athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 25
25 . Οὐκοῦν ὁ Σωτὴρ λέγων περὶ ἡμῶν τὸ ‘καθὼς σὺ , Πάτερ , ἐν ἐμοὶ , κἀγὼ ἐν σοὶ , ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν,’ οὐ τὴν ταυτότητα ἡμᾶς αὐτῷ μέλλοντας ἔχειν σημαίνει · ἐδείχθη γὰρ ἐκ τοῦ κατὰ τὸν Ἰωνᾶν παραδείγματος καὶ τοῦτο ἀλλὰ ἀξίωσίς ἐστι πρὸς τὸν Πατέρα , ὡς ὁ Ἰωάννης ἔγραψεν , ἵνα τὸ Πνεῦμα χαρίσηται διʼ αὐτοῦ τοῖς πιστεύουσι , δι᾿ οὗ καὶ δοκοῦμεν ἐν τῷ Θεῷ γίνεσθαι , καὶ κατὰ τοῦτο συνάπτεσθαι ἐν αὐτῷ . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Λόγος ἐστὶν ἐν τῷ Πατρὶ , τὸ δὲ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Λόγου δίδοται , θέλει λαβεῖν ἡμᾶς τὸ Πνεῦμα , ἵνα , ὅταν ἐκεῖνο λάβωμεν , τότε ἔχοντες τὸ Πνεῦμα τοῦ Λόγου τοῦ ὄντος ἐν τῷ Πατρὶ , δόξωμεν καὶ ἡμεῖς διὰ τὸ Πνεῦμα ἓν γίνεσθαι ἐν τῷ λόγῳ , καὶ δι᾿ αὐτοῦ τῷ Πατρί . Τὸ δὲ ‘ὡς ἡμεῖς’ ἐὰν λέγῃ , οὐδὲν ἕτερον πάλιν ἐστὶν , ἢ ἵνα ἡ γινομένη τοιαύτη τοῦ Πνεύματος χάρις εἰς τοὺς μαθητὰς ἀδιάπτωτος καὶ ἀμεταμέλητος γένηται . Τὸ γὰρ κατὰ φύσιν , ὡς προεῖπον , ὑπάρχον τῷ Λόγῳ ἐν τῷ Πατρὶ , τοῦτο ἡμῖν ἀμεταμελήτως διὰ τοῦ Πνεύματος δοθῆναι βούλεται · ὅπερ ὁ ἀπόστολος γινώσκων , ἔλεγε , ‘Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;’ ‘ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ χάρις τῆς κλήσεως.’ Τὸ ἄρα Πνεῦμά ἐστι τὸ ἐν τῷ Θεῷ τυγχάνον , καὶ οὐχ ἡμεῖς καθʼ ἑαυτούς · καὶ ὥσπερ υἱοὶ καὶ θεοὶ διὰ τὸν ἐν ἡμῖν Λόγον , οὕτως ἐν τῷ Υἱῷ καὶ ἐν τῷ Πατρὶ ἐσόμεθα , καὶ νομισθησόμεθα ἐν Υἱῷ καὶ ἐν Πατρὶ ἓν γεγενῆσθαι διὰ τὸ ἐν ἡμῖν εἶναι Πνεῦμα , ὅπερ ἐστὶν ἐν τῷ λόγῳ τῷ ὄντι ἐν τῷ Πατρί . Ὅτε γοῦν ἐκπίπτει τις ἀπὸ τοῦ Πνεύματος διά τινα κακίαν , ἡ μὲν χάρις ἀμεταμέλητος διαμένει τοῖς βουλομένοις , κἄν τις ἐκπεσὼν μετανοῇ · οὐκέτι δὲ ἐν τῷ Θεῷ ἐστιν ἐκεῖνος ὁ πεσὼν , διὰ τὸ ἀποστῆναι ἀπʼ αὐτοῦ τὸ ἐν τῷ Θεῷ ἅγιον καὶ παράκλητον Πνεῦμα , ἀλλʼ ἐν ἐκείνῳ ἔσται ᾦ ἑαυτὸν ὑπέταξεν ὁ ἁμαρτάνων , ὡς ἐπὶ τοῦ Σαοὺλ γέγονεν · ‘ἀπέστη γὰρ ἀπʼ αὐτοῦ τὸ Πνεῦμα’ τοῦ Θεοῦ , καὶ ἔθλιβεν ‘αὐτὸν πνεῦμα πονηρόν.’ Ταῦτα ἀκούοντας τοὺς θεομάχους ἔδει λοιπὸν ἐντρέπεσθαι , καὶ μηκέτι ἑαυτοὺς ἀναπλάπτειν ἴσα Θεῷ . Οὔτε δὲ νοοῦσιν · ‘ὁ γὰρ ἀσεβής,’ φησιν , ‘οὐ νοεῖ γνῶσιν·’ οὔτε λόγων εὐσεβῶν ἀνέχονται · βαρεῖς γὰρ αὐτοῖς εἰσι καὶ λεγόμενοι .
Lemmas: 25 . οὐκοῦν ὁ Σωτήρ λέγω περί ἐγώ ὁ κατατίθημι σύ , πατήρ , ἐν ἐγώ , ἐγώ ἐν σύ , ἵνα καί αὐτός ἐν ἐγώ εἷς ὦσιν,’ οὖον ὁ ταυτότης ἐγώ αὐτός μέλλω ἔχω σημαίνω · δείκνυμι γάρ ἐκ ὁ κατά ὁ Ἰωνᾶς παράδειγμα καί οὗτος ἀλλά ἀξίωσις εἰμί πρός ὁ πατήρ , ὡς ὁ Ἰωάννης γράφω , ἵνα ὁ πνεῦμα χαρίζομαι διά αὐτός ὁ πιστεύω , διά ὅς καί δοκέω ἐν ὁ Θεός γίγνομαι , καί κατά οὗτος συνάπτω ἐν αὐτός . ἐπεί γάρ ὁ Λόγος εἰμί ἐν ὁ πατήρ , ὁ δέ πνεῦμα ἐκ ὁ Λόγος δίδωμι , ἐθέλω λαμβάνω ἐγώ ὁ πνεῦμα , ἵνα , ὅταν ἐκεῖνος λαμβάνω , τότε ἔχω ὁ πνεῦμα ὁ Λόγος ὁ εἰμί ἐν ὁ πατήρ , δοκέω καί ἐγώ διά ὁ πνεῦμα εἷς γίγνομαι ἐν ὁ λόγος , καί διά αὐτός ὁ πατήρ . ὁ δέ ὡς ἡμεῖς ἐάν λέγω , οὐδείς ἕτερος πάλιν εἰμί , ἢ ἵνα ὁ γίγνομαι τοιοῦτος ὁ πνεῦμα χάρις εἰς ὁ μαθητής ἀδιάπτωτος καί ἀμεταμέλητος γίγνομαι . ὁ γάρ κατά φύσις , ὡς προεῖπον , ὑπάρχω ὁ Λόγος ἐν ὁ πατήρ , οὗτος ἐγώ ἀμεταμέλητος διά ὁ πνεῦμα δίδωμι βούλομαι · ὅσπερ ὁ ἀπόστολος γιγνώσκω , λέγω , Τίς ἐγώ χώρισις ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός ἀμεταμέλητος γάρ ὁ χάρισμα ὁ Θεός καί ὁ χάρις ὁ κλῆσις ὁ ἄρα πνεῦμα εἰμί ὁ ἐν ὁ Θεός τυγχάνω , καί οὐ ἐγώ κατά ἑαυτοῦ · καί ὥσπερ υἱός καί θεός διά ὁ ἐν ἐγώ Λόγος , οὕτως ἐν ὁ υἱός καί ἐν ὁ πατήρ εἰμί , καί νομίζω ἐν υἱός καί ἐν πατήρ εἷς γίγνομαι διά ὁ ἐν ἐγώ εἰμί πνεῦμα , ὅσπερ εἰμί ἐν ὁ λόγος ὁ εἰμί ἐν ὁ πατήρ . ὅτε γοῦν ἐκπίπτω τις ἀπό ὁ πνεῦμα διά τις κακία , ὁ μέν χάρις ἀμεταμέλητος διαμένω ὁ βούλομαι , ἄν τις ἐκπίτνω μετανοέω · οὐκέτι δέ ἐν ὁ Θεός εἰμί ἐκεῖνος ὁ πίπτω , διά ὁ ἀφίστημι ἀπό αὐτός ὁ ἐν ὁ Θεός ἅγιος καί παράκλητος πνεῦμα , ἀλλά ἐν ἐκεῖνος εἰμί οἶς ἑαυτοῦ ὑποτάσσω ὁ ἁμαρτάνω , ὡς ἐπί ὁ Σαῦλος γίγνομαι · ἀφίστημι γάρ ἀπό αὐτός ὁ Πνεῦμα ὁ Θεός , καί θλίβω αὐτός πνεῦμα πονηρός οὗτος ἀκούω ὁ θεομάχος ἐσθίω λοιπός ἐντρέπω , καί μηκέτι ἑαυτοῦ ἀναπλάσσω ἴσος Θεός . οὔτε δέ νοέω · ὅς γάρ ἀσεβής φημί , οὐ νοέω γνῶσιν·’ οὔτε λόγος εὐσεβής ἀνέχω · βαρύς γάρ αὐτός εἰμί καί λέγω .