athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 3
3 . Καὶ πάλιν ὁ Χριστὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐστι . Πότερον οὖν ἀφʼ ἑαυτοῦ ὑπέστη , καὶ ὑποστὰς προσκεκόλληται τῷ Πατρί ; ἢ ὁ Θεὸς αὐτὸν πεποίηκε καὶ ὠνόμασεν ἑαυτοῦ ‘Λόγον’ ; Εἰ μὲν οὖν τὸ πρῶτον , λέγω δὴ τὸ ‘ἑαυτῷ ὑπέστη καὶ Θεός ἐστι,᾿ δύο ἂν εἶεν ἀρχαὶ , οὐκ ἔσται δὲ εἰκότως οὐδὲ τοῦ Πατρὸς ἴδιος , διὰ τὸ μὴ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς , ἀλλʼ ἑαυτοῦ εἶναι · εἰ δὲ ἔξωθεν πεποίηται , εἴη ἂν κτίσμα . Λείπεται δὴ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ λέγειν αὐτόν · εἰ δὲ τοῦτο , ἄλλο ἂν εἴη τὸ ἔκ τινος , καὶ ἄλλο τὸ ἐξ οὗ ἐστι · κατὰ τοῦτο ἄρα δύο . Εἰ δὲ μὴ δύο εἴη , ἀλλʼ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ λέγοιτο , ἔσται τὸ αὐτὸ αἴτιον καὶ αἰτιατὸν , καὶ γεννώμενον καὶ γεννῶν , ὅπερ ἄτοπον ἐπὶ Σαβελλίου δέδεικται . Εἰ δὲ ἐξ αὐτοῦ μὲν ἔστιν , οὐκ ἄλλο δὲ , ἔσται καὶ γεννῶν , καὶ μὴ γεννῶν · γεννῶν μὲν , ὅτι ἐξ αὐτοῦ προφέρει , μὴ γεννῶν δὲ , ὅτι μὴ ἄλλο αὐτοῦ ἐστιν . Εἰ δὲ τοῦτο , εἴη ἂν κατʼ ἐπίνοιαν λεγόμενος ὁ αὐτὸς ‘Πατὴρ’ καὶ ‘Υἱός.’ Εἰ δὲ ἀπρεπὲς οὕτως , εἴη ἂν δύο , Πατὴρ καὶ Υἱός · ἓν δὲ , ὅτι ὁ Υἱὸς οὐκ ἔξωθεν , ἀλλʼ ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται . Εἰ δὲ φεύγει τις τὸ λέγειν ‘γέννημα,ʼ μόνον δὲ λέγει ὑπάρχειν τὸν Λόγον σὺν τῷ Θεῷ , φοβηθήτω ὁ τοιοῦτος μὴ . φεύγων τὸ ὑπὸ τῆς γραφῆς λεγόμενον , ἐμπέσῃ εἰς ἀτοπίαν , διφυῆ τινα εἰσάγων τὸν Θεόν · μὴ διδοὺς γὰρ ἐκ τῆς μονάδος εἶναι τὸν Λόγον , ἀλλʼ ἁπλῶς κεκολλῆσθαι τῷ Πατρὶ Λόγον , δυάδα οὐσίας εἰσάγει , μηδετέραν τῆς ἑτέρας Πατέρα τυγχάνουσαν . Τὸ αὐτὸ δὲ καὶ περὶ δυνάμεως . Φανερώτερον δʼ ἄν τις ἴδοι τοῦτο , εἰ ἐπὶ Πατρὸς λάβοι · εἰς γὰρ Πατὴρ , καὶ οὐ δύο , ἀλλʼ ἐκ τοῦ ἑνὸς ὁ Υἱός . Ὥσπερ οὖν οὐ δύο Πατέρες . ἀλλʼ εἶς , οὕτως οὐ δύο ἀρχαὶ , ἀλλὰ μία , καὶ ἐκ τῆς μιᾶς οὐσιδης ὁ Υἱός . Πρὸς Ἀρειανοὺς δὲ ἀνάπαλιν ἐρωτητέον · τοὺς μὲν γὰρ Σαβελλίζοντας ἀπὸ τῆς περὶ υἱοῦ ἐννοίας ἐλεγκτέον , τοὺς δὲ Ἀρειανοὺς ἀπὸ τῆς περὶ πατρός .
Lemmas: 3 . καί πάλιν ὁ Χριστός Λόγος ὁ θεός εἰμί . πότερος οὖν ἀπό ἑαυτοῦ ὑφίστημι , καί ὑφίστημι προσκολλάω ὁ πατήρ ; ἢ ὁ θεός αὐτός ποιέω καί ὀνομάζω ἑαυτοῦ Λόγος ; εἰμί μέν οὖν ὁ πρῶτος , λέγω δή ὁ ἑαυτός ὑφίστημι καί θεός εἰμί δύο ἄν εἰμί ἀρχή , οὐ εἰμί δέ ἔοικα οὐδέ ὁ Πατρός ἴδιος , διά ὁ μή αὐτός ὁ Πατρός , ἀλλά ἑαυτοῦ ἔρχομαι · εἰμί δέ ἔξωθεν ποιέω , εἰμί ἄν κτίσμα . λείπω δή ἐκ αὐτός ὁ θεός λέγω αὐτός · εἰμί δέ οὗτος , ἄλλος ἄν εἰμί ὁ ἐκ τις , καί ἄλλος ὁ ἐκ ὅς εἰμί · κατά οὗτος ἄρα δύο . εἰ δέ μή δύο εἰμί , ἀλλά ἐπί ὁ αὐτός λέγω , εἰμί ὁ αὐτός αἴτιος καί αἰτιατός , καί γεννάω καί γεννάω , ὅς ἄτοπος ἐπί Σαβέλλιος δείκνυμι . εἰμί δέ ἐκ αὐτός μέν εἰμί , οὐ ἄλλος δέ , εἰμί καί γεννάω , καί μή γεννάω · γεννάω μέν , ὅτι ἐκ αὐτός προφέρω , μή γεννάω δέ , ὅτι μή ἄλλος αὐτός εἰμί . εἰμί δέ οὗτος , εἰμί ἄν κατά ἐπίνοια λέγω ὁ αὐτός Πατήρ καί Υἱός εἰμί δέ ἀπρεπής οὕτως , εἰμί ἄν δύο , Πατήρ καί υἱός · εἷς δέ , ὅτι ὁ υἱός οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐκ ὁ θεός γεννάω . εἰμί δέ φεύγω τις ὁ λέγω ‘γέννημα,ʼ μόνος δέ λέγω ὑπάρχω ὁ Λόγος σύν ὁ θεός , φοβέω ὁ τοιοῦτος μή . φεύγω ὁ ὑπό ὁ γραφεύς λέγω , ἐμπίπτω εἰς ἀτοπία , διφυής τις εἰσάγω ὁ θεός · μή δίδωμι γάρ ἐκ ὁ μόνος ἔρχομαι ὁ Λόγος , ἀλλά ἁπλῶς κολλάω ὁ πατήρ Λόγος , δυάς οὐσία εἰσάγω , μηδέτερος ὁ ἕτερος Πατέρας τυγχάνω . Τέ αὐτός δέ καί περί δύναμις . φανερός δέ ἄν τις ὁράω οὗτος , εἰμί ἐπί Πατρός λαμβάνω · εἰς γάρ Πατήρ , καί οὐ δύο , ἀλλά ἐκ ὁ εἷς ὁ υἱός . ὥσπερ οὖν οὐ δύο πατήρ . ἀλλά εἷς , οὕτως οὐ δύο ἀρχή , ἀλλά εἷς , καί ἐκ ὁ εἷς ουσιδη ὁ υἱός . πρός αρειανός δέ ἀνάπαλιν ἐρωτάω · ὁ μέν γάρ Σαβελλίζω ἀπό ὁ περί υἱός ἔννοια ἐλεγκτέος , ὁ δέ αρειανός ἀπό ὁ περί πατέρας .