athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 36
36 . Οὐ δεῖ δὲ ζητεῖν , ‘διὰ τί μὴ τοιοῦτος ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος οἷος καὶ ὁ ἡμέτερος·ʼ ἐπεὶ μὴ τοιοῦτος ὁ Θεὸς οἷοι καὶ ἡμεῖς,’ ὡς προείρηται · ἀλλʼ οὐδὲ πρέπει ζητεῖν ‘πῶς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ Λόγος , ἢ πῶς ἀπαύγασμά ἐστι τοῦ Θεοῦ , ἢ πῶς γεννᾷ ὁ Θεὸς , καὶ τίς ὁ τρόπος τῆς τοῦ Θεοῦ γεννήσεως · μαίνοιτο γὰρ ἄν τις τοιαῦτα τολμῶν , ὅτι πρᾶγμα ἄῥῥητον καὶ φύσεως ἴδιον Θεοῦ , μόνῳ τε αὐτῷ καὶ τῷ Υἱῷ γινωσκόμενον , ἀξιοῖ λόγοις αὐτὸ ἑρμηνευθῆναι · ἴσον γάρ ἐστι τοὺς τοιούτους ζητεῖν , ‘ποῦ ὁ Θεὸς , καὶ πῶς ἐστιν ὁ Θεὸς , καὶ ποταπός ἐστιν ὁ Πατήρ.’ Ἀλλʼ ὤσπερ τὸ τοιοῦτο ἐρωτᾷν ἀσεβές ἐστι , καὶ ἀγνοούντων τὸν Θεὸν , οὕτω καὶ οὐ θέμις οὐδὲ περὶ τῆς τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ γεννήσεως τοιαῦτα τολμᾷν , οὐδὲ τῇ ἑαυτῶν φύσει καὶ ἀσθενείᾳ συμμετρεῖν τὸν Θεὸν καὶ τὴν τούτου Σοφίαν · ἀλλʼ οὐδὲ διὰ τοῦτο καὶ παρὰ τὴν ἀλήθειαν νοεῖν προσήκει · οὐδὲ εἰ ἀπορεῖ τις ζητῶν περὶ τούτων , ὀφείλει καὶ ἀπιστεῖν τοῖς γεγραμμένοις . Βέλτιον γὰρ ἀποροῦντας σιωπᾷν καὶ πιστεύειν , ἢ ἀπιστεῖν διὰ τὸ ἀπορεῖν · διότι ὁ μὲν ἀπορῶν δύναταί πως καὶ συγγνώμην ἔχειν , ὅτι ὅλως κἂν ζητήσας ἠρέμησεν · ὁ δὲ διὰ τὸ ἀπορεῖν ἐπινοῶν ἑαυτῷ τὰ μὴ δέοντα , καὶ τὰ μὴ ἄξια περὶ Θεοῦ φθεγγόμενος , ἀσύγγνωστον ἔχει τῆς τόλμης τὴν δίκην . Δύναται γὰρ καὶ τῶν τοιούτων ἀποριῶν ἔχειν τινὰ παραμυθίαν ἐκ τῶν θείων γραφῶν , ὥστε λαμβάνειν μὲν καλῶς τὰ γεγραμμένα , νοεῖν δὲ ὡς ἐν παραδείγματι τὸν ἡμέτερον λόγον · ὅτι ὥσπερ οὗτος ἴδιος ἐξ ἡμῶν ἐστι , καὶ οὐκ ἔξωθεν ἡμῶν ἔργον , οὕτω καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἴδιός ἐστιν ἐξ αὐτοῦ , καὶ οὐκ ἔστι ποίημα , οὐδὲ ὡς ὁ τῶν ἀνθρώπων λόγος · ἐπεὶ καὶ τὸν Θεὸν ἀνάγκη νοεῖν ἄνθρωπον . Ἰδοὺ γὰρ πάλιν τῶν μὲν ἀνθρώπων πολλοὶ καὶ διάφοροι λόγοι καθʼ ἡμέραν παρέρχονται , διὰ τὸ τοὺς πρώτους μὴ μένειν , ἀλλʼ ἀφανίζεσθαι . Γίνεται δὲ πάλιν τοῦτο , ἐπεὶ καὶ οἱ τούτων πατέρες , ἄνθρωποι ὄντες , παρερχομένας μὲν ἔχουσι τὰς ἡλικίας , τὰ δὲ νοήματα ἐπερχόμενα · καὶ πρὸς ἃ λογίζονται καὶ ἐπιλογίζονται , τοιαῦτα καὶ φθέγγονται · ὥστε καὶ πολλοὺς λόγους ἔχειν , καὶ μετὰ τοὺς πολλοὺς μηδένα τούτων ὅλως · πέπαυται γὰρ ὁ λαλῶν , καὶ ὁ λόγος εὐθὺς ἀνήλωται . Ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος εἷς ἐστι καὶ ὁ αὐτὸς , καὶ , ὡς γέγραπται , ‘ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ εἰς τὸν αἰῶνα διαμένει , μὴ ἀλλοιούμενος , μηδὲ πρῶτος ἢ δεύτερος ἑτέρου , ἀλλʼ ὁ αὐτὸς ὑπάρχων ἀεί . Ἔπρεπε γὰρ , ἑνὸς ὄντος τοῦ Θεοῦ , μίαν εἶναι καὶ τὴν εἰκόνα , καὶ ἕνα τὸν τούτου Λόγον , καὶ μίαν τὴν τούτου Σοφίαν .
Lemmas: 36 . οὖον δεῖ δέ ζητέω , διά τίς μή τοιοῦτος ὁ ὁ Θεός Λόγος οἷος καί ὁ ἡμέτερος ἐπεί μή τοιοῦτος ὁ θεός οἷος καί ἡμεῖς ὡς προερέω · ἀλλά οὐδέ πρέπω ζητέω πῶς ἐκ ὁ Θεός εἰμί ὁ Λόγος , ἢ πῶς ἀπαύγασμα εἰμί ὁ Θεός , ἢ πῶς γεννάω ὁ θεός , καί τίς ὁ τρόπος ὁ ὁ Θεός γέννησις · μαίνομαι γάρ ἄν τις τοιοῦτος τολμάω , ὅτι πρᾶγμα ἄρρητος καί φύσις ἴδιος Θεός , μόνος τε αὐτός καί ὁ υἱός γιγνώσκω , ἀξιόω λόγος αὐτός ἑρμηνεύω · ἴσος γάρ εἰμί ὁ τοιοῦτος ζητέω , ποῦ ὁ θεός , καί πῶς εἰμί ὁ θεός , καί ποταπός εἰμί ὁ Πατήρ ἀλλά ὤσπερ ὁ τοιοῦτος ἐρωτάω ἀσεβής εἰμί , καί ἀγνοέω ὁ θεός , οὗτος καί οὖον θέμις οὐδέ περί ὁ ὁ υἱός ὁ Θεός γέννησις τοιοῦτος τολμάω , οὐδέ ὁ ἑαυτοῦ φύσις καί ἀσθένεια συμμετρέω ὁ θεός καί ὁ οὗτος Σοφία · ἀλλά οὐδέ διά οὗτος καί παρά ὁ ἀλήθεια νοέω προσήκω · οὐδέ εἰμί ἀπορέω τις ζητέω περί οὗτος , ὀφείλω καί ἀπιστέω ὁ γράφω . ἀγαθός γάρ ἀπορέω σιωπάω καί πιστεύω , ἢ ἀπιστέω διά ὁ ἀπορέω · διότι ὁ μέν ἀπορέω δύναμαι πως καί συγγνώμη ἔχω , ὅτι ὅλως κἀν ζητέω ἠρεμέω · ὁ δέ διά ὁ ἀπορέω ἐπινοέω ἑαυτοῦ ὁ μή δήω , καί ὁ μή ἄξιος περί Θεός φθέγγομαι , ἀσύγγνωστος ἔχω ὁ τόλμα ὁ δίκη . δύναμαι γάρ καί ὁ τοιοῦτος ἀπορία ἔχω τις παραμυθία ἐκ ὁ θεῖον γραφεύς , ὥστε λαμβάνω μέν καλῶς ὁ γράφω , νοέω δέ ὡς ἐν παράδειγμα ὁ ἡμέτερος λόγος · ὅτι ὥσπερ οὗτος ἴδιος ἐκ ἐγώ εἰμί , καί οὐ ἔξωθεν ἐγώ ἔργον , οὗτος καί ὁ ὁ Θεός Λόγος ἴδιος εἰμί ἐκ αὐτός , καί οὐ εἰμί ποίημα , οὐδέ ὡς ὁ ὁ ἄνθρωπος λόγος · ἐπεί καί ὁ θεός ἀνάγκη νοέω ἄνθρωπος . ἰδέ γάρ πάλιν ὁ μέν ἄνθρωπος πολύς καί διάφορος λόγος κατά ἡμέρα παρέρχομαι , διά ὁ ὁ πρῶτος μή μένω , ἀλλά ἀφανίζω . γίγνομαι δέ πάλιν οὗτος , ἐπεί καί ὁ οὗτος πατήρ , ἄνθρωπος εἰμί , παρέρχομαι μέν ἔχω ὁ ἡλικία , ὁ δέ νόημα ἐπέρχομαι · καί πρός ὁ λογίζομαι καί ἐπιλογίζομαι , τοιοῦτος καί φθέγγομαι · ὥστε καί πολύς λόγος ἔχω , καί μετά ὁ πολύς μηδείς οὗτος ὅλως · παύω γάρ ὁ λαλέω , καί ὁ λόγος εὐθύς ἀναλίσκω . ὁ δέ ὁ Θεός Λόγος εἷς εἰμί καί ὁ αὐτός , καί , ὡς γράφω , ὅς Λόγος ὁ Θεός εἰς ὁ αἰών διαμένω , μή ἀλλοιόω , μηδέ πρῶτος ἢ δύο ἕτερος , ἀλλά ὁ αὐτός ὑπάρχω ἀεί . πρέπω γάρ , εἷς εἰμί ὁ Θεός , εἷς εἰμί καί ὁ εἰκών , καί εἷς ὁ οὗτος Λόγος , καί εἷς ὁ οὗτος Σοφία .