάγκη δύο μὲν εἶναι , ἓν δὲ κατὰ τὴν θεότητα , καὶ κατὰ τὸ ὁμοούσιον εἶναι τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ , καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς εἶναι τὸν Λόγον · ὥστε δύο μὲν εἶναι , ὅτι Πατήρ ἐστι καὶ Υἱὸς , ὅ ἐστι Λόγος , ἓν δὲ , ὅτι εἴς Θεός . Εἰ γὰρ μὴ οὕτως ἐστὶν , ἔδει εἰπεῖν , ἐγώ εἰμι ὁ Πατὴρ,ʼ ἣ . ‘ἐγὼ καὶ ὁ Πατήρ εἰμι.᾿ Νῦν δὲ ἐν τῷ ‘ἐγὼ,᾿ τὸν Υἱὸν σημαίνει · ἐν δὲ τῷ καὶ ὁ Πατὴρ,᾿ τὸν γεννήσαντα · ἐν δὲ τῷ ‘ἓν,’ τὴν μίαν θεότητα καὶ τὸ ὁμοούσιον αὐτοῦ . Οὐ γὰρ καθʼ Ἕλληνας ὁ αὐτὸς σοφὸς καὶ σοφία ἐστὶν , ἢ ὁ αὐτὸς Πατὴρ καὶ Λόγος ἐστίν · ἀπρεπὲς γὰρ αὐτὸν ἑαυτοῦ πατέρα εἶναι · ἡ δὲ θεία διδασκαλία οἶδε Πατέρα καὶ Υἱὸν , καὶ σοφὸν καὶ σοφίαν , καὶ Θεὸν καὶ Λόγον · καθόλου μέντοι φυλάττει ἀδιαίρετον , καὶ ἀδιάσπαστον , καὶ ἀμέριστον κατὰ πάντα .
Lemmas: 9 . Ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί Τά δύο εἷς εἰμί τρώω , ἢ ὁ εἷς διώνυμος , ἢ πάλιν ὁ εἷς εἰς δύο διαιρέω . εἰμί μέν οὖν ὁ εἷς εἰς δύο διερέω , ἀνάγκη σῶμα ἔρχομαι ὁ διαιρέω , καί μηδέτερος τέλειος , μέρος γάρ ἑκάτερος καί οὐ ὅλος · εἰμί δέ ὁ εἷς διώνυμος , Σαβέλλιος ὁ ἐπιτήδευμα , ὁ αὐτός υἱός καί Πατέρας λέγω , καί ἑκάτερος ἀναιρέω , ὅτε μέν ‘Υἱὸς,’ ὁ Πατέρας , ὅτε δέ Πατήρ ὁ υἱός . εἰμί δέ ὁ δύο εἷς , ἀνάγκη δύο μέν ἔρχομαι , εἷς δέ κατά ὁ θεότης , καί κατά ὁ ὁμοούσιος ἔρχομαι ὁ υἱός ὁ πατήρ , καί ἐκ αὐτός ὁ Πατρός ἔρχομαι ὁ Λόγος · ὥστε δύο μέν ἔρχομαι , ὅτι Πατήρ εἰμί καί υἱός , ὁ εἰμί Λόγος , εἷς δέ , ὅτι εἰς θεός . εἰμί γάρ μή οὕτως εἰμί , δέω λέγω , ἐγώ εἰμί ὁ Πατήρ ὅς . ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἰμί νῦν δέ ἐν ὁ ἐγώ ὁ υἱός σημαίνω · ἐν δέ ὁ καί ὁ Πατήρ ὁ γεννάω · ἐν δέ ὁ εἶμι ὁ εἷς θεότης καί ὁ ὁμοούσιος αὐτός . οὐ γάρ κατά Ἑλληνᾶς ὁ αὐτός σοφός καί σοφία εἰμί , ἢ ὁ αὐτός Πατήρ καί Λόγος εἰμί · ἀπρεπής γάρ αὐτός ἑαυτοῦ πατέρας ἔρχομαι · ὁ δέ θεῖος διδασκαλία οἶδα Πατέρας καί υἱός , καί σοφός καί σοφία , καί θεός καί Λόγος · καθόλου μέντοι φυλάσσω ἀδιαίρετος , καί ἀδιάσπαστος , καί ἀμέριστος κατά πᾶς .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 10
10 . Ἐὰν δὲ , ὅτι δύο ἐστὶν ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς , ἀκούων τις διαβάλλοι , ὡς ‘δύο θεῶνʼ καταγγελλομένων ( τοιαῦτα γάρ τινες ἑαυτοῖς ἀναπλάττονται , καὶ εὐθέως γελῶσιν , ὅτι ‘δύο θεοὺς λέγετε’ ) · λεκτέον πρὸς τοὺς τοιούτους · Εἰ ὁ Πατέρα καὶ Υἱὸν γινώσκων δύο θεοὺς λέγει , ὥρα καὶ τὸν λέγοντα ‘ἕνα,’ ἀναιρεῖν τὸν Υἱὸν , καὶ Σαβελλίζειν . Εἰ γὰρ ὁ λέγων ‘δύο’ Ἑλληνίζει , οὐκοῦν ὁ λέγων ‘ἓν’ Σαβελλίζει . Τοῦτο δὲ οὐκ ἔστι · μὴ γένοιτο , ἀλλʼ ὥσπερ ὁ λέγων ‘Πατέρα καὶ Υἱὸν δύοʼ ἕνα Θεὸν λέγει , οὕτως ὁ λέγων ‘ἕνα Θεὸν δύο φρονείτω Πατέρα καὶ Υἱὸν , ἕν ὄντας τῇ θεότητι , καὶ τῷ ἐξ αὐτοῦ ἀμέριστον καὶ ἀδιαίρετον καὶ ἀχώριστον εἶναι τὸν Λόγον ἀπὸ τοῦ Πατρός . ἔστω δὲ παράδειγμα ἀνθρώπινον , τὸ πῦρ καὶ τὸ ἐξ αὐτοῦ ἀπαύγασμα , δύο μὲν τῷ εἶναι καὶ ὁρᾶσθαι , ἓν δὲ τῷ ἐξ αὐτοῦ καὶ ἀδιαίρετον εἶναι τὸ ἀπαύγασμα αὐτοῦ .
Lemmas: 10 . ἐάν δέ , ὅτι δύο εἰμί ὁ Πατήρ καί ὁ υἱός , ἀκούω τις διαβάλλω , ὡς δύω Θεωνᾶ καταγγέλλω ( τοιοῦτος γάρ τις ἑαυτοῦ ἀναπλάσσω , καί εὐθύς γελάω , ὅτι δύω θεός λέγω ) · λεκτέος πρός ὁ τοιοῦτος · εἰμί ὁ Πατέρας καί υἱός γιγνώσκω δύο θεός λέγω , ὥρα καί ὁ λέγω Ἰών ἀναιρέω ὁ υἱός , καί Σαβελλίζω . εἰμί γάρ ὁ λέγω δύω ἑλληνίζω , οὐκοῦν ὁ λέγω ἔρχομαι Σαβελλίζω . Τοῦτης δέ οὐ εἰμί · μή γίγνομαι , ἀλλά ὥσπερ ὁ λέγω Πατέρας καί υἱός δύο εἷς θεός λέγω , οὕτως ὁ λέγω ἕνα θεός δύο φρονέω Πατέρας καί υἱός , εἷς είμαι ὁ θεότης , καί ὁ ἐκ αὐτός ἀμέριστος καί ἀδιαίρετος καί ἀχώριστος ἔρχομαι ὁ Λόγος ἀπό ὁ Πατρός . εἰμί δέ παράδειγμα ἀνθρώπινος , ὁ πῦρ καί ὁ ἐκ αὐτός ἀπαύγασμα , δύο μέν ὁ ἔρχομαι καί ὁράω , εἷς δέ ὁ ἐκ αὐτός καί ἀδιαίρετος ἔρχομαι ὁ ἀπαύγασμα αὐτός .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 11
11 . Εἰς τὴν αὐτὴν μὲν ἄνοιαν τοῖς Ἀρειανοῖς πίπτουσι · κἀκεῖνοι γάρ φασι διʼ ἡμᾶς αὐτὸν ἐκτίσθαι , ἵνα ἡμᾶς κτίσῃ , ὥσπερ τοῦ Θεοῦ περιμένοντος τὴν ἡμετέραν κτίσιν , ἵνα ἣ ‘προβάληται’ κατʼ ἐκείνους , ἢ ‘κτίσῃ’ κατὰ τούτους . Ἀρειανοὶ μὲν οὖν πλέον ἡμῖν ἢ τῷ Υἱῷ χαρίζοντι · οὐ γὰρ ἡμεῖς δι᾿ ἐκεῖνον , φασὶν , ἀλλʼ ἐκεῖνος διʼ ἡμᾶς γέγονεν · εἴγε διὰ τοῦτο ἐκτίσθη καὶ ὑπέστη , ἵνα ἡμᾶς δι᾿ αὐτοῦ κτίσῃ ὁ Θεός . Οὕτοι δὲ , ἐξ ἴσου ἢ καὶ μειζόνως ἀσεβοῦντες , ἔλαττον τῷ Θεῷ ἢ ἡμῖν διδόασιν . Ἡμεῖς γὰρ πολλάκις καὶ σιωπῶντες μὲν , ἐνθυμούμενοι δὲ , ἐνεργοῦμεν , ὥστε τὰ ἐκ τῆς ἐνθυμήσεως καὶ εἰδωλοποιεῖσθαι · τὸν δὲ Θεὸν σιωπῶντα μὲν ἀνενέργητον , λαλοῦντα δὲ ἰσχύειν αὐτὸν βούλονται · εἴγε σιωπῶν μὲν οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν , λαλῶν δὲ κτίζειν ἤρξατο . Ἐρέσθαι γὰρ αὐτοὺς δίκαιον , εἰ ὁ Λόγος , ἐν τῷ Θεῷ ὢν , τέλειος ἦν , ὥστε καὶ ποιεῖν δύνασθαι . Εἰ μὲν οὖν ἀτελὴς ἦν , ἐν Θεῷ ὢν , γεννηθεὶς δὲ τέλειος γέγονεν , ἡμεῖς αἴτιοι τῆς τελειότητος αὐτοῦ , εἴγε διʼ ἡμᾶς γεγέννηται · δι᾿ ἡμᾶς γὰρ καὶ τὸ δύνασθαι ποιεῖν προσείληφεν . Εἰ δὲ τέλειος ἦν ἐν Θεῷ , ὥστε καὶ ποιεῖν δύνασθαι , περιττὴ ἡ γέννησις αὐτοῦ · ἐδύνατο γὰρ , καὶ ἐν Πατρὶ ὢν , δημιουργεῖν · ὥστε ἢ οὐ γεγέννηται , ἢ γεγέννηται οὐ διʼ ἡμᾶς , ἀλλʼ ὅτι ἀεὶ ἐκ τοῦ Πατρός ἐστιν . Ἡ γὰρ γέννησις αὐτοῦ οὐ τὴν ἡμῶν κτίσιν δείκνυσιν , ἀλλὰ τὸ ‘ἐκ ΘΕοῦ’ εἶναι · ἦν γὰρ καὶ πρὸ τῆς κτίσεως ἡμῶν .
Lemmas: 11 . εἰς ὁ αὐτός μέν ἄνοια ὁ Ἀρειανός πίπτω · ἐκεῖνος γάρ φημί διά ἐγώ αὐτός κτίζω , ἵνα ἐγώ κτίζω , ὥσπερ ὁ θεός περιμένω ὁ ἡμέτερος κτίσις , ἵνα ὅς προβάλλω κατά ἐκεῖνος , ἢ κτίζω κατά οὗτος . Ἀρειανός μέν οὖν πλείων ἐγώ ἢ ὁ υἱός χαρίζω · οὐ γάρ ἐγώ διά ἐκεῖνος , φημί , ἀλλά ἐκεῖνος διά ἐγώ γίγνομαι · εἰ διά οὗτος κτίζω καί ὑφίστημι , ἵνα ἐγώ διά αὐτός κτίζω ὁ Θεός . οὕτος δέ , ἐκ ἴσος ἢ καί μέγας ἀσεβέω , μικρός ὁ θεός ἢ ἐγώ δίδωμι . Ἡμεῖς γάρ πολλάκις καί σιωπάω μέν , ἐνθυμέομαι δέ , ἐνεργέω , ὥστε ὁ ἐκ ὁ ἐνθύμησις καί εἰδωλοποιέω · ὁ δέ θεός σιωπάω μέν ἀνενέργητος , λαλέω δέ ἰσχύω αὐτός βούλομαι · εἰ σιωπή μέν οὐ δύναμαι ποιέω , λαλέω δέ κτίζω ἄρχω . ἔρομαι γάρ αὐτός δίκαιος , εἰμί ὁ Λόγος , ἐν ὁ θεός εἰμί , τέλειος εἰμί , ὥστε καί ποιέω δύναμαι . εἰμί μέν οὖν ἀτελής εἰμί , ἐν θεός εἰμί , γεννάω δέ τέλειος γίγνομαι , ἐγώ αἴτιος ὁ τελειότης αὐτός , εἰ διά ἐγώ γεννάω · διά ἐγώ γάρ καί ὁ δύναμαι ποιέω προσλαμβάνω . εἰμί δέ τέλειος εἰμί ἐν θεός , ὥστε καί ποιέω δύναμαι , περισσός ὁ γέννησις αὐτός · δύναμαι γάρ , καί ἐν πατήρ εἰμί , δημιουργέω · ὥστε ἢ οὐ γεννάω , ἢ γεννάω οὐ διά ἐγώ , ἀλλά ὅτι ἀεί ἐκ ὁ Πατρός εἰμί . ὁ γάρ γέννησις αὐτός οὐ ὁ ἐγώ κτίσις δείκνυμι , ἀλλά ὁ ἐκ Θεός ἔρχομαι · εἰμί γάρ καί πρό ὁ κτίσις ἐγώ .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 13
13 . Τοῦτο δὲ ἴσως ἀπὸ τῶν Στωϊκῶν ὑπέλαβε , διαβεβαιουμένων ‘συστέλλεσθαιʼ καὶ πάλιν ‘ἐκτείνεσθαι᾿ τὸν Θεὸν μετὰ τῆς κτίσεως , καὶ ἀπείρως παύεσθαι , Τὸ γὰρ πλατυνόμενον ἀπὸ στενότητος πλατύνεται , καὶ τὸ ἐκτεινόμενον συνεσταλμένον ἐκτείνεται · καὶ αὐτὸ μὲν ἔστι , πλέον δὲ οὐδὲν ἢ πάθος ὑπομένει . Εἰ τοίνυν ἡ μονὰς , πλατυνθεῖσα , γέγονε τριὰς , ἡ δὲ μονάς ἐστιν ὁ Πατὴρ , τριὰς δὲ Πατὴρ , Υἱὸς , ἅγιον Πνεῦμα , πρῶτον μὲν πλατυνθεῖσα ἡ μονὰς , πάθος ὑπέμεινε , καὶ γέγονεν ὅπερ οὐκ ἦν · ἐπλατύνθη γὰρ , οὐκ οὖσα πλατεῖα · ἔπειτα εἰ αὐτὴ ἡ μονὰς ἐπλατύνθη εἰς τριάδα , τριὰς δέ ἐστι Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα , ὁ αὐτὸς ἄρα Πατὴρ γέγονε καὶ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα κατὰ Σαβέλλιον · ἐκτὸς εἰ μὴ ἡ λεγομένη παρ᾿ αὐτῷ μονὰς ἄλλο τί ἐστι παρὰ τὸν Πατέρα · οὐκ ἔτι οὖν ‘πλατύνεσθαιʼ ἔδει λέγειν , ἀλλʼ ἡ μονὰς τριῶν ποιητικὴ , ὥστε εἶναι μονάδα , εἶτα καὶ Πατέρα , καὶ Υἱὸν , καὶ Πνεῦμα . Εἰ γὰρ ἐπλατύνθη αὕτη , καὶ ἐξέτεινεν ἑαυτὴν , αὐτὴ ἂν εἴη ὅπερ ἐξετάθη . Καὶ τριὰς μὲν , πλατυνθεῖσα , οὐκ ἔτι μονάς ἐστι · μονὰς δὲ οὖσα , οὔπω ἦν τριάς . Καὶ ὁ Πατὴρ ἄρα ὢν οὔπω ἦν Υἱὸς καὶ Πνεῦμα · γενόμενος δὲ ταῦτα , οὐκ ἔτι Πατὴρ μόνον ἐστί . Ταῦτα δὲ καταψευδόμενος ἄν τις εἴποι , τοῦ Θεοῦ σῶμα καὶ παθητὸν αὐτὸν εἰσάγων · τί γάρ ἐστι πλατύνεσθαι ἢ πάθος τοῦ πλατυνομένου ; ἢ τί ἐστι τὸ πλατυνόμενον , ἢ τὸ πρότερον μὴ τοιοῦτον , ἀλλὰ στενὸν τυγχάνον ; ταὐτὸν γάρ ἐστι , χρόνῳ μόνον διαφέρον ἑαυτοῦ .
Lemmas: 13 . Τοῦτης δέ ἴσως ἀπό ὁ Στωϊκός ὑπολαμβάνω , διαβεβαιόω συστέλλω καί πάλιν ἐκτείνω ὁ θεός μετά ὁ κτίσις , καί ἤπειρος παύω , Τέ γάρ πλατύνω ἀπό στενότης πλατύνω , καί ὁ ἐκτείνω συστέλλω ἐκτείνω · καί αὐτός μέν εἰμί , πλείων δέ οὐδείς ἢ πάθος ὑπομένω . εἰμί τοίνυν ὁ μονή , πλατύνω , γίγνομαι τριάς , ὁ δέ μόνος εἰμί ὁ Πατήρ , τριάς δέ Πατήρ , υἱός , ἅγιος πνεῦμα , πρῶτος μέν πλατύνω ὁ μονή , πάθος ὑπομένω , καί γίγνομαι ὅς οὐ εἰμί · πλατύνω γάρ , οὐ εἰμί πλατύς · ἔπειτα εἰμί αὐτός ὁ μονή πλατύνω εἰς τριάς , τριάς δέ εἰμί Πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα , ὁ αὐτός ἄρα Πατήρ γίγνομαι καί υἱός καί πνεῦμα κατά Σαβέλλιος · ἐκτός εἰμί μή ὁ λέγω παρά αὐτός μονή ἄλλος τίς εἰμί παρά ὁ Πατέρας · οὐ ἔτι οὖν πλατύνω δέω λέγω , ἀλλά ὁ μονή τρεῖς ποιητικός , ὥστε ἔρχομαι μόνος , εἶτα καί Πατέρας , καί υἱός , καί πνεῦμα . εἰμί γάρ πλατύνω οὗτος , καί ἐκτείνω ἑαυτοῦ , αὐτός ἄν εἰμί ὅς ἐκτείνω . καί τριάς μέν , πλατύνω , οὐ ἔτι μόνος εἰμί · μονή δέ εἰμί , οὔπω εἰμί τριάς . καί ὁ Πατήρ ἄρα εἰμί οὔπω εἰμί υἱός καί πνεῦμα · γίγνομαι δέ οὗτος , οὐ ἔτι Πατήρ μόνος εἰμί . Ταΰς δέ καταψεύδομαι ἄν τις λέγω , ὁ θεός σῶμα καί παθητός αὐτός εἰσάγω · τίς γάρ εἰμί πλατύνω ἢ πάθος ὁ πλατύνω ; ἢ τίς εἰμί ὁ πλατύνω , ἢ ὁ πρότερος μή τοιοῦτος , ἀλλά στενός τυγχάνω ; αὐτός γάρ εἰμί , χρόνος μόνος διαφέρω ἑαυτοῦ .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 15
15 . Τοιαῦτα μὲν οὖν ἄτοπα ἐκ τοῦ ‘πλατύνεσθαιʼ λέγειν εἰς τριάδα τὴν μονάδα ἀπαντήσει . Ἐπειδὴ δὲ οἱ τοῦτο λέγοντες τολμῶσι διαιρεῖν Λόγον καὶ Υἱὸν , καὶ λέγειν ἄλλον μὲν εἶναι τὸν Λόγον , ἕτερον δὲ τὸν Υἱὸν , καὶ πρότερον μὲν εἶναι τὸν Λόγον , εἶτα τὸν Υἱόν · φέρε , καὶ περὶ τούτων ἴδωμεν . Ἔστι δὲ τούτων διάφορος ἡ τόλμα . Οἱ μὲν γὰρ τὸν ἄνθρωπον , ὃν ἀνέλαβεν ὁ Σωτὴρ , αὐτὸν εἶναι τὸν Υἱὸν λέγουσιν · οἱ δὲ τὸ συναμφότερον , τόν τε ἄνθρωπον καὶ τὸν Λόγον , Υἱὸν τότε γεγενῆσθαι , ὅτε συνήφθησαν · ἄλλοι δέ εἰσιν οἱ λέγοντες , αὐτὸν τὸν Λόγον τότε Υἱὸν γεγενῆσθαι , ὅτε ἐνηνθρώπησεν · ‘Ἀπὸ γὰρ Λόγου,’ φασὶ , ‘γέγονεν Υἱὸς , οὐκ ὢν πρότερον Υἱὸς , ἀλλὰ Λόγος μόνον.’ Στωϊκὰ μὲν οὖν ἀμφότερα , τό τε πλατύνεσθαι λέγειν τὸν Θεὸν , καὶ ἀρνεῖσθαι τὸν Υἱόν . Κατὰ περιττὸν δὲ ἀνόητον , ὅτι , ὀνομάζοντες ‘Λόγον,ʼ ἀρνοῦνται αὐτὸν Υἱὸν εἶναι . Εἰ μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ ὁ Λόγος , εἰκότως ἂν αὐτὸν ἀρνοῖντο εἶναι Υἱόν · εἰ δὲ ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι διὰ τί μὴ συνορῶσιν ὅτι τὸ ἔκ τινος ὑπάρχον ‘υἱόςʼ ἐστιν ἐκείνου , ἐξ οὗ καὶ ἔστιν ; Εἶτα εἰ τοῦ Λόγου Πατήρ ἐστιν ὁ Θεὸς , διὰ τί μὴ καὶ ὁ Λόγος Υἱὸς ἂν εἴη τοῦ ἑαυτοῦ Πατρός ; ‘πατὴρʼ γὰρ τίς ἐστι καὶ λέγεται , οὗ ἐστιν ὁ υἱός · καὶ ‘υἱόςʼ τίς ἐστι καὶ λέγεται ἐκείνου , οὗ ἐστιν ὁ πατήρ . Εἰ τοίνυν τοῦ Χριστοῦ οὐκ ἔστι Πατὴρ ὁ Θεὸς , οὐδὲ ὁ Λόγος Υἱὸς ἂν εἴη · εἰ δὲ Πατὴρ ὁ Θεὸς , εἰκότως ἂν εἴη καὶ ὁ Λόγος Υἱός . Εἰ δὲ ὕστερον μὲν Πατὴρ καὶ πρῶτον Θεὸς , Ἀρειανῶν μὲν τὸ φρόνημα · ἔπειτα , ἄτοπονμεταβάλλεσθαι τὸν Θεόν , σωματικὸν γάρ · εἰ δὲ ὥσπερ ἐπὶ τῆς κτίσεως ὕστερον ποιητὴς , ἰστέον , ὅτι τῶν γινομένων ὕστερόν ἐστιν ἡ μεταβολὴ , οὐχὶ τοῦ Θεοῦ .
Lemmas: 15 . τοιοῦτος μέν οὖν ἄτοπος ἐκ ὁ πλατύνω λέγω εἰς τριάς ὁ μόνος ἀπαντάω . Ἐπειδή δέ ὁ οὗτος λέγω τολμάω διαιρέω Λόγος καί υἱός , καί λέγω ἄλλος μέν ἔρχομαι ὁ Λόγος , ἕτερος δέ ὁ υἱός , καί πρότερος μέν ἔρχομαι ὁ Λόγος , εἶτα ὁ υἱός · φέρω , καί περί οὗτος ὁράω . εἰμί δέ οὗτος διάφορος ὁ τόλμα . ὁ μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἀναλαμβάνω ὁ Σωτήρ , αὐτός ἔρχομαι ὁ υἱός λέγω · ὁ δέ ὁ συναμφότεροι , ὁ τε ἄνθρωπος καί ὁ Λόγος , υἱός τότε γίγνομαι , ὅτε συνάπτω · ἄλλος δέ εἰμί ὁ λέγω , αὐτός ὁ Λόγος τότε υἱός γίγνομαι , ὅτε ἐνανθρωπέω · ‘Ἀπὸ γάρ Λόγος φημί , γίγνομαι υἱός , οὐ εἰμί πρότερος υἱός , ἀλλά Λόγος μόνος Στωϊκός μέν οὖν ἀμφότερος , ὁ τε πλατύνω λέγω ὁ θεός , καί ἀρνέομαι ὁ υἱός . κατά περισσός δέ ἀνόητος , ὅτι , ὀνομάζω Λόγος ἀρνέομαι αὐτός υἱός ἔρχομαι . εἰμί μέν γάρ οὐ εἰμί ἐκ ὁ θεός ὁ Λόγος , ἔοικα ἄν αὐτός ἀρνέομαι ἔρχομαι υἱός · εἰμί δέ ἐκ ὁ θεός εἰμί διά τίς μή συνοράω ὅτι ὁ ἐκ τις ὑπάρχω ‘υἱόςʼ εἰμί ἐκεῖνος , ἐκ ὅς καί εἰμί ; εἶτα εἰμί ὁ Λόγος Πατήρ εἰμί ὁ θεός , διά τίς μή καί ὁ Λόγος υἱός ἄν εἰμί ὁ ἑαυτοῦ Πατρός ; πατήρ γάρ τίς εἰμί καί λέγω , ὅς εἰμί ὁ γιός · καί ‘υἱόςʼ τίς εἰμί καί λέγω ἐκεῖνος , ὅς εἰμί ὁ πατήρ . εἰμί τοίνυν ὁ Χριστός οὐ εἰμί Πατήρ ὁ θεός , οὐδέ ὁ Λόγος υἱός ἄν εἰμί · εἰμί δέ Πατήρ ὁ θεός , ἔοικα ἄν εἰμί καί ὁ Λόγος υἱός . εἰμί δέ ὕστερον μέν Πατήρ καί πρῶτος θεός , Ἀρειανός μέν ὁ φρόνημα · ἔπειτα , ἄτοπονμεταβάλλεσθαι ὁ θεός , σωματικός γάρ · εἰμί δέ ὥσπερ ἐπί ὁ κτίσις ὕστερον ποιητής , οἶδα , ὅτι ὁ γίγνομαι ὕστερον εἰμί ὁ μεταβολή , οὐ ὁ θεός .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 25
25 . Μαίνεται μὲν οὖν Ἄρειος , ‘ἐξ οὐκ ὄντων᾿ εἶναι λέγων τὸν Υἱὸν , καὶ ‘ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν.’ Μαίνεται δὲ καὶ Σαβέλλιος , λέγων τὸν Πατέρα εἶναι Υἱὸν , καὶ ἔμπαλιν τὸν Υἱὸν εἶναι Πατέρα , ὑποστάσει μὲν ἓν , ὀνόματι δὲ δύο · μαίνεται δὲ καὶ παραδείγματι χρώμενος τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι · φησὶ γὰρ , Ὥσπερ ‘“διαιρέσεις ) χαρισμάτων εἰσὶ , τὸ δὲ αὐτὸ Πνεῦμα , ” οὕτω καὶ ὁ Πατὴρ ὁ αὐτὸς μὲν ἔστι , πλατύνεται δὲ εἰς Υἱὸν καὶ Πνεῦμα,’ Ἔστι δὲ τοῦτο μεστὸν ἀτοπίας . Εἰ γὰρ ὡς ἐπὶ τοῦ Πνεύματος , οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ ἐστιν , ἔσται ὁ Πατὴρ Λόγος καὶ Πνεῦμα ἅγιον , ᾧ μὲν γινόμενος Πατὴρ , ᾧ δὲ Λόγος , ᾧ δὲ Πνεῦμα , πρὸς τὴν χρείαν ἑκάστου ἁρμοζόμενος , καὶ ὀνόματι μὲν Υἱὸς καὶ Πνεῦμα , τῷ δὲ ὄντι Πατὴρ μόνον · ἀρχὴν μὲν ἔχων τὸ γίνεσθαι Υἱὸς , παυόμενος δὲ τοῦ λέγεσθαι Πατήρ · καὶ ἐνανθρωπήσας μὲν ὀνόματι , τῇ δὲ ἀληθείᾳ μηδὲ ἐπιδημήσας · καὶ ψευδόμενος μὲν τῷ λέγειν , ‘ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ , τῷ δὲ ὄντι αὐτὸς ὢν ὁ Πατήρ · καὶ ὅσα ἄλλα ἐπὶ Σαβελλίου ἄτοπα ἀπαντᾶ . Ἀνάγκη δὲ καὶ παυθήσεσθαι τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεεύματος , τῆς χρείας πληρωθείσης · καὶ ἔσται λοιπὸν ἄχρι παιδιᾶς τὰ γινόμενα , ὅτι μὴ ἀληθείᾳ ἀλλʼ ὀνόματι ἐπεδείχθη . Παυομένου δὲ τοῦ ὀνόματος τοῦ Υἱοῦ κατʼ αὐτοὺς , παύσεται καὶ τοῦ βαπτίσματος ἡ χάρις · ‘εἰς’ γὰρ ‘Υἱὸν’ ἐδόθη . Καὶ τί ἀκολουθήσει ἢ ἀφανισμὸς τῆς κτίσεως ; εἰ γὰρ ἵνα ἡμεῖς κτισθῶμεν προῆλθεν ὁ Λόγος , καὶ , προελθόντος αὐτοῦ , ἐσμεν , δῆλον ὅτι , ἀναχωροῦντος αὐτοῦ εἰς τὸν Πατέρα , ὥς φασιν , οὐκ ἔτι ἐσόμεθα . Οὔτω γὰρ ἔσται , ὥσπερ ἦν · οὕτως οὐκ ἔτʼ ἐσόμεθα , ὥσπερ οὖν οὐκ ἦμεν . Οὐκέτι γὰρ προελθόντος , οὐκέτι ἡ κτίσις ἔσται .
Lemmas: 25 . μαίνομαι μέν οὖν Ἄρειος , ἐξ οὐ ὄντων᾿ ἔρχομαι λέγω ὁ υἱός , καί ἦ ποτέ ὅτε οὐ ὅς μαίνομαι δέ καί Σαβέλλιος , λέγω ὁ Πατέρας ἔρχομαι υἱός , καί ἔμπαλιν ὁ υἱός ἔρχομαι Πατέρας , ὑπόστασις μέν εἷς , ὄνομα δέ δύο · μαίνομαι δέ καί παράδειγμα Χράομαι ὁ ὁ πνεῦμα χάρις · φημί γάρ , ὥσπερ διαιρέω ) χάρισμα εἰμί , ὁ δέ αὐτός πνεῦμα , ” οὕτως καί ὁ Πατήρ ὁ αὐτός μέν εἰμί , πλατύνω δέ εἰς υἱός καί Πνεῦμα εἰμί δέ οὗτος μεστός ἀτοπία . εἰμί γάρ ὡς ἐπί ὁ πνεῦμα , οὕτως καί ἐπί ὁ θεός εἰμί , εἰμί ὁ πατήρ Λόγος καί πνεῦμα ἅγιος , ὅς μέν γίγνομαι Πατήρ , ὅς δέ Λόγος , ὅς δέ πνεῦμα , πρός ὁ χρεία ἕκαστος ἁρμόζω , καί ὄνομα μέν υἱός καί πνεῦμα , ὁ δέ εἰμί Πατήρ μόνος · ἀρχή μέν ἔχω ὁ γίγνομαι υἱός , παύω δέ ὁ λέγω Πατήρ · καί ἐνανθρωπέω μέν ὄνομα , ὁ δέ ἀλήθεια μηδέ ἐπιδημέω · καί ψεύδω μέν ὁ λέγω , ἐγώ καί ὁ Πατήρ , ὁ δέ εἰμί αὐτός εἰμί ὁ Πατήρ · καί ὅσος ἄλλος ἐπί Σαβέλλιος ἄτοπος ἀπαντάω . Ἀνάγκη δέ καί παύω ὁ ὄνομα ὁ υἱός καί ὁ Πνεῦμα , ὁ χρεία πληρόω · καί εἰμί λοιπός ἄχρι παιδιά ὁ γίγνομαι , ὅτι μή ἀλήθεια ἀλλά ὄνομα ἐπιδείκνυμι . παύω δέ ὁ ὄνομα ὁ υἱός κατά αὐτός , παύω καί ὁ βάπτισμα ὁ χάρις · εἰμί γάρ ‘Υἱὸν’ δίδωμι . καί τίς ἀκολουθέω ἢ ἀφανισμός ὁ κτίσις ; εἰμί γάρ ἵνα ἐγώ κτίζω προέρχομαι ὁ Λόγος , καί , προέρχομαι αὐτός , εἰμί , δῆλος ὅτι , ἀναχωρέω αὐτός εἰς ὁ Πατέρας , ὅς φημί , οὐ ἔτι εἰμί . οὕτως γάρ εἰμί , ὥσπερ εἰμί · οὕτως οὐ ἔτι εἰμί , ὥσπερ οὖν οὐ εἰμί . οὐκέτι γάρ προέρχομαι , οὐκέτι ὁ κτίσις εἰμί .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 27
27 . Ἐπειδὴ δέ τινεσ τῶν ἀπαιδεύτων , ἀναιροῦντες τὸ εἶναι Υἱὸν , εὐτελίζουσι τὸ ‘ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε,’ ὡς ἂν ἐπὶ τῆς Μαρίας ἁρμόζοντος τούτου , φάσκοντες πρὸ τοῦ ἑωθινοῦ ἀστέρος γεγεννῆσθαι αὐτὸν ἀπὸ Μαρίας , ( μὴ γὰρ ἂν ἐπὶ Θεοῦ ἁρμόζειν γαστέρα λέγειν ) , ὀλίγα εἰπεῖν ἀνάγκη . Εἰ μὲν οὖν , ὅτι ἡ ‘γαστὴρʼ ἀνθρώπινόν ἐστι , διὰ τοῦτο ἀλλότριον Θεοῦ , δῆλον ὅτι καὶ ἡ ‘καρδία ἀνθρώπινον ἔχει τὸ σημαινόμενον · ἀκολουθεῖ γὰρ τὸν καρδίαν ἔχοντα ἔχειν καὶ γαστέρα . Ἀμφοτέρων δὴ ἀνθρωπίνων ὄντων , ἢ ἀναιρεῖν ἑκάτερον ἀνάγκη , ἢ ἀμφοτέρων τὴν διάνοιαν ζητεῖν χρή . Ὡς γὰρ ἐκ καρδίας λόγος , οὕτως ἐκ γαστρὸς γέννημα . Καὶ ὥσπερ , καρδίας Θεοῦ λεγομένης , οὐκ ἀνθρωπίνην νοοῦμεν αὐτήν · οὕτως ἐὰν ‘ἐκ γαστρὸς ἡ γραφὴ λέγῃ , οὐ σωματικὴν δεῖ ταύτην ἐκδέχεσθαι . Ἔθος γὰρ τῇ θείᾳ γραφῇ ἀνθρωπίνως τὰ ὑπὲρ ἄνθρωπον λαλεῖν καὶ σημαίνειν . Ἀμέλει περὶ τῆς κτίσεως διηγούμενός φησιν · ‘Αἱ χεῖρές σου ἐποίησάν με , καὶ ἔπλασάν με·’ καὶ , ‘ἡ χείρ μου ἐποίησε ταῦτα πάντα·’ καὶ , ‘αὐτὸς ἐνετείλατο , καὶ ἐκτίσθησαν.’ Ἁρμοζόντως ἄρα περὶ ἑκάστου σημαίνει τοῦ μὲν Υἱοῦ τὸ ἴδιον καὶ τὸ γνήσιον , τῆς δὲ κτίσεως τὴν ἀρχὴν τοῦ εἶναι . Τὰ μὲν γὰρ ποιεῖ καὶ κτίζει , τὸν δὲ γεννᾷ ἐξἑαυτοῦ , Λόγον , Σοφίαν . ‘Γαστὴρ’ γὰρ καὶ ‘καρδία’ τὸ ἴδιον καὶ γνήσιον δηλοῦσι , Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς τὸ μὲν γνήσιον ἐκ γαστρὸς ἔχομεν , τὰ δὲ ἔργα διὰ χειρὸς ποιοῦμεν .
Lemmas: 27 . Ἐπειδή δέ τις ὁ ἀπαίδευτος , ἀναιρέω ὁ ἔρχομαι υἱός , εὐτελίζω ὁ ἐκ γαστήρ πρό ἑωσφόρος γεννάω εἰμί ὡς ἄν ἐπί ὁ Μαρία ἁρμόζω οὗτος , φάσκω πρό ὁ ἑωθινός ἀστήρ γεννάω αὐτός ἀπό Μαρία , ( μή γάρ ἄν ἐπί θεός ἁρμόζω γαστήρ λέγω ) , ὀλίγος λέγω ἀνάγκη . εἰμί μέν οὖν , ὅτι ὁ ‘γαστὴρʼ ἀνθρώπινος εἰμί , διά οὗτος ἀλλότριος θεός , δῆλος ὅτι καί ὁ καρδία ἀνθρώπινος ἔχω ὁ σημαίνω · ἀκολουθέω γάρ ὁ καρδία ἔχω ἔχω καί γαστήρ . Ἀμφότερος δή ἀνθρώπινος εἰμί , ἢ ἀναιρέω ἑκάτερος ἀνάγκη , ἢ ἀμφότερος ὁ διάνοια ζητέω χράω . ὡς γάρ ἐκ καρδία λόγος , οὕτως ἐκ γαστήρ γέννημα . καί ὥσπερ , καρδία θεός λέγω , οὐ ἀνθρώπινος νοέω αὐτός · οὕτως ἐάν ἐκ γαστήρ ὁ γραφή λέγω , οὐ σωματικός δέω οὗτος ἐκδέχομαι . ἔθος γάρ ὁ θεῖος γραφή ἀνθρώπινος ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος λαλέω καί σημαίνω . ἀμέλει περί ὁ κτίσις διηγέομαι φημί · Αἰ χείρ σύ ποιέω ἐγώ , καί πλάσσω μεʹ καί , ἡʹ χείρ ἐγώ ποιέω οὗτος πάντα·’ καί , αὐτός ἐντέλλω , καί κτίζω ἁρμόζω ἄρα περί ἕκαστος σημαίνω ὁ μέν υἱός ὁ ἴδιος καί ὁ γνήσιος , ὁ δέ κτίσις ὁ ἀρχή ὁ ἔρχομαι . Τά μέν γάρ ποιέω καί κτίζω , ὁ δέ γεννάω εξεαυος , Λόγος , Σοφία . Γαστήρ γάρ καί καρδία ὁ ἴδιος καί γνήσιος δηλόω , καί γάρ καί ἐγώ ὁ μέν γνήσιος ἐκ γαστήρ ἔχω , ὁ δέ έργο διά χείρ ποιέω .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 30
30 . Τινὲς τῶν ἀπὸ τοῦ Σαμοσατέως , διαιροῦντες τὸν Λόγον ἀπὸ τοῦ Υἱοῦ , φάσκουσι τὸν μὲν Υἱὸν εἶναι τὸν Χριστὸν , τὸν δὲ Λόγον ἄλλον εἶναι · καὶ τούτου πρόφασιν λαμβάνουσιν ἀπὸ τῶν Πράξεων , ὃ καλῶς μὲν ὁ Πέτρος εἶπεν , αὐτοὶ δὲ κακῶς ἐκδέχονται . Ἒστι δὲ τοῦτο · ‘τὸν Λόγον ἀπέστειλε τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ , εὐαγγελιζόμενος εἰρήνην διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ · οὗτός ἐστι πάντων Κύριος.’ Φασὶ γὰρ , ὡς τοῦ Λόγου διὰ Χριστοῦ λαλήσαντος , ὡς καὶ ἐπὶ τῶν προφητῶν , ‘τάδε λέγει Κύριος·ʼ ἄλλος μὲν ἦν ὁ προφήτης , ἄλλος δὲ ὁ Κύριος . Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ὅμοιόν ἐστιν ἀντιτιθέναι τὸ ἐν τῇ πρώτῃ πρὸς Κορινθίους , ‘ἀπεκδεχομένους τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὃς καὶ βεβαιώσει ὑμᾶς ἕως τέλους ἀνεγκλήτους ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.’ Ὡς γὰρ οὐκ ἄλλος Χριστὸς ἑτέρου Χριστοῦ τὴν ἡμέραν βεβαιοῖ , ἀλλʼ αὐτὸς ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἡμέρᾳ βεβαιοῖ τοὺς ἀπεκδεχομένους , οὕτω τὸν Λόγον ἀπέστειλεν ὁ Πατὴρ σάρκα γενόμενον , ἵνα διʼ ἑαυτοῦ ἄνθρωπος γενόμενος κηρύξῃ . Εὐθέως γοῦν ἐπάγει , ‘οὖτός ἐστι πάντων Κύριος·’ Κύριος δὲ πάντων ὁ Λόγος ἐστί .
Lemmas: 30 . Τινές ὁ ἀπό ὁ Σαμοσατεύς , διαιρέω ὁ Λόγος ἀπό ὁ υἱός , φάσκω ὁ μέν υἱός ἔρχομαι ὁ Χριστός , ὁ δέ Λόγος ἄλλος ἔρχομαι · καί οὗτος πρόφασις λαμβάνω ἀπό ὁ Πρᾶξις , ὁ καλός μέν ὁ Πέτρος λέγω , αὐτός δέ κακῶς ἐκδέχομαι . εἰμί δέ οὗτος · ‘τὸν Λόγος ἀποστέλλω ὁ υἱός Ἰσραήλ , εὐαγγελίζομαι εἰρήνη διά Ἰησοῦς Χριστός · οὗτος εἰμί πᾶς Κύριος φημί γάρ , ὡς ὁ Λόγος διά Χριστός λαλέω , ὡς καί ἐπί ὁ προφήτης , τάζω λέγω Κύριος ἄλλος μέν εἰμί ὁ προφήτης , ἄλλος δέ ὁ κύριος . ἀλλά πρός οὗτος ὁμοῖος εἰμί ἀντιτίθημι ὁ ἐν ὁ πρῶτος πρός Κορίνθιος , ἀπεκδέχομαι ὁ ἀποκάλυψις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς καί βεβαιόω σύ ἠώς τέλος ἀνέγκλητος ἐν ὁ ἡμέρα ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὡς γάρ οὐ ἄλλος Χριστός ἕτερος Χριστός ὁ ἡμέρα βεβαιόω , ἀλλά αὐτός ἐν ὁ ἑαυτοῦ ἡμέρα βεβαιόω ὁ ἀπεκδέχομαι , οὕτως ὁ Λόγος ἀποστέλλω ὁ Πατήρ σάρκα γίγνομαι , ἵνα διά ἑαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι κηρύσσω . εὐθύς γοῦν ἐπάγω , οὖς εἰμί πᾶς Κύριος κύριος δέ πᾶς ὁ Λόγος εἰμί .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 32
32 . Ἀλλʼ οὐκ ἔστι τοῦτο , μὴ γένοιτο · ὃν τρόπον γὰρ ἐνταῦθα τὴν ἀνέκφραστον ἕνωσιν ὁ Ἰωάννης κηρύσσει , ‘καταποθέντος τοῦ θνητοῦ ὑπὸ τῆς ζωῆς,ʼ καὶ αὐτοζωῆς ὄντος , καθὰ πρὸς τὴν Μάρθαν ὁ Κύριος ἔφη , ‘Ἐγώ εἰμι ἡ ζωή·᾿ οὕτω καὶ ὅταν λέγῃ ὁ μακάριος Πέτρος τὸ ‘διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀπεστάλθαι τὸν Λόγον,’ τὴν θείαν ἕνωσιν σημαίνει . Ὡς γὰρ ἀκούων τις τὸ ‘ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο,ʼ οὐκ ἂν νομίσοι μηκέτι οὖν εἶναι Λόγον , ὅπερ ἄτοπον , ὡς προείρηται · οὕτω καὶ Λόγον ἀκούων τὸν συναφθέντα τῇ σαρκὶ , τὸ θεῖον ἓν καὶ ἁπλοῦν νοείτω μυστήριον . Σαφέστερον δὲ καὶ ἀναμφισβήτητον παντὸς λογισμοῦ τὸ πρὸς αὐτὴν τὴν Θεοτόκον πρὸς τοῦ ἀρχαγγέλου ῥηθὲν τὴν ἑνότητα τοῦ θείου Λόγου καὶ ἀνθρώπου δείξειε . Φησὶ γὰρ , ‘Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ , καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι · διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ,᾿ Ἀφρόνως οὖν οἱ τοῦ Σαμοσατέως τὸν Λόγον χωρίζουσι , σαφῶς ἀποδειχθέντα ἡνῶσθαι τῷ ἐκ Μαρίας ἀνθρώπῳ . Οὐκ ἄρα ἀπεστάλη διʼ αὐτοῦ · ἀπέστελλε δὲ ἐν αὐτῷ , λέγων · ‘Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη.ʼ
Lemmas: 32 . ἀλλά οὐ εἰμί οὗτος , μή γίγνομαι · ὅς τρόπος γάρ ἐνταῦθα ὁ ἀνέκφραστος ἕνωσις ὁ Ἰωάννης κηρύσσω , καταπίνω ὁ θνητός ὑπό ὁ Ἠώ καί αὐτοζωή εἰμί , καθά πρός ὁ Μάρθα ὁ κύριος φημί , Ἐγώ εἰμί ὁ ζωή·᾿ οὕτως καί ὅταν λέγω ὁ μακάριος Πέτρος ὁ διά Ἰησοῦς Χριστός ἀποστέλλω ὁ Λόγος ὁ θεῖος ἕνωσις σημαίνω . ὡς γάρ ἀκούω τις ὁ ὁ Λόγος σάρξ εἰμί οὐ ἄν νομίζω μηκέτι οὖν ἔρχομαι Λόγος , ὅς ἄτοπος , ὡς προλέγω · οὕτως καί Λόγος ἀκούω ὁ συνάπτω ὁ σάρξ , ὁ θεῖος εἷς καί ἁπλόος νοέω μυστήριον . σαφής δέ καί ἀναμφισβήτητος πᾶς λογισμός ὁ πρός αὐτός ὁ Θεοτόκος πρός ὁ ἀρχάγγελος λέγω ὁ ἑνότης ὁ θεῖος Λόγος καί ἄνθρωπος δείκνυμι . φημί γάρ , Πνεῦμα ἅγιος ἐπέρχομαι ἐπί σύ , καί δύναμις ὕψιστος ἐπισκιάζω σύ · διό καί ὁ γεννάω ἅγιος καλέω υἱός Θεός ἄφρων οὖν ὁ ὁ Σαμοσατεύς ὁ Λόγος χωρίζω , σαφής ἀποδείκνυμι ἑνόω ὁ ἐκ Μαρία ἄνθρωπος . οὐ ἄρα ἀποστέλλω διά αὐτός · ἀποστέλλω δέ ἐν αὐτός , λέγω · Πορεύω μαθητεύω πᾶς ὁ θνῄσκω
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 33
33 . Ἔθος δὲ τοῦτο τῇ γραφῇ , ἀπεριέργως καὶ ἁπλῶς τὰς λέξεις ἐκφράζειν · οὕτω γὰρ καὶ ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς τις εὑρήσει · ‘εἶπεʼ γὰρ , φησὶ , ‘Μωσῆς τῷ ‘Ραγουὴλ τῷ Μαδιανίτῃ , γαμβρῷ Μωσῇ᾿ Οὐ γὰρ ἄλλος Μωσῆς ὁ λέγων , καὶ ἄλλος οὗ ἦν γαμβρὸς ὁ Ῥαγουὴλ . ἀλλὰ εἰς ἦν Μωσῆς . Εἰ γὰρ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ σοφία ὁμοίως χρηματίζει καὶ δύναμις , καὶ δεξιὰ , καὶ βραχίων , καὶ ὅσα τοιαῦτα · ἥνωται δὲ φιλανθρώπως ἡμῖν , τὴν ἀπαρχὴν ἡμῶν περιθέμενος , καὶ ταύτῃ ἀνακραθεὶς , ἄρα αὐτὸς ὁ Λόγος καὶ τὰ λοιπὰ εἰκότως εἴληχεν ὀνόματα . Τὸ γὰρ εἰρηκέναι τὸν Ἰωάννην ‘ἐν ἀρχῇ μὲν εἶναι τὸν Λόγον , καὶ τοῦτον πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ αὐτὸν Θεὸν , καὶ πάντα διʼ αὐτοῦ , καὶ χωρὶς αὐτοῦ γεγενῆσθαι μηδὲν,’ πλάσμα τοῦ Θεοῦ Λόγου σαφῶς καὶ τὸν ἄνθρωπον δείκνυσιν ὑπάρχειν . Εἰ τοίνυν τοῦτον σαθρωθέντα εἰς ἑαυτὸν λαβόμενος , πάλιν ἀνακαινίζει διὰ τῆς βεβαίας αὐτοῦ ἀνανεώσεως πρὸς διαμονὴν ἀτελεύτητον , καὶ διὰ τοῦτο ἑνοῦται , εἰς θειοτέραν ἀνάγων αὐτὸν λῆξιν , πῶς οἷόν τε λέγειν διὰ τοῦ ἐκ Μαρίας ἀνθρώπου τὸν Λόγον ἀπεστάλθαι , καὶ τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις , λέγω δὴ προφήταις , ἀποσταλεῖσι παῤ αὐτοῦ συναριθμεῖν τὸν τῶν ἀποστόλων στόλων Κύριον ; πῶς δὲ καὶ κληθείη Χριστὸς ψιλὸς ἄνθρωπος ; Ἡνωμένος δὲ τῷ Λόγῳ , εἰκότως χρηματίζοι Χριστὸς , καὶ Υἱὸς Θεοῦ , ἄνωθεν τοῦ προφήτου σαφῶς ἐκβοήσαντος τὴν πατρικὴν ὑπόστασιν περὶ αὐτοῦ , καὶ εἰπόντος , καὶ ἀποστελῶ τὸν Υἱόν μου τόν Χριστόν·ʼ καὶ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ , ‘Οὔτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός.᾿ Ἐκπληρώσας γὰρ τὴν ὑπόσχεσιν , εἰκότως ὑπέδειξεν ὡς οὗτός ἐστιν , ὃν εἶπεν ἀποστεῖλαι .
Lemmas: 33 . ἔθος δέ οὗτος ὁ γραφή , ἀπερίεργος καί ἁπλῶς ὁ λέξις ἐκφράζω · οὕτως γάρ καί ἐν ὁ Ἀριθμοί τις εὑρίσκω · εἶπον γάρ , φημί , Μωσῆς ὁ Ραγουήλ ὁ Μαδιανίτης , γαμβρός Μωσῆς Οὐ γάρ ἄλλος Μωσῆς ὁ λέγω , καί ἄλλος ὅς εἰμί γαμβρός ὁ Ῥαγουήλ . ἀλλά εἰς εἰμί Μωσῆς . εἰμί γάρ ὁ Λόγος ὁ θεός καί σοφία ὅμοιος χρηματίζω καί δύναμις , καί δεξιός , καί βραχίων , καί ὅσος τοιοῦτος · ἑνόω δέ φιλάνθρωπος ἐγώ , ὁ ἀπαρχή ἐγώ περιτίθημι , καί οὗτος ἀνακεράννυμι , ἄρα αὐτός ὁ Λόγος καί ὁ λοιπός εἰκότως λαγχάνω ὄνομα . Τέ γάρ λέγω ὁ Ἰωάννης ἐν ἀρχή μέν ἔρχομαι ὁ Λόγος , καί οὗτος πρός ὁ θεός , καί αὐτός θεός , καί πᾶς διά αὐτός , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι μηδὲν,’ πλάσμα ὁ θεός Λόγος σαφής καί ὁ ἄνθρωπος δείκνυμι ὑπάρχω . εἰμί τοίνυν οὗτος σαθρόω εἰς ἑαυτοῦ λαμβάνω , πάλιν ανακαινίζω διά ὁ βέβαιος αὐτός ἀνανέωσις πρός διαμονή ἀτελεύτητος , καί διά οὗτος ἑνόω , εἰς θεῖος ἀνάγω αὐτός λῆξις , πῶς οἷος τε λέγω διά ὁ ἐκ Μαρία ἄνθρωπος ὁ Λόγος ἀποστέλλω , καί ὁ λοιπός ἀπόστολος , λέγω δή προφήτης , ἀποστέλλω παρά αὐτός συναριθμέω ὁ ὁ ἀπόστολος στόλος κύριος ; πῶς δέ καί καλέω Χριστός ψιλός ἄνθρωπος ; ἑνόω δέ ὁ Λόγος , ἔοικα χρηματίζω Χριστός , καί υἱός θεός , ἄνωθεν ὁ προφήτης σαφής ἐκβοάω ὁ πατρικός ὑπόστασις περί αὐτός , καί λέγω , καί ἀποστέλλω ὁ υἱός ἐγώ ὁ Χριστός καί ἐν ὁ Ἰορδάνης , Οὔτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός ἐκπληρόω γάρ ὁ ὑπόσχεσις , ἔοικα ὑποδείκνυμι ὡς οὗτος εἰμί , ὅς λέγω ἀποστέλλω .
athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 36
36 . Διορθούσθω τοιγαροῦν καὶ Παῦλος Σαμοσατεὺς , τῆς θείας κατήκοος γεγενημένος φωνῆς , ‘τὸ σῶμά μου,ʼ λέγοντος , καὶ οὐχὶ ‘τὸν Χριστὸν ἕτερον παῤ ἐμὲ τὸν Λόγον,ʼ ἀλλὰ ‘σὺν ἐμοὶ αὐτὸν , καὶ ἐμὲ σὺν αὐτῷ . Τὸ γὰρ χρίσμα ἐγὼ ὁ Λόγος , τὸ δὲ χρισθὲν ὑπʼ ἐμοῦ ὁ ἄνθρωπος · οὐ χωρὶς οὖν ἐμοῦ Χριστὸς κληθείη ἂν , ἀλλὰ σὺν ἐμοὶ ὢν καὶ ἐμοῦ ἐν αὐτῷ.᾿ Τὸ τοίνυν ‘ἀποστολὴν᾿ τοῦ Λόγου σημαίνεσθαι , ἕνωσιν δηλοῖ τὴν πρὸς τὸν ἐκ Μαρίας Ἰησοῦν , ὃς ἑρμηνεύεται Σωτὴρ , οὐ δι᾿ ἕτερόν τι , ἀλλʼ ἢ διὰ τὸ τῷ Θεῷ Λόγῳ ἡνῶσθαι . Ταὐτὸ σημαίνεται τὸ ῥητὸν τοῦτο τῷ ‘ὁ πέμψας με Πατὴρ,᾿ καὶ , ‘ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα , ἀλλʼ ὁ Πατήρ με ἀπέστειλε.᾿ Τὴν γὰρ πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἕνωσιν , σὺν γνωρισθῆναι ἀνθρώποις ἦν δυνατὸν τὴν ἀόρατον φύσιν διὰ τῆς ὁρωμένης , ‘ἀποστολὴνʼ ὠνόμασεν . Οὐ γὰρ δὴ Θεὸς τόπους ἀμείβει , καθʼ ἡμᾶς τοὺς ἐν τόποις κρυπτομένους , τῷ τῆς μικρότητος ἡμῶν σχήματι τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐν σαρκὶ ἐπιδεικνύμενος · πῶς γὰρ ὁ ‘τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν πληρῶν;ʼ ἀλλὰ τῆς ἐν σαρκὶ παρουσίας ἕνεκα τὴν ‘ἀποστολὴνʼ οἱ δίκαιοι ὠνόμασαν . Εἶτα οὖν καὶ αὐτὸς ὁ Θεὸς Λόγος Χριστὸς οὖν ὁ ἐκ Μαρίας , Θεὸς ἄνθρωπος · οὐχ ἕτερός τις Χριστὸς , ἀλλʼ εἷς καὶ ὁ αὐτός · οὗτος πρὸ αἰώνων ἐκ Πατρός , οὗτος ἐπʼ ἐσχάτων ἐκ τῆς παρθένου · ἀόρατος τὸ πρὶν καὶ ταῖς ἐν οὐρανῷ δυνάμεσιν ἁγίαις , ὁρατὸς νυνὶ διὰ τὴν πρὸς τὸν ὁρώμενον ἄνθρωπον ἕνωσιν · ὁρώμενος δὲ , φημὶ , οὐ τῇ ἀοράτῳ θεότητι , ἀλλὰ τῇ τῆς θεότητος ἐνεργείᾳ διὰ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος καὶ ὅλου ἀνθρώπου , ὃν ἀνεκαίνισε τῇ οἰκειώσει τῇ πρὸς ἑαυτόν . Αὐτῷ τὸ σέβας καὶ ἡ προσκύνησις , ὃς ἦν πρώην , καὶ νῦν , καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν .
Lemmas: 36 . διορθόω τοιγάρ καί Παῦλος Σαμοσατεύς , ὁ θεῖος κατήκοος γίγνομαι φωνή , τότος σῶμα ὅ λέγω , καί οὐ ‘τὸν Χριστός ἕτερος παρά ἐγώ ὁ Λόγος ἀλλά ὕω ἐγώ αὐτός , καί ἐγώ σύν αὐτός . Τέ γάρ χρίσμα ἐγώ ὁ Λόγος , ὁ δέ χρίω ὑπό ἐγώ ὁ ἄνθρωπος · οὐ Χωρὶς οὖν ἐγώ Χριστός καλέω ἄν , ἀλλά σύν ἐγώ εἰμί καί ἐγώ ἐν αὐτός Τέ τοίνυν ἀποστολή ὁ Λόγος σημαίνω , ἕνωσις δηλόω ὁ πρός ὁ ἐκ Μαρία Ἰησοῦς , ὅς ἑρμηνεύω Σωτήρ , οὐ διά ἕτερος τίς , ἀλλά ἢ διά ὁ ὁ θεός Λόγος ἑνόω . ταὐτό σημαίνω ὁ ῥητός οὗτος ὁ ὁ πέμπω ἐγώ Πατήρ καί , ἄπ ἐμαυτοῦ οὐ ἔρχομαι , ἀλλά ὁ Πατήρ ἐγώ ἀποστέλλω Τά γάρ πρός ὁ ἄνθρωπος ἕνωσις , σύν γνωρίζω ἄνθρωπος εἰμί δυνατός ὁ ἀόρατος φύσις διά ὁ ὁράω , ἀποστολή ὀνομάζω . οὐ γάρ δή θεός τόπος ἀμείβω , κατά ἐγώ ὁ ἐν τόπος κρύπτω , ὁ ὁ μικρότης ἐγώ σχῆμα ὁ ὕπαρξις ὁ ἐν σάρξ ἐπιδείκνυμι · πῶς γάρ ὁ ‘τὸν οὐρανός καί ὁ γῆ πληρόω ἀλλά ὁ ἐν σάρξ παρουσία ἕνεκα ὁ ἀποστολή ὁ δίκαιος ὀνομάζω . εἶτα οὖν καί αὐτός ὁ θεός Λόγος Χριστός οὖν ὁ ἐκ Μαρία , θεός ἄνθρωπος · οὐ ἕτερος τις Χριστός , ἀλλά εἷς καί ὁ αὐτός · οὗτος πρό αἰών ἐκ Πατρός , οὗτος ἐπί ἔσχατος ἐκ ὁ παρθένος · ἀόρατος ὁ πρίν καί ὁ ἐν οὐρανός δύναμις ἅγιος , ὁρατός νυνί διά ὁ πρός ὁ ὁράω ἄνθρωπος ἕνωσις · ὁράω δέ , φημί , οὐ ὁ ἀόρατος θεότης , ἀλλά ὁ ὁ θεότης ἐνέργεια διά ὁ ἀνθρώπινος σῶμα καί ὅλος ἄνθρωπος , ὅς ἀνακαινίζω ὁ οἰκείωσις ὁ πρός ἑαυτοῦ . αὐτός ὁ σέβας καί ὁ προσκύνησις , ὅς εἰμί πρώην , καί νῦν , καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών . ἀμήν .