athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 5
5 . ‘Ο δὲ ἀκούων τὰ τοῦ Πατρὸς λεγόμενα ἐφʼ Υἱοῦ ὄψεται καὶ οὕτω τὸν Πατέρα ‘ἐν τῷ Υἱῷ·’ θεωρήσει δὲ καὶ τὸν Υἱὸν ‘ἐν τῷ Πατρὶ,’ ὅταν τὰ λεγόμενα ἐφ᾿ Υἱοῦ ταῦτα λέγηται καὶ ἐπὶ Πατρός . Διὰ τί δὲ τὰ τοῦ Πατρὸς ἐφʼ Υἱλοῦ λέγεται , ἢ| ὅτι ἐξ αὐτοῦ γέννημά ἐστιν ὁ Υἱός ; διὰ τί δὲ καὶ τὰ τοῦ Υἱοῦ ἴδιά ἐστι τοῦ Πατρὸς , ἢ ὅτι πάλιν τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἴδιόν ἐστι γέννημα ὁ Υἱός ; τῆς δὲ οὐσίας τοῦ Πατρὸς ἴδιον ὢν γέννημα ὁ Υἱὸς , εἰκότως καὶ τὰ τοῦ Πατρὸς λέγει ἑαυτοῦ εἶναι · ὅθεν πρεπόντως καὶ ἀκολούθως τῷ μὲν λέγειν , ‘ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν,’ ἐπήγαγεν , ‘ἵνα γνῶτε , ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί·’ τούτῳ δὲ πάλιν προσείρηκεν · ‘ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα·’ καὶ ἔστιν εἶς καὶ ὁ αὐτὸς νοῦς ἐν τοῖς τρισὶ τούτοις ῥητοῖς . Ὁ γὰρ οὕτως ἐγνωκὼς ὅτι ἕν εἰσιν ὁ Υἱὸς καὶ ὁ Πατὴρ , οἶδεν ὅτι αὐτὸς ἐν τῷ Πατρί ἐστι , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ · ἡ γὰρ τοῦ Υἱοῦ θεότης τοῦ Πατρός ἐστι , καὶ αὐτὴ ἐν τῷ Υἱῷ ἐστι · καὶ ὁ τοῦτο δὲ καταλαβὼν πέπεισται ὅτι ὁ ἑωρακὼς τὸν Υἱὸν ἑώρακε τὸν Πατέρα · ἐν γὰρ τῷ Υἱῷ ἡ τοῦ Πατρὸς θεότης θεωρεῖται . Τοῦτο δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ παραδείγματος τῆς εἰκόνος τοῦ βασιλέως προσεχέστερόν τις κατανοεῖν δυνήσεται . Ἐν γὰρ τῇ εἰκόνι τὸ εἶδος καὶ ἡ μορφὴ τοῦ βασιλέως ἐστὶ , καὶ ἐν τῷ βασιλεῖ δὲ τὸ ἐν τῇ εἰκόνι εἶδός ἐστιν . Ἀπαράλλακτος γάρ ἐστιν ἡ ἐν τῇ εἰκόνι τοῦ βασιλέως ὁμοιότης · ὥστε τὸν ἐνορῶντα τῇ εἰκόνι ὁρᾷν ἐν αὐτῇ τὸν βασιλέα , καὶ τὸν πάλιν ὁρῶντα τὸν βασιλέα ἐπιγινώσκειν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ἐν τῇ εἰκόνι , Ἐκ δὲ τοῦ μὴ διαλλάττειν τὴν ὁμοιότητα , τῷ θέλοντι μετὰ τὴν εἰκόνα θεωρῆσαι τὸν βασιλέα εἴποι ἂν ἡ εἰκών · ‘Ἐγὼ καὶ ὁ βασιλεὺς ἕν ἐσμεν·’ ἐγὼ γὰρ ἐν ἐκείνῳ εἰμὶ , κἀκεῖνος ἐν ἐμοί · καὶ ὃ ὁρᾷς ἐν ἐμοὶ , τοῦτο ἐν ἐκείνῳ βλέπεις · καὶ ὃ ἑώρακας ἐν ἐκείνῳ , τοῦτο βλέπεις ἐν ἐμοί.’ Ὁ γοῦν προσκυνῶν τὴν εἰκόνα , ἐν αὐτῇ προσκυνεῖ καὶ τὴν βασιλέα · ἡ γὰρ ἐκείνου μορφὴ καὶ τὸ εἶδός ἐστιν ἡ εἰκών . Ἐπεὶ τοίνυν καὶ ὁ Υἱὸς εἰκών ἐστι τοῦ Πατρὸς , ἐξ ἀνάγκης ἐστὶ νοεῖν , ὅτι ἡ θεότης καὶ ἡ ἰδιότης τοῦ Πατρὸς τὸ εἶναι τοῦ Υἱοῦ ἐστι . Καὶ τοῦτό ἐστιν , ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων,’ καὶ , ‘ὁ Πατὴρ ἐν ἐμο.’
Lemmas: 5 . ‘Ο δέ ἀκούω ὁ ὁ πατήρ λέγω ἐπί υἱός ὁράω καί οὗτος ὁ πατήρ ἐν ὁ Ὑἱός θεωρέω δέ καί ὁ υἱός ἐν ὁ Πατρὶ,’ ὅταν ὁ λέγω ἐπί υἱός οὗτος λέγω καί ἐπί πατήρ . Ζεύς τίς δέ ὁ ὁ πατήρ ἐπί Υἱλοῦ λέγω , ἤ ὅτι ἐκ αὐτός γέννημα εἰμί ὁ υἱός ; διά τίς δέ καί ὁ ὁ υἱός ἴδιος εἰμί ὁ πατήρ , ἢ ὅτι πάλιν ὁ οὐσία αὐτός ἴδιος εἰμί γέννημα ὁ υἱός ; ὁ δέ οὐσία ὁ πατήρ ἴδιος εἰμί γέννημα ὁ υἱός , εἰκότως καί ὁ ὁ πατήρ λέγω ἑαυτοῦ εἰμί · ὅθεν πρεπόντως καί ἀκόλουθος ὁ μέν λέγω , ἐγώ καί ὁ πατήρ εἷς εἰμί ἐπάγω , ἵνα γιγνώσκω , ὅτι ἐγώ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ πατήρ ἐν ἐμός οὗτος δέ πάλιν προσφωνέω · ὅς ὁράω ἐγώ ὁράω ὁ Πατέρας καί εἰμί εἰμί καί ὁ αὐτός νόος ἐν ὁ τρεῖς οὗτος ῥητός . ὁ γάρ οὕτως γιγνώσκω ὅτι εἷς εἰμί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ , οἶδα ὅτι αὐτός ἐν ὁ πατήρ εἰμί , καί ὁ πατήρ ἐν ὁ υἱός · ὁ γάρ ὁ υἱός θεότης ὁ πατήρ εἰμί , καί αὐτός ἐν ὁ υἱός εἰμί · καί ὁ οὗτος δέ καταλαμβάνω πείθω ὅτι ὁ ὁράω ὁ υἱός ὁράω ὁ πατήρ · ἐν γάρ ὁ υἱός ὁ ὁ πατήρ θεότης θεωρέω . οὗτος δέ καί ἀπό ὁ παράδειγμα ὁ εἰκών ὁ βασιλεύς προσεχής τις κατανοέω δύναμαι . ἐν γάρ ὁ εἰκών ὁ εἶδος καί ὁ μορφή ὁ βασιλεύς εἰμί , καί ἐν ὁ βασιλεύς δέ ὁ ἐν ὁ εἰκών εἶδος εἰμί . ἀπαράλλακτος γάρ εἰμί ὁ ἐν ὁ εἰκών ὁ βασιλεύς ὁμοιότης · ὥστε ὁ ἐνοράω ὁ εἰκών ὁράω ἐν αὐτός ὁ βασιλεύς , καί ὁ πάλιν ὁράω ὁ βασιλεύς ἐπιγιγνώσκω ὅτι οὗτος εἰμί ὁ ἐν ὁ εἰκών , ἐκ δέ ὁ μή διαλλάσσω ὁ ὁμοιότης , ὁ ἐθέλω μετά ὁ εἰκών θεωρέω ὁ βασιλεύς εἶπον εἄν ὁ εἰκών · Ἐγώ καί ὁ βασιλεύς εἷς εἰμί ἐγώ γάρ ἐν ἐκεῖνος εἰμί , ἐκεῖνος ἐν ἐγώ · καί ὅς ὁράω ἐν ἐγώ , οὗτος ἐν ἐκεῖνος βλέπω · καί ὅς ὁράω ἐν ἐκεῖνος , οὗτος βλέπω ἐν ἐμός ὁ γοῦν προσκυνέω ὁ εἰκών , ἐν αὐτός προσκυνέω καί ὁ βασιλεύς · ὁ γάρ ἐκεῖνος μορφή καί ὁ εἶδος εἰμί ὁ εἰκών . ἐπεί τοίνυν καί ὁ υἱός εἰκών εἰμί ὁ πατήρ , ἐκ ἀνάγκη εἰμί νοέω , ὅτι ὁ θεότης καί ὁ ἰδιότης ὁ πατήρ ὁ εἰμί ὁ υἱός εἰμί . καί οὗτος εἰμί , ὅς ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω καί , ὅς πατήρ ἐν ἐμός