athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 24
24 . Οὐ μὴν δὲ , ἀλλʼ ἀληθῶς καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ περὶ Υἱοῦ πολλὰ λέγεται · οἷον ἐν τῷ δευτέρῳ ψαλμῷ τὸ Ὑἱός μου εἶ σὺ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε·’ καὶ ἐν τῷ ἐννάτῳ ἡ ἐπιγραφὴ , ‘Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν κρυφίων τοῦ υἱοῦ , ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ.᾿ καὶ ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ τετάρτῳ , ‘Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων , τοῖς υἱοῖς Κορὲ , εἰς σύνεσιν , δὴ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ·᾿ καὶ ἐν τῷ Ἡσαΐᾳ , ‘Ἄσω δὴ τῷ ἠγαπημένῳ ᾆσμα τοῦ ἀγαπητοῦ τῷ ἀμπελῶνί μου . Ἀμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ.ʼ Τὸ δὲ ἀγαπητὸς τίς ἂν εἴη ἢ Υἱὸς μονογενής ; ὡς καὶ ἐν τῷ ἑκατοστῷ ἐννάτῳ , ‘ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε,’ περὶ οὗ ὕστερον λεχθήσεται · καὶ ἐν Παροιμίαις δὲ , ‘πρὸ δὲ πάντων τῶν βουνῶν γεννᾷ με·᾿ καὶ ἐν τῷ Δανιὴλ , ‘καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία Υἱῷ Θεοῦ,ʼ καὶ ἄλλα πλείονα . Εἰ τοίνυν ἐκ τῆς παλαιᾶς ἡ ἀρχαιότης , ἀρχαῖος ἂν εἴη καὶ ὁ Υἱὸς , ὁ ἐν τῇ παλαιᾷ ἐν πολλοῖς σαφηνιζόμενος . Ἀλλὰ ‘ναὶ,ʼ φασὶ , ‘κεῖται μὲν , προφητικῶς δὲ ἔστω.ʼ Οὐκοῦν καὶ περὶ τοῦ Λόγου προφητικῶς εἰρῆσθαι λεχθείη ἄν · οὐ γὰρ τὸ μὲν , τὸ δέ . Εἰ γὰρ τὸ ‘Υἱός μου εἶ σὺ,ʼ ἐπὶ μέλλοντος , δῆλον ὅτι καὶ τὸ Τῷ Λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν Οὐ γὰρ εἶπεν , ‘ἐγένοντο,ʼ οὐδὲ ‘ἐποίησεν.᾿ Ὅτι δὲ τὸ ‘ἐστερέωσεν᾿ ἐπὶ μέλλοντος , φησίν · ‘Ὁ Κύριος ἐβασίλευσεν·᾿ εἶτα · ‘Καὶ γὰρ ἐστερέωσε τὴν οἰκουμένην , ἥτις οὐ σαλευθήσεται Καὶ εἰ τὸ ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ τετάρτῳ , ‘ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ,ʼ ἐπὶ μέλλοντος , δῆλον ὅτι καὶ τὸ ἐπιφερόμενον τὸ ‘ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου Λόγον ἀγαθόν.’ Καὶ εἰ τὸ ἐκ γαστρὸςʼ ἐπὶ ἀνθρώπου , ἄρα καὶ τὸ ‘ἐκ καρδίας·᾿ Εἰ γὰρ ἡ γαστὴρ ἀνθρώπινον , καὶ ἡ καρδία σωματικόν . Εἰ δὲ τὸ ‘ἐκ καρδίαςʼ ἀίδιον , καὶ τὸ ‘ἐκ γαστρὸς ἀίδιον · καὶ εἰ ὁ μονογενὴς ἐν κόλποις , καὶ ὁ ἀγαπητὸς ἐν κόλποις . Ταὐτὸν γάρ ἐστι τό τε μονογενὲς καὶ τὸ ἀγαπητὸν , ὡς τὸ ‘οὖτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός.’ Οὐ γὰρ δὴ τὴν εἰς αὐτὸν ἀγάπην σημᾶναι θέλων , εἶπε τὸ ‘ἀγαπητὸς,’ ἵνα μὴ τοὺς ἄλλους μισεῖν δόξῃ · ἀλλὰ τὸ μονογενὲς ἐδήλου , ἵνα τὸ μόνον ἐξ αὐτοῦ εἶναι αὐτὸν δείξῃ . Καὶ τῷ’ Ἀβραὰμ γοῦν σημᾶναι θέλων ὁ Λόγος τὸ μονογενὲς , φησί · ‘προσένεγκε τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν.’ Παντὶ δὲ δῆλον , ἐκ τῆς Σάῤῥας μόνον εἶναι τὸν Ἰσαάκ . Ἔστιν ἄρα ὁ Λόγος Υἱὸς , οὐκ ἄρτι γεγονὼς ἢ ὀνομασθεὶς Υἱὸς , ἀλλʼ ἀεὶ Υἱός . Εἰ γὰρ μὴ Υἱὸς , οὐδὲ λόγος · καὶ εἰ μὴ λόγος , οὐδὲ Υἱὸς . Τὸ γὰρ ἐκ τοῦ Πατρὸς Υἱός ἐστι . Τί δέ ἐστιν ἐκ τοῦ Πατρὸς εἰ μὴ Λόγος , ὁ ἐκ καρδίας προελθὼν , καὶ ἐκ γαστρὸς γεννηθείς ; οὐ γὰρ ὁ Πατὴρ Λόγος ἐστίν · οὐδὲ ὁ Λόγος Πατήρ ἐστιν · ἀλλʼ ὁ μὲν Πατὴρ , ὁ δὲ Υἱός · καὶ ὁ μὲν ηεννᾷ , ὁ δὲ γεννᾶται .
Lemmas: 24 . οὐ μήν δέ , ἀλλά ἀληθῶς καί ἐν ὁ παλαιός περί υἱός πολύς λέγω · οἷος ἐν ὁ δεύτερος ψαλμός ὁ υἱός ἐγώ εἰμί σύ , ἐγώ σήμερον γεννάω σε·’ καί ἐν ὁ ἐν́νητος ὁ ἐπιγραφή , Εἰς ὁ τέλος ὑπέρ ὁ κρύφιος ὁ υἱός , ψαλμός ὁ Δαυΐδ καί ἐν ὁ τεσσαρακοστός τέταρτος , Εἰς ὁ τέλος ὑπέρ ὁ ἀλλοιόω , ὁ υἱός κορός , εἰς σύνεσις , δή ὑπέρ ὁ ἀγαπητός καί ἐν ὁ Ἠσαΐας , Ἄσω δή ὁ ἀγαπάω ᾆσμα ὁ ἀγαπητός ὁ ἀμπελών ἐγώ . ἀμπελών γίγνομαι ὁ ἀγαπάω Τέ δέ ἀγαπητός τίς ἄν εἰμί ἢ γιός μονογενής ; ὡς καί ἐν ὁ ἑκατοστός ἐν́νητος , ἐκ γαστήρ πρό ἑωσφόρος γεννάω εἰμί περί ὅς ὕστερον λέγω · καί ἐν παροιμία δέ , πόρ δέ πᾶς ὁ βουνός γεννάω μεʹ καί ἐν ὁ Δανιήλ , καί ὁ ὅρασις ὁ τέταρτος ὅμοιος υἱός Θεός καί ἄλλος πολύς . εἰμί τοίνυν ἐκ ὁ παλαιός ὁ ἀρχαιότης , ἀρχαῖος ἄν εἰμί καί ὁ υἱός , ὁ ἐν ὁ παλαιός ἐν πολύς σαφηνίζω . ἀλλά εἰμί φημί , κεῖμαι μέν , προφητικός δέ ἵστημι οὐκοῦν καί περί ὁ Λόγος προφητικός λέγω λέγω ἄν · οὐ γάρ ὁ μέν , ὁ δέ . εἰμί γάρ ὁ Υἱός ἐγώ εἰμί ὅς ἐπί μέλλω , δῆλος ὅτι καί ὁ Τώς Λόγος κύριος ὁ οὐρανός στερεόω Οὐ γάρ λέγω , οἴγω οὐδέ ποιέω Ὅτι δέ ὁ στερεόω ἐπί μέλλω , φημί · Ὁ κύριος βασιλεύω εἶτα · Κία γάρ στερεόω ὁ οἰκουμένη , ὅστις οὐ σαλεύω καί εἰμί ὁ ἐν ὁ τεσσαρακοστός τέταρτος , ὑπέρ ὁ ἀγαπητός ἐπί μέλλω , δῆλος ὅτι καί ὁ ἐπιφέρω ὁ ἐξερεύγομαι ὁ Καρδίη ἐγώ Λόγος ἀγαθός καί εἰμί ὁ ἐκ γαστρὸςʼ ἐπί ἄνθρωπος , ἄρα καί ὁ ἐκ καρδίας·᾿ εἰμί γάρ ὁ γαστήρ ἀνθρώπινος , καί ὁ Καρδίη σωματικός . εἰμί δέ ὁ ἐκ καρδία ἀίδιος , καί ὁ ἐκ γαστήρ ἀίδιος · καί εἰμί ὁ μονογενής ἐν κόλπος , καί ὁ ἀγαπητός ἐν κόλπος . ταυτός γάρ εἰμί ὁ τε μονογενής καί ὁ ἀγαπητός , ὡς ὁ οὖς εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός οὐ γάρ δή ὁ εἰς αὐτός ἀγάπη σημαίνω ἐθέλω , λέγω ὁ ἀγαπητός ἵνα μή ὁ ἄλλος μισέω δοκέω · ἀλλά ὁ μονογενής δηλόω , ἵνα ὁ μόνος ἐκ αὐτός ἔρχομαι αὐτός δείκνυμι . καί τις Ἀβραάμ γοῦν σημαίνω ἐθέλω ὁ Λόγος ὁ μονογενής , φημί · προσφέρω ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός Πᾶς δέ δῆλος , ἐκ ὁ Σάρα μόνος ἔρχομαι ὁ Ἰσαάκ . εἰμί ἄρα ὁ Λόγος υἱός , οὐ ἄρτι γίγνομαι ἢ ὀνομάζω υἱός , ἀλλά ἀεί υἱός . εἰμί γάρ μή υἱός , οὐδέ λόγος · καί εἰμί μή λόγος , οὐδέ υἱός . Τέ γάρ ἐκ ὁ Πατρός γιός εἰμί . τις δέ εἰμί ἐκ ὁ Πατρός εἰμί μή Λόγος , ὁ ἐκ καρδία προέρχομαι , καί ἐκ γαστήρ γεννάω ; οὐ γάρ ὁ Πατήρ Λόγος εἰμί · οὐδέ ὁ Λόγος Πατήρ εἰμί · ἀλλά ὁ μέν Πατήρ , ὁ δέ υἱός · καί ὁ μέν ηεννᾷ , ὁ δέ γεννάω .