athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 35
35 . Ταῦτα ἀναγκαίως προεξητάσαμεν , ἵνα , ἐὰν ἴδωμεν αὐτὸν διʼ ὀργάνου τοῦ ἰδίου σώματος θεϊκῶς πράττοντά τι ἢ λέγοντα , γινώσκωμεν ὅτι Θεὸς ὢν , ταῦτα ἐργάζεται · καὶ πάλιν , ἐὰν ἴδωμεν αὐτὸν ἀνθρωπίνως λαλοῦντα ἢ πάσχοντα , μὴ ἀγνοῶμεν ὅτι σάρκα φορῶν γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ οὕτω ταῦτα ποιεῖ καὶ λαλεῖ . Ἑκάστου γὰρ τὸ ἴδιον γινώσκοντες , καὶ ἀμφότερα ἐξ ἑνὸς πραττόμενα βλέποντες καὶ νοοῦντες , ὀρθῶς πιστεύομεν , καὶ οὐκ ἄν ποτε πλανηθησόμεθα . Ἐὰν δέ τις , θεϊκῶς τὰ παρὰ τοῦ Λόγου γινόμενα βλέπων , ἀρνήσηται τὸ σῶμα , ἢ καὶ τὰ τοῦ σώματος ἴδια βλέπων , ἀρνήσηται τὴν τοῦ Λόγου ἔνσαρκον παρουσίαν , ἢ ἐκ τῶν ἀνθρωπίνων ταπεινὰ περὶ τοῦ Λόγου φρονήσῃ , ὁ τοιοῦτος , ὡς μὲν Ἰουδαϊκὸς κάπηλος μίσγων τὸν οἷνον ὕδατι , ‘σκάνδαλονʼ νομίσει τὸν σταυρὸν , ὡς δὲ Ἕλλην , ‘μωρίανʼ ἡγήσεται τὸ κήρυγμα , οἷα δὴ καὶ οἱ θεομάχοι Ἀρειανοὶ πεπόνθασι . Τὰ γὰρ ἀνθρώπινα βλέποντες τοῦ Σωτῆρος , ἐνόμισαν αὐτὸν εἶναι κτίσμα . Οὐκοῦν ἔδει καὶ τὰ θεϊκὰ βλέποντας αὐτοὺς ἔργα τοῦ Λόγου , ἀρνήσασθαι τοῦ σώματος αὐτοῦ τὴν γένεσιν , καὶ λοιπὸν καὶ Μανιχαίοις ἑαυτοὺς συγκαταριθμεῖν . Ἀλλʼ ἐκεῖνοι μὲν κἂν ὀψέ ποτε μανθανέτωσαν , ‘ὅτι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο , ἡμεῖς δὲ , τὸν σκοπὸν τῆς πίστεως ἔχοντες , ἐπιγινώσκωμεν ἃ διανοοῦνται οὗτοι κακῶς , ὀρθὴν ἔχοντα τὴν διάνοιαν . Τὸ γὰρ ‘ὁ Πατὴρ ἀγαπᾶ τὸν Υἱὸν , καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῆ χειρὶ αὐτοῦ·’ καὶ τὸ ‘πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ Πατρός μου·’ καὶ τὸ ‘Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐδέν · ἀλλὰ καθὼς ἀκούω , κρίνω · καὶ ὅσα τοιαῦτά ἐστι ῥητὰ , οὐ τὸ μὴ ἐσχηκέναι ποτὲ τὸν Υἱὸν ταῦτα δείκνυσι · ( πῶς γὰρ ἃ ἔχει ὁ Πατὴρ , οὐκ εἶχεν ἀϊδίως ὁ μόνος κατʼ οὐσίαν τοῦ Πατρὸς Λόγος καὶ Σοφία , ὁ καὶ λέγων · ‘πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἐμά ἐστι·’ καὶ ‘τὰ ἐμὰ τοῦ Πατρός ἐστιν;’ εἰ γὰρ τὰ τοῦ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ ἐστιν , ἀεὶ δὲ ταῦτα ἔχει ὁ Πατὴρ , δῆλον ὅτι ἃ ἔχει ὁ Υἱὸς , ταῦτα ὄντα τοῦ Πατρὸς , ἀεί ἐστιν ἐν αὐτῷ · ) οὐ διὰ τὸ μὴ ἐσχήκεναι οὖν ποτε ταῦτα ἔλεγεν ἀλλʼ ὅτι ἔχων ἀϊδίως ὁ Υἱὸς ἃ ἔχει , παρὰ τοῦ Πατρὸς ἔχει .
Lemmas: 35 . οὗτος ἀναγκαῖος προεξετάζω , ἵνα , ἐάν ὁράω αὐτός διά ὄργανον ὁ ἴδιος σῶμα θεῖος πράσσω τίς ἢ λέγω , γιγνώσκω ὅτι θεός εἰμί , οὗτος ἐργάζομαι · καί πάλιν , ἐάν ὁράω αὐτός ἀνθρώπινος λαλέω ἢ πάσχω , μή ἀγνοέω ὅτι σάρξ φορός γίγνομαι ἄνθρωπος , καί οὗτος οὗτος ποιέω καί λαλέω . ἕκαστος γάρ ὁ ἴδιος γιγνώσκω , καί ἀμφότερος ἐκ εἷς πράσσω βλέπω καί νοέω , ὀρθῶς πιστεύω , καί οὐ ἄν ποτός πλανάω . ἐάν δέ τις , θεῖος ὁ παρά ὁ Λόγος γίγνομαι βλέπω , ἀρνέομαι ὁ σῶμα , ἢ καί ὁ ὁ σῶμα ἴδιος βλέπω , ἀρνέομαι ὁ ὁ Λόγος ἔνσαρκος παρουσία , ἢ ἐκ ὁ ἀνθρώπινος ταπεινός περί ὁ Λόγος φρονέω , ὁ τοιοῦτος , ὡς μέν Ἰουδαικός κάπηλος μίσγω ὁ οἶνος ὕδωρ , ‘σκάνδαλονʼ νομίζω ὁ σταυρός , ὡς δέ Ἕλλην , μωρία ἡγέομαι ὁ κήρυγμα , οἷος δή καί ὁ θεομάχος Ἀρειανός πάσχω . ὁ γάρ ἀνθρώπινος βλέπω ὁ Σωτήρ , νομίζω αὐτός εἰμί κτίσμα . οὐκοῦν ἐσθίω καί ὁ θεῖος βλέπω αὐτός ἔργον ὁ Λόγος , ἀρνέομαι ὁ σῶμα αὐτός ὁ γένεσις , καί λοιπός καί Μανιχαῖος ἑαυτοῦ συγκαταριθμέω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν κἀν ὀψέ ποτός μανθάνω , ὅστις ὁ Λόγος σάρξ γίγνομαι , ἐγώ δέ , ὁ σκοπός ὁ πίστις ἔχω , ἐπιγιγνώσκω ὁ διανοέομαι οὗτος κακῶς , ὀρθός ἔχω ὁ διάνοια . ὁ γάρ ὅς πατήρ ἀγαπάω ὁ υἱός , καί πᾶς δίδωμι ἐν τῆ χείρ αὐτός καί ὁ πάντης ἐγώ παραδίδωμι ὑπό ὁ πατήρ μου·’ καί ὁ Οὐ δύναμαι ἐγώ ποιέω ἀπό ἐμαυτοῦ οὐδείς · ἀλλά καθώς ἀκούω , κρίνω · καί ὅσος τοιοῦτος εἰμί ῥητός , οὖον ὁ μή ἔχω ποτέ ὁ υἱός οὗτος δείκνυμι · ( πῶς γάρ ὁ ἔχω ὁ πατήρ , οὐ ἔχω ἀΐδιος ὁ μόνος κατά οὐσία ὁ πατήρ Λόγος καί Σοφία , ὁ καί λέγω · πάντης ὅσος ἔχω ὁ πατήρ , ἐμός ἐστιάζω καί τάτος ἐμός ὁ πατήρ εἰμί εἰμί γάρ ὁ ὁ πατήρ ὁ υἱός εἰμί , ἀεί δέ οὗτος ἔχω ὁ πατήρ , δῆλος ὅτι ὁ ἔχω ὁ υἱός , οὗτος εἰμί ὁ πατήρ , ἀεί εἰμί ἐν αὐτός · ) οὖον διά ὁ μή ἔχω οὖν ποτός οὗτος λέγω ἀλλά ὅτι ἔχω ἀΐδιος ὁ υἱός ὁ ἔχω , παρά ὁ πατήρ ἔχω .