athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 29
29 . Καὶ γὰρ εἰ ἐκ διδασκαλίας τὸ δημιουργεῖν τινι προσγίνεται , φθόνον καὶ ἀσθένειαν περὶ τὸν Θεὸν εἰσάγουσιν οἱ ἄφρονες · φθόνον μὲν , ὅτι μὴ πολλοὺς δημιουργεῖν ἐδίδαξεν , ἵνʼ ὥσπερ πολλοὶ ἀρχάγγελοι καὶ ἄγγελοι , οὕτω καὶ πολλοὶ δημιουργοὶ περὶ αὐτὸν ὦσιν · ἀσθένειαν δὲ , ὅτι μὴ μόνος ἠδυνήθη ποιῆσαι , συνεργοῦ δὲ ἢ ὑπουργοῦ χρείαν ἔσχε · καίτοι δειχθείσης καὶ τῆς γενητῆς φύσεως δυνατῆς οὔσης γίνεσθαι παρὰ μόνου τοῦ Θεοῦ , εἴ γε κατʼ αὐτοὺς ὁ Υἱὸς γενητὸς ὢν ἠδυνήθη παρὰ μόνου τοῦ Θεοῦ γενέσθαι . Ἀλλʼ οὐδενός ἐστιν ἐνδεὴς ὁ Θεός · μὴ γένοιτο · αὐτὸς γὰρ εἶπε , ‘Πλήρης εἰμί·’ οὐδὲ ἐκ διδασκαλίας γέγονε δημιουργὸς ὁ Λόγος · ἀλλʼ εἰκὼν καὶ σοφία ὢν τοῦ Πατρὸς , τὰ τοῦ Πατρὸς ἐργάζεται . Οὐδὲ τῆς τῶν γενητῶν ἕνεκεν ἐργασίας τὸν Υἱὸν πεποίηκεν · ἰδοὺ γὰρ καὶ τοῦ Υἱοῦ ὄντος , φαίνεται πάλιν ἐργαζόμενος ὁ Πατὴρ , ὡς αὐτὸς ὁ Κύριός φησιν · ‘Ὁ Πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι.’ Εἰ δὲ καθʼ ὑμᾶς διὰ τοῦτο γέγονεν ὁ Υἱὸς , ἵνα τὰ μετʼ αὐτὸν ἐργάσηται , φαίνεται δὲ ὁ Πατὴρ καὶ μετὰ τὸν Υἱὸν ἐργαζόμενος , περιττὴ καθʼ ὑμᾶς καὶ κατὰ τοῦτο ἡ τοῦ τοιούτου Υἱοῦ ποίησις . Ἄλλως τε διὰ τί ὅλως , θέλων ἡμᾶς κτίσαι , ζητεῖ τὸν μεσίτην , ὡς οὐκ ἀρκουμένου τοῦ βουλήματος αὐτοῦ συστῆσαι περὶ ὧν ἂν αὐτῷ δοκῇ ; Καὶ μὴν αἱ γραφαὶ λέγουσι · ‘πάντα ὅσα ἠθέλησεν ἐποίησε·’ καὶ , ‘τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν;’ Εἰ δὲ καὶ τὸ βούλημα μόνον ἱκανόν ἐστιν αὐτοῦ πρὸς τὴν τῶν πάντων δημιουργίαν , περιττὴ πάλιν καθʼ ὑμᾶς ἡ τοῦ μεσίτου χρεία . Καὶ γὰρ καὶ τὸ παράδειγμα τὸ περὶ τοῦ Μωσέως καὶ τοῦ ἡλίου καὶ σελήνης ὑμῶν δέδεικται σαθρόν . Κἀκεῖνο δὲ πάλιν ὑμᾶς ἐντρέψει . Εἰ θέλων ὁ Θεὸς τὴν γενητὴν κτίσαι φύσιν , περὶ δὲ ταύτης βουλευσάμενος , ἐπινοεῖ καὶ κτίζει τὸν Υἱὸν καθ᾿ ὑμᾶς , ἵνα δι᾿ αὐτοῦ ἡμᾶς δημιουργήσῃ , σκοπεῖτε πόσην ἀσέβειαν φθέγγεσθαι τετολμήκατε .
Lemmas: 29 . καί γάρ εἰμί ἐκ διδασκαλία ὁ δημιουργέω τις προσγίγνομαι , φθόνος καί ἀσθένεια περί ὁ θεός εἰσάγω ὁ ἄφρων · φθόνος μέν , ὅτι μή πολύς δημιουργέω διδάσκω , ἵνα ὥσπερ πολύς ἀρχάγγελος καί ἄγγελος , οὗτος καί πολύς δημιουργός περί αὐτός εἰμί · ἀσθένεια δέ , ὅτι μή μόνος δύναμαι ποιέω , συνεργός δέ ἢ ὑπουργέω χρεία ἔχω · καίτοι δείκνυμι καί ὁ γενητός φύσις δυνατός εἰμί γίγνομαι παρά μόνος ὁ Θεός , εἰμί γε κατά αὐτός ὁ υἱός γενητός εἰμί δύναμαι παρά μόνος ὁ Θεός γίγνομαι . ἀλλά οὐδείς εἰμί ἐνδεής ὁ Θεός · μή γίγνομαι · αὐτός γάρ εἶπον , Πλήρης εἰμί οὐδέ ἐκ διδασκαλία γίγνομαι δημιουργός ὁ Λόγος · ἀλλά εἰκών καί σοφία εἰμί ὁ πατήρ , ὁ ὁ πατήρ ἐργάζομαι . οὐδέ ὁ ὁ γενητός ἕνεκα ἐργασία ὁ υἱός ποιέω · ἰδού γάρ καί ὁ υἱός εἰμί , φαίνω πάλιν ἐργάζομαι ὁ πατήρ , ὡς αὐτός ὁ κύριος φημί · Ὁ Πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι εἰμί δέ κατά σύ διά οὗτος γίγνομαι ὁ υἱός , ἵνα ὁ μετά αὐτός ἐργάζομαι , φαίνω δέ ὁ πατήρ καί μετά ὁ υἱός ἐργάζομαι , περισσός κατά σύ καί κατά οὗτος ὁ ὁ τοιοῦτος υἱός ποίησις . ἄλλος τε διά τίς ὅλως , ἐθέλω ἐγώ κτίζω , ζητέω ὁ μεσίτης , ὡς οὐ ἀρκέω ὁ βούλημα αὐτός συνίστημι περί ὅς εἄν αὐτός δοκέω ; καί μήv ὁ γραφή λέγω · πάντης ὅσος ἐθέλω ποιέω καί , ‘τῷ γάρ βούλημα αὐτός τίς ἀνθίστημι εἰμί δέ καί ὁ βούλημα μόνος ἱκανός εἰμί αὐτός πρός ὁ ὁ πᾶς δημιουργία , περισσός πάλιν κατά σύ ὁ ὁ μεσίτης χρεία . καί γάρ καί ὁ παράδειγμα ὁ περί ὁ Μωσῆς καί ὁ ἥλιος καί σελήνη σύ δείκνυμι σαθρός . ἐκεῖνος δέ πάλιν σύ ἐντρέπω . εἰμί ἐθέλω ὁ θεός ὁ γενητός κτίζω φύσις , περί δέ οὗτος βουλεύω , ἐπινοέω καί κτίζω ὁ υἱός κατά σύ , ἵνα διά αὐτός ἐγώ δημιουργέω , σκοπέω πόσος ἀσέβεια φθέγγομαι τολμάω .