athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 81
81 , Ἐπειδὴ δὲ ἐπάγει λέγουσα , ‘ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανὸν , συμπαρήμην αὐτῷ,ʼ εἰδέναι χρὴ ὅτι οὐχ ὡς μὴ διʼ αὐτῆς ἑτοιμάζοντος τὸν οὐρανὸν τοῦ Πατρὸς , ἢ τὰ ἄνω νέφη , ταῦτά φησιν · ( οὐ γὰρ ἀμφίβολον ὅτι πάντα ἐν Σοφίᾳ ἐκτίσθη , καὶ ‘χωρὶς αὐτῆς ἐγένετο οὐδὲ ἕν·’ ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν ὃ λέγει · ) ‘Πάντα μὲν ἐν ἐμοὶ καὶ διʼ ἐμοῦ γέγονε · χρείας δὲ οὔσης ἐγκτίζεσθαι σοφίαν τοῖς ἔργοις , τὴν μὲν οὐσίαν ἤμην σὺν τῷ Πατρὶ , τῇ δὲ πρὸς τὰ γενητὰ συγκαταβάσει ἤμην ἁρμόζουσα τὸν παῤ ἐμοὶ τύπον τοῖς ἔργοις , ὥστε καὶ ὡς ἑνὶ σώματι πάντα τὸν κόσμον μὴ στασιάζειν , ἀλλʼ ὁμονοεῖν πρὸς ἑαυτόν.’ Ὅσοι μὲν οὖν ὀρθῇ τῇ διανοίᾳ κατὰ τὴν ἑαυτοῖς δοθεῖσαν σοφίαν θεωροὶ τῶν κτισμάτων γίνονται , δύνανται λέγειν καὶ αὐτοὶ , ‘τῇ διατάξει σου διαμένει τὰ πάντα·’ οἱ δὲ τούτου κατολιγωρήσαντες ἀκούσονται , ‘φάσκοντες εἶναι σοφοὶ , ἐμωράνθησαν · τὸ γὰρ γνωστὸν τοῦ Θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς · ὁ Θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσε · τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου , τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θεότης , εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους , διότι , γνόντες τὸν Θεὸν , οὐχ ὡς Θεὸν ἐδόξασαν , ἀλλʼ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα τὰ πάντα , ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας , ἀμήν.’ Καὶ ἐντραπήσονταί γε ἀκούοντες , ‘ἐπειδὴ γάρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ,ʼ κατὰ τὸν προειρημένον τρόπον , ‘οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν Θεὸν , ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας.’ Οὐκέτι γὰρ , ὡς ἐν τοῖς προτέροις χρόνοις , δι᾿ εἰκόνος καὶ σκιᾶς τῆς Σοφίας , τῆς ἐν τοῖς κτίσμασιν οὔσης , ἠθέλησε γινώσκεσθαι ὁ Θεός · ἀλλʼ αὐτὴν τὴν ἀληθινὴν Σοφίαν ἐποίησε σάρκα λαβεῖν , καὶ γενέσθαι ἄνθρωπον , θάνατόν τε ὑπομεῖναι σταυροῦ , ἵνα διὰ τῆς ἐν τούτῳ πίστεως πάντες λοιπὸν οἱ πιστεύοντες σώζεσθαι δύνωνται . Ἡ αὐτὴ μέντοι Σοφία τοῦ Θεοῦ ἐστιν , ἥτις πρότερον μὲν διὰ τῆς ἐν τοῖς κτίσμασιν εἰκόνος ἑαυτῆς , δι᾿ ἣν καὶ λέγεται ‘κτίζεσθαι,’ ἐφανέρου ἑαυτὴν , καὶ διʼ ἑαυτῆς τὸν ἑαυτῆς Πατέρα · ὕστερον δὲ αὐτὴ , οὖσα Λόγος , ‘γέγονε σὰρξ,ʼ ὡς εἶπεν ὁ Ἰωάννης , καὶ μετὰ τὸ ‘καταργῆσαι τὸν θάνατονʼ καὶ σῶσαι τὸ γένος ἡμῶν , ἔτι καὶ πλέον ἀπεκάλυψεν ἑαυτόν τε καὶ διʼ ἑαυτοῦ τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα , λέγων · ‘Δὸς αὐτοῖς , ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν , καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν.’
Lemmas: 81 , ἐπεί δέ ἐπάγω λέγω , ἡνίκα ἑτοιμάζω ὁ οὐρανός , συμπάρειμι αὐτός οἶδα χρή ὅτι οὐ ὡς μή διά αὐτός ἑτοιμάζω ὁ οὐρανός ὁ πατήρ , ἢ ὁ ἄνω νέφος , οὗτος φημί · ( οὖον γάρ ἀμφίβολος ὅτι πᾶς ἐν Σοφία κτίζω , καί χωρίς αὐτός γίγνομαι οὐδέ ὅς ἀλλά οὗτος εἰμί ὅς λέγω · ) Πάντης μέν ἐν ἐγώ καί διά ἐγώ γίγνομαι · χρεία δέ εἰμί ἐγκτίζω σοφία ὁ ἔργον , ὁ μέν οὐσία εἰμί σύν ὁ πατήρ , ὁ δέ πρός ὁ γενητός συγκατάβασις εἰμί ἁρμόζω ὁ παρά ἐγώ τύπος ὁ ἔργον , ὥστε καί ὡς εἷς σῶμα πᾶς ὁ κόσμος μή στασιάζω , ἀλλά ὁμονοέω πρός ἑαυτός ὅσος μέν οὖν ὀρθός ὁ διάνοια κατά ὁ ἑαυτοῦ δίδωμι σοφία θεωρός ὁ κτίσμα γίγνομαι , δύναμαι λέγω καί αὐτός , τῆ διάταξις σύ διαμένω ὁ πάντα·’ ὁ δέ οὗτος κατολιγωρέω ἀκούω , φάσκω εἰμί σοφός , μωραίνω · ὁ γάρ γνωστός ὁ Θεός φανερός εἰμί ἐν αὐτός · ὁ θεός γάρ αὐτός φανερόω · ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος , ὁ ποίημα νοέω καθοράω , ὅς τε ἀΐδιος αὐτός δύναμις καί θεότης , εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος , διότι , γιγνώσκω ὁ θεός , οὐ ὡς θεός δοξάζω , ἀλλά λατρεύω ὁ κτίζω παρά ὁ κτίζω ὁ πᾶς , ὅς εἰμί εὐλογητός εἰς ὁ αἰών , ἀμήν καί ἐντρέπω γε ἀκούω , ἐπειδή γάρ ἐν ὁ σοφία ὁ Θεός κατά ὁ προερέω τρόπος , οὐ γιγνώσκω ὁ κόσμος διά ὁ σοφία ὁ θεός , εὐδοκέω ὁ θεός διά ὁ μωρία ὁ κήρυγμα σῴζω ὁ πιστεύω οὐκέτι γάρ , ὡς ἐν ὁ πρότερος χρόνος , διά εἰκών καί σκιά ὁ Σοφία , ὁ ἐν ὁ κτίσμα εἰμί , ἐθέλω γιγνώσκω ὁ Θεός · ἀλλά αὐτός ὁ ἀληθινός Σοφία ποιέω σάρξ λαμβάνω , καί γίγνομαι ἄνθρωπος , θάνατος τε ὑπομένω σταυρός , ἵνα διά ὁ ἐν οὗτος πίστις πᾶς λοιπός ὁ πιστεύω σῴζω δύναμαι . ὁ αὐτός μέντοι Σοφία ὁ Θεός εἰμί , ὅστις πρότερος μέν διά ὁ ἐν ὁ κτίσμα εἰκών ἑαυτοῦ , διά ὅς καί λέγω ‘κτίζεσθαι,’ φανερόω ἑαυτοῦ , καί διά ἑαυτοῦ ὁ ἑαυτοῦ πατήρ · ὕστερος δέ αὐτός , εἰμί Λόγος , γίγνομαι σὰρξ,ʼ ὡς εἶπον ὁ Ἰωάννης , καί μετά ὁ καταργέω ὁ θάνατος καί σῴζω ὁ γένος ἐγώ , ἔτι καί πλέω ἀποκαλύπτω ἑαυτοῦ τε καί διά ἑαυτοῦ ὁ ἑαυτοῦ πατήρ , λέγω · Δώς αὐτός , ἵνα γιγνώσκω σύ ὁ μόνος ἀληθινός θεός , καί ὅς ἀποστέλλω Ἰησοῦς Χριστός