athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 26
26 . Ἰδοὺ γὰρ , ὥσπερ οὐκ ἀποκάμνοντες ἐν ταῖς δυσσεβείαις , ἀλλὰ κατὰ τὸν Φαραὼ σκληρυνόμενοι , τὰ ἀνθρώπινα πάλιν τοῦ Σωτῆρος ἀκούοντες καὶ βλέποντες ἐν τοῖς εὐαγγελίοις , ἐπελάθοντο θοντο τέλεον , κατὰ τὸν Σαμοσατέα , τῆς πατρικῆς θεότητος τοῦ Υἱοῦ , καὶ τολμηρᾷ τῇ γλώσσῃ θρασυνόμενοι , λέγουσι · ‘Πῶς δύναται ὁ Υἱὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς εἶναι φύσει καὶ ὅμοιος αὐτῷ κατʼ οὐσίαν , ὁ λέγων , “ Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία · ” καὶ , “ ὁ Πατὴρ οὐδένα κρίνει , ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκε τῷ Υἱῷ · ” καὶ , “ ὁ Πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν Υἱὸν , καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ · ὁ πιστεύων εἰς τὸν Υἱὸν , ἔχει ζωὴν αἰώνιον · ” καὶ πάλιν · “ Πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ Πατρός μου · καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱὸς , καὶ ᾧ ἐὰν θέλῃ ὁ Υἱὸς ἀποκαλύψαι · ” καὶ πάλιν · “ Πᾶν ὃ δέδωκέ μοι ὁ Πατὴρ , πρὸς ἐμὲ ἥξει;”’ Εἶτα ἐπιλέγουσιν · ‘Εἰ ἦν , ὡς λέγετε , Υἱὸς κατὰ φύσιν , οὐ χρείαν εἶχε λαβεῖν , ἀλλʼ εἶχε κατὰ φύσιν ὡς υἱός . Ἢ πῶς δύναται δύναμις εἶναι φύσει καὶ ἀληθινὴ τοῦ Πατρὸς , ὁ παρὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους λέγων , “ Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται · καὶ τί εἴπω ; Πάτερ , σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης . ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην . Πάτερ , δόξασόν σου τὸ ὄνομα . Ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ · Καὶ ἐδόξασα , καὶ πάλιν δοξάσω . ” Πάλιν τε τὸ ὅμοιον ἔλεγε · “ Πάτερ , εἰ δυνατὸν , παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο · ” καὶ , “ Ταῦτα εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι , καὶ ἐμαρτύρησε , καὶ εἶπεν · Ἀμὴν , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , εἶς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με.”’ Καὶ ἐπὶ τούτοις δέ φασιν οἱ κακόφρονες · ‘Εἰ δύναμις ἦν , οὐκ ἂν ἐδειλίασεν , ἀλλὰ μᾶλλον καὶ ἑτέροις τὸ δύνασθαι παρεῖχεν.’ Εἶτά φασιν · ‘Εἰ σοφία ἦν φύσει ἡ ἀληθινὴ καὶ ἰδία τοῦ Πατρὸς , πῶς γέγραπται · “ Καὶ Ἰησοῦς προέκοπτε σοφίᾳ , καὶ ἡλικίᾳ , καὶ χάριτι παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις · ” καὶ “ ἐλθὼν εἰς μὲν τὰ μέρη Καισαρείας τῆς Φιλίππου , ἐπυνθάνετο τῶν μαθητῶν , τίνα λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτὸν εἶναι·’ εἰς δὲ τὴν Βηθανίαν παραγενόμενος ἠρώτα ποῦ Λάζαρος κεῖται · ἔλεγε δὲ μετὰ ταῦτα τοῖς μαθηταῖς · “ Πόσους ἄρτους ἔχετε ; ” Πῶς οὖν,’ φασὶν , οὖτος Σοφία , ὁ ἐν σοφίᾳ προκόπτων , καὶ ἀγνοῶν ἃ παῤ ἑτέρων μανθάνειν ἠξίου;’ Ἔστι δὲ καὶ τοῦτο παῤ αὐτῶν λεγόμενον · ‘Πῶς δύναται ὁ Λόγος ἴδιος εἶναι τοῦ Πατρὸς , οὗ ἄνευ οὐκ ἦν ὁ Πατήρ ποτε , διʼ οὗ τὰ πάντα ποιεῖ , ὡς ὑμεῖς φρονεῖτε , ὁ ἐπὶ μὲν τοῦ σταυροῦ λέγων · “ Θεέ μου , Θεέ μου , ἵνα τί με ἐγκατέλιπες ; ” πρὸ δὲ τούτων εὐχόμενος , “ δόξασόν σου τὸ ὄνομα · ” καὶ , “ δόξασόν με σὺ , Πάτερ , τῇ δόξῃ , ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί . ” Ηὔχετο δὲ ἐν ταῖς ἐρήμοις , καὶ παρήγγελλε τοῖς μαθηταῖς προσεύχεσθαι μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν · καὶ , “ τὸ πνεῦμα πρόθυμον ” ἔλεγεν , “ ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής · ” καὶ , Περὶ τῆς ἡμέρας ἢ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐδεὶς οἷδεν , οὐδὲ οἱ ἄγγελοι , οὐδὲ ὁ Υἱός.”’ Εἶτα πάλιν φασὶν ἐπὶ τούτοις οἱ δείλαιοι · ‘Εἰ ἦν κατὰ τὴν ὑμετέραν διάνοιαν ἀϊδίως ὑπάρχων ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Θεὸν , οὔτ’ ἂν ἠγνόησε περὶ τῆς ἡμέρας , ἀλλʼ ἐγίνωσκεν ὡς Λόγος · οὔτʼ ἂν ἐγκατελείπετο ὁ συνυπάρχων · οὔτε δόξαν ᾔτει λαβεῖν , ἔχων αὐτὴν ἐν τῷ Πατρὶ , οὔτε ὅλως ηὔχετο · οὐδενὸς γὰρ , Λόγος ὢν , ἐδέετο · ἀλλʼ ἐπειδὴ κτίσμα ἐστὶ καὶ εἶς τῶν γενητῶν , διὰ τοῦτο τοιαῦτα ἔλεγε , καὶ ἐδέετο ὧν οὐκ εἶχε · κτισμάτων γὰρ ἴδιον τὸ χρήζειν καὶ δέεσθαι ὦν οὐκ ἔχουσι.’
Lemmas: 26 . ἰδέ γάρ , ὥσπερ οὐ ἀποκάμνω ἐν ὁ δυσσέβεια , ἀλλά κατά ὁ Φαραώ σκληρύνω , ὁ ἀνθρώπινος πάλιν ὁ Σωτήρ ἀκούω καί βλέπω ἐν ὁ εὐαγγέλιον , ἐπιλανθάνομαι θνῄσκω τελέω , κατά ὁ Σαμοσατεύς , ὁ πατρικός θεότης ὁ υἱός , καί τολμηρός ὁ γλῶσσα θρασύνω , λέγω · Πῶς δύναμαι ὁ υἱός ἐκ ὁ πατήρ εἰμί φύσις καί ὅμοιος αὐτός κατά οὐσία , ὁ λέγω , “ δίδωμι ἐγώ πᾶς ἐξουσία · ” καί , “ ὁ πατήρ οὐδείς κρίνω , ἀλλά ὁ κρίσις πᾶς δίδωμι ὁ υἱός · ” καί , “ ὁ πατήρ ἀγαπάω ὁ υἱός , καί πᾶς δίδωμι ἐν ὁ χείρ αὐτός · ὁ πιστεύω εἰς ὁ υἱός , ἔχω ζωή αἰώνιος · ” καί πάλιν · “ Πάν ἐγώ παραδίδωμι ὑπό ὁ πατήρ ἐγώ · καί οὐδείς ἐπιγιγνώσκω ὁ πατήρ εἰμί μή ὁ υἱός , καί ὅς ἐάν ἐθέλω ὁ υἱός ἀποκαλύπτω · ” καί πάλιν · “ Πᾶν ὅς δίδωμι ἐγώ ὁ πατήρ , πρός ἐγώ ἥκω εἶτα ἐπιλέγω · Εἰ εἰμί , ὡς λέγω , υἱός κατά φύσις , οὖον χρεία ἔχω λαμβάνω , ἀλλά ἔχω κατά φύσις ὡς υἱός . ἤ πῶς δύναμαι δύναμις εἰμί φύσις καί ἀληθινός ὁ πατήρ , ὁ παρά ὁ καιρός ὁ πάθος λέγω , “ νῦν ὁ ψυχή ἐγώ ταράσσω · καί τίς εἶπον ; πατήρ , σῴζω ἐγώ ἐκ ὁ ὥρα οὗτος . ἀλλά διά οὗτος ἔρχομαι εἰς ὁ ὥρα οὗτος . πατήρ , δοξάζω σύ ὁ ὄνομα . ἔρχομαι οὖν φωνή ἐκ ὁ οὐρανός · καί δοξάζω , καί πάλιν δοξάζω . ” πάλιν τε ὁ ὅμοιος λέγω · “ πατήρ , εἰμί δυνατός , παρέρχομαι ὁ ποτήριον οὗτος · ” καί , “ οὗτος εἶπον ὁ Ἰησοῦς ταράσσω ὁ πνεῦμα , καί μαρτυρέω , καί εἶπον · ἀμήν , ἀμήν λέγω σύ , εἰμί ἐκ σύ παραδίδωμι με.”’ καί ἐπί οὗτος δέ φημί ὁ κακόφρων · Εἰ δύναμις εἰμί , οὐ εἄν δειλιάω , ἀλλά μᾶλλον καί ἕτερος ὁ δύναμαι παρέχω εἶτα φημί · Εἰ σοφία εἰμί φύσις ὁ ἀληθινός καί ἴδιος ὁ πατήρ , πῶς γράφω · “ καί Ἰησοῦς προκόπτω σοφία , καί ἡλικία , καί χάρις παρά Θεός καί ἄνθρωπος · ” καί “ ἔρχομαι εἰς μέν ὁ μέρος Καισάρεια ὁ Φίλιππος , πυνθάνομαι ὁ μαθητής , τίς λέγω ὁ ἄνθρωπος αὐτός εἶμαι εἰς δέ ὁ Βηθανία παραγίγνομαι ἐρωτάω ποῦ Λάζαρος κεῖμαι · λέγω δέ μετά οὗτος ὁ μαθητής · “ πόσος ἄρτος ἔχω ; ” Πῶς οὖν φημί , οὗτος Σοφία , ὁ ἐν σοφία προκόπτω , καί ἀγνοέω ὁ παρά ἕτερος μανθάνω ἀΐσσω εἰμί δέ καί οὗτος παρά αὐτός λέγω · Πῶς δύναμαι ὁ Λόγος ἴδιος εἰμί ὁ πατήρ , ὅς ἄνευ οὐ εἰμί ὁ Πατήρ ποτός , διά ὅς ὁ πᾶς ποιέω , ὡς σύ φρονέω , ὁ ἐπί μέν ὁ σταυρός λέγω · “ Θεός ἐγώ , Θεός ἐγώ , ἵνα τίς ἐγώ ἐγκαταλείπω ; ” πρό δέ οὗτος εὔχομαι , “ δοξάζω σύ ὁ ὄνομα · ” καί , “ δοξάζω ἐγώ σύ , πατήρ , ὁ δόξα , ὅς ἔχω πρό ὁ ὁ κόσμος εἰμί παρά σύ . ” εὔχομαι δέ ἐν ὁ ἐρῆμος , καί παραγγέλλω ὁ μαθητής προσεύχομαι μή εἰσέρχομαι εἰς πειρασμός · καί , “ ὁ πνεῦμα πρόθυμος ” λέγω , “ ὁ δέ σάρξ ἀσθενής · ” καί , περι ὁ ἡμέρα ἢ ὁ ὥρα ἐκεῖνος οὐδείς οἶδα , οὐδέ ὁ ἄγγελος , οὐδέ ὁ Υἱός εἶτα πάλιν φημί ἐπί οὗτος ὁ δείλαιος · Εἰ εἰμί κατά ὁ ὑμέτερος διάνοια ἀΐδιος ὑπάρχω ὁ υἱός πρός ὁ θεός , οὔτε εἄν ἀγνοέω περί ὁ ἡμέρα , ἀλλά γιγνώσκω ὡς Λόγος · οὔτε εἄν ἐγκαταλείπω ὁ συνυπάρχων · οὔτε δόξα αἰτέω λαμβάνω , ἔχω αὐτός ἐν ὁ πατήρ , οὔτε ὅλως εὔχομαι · οὐδείς γάρ , Λόγος εἰμί , δήω · ἀλλά ἐπεί κτίσμα εἰμί καί εἰμί ὁ γενητός , διά οὗτος τοιοῦτος λέγω , καί δήω ὅς οὐ ἔχω · κτίσμα γάρ ἴδιος ὁ χρῄζω καί δήω οὖν οὐ ἔχω