athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 12
12 . Εἰ γὰρ μὴ ἦν ἑνότης , καὶ ἴδιον τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας γέννημα ὁ Λόγος , ὡς τὸ ἀπαύγασμα τοῦ φωτὸς , ἀλλὰ διειστήκει τῇ φύσει ὁ Υἱὸς τοῦ Πατρὸς , ἤρκει τὸν Πατέρα δοῦναι μόνον , οὐδενὸς τῶν γενητῶν ἐπικοινωνοῦντος πρὸς τὸν πεποιηκότα ἐν τοῖς διδομένοις · νῦν δὲ ἡ τοιαύτη δόσις δείκνυσι τὴν ἑνότητα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ . Οὐκ ἂν γοῦν εὔξαιτό τις λαβεῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀγγέλων , ἢ παρά τινος τῶν ἄλλων κτισμάτων , οὐδʼ ἂν εἴποι τις , ‘Δῴη σοι ὁ Θεὸς καὶ ὁ ἄγγελος,’ ἀλλὰ παρὰ Πατρὸς κοὶ τοῦ Υἱοῦ διὰ τὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἑνοειδῆ δόσιν . Διὰ γὰρ τοῦ Υἱοῦ δίδοται τὰ διδόμενα · οὐδὲν δέ ἐστιν , ὃ μὴ δι’ Υἱοῦ ἐνεργεῖ ὁ Πατήρ · οὕτω γὰρ καὶ ὁ λαβὼν ἀσφαλῆ τὴν χάριν ἔχει . Εἰ δὲ ὁ πατριάρχης Ἰακὼβ , εὐλογῶν τοὺς ἐγγόνους Ἐφραῒμ καὶ Μανασσῆ , ἔλεγεν , ‘Ὁ Θεὸς ὁ τρέφων με ἐκ νεότητός μου ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης , ὁ ἄγγελος ὁ ῥυόμενός με ἐκ πάντων τῶν κακῶν , εὐλογήσαι τὰ παιδία ταῦτα,’ οὐ τῶν κτισθέντων καὶ τὴν φύσιν ἀγγέλων ὄντων ἕνα συνῆπτε τῷ κτίσαντι αὐτοὺς Θεῷ · οὐδὲ ἀφεὶς τὸν τρέφοντα αὐτὸν Θεὸν , παῤ ἀγγέλου τὴν εὐλογίαν ᾔτει τοῖς ἐγγόνοις · ἀλλʼ εἰρηκὼς , ‘ὁ ῥυόμενός με ἐκ πάντων τῶν κακῶν.᾿ ἔδειξε μὴ τῶν κτισθέντων τινὰ ἀγγέλων , ἀλλὰ τὸν Λόγον εἶναι τοῦ Θεοῦ , ὃν τῷ Πατρὶ συνάπτων ηὔχετο · διʼ οὗ καὶ οὓς ἐὰν θέλῃ , ῥύεται ὁ Θεός . Τοῦτον γὰρ καὶ μεγάλης βουλῆς ἄγγελον’ τοῦ Πατρὸς εἰδὼς καλούμενον , οὐκ ἄλλον ἢ αὐτὸν εἶναι τὸν εὐλογοῦντα , καὶ ῥυόμενον ἐκ τῶν κακῶν ἔλεγεν . Οὐ γὰρ αὐτὸς μὲν παρὰ Θεοῦ ἠξίου εὐλογεῖσθαι , τοὺς δὲ ἐκγόνους ἤθελε παῤ ἀγγέλου · ἀλλʼ ὃν αὐτὸς παρεκάλει λέγων , Ὁὐ μή σε ἀποστείλω , ἐὰν μή με εὐλογήσῃς,’ ( Θεὸς δὲ ἦν οὖτος , ὡς αὐτός φησιν · Ἑἶδον Θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον᾿ ) , τοῦτον εὐλογῆσαι καὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ Ἰωσὴφ ηὔχετο . Ἀγγέλου μὲν οὖν ἴδιον τὸ διακονεῖν τῇ τοῦ Θεοῦ προστάξει · πολλάκις δὲ καὶ ‘προπορεύεται’ ἐκβάλλειν τὸν Ἀμοῤῥαῖον , καὶ πέμπεται φυλάξαι τὸν λαὸν ἐν τῇ ὁδῷ · ἀλλὰ καὶ ταῦτα οὐκ ἔστιν αὐτοῦ , τοῦ δὲ προστάξαντος καὶ ἀποστείλαντος αὐτὸν Θεοῦ , οὗ καὶ τὸ ῥύεσθαι ἔστιν , οὓς ἂν αὐτὸς θελήσῃ ῥύεσθαι · διὰ τοῦτο οὐκ ἄλλος ἢ αὐτὸς Κύριος ὁ Θεὸς ὁ ὀφθεὶς εἷπεν αὐτῷ · ‘Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μετὰ σοῦ , διαφυλάσσων σε ἐν τῇ ὁδῷ πάσῃ , οὗ ἂν πορευθῇς·’ καὶ οὐκ ἄλλος , ἀλλὰ πάλιν ὁ Θεὸς ὁ ὀφθεὶς ἐπέσχε τοῦ Λάβαν τὴν ἐπιβουλὴν , κελεύσας αὐτῷ ‘μὴ λαλῆσαι πονηρὰ τῷ Ἰακώβ·’ καὶ αὐτὸς δὲ οὐκ ἄλλον ἢ τὸν Θεὸν παρεκάλει λέγων · ‘Ἐξελοῦ με ἐκ χειρὸς τοῦ ἀδελφοῦ μου Ἠσαῦ , ὅτι φοβοῦμαι αὐτόν·’ καὶ γὰρ καὶ ταῖς γυναιξὶν ὁμιλῶν ἔλεγεν , ὅτι ‘οὐκ ἔδωκεν ὁ Θεὸς τῷ Λάβαν κακοποιῆσαί με.’
Lemmas: 12 . εἰμί γάρ μή εἰμί ἑνότης , καί ἴδιος ὁ ὁ πατήρ οὐσία γέννημα ὁ Λόγος , ὡς ὁ ἀπαύγασμα ὁ φάος , ἀλλά διίστημι ὁ φύσις ὁ υἱός ὁ πατήρ , ἀρκέω ὁ πατήρ δίδωμι μόνος , οὐδείς ὁ γενητός ἐπικοινωνέω πρός ὁ ποιέω ἐν ὁ δίδωμι · νῦν δέ ὁ τοιοῦτος δόσις δείκνυμι ὁ ἑνότης ὁ πατήρ καί ὁ υἱός . οὐ εἄν γοῦν εὔχομαι τις λαμβάνω παρά ὁ Θεός καί ὁ ἄγγελος , ἢ παρά τις ὁ ἄλλος κτίσμα , οὐδέ εἄν εἶπον τις , ‘Δῴη σύ ὁ θεός καί ὁ ἄγγελος ἀλλά παρά πατήρ κοί ὁ υἱός διά ὁ ἑνότης καί ὁ ἑνοειδής δόσις . Ζεύς γάρ ὁ υἱός δίδωμι ὁ δίδωμι · οὐδείς δέ εἰμί , ὅς μή διά υἱός ἐνεργέω ὁ Πατήρ · οὗτος γάρ καί ὁ λαμβάνω ἀσφαλής ὁ χάρις ἔχω . εἰμί δέ ὁ πατριάρχης Ἰακώβ , εὐλογέω ὁ ἔγγονος Ἐφραίμ καί Μανασσῆς , λέγω , Ὁ θεός ὁ τρέφω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ ἠώς ὁ ἡμέρα οὗτος , ὁ ἄγγελος ὁ ἐρύω ἐγώ ἐκ πᾶς ὁ κακός , εὐλογέω ὁ παιδίον ταῦτα,’ οὖον ὁ κτίζω καί ὁ φύσις ἄγγελος εἰμί εἷς συνάπτω ὁ κτίζω αὐτός Θεός · οὐδέ ἀφίημι ὁ τρέφω αὐτός θεός , παρά ἄγγελος ὁ εὐλογία αἰτέω ὁ ἔγγονος · ἀλλά ἐρῶ , ὅς ἐρύω ἐγώ ἐκ πᾶς ὁ κακός δείκνυμι μή ὁ κτίζω τις ἄγγελος , ἀλλά ὁ Λόγος εἰμί ὁ Θεός , ὅς ὁ πατήρ συνάπτω εὔχομαι · διά ὅς καί ὅς ἐάν ἐθέλω , ῥύομαι ὁ Θεός . οὗτος γάρ καί μέγας βουλή ἄγγελος ὁ πατήρ εἰδοί καλέω , οὐ ἄλλος ἢ αὐτός εἰμί ὁ εὐλογέω , καί ῥύομαι ἐκ ὁ κακός λέγω . οὖον γάρ αὐτός μέν παρά Θεός ἀξιόω εὐλογέω , ὁ δέ ἔκγονος ἐθέλω παρά ἄγγελος · ἀλλά ὅς αὐτός παρακαλέω λέγω , οὖον μή σύ ἀποστέλλω , ἐάν μή ἐγώ εὐλογέω ( θεός δέ εἰμί οὗτος , ὡς αὐτός φημί · εἶδον θεός πρόσωπον πρός πρόσωπον ) , οὗτος εὐλογέω καί ὁ υἱός ὁ Ἰωσήφ εὔχομαι . Ἄγγελος μέν οὖν ἴδιος ὁ διακονέω ὁ ὁ Θεός πρόσταξις · πολλάκις δέ καί προπορεύομαι ἐκβάλλω ὁ Ἀμοῤῥαῖον , καί πέμπω φυλάσσω ὁ λαός ἐν ὁ ὁδός · ἀλλά καί οὗτος οὐ εἰμί αὐτός , ὁ δέ προστάσσω καί ἀποστέλλω αὐτός Θεός , ὅς καί ὁ ῥύομαι εἰμί , ὅς εἄν αὐτός ἐθέλω ῥύομαι · διά οὗτος οὐ ἄλλος ἢ αὐτός Κύριος ὁ θεός ὁ ὁράω ἕπω αὐτός · Κία ἰδού ἐγώ μετά σύ , διαφυλάσσω σύ ἐν ὁ ὁδός πᾶς , ὅς εἄν πορεύω καί οὐ ἄλλος , ἀλλά πάλιν ὁ θεός ὁ ὁράω ἐπέχω ὁ Λάβαν ὁ ἐπιβουλή , κελεύω αὐτός μή λαλέω πονηρός ὁ Ἰακώβ καί αὐτός δέ οὐ ἄλλος ἢ ὁ θεός παρακαλέω λέγω · ‘Ἐξελοῦ ἐγώ ἐκ χείρ ὁ ἀδελφός ἐγώ Ἡσαῦ , ὅτι φοβέω αὐτός καί γάρ καί ὁ γυνή ὁμιλέω λέγω , ὅτι οὐ δίδωμι ὁ θεός ὁ Λάβαν κακοποιέω με.’