athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 43
43 . Τίνος οὖν ἕνεκεν , γινώσκων , οὐκ εἶπε φανερῶς τότε τοῖς μαθηταῖς , οὐδενός ἐστι περιεργάσασθαι , ἃ σεσιώπηκεν αὐτός . ‘Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν Κυρίου ; ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο;’ Τίνος δὲ χάριν γινώσκων ἔλεγεν , ὅτι ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδεν,ʼ οὐδένα τῶν πιστῶν ἀγνοεῖν οἶμαι , ὅτι καὶ τοῦτο οὐδὲν ᾗττον διὰ τὴν σάρκα ὡς ἄνθρωπος ἔλεγεν . Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτο ἐλάττωμα τοῦ Λόγου ἐστὶν , ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως , ἧς ἐστιν ἴδιον καὶ τὸ ἀγνοεῖν . Καὶ τοῦτο πάλιν ἄν τις ἴδοι καλῶς , ἐὰν καὶ τὸν καιρὸν ἐξετάζῃ μετὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς , πότε καὶ τίσιν ἔλεγε ταῦτα ὁ Σωτήρ . Οὐ τοίνυν ὅτε ὁ οὐρανὸς δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο , οὐδʼ ὅτε ἦν παῤ αὐτῷ τῷ Πατρὶ ὁ Λόγος ‘ἁρμόζωνʼ τὰ πάντα , οὐδὲ πρὸ τοῦ γενέσθαι ἄνθρωπος ἔλεγε ταῦτα · ἀλλʼ ὅτε ‘ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο.’ Διὰ τοῦτο καὶ πάντα , ὅσα μετὰ τὸ γενέσθαι ἄνθρωπος , ἀνθρωπίνως λέγει , ταῦτα τῇ ἀνθρωπότητι δίκαιον ἀνατιθέναι . Τοῦ μὲν γὰρ Λόγου ἴδιόν ἐστιν εἰδέναι τὰ πεποιημένα , καὶ τούτων τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ τέλος μὴ ἀγνοεῖν · αὐτοῦ γάρ ἐστιν ἔργα · καὶ οἶδεν ὁπόσα , καὶ ἕως τίνος τὴν σύστασιν αὐτῶν εἰργάσατο . Εἰδὼς δὲ τὴν ἀρχὴν ἑκάστου καὶ τὸ τέλος , οἶδε πάντως καὶ τὸ καθόλου καὶ κοινὸν πάντων τέλος . Ἀμέλει λέγων ἐν τῷ εὐαγγελίῳ περὶ τοῦ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον αὐτοῦ , ‘Πάτερ , ἐλήλυθεν ἡ ὥρα , δόξασόν σου τὸν Υἱὸν,ʼ δῆλός ἐστιν ὅτι καὶ τὴν περὶ τοῦ πάντων τέλους ὥραν , ὡς μὲν Λόγος , γινώσκει , ὡς δὲ ἄνθρωπος , ἀγνοεῖ · ἀνθρώπου γὰρ ἴδιον τὸ ἀγνοεῖν , καὶ μάλιστα ταῦτα . Ἀλλὰ καὶ τοῦτο τῆς φιλανθρωπίας ἴδιον τοῦ Σωτῆρος . Ἐπειδὴ γὰρ γέγονεν ἄνθρωπος , οὐκ ἐπαισχύνεται διὰ τὴν σάρκα τὴν ἀγνοοῦσαν εἰπεῖν , ‘οὐκ οἶδα,ʼ ἵνα δείξῃ ὅτι , εἰδὼς ὡς Θεὸς , ἀγνοεῖ σαρκικῶς . Οὐκ εἴρηκε γοῦν , ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ οἷδεν,ʼ ἵνα μὴ ἡ θεότης ἀγνοοῦσα φαίνηται · ἀλλʼ ἀπλῶς , ‘οὐδὲ ὁ Υἱὸς,ʼ ἵνα τοῦ ἐξ ἀνθρώπων γενομένου Υἱοῦ ἡ ἄγνοια ᾖ .
Lemmas: 43 . τίς οὖν ἕνεκα , γιγνώσκω , οὐ εἶπον φανερῶς τότε ὁ μαθητής , οὐδείς εἰμί περιεργάζομαι , ὁ σιωπάω αὐτός . Τίς γάρ γιγνώσκω νόος κύριος ; ἢ τίς σύμβουλος αὐτός γίγνομαι τίς δέ χάρις γιγνώσκω λέγω , ὅτι οὐδός ὁ υἱός οἶδα οὐδείς ὁ πιστός ἀγνοέω οἴομαι , ὅτι καί οὗτος οὐδείς κακός διά ὁ σάρξ ὡς ἄνθρωπος λέγω . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος ἐλάττωμα ὁ Λόγος εἰμί , ἀλλά ὁ ἀνθρώπινος φύσις , ὅς εἰμί ἴδιος καί ὁ ἀγνοέω . καί οὗτος πάλιν ἄν τις ὁράω καλῶς , ἐάν καί ὁ καιρός ἐξετάζω μετά συνείδησις ἀγαθός , πότε καί τίσις λέγω οὗτος ὁ Σωτήρ . οὖον τοίνυν ὅτε ὁ οὐρανός διά αὐτός γίγνομαι , οὐδέ ὅτε εἰμί παρά αὐτός ὁ πατήρ ὁ Λόγος ἁρμόζω ὁ πᾶς , οὐδέ πρό ὁ γίγνομαι ἄνθρωπος λέγω οὗτος · ἀλλά ὅτε ὅς Λόγος σάρξ γίγνομαι Ζεύς οὗτος καί πᾶς , ὅσος μετά ὁ γίγνομαι ἄνθρωπος , ἀνθρώπινος λέγω , οὗτος ὁ ἀνθρωπότης Δίκαιος ἀνατίθημι . ὁ μέν γάρ Λόγος ἴδιος εἰμί οἶδα ὁ ποιέω , καί οὗτος ὁ ἀρχή καί ὁ τέλος μή ἀγνοέω · αὐτός γάρ εἰμί ἔργον · καί οἶδα ὁπόσος , καί ἠώς τίς ὁ σύστασις αὐτός ἐργάζομαι . εἰδώς δέ ὁ ἀρχή ἕκαστος καί ὁ τέλος , οἶδα πάντως καί ὁ καθόλου καί κοινός πᾶς τέλος . ἀμέλει λέγω ἐν ὁ εὐαγγέλιον περί ὁ κατά ὁ ἀνθρώπινος αὐτός , ‘Πάτερ , ἔρχομαι ὁ ὥρα , δοξάζω σύ ὁ Υἱὸν,ʼ δῆλος εἰμί ὅτι καί ὁ περί ὁ πᾶς τέλος ὥρα , ὡς μέν Λόγος , γιγνώσκω , ὡς δέ ἄνθρωπος , ἀγνοέω · ἄνθρωπος γάρ ἴδιος ὁ ἀγνοέω , καί μάλιστα οὗτος . ἀλλά καί οὗτος ὁ φιλανθρωπία ἴδιος ὁ Σωτήρ . ἐπεί γάρ γίγνομαι ἄνθρωπος , οὐ ἐπαισχύνομαι διά ὁ σάρξ ὁ ἀγνοέω εἶπον , οὐ οἶδα ἵνα δείκνυμι ὅτι , εἰδοί ὡς θεός , ἀγνοέω σαρκικός . οὐ εἴρω γοῦν , οὐδός ὁ υἱός ὁ Θεός οἶδα ἵνα μή ὁ θεότης ἀγνοέω φαίνω · ἀλλά ἀπλόος , οὐδός ὁ Υ̓ ἵνα ὁ ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι υἱός ὁ ἄγνοια εἰμί .