athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 38
38 . Οὐκοῦν παντὶ τοῦτο δῆλόν ἐστιν , ὅτι τῆς μὲν σαρκός ἐστι τὸ ἀγνοεῖν , αὐτὸς δὲ ὁ Λόγος , ᾗ Λόγος ἐστὶ , τὰ πάντα καὶ πρὶν γενέσεως γινώσκει . Οὐδὲ γὰρ , ἐπειδὴ γέγονεν ἄνθρωπος , πέπαυται τοῦ εἶναι Θεός · οὐδὲ , ἐπειδὴ Θεός ἐστι , φεύγει τὸ ἀνθρώπινον · μὴ γένοιτο · ἀλλὰ μᾶλλον Θεὸς ὢν , προσελάμβανε τὴν σάρκα , καὶ ἐν σαρκὶ ὢν ἐθεοποίει τὴν σάρκα . Καὶ γὰρ ὥσπερ ἐν αὐτῇ ἐπυνθάνετο , οὕτω καὶ ἐν αὐτῇ τὸν νεκρὸν ἤγειρε · καὶ πᾶσιν ἔδειξεν ὅτι ὁ νεκροὺς ζωοποιῶν καὶ τὴν ψυχὴν ἀνακαλούμενος πολλῷ μᾶλλον τὰ κρυπτὰ πάντων ἐπιγινώσκει , καὶ ἐγίνωσκε ποῦ κεῖται Λάζαρος · ἀλλʼ ἐπυνθάνετο · ἐποίει γὰρ καὶ τοῦτο ὁ πανάγιος τοῦ Θεοῦ Λόγος , ὁ πάντα διʼ ἡμᾶς ὑπομείνας , ἵνα καὶ οὕτω τὴν ἄγνοιαν ἡμῶν βαστάξας , χαρίσηται γινώσκειν τὸν μόνον ἑαυτοῦ ἀληθινὸν Πατέρα , καὶ ἑαυτὸν τὸν διʼ ἡμᾶς ἐπὶ σωτηρίᾳ πάντων ἀποσταλέντα , ἧς μείζων οὐκ ἂν γένοιτο χάρις . Ὅταν τοίνυν καὶ περὶ ὧν προφασίζονται ῥητῶν λέγῃ ὁ Σωτὴρ , ‘ἐδόθη μοι ἐξουσία,ʼ καὶ , ‘δόξασόν σου τὸν Υἱὸν,ʼ λέγῃ τε ὁ Πέτρος , ‘ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία,ʼ τῇ αὐτῇ διανοίᾳ ταῦτα πάντα γινώσκομεν , ὅτι ἀνθρωπίνως διὰ τὸ σῶμα ταῦτα πάντα λέγει . Οὐ γὰρ χρείαν ἔχων , ὅμως αὐτὸς ὡς εἰληφὼς λέγεται ἅπερ ἐλάμβανεν ἀνθρωπίνως · ἵνα πάλιν , ὡς τοῦ Κυρίου λαβόντος , καὶ ὡς εἰς αὐτὸν ἀναπαυομένης τῆς δόσεως , βεβαία ἡ χάρις διαμείνῃ . Ἄνθρωπος μὲν γὰρ μόνος λαμβάνων δυνατὸν ἔχει καὶ τὸ ἀφαιρεθῆναι · καὶ τοῦτο ἐπὶ τοῦ Ἀδὰμ ἐδείχθη · λαβὼν γὰρ ἀπώλεσεν . Ἵνα δὲ ἀναφαίρετος ἡ χάρις γένηται , καὶ βεβαία φυλαχθῇ τοῖς ἀνθρώποις , διὰ τοῦτο αὐτὸς ἰδιοποιεῖται τὴν δόσιν , καὶ λέγει ἐξουσίαν εἰληφέναι , ὡς ἄνθρωπος , ἢν ἀεὶ ἔχει ὡς Θεός · καὶ λέγει , ‘δόξασόν με,ʼ ὁ ἄλλους δοξάζων , ἵνα δείξῃ ὅτι σάρκα χρῄζουσαν ἔχει τούτων . Διὸ κἀκείνης λαβούσης , ἐπειδὴ ἡ λαβοῦσα ἐν αὐτῷ ἐστι , καὶ προσλαβὼν αὐτὴν ἄνθρωπος γέγονεν , ὡς αὐτὸς εἰληφὼς λέγεται .
Lemmas: 38 . οὐκοῦν πᾶς οὗτος δῆλος εἰμί , ὅτι ὁ μέν σάρξ εἰμί ὁ ἀγνοέω , αὐτός δέ ὁ Λόγος , ὅς Λόγος εἰμί , ὁ πᾶς καί πρίν γένεσις γιγνώσκω . οὐδέ γάρ , ἐπεί γίγνομαι ἄνθρωπος , παύω ὁ εἰμί Θεός · οὐδέ , ἐπεί Θεός εἰμί , φεύγω ὁ ἀνθρώπινος · μή γίγνομαι · ἀλλά μᾶλλον θεός εἰμί , προσλαμβάνω ὁ σάρξ , καί ἐν σάρξ εἰμί θεοποιέω ὁ σάρξ . καί γάρ ὥσπερ ἐν αὐτός πυνθάνομαι , οὗτος καί ἐν αὐτός ὁ νεκρός ἐγείρω · καί πᾶς δείκνυμι ὅτι ὁ νεκρός ζωοποιέω καί ὁ ψυχή ἀνακαλέω πολύς μᾶλλον ὁ κρυπτός πᾶς ἐπιγιγνώσκω , καί γιγνώσκω ποῦ κεῖμαι Λάζαρος · ἀλλά πυνθάνομαι · ποιέω γάρ καί οὗτος ὁ πανάγιος ὁ Θεός Λόγος , ὁ πᾶς διά ἐγώ ὑπομένω , ἵνα καί οὗτος ὁ ἄγνοια ἐγώ βαστάζω , χαρίζομαι γιγνώσκω ὁ μόνος ἑαυτοῦ ἀληθινός πατήρ , καί ἑαυτοῦ ὁ διά ἐγώ ἐπί σωτηρία πᾶς ἀποστέλλω , ὅς μείζων οὐ εἄν γίγνομαι χάρις . ὅταν τοίνυν καί περί ὅς προφασίζομαι ῥητός λέγω ὁ Σωτήρ , δίδωμι ἐγώ ἐξουσία καί , δοξάζω σύ ὁ Υἱὸν,ʼ λέγω τε ὁ Πέτρος , δίδωμι αὐτός ἐξουσία ὁ αὐτός διάνοια οὗτος πᾶς γιγνώσκω , ὅτι ἀνθρώπινος διά ὁ σῶμα οὗτος πᾶς λέγω . οὖον γάρ χρεία ἔχω , ὅμως αὐτός ὡς λαμβάνω λέγω ὅσπερ λαμβάνω ἀνθρώπινος · ἵνα πάλιν , ὡς ὁ κύριος λαμβάνω , καί ὡς εἰς αὐτός ἀναπαύω ὁ δόσις , βέβαιος ὁ χάρις διαμένω . Ἄνθρωπος μέν γάρ μόνος λαμβάνω δυνατός ἔχω καί ὁ ἀφαιρέω · καί οὗτος ἐπί ὁ Ἀδάμ δείκνυμι · λαμβάνω γάρ ἀπόλλυμι . ἵνα δέ ἀναφαίρετος ὁ χάρις γίγνομαι , καί βέβαιος φυλάσσω ὁ ἄνθρωπος , διά οὗτος αὐτός ἰδιοποιέω ὁ δόσις , καί λέγω ἐξουσία λαμβάνω , ὡς ἄνθρωπος , εἄν ἀεί ἔχω ὡς Θεός · καί λέγω , δοξάζω εἰμί ὁ ἄλλος δοξάζω , ἵνα δείκνυμι ὅτι σάρξ χρῄζω ἔχω οὗτος . Διὸ κά̓κες λαμβάνω , ἐπεί ὁ λαμβάνω ἐν αὐτός εἰμί , καί προσλαμβάνω αὐτός ἄνθρωπος γίγνομαι , ὡς αὐτός λαμβάνω λέγω .