athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 79
79 . Εἰ δὲ καὶ τούτοις ἀπιστοῦσι , λεγέτωσαν ἡμῖν αὐτοὶ , εἰ ἔστι τις σοφία ἐν τοῖς κτίσμασι , ἢ οὐκ ἔστιν ; Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἔστι , πῶς ὁ ἀπόστολος αἰτιᾶται , λέγων , ‘ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν Θεόν;’ ἢ πῶς , εἰ μή ἐστι σοφία , ‘πλῆθος σοφῶνʼ ἐν τῇ γραφῇ εὑρίσκεται ; καὶ , σοφὸς γὰρ φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ·’ καὶ , ‘Μετὰ σοφίας οἰκοδομεῖται οἷκος.’ Ὁ δὲ Ἐκκλησιαστὴς λέγει , ‘Σοφία ἀνθρώπου φωτιεῖ πρόσωπον αὐτοῦ·’ καὶ μέμφεται τοῖς προπετευομένοις , λέγων , ‘Μὴ εἴπῃς , Τί ἐγένετο , ὅτι αἱ ἡμέραι αἱ πρότερον ἦσαν ἀγαθαὶ ὑπὲρ ταύτας ; ὅτι οὐκ ἐν σοφίᾳ ἠρώτησας περὶ τούτου · Εἰ δέ ἐστιν , ὥσπερ οὖν καὶ ὁ τοῦ Σιράχ φησιν · ‘ἐξέχεεν αὐτὴν ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ μετὰ πάσης σαρκὸς κατὰ τὴν δόσιν αὐτοῦ , καὶ ἐχορήγησεν αὐτὴν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν·’ ἡ δὲ τοιαύτη ἔκχυσις οὐ τῆς οὐσίας τῆς αὐτοσοφίας καὶ μονογενοῦς ἐστι γνώρισμα , ἀλλὰ τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ἐξεικονισθείσης · τί ἄπιστον εἰ αὐτὴ ἡ δημιουργὸς καὶ ἀληθινὴ Σοφία , ἧς τύπος ἐστὶν ἡ ἐν κόσμῳ ἐκχυθεῖσα σοφία καὶ ἐπιστήμη , ὡς περὶ ἑαυτῆς ἐστι , καθὰ προεῖπον , λέγουσα , ‘Κύριος ἔκτισέ με εἰς ἔργα αὐτοῦ;’ οὐ γὰρ ἡ ἐν κόσμῳ σοφία κτίζουσά ἐστιν , ἀλλʼ ἡ ἐγκτιζομένη τοῖς ἔργοις , καθʼ ἣν ‘οἱ μὲν οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ , ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα Οἱ δὲ ἄνθρωποι , εἰ ταύτην ἐν ἑαυτοῖς φέροιεν , ἐπιγνώσονται τὴν ἀληθινὴν τοῦ Θεοῦ Σοφίαν · καὶ γνωσθήσονται , ὅτι ὄντως κατʼ εἰκόνα Θεοῦ γεγόνασι . Καὶ ὥσπερ ἂν εἴ τις βασιλέως υἱὸς , θέλοντος πατρὸς οἰκοδομῆσαι πόλιν , καὶ ποιῶν ἐν ἑκάστῳ τῶν γινομένων ἔργων ἐγγραφῆναι τὸ ἑαυτοῦ ὄνομα , ἀσφαλείας τε χάριν τοῦ διαμένειν τὰ ἔργα διὰ τὴν ἐν ἑκάστῳ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ φαντασίαν , καὶ ἵνʼ ἐκ τοῦ ὀνόματος ἀναμιμνήσκεσθαι αὐτοῦ τε καὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ δύνωνται , τελειώσας δὲ εἰ ἐρωτηθείη περὶ τῆς πόλεως , πῶς γέγονεν , εἴποι ἄν · ’Ἀσφαλῶς γέγονε · κατὰ γὰρ τὸ βούλημα τοῦ πατρὸς , ἐν ἑκάστῳ ἔργῳ ἐξεικονίσθην · τὸ γὰρ ἐμὸν ὄνομα ἐν τοῖς ἔργοις ἐνεκτίσθη·’ τοῦτο δὲ λέγων , οὐ τὴν ἑαυτοῦ οὐσίαν κτισθεῖσαν σημαίνει , ἀλλὰ τὸν ἑαυτοῦ τύπον διὰ τοῦ ὀνόματος · τὸν αὐτὸν τρόπον κατὰ τὴν ὁμοιότητα τοῦ παραδείγματος τοῖς θαυμάζουσι τὴν ἐν τοῖς κτίσμασι σοφίαν ἀποκρίνεται ἡ ἀληθινὴ Σοφία , ‘Κύριος ἔκτισέ με εἰς ἔργα · ἐμοῦ γὰρ τύπος ἐστὶν ὁ ἐν αὐτοῖς · κἀγὼ οὕτω συγκατέβην τῇ δημιουργίᾳ.’
Lemmas: 79 . εἰμί δέ καί οὗτος ἀπιστέω , λέγω ἐγώ αὐτός , εἰμί εἰμί τις σοφία ἐν ὁ κτίσμα , ἢ οὐ εἰμί ; εἰμί μέν οὖν οὐ εἰμί , πῶς ὁ ἀπόστολος αἰτιάομαι , λέγω , ἐπειδή γάρ ἐν ὁ σοφία ὁ Θεός οὐ γιγνώσκω ὁ κόσμος διά ὁ σοφία ὁ Θεός ἢ πῶς , εἰμί μή εἰμί σοφία , πλῆθος σοφός ἐν ὁ γράφω εὑρίσκω ; καί , σοφός γάρ φοβέω ἐκκλίνω ἀπό κακόω καί , ‘Μετὰ σοφία οἰκοδομέω οἷκος ὁ δέ ἐκκλησιαστής λέγω , Σοφία ἄνθρωπος φωτίζω πρόσωπον αὐτός καί μέμφομαι ὁ προπετεύω , λέγω , Μή εἶπον , τις γίγνομαι , ὅτι ὁ ἡμέρα ὁ πρότερος εἰμί ἀγαθός ὑπέρ οὗτος ; ὅτι οὐ ἐν σοφία ἐρωτάω περί οὗτος · εἰμί δέ εἰμί , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁ Σιράκ φημί · ἐκχέω αὐτός ἐπί πᾶς ὁ ἔργον αὐτός μετά πᾶς σάρξ κατά ὁ δόσις αὐτός , καί χορηγέω αὐτός ὁ ἀγαπάω αὐτός ὁ δέ τοιοῦτος ἔκχυσις οὖον ὁ οὐσία ὁ αὐτοσοφία καί μονογενής εἰμί γνώρισμα , ἀλλά ὁ ἐν ὁ κόσμος ἐξεικονίζω · τίς ἄπιστος εἰμί αὐτός ὁ δημιουργός καί ἀληθινός Σοφία , ὅς τύπος εἰμί ὁ ἐν κόσμος ἐκχέω σοφία καί ἐπιστήμη , ὡς περί ἑαυτοῦ εἰμί , καθά προεῖπον , λέγω , Κύριος κτίζω ἐγώ εἰς ἔργον αὐτός οὖον γάρ ὁ ἐν κόσμος σοφία κτίζω εἰμί , ἀλλά ὁ ἐγκτίζω ὁ ἔργον , κατά ὅς ἵημι μέν οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , ποίησις δέ χείρ αὐτός ἀναγγέλλω ὁ στερέωμα ὁ δέ ἄνθρωπος , εἰμί οὗτος ἐν ἑαυτοῦ φέρω , ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀληθινός ὁ Θεός Σοφία · καί γιγνώσκω , ὅτι εἰμί κατά εἰκών Θεός γίγνομαι . καί ὥσπερ εἄν εἰμί τις βασιλεύς υἱός , ἐθέλω πατήρ οἰκοδομέω πόλις , καί ποιέω ἐν ἕκαστος ὁ γίγνομαι ἔργον ἐγγράφω ὁ ἑαυτοῦ ὄνομα , ἀσφάλεια τε χάρις ὁ διαμένω ὁ ἔργον διά ὁ ἐν ἕκαστος ὁ ὄνομα αὐτός φαντασία , καί ἵνα ἐκ ὁ ὄνομα ἀναμιμνήσκω αὐτός τε καί ὁ πατήρ αὐτός δύναμαι , τελειόω δέ εἰμί ἐρωτάω περί ὁ πόλις , πῶς γίγνομαι , εἶπον ἄν · Ἀσφαλῶς γίγνομαι · κατά γάρ ὁ βούλημα ὁ πατήρ , ἐν ἕκαστος ἔργον ἐκφέρω · ὁ γάρ ἐμός ὄνομα ἐν ὁ ἔργον ἐγκτίζω οὗτος δέ λέγω , οὖον ὁ ἑαυτοῦ οὐσία κτίζω σημαίνω , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ τύπος διά ὁ ὄνομα · ὁ αὐτός τρόπος κατά ὁ ὁμοιότης ὁ παράδειγμα ὁ θαυμάζω ὁ ἐν ὁ κτίσμα σοφία ἀποκρίνω ὁ ἀληθινός Σοφία , Κύριος κτίζω ἐγώ εἰς ἔργον · ἐγώ γάρ τύπος εἰμί ὁ ἐν αὐτός · ἐγώ οὗτος συγκαταβαίνω ὁ δημιουργία