athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 77
77 . Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ ἐν ἄλλῳ θεμελιωθῆναι τὴν ζωὴν ἡμῶν ἔπρεπεν ἢ ἐν τῷ Κυρίῳ τῷ πρὸ αἰώνων ὄντι , ‘δι᾿ οὗ’ καὶ οἱ αἰῶνες γεγόνασιν , ἵνʼ ὡς ἐν αὐτῷ αὐτῆς οὔσης , δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς αἰώνιον κληρονομῆσαι ζωήν . Ἀγαθὸς γὰρ ὁ Θεός · ἀγαθὸς δὲ ὢν ἀεὶ , τοῦτο βεβούληται , γινώσκων τὴν ἡμετέραν ἀσθενῆ φύσιν Χρῄζουσαν τῆς παῤ αὐτοῦ βοηθείας τε καὶ σωτηρίας . Καὶ ὥσπερ ἂν εἴ τις ἀρχιτέκτων σοφὸς , προθέμενος οἰκίαν οἰκοδομεῖν , βουλεύεται ἅμα ἵνα , ἐάν ποτε καὶ φθαρῇ μετὰ τὸ γενέσθαι ταύτην , πάλιν ἀνανεώσηται , τοῦτο δὲ βουλευόμενος προετοιμάζει , καὶ δίδωσι τῷ ἐργασαμένῳ τὴν εἰς ἀνανέωσιν παρασκευὴν , καὶ γίνεται πρὸ τῆς οἰκίας ἡ τῆς ἀνανεώσεως προπαρασκευή · τὸν αὐτὸν τρόπον πρὸ ἡμῶν ἡ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας ἀνανέωσις θεμελιοῦται ἐν τῷ Χριστῷ , ἵνʼ ἐν αὐτῷ καὶ ἀνακτισθῆναι δυνηθῶμεν . Καὶ ἡ μὲν βουλὴ καὶ ἡ πρόθεσις πρὸ τοῦ αἰῶνος ἡτοιμάσθη · τὸ δὲ ἔργον γέγονεν ὅτε ἡ χρεία ἀπῄτησε , καὶ ἐπεδήμησεν ὁ Σωτήρ · αὐτὸς γὰρ ὁ Κύριος ἀντὶ πάντων ἡμῖν ἐν τοῖς οὐρανοῖς γενήσεται , προσλαμβάνων ἡμᾶς εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν . Ἤρκει μὲν οὖν ταῦτα πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ μὴ εἶναι κτίσμα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον , ἀλλὰ καὶ ὀρθὴν εἶναι τὴν τοῦ ῥητοῦ διάνοιαν . ἐπειδὴ δὲ διερευνώμενον τὸ ῥητὸν ὀρθὸν ἔχει πανταχόθεν τὸν νοῦν , ἀκόλουθον καὶ τοῦτον τὸν νοῦν εἰπεῖν · ἴσως ἐκ πολλῶν ἐντραπῶσιν οἱ ἀνόητοι . Χρεία δὲ πάλιν τῶν προειρημένων · περὶ γὰρ τῆς αὐτῆς παροιμίας καὶ τῆς αὐτῆς σοφίας ἐστὶ τὸ προκείμενον . Οὐκ εἴρηκεν ἑαυτὸν εἶναι τῇ φύσει κτίσμα ὁ Λόγος , ἀλλʼ ἐν παροιμίαις εἴρηκε τὸ ‘Κύριος ἔκτισέ με·᾿ καὶ δῆλόν ἐστιν ὅτι νοῦν τινα οὐ παῤῥησίᾳ , ἀλλὰ τοῦτον κεκρυμμένον σημαίνει , ὅντινα καὶ ἡμᾶς δυνατὸν εὑρεῖν , εἰ ‘περιέλοιμεν τὸ κάλυμμα τῆς παροιμίας . Τίς γὰρ ἀκούων τῆς δημιουργοῦ Σοφίας , ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ,ʼ φασκούσης , οὐκ εὐθὺς ζητεῖ τὴν διάνοιαν , λογιζόμενος πῶς δύναται ἡ κτίζουσα κτίζεσθαι ; τίς , ἀκούσας τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ λέγοντος ‘ἀρχὴν ὁδῶν ἑαυτὸν κτίζεσθαι,ʼ οὐκ ἐρευνᾷ τὸν νοῦν , θαυμάζων πῶς δύναται ὁ μονογενὴς Υἱὸς ἄλλων πολλῶν ἀρχὴ γίνεσθαι ; αἴνιγμα μὲν ἔστιν · ‘ὁ δὲ νοήμων,’ φησὶ , ‘νοήσει παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον , ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα.’
Lemmas: 77 . οὐδέ γάρ οὐδέ ἐν ἄλλος θεμελιόω ὁ ζωή ἐγώ πρέπω ἢ ἐν ὁ κύριος ὁ πρό αἰών εἰμί , ‘δι᾿ οὖον καί ὁ αἰών γίγνομαι , ἵνα ὡς ἐν αὐτός αὐτός εἰμί , δύναμαι καί ἐγώ αἰώνιος κληρονομέω ζωή . ἀγαθός γάρ ὁ Θεός · ἀγαθός δέ εἰμί ἀεί , οὗτος βούλομαι , γιγνώσκω ὁ ἡμέτερος ἀσθενής φύσις χρῄζω ὁ παρά αὐτός βοήθεια τε καί σωτηρία . καί ὥσπερ εἄν εἰμί τις ἀρχιτέκτων σοφός , προτίθημι οἰκίον οἰκοδομέω , βουλεύω ἅμα ἵνα , ἐάν ποτός καί φθείρω μετά ὁ γίγνομαι οὗτος , πάλιν ἀνανεόω , οὗτος δέ βουλεύω προετοιμάζω , καί δίδωμι ὁ ἐργάζομαι ὁ εἰς ἀνανέωσις παρασκευή , καί γίγνομαι πρό ὁ οἰκίον ὁ ὁ ἀνανέωσις προπαρασκευή · ὁ αὐτός τρόπος πρό ἐγώ ὁ ὁ ἡμέτερος σωτηρία ἀνανέωσις θεμελιόω ἐν ὁ Χριστός , ἵνα ἐν αὐτός καί ἀνακτίζω δύναμαι . καί ὁ μέν βουλή καί ὁ πρόθεσις πρό ὁ αἰών ἑτοιμάζω · ὁ δέ ἔργον γίγνομαι ὅτε ὁ χρεία ἀπαιτέω , καί ἐπιδημέω ὁ Σωτήρ · αὐτός γάρ ὁ Κύριος ἀντί πᾶς ἐγώ ἐν ὁ οὐρανός γίγνομαι , προσλαμβάνω ἐγώ εἰς ὁ αἰώνιος ζωή . ἀρκέω μέν οὖν οὗτος πρός ἀπόδειξις ὁ μή εἰμί κτίσμα ὁ ὁ Θεός Λόγος , ἀλλά καί ὀρθός εἰμί ὁ ὁ ῥητός διάνοια . ἐπεί δέ διερευνάω ὁ ῥητός ὀρθός ἔχω πανταχόθεν ὁ νόος , ἀκόλουθος καί οὗτος ὁ νόος εἶπον · ἴσως ἐκ πολύς ἐντρέπω ὁ ἀνόητος . χρέος δέ πάλιν ὁ προερέω · περί γάρ ὁ αὐτός παροιμία καί ὁ αὐτός σοφία εἰμί ὁ πρόκειμαι . οὐ εἴρω ἑαυτοῦ εἰμί ὁ φύσις κτίσμα ὁ Λόγος , ἀλλά ἐν παροιμία εἴρω ὁ Κύριος κτίζω μεʹ καί δῆλος εἰμί ὅτι νόος τις οὖον παρρησία , ἀλλά οὗτος κρύπτω σημαίνω , ὅστις καί ἐγώ δυνατός εὑρίσκω , εἰμί περιαιρέω ὁ κάλυμμα ὁ παροιμία . Τῖς γάρ ἀκούω ὁ δημιουργός Σοφία , Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός φάσκω , οὐ εὐθύς ζητέω ὁ διάνοια , λογίζομαι πῶς δύναμαι ὁ κτίζω κτίζω ; τίς , ἀκούω ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός λέγω ἀρχή ὁδός ἑαυτοῦ κτίζεσθαι,ʼ οὐ ἐρευνάω ὁ νόος , θαυμάζω πῶς δύναμαι ὁ μονογενής υἱός ἄλλος πολύς ἀρχή γίγνομαι ; αἴνιγμα μέν εἰμί · ὅς δέ νοήμων,’ φημί , νοέω παραβολή καί σκοτεινός λόγος , ῥῆσις τε σοφός καί αἴνιγμα