athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 19
19 . Ἐπὶ δὲ τῶν θείων πάλιν εἰκόνας τοῖς ἀνθρώποις λαμβάνων , φησὶν ὁ Σωτήρ · ‘Γίνεσθε οἰκτίρμονες , ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς οἰκτίρμων ἐστὶ,’ καὶ , ‘Ἔσεσθε ὑμεῖς τέλειοι , ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν.’ Ἔλεγε δὲ καὶ τοῦτο , οὐχ ἵνα γινώμεθα πάλιν ὡς ὁ Πατήρ · γενέσθαι γὰρ ἡμᾶς ὡς ὁ Πατὴρ ἀδύνατον , κτίσμα ὄντας , καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι γενομένους · ἀλλʼ ὥσπερ οὐχ ἵνα μὴ γενώμεθα κτήνη παρήγγειλε , ‘Μὴ γίνεσθε ὡς ἵππος,ʼ ἵνα δὲ μὴ τὸ ἄλογον ἐκείνων μιμησώμεθα , οὕτως οὐχ ἵνα γενώμεθα ὡς ὁ Θεὸς , ἔλεγε , ‘Γίνεσθε οἰκτίρμονες ὡς ὁ Πατὴρ,’ ἀλλʼ ἵνα πρὸς τὰς εὐεργεσίας ἐκείνου βλέποντες , ἃ ποιοῦμεν καλὰ , μὴ διʼ ἀνθρώπους , ἀλλὰ δι᾿ αὐτὸν ποιῶμεν , ὥστε παῤ αὐτοῦ , καὶ μὴ παῤ ἀνθρώπων τὸν μισθὸν ἔχειν . Ὡς γὰρ ἑνὸς ὄντος Υἱοῦ φύσει , καὶ ἀληθινοῦ , καὶ μονογενοῦς , γινόμεθα καὶ ἡμεῖς ‘υἱοὶ,ʼ οὐχ ὡς ἐκεῖνος φύσει καὶ ἀληθείᾳ , ἀλλὰ κατὰ χάριν τοῦ καλέσαντος · καὶ ἄνθρωποι τυγχάνοντες ἀπὸ γῆς , ‘θεοὶ’ χρηματίζομεν , οὐχ ὡς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς , ἢ ὁ τούτου Λόγος , ἀλλʼ ὡς ἠθέλησεν ὁ τοῦτο χαρισάμενος Θεός · οὕτω καὶ ὡς ὁ Θεὸς οἰκτίρμονες γινόμεθα , οὐκ ἐξισούμενοι τῷ Θεῷ , οὐδὲ φύσει καὶ ἀληθινοὶ εὐεργέται γινόμενοι · ( οὐ γὰρ ἡμῶν εὕρεμα τὸ εὐεργετεῖν , ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ ) ἵνα δὲ τὰ παῤ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ κατὰ χάριν εἰς ἡμᾶς γενόμενα , ταῦτα καὶ ἡμεῖς μεταδιδῶμεν εἰς ἑτέρους , μὴ διακρινόμενοι , ἁπλῶς δὲ εἰς πάντας ἐκτείνοντες τὴν εὐποιίαν · κατὰ τοῦτο γὰρ μόνον δυνάμεθά πως αὐτοῦ μιμηταὶ γενέσθαι , καὶ οὐκ ἄλλως , ὅτι τὰ παῤ αὐτοῦ διακονοῦμεν ἀλλήλοις . Ὥσπερ δὲ ταῦτα καλῶς καὶ ὀρθῶς διανοούμεθα , οὕτω καὶ τὸ κατὰ Ἰωάννην ἀνάγνωσμα τὴν αὐτὴν ἔχει διάνοιαν . Οὐ γὰρ ὡς ἔστιν ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ , οὕτως ἵνα καὶ ἡμεῖς γενώμεθά φησι · πόθεν , ὅπου γε ὁ μὲν Λόγος καὶ Σοφία τοῦ Θεοῦ ἐστιν , ἡμεῖς δὲ ἐκ γῆς ἐπλάσθημεν · καὶ ὁ μὲν φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ Λόγος καὶ Θεὸς ἀληθινός ἐστιν , ( οὕτω γὰρ καὶ ὁ Ἰωάννης φησίν · ‘οἴδαμεν ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἥκει , καὶ ἔδωκεν ἡμῖν διάνοιαν , ἵνα γινώσκωμεν τὸν ἀληθινὸν Θεόν · καί ἐσμεν ἐν τῷ ἀληθινῷ , ἐν τῷ Υἱῷ αὐτοῦ , Ἰησοῦ Χριστῷ · οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινὸς Θεὸς , καὶ ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος·’ ) ἡμεῖς δὲ θέσει καὶ χάριτι υἱοποιούμεθα δι᾿ αὐτοῦ , μετέχοντες τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ ; ‘ὅσοι’ γὰρ , φησὶν , ‘ἔλαβον αὐτὸν , ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι , τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ,’ Διὸ καὶ αὐτὸς μὲν ἔστιν ἡ ἀλήθεια , λέγων , ‘Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια·’ ὅτε καὶ τῷ Πατρὶ αὐτοῦ προσομιλῶν ἔλεγεν , ‘Ἁγίασον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου · ὁ Λόγος ὁ σὸς ἀλήθειά ἐστιν·’ ἡμεῖς δὲ κατὰ μίμησιν γινόμεθα ἐνάρετοι καὶ υἱοί .
Lemmas: 19 . ἐπί δέ ὁ θεῖον πάλιν εἰκών ὁ ἄνθρωπος λαμβάνω , φημί ὁ Σωτήρ · ‘Γίνεσθε οἰκτίρμων , ὡς ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός οἰκτίρμων εἰμί καί , Ἔσω σύ τέλειος , ὡς ὁ πατήρ σύ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί Ἐλέγω δέ καί οὗτος , οὐ ἵνα γίγνομαι πάλιν ὡς ὁ Πατήρ · γίγνομαι γάρ ἐγώ ὡς ὁ πατήρ ἀδύνατος , κτίσμα εἰμί , καί ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί γίγνομαι · ἀλλά ὥσπερ οὐ ἵνα μή γίγνομαι κτῆνος παραγγέλλω , Μή γίγνομαι ὡς Ἵππος ἵνα δέ μή ὁ ἄλογος ἐκεῖνος μιμέομαι , οὕτως οὐ ἵνα γίγνομαι ὡς ὁ θεός , λέγω , ‘Γίνεσθε οἰκτίρμων ὡς ὁ Πατήρ ἀλλά ἵνα πρός ὁ εὐεργεσία ἐκεῖνος βλέπω , ὁ ποιέω καλός , μή διά ἄνθρωπος , ἀλλά διά αὐτός ποιέω , ὥστε παρά αὐτός , καί μή παρά ἄνθρωπος ὁ μισθός ἔχω . ὡς γάρ εἷς εἰμί υἱός φύσις , καί ἀληθινός , καί μονογενής , γίγνομαι καί ἐγώ οὐ οὐ ὡς ἐκεῖνος φύσις καί ἀλήθεια , ἀλλά κατά χάρις ὁ καλέω · καί ἄνθρωπος τυγχάνω ἀπό γῆ , θεός χρηματίζω , οὐ ὡς ὁ ἀληθινός θεός , ἢ ὁ οὗτος Λόγος , ἀλλά ὡς ἐθέλω ὁ οὗτος χαρίζομαι Θεός · οὗτος καί ὡς ὁ θεός οἰκτίρμων γίγνομαι , οὐ ἐξισόω ὁ Θεός , οὐδέ φύσις καί ἀληθινός εὐεργέτης γίγνομαι · ( οὖον γάρ ἐγώ εὕρεμα ὁ εὐεργετέω , ἀλλά ὁ Θεός ) ἵνα δέ ὁ παρά αὐτός ὁ Θεός κατά χάρις εἰς ἐγώ γίγνομαι , οὗτος καί ἐγώ μεταδίδωμι εἰς ἕτερος , μή διακρίνω , ἁπλόος δέ εἰς πᾶς ἐκτείνω ὁ εὐποιία · κατά οὗτος γάρ μόνος δύναμαι πως αὐτός μιμητής γίγνομαι , καί οὐ ἄλλως , ὅτι ὁ παρά αὐτός διακονέω ἀλλήλων . ὥσπερ δέ οὗτος καλῶς καί ὀρθῶς διανοέομαι , οὗτος καί ὁ κατά Ἰωάννης ἀνάγνωσμα ὁ αὐτός ἔχω διάνοια . οὖον γάρ ὡς εἰμί ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ , οὕτως ἵνα καί ἐγώ γίγνομαι φημί · πόθεν , ὅπου γε ὁ μέν Λόγος καί Σοφία ὁ Θεός εἰμί , ἐγώ δέ ἐκ γῆ πλάσσω · καί ὁ μέν φύσις καί ὁ οὐσία Λόγος καί θεός ἀληθινός εἰμί , ( οὗτος γάρ καί ὁ Ἰωάννης φημί · οἶδα ὅτι ὁ υἱός ὁ Θεός ἥκω , καί δίδωμι ἐγώ διάνοια , ἵνα γιγνώσκω ὁ ἀληθινός Θεός · καί εἰμί ἐν ὁ ἀληθινός , ἐν ὁ υἱός αὐτός , Ἰησοῦς Χριστός · οὗτος εἰμί ὁ ἀληθινός θεός , καί ὁ ζωή ὁ αἰώνιος ) ἐγώ δέ θέσις καί χάρις υἱοποιέομαι διά αὐτός , μετέχω ὁ πνεῦμα αὐτός ; ὅσος γάρ , φημί , λαμβάνω αὐτός , δίδωμι αὐτός ἐξουσία τέκνον Θεός γίγνομαι , ὁ πιστεύω εἰς ὁ ὄνομα αὐτός Διὸ καί αὐτός μέν εἰμί ὁ ἀλήθεια , λέγω , Ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια ὅτε καί ὁ πατήρ αὐτός προσομιλέω λέγω , ‘αγιαειδω αὐτός ἐν ὁ ἀλήθεια σύ · ὁ Λόγος ὁ σός ἀλήθεια ἐστιν·’ ἐγώ δέ κατά μίμησις γίγνομαι ἐνάρετος καί υἱός .