athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 52
52 . Ἰδοὺ καὶ ἐνταῦθα οὐκ εἰς τὸ εἶναι πλάττεται , ἀλλʼ ἕνεκα τοῦ ‘συναγαγεῖν’ τὰς φυλὰς , τὰς καὶ πρὸ τοῦ πλασθῆναι τοῦτον ὑπαρχούσας . Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ τὸ ‘ἔκτισεν,’ οὕτως ὧδε τὸ ‘ἔπλασε·’ καὶ ὡς ἐκεῖ , ‘εἰς τὰ ἔργα οὕτως ὧδε , ‘ εἰς τὸ συναγαγεῖν·’ ὥστε πανταχόθεν φαίνεσθαι τοῦ εἶναι τὸν Λόγον δεύτερον λέγεσθαι τὸ ‘ἔκτισε,’ καὶ τὸ ‘ἔπλασε.’ Καὶ γὰρ ὥσπερ πρὸ τῆς πλάσεως ὑπῆρχον αἱ φυλαὶ δι᾿ ἃς καὶ ἐπλάσθη · οὕτως ὑπάρχειν καὶ τὰ ἔργα φαίνεται , εἰς ἃ καὶ ἐκτίσθη , Καὶ ὅτε μὲν ‘ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος οὔπω ἦν τὰ ἔργα , καθὰ προεῖπον · ὅτε δὲ τὰ ἔργα γέγονε , καὶ ἡ χρεία ἀπῄτησε , τότε τὸ ‘ἔκτισεν’ εἴρηται . Καὶ ὥσπερ ἂν εἴ τις υἱὸς , παραπολομένων κτημάτων καὶ παρὰ πολεμίοις ὄντων , ἐξ ἀμελείας αὐτῶν , χρείας τε καταλαβούσης , εἰ πέμποιτο παρὰ τοῦ πατρὸς συλλαβέσθαι καὶ συναγαυεῖν αὐτὰ , καὶ οὗτος ἀπερχόμενος , ἐπενδιδύσκοιτο τὴν ὁμοίαν ἐκείνων ἐσθῆτα , καὶ σχηματίζοι ἑαυτὸν ὡς ἐκεῖνοι , ἵνα μὴ ὡς δεσπότην αὐτὸν ἐπιγνόντες οἱ κατέχοντες φύγωσι , καὶ κωλυθῇ κατελθεῖν καὶ πρὸς τοὺς ὑπὸ γῆν κρυπτομένους παῤ ἐκείνων · εἶτα εἴ τις πυνθάνοιτο τούτου , διὰ τί οὕτως ; ὁ τοιοῦτος εἶπεν ἂν , ‘Ὁ πατὴρ οὕτω με ἔπλασε καὶ κατήρτισεν εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ·’ λέγων τε οὕτως , οὔτε δοῦλον ἑαυτὸν οὔτε ἕνα τῶν ἔργων εἶναι σημαίνει · οὔτε δὲ τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως αὐτοῦ λέγει , ἀλλὰ τὴν ὕστερον αὐτῷ δοθεῖσαν εἰς τὰ ἔργα φροντίδα · τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Κύριος , ἐπενδυσάμενος τὴν ἡμετέραν σάρκα , καὶ ‘σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος,’ εἰ ἐρωτηθείη παρὰ τῶν οὕτως αὐτὸν ὁρώντων καὶ θαυμαζόντων , εἴποι ἂν , ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ·’ καὶ , ‘ἔπλασέ με τοῦ συναγαγεῖν τὸν Ἰσραήλ.’ Τοῦτο δὲ πάλιν καὶ τὸ Πνεῦμα προσημαῖνον ἐν ψαλμοῖς ἔλεγε , ‘κατέστησας αὐτὸν ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου·’ ὅπερ καὶ περὶ ἑαυτοῦ σημαίνων αὐτὸς ὁ Κύριός φησιν , ‘ Ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ὑπʼ αὐτοῦ ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ,’ Ὥσπερ δὲ , ὅτε ἐπέλαμψε σωματικῶς τῇ Σιὼν , οὐκ ἀρχὴν εἶχεν εἶναι οὐδὲ τοῦ βασιλεύειν · ἀλλὰ ὢν Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ἀίδιος βασιλεὺς , κατηξίωσεν ἀνθρωπίνως ἐπιλάμψαι τὴν βασιλείαν ἑαυτοῦ καὶ ἐν τῇ Σιὼν , ἵνα ἀπὸ τῆς ‘βασιλευούσης ἐν αὐτοῖς ἁμαρτίας λυτρωσάμενος αὐτούς τε καὶ ἡμᾶς , ποιήσῃ ὑπὸ τὴν πατρικὴν βασιλείαν ἑαυτοῦ · οὕτω καθιστάμενος ‘εἰς τὰ ἔργα,’ οὐκ εἰς τὰ μηδέπω ὄντα , ἀλλʼ εἰς τὰ ἤδη ὄντα καὶ δεόμενα διορθώσεως καθίσταται .
Lemmas: 52 . ἰδέ καί ἐνταῦθα οὐ εἰς ὁ εἰμί πλάσσω , ἀλλά ἕνεκα ὁ συνάγω ὁ φυλή , ὁ καί πρό ὁ πλάσσω οὗτος ὑπάρχω . ὥσπερ γάρ ἐκεῖ ὁ οἰκτίζω οὕτως ὧδε ὁ ἐπιλάσκω καί ὡς ἐκεῖ , εἰμί ὁ ἔργον οὕτως ὧδε , ‘ εἰς ὁ συνάγω ὥστε πανταχόθεν φαίνω ὁ εἰμί ὁ Λόγος δύο λέγω ὁ οἰκτίζω καί ὁ πλάσσω καί γάρ ὥσπερ πρό ὁ πλάσις ὑπάρχω ὁ φυλή διά ὅς καί πλάσσω · οὕτως ὑπάρχω καί ὁ ἔργον φαίνω , εἰς ὁ καί κτίζω , καί ὅτε μέν ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος οὔπω εἰμί ὁ ἔργον , καθά προεῖπον · ὅτε δέ ὁ ἔργον γίγνομαι , καί ὁ χρεία ἀπαιτέω , τότε ὁ κτίζω εἴρω . καί ὥσπερ εἄν εἰμί τις υἱός , παραπόλλυμι κτῆμα καί παρά πολέμιος εἰμί , ἐκ ἀμέλεια αὐτός , χρεία τε καταλαμβάνω , εἰμί πέμπω παρά ὁ πατήρ συλλαμβάνω καί συνάγω αὐτός , καί οὗτος ἀπέρχομαι , ἐπενδιδύσκω ὁ ὅμοιος ἐκεῖνος ἐσθής , καί σχηματίζω ἑαυτοῦ ὡς ἐκεῖνος , ἵνα μή ὡς δεσπότης αὐτός ἐπιγιγνώσκω ὁ κατέχω φεύγω , καί κωλύω κατέρχομαι καί πρός ὁ ὑπό γῆ κρύπτω παρά ἐκεῖνος · εἶτα εἰμί τις πυνθάνομαι οὗτος , διά τίς οὕτως ; ὁ τοιοῦτος εἶπον εἄν , Ὁ πατήρ οὗτος ἐγώ πλάσσω καί καταρτίζω εἰς ὁ ἔργον αὐτός λέγω τε οὕτως , οὔτε δοῦλος ἑαυτοῦ οὔτε εἷς ὁ ἔργον εἰμί σημαίνω · οὔτε δέ ὁ ἀρχή ὁ γένεσις αὐτός λέγω , ἀλλά ὁ ὕστερος αὐτός δίδωμι εἰς ὁ ἔργον φροντίς · ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ Κύριος , ἐπενδύνω ὁ ἡμέτερος σάρξ , καί σχῆμα εὑρίσκω ὡς Ἅνθρωπος εἰμί ἐρωτάω παρά ὁ οὕτως αὐτός ὁράω καί θαυμάζω , εἶπον εἄν , Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός καί , πλάσσω ἐγώ ὁ συνάγω ὁ Ἰσραήλ οὗτος δέ πάλιν καί ὁ πνεῦμα προσημαίνω ἐν ψαλμός λέγω , καθίστημι αὐτός ἐπί ὁ ἔργον ὁ χείρ σου·’ ὅσπερ καί περί ἑαυτοῦ σημαίνω αὐτός ὁ κύριος φημί , ‘ ἐγώ δέ καθίστημι βασιλεύς ὑπό αὐτός ἐπί σιών ὄρος ὁ ἅγιος αὐτός ὥσπερ δέ , ὅτε ἐπιλάμπω σωματικός ὁ Σιών , οὐ ἀρχή ἔχω εἰμί οὐδέ ὁ βασιλεύω · ἀλλά εἰμί Λόγος ὁ Θεός καί ἀίδιος βασιλεύς , καταξιόω ἀνθρώπινος ἐπιλάμπω ὁ βασίλειος ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ Σιών , ἵνα ἀπό ὁ βασιλεύω ἐν αὐτός ἁμαρτία λυτρόω αὐτός τε καί ἐγώ , ποιέω ὑπό ὁ πατρικός βασίλειος ἑαυτοῦ · οὗτος καθίστημι εἰμί ὁ ἔργω οὐ εἰς ὁ μηδέπω εἰμί , ἀλλά εἰς ὁ ἤδη εἰμί καί δήω διόρθωσις καθίστημι .