athanasius-theology.oratio-quarta-contra-arianos-sp 28
28 . Τί οὖν , φασὶ , καὶ τὸ ‘πρὸ τοῦ ἑωσφόρου;’ Ἐγὼ δʼ ἂν εἴποιμι , εἰ τὸ πρὸ τοῦ ἑωσφόρου τούτου θαυμαστὴν δείκνυσι τὴν ἐκ Μαρίας γέννησιν , πολλοὶ καὶ ἄλλοι πρὸ τῆς τοῦ ἀστέρος ἀνατολῆς ἐγεννήθησαν . Τί οὖν θαυμαστὸν ἐπὶ τούτου εἴρηται , ὅτι ὡς ἐξαιρέτου τινὸς αὐτοῦ μνημονεύει , κοινοῦ ὄντος καὶ ἐπὶ πολλῶν ; ἔπειτα διαφέρει τὸ ‘γεννῆσαι’ τοῦ ἐξαγαγεῖν · τὸ μὲν γὰρ γεννῆσαι ἀρχὴν ἔχει καταβολῆς , τὸ δὲ ἐξαγαγεῖν οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ τὸ ὑπάρχον προαγαγεῖν . Εἰ τοίνυν ἐπὶ τοῦ σώματος ἁρμόζει ἡ φωνὴ , ἰστέον ὅτι οὐ τότε ἀρχὴν γενέσεως εἴληφεν ὅτε τοῖς ποιμέσιν εὐηγγελίσθη ‘νυκτὸς,’ ἀλλʼ ὅτε ὁ ἄγγελος ἐλάλησε πρὸς τὴν παρθένον . Οὐκ ἦν δὲ τότε νὺξ , οὐ γὰρ εἴρηται · νὺξ δὲ ἦν , ὅτε ἐξῆλθεν ἀπὸ τῆς γαστρός . Ταύτην τὴν διαφορὰν τίθησιν ἡ γραφὴ , καὶ τὸ μὲν γεγεννῆσθαι πρὸ ἑωσφόρου φησί τὸ δὲ ἐκ γαστρὸς πρόοδον ὀνομάζει , ὡς ἐν εἰκοστῷ πρώτῳ ψαλμῷ , ‘σὺ εἶ ὁ ἐκσπάσας με ἐκ γαστρός.’ Ἄλλως τε οὐκ εἶπε ‘πρὸ ἀνατολῆς ἑωσφόρου,’ ἀλλʼ ἁπλῶς ‘πρὸ ἑωσφφόρου.’ Εἰ τοίνυν ἐπὶ τοῦ σώματος ληπτέον τὸ ῥητὸν , ἀνάγκη ἢ πρὸ τοῦ Ἀδὰμ εἶναι τὸ σῶμα · πρὸ τοῦ Ἀδὰμ γὰρ τὰ ἄστρα · ἢ ζητεῖν τὸν νοῦν τοῦ γράμματος , ὃ παρὰ Ἰωάννου ἐκλαβεῖν δυνατόν · ἐν γὰρ τῇ Ἀποκαλύψει φησὶν , ‘Ἐγὼ τὸ Α καὶ τὸ Ω , καὶ ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος , καὶ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος . Μακάριοι οἱ πλατύνοντες τὰς στολὰς αὐτῶν , ἵνα ἔσται ἡ ἐξουσία αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς , καὶ τοῖς πυλῶσιν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν πόλιν . Ἔξω οἱ κύνες , καὶ οἱ φαρμακοὶ , καὶ οἱ πόρνοι , καὶ οἱ φονεῖς , καὶ οἱ εἰδωλολάτραι , καὶ πᾶς ποιῶν καὶ φιλῶν ψεῦδος . Ἐγὼ Ἰησοῦς ἔπεμψα τὸν ἄγγελόν μου , μαρτυρῆσαι ὑμῖν ταῦτα ἐν ταῖς ἐκκλησίαις . Ἐγώ εἰμι ἡ ῥίζα καὶ τὸ γένος Δαβὶδ , ὁ ἀστὴρ ὁ λαμπρὸς , ὁ πρωϊνός . Καὶ τὸ Πνεῦμα καὶ ἡ νύμφη λέγουσι , Ἔρχου · καὶ ὁ ἀκούων εἰπάτω , Ἔρχου · καὶ ὁ διψῶν ἐρχέσθω · ὁ θέλων λαβέτω ὕδωρ ζωῆς δωρεάν · Εἰ τοίνυν τὸ γένος Δαβίδ ἐστιν ὁ ἀστὴρ , ὁ λαμπρὸς , ὁ πρωϊνὸς , δῆλόν ἐστι τὸ κατὰ σάρκα τοῦ Σωτῆρος ἑωσφόρον εἰρῆσθαι , οὗ προϋπῆρχε τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ γέννημα · ὡς εἶναι τοιοῦτον τὸ ἐν τῷ ψαλμῷ , ‘ἐξ ἐμαυτοῦ σε γεγέννηκα πρὸ τῆς κατὰ σάρκα ἐπιφανείας Τὸ γὰρ πρὸ ἑωσφόρου ἴσον ἐστὶ τῷ ‘πρὸ τῆς σαρκώσεως τοῦ Λόγου.’
Lemmas: 28 . Τι οὖν , φημί , καί ὁ πόρ ὁ ἑωσφόρος ἐγώ δέ ἄν λέγω , εἰμί ὁ πρό ὁ ἑωσφόρος οὗτος θαυμαστός δείκνυμι ὁ ἐκ Μαρία γέννησις , πολύς καί ἄλλος πρό ὁ ὁ ἀστήρ ἀνατολή γεννάω . τις οὖν θαυμαστός ἐπί οὗτος λέγω , ὅτι ὡς ἐξαίρετος τις αὐτός μνημονεύω , κοινός εἰμί καί ἐπί πολύς ; ἔπειτα διαφέρω ὁ γεννάω ὁ ἐξάγω · ὁ μέν γάρ γεννάω ἀρχή ἔχω καταβολή , ὁ δέ ἐξάγω οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ὁ ὑπάρχω προάγω . εἰμί τοίνυν ἐπί ὁ σῶμα ἁρμόζω ὁ φωνή , οἶδα ὅτι οὐ τότε ἀρχή γένεσις λαμβάνω ὅτε ὁ ποιμήν εὐαγγελίζω ‘νυκτὸς,’ ἀλλά ὅτε ὁ ἄγγελος λαλέω πρός ὁ παρθένος . οὐ εἰμί δέ τότε νύξ , οὐ γάρ λέγω · νύξ δέ εἰμί , ὅτε ἐξέρχομαι ἀπό ὁ γαστήρ . οὗτος ὁ διαφορά τίθημι ὁ γραφή , καί ὁ μέν γεννάω πρό ἑωσφόρος φημί ὁ δέ ἐκ γαστήρ πρόοδος ὀνομάζω , ὡς ἐν εἰκοστός πρῶτος ψαλμός , ὕς εἰμί ὁ ἐκσπάω ἐγώ ἐκ γαστρός.’ ἄλλως τε οὐ λέγω πόρ ἀνατολή ἑωσφόρος ἀλλά ἁπλῶς πόρ ἑωσφόρος εἰμί τοίνυν ἐπί ὁ σῶμα λαμβάνω ὁ ῥητός , ἀνάγκη ἢ πρό ὁ Ἀδάμ ἔρχομαι ὁ σῶμα · πρό ὁ Ἀδάμ γάρ ὁ ἄστρον · ἢ ζητέω ὁ νόος ὁ γράμμα , ὁ παρά Ἰωάννης ἐκλαμβάνω δυνατός · ἐν γάρ ὁ ἀποκάλυψις φημί , Ἐγώ ὁ Α καί ὁ Ω , καί ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος , καί ὁ ἀρχή καί ὁ τέλος . Μακάριος ὁ πλατύνω ὁ στολή αὐτός , ἵνα εἰμί ὁ ἐξουσία αὐτός ἐπί ὁ ξύλο ὁ ζωή , καί ὁ πυλών εἰσέρχομαι εἰς ὁ πόλις . ἔσσομαι ὁ κύων , καί ὁ φαρμακός , καί ὁ πόρνος , καί ὁ φονεύς , καί ὁ εἰδωλολάτρης , καί πᾶς ποιέω καί φίλος ψεῦδος . ἐγώ Ἰησοῦς πέμπω ὁ ἄγγελος ἐγώ , μαρτυρέω σύ οὗτος ἐν ὁ ἐκκλησία . Ἐγώ εἰμί ὁ ῥίζα καί ὁ γένος Δαυίδ , ὁ ἀστήρ ὁ λαμπρός , ὁ πρωϊνός . καί ὁ πνεῦμα καί ὁ νύμφη λέγω , ἔρχομαι · καί ὁ ἀκούω λέγω , ἔρχομαι · καί ὁ διψάω ἔρχομαι · ὁ ἐθέλω λαμβάνω ὕδωρ ζωή δωρεάν · εἰμί τοίνυν ὁ γένος Δαβίδ εἰμί ὁ ἀστήρ , ὁ λαμπρός , ὁ πρωϊνός , δῆλος εἰμί ὁ κατά σάρκα ὁ Σωτήρ ἑωσφόρος λέγω , ὅς προυπάρχω ὁ ἐκ ὁ θεός γέννημα · ὡς ἔρχομαι τοιοῦτος ὁ ἐν ὁ ψαλμός , ἐξ ἐμαυτοῦ σύ γεννάω πρό ὁ κατά σάρκα ἐπιφάνεια Τέ γάρ πρό ἑωσφόρος ἴσος εἰμί ὁ πόρ ὁ σάρκωσις ὁ Λόγος