athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 21
21 . Εἰ γοῦν δυνατὸν ἦν γενέσθαι ἡμᾶς ὡς ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ , ἔδει λέγειν , ‘ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν σοὶ ἓν ὦσιν,’ ὥσπερ ἐστὶν ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρί · νῦν δὲ τοῦτο μὲν οὐκ εἴρηκε · λέγων δὲ τὸ ‘ἐν ἡμῖν,’ ἔδειξε τὴν διάστασιν καὶ τὴν διαφοράν · ὅτι αὐτὸς μὲν μόνος ἐν μόνῳ τῷ Πατρί ἐστιν , ὡς μόνος Λόγος καὶ Σοφία , ἡμεῖς δὲ ἐν Υἱῷ , καὶ δι᾿ αὐτοῦ τῷ Πατρί . Τοῦτο δὲ λέγων , οὐδὲν ἕτερον ἐσήμανεν ἢ ὅτι ‘τῇ ἡμῶν ἑνότητι γένοιντο καὶ αὐτοὶ ἓν πρὸς ἀλλήλους οὕτως , ὡς ἡμεῖς ἕν ἐσμεν φύσει καὶ ἀληθείᾳ · ἄλλως δὲ οὐκ ἂν γένοιντο ἓν , εἰ μὴ ἐν ἡμῖν μάθωσι τὴν ἑνότητα.’ Καὶ ὅτι τὸ ‘ἐν ἡμῖν’ ταύτην ἔχει τὴν σημασίαν , ἀκοῦσαι Παύλου λέγοντος ἔστι · ‘Ταῦτα δὲ μετεσχημάτισα εἰς ἐμαυτὸν καὶ Ἀπολλὼ , ἵνα ἐν ἡμῖν μάθητε τὸ μὴ ὑπὲρ ἃ γέγραπται φυσιοῦσθαι.’ Τὸ ἄρα ἐν ἡμῖν οὐκ ἔστιν ‘ἐν τῷ Πατρὶ , ὡς ἔστιν ὁ Υἱὸς ἐν αὐτῷ,’ ἀλλὰ παράδειγμα καὶ εἰκὼν , ἀντὶ τοῦ εἰπεῖν ‘ἐξ ἡμῶν μαθέτωσαν.’ Ὡς γὰρ ὁ Παῦλος τοῖς Κορινθίοις , οὕτως ἡ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς ἑνότης τοῖς πᾶσιν ὑπογραμμὸς καὶ μάθησίς ἐστι , καθʼ ἣν δύνανται μανθάνειν , βλέποντες εἰς τὴν κατὰ φύσιν ἑνότητα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ , πῶς καὶ αὐτοὶ ὀφείλουσιν ‘ἕν’ πρὸς ἀλλήλους γίνεσθαι τῷ φρονήματι . Εἰ δὲ δεῖ καὶ ἑτέρως ἀπολογήσασθαι περὶ τοῦ ῥητοῦ , δύναται πάλιν τὸ ‘ἐν ἡμῖν’ ἴσον εἶναι τῷ λέγειν , ‘τῇ δυνάμει τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ,’ ἵνα ἓν γένωνται , ‘τὸ αὐτὸ λέγοντες·’ ἄνευ γὰρ Θεοῦ τοῦτο γενέσθαι ἀδύνατον · καὶ τοῦτο πάλιν ἔστιν εὑρεῖν ἐν τοῖς θείοις λόγοις , ὡς τὸ ‘ἐν τῷ Θεῷ ποιήσομεν δύναμιν,’ καὶ , ‘ἐν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιοῦμεν.’ Οὐκοῦν δῆλον ὅτι ἐν ὀνόματι Πατρὸς καὶ Υἱοῦ δυνάμεθα , τὸ ἓν γενόμενοι , βέβαιον ἔχειν τῆς ἀγάπης ‘τὸν σύνδεσμον.’ Πάλιν γὰρ , τὴν αὐτὴν διάνοιαν ἐπεκτείνων . φησὶν ὁ Κύριος · ‘Κἀγὼ τὴν δόξαν , ἣν δέδωκάς μοι , δέδωκα αὐτοῖς , ἵνα ὦσιν ἓν , καθὼς ἡμεῖς ἕν.’ Καλῶς καὶ ἐνταῦθα οὐκ εἶπεν , ‘ἵνα ὦσιν ἐν σοὶ , ὡς κἀγώ εἰμι·’ ἀλλὰ , ‘καθὼς ἡμεῖς,’ εἶπεν · ὁ δὲ λέγων ‘καθὼς’ οὐ ταυτότητα δείκνυσιν , ἀλλ’ εἰκόνα καὶ παράδειγμα τοῦ λεγομένου .
Lemmas: 21 . εἰμί γοῦν δυνατός εἰμί γίγνομαι ἐγώ ὡς ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ , ἐσθίω λέγω , ἵνα καί αὐτός ἐν σύ εἷς ὦσιν,’ ὥσπερ εἰμί ὁ υἱός ἐν ὁ πατήρ · νῦν δέ οὗτος μέν οὐ εἴρω · λέγω δέ ὁ ἐν εἰμί δείκνυμι ὁ διάστασις καί ὁ διαφορά · ὅτι αὐτός μέν μόνος ἐν μόνος ὁ πατήρ εἰμί , ὡς μόνος Λόγος καί Σοφία , ἐγώ δέ ἐν υἱός , καί διά αὐτός ὁ πατήρ . οὗτος δέ λέγω , οὐδείς ἕτερος σημαίνω ἢ ὅτι τῆ ἐγώ ἑνότης γίγνομαι καί αὐτός εἷς πρός ἀλλήλων οὕτως , ὡς ἐγώ εἷς εἰμί φύσις καί ἀλήθεια · ἄλλως δέ οὐ εἄν γίγνομαι εἷς , εἰμί μή ἐν ἐγώ μανθάνω ὁ ἑνότης καί ὅτι ὁ ἐν ἡμίνα οὗτος ἔχω ὁ σημασία , ἀκούω Παῦλος λέγω εἰμί · ‘Ταῦτα δέ μετασχηματίζω εἰς ἐμαυτοῦ καί Ἀπολλῶς , ἵνα ἐν ἐγώ μανθάνω ὁ μή ὑπέρ ὁ γράφω φυσιόω ὁ ἄρα ἐν ἐγώ οὐ εἰμί ἐν ὁ πατήρ , ὡς εἰμί ὁ υἱός ἐν αὐτός ἀλλά παράδειγμα καί εἰκών , ἀντί ὁ εἶπον ‘ἐξ ἐγώ μαθέτωσαν.’ ὡς γάρ ὁ Παῦλος ὁ Κορίνθιος , οὕτως ὁ ὁ υἱός καί ὁ πατήρ ἑνότης ὁ πᾶς ὑπογραμμός καί μάθησις εἰμί , κατά ὅς δύναμαι μανθάνω , βλέπω εἰς ὁ κατά φύσις ἑνότης ὁ πατήρ καί ὁ υἱός , πῶς καί αὐτός ὀφείλω ἕνος πρός ἀλλήλων γίγνομαι ὁ φρόνημα . εἰμί δέ δεῖ καί ἑτέρως ἀπολογέομαι περί ὁ ῥητός , δύναμαι πάλιν ὁ ἐν ἡμίνα ἴσος εἰμί ὁ λέγω , τῆ δύναμις ὁ πατήρ καί ὁ Ὑεύς ἵνα εἷς γίγνομαι , τότος αὐτός λέγω ἄνευ γάρ Θεός οὗτος γίγνομαι ἀδύνατος · καί οὗτος πάλιν εἰμί εὑρίσκω ἐν ὁ θεῖον λόγος , ὡς ὁ ἐν ὁ Θεός ποιέω δύναμιν,’ καί , ἐν σύ ὁ ἐχθρός ἐγώ κερατίζω οὐκοῦν δῆλος ὅτι ἐν ὄνομα πατήρ καί υἱός δύναμαι , ὁ εἷς γίγνομαι , βέβαιος ἔχω ὁ ἀγάπη ‘τὸν σύνδεσμος πάλιν γάρ , ὁ αὐτός διάνοια ἐπεκτείνω . φημί ὁ Κύριος · ἀγώ ὁ δόξα , ὅς δίδωμι ἐγώ , δίδωμι αὐτός , ἵνα εἰμί εἷς , καθώς ἐγώ ὅς καλῶς καί ἐνταῦθα οὐ εἶπον , ἵνα εἰμί ἐν σύ , ὡς ἐγώ εἰμί ἀλλά , κατατίθημι ἡμεῖς εἶπον · ὁ δέ λέγω καθίημι οὖον ταυτότης δείκνυμι , ἀλλά εἰκών καί παράδειγμα ὁ λέγω .