athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 68
68 . ‘Ἀλλʼ ἠδύνατο,᾿ φασὶ , ‘καὶ κτίσματος ὄντος τοῦ Σωτῆρος , μόνον εἰπεῖν ὁ Θεὸς καὶ λῦσαι τὴν κατάραν.᾿ Τὸ αὐτὸ δʼ ἂν ἀκούσαιεν καὶ αὐτοὶ παῤ ἑτέρου λέγοντος · ‘Ἠδύνατο , καὶ μηδʼ ὅλως ἐπιδημήσαντος αὐτοῦ , μόνον εἰπεῖν ὁ Θεὸς , καὶ λῦσαι τὴν κατάραν.ʼ Ἀλλὰ σκοπεῖν δεῖ τὸ τοῖς ἀνθρώποις λυσιτελοῦν , καὶ μὴ ἐν πᾶσι τὸ δυνατὸν τοῦ Θεοῦ λογίζεσθαι · ἐπεὶ ἠδύνατο καὶ πρὸ τῆς Νῶε κιβωτοῦ τοὺς τότε παραβάντας ἀνθρώπους ἀπολέσαι · ἀλλά μετά τὴν κιβωτὸν πεποίηκεν . Ἠδύνατο καὶ χωρὶς Μωσέως καὶ μόνον εἰπεῖν , καὶ ἐξαγαγεῖν τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύπτου · ἀλλά συνέφερε διά Μωσέως . Ἠδύνατο καὶ χωρὶς τῶν κριτῶν σώζειν τὸν λαὸν ὁ Θεός · ἀλλὰ συνέφερε τοῖς λαοῖς κατὰ καιρὸν ἐγείρεσθαι κριτὴν αὐτοῖς . Ἠδύνατο καὶ ἐξ ἀρχῆς ὁ Σωτὴρ ἐπιδημῆσαι , ἢ ἐλθὼν μὴ παραδοθῆναι Πιλάτῳ · ἀλλὰ καὶ ‘ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνωνʼ ἦλθε , καὶ ζητούμενος εἶπεν , ‘Ἐγώ εἰμι.᾿ Ὃ γὰρ ποιεῖ , τοῦτο καὶ συμφέρει τοῖς ἀνθρώποις , καὶ ἄλλως οὐκ ἔπρεπε γενέσθαι · καὶ ὅπερ δὲ συμφέρει καὶ πρέπει , τούτου καὶ πρόνοιαν ποιεῖται , Ἦλθε γοῦν , ‘οὐχ ἵνα διακονηθῇ , ἀλλʼ ἵνα διακονήσῃ,’ καὶ τὴν ἡμῶν ἐργάσηται σωτηρίαν . Ἀμέλει δυνάμενος ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ λαλῆσαι τὸν νόμον , εἶδεν ὅτι λυσιτελεῖ τοῖς ἀνθρώποις ἀπὸ τοῦ Σινᾶ λαλῆσαι · καὶ τοῦτο πεποίηκεν , ἵνα καὶ Μωσῆς ἀναβῆναι δυνηθῇ , κἀκεῖνοι τὸν λόγον ἐγγύθεν ἀκούοντες μᾶλλον πιστεῦσαι δυνηθῶσι , Πλὴν καὶ τὸ εὔλογον τοῦ γενομένου θεωρεῖν ἔξεστιν ἐντεῦθεν · εἰ διὰ τὸ δυνατὸν εἰρήκει , καὶ ἐλέλυτο ἡ κατάρα , τοῦ μὲν κελεύσαντος ἡ δύναμις ἐπεδείκνυτο , ὁ μέντοι ἄνθρωπος τοιοῦτος ἐγίνετο , οἷος ἦν καὶ ὁ Ἀδὰμ πρὸ τῆς παραβάσεως , ἔξωθεν λαβὼν τὴν χάριν , καὶ μὴ συνηρμοσμένην ἔχων αὐτὴν τῷ σώματι · τοιοῦτος γὰρ ὢν καὶ τότε τέθειτο ἐν τῷ παραδείσῳ · τάχα δὲ καὶ χείρων ἐγίνετο , ὅτι καὶ παραβαίνειν μεμάθηκεν . Ὢν τοίνυν τοιοῦτος , εἰ καὶ παραπέπειστο πέπειστο ὑπὸ τοῦ ὄφεως , ἐγίνετο πάλιν χρεία ‘προστάξαι τὸν Θεὸν καὶ λῦσαι τὴν κατάραν·ʼ καὶ οὕτως εἰς ἄπειρον ἐγίνετο ἡ χρεία , καὶ οὐδὲν ἧττον οἱ ἄνθρωποι ἔμενον ὑπεύθυνοι , δουλεύοντες τῇ ἁμαρτίᾳ · ἀεὶ δὲ ἁμαρτάνοντες , ἀεὶ ἐδέοντο τοῦ συγχωροῦντος , καὶ οὐδέποτε ἠλευθεροῦντο , σάρκες ὄντες καθʼ ἑαυτοὺς , καὶ ἀεὶ ἡττώμενοι τῷ νόμῳ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκός .
Lemmas: 68 . Ἀλλᾶς ἀείδω φημί , καί κτίσμα εἰμί ὁ Σωτήρ , μόνος εἶπον ὁ θεός καί λύω ὁ κατάρα ὁ αὐτός δέ εἄν ἀκούω καί αὐτός παρά ἕτερος λέγω · ‘Ἠδύνατο , καί μηδέ ὅλως ἐπιδημέω αὐτός , μόνος εἶπον ὁ θεός , καί λύω ὁ κατάρα ἀλλά σκοπέω δεῖ ὁ ὁ ἄνθρωπος λυσιτελέω , καί μή ἐν πᾶς ὁ δυνατός ὁ Θεός λογίζομαι · ἐπεί δύναμαι καί πρό ὁ Νῶε κιβωτός ὁ τότε παραβαίνω ἄνθρωπος ἀπόλλυμι · ἀλλά μετά ὁ κιβωτός ποιέω . δύναμαι καί Χωρὶς Μωσῆς καί μόνος εἶπον , καί ἐξάγω ὁ λαός ἐκ Αἴγυπτος · ἀλλά συμφέρω διά Μωσῆς . δύναμαι καί Χωρὶς ὁ κριτής σῴζω ὁ λαός ὁ Θεός · ἀλλά συμφέρω ὁ λαός κατά καιρός ἐγείρω κριτής αὐτός . δύναμαι καί ἐκ ἀρχή ὁ Σωτήρ ἐπιδημέω , ἢ ἔρχομαι μή παραδίδωμι Πιλᾶτος · ἀλλά καί ἐπί συντέλεια ὁ αἰών ἔρχομαι , καί ζητέω εἶπον , Ἐγώ εἰμί ὅς γάρ ποιέω , οὗτος καί συμφέρω ὁ ἄνθρωπος , καί ἄλλως οὐ πρέπω γίγνομαι · καί ὅσπερ δέ συμφέρω καί πρέπω , οὗτος καί πρόνοια ποιέω , ἔρχομαι γοῦν , οὐ ἵνα διακονέω , ἀλλά ἵνα διακονέω καί ὁ ἐγώ ἐργάζομαι σωτηρία . ἀμέλει δύναμαι ἀπό ὁ οὐρανός λαλέω ὁ νόμος , ὁράω ὅτι λυσιτελής ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὁ Σινᾶ λαλέω · καί οὗτος ποιέω , ἵνα καί Μωσῆς ἀναβαίνω δύναμαι , ἐκεῖνος ὁ λόγος ἐγγύθεν ἀκούω μᾶλλον πιστεύω δύναμαι , πλήν καί ὁ εὔλογος ὁ γίγνομαι θεωρέω ἔξεστι ἐντεῦθεν · εἰμί διά ὁ δυνατός εἴρω , καί λύω ὁ κατάρα , ὁ μέν κελεύω ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι , ὁ μέντοι ἄνθρωπος τοιοῦτος γίγνομαι , οἷος εἰμί καί ὁ Ἀδάμ πρό ὁ παράβασις , ἔξωθεν λαμβάνω ὁ χάρις , καί μή συναρμόζω ἔχω αὐτός ὁ σῶμα · τοιοῦτος γάρ εἰμί καί τότε τίθημι ἐν ὁ παράδεισος · τάχα δέ καί χείρων γίγνομαι , ὅτι καί παραβαίνω μανθάνω . ὦς τοίνυν τοιοῦτος , εἰμί καί παραπείθω πείθω ὑπό ὁ ὄφις , γίγνομαι πάλιν χρεία προστάσσω ὁ θεός καί λύω ὁ κατάραν·ʼ καί οὕτως εἰς ἤπειρος γίγνομαι ὁ χρεία , καί οὐδείς κακός ὁ ἄνθρωπος μένω ὑπεύθυνος , δουλεύω ὁ ἁμαρτία · ἀεί δέ ἁμαρτάνω , ἀεί δήω ὁ συγχωρέω , καί οὐδέποτε ἐλευθερόω , σάρξ εἰμί κατά ἑαυτοῦ , καί ἀεί ἡσσάομαι ὁ νόμος διά ὁ ἀσθένεια ὁ σάρξ .