athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 54
54 . Οὐκοῦν ὥσπερ , προκοπτούσης τῆς σαρκὸς , λέγεται αὐτὸς προκόπτειν διὰ τὴν πρὸς τὸ σῶμα ἰδιότητα , οὕτω καὶ τὰ περὶ τὸν καιρὸν τοῦ θανάτου λεγόμενα , τὸ ταραχθῆναι , τὸ κλαῦσαι , χρὴ λαμβάνειν τῇ αὐτῇ διανοίᾳ . Ἄνω γὰρ καὶ κάτω περιιόντες , καὶ ὥσπερ ἐκ τούτων τὴν αἵρεσιν πάλιν συνιστῶντες , φάσκουσιν , ‘Ἰδοὺ , ἔκλαυσε , καὶ εἶπε , “ Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται · ” καὶ παρεκάλεσε “ παρελθεῖν τὸ ποτήριον · ” πῶς οὖν , εἰ ταῦτα εἴρηκε , Θεός ἐστι καὶ Λόγος τοῦ Πατρός;’ Ναὶ γέγραπται , ὅτι ‘ἔκλαυσεν,’ ὦ θεομάχοι , καὶ ὅτι εἶπεν , ‘ἐταράχθην,’ καὶ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ εἷπεν , ‘Ἐλωῒ , Ἐλωῒ λιμασαβαχθανὶ,’ ὅ ἐστι , ‘Θεέ μου , Θεέ μου , ἵνα τί με ἐγκατέλιπες;ʼ καὶ παρεκάλεσε δὲ τοῦ παρελθεῖν τὸ ποτήριον · γέγραπται γὰρ ταῦτα . Ἀλλʼ ἠβουλόμην πάλιν ὑμᾶς ἀποκρίνασθαι ( τὸ αὐτὸ γὰρ ἐφʼ ἑκάστου τῶν παῤ ὑμῶν προτεινομένων ἀντικρούειν ἀνάγκη · ) εἰ μὲν ἄνθρωπος ψιλός ἐστιν ὁ λαλῶν , κλαιέτω καὶ φοβείσθω τὸν θάνατον , ὡς ἄνθρωπος · εἰ δὲ Λόγος ἐστὶν ἐν σαρκὶ ( τὰ αὐτὰ γὰρ λέγειν ἀεὶ οὐκ ὀκνητέον ) , τίνα , Θεὸς ὢν , εἶχε φοβεῖσθαι ; ἢ διὰ τί τὸν θάνατον ἐφοβεῖτο , ζωὴ ὢν αὐτὸς , καὶ ἄλλους ἐκ τοῦ θανάτου ῥυόμενος ; ἢ πῶς λέγων , ‘Μὴ φοβεῖσθε τὸν ἀποκτείνοντα τὸ σῶμα,ʼ αὐτὸς ἐφοβεῖτο ; πῶς δὲ ὁ τῷ Ἀβραὰμ λέγων , ‘Μὴ φοβοῦ , ὅτι μετὰ σου εἰμι·’ καὶ τὸν Μωσῆν παραθαρσύνων κατὰ τοῦ Φαραὼ , καὶ τῷ τοῦ Ναυῆ λέγων , ‘Ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου,ʼ αὐτὸς ἐδειλία τὸν Ἡρώδην καὶ τὸν Πιλᾶτον ; εἶτα , ἄλλοις γινόμενος βοηθὸς εἰς τὸ μὴ φοβεῖσθαι ( ‘Κύριοςʼ γὰρ , φησὶν , ‘ἐμοὶ βοηθός · οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι ἄνθρωποςʼ ) , αὐτὸς ἡγεμόνας θνητοὺς ἀνθρώπους ἐφοβεῖτο ; αὐτὸς ἐλθὼν κατὰ τοῦ θανάτου , ἐδειλία τὸν θάνατον ; πῶς δὲ οὐκ ἄτοπον καὶ δυσσεβὲς , λέγειν τοῦτον δειλιᾶν τὸν θάνατον ἢ τὸν ἅδην , ὃν ‘οἱ πυλωροὶ τοῦ ᾅδου βλέποντες ἔπτηξαν;’ εἰ δὲ καθʼ ὑμὰς ἐδειλία ὁ Λόγος , διὰ τί πρὸ πολλοῦ λέγων περὶ τῆς ἐπιβουλῆς τῶν Ἰουδαίων οὐκ ἔφευγεν , ἀλλὰ καὶ ζητούμενος ἔλεγεν , ‘Ἐγώ εἰμι;’ Καὶ γὰρ ἠδύνατο μὴ ἀποθανεῖν , ὡς ἔλεγεν · ‘ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου , καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν·’ καὶ ‘οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπʼ ἐμοῦ.’
Lemmas: 54 . οὐκοῦν ὥσπερ , προκόπτω ὁ σάρξ , λέγω αὐτός προκόπτω διά ὁ πρός ὁ σῶμα ἰδιότης , οὗτος καί ὁ περί ὁ καιρός ὁ θάνατος λέγω , ὁ ταράσσω , ὁ καλέω , χρή λαμβάνω ὁ αὐτός διάνοια . ἄνοος γάρ καί κάτω περίειμι , καί ὥσπερ ἐκ οὗτος ὁ αἵρεσις πάλιν συνιστάω , φάσκω , Ἰδού , καλέω , καί εἶπον , “ νῦν ὁ ψυχή ἐγώ ταράσσω · ” καί παρακαλέω “ παρέρχομαι ὁ ποτήριον · ” πῶς οὖν , εἰμί οὗτος εἴρω , Θεός εἰμί καί Λόγος ὁ Πατρός;’ Ναίς γράφω , ὅτι ‘ἔκλαυσεν,’ εἰμί θεομάχος , καί ὅτι εἶπον , ‘ἐταράχθην,’ καί ἐπί ὁ σταυρός ἕπω , ‘Ἐλωῒ , Ἐλωΐ λιμασαβαχθανὶ,’ ὅς εἰμί , Θεός ἐγώ , Θεός ἐγώ , ἵνα τίς ἐγώ ἐγκαταλείπω καί παρακαλέω δέ ὁ παρέρχομαι ὁ ποτήριον · γράφω γάρ οὗτος . ἀλλά βούλομαι πάλιν σύ ἀποκρίνω ( ὁ αὐτός γάρ ἐπί ἕκαστος ὁ παρά σύ προτείνω ἀντικρούω ἀνάγκη · ) εἰμί μέν ἄνθρωπος ψιλός εἰμί ὁ λαλέω , καλέω καί φοβέω ὁ θάνατος , ὡς ἄνθρωπος · εἰμί δέ Λόγος εἰμί ἐν σάρξ ( ὁ αὐτός γάρ λέγω ἀεί οὐ ὀκνητέον ) , τίς , θεός εἰμί , ἔχω φοβέω ; ἢ διά τίς ὁ θάνατος φοβέω , ζωή εἰμί αὐτός , καί ἄλλος ἐκ ὁ θάνατος ῥύομαι ; ἢ πῶς λέγω , Μή φοβέω ὁ ἀποκτείνω ὁ εἰμί αὐτός φοβέω ; πῶς δέ ὁ ὁ Ἀβραάμ λέγω , Μή φοβέω , ὅτι μετά σύ εἰμί καί ὁ Μωσῆς παραθαρσύνω κατά ὁ Φαραώ , καί ὁ ὁ Ναυῆ λέγω , Ἴσχυς καί ἀνδρίζω αὐτός δειλιάω ὁ Ἡρώδης καί ὁ Πιλᾶτος ; εἶτα , ἄλλος γίγνομαι βοηθός εἰς ὁ μή φοβέω ( Κύριος γάρ , φημί , ἐμός βοηθός · οὖον φοβέω τίς ποιέω ἐγώ ἄνθρωπος ) , αὐτός ἡγεμών θνητός ἄνθρωπος φοβέω ; αὐτός ἔρχομαι κατά ὁ θάνατος , δειλιάω ὁ θάνατος ; πῶς δέ οὐ ἄτοπος καί δυσσεβής , λέγω οὗτος δειλιάω ὁ θάνατος ἢ ὁ ἅδην , ὅς ἵημι πυλωρός ὁ ᾍδης βλέπω πτήσσω εἰμί δέ κατά ὑμός δειλιάω ὁ Λόγος , διά τίς πρό πολύς λέγω περί ὁ ἐπιβουλή ὁ Ἰουδαῖος οὐ φεύγω , ἀλλά καί ζητέω λέγω , Ἐγώ εἰμί καί γάρ δύναμαι μή ἀποθνῄσκω , ὡς λέγω · ἐξουσία ἔχω τίθημι ὁ Ψυχή ἐγώ , καί ἐξουσία ἔχω πάλιν λαμβάνω αὐτή καί οὐδείς ἀείρω αὐτός ἀπό ἐμός