athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 1
1 . ἘΓΩ μὲν ᾤμην τοὺς τῆς Ἀρείου μανίας ὑποκριτὰς ἐπὶ τοῖς προειρημένοις πρὸ τούτου κατʼ αὐτῶν ἐλέγχοις , καὶ ταῖς περὶ τῆς ἀληθείας ἀποδείξεσιν ἀρκεῖσθαι , καὶ παυομένους λοιπὸν , μεταγινώσκειν ἐφʼ οἷς ἐφρόνησάν τε καὶ ἐλάλησαν κακῶς περὶ τοῦ Σωτῆρος · αὐτοὶ δὲ , οὐκ οἶδ’ ὅπως , οὐδὲ οὕτως καταδύονται · ἀλλʼ ὡς χοῖροι καὶ κύνες περὶ ‘τὰ ἵδια ἐξεράματα’ καὶ τὸν ἑαυτῶν ‘βόρβορον κυλιόμενοι,ʼ ‘μᾶλλον ἐφευρίσκουσιν ἑαυτοῖς ἐπινοίας εἰς ἀσέβειαν . Μὴ νοοῦντες γοῦν μήτε τὸ ἐν ταῖς Παροιμίαις γεγραμμένον , ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ,ʼ μήτε τὸ παρὰ τοῦ ἀποστόλου εἰρημένον , ‘πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν,ʼ φιλονεικοῦσιν ἁπλῶς , λέγοντες ‘ποίημα καὶ κτίσμαʼ εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Υἱόν . Καὶ ἤρκει μὲν ἀπὸ τῶν προειρημένων αὐτοὺς συνιδεῖν , εἰ μὴ τέλεον καὶ τὰς αἰσθήσεις ἀπώλεσαν , ὡς τῆς ἀληθείας μαρτυρησάσης , μὴ εἶναι ἐξ οὐκ ὄντων μηδὲ ὅλως τῶν γενητῶν τὸν Υἱόν · Θεὸς γὰρ ὢν , οὐδʼ ἂν εἴη ποίημα , οὐδὲ θέμις λέγειν αὐτὸν κτίσμα . Κτισμάτων γὰρ καὶ ποιημάτων ἴδιον τὸ λέγεσθαι ‘ἐξ οὐκ ὄντων,ʼ καὶ ‘οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ·ʼ ἀλλʼ ἐπειδὴ , ὥσπερ δεδιότες ἀποστῆναι τῆς ἰδίας μυθοπλαστίας , προφασίζονται συνήθως τὰ προειρημένα ῥητὰ τῶν θείων γραφῶν , τὰ καλῶς μὲν γεγραμμένα , ῥᾳδιουργηθέντα δὲ παῤ αὐτῶν · φέρε , πάλιν ἐπαναλαβόντες τὸν νοῦν τῶν προειρημένων , τοὺς μὲν πιστοὺς ὑπομνήσωμεν , τούτους δὲ δείξωμεν καὶ ἐξ ἑκάστου τούτων , μηδʼ ὅλως εἰδέναι τὸν Χριστιανισμόν . Εἰ γὰρ ἐγίνωσκον , οὐκ ἂν ἑαυτοὺς ‘συνέκλειον’ εἰς τὴν τῶν νῦν Ἰουδαίων ἀπιστίαν , ἀλλʼ ἐρωτῶντες ἐμάνθανον , ὅτι ‘ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος·᾿ ὅτε δὲ εὐδοκήσαντος τοῦ Πατρὸς ὁ Λόγος αὐτὸς γέγονεν ἄνθρωπος , τότε εἰκότως εἴρηται περὶ αὐτοῦ παρὰ μὲν τοῦ Ἰωάννου τὸ ‘ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο·ʼ παρὰ δὲ τοῦ Πέτρου , ‘Κύριον καὶ Χριστὸν αὐτὸν ἐποίησε·’ καὶ διὰ μὲν Σολομῶνος , ὡς παῤ αὐτοῦ·᾿ τοῦ Κυρίου , ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ·᾿ παρὰ δὲ τοῦ Παύλου , ‘τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων·᾿ καὶ πάλιν , ‘ἑαυτὸν ἐκένωσε , μορφὴν δούλου λαβών·᾿ καὶ αὖθις , ‘Ὅθεν , ἀδελφοὶ ἅγιοι , κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι , κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολογίας ἡμῶν Ἰησοῦν πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν·᾿ τὰ τοιαῦτα γὰρ πάντα ῥητὰ τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν καὶ διάνοιαν βλέπουσαν εἰς εὐσέβειαν , καὶ δεικνύουσαν τὴν θεότητα τοῦ Λόγου , καὶ τὰ ἀνθρωπίνως λεγόμενα περὶ αὐτοῦ , διὰ τὸ γεγενῆσθαι αὐτὸν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου . Καὶ εἰ καὶ αὐτάρκη ταῦτα πρὸς ἀπόδειξιν κατʼ αὐτῶν , ὅμως ἐπειδὴ μὴ νοοῦντες τὸ παρὰ τοῦ ἀποστόλου λεγόμενον , ( ἵνα τούτου πρῶτον μνησθῶ , ) νομίζουσιν ἓν τῶν ποιημάτων εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον , διὰ τὸ γεγράφθαι , ‘πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν,ʼ ἀναγκαῖον ἡγησάμην τοῦτο πάλιν λέγοντας αὐτοὺς ἐντρέπειν , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς πρὸ τούτων ἐλέγομεν , λαμβάνοντες παῤ αὐτῶν τὸ λῆμμα .
Lemmas: 1 . ἐγώ μέν οἴομαι ὁ ὁ Ἄρειος μανία ὑποκριτής ἐπί ὁ προερέω πρό οὗτος κατά αὐτός ἐλέγχω , καί ὁ περί ὁ ἀλήθεια ἀπόδειξις ἀρκέω , καί παύω λοιπός , μεταγιγνώσκω ἐπί ὅς φρονέω τε καί λαλέω κακῶς περί ὁ Σωτήρ · αὐτός δέ , οὐ οἶδα ὅπως , οὐδέ οὕτως καταδύω · ἀλλά ὡς χοῖρος καί κύω περί τάτος ἴδιος ἐξέραμα καί ὁ ἑαυτοῦ βόρβορος κυλιόμενοι,ʼ μᾶλλος ἐφευρίσκω ἑαυτοῦ ἐπίνοια εἰς ἀσέβεια . μή νοέω γοῦν μήτε ὁ ἐν ὁ παροιμία γράφω , Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός μήτε ὁ παρά ὁ ἀπόστολος εἴρω , πιστός εἰμί ὁ ποιέω αὐτός φιλονεικέω ἁπλόος , λέγω ποίημα καί κτίσμα εἰμί ὁ ὁ Θεός υἱός . καί ἀρκέω μέν ἀπό ὁ προερέω αὐτός συνοράω , εἰμί μή τελέω καί ὁ αἴσθησις ἀπόλλυμι , ὡς ὁ ἀλήθεια μαρτυρέω , μή εἰμί ἐκ οὐ εἰμί μηδέ ὅλως ὁ γενητός ὁ υἱός · θεός γάρ εἰμί , οὐδέ εἄν εἰμί ποίημα , οὐδέ θέμις λέγω αὐτός κτίσμα . κτίσμα γάρ καί ποίημα ἴδιος ὁ λέγω ‘ἐξ οὐ οἶτος καί οὐ εἰμί πρίν γεννάω ἀλλά ἐπεί , ὥσπερ δείδω ἀφίστημι ὁ ἴδιος μυθοπλασία , προφασίζομαι συνήθης ὁ προερέω ῥητός ὁ θεῖον γραφεύς , ὁ καλῶς μέν γράφω , ῥᾳδιουργέω δέ παρά αὐτός · φέρω , πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὁ νόος ὁ προερέω , ὁ μέν πιστός ὑπομιμνῄσκω , οὗτος δέ δείκνυμι καί ἐκ ἕκαστος οὗτος , μηδέ ὅλως οἶδα ὁ χριστιανισμός . εἰμί γάρ γιγνώσκω , οὐ εἄν ἑαυτοῦ συγκλείω εἰς ὁ ὁ νῦν Ἰουδαῖος ἀπιστία , ἀλλά ἐρωτάω μανθάνω , ὅτι ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος ὅτε δέ εὐδοκέω ὁ πατήρ ὁ Λόγος αὐτός γίγνομαι ἄνθρωπος , τότε εἰκότως εἴρω περί αὐτός παρά μέν ὁ Ἰωάννης ὁ ὅς Λόγος σάρξ εἰμί παρά δέ ὁ Πέτρος , Κύριος καί Χριστός αὐτός ποιέω καί διά μέν Σολομών , ὡς παρά αὐτός ὁ κύριος , Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός παρά δέ ὁ Παῦλος , τοσοῦτος ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἀγγέλλω καί πάλιν , ἑαυτός κενόω , μορφή δοῦλος λαβών·᾿ καί αὖθις , Ὅθεν , ἀδελφός ἅγιος , κλῆσις ἐπουράνιος μέτοχος , κατανοέω ὁ ἀπόστολος καί ἀρχιερεύς ὁ ὁμολογία ἐγώ Ἰησοῦς πιστόν εἰμί ὁ ποιέω αὐτός ὁ τοιοῦτος γάρ πᾶς ῥητός ὁ αὐτός ἔχω δύναμις καί διάνοια βλέπω εἰς εὐσέβεια , καί δείκνυμι ὁ θεότης ὁ Λόγος , καί ὁ ἀνθρώπινος λέγω περί αὐτός , διά ὁ γίγνομαι αὐτός καί υἱός ἄνθρωπος . καί εἰμί καί αὐτάρκης οὗτος πρός ἀπόδειξις κατά αὐτός , ὅμως ἐπεί μή νοέω ὁ παρά ὁ ἀπόστολος λέγω , ( ἵνα οὗτος πρῶτος μιμνήσκω , ) νομίζω εἷς ὁ ποίημα εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος , διά ὁ γράφω , πιστός εἰμί ὁ ποιέω αὐτός ἀναγκαῖος ἡγέομαι οὗτος πάλιν λέγω αὐτός ἐντρέπω , ὥσπερ καί ἐν ὁ πρό οὗτος λέγω , λαμβάνω παρά αὐτός ὁ λῆμμα .