athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 48
48 . Οὐκοῦν ὁ τῷ Παύλῳ δεδωκὼς εἰδέναι πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς οἷδε . Καὶ γὰρ καὶ λέγων τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας , οἷδε , καθὰ προεῖπον , καὶ πότε ἡ ἡμέρα καὶ πότε ἡ ὥρα · καὶ ὅμως εἰδὼς , λέγει , ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε.’ Τίνος μὲν οὖν χάριν τότε εἶπεν , ‘οὐκ οἶδα,ʼ ἃ αὐτὸς , ὡς Δεσπότης , οἶδεν ; Ὡς διερευνῶντα στοχάζεσθαι χρὴ . τῆς ἡμῶν ἕνεκα λυσιτελείας , ὥς γε νομίζω , τοῦτο πεποίηκε · ( παράσχοι δὲ αὐτὸς τῇ προθέσει τὸν νοῦν τῆς ἀληθείας . ) Ἐν ἀμφοτέροις ἡμῖν τὸ χρήσιμον ἐφύλαξεν ὁ Σωτήρ · εἰ γὰρ τὰ μὲν πρὸ τοῦ τέλους ἀπαντῶντα δεδήλωκεν , ἵνα μὴ , ὡς εἶπεν αὐτὸς , ξενισθῶμεν , μηδὲ ‘θροηθῶμεν,’ γινομένων αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτων τὸ μετὰ ταῦτα τέλος προσδοκῶμεν · περὶ δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας οὐκ ἠθέλησε θεϊκῶς εἰπεῖν ὅτι ‘οἶδα·’ ἀλλὰ σαρκικῶς διὰ τὴν σάρκα τὴν ἀγνοοῦσαν , καθὰ προεῖπον , εἶπεν ὅτι ‘οὐκ οἶδα·’ ἵνα μηκέτι ἐπερωτήσωσιν αὐτὸν , καὶ λοιπὸν ἢ μὴ εἰρηκὼς λυπήσῃ τότε τοὺς μαθητὰς , ἢ εἰρηκὼς , παρὰ τὸ συμφέρον αὐτοῖς καὶ πᾶσιν ἡμῖν ποιήσῃ . Ὃ γὰρ ἂν ποιῇ , τοῦτο πάντως ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν , ἐπειδὴ καὶ διʼ ἡμᾶς ‘ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο.’ Διʼ ἡμᾶς τοίνυν εἶπε καὶ τὸ ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε·’ καὶ οὔτε ἐψεύσατο τοῦτο εἰρηκώς ( ἀνθρωπίνως γὰρ εἶπεν , ὡς ἄνθρωπος , ‘οὐκ οἶδα’ ) , οὔτε ἀφῆκε τοὺς μαθητὰς αὐτὸν βιάσασθαι εἰπεῖν · εἰρηκὼς γὰρ , ‘οὐκ οἶδα,ʼ ἔστησε κἀκείνων τὴν ἐρώτησιν . Ἐν γοῦν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων ἐστὶ γεγραμμένον , ἡνίκα ἐπέβη’ τοῖς ἀγγέλοις , ἀναβαίνων ὡς ἄνθρωπος , καὶ ἀναφέρων εἰς τὸν οὐρανὸν ἣν ἐφόρει σάρκα · ὅτε καὶ οἱ μαθηταὶ τοῦτο βλέποντες , πάλιν ἠρώτων , ‘Πότε τὸ τέλος ἔσται , καὶ πότε σὺ παραγίνῃ;’ εἶπεν αὐτοῖς φανερώτερον , ‘Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς , οὓς ὁ Πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ.’ Καὶ οὐκ εἶπε τότε , ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς,’ ὥσπερ εἶπεν πρὸ τούτου ἀνθρωπίνως , ἀλλʼ , ‘ὑμῶν οὐκ ἔστι γνῶναι Λοιπὸν γὰρ ἦν ἡ σὰρξ ἀναστᾶσα , καὶ ἀποθεμένη τὴν νέκρωσιν , καὶ θεοποιηθεῖσα · καὶ οὐκέτι ἔπρεπε σαρκικῶς αὐτὸν ἀποκρίνασθαι ἀνερχόμενον εἰς τοὺς οὐρανοὺς , ἀλλὰ λοιπὸν θεϊκῶς διδάξαι , ὅτι ‘οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς , οὓς ὁ Πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ · ἀλλὰ λήψεσθε δύναμιν.’ Τίς δὲ ἡ δύναμις τοῦ Πατρὸς ἢ ὁ Υἱός ; ‘Χριστὸς γὰρ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ Σοφία.’
Lemmas: 48 . οὐκοῦν ὁ ὁ Παῦλος δίδωμι οἶδα πολύς μᾶλλον αὐτός οἶδα . καί γάρ καί λέγω ὁ πρό ὁ ἡμέρα , οἶδα , καθά προεῖπον , καί πότε ὁ ἡμέρα καί πότε ὁ ὥρα · καί ὅμως εἰδοί , λέγω , οὐδός ὁ υἱός οἶδα τίς μέν οὖν χάρις τότε εἶπον , οὐ οἶδα ὁ αὐτός , ὡς Δεσπότης , οἶδα ; ὡς διερευνάω στοχάζομαι χρή . ὁ ἐγώ ἕνεκα λυσιτέλεια , ὅς γε νομίζω , οὗτος ποιέω · ( παρέχω δέ αὐτός ὁ πρόθεσις ὁ νόος ὁ ἀλήθεια . ) ἐν ἀμφότερος ἐγώ ὁ χρήσιμος φυλάσσω ὁ Σωτήρ · εἰμί γάρ ὁ μέν πρό ὁ τέλος ἀπαντάω δηλόω , ἵνα μή , ὡς εἶπον αὐτός , ξενίζω , μηδέ εἴρω γίγνομαι αὐτός , ἀλλά καί ἐκ οὗτος ὁ μετά οὗτος τέλος προσδοκάω · περί δέ ὁ ἡμέρα καί ὁ ὥρα οὐ ἐθέλω θεῖος εἶπον ὅτι ‘οἶδα·’ ἀλλά σαρκικός διά ὁ σάρξ ὁ ἀγνοέω , καθά προεῖπον , εἶπον ὅτι οὐ οἶδα ἵνα μηκέτι ἐπερωτάω αὐτός , καί λοιπός ἢ μή ἐρῶ λυπέω τότε ὁ μαθητής , ἢ ἐρῶ , παρά ὁ συμφέρω αὐτός καί πᾶς ἐγώ ποιέω . ὅς γάρ εἄν ποιέω , οὗτος πάντως ὑπέρ ἐγώ εἰμί , ἐπεί καί διά ἐγώ ὅς Λόγος σάρξ γίγνομαι διά ἐγώ τοίνυν εἶπον καί ὁ οὐδός ὁ υἱός οἶδα καί οὔτε ψεύδω οὗτος εἴρω ( ἀνθρώπινος γάρ εἶπον , ὡς ἄνθρωπος , οὐ οἰδέω ) , οὔτε ἀφίημι ὁ μαθητής αὐτός βιάζομαι εἶπον · ἐρῶ γάρ , οὐ οἶδα ἵστημι ἐκεῖνος ὁ ἐρώτησις . ἐν γοῦν ὁ Πρᾶξις ὁ ἀπόστολος εἰμί γράφω , ἡνίκα ἐπιβαίνω ὁ ἄγγελος , ἀναβαίνω ὡς ἄνθρωπος , καί ἀναφέρω εἰς ὁ οὐρανός ὅς φορέω σάρξ · ὅτε καί ὁ μαθητής οὗτος βλέπω , πάλιν ἐρωτάω , Πότε ὁ τέλος εἰμί , καί πότε σύ παραγίγνομαι εἶπον αὐτός φανερός , ‘Οὐχ σύ εἰμί γιγνώσκω χρόνος ἢ καιρός , ὅς ὁ πατήρ τίθημι ἐν ὁ ἴδιος ἐξουσία καί οὐ εἶπον τότε , οὐδός ὁ Υἱὸς,’ ὥσπερ εἶπον πρό οὗτος ἀνθρώπινος , ἀλλά , ‘ὑμῶν οὐ εἰμί γιγνώσκω λοιπός γάρ εἰμί ὁ σάρξ ἀνίστημι , καί ἀποτίθημι ὁ νέκρωσις , καί θεοποιέω · καί οὐκέτι πρέπω σαρκικός αὐτός ἀποκρίνω ἀνέρχομαι εἰς ὁ οὐρανός , ἀλλά λοιπός θεῖος διδάσκω , ὅτι οὐ σύ εἰμί γιγνώσκω χρόνος ἢ καιρός , ὅς ὁ πατήρ τίθημι ἐν ὁ ἴδιος ἐξουσία · ἀλλά λαμβάνω δύναμις Τῖς δέ ὁ δύναμις ὁ πατήρ ἢ ὁ υἱός ; ‘Χριστὸς γάρ Θεός δύναμις καί Θεός Σοφία