athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 11
11 . Εἰ δὲ δέδεικται , ὅτι , κἂν ἐπʼ αὐτοῦ τοῦ Λόγου τις λέγῃ τὸ ‘ἐποίησεν,ʼ ἀντὶ τοῦ ‘ἐγέννησεʼ λέγει · ποίαν ἄρα παρεξευρεῖν ἐπίνοιαν ἔτι μᾶλλον κακονοίας εἰς τοῦτο δυνήσονται , ὅπου γε πανταχόθεν ὁ λόγος τὸ ῥητὸν διακαθάρας , ἔδειξε μὴ εἶναι ποίημα τὸν Υἱὸν , ἀλλὰ τῇ μὲν οὐσίᾳ γέννημα τοῦ Πατρός · τῇ δὲ οἰκονομίᾳ κατʼ εὐδοκίαν τοῦ Πατρὸς , ἐποιήθη διʼ ἡμᾶς ἄνθρωπος καὶ συνίσταται ; καὶ διὰ τοῦτο ἄρα λέγεται παρὰ μὲν τῷ ἀποστόλῳ , ‘πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν,ʼ ἐν δὲ ταῖς Παροιμίαις καὶ τὸ ‘κτίζεσθαι.’ Ἕως γὰρ ὁμολογεῖται ‘γενόμενος ἄνθρωπος,’ οὐδὲν διαφέρει λέγειν , καθάπερ προείρηται , εἴτε ‘ἐγένετο,’ εἴτε ‘πεποίηται,’ εἴτε ‘ἔκτισται,’ εἴτε ‘πέπλασται,ʼ εἴτε ‘δοῦλος,’ εἴτε ‘υἱὸς παιδίσκης,’ εἴτε ‘υἱὸς ἀνθρώπου,ʼ εἴτε ‘κατεστάθη,’ εἴτε ‘ἀπεδήμησεν.’ εἴτε ‘νυμφίος,’ εἴτε ‘ἀδελφιδοῦς,’ εἴτε ‘ἀδελφός.’ Πάντα γὰρ ταῦτα τὰ λεξείδια τῆς ἀνθρώπων συστάσεως ἴδια τυγχάνει ὄντα · καὶ τὰ τοιαῦτα οὐ τὴν οὐσίαν τοῦ Λόγου , ἀλλὰ τὸ ἄνθρωπον αὐτὸν γεγενῆσθαι σημαίνει . Τοιαύτην ἔχει διάνοιαν καὶ τὸ ἐν ταῖς Πράξεσι παῤ αὐτῶν πάλιν προφερόμενον ῥητὸν τοῦ Πέτρου λέγοντος , ‘ὅτι Κύριον καὶ Χριστὸν ἐποίησε τοῦτον τὸν Ἰσσοῦν , ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε.’ Οὐδὲ γὰρ οὐδὲ ἐνταῦθα γέγραπται , ‘ἐποίησεν ἑαυτῷ Υἱὸν,’ ἢ , ‘ἐποίησεν ἑαυτῷ Λόγον,ʼ ἵνα καὶ τοιαῦτα φαντασθῶσιν . Εἰ μὲν οὖν μὴ ἐπελάθοντο ὅτι περὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ λαλοῦσιν , ἐρευνάτωσαν εἴ που γέγραπται , ‘ἐποίησεν ἑαυτῷ Υἱὸν ὁ Θεὸς ἢ ‘ἔκτισεν ἑαυτῷ Λόγον · ἢ πάλιν , εἴ που γέγραπται φανερῶς , ποίημά ἐστιν ἢ κτίσμα ὁ Λόγος·ʼ καὶ τότε προφασιζέσθωσαν , ἵνα καὶ οὕτως ἐλεγχθῶσιν οἱ ἀνόητοι . Εἰ δὲ μηδέν τι τοιοῦτον εὑρίσκουσι , μόνον δὲ εἴ που γέγραπται , ‘ἐποίησε,’ καὶ ‘πεποίηται,’ θηρεύουσι · φοβοῦμαι μὴ κατʼ ὀλίγον ἀκούοντες , ‘Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν,ʼ καὶ ‘ἐποίησε τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην,ʼ καὶ , ‘ἐποίησε τὴν θάλασσαν.’ εἴπωσιν αὐτὸν εἶναι τὸν οὐρανὸν , καὶ αὐτὸν εἶναι τὸ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ γενόμενον φῶς , καὶ αὐτὸν εἶναι τὴν γῆν , καὶ ἕκαστον τῶν ποιηθέντων , ἵνα λοιπὸν ὁμοιωθῶσι καὶ τοῖς λεγομένοις Στωϊκοῖς . Ὅτι ἐκεῖνοι μὲν αὐτὸν τὸν Θεὸν ἐξαπλοῦσιν εἰς τὰ πάντα · οὗτοι δὲ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον εἰς ἕκαστον τῶν ποιημάτων συντάττουσιν , εἰ καὶ φθάσαντες εἰρήκασι τὰ ὅμοια , λέγοντες ἕνα τῶν ποιημάτων αὐτὸν εἶναι .
Lemmas: 11 . εἰμί δέ δείκνυμι , ὅτι , κἀν ἐπί αὐτός ὁ Λόγος τις λέγω ὁ εἶπον ἀντί ὁ ἐγγεννάω λέγω · ποῖος ἄρα παρεξευρίσκω ἐπίνοια ἔτι μᾶλλον κακόνοια εἰς οὗτος δύναμαι , ὅπου γε πανταχόθεν ὁ λόγος ὁ ῥητός διακαθαίρω , δείκνυμι μή εἰμί ποίημα ὁ υἱός , ἀλλά ὁ μέν οὐσία γέννημα ὁ πατήρ · ὁ δέ οἰκονομία κατά εὐδοκία ὁ πατήρ , ποιέω διά ἐγώ ἄνθρωπος καί συνίστημι ; καί διά οὗτος ἄρα λέγω παρά μέν ὁ ἀπόστολος , πιστός εἰμί ὁ ποιέω αὐτός ἐν δέ ὁ παροιμία καί ὁ κτίζω Ἕως γάρ ὁμολογέω γίγνομαι Ἅνθρωπος οὐδείς διαφέρω λέγω , καθάπερ προερέω , εἴτε εἰμί εἴτε ἐπιποιέω εἴτε εὔκτιστος εἴτε ἐπιπλάσσω εἴτε ‘δοῦλος,’ εἴτε υἱός παιδίσκη εἴτε υἱός ἄνθρωπος εἴτε ‘κατεστάθη,’ εἴτε ἀποδημέω εἴτε ‘νυμφίος,’ εἴτε ‘ἀδελφιδοῦς,’ εἴτε ἀδελφός πάν γάρ οὗτος ὁ λεξείδιον ὁ ἄνθρωπος σύστασις ἴδιος τυγχάνω εἰμί · καί ὁ τοιοῦτος οὖον ὁ οὐσία ὁ Λόγος , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος αὐτός γίγνομαι σημαίνω . τοιοῦτος ἔχω διάνοια καί ὁ ἐν ὁ Πρᾶξις παρά αὐτός πάλιν προφέρω ῥητός ὁ Πέτρος λέγω , ὅστις κύριος καί χριστός ποιέω οὗτος ὁ Ἰσσός , ὅς σύ σταυρόω οὐδέ γάρ οὐδέ ἐνταῦθα γράφω , ποιέω ἑαυτοῦ Ἰός ἢ , ποιέω ἑαυτοῦ Λόγος ἵνα καί τοιοῦτος φαντάζω . εἰμί μέν οὖν μή ἐπιλανθάνομαι ὅτι περί ὁ υἱός ὁ Θεός λαλέω , ἐρευνάω εἰμί ποῦ γράφω , ποιέω ἑαυτοῦ υἱός ὁ θεός ἢ κτίζω ἑαυτοῦ Λόγος · ἢ πάλιν , εἰμί ποῦ γράφω φανερῶς , ποίημα εἰμί ἢ κτίσμα ὁ Λόγος καί τότε προφασίζομαι , ἵνα καί οὕτως ἐλέγχω ὁ ἀνόητος . εἰμί δέ μηδείς τίς τοιοῦτος εὑρίσκω , μόνος δέ εἰμί ποῦ γράφω , εἶπον καί ἐπιποιέω θηρεύω · φοβέω μή κατά ὀλίγος ἀκούω , Ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ εἰμί καί ποιέω ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη καί , ποιέω ὁ θάλλω εἶπον αὐτός εἰμί ὁ οὐρανός , καί αὐτός εἰμί ὁ ὁ πρῶτος ἡμέρα γίγνομαι φάος , καί αὐτός εἰμί ὁ γῆ , καί ἕκαστος ὁ ποιέω , ἵνα λοιπός ὁμοιόω καί ὁ λέγω Στωϊκός . ὅτι2 ἐκεῖνος μέν αὐτός ὁ θεός ἐξαπλόω εἰς ὁ πᾶς · οὗτος δέ ὁ ὁ Θεός Λόγος εἰς ἕκαστος ὁ ποίημα συντάσσω , εἰμί καί φθάνω εἴρω ὁ ὅμοιος , λέγω εἷς ὁ ποίημα αὐτός εἰμί .