athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 15
15 . Οὕτω γὰρ ἡμᾶς βουλομένη νοεῖν ἡ θεία γραφὴ , τοιαῦτα τὰ παραδείγματα δέδωκεν , ὡς καὶ ἐν τοῖς προτέροις εἰρήκαμεν , ἐξ ὧν καὶ τοὺς προδότας Ἰουδαίους δυσωπεῖν δυνάμεθα , καὶ τὴν Ἑλλήνων διαλύειν κατηγορίαν , φασκόντων καὶ νομιζόντων διὰ τὴν Τριάδα λέγειν καὶ ἡμᾶς πολλοὺς θεούς . Οὐδὲ γὰρ , ὥσπερ καὶ τὸ παράδειγμα δείκνυσι , τρεῖς ἀρχὰς ἢ τρεῖς πατέρας εἰσάγομεν , ὡς οἱ περὶ Μαρκίωνα καὶ Μανιχαῖον · ἐπεὶ μηδὲ τριῶν ἡλίων ὑπεθέμεθα τὴν εἰκόνα , ἀλλὰ ἥλιον καὶ ἀπαύγασμα , καὶ ἓν τὸ ἐξ ἡλίου ἐν τῷ ἀπαυγάσματι φῶς · οὕτω μίαν ἀρχὴν οἴδαμεν · τόν τε δημιουργὸν Λόγον φάσκομεν οὐχ ἕτερόν τινα τρόπον ἔχειν θεότητος ἢ τὴν τοῦ μόνου Θεοῦ , διὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ πεφυκέναι . Μᾶλλον μὲν οὖν οἱ Ἀρειομανῖται δικαίως ἂν σχοῖεν τὸ ἔγκλημα τῆς πολυθεότητος ἢ καὶ ἀθεότητος , ὅτι ἔξωθεν τὸν Υἱὸν κτίσμα , καὶ πάλιν τὸ Πνεῦμα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος βαττολογοῦσιν . Ἢ γὰρ οὐκ εἶναι Θεὸν τὸν Λόγον φήσουσιν · ἢ λέγοντες ‘Θεὸν’ μὲν διὰ τὸ γεγραμμένον , μὴ ἴδιον δὲ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς , πολλοὺς ἂν εἰσάγοιεν διὰ τὸ ἑτεροειδὲς αὐτῶν · εἰ μὴ ἄρα κατὰ μετοχὴν , ὥσπερ καὶ τὰ πάντα , ‘Θεὸνʼ λέγεσθαι καὶ αὐτὸν λέγειν τολμήσουσιν . Ἀλλὰ καὶ τοῦτο νομίζοντες ὁμοίως ἀσεβοῦσιν , ἕνα τῶν πάντων λέγοντες εἶναι τὸν Λόγον . Ἡμῶν δὲ τοῦτο μηδὲ εἰς τὸν νοῦν ποτε εἰσέλθοι · ἓν γὰρ εἶδος θεότητος , ὅπερ ἐστὶ καὶ ἐν τῷ Λόγῳ · καὶ εἶς Θεὸς ὁ Πατὴρ , ἐφʼ ἑαυτῷ ὢν κατὰ τὸ ἐπὶ πάντων εἶναι , καὶ ἐν τῷ Υἱῷ δὲ φαινόμενος κατὰ τὸ διὰ πάντων διήκειν , καὶ ἐν τῷ Πνεύματι δὲ κατὰ τὸ ἐν ἅπασι διὰ τοῦ Λόγου ἐν αὐτῷ ἐνεργεῖν . Οὕτω γὰρ καὶ ἕνα διὰ τῆς Τριάδος ὁμολογοῦμεν εἶναι τὸν Θεὸν , καὶ πολὺ μᾶλλον εὐσεβέστερον λέγομεν τῆς πολυειδοῦς καὶ πολυμεροῦς τῶν αἱρετικῶν θεότητος , ὅτι τὴν μίαν ἐν Τριάδι θεότητα φρονοῦμεν .
Lemmas: 15 . οὕτως γάρ ἐγώ βούλομαι νοέω ὁ θεῖος γραφή , τοιοῦτος ὁ παράδειγμα δίδωμι , ὡς καί ἐν ὁ πρότερος εἴρω , ἐκ ὅς καί ὁ προδότης Ἰουδαῖος δυσωπέω δύναμαι , καί ὁ Ἕλλην διαλύω κατηγορία , φάσκω καί νομίζω διά ὁ Τριάς λέγω καί ἐγώ πολύς θεός . οὐδέ γάρ , ὥσπερ καί ὁ παράδειγμα δείκνυμι , τρεῖς ἀρχή ἢ τρεῖς πατήρ εἰσάγω , ὡς ὁ περί Μαρκίων καί Μανιχαῖος · ἐπεί μηδέ τρεῖς ἥλιος ὑποτίθημι ὁ εἰκών , ἀλλά ἥλιος καί ἀπαύγασμα , καί εἷς ὁ ἐκ ἥλιος ἐν ὁ ἀπαύγασμα φάος · οὗτος εἷς ἀρχή οἶδα · ὁ τε δημιουργός Λόγος φάσκω οὐ ἕτερος τις τρόπος ἔχω θεότης ἢ ὁ ὁ μόνος Θεός , διά ὁ ἐκ αὐτός φύω . μᾶλλος μέν οὖν ὁ Ἀρειομανίτης δικαίως εἄν ἔχω ὁ ἔγκλημα ὁ πολυθεότης ἢ καί ἀθεότης , ὅτι ἔξωθεν ὁ υἱός κτίσμα , καί πάλιν ὁ πνεῦμα ἐκ ὁ μή εἰμί βατταλογέω . ἤ γάρ οὐ εἰμί θεός ὁ Λόγος φημί · ἢ λέγω Θεός μέν διά ὁ γράφω , μή ἴδιος δέ ὁ οὐσία ὁ πατήρ , πολύς εἄν εἰσάγω διά ὁ ἑτεροειδής αὐτός · εἰμί μή ἄρα κατά μετοχή , ὥσπερ καί ὁ πᾶς , Θεός λέγω καί αὐτός λέγω τολμάω . ἀλλά καί οὗτος νομίζω ὁμοίως ἀσεβέω , εἷς ὁ πᾶς λέγω εἰμί ὁ Λόγος . ἡμός δέ οὗτος μηδέ εἰς ὁ νόος ποτός εἰσέρχομαι · εἷς γάρ εἶδος θεότης , ὅσπερ εἰμί καί ἐν ὁ Λόγος · καί εἰμί θεός ὁ πατήρ , ἐπί ἑαυτοῦ εἰμί κατά ὁ ἐπί πᾶς εἰμί , καί ἐν ὁ υἱός δέ φαίνω κατά ὁ διά πᾶς διήκω , καί ἐν ὁ πνεῦμα δέ κατά ὁ ἐν ἅπας διά ὁ Λόγος ἐν αὐτός ἐνεργέω . οὕτως γάρ καί εἷς διά ὁ Τριάς ὁμολογέω εἰμί ὁ θεός , καί πολύς μᾶλλον εὐσεβής λέγω ὁ πολυειδής καί πολυμερής ὁ αἱρετικός θεότης , ὅτι ὁ εἷς ἐν Τριάς θεότης φρονέω .