athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 40
40 . Τέως μὲν οὖν , ταῖς περὶ τοῦ Υἱοῦ ἐννοίαις χρώμενοι , οὕτως πρὸς τὰς ἀλόγους αὐτῶν ἐπινοίας , ὡς δέδωκεν αὐτὸς ὁ Κύριος , ἀπηντήσαμεν · καλὸν δὲ καὶ τὰ θεῖα λόγια παραθέσθαι λοιπὸν , ἵνʼ ἔτι καὶ πλεῖον τοῦ μὲν Υἱοῦ τὸ ἄτρεπτον ἀποδειχθῇ , καὶ ἡ ἀναλλοίωτος αὐτοῦ πατρικὴ φύσις , τούτων δὲ ἡ κακοφροσύνη . Γράφων τοίνυν Φιλιππησίοις ὁ ἀπόστολός φησι , Ὑοῦτο φρονείσθω ἐν ὑμῖν , ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ , ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων , οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ , ἀλλʼ ἑαυτὸν ἐκένωσε , μορφὴν δούλου λαβὼν , ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος , καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος , ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν , γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου , θανάτου δὲ σταυροῦ . Διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε , καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα , ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων , καὶ ἐπιγείων , καὶ καταχθονίων , καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς , εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός.᾿ Τί τούτου λευκότερον καὶ ἀποδεικτικώτερον γένοιτο ἄν ; οὐ γὰρ ἐξ ἐλαττόνων βελτίων γέγονεν · ἀλλὰ μᾶλλον Θεὸς ‘ὑπάρχων , τὴν δούλου μορφὴν ἔλαβε,’ καὶ ἐν τῷ λαβεῖν οὐκ ἐβελτιώθη , ἀλλʼ ῾ ἐταπείνωσεν ἑαυτόν.᾿ Ποῦ τοίνυν ἐν τούτοις ‘μισθὸς τῆς ἀρετῆς,’ ἢ ποία προκοπὴ καὶ βελτίωσις ἐν ταπεινώσει ; Εἰ γὰρ Θεὸς ὢν , γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ , ἐξ ὕψους καταβὰς , λέγεται ‘ὑψοῦσθαι,’ ποῦ ὑψοῦται , Θεὸς ὤν ; δήλου ὄντος πάλιν τούτου , ὅτι , τοῦ Θεοῦ ὑψίστου ὄντος , ἐξ ἀνάγκης εἶναι δεῖ καὶ τὸν τούτου Λόγον ὕψιστον . Ποῦ οὖν πλεῖον εἶχεν ὑψωθῆναι ὁ ἐν τῷ Πατρὶ ὢν , καὶ ‘ὅμοιος κατὰ πάντα’ τοῦ Πατρός ; Οὐκοῦν πάσης προσθήκης ἀπροσδεής ἐστι , καὶ οὐκ ἔστιν ὡς ὑπονοοῦσιν οἱ Ἀρειανοί . Εἰ γὰρ διὰ τὸ ὑψωθῆναι καταβέβηκεν ὁ Λόγος , καὶ ταῦτα γέγραπται , τίς χρεία ἦν ὅλως καὶ ταπεινῶσαι ἑαυτὸν , ἵνα τοῦτο ζητήσῃ λαβεῖν ὅπερ εἶχε ; ποίαν δὲ καὶ χάριν ἔλαβεν ὁ τῆς χάριτος δοτῆρ ; ἢ πῶς ἔλαβε τὸ ὄνομα εἰς τὸ προσκυνεῖσθαι , ὁ ἀεὶ ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ προσκυνούμενος ; Καὶ πρὶν γένηται γοῦν ἄνθρωπος , παρακαλοῦσιν οἱ ἅγιοι , ‘‘O Θεὸς , ἐν τῷ ὀνόματί σου σῶσόν με.᾿ Καὶ πάλιν , ῾ Οὖτοι ἐν ἅρμασι , καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις , ἡμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα·᾿ καὶ ὑπὸ μὲν τῶν πατριαρχῶν προσεκυνεῖτο · περὶ δὲ τῶν ἀγγέλων γέγραπται , ‘Καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ.᾿
Lemmas: 40 . Τέως μέν οὖν , ὁ περί ὁ υἱός ἔννοια χράω , οὕτως πρός ὁ ἄλογος αὐτός ἐπίνοια , ὡς δίδωμι αὐτός ὁ Κύριος , ἀπαντάω · καλός δέ καί ὁ θεῖον λόγιος παρατίθημι λοιπός , ἵνα ἔτι καί πλείων ὁ μέν υἱός ὁ ἄτρεπτος ἀποδείκνυμι , καί ὁ ἀναλλοίωτος αὐτός πατρικός φύσις , οὗτος δέ ὁ κακοφροσύνη . γράφω τοίνυν Φιλιππήσιος ὁ ἀπόστολος φημί , Ὑοῦτο φρονέω ἐν σύ , ὅς καί ἐν Χριστός Ἰησοῦς , ὅς ἐν μορφή Θεός ὑπάρχω , οὐ ἁρπαγμός ἡγέομαι ὁ εἰμί ἴσος Θεός , ἀλλά ἑαυτοῦ κενόω , μορφή δοῦλος λαμβάνω , ἐν ὁμοίωμα ἄνθρωπος γίγνομαι , καί σχῆμα εὑρίσκω ὡς ἄνθρωπος , ταπεινόω ἑαυτοῦ , γίγνομαι ὑπήκοος μέχρι θάνατος , θάνατος δέ σταυρός . Διὸ καί ὁ θεός αὐτός ὑπερυψόω , καί χαρίζομαι αὐτός ὄνομα ὁ ὑπέρ πᾶς ὄνομα , ἵνα ἐν ὁ ὄνομα Ἰησοῦς πᾶς γόνυ κάμπτω ἐπουράνιος , καί ἐπίγειος , καί καταχθόνιος , καί πᾶς γλῶσσα ἐξομολογέω ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , εἰς δόξα Θεός Πατρός.᾿ τις οὗτος λευκός καί ἀποδεικτικός γίγνομαι ἄν ; οὖον γάρ ἐκ μικρός ἀγαθός γίγνομαι · ἀλλά μᾶλλον θεός ὑπάρχω , ὁ δοῦλος μορφή λαμβάνω καί ἐν ὁ λαμβάνω οὐ βελτιόω , ἀλλά ῾ ταπεινόω ἑαυτός πός τοίνυν ἐν οὗτος μισθός ὁ ἀρετεύς ἢ ποῖος προκοπή καί βελτίωσις ἐν ταπείνωσις ; εἰμί γάρ θεός εἰμί , γίγνομαι ἄνθρωπος , καί , ἐκ ὕψος καταβαίνω , λέγω ὑψόω ποῦ ὑψόω , θεός εἰμί ; δῆλος εἰμί πάλιν οὗτος , ὅτι , ὁ Θεός ὕψιστος εἰμί , ἐκ ἀνάγκη εἰμί δεῖ καί ὁ οὗτος Λόγος ὕψιστος . πός οὖν πλείων ἔχω ὑψόω ὁ ἐν ὁ πατήρ εἰμί , καί ὅμοιος κατά λήγω ὁ πατήρ ; οὐκοῦν πᾶς προσθήκη ἀπροσδεής εἰμί , καί οὐ εἰμί ὡς ὑπονοέω ὁ αρειανός . εἰμί γάρ διά ὁ ὑψόω καταβαίνω ὁ Λόγος , καί οὗτος γράφω , τίς χρεία εἰμί ὅλως καί ταπεινόω ἑαυτοῦ , ἵνα οὗτος ζητέω λαμβάνω ὅσπερ ἔχω ; ποῖος δέ καί χάρις λαμβάνω ὁ ὁ χάρις δοτήρ ; ἢ πῶς λαμβάνω ὁ ὄνομα εἰς ὁ προσκυνέω , ὁ ἀεί ἐν ὁ ὄνομα αὐτός προσκυνέω ; καί πρίν γίγνομαι γοῦν ἄνθρωπος , παρακαλέω ὁ ἅγιος , ‘‘O θεός , ἐν ὁ ὄνομα σύ σῴζω με.᾿ καί πάλιν , ῾ οὗτος ἐν ἅρμα , καί οὗτος ἐν ἵππος , ἐγώ δέ ἐν ὄνομα κύριος Θεός ἐγώ μεγαλύνω καί ὑπό μέν ὁ πατριάρχης προσκυνέω · περί δέ ὁ ἄγγελος γράφω , Κία προσκυνέω αὐτός πᾶς ἄγγελος Θεός