athanasius-theology.oratio-ii-contra-arianos 60
60 . Ὅτι δὲ οὐ ταὐτόν ἐστι κτίσμα καὶ γέννημα , ἀλλὰ διεστήκασιν ἀλλήλων τῇ τε φύσει καὶ τῇ ἐκ τῶν λέξεων σημασίᾳ , αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν αὐταῖς ταῖς Παροιμίαις δείκνυσιν . Εἰρηκὼς γὰρ τὸ ‘Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ,᾿ ἐπήγαγε , ‘πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με.᾿ Εἰ μὲν οὖν ἦν φύσει καὶ τῇ οὐσίᾳ κτίσμα ὁ Λόγος , καὶ μὴ διαφορὰ ἦν τοῦ γεννήματος πρὸς τὸ κτίσμα , οὐκ ἂν ἐπήγαγε τὸ ‘γεεννᾷ με,᾿ ἀλλ᾿ ἠρκεῖτο τῷ ‘ἔκτισεν,᾿ ὡς τῆς λέξεως ταύτης σημαινούσης τὸ ‘ἐγέννησε·᾿ νῦν δὲ εἰρηκὼς , ‘ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ,ʼ ἐπήγαγεν οὐχ ἀπλῶς τὸ ‘γεννᾷ με,᾿ ἀλλὰ μετὰ συμπλοκῆς τοῦ ‘δὲ συνδέσμου , ὡς ἀσφαλιζόμενος ἐν τούτῳ τὴν τοῦ ‘ἔκτισε᾿ λέξιν , λέγων · ‘πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με.᾿ Τὸ γὰρ γεννᾶ με , τῷ ‘ἔκτισε᾿ συμπεπλεγμένως ἐπιφερόμενον , μίαν ποιεῖ τὴν διάνοιαν , καὶ δείκνυσιν ὅτι τὸ μὲν ‘ἔκτισε᾿ διά τι εἴρηται · τὸ δὲ ‘γεννᾷ με πρὸ τοῦ ‘ἔκτισεν,᾿ ἐστίν . Ὥσπερ γὰρ εἰ ἔμπαλιν εἰρήκει , ‘Κύριος γεννᾷ με,’ καὶ ἐπέφερε , ‘πρὸ δὲ πάντων βουνῶν ἔκτισέ με,᾿ πάντως προηγεῖτο τοῦ ‘ἐγέννησεʼ τὸ ‘ἔκτισεν οὕτως εἰρηκὼς πρῶτον , ‘ἔκτισεν,ʼ εἶτα ἐπαγαγὼν , πρὸ δὲ πάντων γεννᾷ με,᾿ ἐξ ἀνάγκης δείκνυσι προηγεῖσθαι τὸ ‘ἐγέννησε᾿ τοῦ ‘ἔκτισε.᾿ Καὶ γὰρ καὶ λέγων , ‘πρὸ πάντων γεννᾷ με,’ ἄλλον ἑαυτὸν εἶναι τῶν πάντων σημαίνει , δειξάσης ἐν τοῖς πρὸ τούτων τῆς ἀληθείας , ὅτι περὶ τῶν κτισμάτων οὐδὲν ἕτερον τοῦ ἑτέρου προγέγονεν , ἀλλʼ ἀθρόως ἃμα πάντα τὰ γενητὰ ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ προστάγματι ὑπέστη . Διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲ τὰ ἐπὶ τοῦ ‘ἔκτισε , ταῦτα καὶ ἐπὶ τοῦ ‘γεννᾷ μεʼ κεῖται · ἀλλʼ ἐπὶ μὲν τοῦ ‘ἔκτισε,ʼ κεῖται ‘ἀρχὴν ὁδῶν·’ ἐπὶ δὲ τοῦ ‘γεννᾷ μεʼ οὐκ εἷπεν , ‘ἀρχὴν γεννᾷ με,᾿ ἀλλὰ , ‘πρὸ πάντων γεννᾷ με.᾿ Ὁ δὲ πρὸ πάντων ὢν οὐκ ἔστιν ἀρχὴ τῶν πάντων , ἀλλʼ ἄλλος ἐστὶ τῶν πάντων . Εἰ δὲ ἄλλος ἐστὶ τῶν πάντων , ἐν οἷς καὶ ἡ ἀρχὴ τῶν πάντων σημαίνεται , δῆλον ὅτι ἄλλος ἐστὶ τῶν κτισμάτων · καὶ συνίσταται φανερῶς , ὅτι ἄλλος ὢν ὁ Λόγος τῶν πάντων καὶ πρὸ πάντων ὢν , ὕστερον κτίζεται ‘ἀρχὴ τῶν ὁδῶν εἰς ἔργα’ διὰ τὴν ἐνανθρώπησιν , ἵνα , ὡς εἶπεν ὁ ἀπόστολος , ‘ὅς ἐστιν ἀρχὴ . πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν , ἵνα γένηται ἐν πάσιν αὐτὸς πρωτεύων.᾿
Lemmas: 60 . ὅτι2 δέ οὖον αὐτός εἰμί κτίσμα καί γέννημα , ἀλλά διΐστημι ἀλλήλων ὁ τε φύσις καί ὁ ἐκ ὁ λέξις σημασία , αὐτός ὁ Κύριος ἐν αὐτός ὁ παροιμία δείκνυμι . ἐρῶ γάρ ὁ Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός ἐπάγω , πρός δέ πᾶς βουνός γεννάω με.᾿ εἰμί μέν οὖν εἰμί φύσις καί ὁ οὐσία κτίσμα ὁ Λόγος , καί μή διαφορά εἰμί ὁ γέννημα πρός ὁ κτίσμα , οὐ εἄν ἐπάγω ὁ γεννάω μεʹ ἀλλά ἀρκέω ὁ οἰκτίζω ὡς ὁ λέξις οὗτος σημαίνω ὁ ἐγγεννάω νῦν δέ ἐρῶ , κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός ἐπάγω οὐ ἀπλόος ὁ γεννάω μεʹ ἀλλά μετά συμπλοκή ὁ δέ σύνδεσμος , ὡς ἀσφαλίζω ἐν οὗτος ὁ ὁ κτίζω λέξις , λέγω · πρός δέ πᾶς βουνός γεννάω με.᾿ ὁ γάρ γεννάω ἐγώ , ὁ κτίζω συμπεπλεγμένως ἐπιφέρω , εἷς ποιέω ὁ διάνοια , καί δείκνυμι ὅτι ὁ μέν κτίζω διά τίς εἴρω · ὁ δέ γεννάω ἐγώ πρό ὁ οἰκτίζω εἰμί . ὥσπερ γάρ εἰμί ἔμπαλιν εἴρω , Κύριος γεννάω μεʹ καί ἐπιφέρω , πρός δέ πᾶς βουνός κτίζω μεʹ πάντως προηγέομαι ὁ ἐγγεννάω ὁ κτίζω οὕτως ἐρῶ πρῶτος , οἰκτίζω εἶτα ἐπάγω , πρό δέ πᾶς γεννάω μεʹ ἐκ ἀνάγκη δείκνυμι προηγέομαι ὁ γεννάω ὁ ἐκτίνω καί γάρ καί λέγω , πρός πᾶς γεννάω μεʹ ἄλλος ἑαυτοῦ εἰμί ὁ πᾶς σημαίνω , δείκνυμι ἐν ὁ πρό οὗτος ὁ ἀλήθεια , ὅτι περί ὁ κτίσμα οὐδείς ἕτερος ὁ ἕτερος προγίγνομαι , ἀλλά ἀθρόος ἅμα πᾶς ὁ γενητός εἷς καί ὁ αὐτός πρόσταγμα ὑφίστημι . Ζεύς οὗτος γοῦν οὐδέ ὁ ἐπί ὁ κτίζω , οὗτος καί ἐπί ὁ γεννάω μου κεῖμαι · ἀλλά ἐπί μέν ὁ οἰκτίζω κεῖμαι ἀρχή ὅδε ἐπί δέ ὁ γεννάω μου οὐ ἕπω , ἀρχή γεννάω μεʹ ἀλλά , πρός πᾶς γεννάω με.᾿ ὁ δέ πρό πᾶς εἰμί οὐ εἰμί ἀρχή ὁ πᾶς , ἀλλά ἄλλος εἰμί ὁ πᾶς . εἰμί δέ ἄλλος εἰμί ὁ πᾶς , ἐν ὅς καί ὁ ἀρχή ὁ πᾶς σημαίνω , δῆλος ὅτι ἄλλος εἰμί ὁ κτίσμα · καί συνίστημι φανερῶς , ὅτι ἄλλος εἰμί ὁ Λόγος ὁ πᾶς καί πρό πᾶς εἰμί , ὕστερος κτίζω ἀρχή ὁ ὁδός εἰς ἔργω διά ὁ ἐνανθρώπησις , ἵνα , ὡς εἶπον ὁ ἀπόστολος , ὅς εἰμί ἀρχή . πρωτότοκος ἐκ ὁ νεκρός , ἵνα γίγνομαι ἐν πᾶς αὐτός πρωτεύω