athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 48
48 . Εἰ γὰρ γέννημά ἐστι , πῶς κτίσμα λέγετε αὐτόν ; Οὐδεὶς γὰρ , ἅπερ κτίζει , λέγει γεννᾷν , οὐδὲ τὰ ἴδια γεννήματα καλεῖ κτίσματα . Πάλιν τε εἰ μονογενής ἐστι , πῶς ‘ἀρχὴ τῶν ὁδῶνʼ αὐτὸς γίνεται ; Ἀνάγκη γὰρ , αὐτὸν ἀρχὴν τῶν πάντων κτισθέντα , μηκέτι μόνον εἶναι , ἔχοντα τοὺς μετʼ αὐτὸν γενομένους . Καὶ γὰρ καὶ Ῥουβὴμ , ‘ἀρχὴ τῶν τέκνωνʼ γενόμενος , οὐκ ἦν μονογενὴς , ἀλλὰ τῷ μὲν χρόνῳ πρῶτος , τῇ δὲ φύσει καὶ τῇ συγγενείᾳ εἷς ὢν τῶν μετʼ αὐτὸν ἐτύγχανεν . Οὐκοῦν εἰ καὶ ὁ Λόγος ‘ἀρχὴ τῶν ὁδῶν’ ἐστι , καὶ αὐτὸς ἂν εἴη οἷαι καὶ αἱ ὁδοὶ , αἵ τε ὁδοὶ τοιαῦται ἂν εἶεν οἷός ἐστι καὶ ὁ Λόγος , κἂν πρῶτος αὐτῶν τῷ χρόνῳ κτίζηται . Καὶ γὰρ καὶ πόλεως ἡ ἀρχὴ τοιαύτη ἐστὶν , οἷα καὶ τὰ ἄλλα μέρη τῆς πόλεώς ἐστι , αὐτά τε τὰ μέτη , συναπτόμενα τῇ ἀρχῇ , ὁλόκληρον καὶ μίαν τὴν πόλιν ἀποτελεῖ , ὡς ἑνὸς σώματος πολλὰ μέλη · καὶ οὐ τὸ μὲν αὐτῆς τῶν ποιούντων ἐστὶ , τὸ δὲ τῶν γινομένων , καὶ ὑπόκειται τῷ ἑτέρῳ μέρει , ἀλλὰ πᾶσα παρὰ τοῦ πεποιηκότος ἐπίσης ἔχει τὴν ἐπιμέλειαν καὶ συνέστηκεν . Εἰ τοίνυν καὶ ὁ Κύριος οὕτως ἀρχὴ τῶν πάντων κτίζεται , ἀνάγκη μετὰ πάντων αὐτὸν μίαν τὴν κτίσιν ἀποτελεῖν , καὶ μήτε διαφέρειν τῶν ἄλλων , κἂν ἀρχὴ τῶν πάντων γένηται , μήτε Κύριον εἶναι τῶν ἄλλων μερῶν τῆς κτίσεως , κἂν τῷ χρόνῳ πρεσβύτερος ὢν τυγχάνῃ · μετὰ πάντων γὰρ καὶ αὐτὸς ἕνα τὸν τῆς δημιουργίας ἔχει λόγον καὶ δεσπότην . Πῶς δὲ ὅλως , εἰ κτίσμα καθʼ ὑμᾶς ἐστι , δύναται μόνος καὶ πρῶτος κτίζεσθαι , ὥστε καὶ ἀρχὴν εἶναι πάντων , δήλου ὄντος ἐκ τῶν προειρημένων , ὅτι ἐν τοῖς κτίσμασιν οὐδέν ἐστιν ἔμμονον καθʼ ἑαυτὸ καὶ πρῶτον γενόμενον , ἀλλὰ μετὰ πάντων ἅμα τὴν γένεσιν ἔχει , κἂν ‘τῇ δόξῃ διαφέρῃʼ τῶν ἄλλων ; Οὐ γὰρ ἕκαστος τῶν ἀστέρων , οὐδὲ τῶν μεγάλων φωστήρων ὁ μὲν πρῶτος , ὁ δὲ δεύτερος ἐφάνη , ἀλλὰ μιᾷ ἡμέρᾳ καὶ τῷ αὐτῷ προστάγματι οἱ πάντες ἐκλήθησαν εἰς τὸ εἶναι , Οὕτω καὶ τῶν τετραπόδων καὶ πετεινῶν , καὶ νηκτῶν , καὶ κτηνῶν , καὶ τῶν φυτῶν ἡ γένεσις ἐπλάσθη · οὕτω καὶ τὸ κατʼ εἰκόνα γένος γέγονε τῶν ἀνθρώπων · εἰ γὰρ καὶ ὁ Ἀδὰμ ἐκ γῆς μόνος ἐπλάσθη , ἀλλʼ ἐν αὐτῷ ἦσαν οἱ λόγοι τῆς διαδοχῆς παντὸς τοῦ γένους .
Lemmas: 48 . εἰμί γάρ γέννημα εἰμί , πῶς κτίσμα λέγω αὐτός ; οὐδείς γάρ , ὅσπερ κτίζω , λέγω γεννάω , οὐδέ ὁ ἴδιος γέννημα καλέω κτίσμα . πάλιν τε εἰμί μονογενής εἰμί , πῶς ἀρχή ὁ ὅδε αὐτός γίγνομαι ; Ἀνάγκη γάρ , αὐτός ἀρχή ὁ πᾶς κτίζω , μηκέτι μόνος εἰμί , ἔχω ὁ μετά αὐτός γίγνομαι . καί γάρ καί Ῥουβήμ , ἀρχή ὁ τέκνων γίγνομαι , οὐ εἰμί μονογενής , ἀλλά ὁ μέν χρόνος πρῶτος , ὁ δέ φύσις καί ὁ συγγένεια εἷς εἰμί ὁ μετά αὐτός τυγχάνω . οὐκοῦν εἰμί καί ὁ Λόγος ἀρχή ὁ ὁδάω εἰμί , καί αὐτός εἄν εἰμί οἷος καί ὁ ὁδός , ὁ τε ὁδός τοιοῦτος εἄν ἄγω οἷος εἰμί καί ὁ Λόγος , κἀν πρῶτος αὐτός ὁ χρόνος κτίζω . καί γάρ καί πόλις ὁ ἀρχή τοιοῦτος εἰμί , οἷος καί ὁ ἄλλος μέρος ὁ πόλις εἰμί , αὐτός τε ὁ μέτειμι , συνάπτω ὁ ἀρχή , ὁλόκληρος καί εἷς ὁ πόλις ἀποτελέω , ὡς εἷς σῶμα πολύς μέλος · καί οὖον ὁ μέν αὐτός ὁ ποιέω εἰμί , ὁ δέ ὁ γίγνομαι , καί ὑπόκειμαι ὁ ἕτερος μέρος , ἀλλά πᾶς παρά ὁ ποιέω ἐπίσης ἔχω ὁ ἐπιμέλεια καί συνίστημι . εἰμί τοίνυν καί ὁ Κύριος οὕτως ἀρχή ὁ πᾶς κτίζω , ἀνάγκη μετά πᾶς αὐτός εἷς ὁ κτίσις ἀποτελέω , καί μήτε διαφέρω ὁ ἄλλος , κἀν ἀρχή ὁ πᾶς γίγνομαι , μήτε κύριος εἰμί ὁ ἄλλος μέρος ὁ κτίσις , κἀν ὁ χρόνος πρέσβυς εἰμί τυγχάνω · μετά πᾶς γάρ καί αὐτός εἷς ὁ ὁ δημιουργία ἔχω λόγος καί δεσπότης . Πῶς δέ ὅλως , εἰμί κτίσμα κατά σύ εἰμί , δύναμαι μόνος καί πρῶτος κτίζω , ὥστε καί ἀρχή εἰμί πᾶς , δῆλος εἰμί ἐκ ὁ προερέω , ὅτι ἐν ὁ κτίσμα οὐδείς εἰμί ἔμμονος κατά ἑαυτοῦ καί πρῶτος γίγνομαι , ἀλλά μετά πᾶς ἅμα ὁ γένεσις ἔχω , κἀν τῆ δόξα διαφέρω ὁ ἄλλος ; οὖον γάρ ἕκαστος ὁ ἀστήρ , οὐδέ ὁ μέγας φωστήρ ὁ μέν πρῶτος , ὁ δέ δύο φαίνω , ἀλλά εἷς ἡμέρα καί ὁ αὐτός πρόσταγμα ὁ πᾶς καλέω εἰς ὁ εἰμί , οὕτως καί ὁ τετράπους καί πετεινός , καί νηκτός , καί κτῆνος , καί ὁ φυτός ὁ γένεσις πλάσσω · οὗτος καί ὁ κατά εἰκών γένος γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος · εἰμί γάρ καί ὁ Ἀδάμ ἐκ γῆ μόνος πλάσσω , ἀλλά ἐν αὐτός εἰμί ὁ λόγος ὁ διαδοχή πᾶς ὁ γένος .