athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 47
47 . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸ τὸ ῥητὸν δείκνυσιν ὑμῶν μόνον εὕρημα εἶναι τὸ λέγειν κτίσμα τὸν Κύριον . Τῆν γὰρ οὐσίαν ἑαυτοῦ γινώσκων ὁ Κύριος μονογενῆ Σοφίαν καὶ γέννημα τοῦ Πατρὸς , καὶ ἄλλην οὖσαν παρὰ τὰ γενητὰ καὶ τὰ φύσει κτίσματα , φιλανθρώπως νῦν λέγει , ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ·’ ἴσον τῷ εἰπεῖν , ‘Ὁ Πατὴρ σῶμά μοι κατηρτίσατο . καὶ εἰς ἀνθρώπους με ἔκτισεν , ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας.ʼ Καὶ γὰρ ὥσπερ Ἰωάννου ἀκούοντες , ‘ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο,ʼ οὐκ αὐτὸν ὅλον σάρκανοοῦμεν τὸν Λόγον , ἀλλὰ σάρκα ἐνδυσάμενον , καὶ γενόμενον ἄνθρωπον · ἀκούοντές τε , ‘Χριστὸς γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα,’ καὶ , ‘τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν,ʼ οὐκ αὐτὸ τοῦτο ὅλον κατάραν καὶ ἁμαρτίαν αὐτὸν νοοῦμεν γεγενῆσθαι , ἀλλʼ ὅτι τὴν μὲν καθʼ ἡμῶν κατάραν ἀνεδέξατο , ὡς εἶπεν ὁ ἀπόστολος , ἐξηγόρασεν ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας·’ ‘τὰς δὲ ἁμαρτίας ἡμῶν,’ ὡς μὲν ὁ Ἡσαΐας εἶπεν , ἐβάστασεν,’ ὡς δὲ ὁ Πέτρος ἔγραψεν . ‘ἀνήνεγκεν αὐτὰς τῷ σώματι ἐπὶ τὸ ξύλον.’ ὔτως ἐὰν ἀκούωμεν ἐν ταῖς Παροιμίαις τὸ ‘ἔκτισεν,ʼ οὐ δεῖ κτίσμα τῇ φύσει ὅλον νοεῖν τὸν Λόγον , ἀλλʼ ὅτι τὸ κτιστὸν ἐνδύσατο σῶμα , καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἔκτισεν αὐτὸν ὁ Θεὸς , εἰς ἡμᾶς τὸ κτιστὸν αὐτῷ καταρτίσας , ὡς γέγραπται , ‘σῶμα,ʼ ἵνʼ ἐν αὐτῷ ἀνακαινισθῆναι καὶ θεοποιηθῆναι δυνηθῶμεν . Τί τοίνυν ὑμᾶς ἠπάτησεν , ὦ ἀνόητοι , εἰπεῖν τὸν κτίστην ‘κτίσμα;ʼ ἢ πόθεν ἠγοράσατε ἑαυτοῖς τὸ καινὸν φρόνημα τοῦτο , καὶ ἐν αὐτῷ πομπεύετε ; Αἱ γὰρ Παροιμίαι λέγουσι τὸ ‘ἔκτισεν·’ ἀλλʼ οὐ λέγουσι ‘κτίσμα’ τὸν Υἱὸν , ἀλλὰ γέννημα , καὶ κατὰ τὴν προειρημένην δὲ ἐκ τῶν Γραφῶν διαστολὴν , λέγω τοῦ ‘ἔκτισε’ καὶ τοῦ ‘κτίσματος,’ τὸ μὲν ἴδιον φύσει τοῦ Υἱοῦ μονογενῆ Σοφίαν αὐτὸν καὶ δημιουργὸν τῶν κτισμάτων γινώσκουσι · τὸ δὲ ‘ἔκτισε’ λέγουσαι , οὐκ ἐπὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ λέγουσιν , ἀλλὰ πολλῶν ‘ὁδῶν ἀρχὴνʼ αὐτὸν γίνεσθαι σημαίνουσιν , ὡς εἶναι ἐναντίον τὸ μὲν ‘ἔκτισε’ τῷ γεννήματι , τὸ λεγόμενον ‘ἀρχὴν ὁδῶνʼ τῷ εἶναι αὐτὸν μονογενῆ Λόγον .
Lemmas: 47 . καί γάρ καί αὐτός ὁ ῥητός δείκνυμι σύ μόνος εὕρημα εἰμί ὁ λέγω κτίσμα ὁ κύριος . ὁ γάρ οὐσία ἑαυτοῦ γιγνώσκω ὁ Κύριος μονογενής Σοφία καί γέννημα ὁ πατήρ , καί ἄλλος εἰμί παρά ὁ γενητός καί ὁ φύσις κτίσμα , φιλάνθρωπος νῦν λέγω , Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός ἴσος ὁ εἶπον , Ὁ πατήρ σῶμα ἐγώ καταρτίζω . καί εἰς ἄνθρωπος ἐγώ κτίζω , ὑπέρ ὁ ὁ ἄνθρωπος σωτηρία καί γάρ ὥσπερ Ἰωάννης ἀκούω , ὅς Λόγος σάρξ εἰμί οὐ αὐτός ὅλος σαρκανοουμην ὁ Λόγος , ἀλλά σάρξ ἐνδύω , καί γίγνομαι ἄνθρωπος · ἀκούω τε , ‘Χριστὸς γίγνομαι ὑπέρ ἐγώ κατάρα καί , ‘τὸν μή γιγνώσκω ἁμαρτία ὑπέρ ἐγώ ἁμαρτία ἔπειμι οὐ αὐτός οὗτος ὅλος καταίρω καί ἁμαρτία αὐτός νοέω γίγνομαι , ἀλλά ὅτι ὁ μέν κατά ἐγώ καταίρω ἀναδέχομαι , ὡς εἶπον ὁ ἀπόστολος , ἐξαγοράζω ἐγώ ἐκ ὁ καταίρω ‘τὰς δέ ἁμαρτία ἡμῶν,’ ὡς μέν ὁ Ἠσαΐας εἶπον , βαστάζω ὡς δέ ὁ Πέτρος γράφω . ἀναφέρω αὐτός ὁ σῶμα ἐπί ὁ ξύλον ὗτος ἐάν ἀκούω ἐν ὁ παροιμία ὁ οἰκτίζω οὖον δεῖ κτίσμα ὁ φύσις ὅλος νοέω ὁ Λόγος , ἀλλά ὅτι ὁ κτιστός ἐνδύω σῶμα , καί ὑπέρ ἐγώ κτίζω αὐτός ὁ θεός , εἰς ἐγώ ὁ κτιστός αὐτός καταρτίζω , ὡς γράφω , ‘σῶμα,ʼ ἵνα ἐν αὐτός ἀνακαινίζω καί θεοποιέω δύναμαι . τις τοίνυν σύ ἀπατάω , εἰμί ἀνόητος , εἶπον ὁ κτίστης Ἔκτισμα ἢ πόθεν ἀγοράζω ἑαυτοῦ ὁ καινός φρόνημα οὗτος , καί ἐν αὐτός πομπεύω ; ὁ γάρ παροιμία λέγω ὁ ‘ἔκτισεν·’ ἀλλά οὖον λέγω κτίσμα ὁ υἱός , ἀλλά γέννημα , καί κατά ὁ προερέω δέ ἐκ ὁ Γραφής διαστολή , λέγω ὁ κτίζω καί ὁ ‘κτίσματος,’ ὁ μέν ἴδιος φύσις ὁ υἱός μονογενής Σοφία αὐτός καί δημιουργός ὁ κτίσμα γιγνώσκω · ὁ δέ κτίζω λέγω , οὐ ἐπί ὁ οὐσία αὐτός λέγω , ἀλλά πολύς ὁδή ἀρχή αὐτός γίγνομαι σημαίνω , ὡς εἰμί ἐναντίος ὁ μέν κτίζω ὁ γέννημα , ὁ λέγω ἀρχή ὅδε ὁ εἰμί αὐτός μονογενής Λόγος .