athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 10
10 . Ἀλλὰ καὶ πρὸς ταῦτα πάλιν ἐπιχειροῦσι φιλονεικεῖν ταῖς · ἰδίαις μυθοπλαστίαις , λέγοντες μὴ οὕτως εἶναι τὸν Υἱὸν καὶ τὸν Πατέρα ‘ἕν,ʼ μηδὲ ‘ὅμοιον,’ ὡς ἡ ἐκκλησία κηρύσσει , ἀλλʼ ὡς αὐτοὶ θέλουσι . Φασὶ γάρ · ‘Ἐπεὶ ἃ θέλει ὁ Πατὴρ , ταῦτα θέλει καὶ ὁ Υἱὸς , καὶ οὔτε τοῖς νοήμασιν οὔτε τοῖς κρίμασιν ἀντίκειται , ἀλλʼ ἐν πᾶσίν ἐστι σύμφωνος αὐτῷ , τὴν ταὐτότητα τῶν δογμάτων καὶ τὸν ἀκόλουθον καὶ συνηρτημένον τῇ τοῦ Πατρὸς διδασκαλίᾳ ἀποδιδοὺς λόγον , διὰ τοῦτο αὐτὸς καὶ ὁ Πατὴρ ἕν εἰσι.’ Ταῦτα γὰρ οὐ μόνον εἰπεῖν , ἀλλὰ καὶ γράψαι τινὲς ἐξ αὐτῶν τετολμήκασι . Τούτου δὲ τί ἄν τις ἀτοπώτερον ἢ ἀλογώτερον εἴποι ; εἰ γὰρ διὰ ταῦτα ἕν εἰσιν ὁ Υἱὸς καὶ ὁ Πατὴρ , καὶ εἰ οὕτως ὅμοιός ἐστιν ὁ Λόγος τῷ Πατρὶ , ὥρα καὶ τοὺς ἀγγέλους , καὶ τὰ ἄλλα ἡμῶν τὰ ὑπερκείμενα , ἀρχάς τε καὶ ἐξουσίας , καὶ θρόνους καὶ κυριότητας , καὶ τὰ φαινόμενα , ἥλιόν τε καὶ σελήνην , καὶ τοὺς ἀστέρας εἶναι καὶ αὐτοὺς , ὡς τὸν Υἱὸν , υἱοὺς , λέγεσθαι δὲ καὶ περὶ τούτων ὅτι αὐτοὶ καὶ ὁ Πατὴρ ‘ἕνʼ εἰσι , καὶ ἕκαστος εἰκὼν καὶ Λόγος ἐστι τοῦ Θεοῦ . Ἃ γὰρ θέλει ὁ Θεὸς , ταῦτα θέλουσι καὶ αὐτοί · καὶ οὔτε τοῖς κρίμασιν οὔτε τοῖς δόγμασι διαφωνοῦσιν , ἀλλʼ ἐν πᾶσίν εἰσιν ὑπήκοοι τῷ πεποιηκότι . Οὐκ ἂν γὰρ ἔμειναν ἐν τῇ ἰδίᾳ δόξῃ , εἰ μὴ ἅπερ ἤθελεν ὁ Πατὴρ , ταῦτα καὶ αὐτοὶ ἠβούλοντο . Ὁ γοῦν μὴ μείνας , ἀλλὰ παραφρονήσας , ἤκουσε · ‘Πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος , ὁ πρωῒ ἀνατέλλων ; ʼ πῶς οὖν , τούτων οὕτως ὄντων , μόνος οὗτος Υἱὸς μονογενὴς καὶ Λόγος καὶ Σοφία ἐστίν ; ἢ πῶς , τοσούτων ὄντων ὁμοίων τῷ Πατρὶ , μόνος οὗτος εἰκών ἐστι ; καὶ γὰρ καὶ ἐν ἀνθρώποις εὑρεθήσονται πολλοὶ ὅμοιοι τῷ Πατρὶ , πλεῖστοι μὲν μάρτυρες γενόμενοι , καὶ πρὸ αὐτῶν οἱ ἀπόστολοι καὶ προφῆται , καὶ πάλιν πρὸ τούτων οἱ πατριάρχαι · πολλοί τε καὶ νῦν ἐφύλαξαν τὴν τοῦ Σωτῆρος ἐντολὴν , γενόμενοι ‘οἰκτίρμονες , ὡς ὁ Πατὴρ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,᾿ καὶ τηρήσαντες τὸ ‘Γίνεσθε οὖν μιμηταὶ τοῦ Θεοῦ , ὡς τέκνα ἀγαπητά · καὶ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ , καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς.’ ‘Μιμηταὶ δὲ γεγόνασιʼ κοί τοῦ Παύλου πολλοὶ , ὡς κἀκεῖνος ‘τοῦ Χριστοῦ·’ καὶ ὅμως οὐδεὶς τούτων οὔτε ‘Λόγος,’ οὔτε ‘Σοφία,’ οὔτε ‘μονογενὴς Υἱὸς,’ οὔτε ‘εἰκών’ ἐστιν , οὔτε τις τούτων ἀπετόλμησεν εἰπεῖν · ‘Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν,’ ἢ , ‘ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί.᾿ Ἁλλὰ περὶ μὲν πάντων εἴρηται , ‘Τίς ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς , Κύριε ; ’ καὶ , ‘Τίς ὁμοιωθήσεται τῷ Κυρίῳ ἐν υἱοῖς Θεοῦ ; ’ περὶ δὲ αὐτοῦ , ὅτι μόνος εἰκὼν ἀληθινὴ καὶ φύσει τοῦ Πατρός ἐστιν . Εἰ γὰρ καὶ ‘κατʼ εἰκόνα’ γεγόναμεν , καὶ ‘εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ’ ἐχρηματίσαμεν , ἀλλʼ οὐ δι᾿ ἑαυτοὺς πάλιν , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐνοικήσασαν ἐν ἡμῖν εἰκόνα καὶ ἀληθῆ δόξαν τοῦ Θεοῦ , ἥτις ἐστὶν ὁ Λόγος αὐτοῦ , ὁ δι’ ἡμᾶς ὕστερον γενόμενος σὰρξ , ταύτην τῆς κλήσεως ἔχομεν τὴν χάριν .
Lemmas: 10 . ἀλλά καί πρός οὗτος πάλιν ἐπιχειρέω φιλονεικέω ὁ · ἴδιος μυθοπλαστία , λέγω μή οὕτως εἰμί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ εἰμί μηδέ ‘ὅμοιον,’ ὡς ὁ ἐκκλησία κηρύσσω , ἀλλά ὡς αὐτός ἐθέλω . φημί γάρ · Ἐπεί ὁ ἐθέλω ὁ πατήρ , οὗτος ἐθέλω καί ὁ υἱός , καί οὔτε ὁ νόημα οὔτε ὁ κρίμα ἀντίκειμαι , ἀλλά ἐν πᾶς εἰμί σύμφωνος αὐτός , ὁ ταὐτότης ὁ δόγμα καί ὁ ἀκόλουθος καί συναρτάω ὁ ὁ πατήρ διδασκαλία ἀποδίδωμι λόγος , διά οὗτος αὐτός καί ὁ πατήρ εἷς εἰσέρχομαι οὗτος γάρ οὖον μόνος εἶπον , ἀλλά καί γράφω τις ἐκ αὐτός τολμάω . οὗτος δέ τίς ἄν τις ἄτοπος ἢ ἄλογος εἶπον ; εἰμί γάρ διά οὗτος εἷς εἰμί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ , καί εἰμί οὕτως ὅμοιος εἰμί ὁ Λόγος ὁ πατήρ , ὥρα καί ὁ ἄγγελος , καί ὁ ἄλλος ἐγώ ὁ ὑπέρκειμαι , ἀρχή τε καί ἐξουσία , καί θρόνος καί κυριότης , καί ὁ φαίνω , ἥλιος τε καί σελήνη , καί ὁ ἀστήρ εἰμί καί αὐτός , ὡς ὁ υἱός , υἱός , λέγω δέ καί περί οὗτος ὅτι αὐτός καί ὁ πατήρ ὅς εἰμί , καί ἕκαστος εἰκών καί Λόγος εἰμί ὁ Θεός . ἁ γάρ ἐθέλω ὁ θεός , οὗτος ἐθέλω καί αὐτός · καί οὔτε ὁ κρίμα οὔτε ὁ δόγμα διαφωνέω , ἀλλά ἐν πᾶς εἰμί ὑπήκοος ὁ ποιέω . οὐ εἄν γάρ μένω ἐν ὁ ἴδιος δόξα , εἰμί μή ὅσπερ ἐθέλω ὁ πατήρ , οὗτος καί αὐτός βούλομαι . ὁ γοῦν μή μένω , ἀλλά παραφρονέω , ἀκούω · Πῶς ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός ὁ Ἑωσφόρος , ὁ πρωΐ ἀνατέλλω ; ʼ πῶς οὖν , οὗτος οὕτως εἰμί , μόνος οὗτος υἱός μονογενής καί Λόγος καί Σοφία εἰμί ; ἢ πῶς , τοσοῦτος εἰμί ὅμοιος ὁ πατήρ , μόνος οὗτος εἰκών εἰμί ; καί γάρ καί ἐν ἄνθρωπος εὑρίσκω πολύς ὅμοιος ὁ πατήρ , πλεῖστος μέν μάρτυς γίγνομαι , καί πρό αὐτός ὁ ἀπόστολος καί προφήτης , καί πάλιν πρό οὗτος ὁ πατριάρχης · πολύς τε καί νῦν φυλάσσω ὁ ὁ Σωτήρ ἐντολή , γίγνομαι οἰκτίρμων , ὡς ὁ πατήρ ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί τηρέω ὁ ‘Γίνεσθε οὖν μιμητής ὁ Θεός , ὡς τέκνον ἀγαπητός · καί περιπατέω ἐν ἀγάπη , καθώς καί ὁ Χριστός ἀγαπάω ἡμεῖς Μιμητής δέ γίγνομαι κοί ὁ Παῦλος πολύς , ὡς ἐκεῖνος τοῦτος Χριστός καί ὅμως οὐδείς οὗτος οὔτε Λόγος οὔτε Σοφία οὔτε μονογενής Υἱὸς,’ οὔτε εἰκών εἰμί , οὔτε τις οὗτος ἀποτολμάω εἶπον · Ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί ἢ , ἐγώ ἐν ὁ πατήρ καί ὁ πατήρ ἐν ἐμός ἀλλά περί μέν πᾶς εἴρω , Τίς ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος ; ’ καί , Τίς ὁμοιόω ὁ κύριος ἐν υἱός Θεός ; ’ περί δέ αὐτός , ὅτι μόνος εἰκών ἀληθινός καί φύσις ὁ πατήρ εἰμί . εἰμί γάρ καί ‘κατʼ εἰκόνα γίγνομαι , καί εἰκών καί δόξα Θεός χρηματίζω , ἀλλά οὖον διά ἑαυτοῦ πάλιν , ἀλλά διά ὁ ἐνοικέω ἐν ἐγώ εἰκών καί ἀληθής δόξα ὁ Θεός , ὅστις εἰμί ὁ Λόγος αὐτός , ὁ διά ἐγώ ὕστερος γίγνομαι σάρξ , οὗτος ὁ κλῆσις ἔχω ὁ χάρις .