athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 1
1 . ἘΚ Θεοῦ Θεός ἐστιν ὁ Λόγος , καὶ ‘Θεὸς’ γὰρ ‘ἦν ὁ Λόγος·᾿ καὶ πάλιν , ‘ὧν οἱ πατέρες , καὶ ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς , ὁ ὢν ἐπὶ πάντων Θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν.ʼ Καὶ ἐπειδὴ ἐκ Θεοῦ Θεός ἐστι , καὶ τοῦ Θεοῦ Λόγος , Σοφία , Υἱὸς , καὶ δύναμίς ἐστιν ὁ Χριστὸς , διὰ τοῦτο εἷς Θεὸς ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς καταγγέλλεται . Τοῦ ἑνὸς γὰρ Θεοῦ Υἱὸς ὢν ὁ Λόγος , εἰς αὐτὸν , οὗ καὶ ἔστιν , ἀναφέρεται · ὥστε δύο μὲν εἶναι Πατέρα καὶ Υἱὸν , μονάδα δὲ θεότητος ἀδιαίρετον καὶ ἄσχιστον . Λεχθείη δʼ ἂν καὶ οὕτω ‘μία ἀρχὴʼ θεότητος , καὶ οὐ δύο ἀρχαί · ὅθεν κυρίως καὶ ‘μοναρχία’ ἐστίν . Ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς ἀρχῆς ἐστι φύσει Υἱὸς ὁ Λόγος , οὐχ ὡς ἀρχὴ ἑτέρα καθʼ ἑαυτὸν ὑφεστὼς , οὐδʼ ἔξωθεν ταύτης γεγονὼς , ἵνα μὴ τῇ ἑτερότητι δυαρχία καὶ πολυαρχία γένηται , ἀλλὰ τῆς μιᾶς ἀρχῆς ἴδιος Υἱὸς , ἰδία Σοφία , ἴδιος Λόγος , ἐξ αὐτῆς ὑπάρχων . Κατὰ γὰρ τὸν Ἰωάννην , ἐν ταύτῃ τῇ ‘ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν.᾿ Θεὸς γάρ ἐστιν ἡ ἀρχή · καὶ ἐπειδὴ ἐξ αὐτῆς ἐστι , διὰ τοῦτο καὶ ‘Θεὸς ἦν ὁ Λόγος.᾿ Ὥσπερ δὲ μία ἀρχὴ . καὶ κατὰ τοῦτο εἶς Θεὸς , οὕτως ἡ τῷ ὄντι καὶ ἀληθῶς καὶ ὄντως οὖσα οὐσία καὶ ὑπόστασις μία ἐστὶν ἡ λέγουσα , ‘ Ἐγώ εἰμι ὁ ὢν,ʼ καὶ οὐ δύο , ἵνα μὴ δύο ἀρχαί · ἐκ δὲ τῆς μιᾶς , φύσει καὶ ἀληθῶς Υἱὸς , ὁ Λόγος , ἡ Σοφία , ἡ δύναμις ἰδία ὑπάρχουσα αὐτῆς , καὶ ἐξ αὐτῆς ἀχώριστος . Ὥσπερ δὲ οὐκ ἄλλη , ἵνα μὴ δύο ἀρχαὶ , οὕτως ὁ ἐκ τῆς μιᾶς Λόγος οὐ διαλελυμένος , ἢ ἁπλῶς φωνὴ σημαντικὴ , ἀλλὰ οὐσιώδης Λόγος καὶ οὐσιώδης σοφία , ἥτις ἐστὶν ὁ Υἱὸς ἀληθῶς . Εἰ γὰρ δὴ μὴ οὐσιώδης εἴη , ἔσται ὁ Θεὸς ‘λαλῶν εἰς ἀέρα.᾿ καὶ σῶμα οὐδὲν πλέον ἔχων τῶν ἀνθρώπων . Ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος , οὐκ ἂν εἴη οὐδὲ ὁ Λόγος αὐτοῦ κατὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν . Ὥσπερ γὰρ μία οὐσία ἡ ἀρχὴ , οὕτως εἷς οὐσιώδης καὶ ὑφεστὼς ὁ ταύτης Λόγος καὶ ἡ Σοφία . Ὡς γὰρ ἐκ Θεοῦ Θεός ἐστι , καὶ ἐκ σοφοῦ Σοφία , καὶ ἐκ λογικοῦ Λόγος , καὶ ἐκ Πατρὸς Υἱός · οὕτως ἐξ ὑποστάσεως ὑπόστατος , καὶ ἐξ οὐσίας οὐσιώδης καὶ ἐνούσιος , καὶ ἐξ ὄντος ὤν .
Lemmas: 1 . ἐκ θεός θεός εἰμί ὁ Λόγος , καί Θεός γάρ ἦ ὁ Λόγος καί πάλιν , ὅς ὁ πατήρ , καί ἐκ ὅς ὁ Χριστός , ὁ εἰμί ἐπί πᾶς θεός ευλογημένος εἰς ὁ αἰών . Ἀμήν καί ἐπεί ἐκ θεός θεός εἰμί , καί ὁ θεός Λόγος , Σοφία , υἱός , καί δύναμις εἰμί ὁ Χριστός , διά οὗτος εἷς θεός ἐν ὁ θεῖος γραφεύς καταγγέλλω . Τοῦ εἷς γάρ θεός υἱός εἰμί ὁ Λόγος , εἰς αὐτός , ὅς καί εἰμί , ἀναφέρω · ὥστε δύο μέν ἔρχομαι Πατέρας καί υἱός , μόνος δέ θεότης ἀδιαίρετος καί ἄσχιστος . λέγω δέ ἄν καί οὗτος μία ἀρχή θεότης , καί οὐ δύο ἀρχή · ὅθεν κυρίως καί μοναρχία εἰμί . ἐκ αὐτηες͂ς δέ ὁ ἀρχή εἰμί φύσις υἱός ὁ Λόγος , οὐ ὡς ἀρχή ἕτερος κατά ἑαυτοῦ ὑφίστημι , οὐδέ ἔξωθεν οὗτος γίγνομαι , ἵνα μή ὁ ἑτερότης δυαρχία καί πολυαρχία γίγνομαι , ἀλλά ὁ εἷς ἀρχή ἴδιος υἱός , ἴδιος Σοφία , ἴδιος Λόγος , ἐκ αὐτηες͂ς ὑπάρχω . κατά γάρ ὁ Ἰωάννης , ἐν οὗτος ὁ ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός θεός γάρ εἰμί ὁ ἀρχή · καί ἐπεί ἐκ αὐτηες͂ς εἰμί , διά οὗτος καί Θεός εἰμί ὁ Λόγος ὥσπερ δέ εἷς ἀρχή . καί κατά οὗτος εἷς θεός , οὕτως ὁ ὁ εἰμί καί ἀληθῶς καί ὄντως εἰμί οὐσία καί ὑπόστασις εἷς εἰμί ὁ λέγω , ‘ Ἐγώ εἰμί ὁ Ἰνώ καί οὐ δύο , ἵνα μή δύο ἀρχή · ἐκ δέ ὁ εἷς , φύσις καί ἀληθῶς υἱός , ὁ Λόγος , ὁ Σοφία , ὁ δύναμις ἴδιος ὑπάρχω αὐτηες͂ς , καί ἐκ αὐτηες͂ς ἀχώριστος . ὥσπερ δέ οὐ ἄλλος , ἵνα μή δύο ἀρχή , οὕτως ὁ ἐκ ὁ εἷς Λόγος οὐ διαλύω , ἢ ἁπλῶς φωνή σημαντικός , ἀλλά οὐσιώδης Λόγος καί οὐσιώδης σοφία , ὅστις εἰμί ὁ υἱός ἀληθῶς . εἰμί γάρ δή μή οὐσιώδης εἰμί , εἰμί ὁ θεός λαλέω εἰς ἀείρω καί σῶμα οὐδείς πλέω ἔχω ὁ ἄνθρωπος . ἐπειδή δέ οὐ εἰμί ἄνθρωπος , οὐ ἄν εἰμί οὐδέ ὁ Λόγος αὐτός κατά ὁ ὁ ἄνθρωπος ἀσθένεια . ὥσπερ γάρ εἷς οὐσία ὁ ἀρχή , οὕτως εἷς οὐσιώδης καί ὑφίστημι ὁ οὗτος Λόγος καί ὁ Σοφία . ὡς γάρ ἐκ θεός θεός εἰμί , καί ἐκ σοφός Σοφία , καί ἐκ λογικός Λόγος , καί ἐκ Πατρός υἱός · οὕτως ἐκ ὑπόστασις υποστατός , καί ἐκ οὐσία οὐσιώδης καί ἐνούσιος , καί ἐκ εἰμί εἰμί .