athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 63
63 . Οὐ διὰ τὸ ἐκ Πατρὸς ἄρα ‘πρωτότοκος᾿ ἐκλήθη , ἀλλὰ διὰ τὸ ἐν αὐτῷ γεγενῆσθαι τὴν κτίσιν . Καὶ ὥσπερ πρὸ τῆς κτίσεως ἦν αὐτὸς ὁ Υἱὸς , διʼ οὗ γέγονεν ἡ κτίσις , οὕτω καὶ πρὸ τοῦ κληθῆναι ‘πρωτότοκος πάσης τῆς κτίσεως,᾿ ἦν οὐδὲν ἧττον αὐτὸς ‘ὁ Λόγος πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος . Ἀλλὰ καὶ τοῦτο μὴ νοήσαντες οἱ δυσσεβεῖς , περιέρχονται λέγοντες · ‘Εἰ πρωτότοκός ἐστι πάσης κτίσεως , δῆλον ὅτι καὶ αὐτὸς εἰς ἐστι τῆς κτίσεως . Ἄφροωες · εἰ ὅλως πάσης τῆς κτίσεως πρωτότοκὸς ἐστιν , ἄρα πάσης τῆς κτίσεως ἄλλος ἐστίν . Οὐ γὰρ εἴρηκε , ‘πρωτότοκός ἐστι τῶν ἄλλων κτισμάτων,᾿ ἵνα μὴ ὡς εἷς τῶν κτισμάτων εἶναι νομισθῇ · ἀλλὰ πάσης τῆς κτίσεως᾿ γέγραπται , ἵνα ἄλλος τῆς κτίσεως εἶναι δειχθῇ . Ὁ γοῦν Ῥουβὴν οὐκ εἴρηται πρωτότοκος πάντων τῶν τέκνων τοῦ Ἰακὼβ , ἀλλʼ αὐτοῦ τοῦ Ἰακὼβ καὶ τῶν ἀδελφῶν , ἵνα μὴ ἄλλος παρὰ τὰ τέκνα τοῦ Ἰακὼβ εἶναι νομισθῇ . Ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ὁ ἀπόστολος οὐκ εἴρηκεν , ‘ἵνα γένηται πρωτότοκος πάντων,ʼ ἵνα μὴ ἄλλο παρὰ τὸ ἡμῶν σῶμα φορεῖν νομισθῇ , ἀλλʼ ‘ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς διὰ τὴν ὁμοιότητα τῆς σαρκός . Εἰ τοίνυν καὶ ὁ Λόγος εἰς ἦν τῶν κτισμάτων , εἶπεν ἂν ἡ γραφὴ καὶ περὶ αὐτοῦ , ὅτι ‘πρωτότοκος τῶν ἄλλων κτισμάτων ἐστί·᾿ νῦν δὲ , λεγόντων τῶν ἀγίων ὅτι ‘πρωτότοκός ἐστι πάσης τῆς κτίσεως,᾿ ἄντικρυς δείκνυται ἄλλος ὢν πάσης τῆς κτίσεως , καὶ μὴ κτίσμα , ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱός . Εἰ γὰρ κτίσμα ἐστὶν , ἔσται καὶ αὐτὸς ἑαυτοῦ πρωτότοκος . Πῶς οὖν δύναται , Ἀρειανοὶ , καὶ πρῶτος ἑαυτοῦ καὶ δεύτερος εἶναι ; Ἔπειτα εἰ κτίσμα ἐστὶ , καὶ πᾶσα ἡ κτίσις διʼ αὐτοῦ γέγονε , καὶ ἐν αὐτῷ συνέστηκε , πῶς δύναται καὶ κτίζειν τὴν κτίσιν , καὶ εἰς εἶναι τῶν ἐν αὐτῷ συνεστηκότων ; Ἀτόπου δὲ τῆς τοιαύτης αὐτῶν ἐπινοίας φαινομένης , ἐλέγχονται παρὰ τῆς ἀληθείας , ὅτι ‘πρωτότοκος μὲν ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς᾿ ἐκλήθη , διὰ τὴν τῆς σαρκὸς συγγένειαν · ‘πρωτότοκος δὲ ἐκ τῶν νεκρῶν διὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ καὶ μετʼ αὐτὸν εἶναι τὴν τῶν νεκρῶν ἀνάστασιν · ‘πρωτότοκος δὲ πάσης κτίσεως᾿ διὰ τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Πατρὸς , διʼ ἣν ἐν τῷ Λόγῳ αὐτοῦ οὐ μόνον τὰ πάντα συνέστηκεν , ἀλλʼ ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις , περὶ ἧς εἶπεν ὁ ἀπόστολος , ‘ἀπεκδεχομένη τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ , ἐλεευθερωθήσεταί ποτε ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ.᾿ Οὕτω δὲ αὐτῆς ἐλευθερωθείσης , ἔσται καὶ αὐτῆς μετὰ καὶ πάντων τῶν τεκνοποιηθέντων πρωτότοκος ὁ Κύριοις , ἵν᾿ , ἐν τῷ λέγεσθαι ‘Πρῶτον αὐτὸν , τὰ μετ᾿ αὐτὸν διαμείνῃ , ὥσπερ ἔκ τινος ἀρχῆς τοῦ Λόγου συνημμένα .
Lemmas: 63 . οὖον διά ὁ ἐκ πατήρ ἄρα πρωτότοκος καλέω , ἀλλά διά ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ κτίσις . καί ὥσπερ πρό ὁ κτίσις εἰμί αὐτός ὁ υἱός , διά ὅς γίγνομαι ὁ κτίσις , οὗτος καί πρό ὁ καλέω πρωτότοκος πᾶς ὁ κτίσεως,᾿ εἰμί οὐδείς κακός αὐτός ὅς Λόγος πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος . ἀλλά καί οὗτος μή νοέω ὁ δυσσεβής , περιέρχομαι λέγω · Εἰ πρωτότοκος εἰμί πᾶς κτίσις , δῆλος ὅτι καί αὐτός εἰς εἰμί ὁ κτίσις . αφροδμως · εἰμί ὅλως πᾶς ὁ κτίσις πρωτότοκος εἰμί , ἄρα πᾶς ὁ κτίσις ἄλλος εἰμί . οὖον γάρ εἴρω , πρωτότοκος εἰμί ὁ ἄλλος κτισμάτων,᾿ ἵνα μή ὡς εἷς ὁ κτίσμα εἰμί νομίζω · ἀλλά πᾶς ὁ κτίσις γράφω , ἵνα ἄλλος ὁ κτίσις εἰμί δείκνυμι . ὁ γοῦν Ῥουβήν οὐ εἴρω πρωτότοκος πᾶς ὁ τέκνον ὁ Ἰακώβ , ἀλλά αὐτός ὁ Ἰακώβ καί ὁ ἀδελφός , ἵνα μή ἄλλος παρά ὁ τέκνον ὁ Ἰακώβ εἰμί νομίζω . ἀλλά καί περί αὐτός ὁ κύριος ὁ ἀπόστολος οὐ εἴρω , ἵνα γίγνομαι πρωτότοκος πάντων ἵνα μή ἄλλος παρά ὁ ἐγώ σῶμα φορέω νομίζω , ἀλλά ἐν πολύς ἀδελφός διά ὁ ὁμοιότης ὁ σάρξ . εἰμί τοίνυν καί ὁ Λόγος εἰς εἰμί ὁ κτίσμα , εἶπον εἄν ὁ γραφή καί περί αὐτός , ὅτι πρωτότοκος ὁ ἄλλος κτίσμα εἰμί νῦν δέ , λέγω ὁ Ἀγίων ὅτι πρωτότοκος εἰμί πᾶς ὁ κτίσεως,᾿ ἄντικρυς δείκνυμι ἄλλος εἰμί πᾶς ὁ κτίσις , καί μή κτίσμα , ὁ ὁ Θεός υἱός . εἰμί γάρ κτίσμα εἰμί , εἰμί καί αὐτός ἑαυτοῦ πρωτότοκος . Πῶς οὖν δύναμαι , Ἀρειανός , καί πρῶτος ἑαυτοῦ καί δύο εἰμί ; ἔπειτα εἰμί κτίσμα εἰμί , καί πᾶς ὁ κτίσις διά αὐτός γίγνομαι , καί ἐν αὐτός συνίστημι , πῶς δύναμαι καί κτίζω ὁ κτίσις , καί εἰς εἰμί ὁ ἐν αὐτός συνίστημι ; ἄτοπος δέ ὁ τοιοῦτος αὐτός ἐπίνοια φαίνω , ἐλέγχω παρά ὁ ἀλήθεια , ὅτι πρωτότοκος μέν ἐν πολύς ἀδελφός καλέω , διά ὁ ὁ σάρξ συγγένεια · πρωτότοκος δέ ἐκ ὁ νεκρός διά ὁ ἐκ αὐτός καί μετά αὐτός εἰμί ὁ ὁ νεκρός ἀνάστασις · πρωτότοκος δέ πᾶς κτίσις διά ὁ φιλανθρωπία ὁ πατήρ , διά ὅς ἐν ὁ Λόγος αὐτός οὖον μόνος ὁ πᾶς συνίστημι , ἀλλά ὅτι καί αὐτός ὁ κτίσις , περί ὅς εἶπον ὁ ἀπόστολος , ἀποδείκνυμι ὁ ἀποκάλυψις ὁ υἱός ὁ Θεός , ἐλευθερόω ποτός ἀπό ὁ δουλεία ὁ φθορά εἰς ὁ ἐλευθερία ὁ δόξα ὁ τέκνον ὁ Θεός οὕτως δέ αὐτός ἐλευθερόω , εἰμί καί αὐτός μετά καί πᾶς ὁ τεκνοποιέω πρωτότοκος ὁ κύριος , ἵνα , ἐν ὁ λέγω Πῶρος αὐτός , ὁ μετά αὐτός διαμένω , ὥσπερ ἐκ τις ἀρχή ὁ Λόγος συνάπτω .