athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 2
2 . Ἐπεὶ εἰ μὴ οὐσιώδης Σοφία , καὶ ἐνούσιος Λόγος , καὶ ὢν Υἱὸς , ἀλλὰ ἀπλῶς σοφία , καὶ λόγος , καὶ υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ , εἴη ἂν αὐτὸς ὁ Πατὴρ σύνθετος ἐκ σοφίας καὶ λόγου . Εἰ δὲ τοῦτο , ἀκολουθήσει τὰ προειρημένα ἄτοπα · ἔσται δὲ καὶ αὐτὸς ἑαυτοῦ Πατὴρ , καὶ ὁ Υἱὸς αὐτὸς ἑαυτὸν γεννῶν , καὶ γεννώμενος ὑφʼ ἑαυτοῦ · ἢ ὄνομα μόνον ἐστὶ Λόγος , καὶ Σοφία , καὶ Υἱὸς , οὐχ ὑφέστηκε δὲ , καθʼ οὖ λέγεται ταῦτα , μᾶλλον δὲ ὅς ἐστι ταῦτα . Εἰ οὖν οὐχ ὑφέστηκεν , ἀργὰ ἂν εἴη καὶ κενὰ τὰ ὀνόματα , ἐκτὸς εἰ μὴ ἄν τις εἴποι αὐτοσοφίαν εἶναι καὶ αὐτολόγον τὸν Θεόν . Ἀλλʼ εἰ τοῦτο , εἴη ἂν αὐτὸς ἑαυτοῦ Πατὴρ καὶ Υἱός · Πατὴρ μὲν , ὅτε σοφὸς , Υἱὸς δὲ , ὅτε Σοφία . Ἀλλὰ μὴ ὡς ποιότης τις ταῦτα ἐν τῷ Θεῷ · ἄπαγε · ἀπρεπὲς τοῦτο εὑρεθήσεται γὰρ σύνθετος ὁ Θεὸς ἐξ οὐσίας καὶ ποιότητος · πᾶσα γὰρ ποιότης ἐν οὐσίᾳ ἐστί . Κατὰ τοῦτο δὲ ἡ θεία μονὰς , ἀδιαίρετος οὖσα , σύνθετος φανήσεται , τεμνομένη εἰς οὐσίαν καὶ συμβεβηκός . Πευστέον οὖν τῶν προπετῶν · ‘Ὁ Υἱὸς Σοφία καὶ Λόγος ἐκηρύχθη τοῦ Θεοῦ · πῶς τοίνυν ἐστίν ; εἰ μὲν ὡς ποιότης , ἐδείχθη τὸ ἄτοπον · εἰ δὲ αὐτοσοφία ὁ Θεὸς , καὶ τὸ ἐκ τούτου ἄτοπον εἴρηται παρὰ Σαβελλίῳ.ʼ Οὐκοῦν ὡς γέννημα κυρίως ἐξ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς , κατὰ τὸ τοῦ φωτὸς παράδειγμα . Ὡς γὰρ ἀπὸ πυρὸς φῶς , οὕτως ἐκ Θεοῦ Λόγος , καὶ Σοφία ἐκ σοφοῦ , καὶ ἐκ Πατρὸς Υἱός . Ταύτῃ γὰρ καὶ ἡ μονὰς ἀδιαίρετος καὶ ὁλόκληρος μένει , καὶ ὁ ταύτης Υἱὸς Λόγος οὐκ ἀνούσιος , οὐδὲ οὐχ ὑφεστὼς , ἀλλʼ οὐσιώδης ἀληθῶς . Ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , εἴη ἂν πάντα , ἃ λέγεται , κατʼ ἐπίνοιαν καὶ ἁπλῶς λεγόμενα . δὲ φευκτέον τὸ ἐκ τῆς ἐπινοίας ἄτοπον , ἄρα ἀληθὴς Λόγος οὐσιώδης ἐστίν . Ὥσπερ γὰρ ἀληθῶς Πατὴρ , οὕτως ἀληθῶς Σοφία . Κατὰ τοῦτο οὖν δύο μὲν , ὅτι μὴ κατὰ Σαβέλλιον ὁ αὐτὸς Πατὴρ καὶ Υἱὸς , ἀλλὰ ὁ Πατὴρ Πατὴρ , καὶ ὁ Υἱὸς Υἱός · ἓν δὲ , ὅτι Υἱὸς τῆς οὐσίας τοῦ Πατρός ἐστι φύσει , ἴδιος ὑπάρχων Λόγος αὐτοῦ . Τοῦτο ὁ Κύριος ἔλεγεν , ‘Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν·’ Οὔτε γὰρ ὁ Λόγος κεχώρισται τοῦ Πατρὸς , οὔτε ὁ Πατὴρ ἄλογος πώποτε ἦν ἢ ἐστι . Καὶ ὁ Λόγος οὖν Θεὸς , καὶ ὁ Πατὴρ οὐκ ἄλογος · διὰ τοῦτο , ‘ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοὶ , εἴρηκε .
Lemmas: 2 . ἐπεί εἰμί μή οὐσιώδης Σοφία , καί ἐνούσιος Λόγος , καί εἰμί υἱός , ἀλλά ἀπλόος σοφία , καί λόγος , καί γιός ἐν ὁ πατήρ , εἰμί ἄν αὐτός ὁ Πατήρ σύνθετος ἐκ σοφία καί λόγος . εἰμί δέ οὗτος , ἀκολουθέω ὁ προλέγω ἄτοπος · εἰμί δέ καί αὐτός ἑαυτοῦ Πατήρ , καί ὁ υἱός αὐτός ἑαυτοῦ γεννάω , καί γεννάω ὑπό ἑαυτοῦ · ἢ ὄνομα μόνος εἰμί Λόγος , καί Σοφία , καί υἱός , οὐ ὑφίστημι δέ , κατά οὖον λέγω οὗτος , μᾶλλον δέ ὅς εἰμί οὗτος . εἰμί οὖν οὐ ὑφίστημι , ἀργός ἄν εἰμί καί κενός ὁ ὄνομα , ἐκτός εἰμί μή ἄν τις λέγω αὐτοσοφία ἔρχομαι καί αὐτολόγος ὁ θεός . ἀλλά εἰμί οὗτος , εἰμί ἄν αὐτός ἑαυτοῦ Πατήρ καί υἱός · Πατήρ μέν , ὅτε σοφός , υἱός δέ , ὅτε Σοφία . ἀλλά μή ὡς ποιότης τις οὗτος ἐν ὁ θεός · ἀπάγω · ἀπρεπής οὗτος εὑρίσκω γάρ σύνθετος ὁ θεός ἐκ οὐσία καί ποιότης · πᾶς γάρ ποιότης ἐν οὐσία εἰμί . κατά οὗτος δέ ὁ θεῖος μονή , ἀδιαίρετος εἰμί , σύνθετος φαίνω , τέμνω εἰς οὐσία καί συμβαίνω . πευστέον οὖν ὁ προπετής · Ὁ υἱός Σοφία καί Λόγος κηρύσσω ὁ θεός · πῶς τοίνυν εἰμί ; εἰμί μέν ὡς ποιότης , δείκνυμι ὁ ἄτοπος · εἰμί δέ αὐτοσοφία ὁ θεός , καί ὁ ἐκ οὗτος ἄτοπος λέγω παρά Σαβέλλιος οὐκοῦν ὡς γέννημα κυρίως ἐκ αὐτός ὁ Πατρός , κατά ὁ ὁ φάος παράδειγμα . ὡς γάρ ἀπό πυρός φάος , οὕτως ἐκ θεός Λόγος , καί Σοφία ἐκ σοφός , καί ἐκ Πατρός υἱός . Ταύτη γάρ καί ὁ μονή ἀδιαίρετος καί ὁλόκληρος μένω , καί ὁ οὗτος υἱός Λόγος οὐ ἀνούσιος , οὐδέ οὐ ὑφίστημι , ἀλλά οὐσιώδης ἀληθῶς . ἐπεί εἰμί μή οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , εἰμί ἄν πᾶς , ὅς λέγω , κατά ἐπίνοια καί ἁπλῶς λέγω . δέ φεύγω ὁ ἐκ ὁ ἐπίνοια ἄτοπος , ἄρα ἀληθής Λόγος οὐσιώδης εἰμί . ὥσπερ γάρ ἀληθῶς Πατήρ , οὕτως ἀληθῶς σοφία . κατά οὗτος οὖν δύο μέν , ὅτι μή κατά Σαβέλλιος ὁ αὐτός Πατήρ καί υἱός , ἀλλά ὁ Πατήρ Πατήρ , καί ὁ υἱός υἱός · εἷς δέ , ὅτι υἱός ὁ οὐσία ὁ Πατρός εἰμί φύσις , ἴδιος ὑπάρχω Λόγος αὐτός . οὗτος ὁ κύριος λέγω , Ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί οὔτε γάρ ὁ Λόγος χωρίζω ὁ Πατρός , οὔτε ὁ Πατήρ ἄλογος πώποτε εἰμί ἢ εἰμί . καί ὁ Λόγος οὖν θεός , καί ὁ Πατήρ οὐ ἄλογος · διά οὗτος , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ Πατήρ ἐν ἐγώ , λέγω .