athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 78
78 . Ἡ μὲν οὖν μονογενὴς καὶ αὐτοσοφία τοῦ Θεοῦ κτίζουσα καὶ δημιουργός ἐστι τῶν πάντων · ‘Πάνταʼ γὰρ , φησὶν , ‘ἐν σοφίᾳ ἐποίησας , καὶ ‘ἐπληρώθη ἡ γῆ τῆς κτίσεώς σου.’ Ἵνα δὲ μὴ μόνον ὑπάρχῃ τὰ γενόμενα , ἀλλὰ καὶ καλῶς ὑπάρχῃ , ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς συγκαταβῆναι τὴν ἑαυτοῦ Σοφίαν τοῖς κτίσμασιν · ὤστε τύπον τινὰ καὶ φαντασίαν εἰκόνος αὐτῆς ἐν πᾶσί τε κοινῇ καὶ ἑκάστῳ ἐνθεῖναι , ἵνα καὶ σοφὰ τὰ γενόμενα , καὶ ἄξια τοῦ Θεοῦ ἔργα δείκνυται . Ὡς γὰρ Λόγου ὄντος τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ εἰκών ἐστιν ὁ ἡμέτερος λόγος , οὕτως ὄντος αὐτοῦ Σοφίας εἰκὼν πάλιν ἐστὶν ἡ ἐν ἡμῖν γενομένη σοφία · ἐν ᾗ τὸ εἰδέναι καὶ τὸ φρονεῖν ἔχοντες , δεκτικοὶ γινόμεθα τῆς δημιουργοῦ Σοφίας , καὶ διʼ αὐτῆς γινώσκειν δυνάμεθα τὸν αὐτῆς Πατέρα . ‘Ὁ γὰρ ἔχων,’ φησὶ , ‘τὸν Υἱὸν , ἔχει καὶ τὸν Πατέρα·’ καὶ , ‘ὁ δεχόμενός με , δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με.᾿ Τοιούτου τοίνυν τύπου τῆς Σοφίας κτισθέντος ἐν ἡμῖν τε καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις ὄντος , εἰκότως ἡ ἀληθινὴ καὶ δημιουργὸς Σοφία , τὰ τοῦ τύπου ἑαυτῆς εἰς ἑαυτὴν ἀναλαμβάνουσα , φησὶ τὸ ‘Κύριος ἔκτισέ με εἰς ἔργα αὐτοῦ.’ Ἃ γὰρ ἡ ἐν ἡμῖν σοφία εἶπε , ταῦτα αὐτὸς ὁ Κύριος ὡς ἴδια λέγει · καὶ οὐκ ἔστι μὲν αὐτὸς κτιζόμενος κτίστης ὢν , διὰ δὲ τὴν ἐν τοῖς ἔργοις εἰκόνα κτισθεῖσαν αὐτοῦ , ταῦτα αὐτὸς ὡς περὶ ἑαυτοῦ λέγει . Καὶ ὥσπερ αὐτὸς ὁ Κύριος εἴρηκεν , ‘Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται,᾿ διὰ τὸ τὸν τύπον αὐτοῦ ἐν ἡμῖν εἶναι · οὕτως , καίτοι μὴ ὢν τῶν κτιζομένων , ὅμως διὰ τὸ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ τύπον ἐν τοῖς ἔργοις κτίζεσθαι , ὡς αὐτὸς ὢν , λέγει · ‘Κύριος ἕκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ Οὕτω δὲ γέγονεν ὁ ἐν τοῖς ἔργοις τῆς Σοφίας τύπος , ἵνα , καθὰ προεῖπον , ὁ κόσμος ἐν αὐτῇ γινώσκῃ τὸν ἑαυτοῦ δημιουργὸν Λόγον , καὶ διʼ αὐτοῦ τὸν Πατέρα . Καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ ἔλεγεν ὁ Παῦλος , ‘διότι τὸ γνωστὸν τοῦ Θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς · ὁ γὰρ Θεὸς αὐτοῖς ἐφανέρωσε · τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται Ὥστε οὐκ ἔστι κτίσμα τῇ οὐσίᾳ ὁ Λόγος , ἀλλὰ περὶ τῆς ἐν ἡμῖν οὔσης καὶ λεγομένης σοφίας , ἐστὶ τὸ ἐν ταῖς Παροιμίαις ῥητόν .
Lemmas: 78 . ὁ μέν οὖν μονογενής καί αὐτοσοφία ὁ Θεός κτίζω καί δημιουργός εἰμί ὁ πᾶς · ‘Πάνταʼ γάρ , φημί , ἐν σοφία ποιέω , καί πληρόω ὁ γῆ ὁ κτίσις σου ἵνα δέ μή μόνος ὑπάρχω ὁ γίγνομαι , ἀλλά καί καλῶς ὑπάρχω , εὐδοκέω ὁ θεός συγκαταβαίνω ὁ ἑαυτοῦ Σοφία ὁ κτίσμα · ὥστε τύπος τις καί φαντασία εἰκών αὐτός ἐν πᾶς τε κοινός καί ἕκαστος ἐντίθημι , ἵνα καί σοφός ὁ γίγνομαι , καί ἄξιος ὁ Θεός ἔργον δείκνυμι . ὡς γάρ Λόγος εἰμί ὁ υἱός ὁ Θεός εἰκών εἰμί ὁ ἡμέτερος λόγος , οὕτως εἰμί αὐτός Σοφία εἰκών πάλιν εἰμί ὁ ἐν ἐγώ γίγνομαι σοφία · ἐν ὅς ὁ οἶδα καί ὁ φρονέω ἔχω , δεκτικός γίγνομαι ὁ δημιουργός Σοφία , καί διά αὐτός γιγνώσκω δύναμαι ὁ αὐτός πατήρ . Ὁ γάρ οἴγω φημί , ‘τὸν υἱός , ἔχω καί ὁ Πατέρας καί , ὅς δέχομαι ἐγώ , δέχομαι ὁ ἀποστέλλω με.᾿ τοιοῦτος τοίνυν τύπος ὁ Σοφία κτίζω ἐν ἐγώ τε καί ἐν πᾶς ὁ ἔργον εἰμί , εἰκότως ὁ ἀληθινός καί δημιουργός Σοφία , ὁ ὁ τύπος ἑαυτοῦ εἰς ἑαυτοῦ ἀναλαμβάνω , φημί ὁ Κύριος κτίζω ἐγώ εἰς ἔργον αὐτός ἁ γάρ ὁ ἐν ἐγώ σοφία εἶπον , οὗτος αὐτός ὁ Κύριος ὡς ἴδιος λέγω · καί οὐ εἰμί μέν αὐτός κτίζω Κτίστης εἰμί , διά δέ ὁ ἐν ὁ ἔργον εἰκών κτίζω αὐτός , οὗτος αὐτός ὡς περί ἑαυτοῦ λέγω . καί ὥσπερ αὐτός ὁ Κύριος εἴρω , Ὁ δέχομαι σύ ἐγώ δέχομαι διά ὁ ὁ τύπος αὐτός ἐν ἐγώ εἰμί · οὕτως , καίτοι μή εἰμί ὁ κτίζω , ὅμως διά ὁ ὁ εἰκών αὐτός καί τύπος ἐν ὁ ἔργον κτίζω , ὡς αὐτός εἰμί , λέγω · Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός οὕτως δέ γίγνομαι ὁ ἐν ὁ ἔργον ὁ Σοφία τύπος , ἵνα , καθά προεῖπον , ὁ κόσμος ἐν αὐτός γιγνώσκω ὁ ἑαυτοῦ δημιουργός Λόγος , καί διά αὐτός ὁ πατήρ . καί οὗτος εἰμί ὅς λέγω ὁ Παῦλος , δίδωμι ὁ γνωστός ὁ Θεός φανερός εἰμί ἐν αὐτός · ὁ γάρ θεός αὐτός φανερόω · ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω ὥστε οὐ εἰμί κτίσμα ὁ οὐσία ὁ Λόγος , ἀλλά περί ὁ ἐν ἐγώ εἰμί καί λέγω σοφία , εἰμί ὁ ἐν ὁ παροιμία ῥητός .