athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 61
61 . Τοιαύτης τοίνυν οὔσης τῆς διαφορᾶς τοὺ ἔκτισε,᾿ καὶ τοῦ ‘γεννᾷ με,᾿ καὶ , ‘τῆς ἀρχῆς ὀδῶν,᾿ καὶ τοῦ ‘πρὸ πάντων·’ τῶν μὲν ἀνθρώπων κτίστης ὢν ὁ Θεὸς , οὕτως , ὥσπερ εἴρηται , γίνεται καὶ ὕστερον πατὴρ , διὰ τὸν ἐν αὐτοῖς οἰκοῦντα Λόγον αὐτοῦ , Ἐπὶ δὲ τοῦ Λόγου τὸ ἔμπαλιν · Πατὴρ γὰρ ὢν αὐτοῦ φύσει ὁ Θεὸς , γίνεται μετὰ ταῦτα καὶ κτίστης αὐτοῦ καὶ ποιητὴς , ὅταν τὴν κτισθεῖσαν καὶ ποιηθεῖσαν ἐνδύσηται σάρκα ὁ Λόγος , καὶ γένηται ἄνθρωπος . Ὥσπερ γὰρ οἱ ἄνθρωποι , λαμβάνοντες ‘τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ,᾿ γίνονται τέκνα διʼ αὐτοῦ · οὕτως ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ , ὅτε καὶ αὐτὸς ἐνεδύσατο τῶν ἀνθρώπων τὴν σάρκα , τότε λέγεται καὶ κτίζεσθαι καὶ πεποιῆσθαι . Εἰ μὲν οὖν ἡμεῖς κατὰ φύσιν υἱοὶ , δῆλον ὅτι κἀκεῖνος κατὰ φύσιν κτίσμα καὶ ποίημα · εἰ δὲ ἡμεῖς θέσει καὶ κατὰ χάριν γινόμεθα υἱοὶ , δῆλον ὅτι καὶ ὁ Λόγος διὰ τὴν εἰς ἡμᾶς χάριν γενόμενος ἄνθρωπος εἴρηκε , ‘Κύριος ἔκτισε με.᾿ Εἷτα ἐπειδὴ τὸ κτιστὸν ἐνδυσάμενος , γέγονεν ἡμῖν ὅμοιος κατὰ τὸ σῶμα , διὰ τοῦτο εἰκότως καὶ ‘ἀδελφὸςʼ ἡμῶν καὶ ‘πρωτότοκοςʼ ἐκλήθη . Εἰ γὰρ καὶ μεθʼ ἡμᾶς δι᾿ ἡμᾶς γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ ἀδελφὸς ἡμῶν διὰ τὴν του σώματος ὁμοίωσιν , ἀλλὰ καὶ ἐν τούτῳ ‘πρωτότοκος λέγεται καὶ ἔστιν ἡμῶν , ἐπειδὴ , πάντων τῶν ἀνθρώπων ἀπολλυμένων κατὰ τὴν παράβασιν τοῦ Ἀδὰμ , πρώτη τῶν ἄλλων ἐσώθη καὶ ἠλευθερώθη ἡ ἐκείνου σὰρξ , ὡς αὐτοῦ τοῦ Λόγου σῶμα γενομένη · καὶ λοιπὸν ἡμεῖς , ὡς ‘σύσσωμοιʼ τυγχάυοντες , κατ᾿ ἐκεῖνο σωζόμεθα . Ἐν ἐκείνῳ γὰρ ἡμῶν καὶ ὁδηγὸς ὁ Κύριος εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , καὶ πρὸς τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα γίνεται , λέγων , ‘Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς᾿ καὶ ‘ἡ θύρα , καὶ δι᾿ ἐμοῦ δεὶ πάντας εἰσελθεῖν.᾿ Ὅθεν καὶ ‘πρωτότοκος’ λέγεται πάλιν ‘ἐκ τῶν νεκρῶν,’ οὐχ ὅτι πρῶτος ἡμῶν ἀπέθανε · ( προετεθνήκειμεν γὰρ ἡμεῖς · ) ἀλλʼ ὅτι τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀναδεξάμενος θάνατον , καὶ τοῦτον ‘καταργήσας,᾿ γήσας,ʼ ἀνέστη πρῶτος , ὡς ἄνθρωπος , ὑπὲρ ἡμῶν ἀναστήσας τὸ ἑαυτοῦ σῶμα . Λοιπὸν γὰρ ἀναστάντος ἐκείνου , καθεξῆς καὶ ἡμεῖς ἀπʼ ἐκείνου καὶ διʼ ἐκεῖνον ἐκ τῶν νεκρῶν ἐγειρόμεθα .
Lemmas: 61 . τοιοῦτος τοίνυν εἰμί ὁ διαφορά ὅς ἔκτισε,᾿ καί ὁ γεννάω μεʹ καί , τῆ ἀρχή οἶδα καί ὁ πρός πάντων ὁ μέν ἄνθρωπος Κτίστης εἰμί ὁ θεός , οὕτως , ὥσπερ εἴρω , γίγνομαι καί ὕστερος πατήρ , διά ὁ ἐν αὐτός οἰκέω Λόγος αὐτός , ἐπί δέ ὁ Λόγος ὁ ἔμπαλιν · πατήρ γάρ εἰμί αὐτός φύσις ὁ θεός , γίγνομαι μετά οὗτος καί Κτίστης αὐτός καί ποιητής , ὅταν ὁ κτίζω καί ποιέω ἐνδύω σάρξ ὁ Λόγος , καί γίγνομαι ἄνθρωπος . ὥσπερ γάρ ὁ ἄνθρωπος , λαμβάνω τότος πνεῦμα ὁ Ὑἱός γίγνομαι τέκνον διά αὐτός · οὕτως ὁ Λόγος ὁ Θεός , ὅτε καί αὐτός ἐνδύω ὁ ἄνθρωπος ὁ σάρξ , τότε λέγω καί κτίζω καί ποιέω . εἰμί μέν οὖν ἐγώ κατά φύσις υἱός , δῆλος ὅτι ἐκεῖνος κατά φύσις κτίσμα καί ποίημα · εἰμί δέ ἐγώ θέσις καί κατά χάρις γίγνομαι υἱός , δῆλος ὅτι καί ὁ Λόγος διά ὁ εἰς ἐγώ χάρις γίγνομαι ἄνθρωπος εἴρω , Κύριος κτίζω με.᾿ εἶτα ἐπεί ὁ κτιστός ἐνδύω , γίγνομαι ἐγώ ὅμοιος κατά ὁ σῶμα , διά οὗτος εἰκότως καί ἀδελφός ἐγώ καί ‘πρωτότοκοςʼ καλέω . εἰμί γάρ καί μετά ἐγώ διά ἐγώ γίγνομαι ἄνθρωπος , καί ἀδελφός ἐγώ διά ὁ ὁ σῶμα ὁμοίωσις , ἀλλά καί ἐν οὗτος πρωτότοκος λέγω καί εἰμί ἐγώ , ἐπεί , πᾶς ὁ ἄνθρωπος ἀπόλλυμι κατά ὁ παράβασις ὁ Ἀδάμ , πρῶτος ὁ ἄλλος σῴζω καί ἐλευθερόω ὁ ἐκεῖνος σάρξ , ὡς αὐτός ὁ Λόγος σῶμα γίγνομαι · καί λοιπός ἐγώ , ὡς σύσσωμος τυγχάνω , κατά ἐκεῖνος σῴζω . ἐν ἐκεῖνος γάρ ἐγώ καί ὁδηγός ὁ Κύριος εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , καί πρός ὁ ἑαυτοῦ πατήρ γίγνομαι , λέγω , Ἐγώ εἰμί ὁ ὁδός καί ἡʹ θύρα , καί διά ἐγώ δεῖ πᾶς εἰσέρχομαι ὅθεν καί πρωτότοκος λέγω πάλιν ἐκ ὁ νεκρῶν,’ οὐ ὅτι πρῶτος ἐγώ ἀποθνῄσκω · ( προθνῄσκω γάρ ἐγώ · ) ἀλλά ὅτι ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀναδέχομαι θάνατος , καί οὗτος ‘καταργήσας,᾿ οἴγω ἀνίστημι πρῶτος , ὡς ἄνθρωπος , ὑπέρ ἐγώ ἀνίστημι ὁ ἑαυτοῦ σῶμα . λοιπός γάρ ἀνίστημι ἐκεῖνος , καθεξῆς καί ἐγώ ἀπό ἐκεῖνος καί διά ἐκεῖνος ἐκ ὁ νεκρός ἐγείρω .