athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 10
10 . Ἑλλήνων μὲν οὖν οἱ λεγόμενοι παῤ αὐτοῖς ψευδώνυμοι θεοὶ οὔτε τῷ εἶναι , οὔτε τῷ ἐπαγγέλλεσθαί εἰσι πιστοί · οὔτε γὰρ οἱ αὐτοί εἰσι πανταχοῦ , ἀλλὰ καὶ οἱ κατὰ τόπους , τῷ χρόνῳ διαφθείρονται , καὶ περὶ ἑαυτοὺς καταῤῥέουσι · διὸ καὶ κατʼ αὐτῶν ὁ λόγος βοᾷ , ὅτι ‘πίστις οὐκ ἴσχυσενʼ ἐν αὐτοῖς , καὶ ‘ὕδωρ ψευδές εἰσι,ʼ καὶ οὐκ ἔστι πίστις ἐν αὐτοῖς.’ Ὁ δὲ τῶν ὅλων καὶ μόνος τῷ ὄντι ὄντως καὶ ἀληθινὸς ὢν Θεὸς πιστός ἐστιν , ὁ αὐτὸς ὢν , καὶ λέγων · ‘Ἴδετέ με , ἴδετε , ὅτι ἐγώ εἰμι,’ καὶ , ‘οὐκ ἠλλοίωμαι·᾿ διὸ καὶ ὁ τούτου Υἱὸς πιστός ἐστιν , ἀεὶ ὢν , καὶ οὐκ ἀλλοιούμενος , οὐδὲ διαψευδόμενος οὔτε ἐν τῷ εἶναι , οὔτε ἐν τῷ ἐπαγγέλλεσθαι , καθάπερ πάλιν ὁ ἀπόστολος γράφων Θεσσαλονικεῦσι μέν φησι · ‘Πιστὸς ὁ καλῶν ὑμᾶς , ὃς καὶ ποιήσει · ἐν γὰρ τῷ ποιεῖν ἂ ἐπαγγέλλεται , πιστός ἐστι λαλῶν · Ἑβραίοις δὲ περὶ τοῦ σημαίνειν τὴν λέξιν ταύτην καὶ τὸ ἀναλλοίωτον οὕτως γράφει · ‘Εἰ ἀπιστήσομεν , ἐκεῖνος πιστὸς μένει · ἀρνήσασθαι ἑαυτὸν οὐ δύναται . Οὐκοῦν εἰκότως ὁ ἀπόστολος τὴν σωματικὴν τοῦ Λόγου παρουσίαν διηγούμενός φησιν , ‘Ἀπόστολον καὶ πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν,ʼ δεικνὺς , ὅτι καὶ ἄνθρωπος γενόμενος ‘Ἰησοῦς Χριστὸς , χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀναλλοίωτός ἐστι . Καὶ ὥσπερ τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ διὰ τῆς ἀρχιερωσύνης μνημονεύει γράφων ὁ ἀπόστολος , οὕτω καὶ πάλιν οὐκ ἐσιώπησε μακρὰν , ἀλλʼ εὐθὺς περὶ τῆς θεότητος αὐτοῦ μνημονεύει , πανταχοῦ τῆς ἀσφαλείας γινόμενος , ἔνθα μάλιστα τὸ ταπεινὸν ὀνομάζει , ἵνʼ εὐθὺς αὐτοῦ τὴν ὑψηλότητα καὶ τὴν πατρικὴν μεγαλειότητα γινώσκωμεν . Φησὶ γοῦν , ‘Ὁ μὲν Μωσῆς θεράπων , ὁ δὲ Χριστὸς Υἱὸς , κἀκεῖνος μὲν πιστὸς εἰς τὸν οἶκον , οὗτος δὲ ἐπὶ τὸν οἶκον,’ ὡς αὐτὸς αὐτὸν κατασκευάσας , καὶ Κύριος αὐτοῦ καὶ δημιουργὸς τυγχάνων , καὶ ὡς Θεὸς ἁγιάζων αὐτόν . Ὁ μὲν γὰρ Μωσῆς , ἄνθρωπος φύσει ὢν , πιστὸς ἐγένετο , πιστεύων τῷ διὰ τοῦ Λόγου λαλοῦντι αὐτῷ Θεῷ · ὁ δὲ Λόγος οὐχ ὥσπερ τις τῶν γενητῶν ἦν ἐν σώματι , οὐδὲ ὡς κτίσμα ἐν κτίσμασιν , ἀλλὰ Θεὸς ἐν σαρκὶ καὶ δημιουργὸς , καὶ κατασκευαστὴς ἐν τῷ κατασκευασθέντι ὑπʼ αὐτοῦ , Καὶ οἱ μὲν ἄνθρωποι ἕνεκα τοῦ εἶναι καὶ ὑφεστάναι σάρκα περιβέβληνται · ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἕνεκα τοῦ ἁγιάζειν τὴν σάρκα γέγονεν ἄνθρωπος · καὶ Κύριος ὢν , ἐν τῇ μορφῇ τοῦ δούλου ἦν · δούλη γὰρ τοῦ Λόγου ἡ πᾶσα κτίσις , ἡ παῤ αὐτοῦ γενομένη καὶ ποιηθεῖσα . Ἐκ δὲ τούτου συνέστηκεν , ὅτι καὶ τὸ λεγόμενον παρὰ τῷ ἀποστόλῳ , ‘ἐποίησεν,ʼ οὐ ποιούμενον δείκνυσι τὸν Λόγον , ἀλλʼ ὅπερ ἔλαβεν ὅμοιον ἡμῖν σῶμα · διὸ καὶ ἀδελφὸς ἡμῶν ἐχρημάτισε , γενόμενος ἄνθρωπος .
Lemmas: 10 . Ἕλλην μέν οὖν ὁ λέγω παρά αὐτός ψευδώνυμος θεός οὔτε ὁ εἰμί , οὔτε ὁ ἐπαγγέλλω εἰμί πιστός · οὔτε γάρ ὁ αὐτός εἰμί πανταχοῦ , ἀλλά καί ὁ κατά τόπος , ὁ χρόνος διαφθείρω , καί περί ἑαυτοῦ καταρρέω · διό καί κατά αὐτός ὁ λόγος βοάω , ὅτι πίστις οὐ ἴσχυσις ἐν αὐτός , καί ὕδωρ ψευδής εἰσέρχομαι καί οὐ εἰμί πίστις ἐν αὐτός ὁ δέ ὁ ὅλος καί μόνος ὁ εἰμί εἰμί καί ἀληθινός εἰμί θεός πιστός εἰμί , ὁ αὐτός εἰμί , καί λέγω · ‘ιδετος ἐγώ , ὁράω , ὅτι ἐγώ εἰμί καί , οὐ ἀλλοιόω διό καί ὁ οὗτος υἱός πιστός εἰμί , ἀεί εἰμί , καί οὐ ἀλλοιόω , οὐδέ διαψεύδω οὔτε ἐν ὁ εἰμί , οὔτε ἐν ὁ ἐπαγγέλλω , καθάπερ πάλιν ὁ ἀπόστολος γράφω Θεσσαλονικεύς μέν φημί · Πιστός ὁ καλός σύ , ὅς καί ποιέω · ἐν γάρ ὁ ποιέω ὅς ἐπαγγέλλω , πιστός εἰμί λαλέω · Ἑβραῖος δέ περί ὁ σημαίνω ὁ λέξις οὗτος καί ὁ ἀναλλοίωτος οὕτως γράφω · Εἰ ἀπιστέω , ἐκεῖνος πιστός μένω · ἀρνέομαι ἑαυτοῦ οὖον δύναμαι . οὐκοῦν εἰκότως ὁ ἀπόστολος ὁ σωματικός ὁ Λόγος παρουσία διηγέομαι φημί , Ἀπόστολος καί πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός δείκνυμι , ὅτι καί ἄνθρωπος γίγνομαι Ἰησοῦς Χριστός , χθές καί σήμερον ὁ αὐτός , καί εἰς ὁ αἰών ἀναλλοίωτος εἰμί . καί ὥσπερ ὁ ἐνανθρώπησις αὐτός διά ὁ ἀρχιερωσύνη μνημονεύω γράφω ὁ ἀπόστολος , οὗτος καί πάλιν οὐ σιωπάω μακράν , ἀλλά εὐθύς περί ὁ θεότης αὐτός μνημονεύω , πανταχοῦ ὁ ἀσφάλεια γίγνομαι , ἔνθα μάλιστα ὁ ταπεινός ὀνομάζω , ἵνα εὐθύς αὐτός ὁ ὑψηλότης καί ὁ πατρικός μεγαλειότητα γιγνώσκω . φημί γοῦν , Ὁ μέν Μωσῆς θεράπων , ὁ δέ Χριστός υἱός , ἐκεῖνος μέν πιστός εἰς ὁ οἶκος , οὗτος δέ ἐπί ὁ οἶκος ὡς αὐτός αὐτός κατασκευάζω , καί Κύριος αὐτός καί δημιουργός τυγχάνω , καί ὡς θεός ἁγίζω αὐτός . ὁ μέν γάρ Μωσῆς , ἄνθρωπος φύσις εἰμί , πιστός γίγνομαι , πιστεύω ὁ διά ὁ Λόγος λαλέω αὐτός Θεός · ὁ δέ Λόγος οὐ ὥσπερ τις ὁ γενητός εἰμί ἐν σῶμα , οὐδέ ὡς κτίσμα ἐν κτίσμα , ἀλλά θεός ἐν σάρξ καί δημιουργός , καί κατασκευαστής ἐν ὁ κατασκευάζω ὑπό αὐτός , καί ὁ μέν ἄνθρωπος ἕνεκα ὁ εἰμί καί ὑφίστημι σάρξ περιβάλλω · ὁ δέ ὁ Θεός Λόγος ἕνεκα ὁ ἁγίζω ὁ σάρξ γίγνομαι ἄνθρωπος · καί Κύριος εἰμί , ἐν ὁ μορφή ὁ δοῦλος εἰμί · δοῦλος γάρ ὁ Λόγος ὁ πᾶς κτίσις , ὁ παρά αὐτός γίγνομαι καί ποιέω . ἐκ δέ οὗτος συνίστημι , ὅτι καί ὁ λέγω παρά ὁ ἀπόστολος , εἶπον οὖον ποιέω δείκνυμι ὁ Λόγος , ἀλλά ὅσπερ λαμβάνω ὅμοιος ἐγώ σῶμα · διό καί ἀδελφός ἐγώ χρηματίζω , γίγνομαι ἄνθρωπος .