athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 20
20 . Πότε γοῦν τοῦ ἰδίου χωρὶς ἦν ὁ Θεός ; ἢ πῶς τις περὶ τοῦ ἰδίου , ὡς περὶ ξένου καὶ ἀλλοτριοουσίου δύναται λογίσασθαι ; Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα , οἷά ἐστι τὰ γενητὰ , οὐδὲν ὅμοιον κατʼ οὐσίαν ἔχει πρὸς τὸν πεποιηκότα · ἀλλʼ ἔξωθεν αὐτοῦ ἐστι , χάριτι καὶ βουλήσει αὐτοῦ τῷ Λόγῳ γενόμενα , ὥστε πάλιν δύνασθαι καὶ παύεσθαί ποτε , εἰ θελήσειεν ὁ ποιήσας · ταύτης γάρ ἐστι φύσεως τὰ γενητά . Τὸ δὲ ἴδιον τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς ( ὡμολόγηται γὰρ ἤδη τοῦτο εἶναι ὁ Υἱός ) · πῶς οὐ τολμηρὸν καὶ δυσσεβὲς εἰπεῖν ‘ἐξ οὐκ ὄντων καὶ ὅτι ‘οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ,ʼ ἀλλʼ ἐπισυμβέβηκε , καὶ δύναται πάλιν μὴ εἶναί ποτε ; Τοῦτο δὲ καὶ μόνον ὁ ἐνθυμούμενος κατανοείτω , πῶς τὸ τέλειον καὶ τὸ πλῆρες τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ἀφαιρεῖται · καὶ γὰρ φανερώτερον ἄν τις ἴδοι πάλιν τὸ ἄτοπον τῆς αἱρέσεως , ἐὰν ἐνθυμηθῇ ὅτι ὁ Υἱὸς ‘ εἰκώνʼ ἐστι καὶ ‘ἀπαύγασμα τοῦ Πατρὸς , καὶ χαρακτὴρ,’ καὶ ‘ἀλήθεια.᾿ Εἰ γὰρ ὑπάρχοντος φωτὸς , ἔστιν εἰκὼν αὐτοῦ τὸ ἀπαύγασμα , καὶ οὔσης ὑποστάσεως , ἔστι ταύτης ὁ χαρακτὴρ ὁλόκληρος , καὶ ὄντος Πατρὸς , ἔστιν ἡ ἀλήθεια , σκοπείτωσαν οἱ τὴν εἰκόνα καὶ τὸ εἶδος τῆς θεότητος χρόνῳ μετροῦντες , εἰς πόσον ἀσεβείας βάραθρον πίπτουσιν . Εἰ γὰρ ‘ οὐκ ἦν ὁ Υἱὸς πρὶν γεννηθῇ,ʼ οὐκ ἦν ἀεὶ ἐν τῷ Θεῷ ἡ ἀλήθεια . Ἀλλὰ τοῦτο λέγειν οὐ θέμις · τοῦ γὰρ Πατρὸς ὄντος , ἦν ἀεὶ ἐν αὐτῷ ἡ ἀλήθεια , ἥτις ἐστὶν ὁ Υἱὸς ὁ λέγων , ‘ Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια · καὶ τῆς ὑποστάσεως ὑπαρχούσης , πάντως εὐθὺς εἶναι δεῖ τὸν χαρακτῆρα καὶ τὴν εἰκόνα ταύτης · οὐ γὰρ ἔξωθέν ἐστι γραφομένη ἡ τοῦ Θεοῦ εἰκών · ἀλλʼ αὐτὸς ὁ Θεὸς γεννητής ἐστι ταύτης , ἐν ᾗ ἑαυτὸν ὁρῶν προσχαίρει ταύτῃ , ὡς αὐτὸς ὁ Υἱὸς λέγει , ‘ Ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρε.᾿ Πότε γοῦν οὐχ ἑώρα ἑαυτὸν ὁ Πατὴρ ἐν τῇ ἑαυτοῦ εἰκόνι ; ἢ πότε οὐ προσέχαιρεν , ἵνα τολμήσῃ τις εἰπεῖν , ‘ ἐξ οὐκ ὄντων ἐστὶν ἡ εἰκὼν,ʼ καὶ , ‘οὐκ ἦν χαίρων ὁ Πατὴρ , πρὶν γένηται ἡ εἰκών ; ᾿ πῶς δὲ καὶ ἑαυτὸν ἂν ἴδοι ὁ ποιητὴς καὶ κτίστης ἐν κτιστῇ καὶ γενητῇ οὐσίᾳ ; Τοιαύτην γὰρ εἶναι δεῖ τὴν εἰκόνα , οἷός ἐστιν ὁ ταύτης Πατήρ .
Lemmas: 20 . πότος γοῦν ὁ ἴδιος Χωρὶς εἰμί ὁ Θεός ; ἢ πῶς τις περί ὁ ἴδιος , ὡς περί ξένος καί ἀλλοτριόω δύναμαι λογίζομαι ; ὁ μέν γάρ ἄλλος , οἷος εἰμί ὁ γενητός , οὐδείς ὅμοιος κατά οὐσία ἔχω πρός ὁ ποιέω · ἀλλά ἔξωθεν αὐτός εἰμί , χάρις καί βούλομαι αὐτός ὁ Λόγος γίγνομαι , ὥστε πάλιν δύναμαι καί παύω ποτός , εἰμί ἐθέλω ὁ ποιέω · οὗτος γάρ εἰμί φύσις ὁ γενητός . ὁ δέ ἴδιος ὁ οὐσία ὁ πατήρ ( ὁμολογέω γάρ ἤδη οὗτος εἰμί ὁ υἱός ) · πῶς οὖον τολμηρός καί δυσσεβής εἶπον ‘ἐξ οὐ εἰμί καί ὅτι οὐ εἰμί πρίν αἰνέω ἀλλά ἐπισυμβαίνω , καί δύναμαι πάλιν μή εἰμί ποτός ; οὗτος δέ καί μόνος ὁ ἐνθυμέομαι κατανοέω , πῶς ὁ τέλειος καί ὁ πλήρης ὁ ὁ πατήρ οὐσία ἀφαιρέω · καί γάρ φανερός ἄν τις ὁράω πάλιν ὁ ἄτοπος ὁ αἵρεσις , ἐάν ἐνθυμέομαι ὅτι ὁ υἱός ‘ εἰκών εἰμί καί ἀπαύγασμα ὁ πατήρ , καί χαρακτὴρ,’ καί ἀλήθεια εἰμί γάρ ὑπάρχω φάος , εἰμί εἰκών αὐτός ὁ ἀπαύγασμα , καί εἰμί ὑπόστασις , εἰμί οὗτος ὁ χαρακτήρ ὁλόκληρος , καί εἰμί πατήρ , εἰμί ὁ ἀλήθεια , σκοπέω ὁ ὁ εἰκών καί ὁ εἶδος ὁ θεότης χρόνος μετρέω , εἰς πόσος ἀσέβεια βάραθρον πίπτω . εἰμί γάρ ‘ οὐ εἰμί ὁ υἱός πρίν αἰνέω οὐ εἰμί ἀεί ἐν ὁ Θεός ὁ ἀλήθεια . ἀλλά οὗτος λέγω οὖον θέμις · ὁ γάρ πατήρ εἰμί , εἰμί ἀεί ἐν αὐτός ὁ ἀλήθεια , ὅστις εἰμί ὁ υἱός ὁ λέγω , ‘ ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια · καί ὁ ὑπόστασις ὑπάρχω , πάντως εὐθύς εἰμί δεῖ ὁ χαρακτήρ καί ὁ εἰκών οὗτος · οὖον γάρ ἔξωθεν εἰμί γράφω ὁ ὁ Θεός εἰκών · ἀλλά αὐτός ὁ θεός γεννητής εἰμί οὗτος , ἐν ὅς ἑαυτοῦ ὁράω προσχαίρω οὗτος , ὡς αὐτός ὁ υἱός λέγω , ‘ ἐγώ εἰμί ὅς προσχαίρω πότος γοῦν οὐ ὁράω ἑαυτοῦ ὁ πατήρ ἐν ὁ ἑαυτοῦ εἰκών ; ἢ πότε οὖον προσχαίρω , ἵνα τολμάω τις εἶπον , ‘ ἐκ οὐ εἰμί εἰμί ὁ εἰκών καί , οὐ εἰμί χαίρω ὁ πατήρ , πρίν γίγνομαι ὁ εἰκών ; ᾿ πῶς δέ καί ἑαυτοῦ εἄν ὁράω ὁ ποιητής καί Κτίστης ἐν κτιστός καί γενητός οὐσία ; τοιοῦτος γάρ εἰμί δεῖ ὁ εἰκών , οἷος εἰμί ὁ οὗτος Πατήρ .