athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 20
20 . Ἢ τοίνυν ὁ Λόγος ἐξαιρείσθω τῶν ποιημάτων , καὶ ὡς κτίστης ἀποδιδόσθω τῷ Πατρὶ , καὶ ὁμολογείσθω φύσει Υἱός · ἢ εἰ ὅλως κτίσμα ἐστὶ , τὴν αὐτὴν ὁμολογείσθω τάξιν ἔχειν , οἵαν ἔχει καὶ τὰ ἕτερα πρὸς ἄλληλα · λεγέσθω δὲ κἀκείνων ἕκαστον ‘κτίσμα , ἀλλʼ οὐχ ὡς ἓν τῶν κτισμάτων , γέννημα ἢ ποίημα , οὐδʼ ὡς ἓν τῶν ποιημάτων ἢ γεννημάτων.ʼ Ταὐτὸν γὰρ εἰρήκατε τὸ γέννημα καὶ τὸ ποίημα , γράψαντες , ‘γεννηθέντα ἢ ποιηθέντα·’ κἂν γὰρ ὑπερέχῃ τῶν ἄλλων τῇ συγκρίσει ὁ Υἱὸς , ἀλλʼ οὐδὲν ἧττόν ἐστι κτίσμα , ὥσπερ κἀκεῖνα · καὶ γὰρ καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς φύσει κτίσμασιν εὑρεῖν ἔστιν ἕτερα ἑτέρων ὑπερέχοντα . ‘Ἀστὴρ γοῦν ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ·’ τά τε ἄλλα ἕκαστα πρὸς ἄλληλα κατὰ σύγκρισιν ἔχει τὴν διαφοράν · καὶ οὐ διὰ τοῦτο τὰ μὲν κύρια , τὰ δὲ τοῖς βελτίοσι δουλεύει · οὐδὲ τὰ μὲν ποιητικὰ αἴτιά ἐστι , τὰ δὲ παῤ αὐτῶν γίνεται · ἀλλὰ πάντα τοῦ γίνεσθαι καὶ κτίζεσθαι τὴν φύσιν ἔχει , ὁμολογοῦντα διʼ ἑαυτῶν τὸν δημιουργὸν ἑαυτῶν , ὡς ψάλλει Δαβὶδ , Ὁἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ , ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα.’ καθάπερ καὶ Ζοροβάβελ ὁ σοφὸς λέγει , ‘Πᾶσα ἡ γῆ τὴν ἀλήθειαν καλεῖ , καὶ ὁ οὐρανὸς αὐτὴν εὐλογεῖ , καὶ πάντα τὰ ἔργα σείεται καὶ τρέμει.’ Εἰ δὲ πᾶσα ἡ γῆ τὸν δημιουργὸν καὶ τὴν ἀλήθειαν ὑμνεῖ , καὶ εὐλογεῖ , καὶ τρέμει · δημιουργὸς δὲ ταύτης ὁ Λόγος ἐστὶ , καὶ αὐτὸς λέγει , ‘Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια · οὐκ ἄρα κτίσμα ἐστὶν ὁ Λόγος , ἀλλὰ μόνος ἴδιος τοῦ Πατρὸς , ἐν ᾧ τὰ πάντα ἥρμοσται , καὶ αὐτὸς ὑμνεῖται παρὰ πάντων , ὡς δημιουργός · ‘Ἤμην γὰρ,’ ὡς αὐτός φησι , παῤ αὐτῷ ἁρμόζουσα·’ καὶ , ‘Ὁ Πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι . Τὸ δὲ ἕως ἄρτι’ δείκνυσι τὸ ἀϊδίως , ὡς Λόγον , ὑπάρχειν αὐτὸν ἐν τῷ Πατρί · Λόγου γὰρ ἴδιον ἐργάζεσθαι τὰ τοῦ Πατρὸς ἔργα , καὶ μὴ εἶναι ἐκτὸς αὐτοῦ .
Lemmas: 20 . ἤ τοίνυν ὁ Λόγος ἐξαιρέω ὁ ποίημα , καί ὡς Κτίστης ἀποδίδωμι ὁ πατήρ , καί ὁμολογέω φύσις υἱός · ἢ εἰμί ὅλως κτίσμα εἰμί , ὁ αὐτός ὁμολογέω τάξις ἔχω , οἷος ἔχω καί ὁ ἕτερος πρός ἀλλήλων · λέγω δέ ἐκεῖνος ἕκαστος κτίσμα , ἀλλά οὐ ὡς εἷς ὁ κτίσμα , γέννημα ἢ ποίημα , οὐδέ ὡς εἷς ὁ ποίημα ἢ γέννημα ταυτός γάρ εἴρω ὁ γέννημα καί ὁ ποίημα , γράφω , γεννάω ἢ ποιέω κἀν γάρ ὑπερέχω ὁ ἄλλος ὁ σύγκρισις ὁ υἱός , ἀλλά οὐδείς ἥσσων εἰμί κτίσμα , ὥσπερ ἐκεῖνος · καί γάρ καί ἐν αὐτός ὁ φύσις κτίσμα εὑρίσκω εἰμί ἕτερος ἕτερος ὑπερέχω . Ἀστήρ γοῦν ἀστήρ διαφέρω ἐν δόξῃ·’ ὁ τε ἄλλος ἕκαστος πρός ἀλλήλων κατά σύγκρισις ἔχω ὁ διαφορά · καί οὖον διά οὗτος ὁ μέν κύριος , ὁ δέ ὁ ἀγαθός δουλεύω · οὐδέ ὁ μέν ποιητικός αἴτιος εἰμί , ὁ δέ παρά αὐτός γίγνομαι · ἀλλά πᾶς ὁ γίγνομαι καί κτίζω ὁ φύσις ἔχω , ὁμολογέω διά ἑαυτοῦ ὁ δημιουργός ἑαυτοῦ , ὡς ψάλλω Δαυίδ , ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , ποίησις δέ χείρ αὐτός ἀναγγέλλω ὁ στερέωμα καθάπερ καί Ζοροβάβελ ὁ σοφός λέγω , Πᾶσα ὁ γῆ ὁ ἀλήθεια καλέω , καί ὁ οὐρανός αὐτός εὐλογέω , καί πᾶς ὁ ἔργον σείω καί τρέμω εἰμί δέ πᾶς ὁ γῆ ὁ δημιουργός καί ὁ ἀλήθεια ὑμνέω , καί εὐλογέω , καί τρέμω · δημιουργός δέ οὗτος ὁ Λόγος εἰμί , καί αὐτός λέγω , Ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια · οὐ ἄρα κτίσμα εἰμί ὁ Λόγος , ἀλλά μόνος ἴδιος ὁ πατήρ , ἐν ὅς ὁ πᾶς ἁρμόζω , καί αὐτός ὑμνέω παρά πᾶς , ὡς δημιουργός · ἵημι γὰρ,’ ὡς αὐτός φημί , παρά αὐτός ἁρμόζω καί , Ὁ Πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι . ὁ δέ ἠώς ἄρτιος δείκνυμι ὁ ἀΐδιος , ὡς Λόγος , ὑπάρχω αὐτός ἐν ὁ πατήρ · Λόγος γάρ ἴδιος ἐργάζομαι ὁ ὁ πατήρ ἔργον , καί μή εἰμί ἐκτός αὐτός .