athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 18
18 . Εἰ μὲν οὖν , ὡς πολλάκις εἴπομεν , ὁ αὐτός ἐστιν ἡμῖν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος , καὶ οὐδὲν ἡμῶν διαφέρει ἢ χρόνῳ , ἔστω ἡμῖν ὅμοιος , καὶ τὴν αὐτὴν ἐχέτω χώραν παρὰ τῷ Πατρὶ , ἣν καὶ ἡμεῖς ἔχομεν · καὶ μήτε μονογενὴς , μήτε μόνος Λόγος , ἢ Σοφία τοῦ Πατρὸς λεγέσθω · ἀλλὰ κοινὸν ἔστω κατὰ πάντων ἡμῶν τῶν ὁμοίων τὸ αὐτὸ ὄνομα . Δίκαιον γὰρ , ὧν ἐστι φύσις μία , τούτων εἶναι καὶ τὸ ὄνομα κοινὸν , κἂν τοῖς χρόνοις ἀλλήλων διαφέρωσιν . Ἄνθρωπος γὰρ ὁ Ἀδὰμ , ἄνθρωπος δὲ καὶ ὁ Παῦλος , ἄνθρωπος δὲ καὶ ὁ νῦν γενόμενος · καὶ οὐχ ὁ χρόνος ἀλλοιοῖ τὴν φύσιν τοῦ γένους . Εἰ τοίνυν καὶ ὁ Λόγος χρόνῳ μόνον ἡμῶν διαφέρει , ἔδει καὶ ἡμᾶς ὡς ἐκεῖνον εἶναι . Ἀλλʼ οὔτε ἡμεῖς Λόγος ἢ Σοφία , οὔτε ἐκεῖνος κτίσμα ἢ ποίημα τυγχάνει ὤν · ἐπεὶ διὰ τί οἱ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς γεγόναμεν , καὶ μόνος ἐστὶν αὐτὸς Λόγος ; Ἀλλὰ γὰρ , εἰ καὶ ἐκείνους λέγειν τοιαῦτα πρέπει , ἀλλ’ ἡμῖν ἀπρεπὲς ἐνθυμεῖσθαι τὰς ἐκείνων βλασφημίας · καὶ εἰ καὶ οὐδὲ περιεργάζεσθαί τι τῶν ῥητῶν ἐχρῆν πρὸς τὴν οὕτω φανερὰν καὶ εὐσεβῇ διάνοιαν , καὶ τὴν ἐν ἡμῖν ὀρθὴν πίστιν · ὅμως ἵνα καὶ ἐντεῦθεν δειχθῶσιν ἀσεβεῖς , φέρε συντόμως , ὡς παρὰ τῶν πατέρων μεμαθήκαμεν , ἐκ τοῦ ῥητοῦ τὴν ἑτεροδοξίαν ἐκείνων ἐλέγξωμεν . Ἔθος τῇ θείᾳ γραφῇ τὰ κατὰ φύσιν ὄντα πράγματα , ταῦτα τοῖς ἀνθρώποις εἰς εἰκόνας καὶ παραδείγματα λαμβάνειν · τοῦτο δὲ ποιεῖ , ἵνʼ ἐκ τῶν κατὰ φύσιν ἐκείνων τὰ ἐκ προαιρέσεως φαίνηται τῶν ἀνθρώπων κινήματα · καὶ οὕτως ἢ φαῦλος ἢ δίκαιος ὁ τούτων δείκνυται τρόπος . Ἐπὶ μὲν οὖν τῶν φαύλων , ὡς ἐὰν παραγγέλλῃ , ‘Μὴ γίνεσθε ὡς ἵππος καὶ ἡμίονος , οἷς οὐκ ἔστι σύνεσις · ἢ καὶ ὅταν , μεμφόμενος τοὺς οὕτω γενομένους , λέγῃ , ‘Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε · παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις , καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς · καὶ πάλιν ‘ἵπποι θηλυμανεῖς ἐγενήθησαν Καὶ ὁ Σωτὴρ δὲ . τὸν μὲν Ἡρώδην δεικνὺς ὁποῖός ἐστιν , ἔλεγεν , ‘εἴπατε τῇ ἀλώπεκι ταύτῃ·’ τοῖς δὲ μαθηταῖς παρήγγελλεν , ‘Ἰδοὺ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων · γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις , καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί.’ Ἔλεγε δὲ τοῦτο , οὐχ ἵνα τῇ φύσει γενώμεθα κτήνη , ἢ γενώμεθα ὄφεις καὶ περιστεραί · οὐ γὰρ οὕτως ἡμᾶς αὐτὸς πεποίηκε · διὸ οὐδὲ τοῦτο οἶδεν ἡ φύσις · ἀλλʼ ἵνʼ ἡμεῖς τῶν μὲν τὰς ἀλόγους ὁρμὰς φεύγωμεν , τοῦ δὲ τὸ φρόνιμον ἵνα γινώσκοντες , μὴ ἀπατώμεθα παῤ αὐτοῦ , καὶ τῆς περιστερᾶς τὸ πρᾶον ἀναλάβωμεν .
Lemmas: 18 . εἰμί μέν οὖν , ὡς πολλάκις εἶπον , ὁ αὐτός εἰμί ἐγώ ὁ ὁ Θεός Λόγος , καί οὐδείς ἐγώ διαφέρω ἢ χρόνος , ἵστημι ἐγώ ὅμοιος , καί ὁ αὐτός ἔχω χώρα παρά ὁ πατήρ , ὅς καί ἐγώ ἔχω · καί μήτε μονογενής , μήτε μόνος Λόγος , ἢ Σοφία ὁ πατήρ λέγω · ἀλλά κοινός ἵστημι κατά πᾶς ἐγώ ὁ ὅμοιος ὁ αὐτός ὄνομα . Δίκαιος γάρ , ὅς εἰμί φύσις εἷς , οὗτος εἰμί καί ὁ ὄνομα κοινός , κἀν ὁ χρόνος ἀλλήλων διαφέρω . Ἄνθρωπος γάρ ὁ Ἀδάμ , ἄνθρωπος δέ καί ὁ Παῦλος , ἄνθρωπος δέ καί ὁ νῦν γίγνομαι · καί οὐ ὁ χρόνος ἀλλοιόω ὁ φύσις ὁ γένος . εἰμί τοίνυν καί ὁ Λόγος χρόνος μόνος ἐγώ διαφέρω , ἐσθίω καί ἐγώ ὡς ἐκεῖνος εἰμί . ἀλλά οὔτε ἐγώ Λόγος ἢ Σοφία , οὔτε ἐκεῖνος κτίσμα ἢ ποίημα τυγχάνω εἰμί · ἐπεί διά τίς ὁ πᾶς ἐκ ὁ εἷς γίγνομαι , καί μόνος εἰμί αὐτός Λόγος ; ἀλλά γάρ , εἰμί καί ἐκεῖνος λέγω τοιοῦτος πρέπω , ἀλλά ἐγώ ἀπρεπής ἐνθυμέομαι ὁ ἐκεῖνος βλασφημία · καί εἰμί καί οὐδέ περιεργάζω τίς ὁ ῥητός χρή πρός ὁ οὗτος φανερός καί εὐσεβής διάνοια , καί ὁ ἐν ἐγώ ὀρθός πίστις · ὅμως ἵνα καί ἐντεῦθεν δείκνυμι ἀσεβής , φέρω σύντομος , ὡς παρά ὁ πατήρ μανθάνω , ἐκ ὁ ῥητός ὁ ἑτεροδοξία ἐκεῖνος ἐλέγχω . ἔθος ὁ θεῖος γράφω ὁ κατά φύσις εἰμί πρᾶγμα , οὗτος ὁ ἄνθρωπος εἰς εἰκών καί παράδειγμα λαμβάνω · οὗτος δέ ποιέω , ἵνα ἐκ ὁ κατά φύσις ἐκεῖνος ὁ ἐκ προαίρεσις φαίνω ὁ ἄνθρωπος κίνημα · καί οὕτως ἢ φαῦλος ἢ δίκαιος ὁ οὗτος δείκνυμι τρόπος . ἐπί μέν οὖν ὁ φαῦλος , ὡς ἐάν παραγγέλλω , Μή γίγνομαι ὡς ἵππος καί ἡμίονος , ὅς οὐ εἰμί σύνεσις · ἢ καί ὅταν , μέμφομαι ὁ οὗτος γίγνομαι , λέγω , Ἄνθρωπος ἐν τιμή εἰμί οὖον συνίημι · παρασυμβάλλω ὁ κτῆνος ὁ ἀνόητος , καί ὁμοιόω αὐτός · καί πάλιν ἵππος θηλυμανής γίγνομαι καί ὁ Σωτήρ δέ . ὁ μέν Ἡρώδης δείκνυμι ὁποῖος εἰμί , λέγω , εἶπον ὁ ἀλώπηξ ταύτῃ·’ ὁ δέ μαθητής παραγγέλλω , Ἰδού ἀποστέλλω σύ ὡς πρόβατον ἐν μέσος λύκος · γίγνομαι οὖν φρόνιμος ὡς ὁ ὄφις , καί ἀκέραιος ὡς ὁ περιστεραί.’ Ἐλέγω δέ οὗτος , οὐ ἵνα ὁ φύσις γίγνομαι κτῆνος , ἢ γίγνομαι ὄφις καί περιστερά · οὖον γάρ οὕτως ἐγώ αὐτός ποιέω · διό οὐδέ οὗτος οἶδα ὁ φύσις · ἀλλά ἵνα ἐγώ ὁ μέν ὁ ἄλογος ὁρμή φεύγω , ὁ δέ ὁ Φρόνιμον ἵνα γιγνώσκω , μή ἀπατάω παρά αὐτός , καί ὁ περιστερά ὁ πρᾶος ἀναλαμβάνω .