athanasius-theology.oratio-iii-contra-arianos 65
65 . Ἔδει δὲ αὐτοὺς , λέγοντας ‘βουλήσει’ τὸν Υἱὸν , εἰπεῖν , ὅτι καὶ ‘φρονήσειʼ γέγονε · ταὐτὸν γὰρ ἡγοῦμαι φρόνησιν καὶ βούλησιν εἶναι · ὃ γὰρ βουλεύεταί τις , τοῦτο πάντως καὶ φρονεῖ · καὶ ὃ φρονεῖ , τοῦτο καὶ βουλεύεται . Αὐτὸς γοῦν ὁ Σωτὴρ ὡς ἀδελφὰ ταῦτα τῇ ἀναλογίᾳ συνῆψεν ἅμα λέγων , ‘ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια , ἐμὴ φρόνησις , ἐμὴ δὲ ἰσχύς.’ Ὡς γὰρ ἰσχὺς καὶ ἀσφάλεια ταὐτόν ἐστιν ( ἡ αὐτὴ γὰρ δύναμίς ἐστιν ) , οὕτω ταὐτόν ἐστιν εἰπεῖν τὴν φρόνησιν καὶ τὴν βουλὴν εἶναι , ἅπερ ἐστὶν ὁ Κύριος . Ἀλλʼ οἱ ἀσεβεῖς οὐ θέλουσι μὲν λόγον καὶ βουλὴν ζῶσαν εἶναι τὸν Υἱόν · περὶ δὲ τὸν Θεὸν φρόνησιν καὶ βουλὴν καὶ σοφίαν ὡς ἕξιν συμβαίνουσαν καὶ ἀποσυμβαίνουσαν ἀνθρωπίνως γίνεσθαι μυθολογοῦσι , καὶ πάντα κινοῦσι , καὶ τὴν Οὐαλεντίνου ‘ἔννοιαν καὶ θέλησινʼ προβάλλονται , ἵνα μόνον διαστήσωσι τὸν Υἱὸν ἀπὸ τοῦ Πατρὸς , καὶ μὴ εἴπωσιν ἴδιον αὐτὸν τοῦ Πατρὸς εἶναι Λόγον , ἀλλὰ κτίσμα . Ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἀκουέτωσαν , ὡς Σίμων ὁ μάγος ἤκουσεν , Ἡ ἀσέβεια Οὐαλεντίνου ‘σὺν ὑμῖν εἴη εἰς ἀπώλειαν·’ ἕκαστος δὲ Σολομῶνι μᾶλλον πειθέσθω λέγοντι αὐτὸν εἶναι σοφίαν καὶ φρόνησιν τὸν Λόγον · φησὶ γάρ · ‘Ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν , ἡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει·’ ὡς δὲ ὧδε ‘ἐν φρονήσει , οὕτως ἐν Ψαλμοῖς , ‘τῷ Λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν . Ὡς δὲ τῷ Λόγῳ οἱ οὐρανοὶ , οὕτω ‘πάντα , ὅσα ἠθέλησεν , ἐποίησε·’ καὶ ὡς ὁ ἀπόστολος γράφει Θεσσαλονικεῦσι , ‘τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐστιν·’ ὁ ἄρα τοῦ Θεοῦ Υἱὸς αὐτός ἐστιν ὁ Λόγος καὶ ἡ Σοφία , αὐτὸς ἡ φρόνησις καὶ ἡ ζῶσα βουλή · καὶ ἐν αὐτῷ τὸ θέλημα τοῦ Πατρός ἐστιν · αὐτὸς ἀλήθεια , καὶ φῶς , καὶ δύναμις τοῦ Πατρός ἐστιν . Εἰ δὲ ἡ βούλησις τοῦ Θεοῦ ἡ Σοφία ἐστὶ καὶ ἡ φρόνησις , ὁ δὲ Υἱός ἐστιν ἡ Σοφία , ὁ ἄρα λέγων ‘βουλήσει’ τὸν Υἱὸν ἴσον λέγει τῷ τὴν Σοφίαν ‘ἐν Σοφίᾳʼ γεγονέναι , καὶ τὸν Υἱὸν ‘ἐν Υἱῷʼ πεποιῆσθαι , καὶ ‘διὰ τοῦ Λόγουʼ τὸν Λόγον ἐκτίσθαι . Τοῦτο δὲ καὶ τῷ Θεῷ μάχεται , καὶ ταῖς παῤ αὐτοῦ γραφαῖς ἐναντιοῦται · καὶ γὰρ καὶ ὁ ἀπόστολος οὐ βουλήσεως , ἀλλὰ αὐτῆς τῆς πατρικῆς οὐσίας ἴδιον ‘ἀπαύγασμα καὶ χαρακτῆραʼ τὸν Υἱὸν κηρύττει , λέγων , ‘ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ.’ Εἰ δὲ , ὡς προειρήκαμεν , ἐκ βουλήσεως οὐκ ἔστιν ἡ πατρικὴ οὐσία καὶ ὑπόστασις , εὔδηλον ὡς οὔτε τὸ ἴδιον τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως ἐκ βουλήσεως ἂν εἴη · ὁποία γὰρ ᾖ καὶ ὡς ἐὰν ᾖ ἡ μακαρία ἐκείνη ὑπόστασις , τοιοῦτον καὶ οὕτως εἶναι καὶ τὸ ἴδιον ἐξ αὐτῆς γέννημα δεῖ . Καὶ αὐτὸς γοῦν ὁ Πατὴρ οὐκ εἶπεν , ‘Οὗτός ἐστιν ὁ βουλήσει μου γεγονὼς Υἱὸς,ʼ οὐδὲ , ‘ὃν κατʼ εὐδοκίαν ἔσχον Υἱόν·’ ἀλλʼ ἁπλῶς , ‘ὁ Υἱός μου,ʼ καὶ μᾶλλον , ‘ἐν ᾧ ηὐδόκησα·’ δεικνὺς ἐκ τούτων ὅτι ‘φύσει μὲν οὗτός ἐστιν Υἱὸς , ἐν αὐτῷ δὲ τῶν ἐμοὶ δοκούντων ἡ βούλησις ἀπόκειται.’
Lemmas: 65 . δέω δέ αὐτός , λέγω βούλομαι ὁ υἱός , εἶπον , ὅτι καί Ἔφρων γίγνομαι · αὐτός γάρ ἡγέομαι φρόνησις καί βούλησις εἰμί · ὅς γάρ βουλεύω τις , οὗτος πάντως καί φρονέω · καί ὅς φρονέω , οὗτος καί βουλεύω . αὐτός γοῦν ὁ Σωτήρ ὡς ἀδελφή οὗτος ὁ ἀναλογία συνάπτω ἅμα λέγω , ἐμός βουλή καί ἀσφάλεια , ἐμός φρόνησις , ἐμός δέ ἰσχύς ὡς γάρ ἰσχύς καί ἀσφάλεια αὐτός εἰμί ( ὁ αὐτός γάρ δύναμις εἰμί ) , οὗτος αὐτός εἰμί εἶπον ὁ φρόνησις καί ὁ βουλή εἰμί , ὅσπερ εἰμί ὁ Κύριος . ἀλλά ὁ ἀσεβής οὖον ἐθέλω μέν λόγος καί βουλή ζώννυμι εἰμί ὁ υἱός · περί δέ ὁ θεός φρόνησις καί βουλή καί σοφία ὡς ἕξις συμβαίνω καί ἀποσυμβαίνω ἀνθρώπινος γίγνομαι μυθολογέω , καί πᾶς κινέω , καί ὁ Οὐαλεντῖνος ἔννοια καί θέλησις προβάλλω , ἵνα μόνος διΐστημι ὁ υἱός ἀπό ὁ πατήρ , καί μή εἶπον ἴδιος αὐτός ὁ πατήρ εἰμί Λόγος , ἀλλά κτίσμα . ἐκεῖνος μέν οὖν ἀκούω , ὡς Σίμων ὁ μάγος ἀκούω , ὁ ἀσέβεια Οὐαλεντῖνος ὕω σύ εἰμί εἰς ἀπώλεια ἕκαστος δέ Σολομών μᾶλλον πείθω λέγω αὐτός εἰμί σοφία καί φρόνησις ὁ Λόγος · φημί γάρ · Ὁ θεός ὁ σοφία θεμελιόω ὁ γῆ , ἑτοιμάζω δέ οὐρανός ἐν φρονήσει·’ ὡς δέ ὧδε ἐν φρόνησις , οὕτως ἐν ψαλμός , ‘τῷ Λόγος κύριος ὁ οὐρανός στερεόω . ὡς δέ ὁ Λόγος ὁ οὐρανός , οὗτος πάντης , ὅσος ἐθέλω , ποιέω καί ὡς ὁ ἀπόστολος γράφω Θεσσαλονικεύς , τότος θέλημα ὁ Θεός ἐν Χριστός Ἰησοῦς ἐστιν·’ ὁ ἄρα ὁ Θεός υἱός αὐτός εἰμί ὁ Λόγος καί ὁ Σοφία , αὐτός ὁ φρόνησις καί ὁ ζῶ βουλή · καί ἐν αὐτός ὁ θέλημα ὁ πατήρ εἰμί · αὐτός ἀλήθεια , καί φάος , καί δύναμις ὁ πατήρ εἰμί . εἰμί δέ ὁ βούλησις ὁ Θεός ὁ Σοφία εἰμί καί ὁ φρόνησις , ὁ δέ υἱός εἰμί ὁ Σοφία , ὁ ἄρα λέγω βούλομαι ὁ υἱός ἴσος λέγω ὁ ὁ Σοφία ἐν σοφία γίγνομαι , καί ὁ υἱός ἐν Υιός ποιέω , καί διά ὁ Λόγος ὁ Λόγος κτίζω . οὗτος δέ καί ὁ Θεός μάχομαι , καί ὁ παρά αὐτός γραφεύς ἐναντιόομαι · καί γάρ καί ὁ ἀπόστολος οὖον βούλησις , ἀλλά αὐτός ὁ πατρικός οὐσία ἴδιος ἀπαύγασμα καί χαρακτήρα ὁ υἱός κηρύσσω , λέγω , ὅς εἰμί ἀπαύγασμα ὁ δόξα καί χαρακτήρ ὁ ὑπόστασις αὐτός εἰμί δέ , ὡς προαγορεύω , ἐκ βούλησις οὐ εἰμί ὁ πατρικός οὐσία καί ὑπόστασις , εὔδηλος ὡς οὔτε ὁ ἴδιος ὁ πατρικός ὑπόστασις ἐκ βούλησις εἄν εἰμί · ὁποῖος γάρ εἰμί καί ὡς ἐάν εἰμί ὁ μακάριος ἐκεῖνος ὑπόστασις , τοιοῦτος καί οὕτως εἰμί καί ὁ ἴδιος ἐκ αὐτός γέννημα δεῖ . καί αὐτός γοῦν ὁ πατήρ οὐ εἶπον , Οὗτος εἰμί ὁ βούλομαι ἐγώ γίγνομαι Υ̓ οὐδέ , ὅς κατά εὐδοκία ἔχω Ὑἱός ἀλλά ἁπλόος , ὅς υἱός μου,ʼ καί μᾶλλον , ἐν ὅς εὐδοκέω δείκνυμι ἐκ οὗτος ὅτι φύω μέν οὗτος εἰμί υἱός , ἐν αὐτός δέ ὁ ἐγώ δοκέω ὁ βούλησις ἀπόκειμαι