athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 21
21 . Τί δὲ πλέον εἰς σωτηρίαν ἡμῶν ὁ Λόγος συμβάλλεται μᾶλλον τοῦ Υἱοῦ , εἴ γε κατʼ αὐτοὺς ἄλλος ἐστὶν ὁ Υἱὸς , καὶ ἄλλος ὁ Λόγος ; πιστεύειν γὰρ ἡμᾶς οὐκ εἰς τὸν Λόγον , ἀλλʼ εἰς τὸν Υἱὸν πρόσταξίς ἐστι · φησὶ γὰρ ὁ Ἰωάννης , ‘ Ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον · ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ Υἱῷ οὐκ ὄψεται ζωήν.᾿ Καὶ τὸ ἅγιον δὲ βάπτισμα , ἐν ᾦ πάσης πίστεως ἡμῶν ἡ σύστασις ὁρμεῖ , οὐκ ‘εἰς Λόγον.᾿ ἀλλʼ ‘εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμαʼ δίδοται . Εἴπερ οὖν κατʼ αὐτοὺς ἄλλος ἐστὶν ὁ Λόγος , καὶ ἄλλος ὁ Υἱὸς , καὶ οὐκ ἔστιν Υἱὸς ὁ Λόγος , οὐδὲν πρὸς τὸν Λόγον τὸ βάπτισμα . Πῶς οὖν σύνεστιν ὁ Λόγος κατʼ αὐτοὺς τῷ Πατρὶ , οὐ συνὼν αὐτῷ ἐν τῇ τοῦ βαπτίσματος δόσει ; Ἀλλʼ ἴσως ἂν εἴποιεν , ‘Ἐν τῷ τοῦ Πατρὸς ὀνόματι περιέχεται καὶ ὁ Λόγος . Διὰ τί οὖν οὐχὶ καὶ τὸ Πνεῦμα ; ἢ ἐκτὸς τοῦ Πατρὸς τὸ Πνεῦμα ; καὶ ἄνθρωπος μὲν , εἴπερ οὐκ ἔστιν Υἱὸς ὁ Λόγος , μετὰ τὸν Πατέρα ὀνομάζεται , τὸ δὲ Πνεῦμα μετὰ τὸν ἄνθρωπον · οὐκ ἔτι δὲ οὐδὲ εἰς τριάδα κατʼ αὐτοὺς ἡ μονὰς πλατύνεται , ἀλλʼ εἰς τετράδα , Πατέρα , καὶ Λόγον , καὶ Υἱὸν , καὶ Πνεῦμα ἅγιον . Ἐν τούτοις δὴ αἰσχυνόμενοι , εἰς ἕτερον καταφεύγουσι , καί φασι ‘μὴ τὸν ἄνθρωπον καθʼ ἑαυτὸν , ὃν ἐφόρεσεν ὁ Κύριος , ἀλλὰ τὸ συναμφότερον , τόν τε Λόγον καὶ τὸν ἄνθρωπον , εἶναι Υἱόν · συνημμένα γὰρ ἀμφότερα Υἱὸς “ ὡς αὐτοὶ λέγουσιν , ” ὀνομάζεται.’ Τί τοίνυν τίνος αἴτιον , καὶ πότερος πότερον Υἱὸν κατεσκεύασεν ; ἢ , ἴνα λευκότερον εἴποιμι , ἄρα διὰ τὴν σάρκα ὁ Λόγος Υἱὸς , ἢ διὰ τὸν Λόγον ἡ σὰρξ Υἱὸς λέγεται ; ἢ οὐδʼ ὁπότερον τούτων , ἀλλʼ ἡ ἀμφοῖν σύνοδος ; Εἰ μὲν οὖν ὁ Λόγος διὰ τὴν σάρκα , ἀνάγκη τὴν σάρκα εἶναι Υἱὸν , καὶ ἀκολουθεῖ τὰ ἄτοπα , ὅσα προείρηται ἐκ τοῦ λέγειν τὸν ἄνθρωπον Υἱόν · εἰ δὲ διὰ τὸν Λόγον ἡ σὰρξ Υἱὸς λέγεται , καὶ πρὸ τῆς σαρκὸς πάντως ὁ Λόγος ὢν Υἱὸς ἦν . Πῶς γὰρ οἷόν τε υἱοποιεῖν τινα ἑτέρους , μὴ ὄντα αὐτὸν υἱὸν , ὄντος μάλιστα πατρός ; Εἰ μὲν οὖν ἑαυτῷ υἱοποιεῖ , Πατὴρ αὐτὸς ἂν εἴη · εἰ δὲ τῷ Πατρὶ , ἀνάγκη αὐτὸν εἶναι Υἱὸν , μᾶλλον δὲ αὐτὸν εἶναι τὸν Υἱὸν , ὃι᾿ ὃν καὶ οἱ ἄλλοι υἱοποιοῦνται .
Lemmas: 21 . τις δέ πλείων εἰς σωτηρία ἐγώ ὁ Λόγος συμβάλλω μᾶλλον ὁ υἱός , εἰμί γε κατά αὐτός ἄλλος εἰμί ὁ υἱός , καί ἄλλος ὁ Λόγος ; πιστεύω γάρ ἐγώ οὐ εἰς ὁ Λόγος , ἀλλά εἰς ὁ υἱός πρόσταξις εἰμί · φημί γάρ ὁ Ἰωάννης , ‘ ὁ πιστεύω εἰς ὁ υἱός ἔχω ζωή αἰώνιος · ὁ δέ ἀπειθέω ὁ υἱός οὐ ὁράω ἵζω καί ὁ ἅγιος δέ βάπτισμα , ἐν ὧ πᾶς πίστη ἐγώ ὁ σύστασις ὁρμάω , οὐ εἰμί Λόγος ἀλλά εἰμί Πατέρας καί υἱός καί ἅγιος Πνεῦμα δίδωμι . εἴπερ οὖν κατά αὐτός ἄλλος εἰμί ὁ Λόγος , καί ἄλλος ὁ υἱός , καί οὐ εἰμί υἱός ὁ λόγος , οὐδείς πρός ὁ Λόγος ὁ βάπτισμα . πῶς οὖν σύνειμι ὁ Λόγος κατά αὐτός ὁ πατήρ , οὐ σύνειμι αὐτός ἐν ὁ ὁ βάπτισμα δόσις ; ἀλλά ἴσως ἄν λέγω , Ἐν ὁ ὁ Πατρός ὄνομα περιέχω καί ὁ Λόγος . Ζεύς τίς οὖν οὐ καί ὁ πνεῦμα ; ἢ ἐκτός ὁ Πατρός ὁ πνεῦμα ; καί ἄνθρωπος μέν , εἴπερ οὐ εἰμί υἱός ὁ Λόγος , μετά ὁ Πατέρας ὀνομάζω , ὁ δέ πνεῦμα μετά ὁ ἄνθρωπος · οὐ ἔτι δέ οὐδέ εἰς τριάς κατά αὐτός ὁ μονή πλατύνω , ἀλλά εἰς τετράς , Πατέρας , καί Λόγος , καί υἱός , καί πνεῦμα ἅγιος . ἐν οὗτος δή αἰσχύνω , εἰς ἕτερος καταφεύγω , καί φημί μή ὁ ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ , ὅς φορέω ὁ κύριος , ἀλλά ὁ συναμφότεροι , ὁ τε Λόγος καί ὁ ἄνθρωπος , ἔρχομαι υἱός · συνημμένος γάρ ἀμφότερος υἱός “ ὡς αὐτός λέγω , ” ὀνομάζω Τι τοίνυν τίς αἴτιος , καί πότερος πότερος υἱός κατασκευάζω ; ἢ , ἵνα λευκός λέγω , ἄρα διά ὁ σάρκα ὁ Λόγος υἱός , ἢ διά ὁ Λόγος ὁ σάρξ υἱός λέγω ; ἢ οὐδέ ὁπότερος οὗτος , ἀλλά ὁ ἄμφω σύνοδος ; εἰμί μέν οὖν ὁ Λόγος διά ὁ σάρκα , ἀνάγκη ὁ σάρκα ἔρχομαι υἱός , καί ἀκολουθέω ὁ ἄτοπος , ὅσος προλέγω ἐκ ὁ λέγω ὁ ἄνθρωπος υἱός · εἰμί δέ διά ὁ Λόγος ὁ σάρξ υἱός λέγω , καί πρό ὁ σάρξ πάντως ὁ Λόγος εἰμί υἱός εἰμί . Πῶς γάρ οἷος τε υἱοποιέω τις ἕτερος , μή εἰμί αὐτός υἱός , εἰμί μάλιστα πατέρας ; εἰμί μέν οὖν ἑαυτοῦ υἱοποιέω , Πατήρ αὐτός ἄν εἰμί · εἰμί δέ ὁ πατήρ , ἀνάγκη αὐτός ἔρχομαι υἱός , μᾶλλον δέ αὐτός ἔρχομαι ὁ υἱός , οἶς ὅς καί ὁ ἄλλος υἱοποιέω .