athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 30
30 . Πρῶτον μὲν , ὅτι φαίνεται μᾶλλον αὐτὸς ὁ Υἱὸς διʼ ἡμᾶς γεγονὼς , καὶ οὐχ ἡμεῖς διʼ αὐτόν · οὐ γὰρ διʼ αὐτὸν ἐκτίσθημεν , ἀλλʼ αὐτὸς διʼ ἡμᾶς πεποίηται · ὥστε χάριν αὐτὸν ἡμῖν μᾶλλον ἔχειν , καὶ μὴ ἡμᾶς αὐτῷ , καθάπερ καὶ ἡ γυνὴ τῷ ἀνδρί . ‘Οὐ γὰρ ἐκτίσθη,ʼ φησὶν ἡ γραφὴ , ‘ἀνὴρ διὰ τὴν γυναῖκα , ἀλλὰ γυνὴ διὰ τὸν ἄνδρα.’ Ἄῤ οὖν ὥσπερ ‘ὁ μὲν ἀνὴρ εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχει , ἡ δὲ γυνὴ δόξα ἀνδρός ἐστιν οὕτως ἡμεῖς μὲν τοῦ Θεοῦ εἰκὼν , καὶ εἰς δόξαν αὐτοῦ γεγόναμεν , ὁ δὲ Υἱὸς ἡμῶν ἐστιν εἰκὼν καὶ εἰς ἡμῶν δόξαν ὑπέστη . Καὶ ἡμεῖς μὲν εἰς τὸ εἶναι γεγόναμεν · ὁ δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγος καθʼ ὑμᾶς , οὐκ εἰς τὸ εἶναι , ἀλλʼ εἰς τὴν ἡμῶν χρείαν , ὡς ὄργανον πεποίηται · ὥστε μὴ ἡμᾶς ἐξ αὐτοῦ , ἀλλʼ αὐτὸν ἐκ τῆς ἡμῶν χρείας συνίστασθαι . Καὶ πῶς οὐ πᾶσαν ἄνοιαν ὑπερβάλλουσιν οἱ ταῦτα καὶ μόνον ἐνθυμούμενοι ; καὶ γὰρ εἰ διʼ ἡμᾶς γέγονεν ὁ Λόγος , οὐκ ἔστιν οὐδὲ πρῶτος ἡμῶν παρὰ τῷ Θεῷ . Οὐδὲ γὰρ ἐκεῖνον ἔχων ἐν ἑαυτῷ περὶ ἡμῶν βουλεύεται · ἀλλʼ ἡμᾶς ἔχων ἐν ἑαυτῷ , βουλεύεται , ὡς ἐκεῖνοί φασι , περὶ τοῦ ἑαυτοῦ Λόγου . Εἰ δὲ τοῦτό ἐστι , τάχα οὐδὲ ὅλως ἤθελε τὸν Υἱὸν ὁ Πατήρ · οὐ γὰρ θέλων αὐτὸν ἔκτισεν · ἀλλʼ ἡμᾶς θέλων , δι᾿ ἡμᾶς αὐτὸν ἐδημιούργησε · μεθʼ ἡμᾶς γὰρ αὐτὸν ἐπενόησεν · ὥστε κατὰ τοὺς ἀσεβοῦντας περιττὸν εἶναι λοιπὸν τὸν Υἱὸν τὸν γενόμενον , ὡς ὄργανον , γενομένων ὧν ἕνεκα καὶ ἐκτίσθη . Εἰ δὲ ὡς δυνατὸς ὁ Υἱὸς μόνος παρὰ μόνου τοῦ Θεοῦ γέγονεν , ἡμεῖς δὲ ὡς ἀδύνατοι παρὰ τοῦ Λόγου γεγόναμεν , διὰ τί μὴ καὶ πρῶτον , ὡς δυνατοῦ ὄντος αὐτοῦ , περὶ αὐτοῦ βουλεύεται , ἀλλὰ περὶ ἡμῶν ; ἢ διὰ τί τὸν δυνατὸν οὐ προκρίνει τῶν ἀσθενῶν ; ἢ διὰ τί πρῶτον αὐτὸν ποιῶν , οὐχὶ καὶ περὶ τοῦ πρώτου αὐτοῦ βουλεύεται ; ἢ διὰ τί περὶ ἡμῶν πρῶτον βουλευόμενος , οὐ πρώτους ἡμᾶς ἐργάζεται , κανοῦ ὄντος τοῦ βουλήματος αὐτοῦ πρὸς τὴν τῶν πάντων σύστασιν ; Ἀλλʼ ἐκεῖνον μὲν πρῶτον κτίζει , περὶ δὲ ἡμῶν πρῶτον βουλεύεται , καὶ πρώτους ἡμᾶς θέλει τοῦ μεσίτου · καὶ ἡμᾶς μὲν θέλων κτίσαι , καὶ περὶ ἡμῶν βουλευόμενος , κτίσματα καλεῖ · ἐκεῖνον δὲ , ὃν δι᾿ ἡμᾶς δημιουργεῖ , υἱὸν καλεῖ καὶ ἴδιον κληρονόμον . Ἔδει δὲ ἡμᾶς , ὧν ἕνεκα καὶ τοῦτον ποιεῖ , υἱοὺς μᾶλλον καλεῖσθαι · ἢ δηλονότι τοῦτον Υἱὸν ὄντα , τοῦτον καὶ προενθυμεῖσθαι καὶ θέλειν , διʼ ὃν καὶ πάντας ἡμᾶς ποιεῖ . Ταῦτα μὲν οὖν τῶν αἱρετικῶν ἔμετοι καὶ ναυτίαι .
Lemmas: 30 . Πρῶτος μέν , ὅτι φαίνω μᾶλλον αὐτός ὁ υἱός διά ἐγώ γίγνομαι , καί οὐ ἐγώ διά αὐτός · οὖον γάρ διά αὐτός κτίζω , ἀλλά αὐτός διά ἐγώ ποιέω · ὥστε χάρις αὐτός ἐγώ μᾶλλον ἔχω , καί μή ἐγώ αὐτός , καθάπερ καί ὁ γυνή ὁ ἀνήρ . Οὐ γάρ ἐκτίνω φημί ὁ γραφή , ἀνήρ διά ὁ γυνή , ἀλλά γυνή διά ὁ ἄνδρος ἄρα οὖν ὥσπερ ὅς μέν ἀνήρ εἰκών καί δόξα Θεός ὑπάρχω , ὁ δέ γυνή δόξα ἀνήρ εἰμί οὕτως ἐγώ μέν ὁ Θεός εἰκών , καί εἰς δόξα αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ υἱός ἐγώ εἰμί εἰκών καί εἰς ἐγώ δόξα ὑφίστημι . καί ἐγώ μέν εἰς ὁ εἰμί γίγνομαι · ὁ δέ ὁ Θεός Λόγος κατά σύ , οὐ εἰς ὁ εἰμί , ἀλλά εἰς ὁ ἐγώ χρεία , ὡς ὄργανον ποιέω · ὥστε μή ἐγώ ἐκ αὐτός , ἀλλά αὐτός ἐκ ὁ ἐγώ χρεία συνίστημι . καί πῶς οὖον πᾶς ἄνοια ὑπερβάλλω ὁ οὗτος καί μόνος ἐνθυμέομαι ; καί γάρ εἰμί διά ἐγώ γίγνομαι ὁ Λόγος , οὐ εἰμί οὐδέ πρῶτος ἐγώ παρά ὁ Θεός . οὐδέ γάρ ἐκεῖνος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ περί ἐγώ βουλεύω · ἀλλά ἐγώ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , βουλεύω , ὡς ἐκεῖνος φημί , περί ὁ ἑαυτοῦ Λόγος . εἰμί δέ οὗτος εἰμί , τάχα οὐδέ ὅλως ἐθέλω ὁ υἱός ὁ Πατήρ · οὖον γάρ ἐθέλω αὐτός κτίζω · ἀλλά ἐγώ ἐθέλω , διά ἐγώ αὐτός δημιουργέω · μετά ἐγώ γάρ αὐτός ἐπινοέω · ὥστε κατά ὁ ἀσεβέω περισσός εἰμί λοιπός ὁ υἱός ὁ γίγνομαι , ὡς ὄργανον , γίγνομαι ὅς ἕνεκα καί κτίζω . εἰμί δέ ὡς δυνατός ὁ υἱός μόνος παρά μόνος ὁ Θεός γίγνομαι , ἐγώ δέ ὡς ἀδύνατος παρά ὁ Λόγος γίγνομαι , διά τίς μή καί πρῶτος , ὡς δυνατός εἰμί αὐτός , περί αὐτός βουλεύω , ἀλλά περί ἐγώ ; ἢ διά τίς ὁ δυνατός οὖον προκρίνω ὁ ἀσθενής ; ἢ διά τίς πρῶτος αὐτός ποιέω , οὐ καί περί ὁ πρῶτος αὐτός βουλεύω ; ἢ διά τίς περί ἐγώ πρῶτος βουλεύω , οὖον πρῶτος ἐγώ ἐργάζομαι , κάνεον εἰμί ὁ βούλημα αὐτός πρός ὁ ὁ πᾶς σύστασις ; ἀλλά ἐκεῖνος μέν πρῶτος κτίζω , περί δέ ἐγώ πρῶτος βουλεύω , καί πρῶτος ἐγώ ἐθέλω ὁ μεσίτης · καί ἐγώ μέν ἐθέλω κτίζω , καί περί ἐγώ βουλεύω , κτίσμα καλέω · ἐκεῖνος δέ , ὅς διά ἐγώ δημιουργέω , υἱός καλέω καί ἴδιος κληρονόμος . δέω δέ ἐγώ , ὅς ἕνεκα καί οὗτος ποιέω , υἱός μᾶλλον καλέω · ἢ δηλονότι οὗτος υἱός εἰμί , οὗτος καί προενθυμέω καί ἐθέλω , διά ὅς καί πᾶς ἐγώ ποιέω . οὗτος μέν οὖν ὁ αἱρετικός ἔμετος καί ναυτία .