athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 14
14 . Λόγος μὲν γὰρ ὢν αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱὸς , Κύριός ἐστι τοῦ παντός · ἡμεῖς δὲ τὸ πρὶν ἦμεν ὑπεύθυνοι ἐξ ἀρχῆς μὲν ‘τῇ δουλείᾳ τῆς φθορᾶςʼ καὶ ‘τῇ κατάρᾳ τοῦ νόμου,’ ἔπειτα δὲ καὶ κατʼ ὀλίγον ἑαυτοῖς ἀναπλάσαντες τὰ μὴ ὄντα , ‘ἐδουλεύομεν,’ ὡς εἶπεν ὁ μακάριος ἀπόστολος , ‘τοῖς φύσει μὴ οὖσι θεοῖς·’ καὶ τὸν μὲν ἀληθινὸν Θεὸν ἠγνοοῦμεν , τὰ δὲ μὴ ὄντα προετιμῶμεν τῆς ἀληθείας . Ἀλλʼ ὕστερον ὥσπερ ὁ πάλαι λαὸς ἐν Αἰγύπτῳ βαρούμενος ‘ἐστέναθεν,’ οὕτω καὶ ἡμῶν ἐχόντων τὸν ἔμφυτον νόμον καὶ κατὰ τοὺς ‘ἀλαλήτους στεναγμοὺς τοῦ Πνεύματοςʼ ἐντυγχανόντων καὶ λεγόντων · ‘Κύριε , ὁ Θεὸς ἡμῶν , κτῆσαι ἡμᾶς · γέγονεν ὥσπερ εἰς οἶκον καταφυγῆς καὶ εἰς Θεὸν ὑπερασπιστὴν , οὕτω καὶ Κύριος ἡμῶν γέγονε . Καὶ οὐκ ἀρχὴν τοῦ εἶναι αὐτὸς ἔσχε τότε · ἀλλʼ ἡμεῖς ἀρχὴν ἔσχομεν τοῦ εἶναι αὐτὸν Κύριον ἡμῶν . Λοιπὸν γὰρ ἀγαθὸς ὢν ὁ Θεὸς , καὶ Πατὴρ ὢν τοῦ Κυρίου , ἐλεήσας καὶ θέλων πᾶσι γνωσθῆναι , ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν ἐνδύσασθαι σῶμα ἀνθρώπινον , καὶ γενέσθαι ἄνθρωπον , κληθῆναί τε αὐτὸν Ἰησοῦν , ἵνʼ , ἐν τούτῳ ἑαυτὸν προσενέγκας ὑπὲρ πάντων , τοὺς πάντας ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τῆς θεοπλανησίας καὶ τῆς φθορᾶς , καὶ πάντων γένηται Κύριος καὶ βασιλεὺς αὐτός . Τὸ δὴ οὖν γενέσθαι αὐτὸν οὕτω Κύριον καὶ βασιλέα , τοῦτʼ ἔστιν ὃ ἔλεγεν ὁ Πέτρος , ‘ἐποίησεν αὐτὸν Κύριον , καὶ Χριστὸν ἀπέστειλεν·’ ἴσον τῷ εἰπεῖν , ὅτι καὶ ἄνθρωπον αὐτὸν ποίησας ὁ Πατήρ · ἴδιον γὰρ ἀνθρώπων τὸ ποιεῖσθαι . Οὐχ ἀπλῶς δὲ ἐποίησεν ἄνθρωπον , ἀλλʼ εἰς τὸ κυριεῦσαι πάντων αὐτὸν , καὶ ἁγιάζειν πάντας διὰ τοῦ χρίσματος πεποίηκεν . Εἰ γὰρ καὶ ‘δούλου μορφὴν ἔλαβεν ὁ ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχωνʼ λόγος , ἀλλʼ ἡ πρόσληψις τῆς σαρκὸς οὐκ ἐδούλου τὸν Λόγον φύσει Κύριον ὄντα · ἀλλὰ μᾶλλον ἐλευθέρωσις μὲν ἦν ἡ γινομένη παρὰ τοῦ Λόγου πάσης τῆς ἀνθρωπότητος · αὐτὸς δὲ ὁ φύσει Κύριος Λόγος , καὶ ἄνθρωπος πος ποιηθεὶς , διὰ τῆς τοῦ δούλου μορφῆς Κύριος πάντων καὶ Χριστὸς , τουτέστιν , εἰς τὸ ἁγιάζειν τῷ Πνεύματι πάντας , πεποίηται . Καὶ ὥσπερ ὁ Θεὸς γινόμενος εἰς Θεὸν ὑπερασπιστὴν , καὶ λέγων , ‘ἔσομαι αὐτοῖς Θεός·’ οὐ μᾶλλον τότε γίνεται Θεὸς , οὐδὲ τότε ἀρχὴν ἔχει τοῦ γίνεσθαι Θεός · ἀλλʼ ὅπερ ἐστὶν ἀεὶ , τοῦτο καὶ τοῖς δεομένοις γίνεται , ὅταν αὐτῷ , δοκῇ · οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς φύσει Κύριος καὶ βασιλεὺς ἀίδιος ὢν , οὐχ ὅτε ἀποστέλλεται , μᾶλλον γίνεται Κύριος , οὐδὲ τότε ἀρχὴν λαμβάνει τοῦ εἶναι Κύριος καὶ βασιλεύς · ἀλλʼ ὅπερ ἐστὶν ἀεὶ , τοῦτο καὶ τότε κατὰ σάρκα πεποίηται , καὶ λυτρωσάμενος πάντας γίνεται καὶ οὕτω ζώντων καὶ νεκρῶν Κύριος · αὐτῷ γὰρ λοιπὸν τὰ πάντα δουλεύει · καὶ τοῦτό ἐστιν , ὅπερ ψάλλει καὶ ὁ Δαβίδ · ‘Εἷπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου · Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου . Οὐ γὰρ ἔπρεπε διʼ ἑτέρου τὴν λύτρωσιν γενέσθαι , ἀλλὰ διὰ τοῦ φύσει Κυρίου , ἵνα μὴ διὰ Υἱοῦ μὲν κτιζώμεθα , ἄλλον δὲ Κύριον ὀνομάζωμεν , καὶ πέσωμεν εἰς τὴν Ἀρειανὴν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ἀφροσύνην , κτίσει δουλεύοντες παρὰ τὸν κτίσαντα τὰ πάντα Θεόν .
Lemmas: 14 . Λόγος μέν γάρ εἰμί αὐτός ὁ ὁ Θεός υἱός , κύριος εἰμί ὁ πᾶς · ἐγώ δέ ὁ πρίν εἰμί ὑπεύθυνος ἐκ ἀρχή μέν τῆ δουλεία ὁ φθορά καί τῆ κατάρα ὁ νόμου,’ ἔπειτα δέ καί κατά ὀλίγος ἑαυτοῦ ἀναπολάζω ὁ μή εἰμί , εἶδον ὡς εἶπον ὁ μακάριος ἀπόστολος , τοῖος φύσις μή εἰμί θεός καί ὁ μέν ἀληθινός θεός ἀγνοέω , ὁ δέ μή εἰμί προτιμάω ὁ ἀλήθεια . ἀλλά ὕστερος ὥσπερ ὁ πάλαι λαός ἐν Αἴγυπτος βαρέω εἰστείνω οὗτος καί ἐγώ ἔχω ὁ ἔμφυτος νόμος καί κατά ὁ ‘ἀλαλήτους στεναγμός ὁ Πνεῦμα ἐντυγχάνω καί λέγω · Κύριος , ὁ θεός ἐγώ , κτάομαι ἐγώ · γίγνομαι ὥσπερ εἰς οἶκος καταφυγή καί εἰς θεός ὑπερασπιστής , οὗτος καί Κύριος ἐγώ γίγνομαι . καί οὐ ἀρχή ὁ εἰμί αὐτός ἔχω τότε · ἀλλά ἐγώ ἀρχή ἔχω ὁ εἰμί αὐτός κύριος ἐγώ . λοιπός γάρ ἀγαθός εἰμί ὁ θεός , καί πατήρ εἰμί ὁ κύριος , ἐλεέω καί ἐθέλω πᾶς γιγνώσκω , ποιέω ὁ ἑαυτοῦ υἱός ἐνδύω σῶμα ἀνθρώπινος , καί γίγνομαι ἄνθρωπος , καλέω τε αὐτός Ἰησοῦς , ἵνα , ἐν οὗτος ἑαυτοῦ προσφέρω ὑπέρ πᾶς , ὁ πᾶς ἐλευθερόω ἀπό ὁ θεοπλανησία καί ὁ φθορά , καί πᾶς γίγνομαι Κύριος καί βασιλεύς αὐτός . ὁ δή οὖν γίγνομαι αὐτός οὗτος κύριος καί βασιλεύς , οὗτος εἰμί ὅς λέγω ὁ Πέτρος , ποιέω αὐτός κύριος , καί Χριστός ἀποστέλλω ἴσος ὁ εἶπον , ὅτι καί ἄνθρωπος αὐτός ποιέω ὁ Πατήρ · ἴδιος γάρ ἄνθρωπος ὁ ποιέω . οὐχ ἀπλόος δέ ποιέω ἄνθρωπος , ἀλλά εἰς ὁ κυριεύω πᾶς αὐτός , καί ἁγίζω πᾶς διά ὁ χρῖσμα ποιέω . εἰμί γάρ καί δούλος μορφή λαμβάνω ὁ ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω λόγος , ἀλλά ὁ πρόσληψις ὁ σάρξ οὐ δουλόω ὁ Λόγος φύσις κύριος εἰμί · ἀλλά μᾶλλον ἐλευθέρωσις μέν εἰμί ὁ γίγνομαι παρά ὁ Λόγος πᾶς ὁ ἀνθρωπότης · αὐτός δέ ὁ φύσις Κύριος Λόγος , καί ἄνθρωπος πούς ποιέω , διά ὁ ὁ δοῦλος μορφή Κύριος πᾶς καί Χριστός , τουτέστιν , εἰς ὁ ἁγίζω ὁ πνεῦμα πᾶς , ποιέω . καί ὥσπερ ὁ θεός γίγνομαι εἰς θεός ὑπερασπιστής , καί λέγω , εἰμί αὐτός Θεός οὖον μᾶλλον τότε γίγνομαι θεός , οὐδέ τότε ἀρχή ἔχω ὁ γίγνομαι Θεός · ἀλλά ὅσπερ εἰμί ἀεί , οὗτος καί ὁ δήω γίγνομαι , ὅταν αὐτός , δοκέω · οὗτος καί ὁ Χριστός φύσις Κύριος καί βασιλεύς ἀίδιος εἰμί , οὐ ὅτε ἀποστέλλω , μᾶλλον γίγνομαι Κύριος , οὐδέ τότε ἀρχή λαμβάνω ὁ εἰμί Κύριος καί βασιλεύς · ἀλλά ὅσπερ εἰμί ἀεί , οὗτος καί τότε κατά σάρξ ποιέω , καί λυτρόω πᾶς γίγνομαι καί οὗτος ζῶ καί νεκρός Κύριος · αὐτός γάρ λοιπός ὁ πᾶς δουλεύω · καί οὗτος εἰμί , ὅσπερ ψάλλω καί ὁ Δαβίδ · ‘Εἷπεν ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ · κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , ἠώς εἄν τίθημι ὁ ἐχθρός σύ ὑποπόδιον ὁ πούς σύ . οὖον γάρ πρέπω διά ἕτερος ὁ λύτρωσις γίγνομαι , ἀλλά διά ὁ φύσις κύριος , ἵνα μή διά υἱός μέν κτίζω , ἄλλος δέ κύριος ὀνομάζω , καί πίπτω εἰς ὁ Ἀρειανός καί ὁ Ἑλληνικός ἀφροσύνη , κτίζω δουλεύω παρά ὁ κτίζω ὁ πᾶς Θεός .