athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 40
40 . Οὐκοῦν εἰ μήτε ἐν τοῖς θείοις λογίοις εὑρίσκεται ἄλλη σοφία παρὰ τοῦτον τὸν Υἱὸν , μήτε παρὰ τῶν πατέρων ἠκούσαμέν τι τοιοῦτον , ὡμολόγηται δὲ καὶ γέγραπται παρὰ τούτων ἀγενήτως ἡ σοφία συνυπάρχουσα τῷ Πατρὶ , ἰδία αὐτοῦ οὖσα , καὶ κόσμου δημιουργός · αὐτὸς ἂν εἴη ὁ Υἱὸς , ὁ καὶ κατʼ αὐτοὺς ἀϊδίως συνυπάρχων τῷ Πατρί . Αὐτὸς γάρ ἐστι καὶ δημιουργὸς , ὡς γέγραπται , ‘πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας . Καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς Ἀστέριος , ὥσπερ ἐπιλαθόμενος ὧν πρότερον ἔγραψεν , ὕστερον κατὰ τὸν Καϊάφαν ἄκων καὶ αὐτὸς πρὸς Ἔλληνας ἐνιστάμενος , οὐκέτι μὲν πολλὰς σοφίας , οὐδὲ τὴν κάμπην ὀνομάζει , μίαν δὲ λοιπὸν ὁμολογεῖ , γράφων οὕτως · ‘Εἷς μὲν ὁ Θεὸς Λόγος , πολλὰ δὲ τὰ λογικά · καὶ μία μὲν τῆς Σοφίας οὐσία τε καὶ φύσις , πολλὰ δὲ τὰ σοφὰ καὶ καλά.’ Καὶ μετʼ ὀλίγα πάλιν λέγει · ‘Τίνες ἂν εἶεν οὓς παῖδας Θεοῦ προσαγορεύειν ἀξιοῦσιν ; οὐ γὰρ δὴ λόγους τε καὶ τούτους ὑπάρχειν φήσουσιν , οὐδὲ σοφίας εἶναι πλείονας ἐροῦσιν . Οὐ γὰρ δυνατὸν , ἑνὸς ὄντος τοῦ Λόγου , καὶ μιᾶς ἀποδειχθείσης τῆς Σοφίας , τῷ πλήθει τῶν παίδων τοῦ Λόγου τὴν οὐσίαν ἐπινέμειν , καὶ τῆς Σοφίας χαρίζεσθαι τὴν ἐπωνυμίαν . Θαυμαστὸν τοίνυν οὐδὲν , εἰ πρὸς τὴν ἀλήθειαν οἱ Ἀρειανοὶ μάχονται . ὅπου γε καὶ τοῖς ἑαυτῶν προσκόπτοντες ἀλλήλοις συμπίπτουσι , ποτὲ μὲν λέγοντες πολλὰς εἶναι σοφίας , ποτὲ δὲ μίαν ἀποφαινόμενοι · καί ποτε μὲν τῇ κάμπῃ συνάπτουσι τὴν Σοφίαν , ποτὲ δὲ συνυπάρχειν τῷ Πατρὶ καὶ ἰδίαν αὐτοῦ λέγουσι · καὶ ἄλλοτε μὲν ἀγένητον μόνον τὸν Πατέρα , ἄλλοτε δὲ καὶ τὴν σοφίαν αὐτοῦ καὶ τὴν δύναμιν ἀγένητον . Καὶ μάχονται μὲν ἡμῖν λέγουσιν ‘ἀεὶ εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον,ʼ αὐτοὶ δὲ λέγοντες ‘ἀγενήτως συνυπάρχειν τῷ Θεῷ τὴν σοφίαν,ʼ ἐπιλανθάνονται τῶν ἰδίων . Οὕτω πρὸς πάντα σκοτοδινιῶσι , τὴν μὲν ἀληθινὴν Σοφίαν ἀρνούμενοι , καὶ τὴν μὴ οὗσαν ἐξευρίσκοντες , ὡς οἱ Μανιχαῖοι πλάττοντες ἑαυτοῖς ἕτερον , καὶ τὸν ὄντα Θεὸν ἀρνούμενοι .
Lemmas: 40 . οὐκοῦν εἰμί μήτε ἐν ὁ θεῖον λόγιος εὑρίσκω ἄλλος σοφία παρά οὗτος ὁ υἱός , μήτε παρά ὁ πατήρ ἀκούω τίς τοιοῦτος , ὁμολογέω δέ καί γράφω παρά οὗτος ἀγένητος ὁ σοφία συνυπάρχω ὁ πατήρ , ἴδιος αὐτός εἰμί , καί κόσμος δημιουργός · αὐτός εἄν εἰμί ὁ υἱός , ὁ καί κατά αὐτός ἀΐδιος συνυπάρχων ὁ πατήρ . αὐτός γάρ εἰμί καί δημιουργός , ὡς γράφω , πάντης ἐν σοφία ποιέω . καί γάρ καί αὐτός Ἀστέριος , ὥσπερ ἐπιλανθάνομαι ὅς πρότερος γράφω , ὕστερος κατά ὁ Καϊάφας ἄκων καί αὐτός πρός Ἕλλην ἐνίστημι , οὐκέτι μέν πολύς σοφία , οὐδέ ὁ κάμπος ὀνομάζω , εἷς δέ λοιπός ὁμολογέω , γράφω οὕτως · Εἷς μέν ὁ θεός Λόγος , πολύς δέ ὁ λογικός · καί εἷς μέν ὁ Σοφία οὐσία τε καί φύσις , πολύς δέ ὁ σοφός καί καλός καί μετά ὀλίγος πάλιν λέγω · ‘Τίνες εἄν ἄγω ὅς παῖς Θεός προσαγορεύω ἀξιόω ; οὖον γάρ δή λόγος τε καί οὗτος ὑπάρχω φημί , οὐδέ σοφία εἰμί πλείων εἴρω . οὖον γάρ δυνατός , εἷς εἰμί ὁ Λόγος , καί εἷς ἀποδείκνυμι ὁ Σοφία , ὁ πλῆθος ὁ παῖς ὁ Λόγος ὁ οὐσία ἐπινέμω , καί ὁ Σοφία χαρίζομαι ὁ ἐπωνυμία . θαυμαστός τοίνυν οὐδείς , εἰμί πρός ὁ ἀλήθεια ὁ Ἀρειανός μάχομαι . ὅπου γε καί ὁ ἑαυτοῦ προσκόπτω ἀλλήλων συμπίπτω , ποτέ μέν λέγω πολύς εἰμί σοφία , ποτέ δέ εἷς ἀποφαίνω · καί ποτός μέν ὁ κάμπος συνάπτω ὁ Σοφία , ποτέ δέ συνυπάρχω ὁ πατήρ καί ἴδιος αὐτός λέγω · καί ἄλλοτε μέν ἀγένητος μόνος ὁ πατήρ , ἄλλοτε δέ καί ὁ σοφία αὐτός καί ὁ δύναμις ἀγένητος . καί μάχομαι μέν ἐγώ λέγω ἀεί εἰμί ὁ ὁ Θεός Λόγος αὐτός δέ λέγω ἀγέννητος συνυπάρχω ὁ Θεός ὁ σοφίαν,ʼ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἴδιος . οὕτως πρός πᾶς σκοτοδινιάω , ὁ μέν ἀληθινός Σοφία ἀρνέομαι , καί ὁ μή ὕω ἐξευρίσκω , ὡς ὁ Μανιχαῖος πλάσσω ἑαυτοῦ ἕτερος , καί ὁ εἰμί θεός ἀρνέομαι .