athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 36
36 . Ἵνα γὰρ μή τις , βλέπων τὸν Υἱὸν ἔχοντα πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ , ἐκ τῆς ἀπαραλλάκτου ὁμοιότητος καὶ ταυτότητος ὧν ἔχει , πλανηθεὶς κατὰ Σαβέλλιον ἀσεβήσῃ , νομίσας αὐτὸν εἶναι τὸν Πατέρα · διὰ τοῦτο τὸ ‘ἐδόθη μοι καὶ τὸ’ ἔλαβον,’ καὶ τὸ ‘παρεδόθη μοι,’ εἴρηκεν , ὑπὲρ τοῦ μόνον δεῖξαι ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτὸς ὁ Πατὴρ , ἀλλὰ τοῦ Πατρὸς ὁ Λόγος , καὶ ὁ ἀΐδιος Υἱός ἐστιν , ὁ διὰ μὲν τὴν ὁμοιότητα τοῦ Πατρὸς ἔχων ἀϊδίως ἅπερ ἔχει παῤ αὐτοῦ , διὰ δὲ τὸ εἶναι αὐτὸν Υἱὸν , ἐκ τοῦ Πατρὸς ἔχει ἅπερ ἀϊδίως ἔχει . Ὅτι γὰρ τὸ ‘ἐδόθη,ʼ καὶ τὸ ‘παρεδόθη,ʼ καὶ τὰ ὅμοια τούτοις , οὐκ ἐλαττοῖ τὴν θεότητα τοῦ Υἱοῦ , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον δείκνυσιν αὐτὸν ἀληθῶς Υἱὸν , ἔξεστι καὶ ἀπʼ αὐτῶν τῶν ῥητῶν καταμαθεῖν . Εἰ γὰρ ‘πάνταʼ αὐτῷ παρεδόθη , πρῶτον μὲν ἄλλος ἐστὶ τῶν πάντων , ὧν παρέλαβεν · ἔπειτα , ‘πάντων ὢν κληρονόμος,’ μόνος ὁ Υἱός ἐστι καὶ ἴδιος κατʼ οὐσίαν τοῦ Πατρός . Εἰ γὰρ εἶς ἦν τῶν πάντων , οὐ πάντων ἦν αὐτὸς κληρονόμος · ἀλλὰ καὶ ἕκαστος ἐλάμβανεν , ὡς ἤθελε καὶ ἐδίδου ὁ Πατήρ . Νῦν δὲ , πάντα λαμβάνων αὐτὸς , ἄλλος ἐστὶ τῶν πάντων καὶ μόνος ἴδιος τοῦ Πατρός . Ὅτι δὲ πάλιν τὸ ‘ἐδόθη,ʼ καὶ ‘παρεδόθη,’ οὐ τό ποτε μὴ ἔχειν αὐτὸν δείκνυσι , δυνατὸν ἐκ τοῦ ὁμοίου ῥητοῦ καὶ περὶ πάντων συνιδεῖν τὸ τοιοῦτον . Φησὶ γὰρ αὐτὸς ὁ Σωτήρ · ‘ὥσπερ ὁ Πατὴρ ζωὴν ἔχει ἐν ἑαυτῷ , οὕτως καὶ τῷ Υἱῷ δέδωκε ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ.’ Ἐκ μὲν γὰρ τοῦ λέγειν , ‘δέδωκε,ʼ σημαίνει ἑαυτὸν μὴ εἶναι τὸν Πατέρα · ἐν δὲ τῷ λέγειν , ‘οὕτως,ʼ δείκνυσι τὴν πρὸς τὸν Πατέρα τοῦ Υἱοῦ φυσικὴν ὁμοιότητα καὶ ἰδιότητα . Εἰ μὲν οὖν ἦν ποτε ὅτε οὐκ εἶχεν ὁ Πατὴρ , δῆλον ὅτι καὶ ὁ Υἱὸς ἦν ὅτε οὐκ εἶχεν · ὡς γὰρ ὁ Πατὴρ , οὕτως καὶ ὁ Υἱὸς ἔχει . Εἰ δὲ ἀσεβὲς μὲν τοῦτο λέγειν , εὐσεβὲς δὲ μᾶλλόν ἐστιν εἰπεῖν ὅτι ἀεὶ ἔχει ὁ Πατὴρ , πῶς οὐκ ἄτοπον , τοῦ Υἱοῦ λέγοντος ὅτι ὡς ὁ Πατὴρ ἔχει , οὕτως καὶ ὁ Υἱὸς ἔχει , τούτους λέγειν μὴ οὕτως ἔχειν , ἀλλʼ ἄλλως ἔχειν ; Μᾶλλον οὖν ὁ Λόγος πιστός ἐστι , καὶ πάντα , ἃ λέγει εἰληφέναι , ἀεὶ ἔχων , αὐτὰ ἔχει παρὰ τοῦ Πατρός · καὶ ὁ μὲν Πατὴρ οὐ παρά τινος , ὁ δὲ Υἱὸς παρὰ τοῦ Πατρὸς ἔχει . Ὡς γὰρ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπαυγάσματος , εἰ αὐτὸ τὸ ἀπαύγασμα λέγοι , ‘Πάντα τόπον δέδωκέ μοι τὸ φῶς φωτίζειν · καὶ οὐκ ἀπʼ ἐμαυτοῦ φωτίζω , ἀλλʼ ὡς τὸ φῶς βούλεται · τοῦτο δὲ λέγον , οὐ τό ποτε μὴ ἔχειν ἑαυτὸ δείκνυσιν , ἀλλʼ ὅτι ‘τοῦ φωτὸς ἴδιόν εἰμι , καὶ τὰ ἐκείνου πάντα ἐμά ἐστιν . Οὕτως καὶ πλέον ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ νοεῖν ἔξεστι . Καὶ γὰρ πάντα δεδωκὼς ὁ Πατὴρ τῷ Υἱῷ , πάντα πάλιν ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ ἔχει · καὶ τοῦ Υἱοῦ δὲ ἔχοντος , πάλιν ὁ Πατὴρ αὐτὰ ἔχει . Ἡ γὰρ τοῦ Υἱοῦ θεότης τοῦ Πατρὸς θεότης ἐστί καὶ οὕτως ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ τῶν πάντων τὴν πρόνοιαν ποιεῖται .
Lemmas: 36 . ἵνα γάρ μή τις , βλέπω ὁ υἱός ἔχω πᾶς ὅσος ἔχω ὁ πατήρ , ἐκ ὁ ἀπαράλλακτος ὁμοιότης καί ταυτότης ὅς ἔχω , πλανάω κατά Σαβέλλιος ἀσεβέω , νομίζω αὐτός εἰμί ὁ πατήρ · διά οὗτος ὁ δίδωμι ἐγώ καί τις ἔλαβον,’ καί ὁ παραδίδωμι μοι,’ εἴρω , ὑπέρ ὁ μόνος δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί αὐτός ὁ πατήρ , ἀλλά ὁ πατήρ ὁ Λόγος , καί ὁ ἀΐδιος υἱός εἰμί , ὁ διά μέν ὁ ὁμοιότης ὁ πατήρ ἔχω ἀΐδιος ὅσπερ ἔχω παρά αὐτός , διά δέ ὁ εἰμί αὐτός υἱός , ἐκ ὁ πατήρ ἔχω ὅσπερ ἀΐδιος ἔχω . ὅτι2 γάρ ὁ οἶδα καί ὁ ‘παρεδόθη,ʼ καί ὁ ὅμοιος οὗτος , οὐ ἐλασσόω ὁ θεότης ὁ υἱός , ἀλλά καί μᾶλλον δείκνυμι αὐτός ἀληθής υἱός , ἔξεστι καί ἀπό αὐτός ὁ ῥητός καταμανθάνω . εἰμί γάρ πάντης αὐτός παραδίδωμι , πρῶτος μέν ἄλλος εἰμί ὁ πᾶς , ὅς παραλαμβάνω · ἔπειτα , πάντω εἰμί κληρονόμος μόνος ὁ υἱός εἰμί καί ἴδιος κατά οὐσία ὁ πατήρ . εἰμί γάρ εἰμί εἰμί ὁ πᾶς , οὖον πᾶς εἰμί αὐτός κληρονόμος · ἀλλά καί ἕκαστος λαμβάνω , ὡς ἐθέλω καί δίδωμι ὁ Πατήρ . νῦν δέ , πᾶς λαμβάνω αὐτός , ἄλλος εἰμί ὁ πᾶς καί μόνος ἴδιος ὁ πατήρ . ὅτι2 δέ πάλιν ὁ οἶδα καί ‘παρεδόθη,’ οὖον ὁ ποτός μή ἔχω αὐτός δείκνυμι , δυνατός ἐκ ὁ ὁμοιόω ῥητός καί περί πᾶς συνοράω ὁ τοιοῦτος . φημί γάρ αὐτός ὁ Σωτήρ · ὥσπερ ὁ πατήρ ζωή ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , οὕτως καί ὁ υἱός δίδωμι ζωή ἔχω ἐν ἑαυτός ἐκ μέν γάρ ὁ λέγω , ‘δέδωκε,ʼ σημαίνω ἑαυτοῦ μή εἰμί ὁ πατήρ · ἐν δέ ὁ λέγω , οὗτος δείκνυμι ὁ πρός ὁ πατήρ ὁ υἱός φυσικός ὁμοιότης καί ἰδιότης . εἰμί μέν οὖν εἰμί ποτός ὅτε οὐ ἔχω ὁ πατήρ , δῆλος ὅτι καί ὁ υἱός εἰμί ὅτε οὐ ἔχω · ὡς γάρ ὁ πατήρ , οὕτως καί ὁ υἱός ἔχω . εἰμί δέ ἀσεβής μέν οὗτος λέγω , εὐσεβής δέ μάλα εἰμί εἶπον ὅτι ἀεί ἔχω ὁ πατήρ , πῶς οὐ ἄτοπος , ὁ υἱός λέγω ὅτι ὡς ὁ πατήρ ἔχω , οὕτως καί ὁ υἱός ἔχω , οὗτος λέγω μή οὕτως ἔχω , ἀλλά ἄλλως ἔχω ; μᾶλλος οὖν ὁ Λόγος πιστός εἰμί , καί πᾶς , ὁ λέγω λαμβάνω , ἀεί ἔχω , αὐτός ἔχω παρά ὁ πατήρ · καί ὁ μέν πατήρ οὖον παρά τις , ὁ δέ υἱός παρά ὁ πατήρ ἔχω . ὡς γάρ καί ἐπί ὁ ἀπαύγασμα , εἰμί αὐτός ὁ ἀπαύγασμα λέγω , Πάντης τόπος δίδωμι ἐγώ ὁ φάος φωτίζω · καί οὐ ἀπό ἐμαυτοῦ φωτίζω , ἀλλά ὡς ὁ φάος βούλομαι · οὗτος δέ λέγω , οὖον ὁ ποτός μή ἔχω ἑαυτοῦ δείκνυμι , ἀλλά ὅτι τοῦτος φάος ἴδιος εἰμί , καί ὁ ἐκεῖνος πᾶς ἐμός εἰμί . οὕτως καί πλέω ἐπί ὁ υἱός νοέω ἔξεστι . καί γάρ πᾶς δίδωμι ὁ πατήρ ὁ υἱός , πᾶς πάλιν ὁ πατήρ ἐν ὁ υἱός ἔχω · καί ὁ υἱός δέ ἔχω , πάλιν ὁ πατήρ αὐτός ἔχω . ὁ γάρ ὁ υἱός θεότης ὁ πατήρ θεότης εἰμί καί οὕτως ὁ πατήρ ἐν ὁ υἱός ὁ πᾶς ὁ πρόνοια ποιέω .