athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 62
62 . Εἰ μὲν ἐκ τῶν ἀγγέλων ἐστὶν ὁ Υἱὸς , ἔστω καὶ ἐπʼ αὐτοῦ ὡς ἐπʼ ἐκείνων τὸ ‘γενόμενος,’ καὶ μηδὲν αὐτῶν κατὰ τὴν φύσιν διαφερέτω · ἀλλʼ ἔστωσαν ἢ καὶ οὖτοι ‘υἱοὶ,’ ἢ κἀκεῖνος ‘ἄγγελος,’ καὶ κοινῇ πάντες καθεζέσθωσαν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός · ἢ μετὰ πάντων καὶ ὁ Υἱὸς παρεστηκέτω ὡς ‘λειτουργικὸν πνεῦμα , εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενοςʼ καὶ αὐτὸς , ὁμοίως ἐκείνων . Εἰ δὲ διίστησιν ὁ Παῦλος τὸν Υἱὸν ἀπὸ τῶν γενητῶν , λέγων · ‘Τίνι γὰρ εἶπέ ποτε τῶν ἀγγέλων · Υἱός μου εἶ σύ ; ’ καὶ οὖτος μὲν δημιουργεῖ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , αὐτοὶ δὲ παῤ αὐτοῦ γίνονται · καὶ αὐτὸς μὲν μετὰ τοῦ Πατρὸς καθέζεται , οἱ δὲ παρεστήκασι λειτουργοῦντες · τίνι πάλιν οὐκ ἔστι φανερὸν ὅτι οὐκ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ Λόγου ἔλεγε τὸ ‘γενόμενος,’ ἀλλʼ ἐπὶ τῆς δι’ αὐτοῦ γενομένης διακονίας ; Ὡς γὰρ Λόγος ὢν , γέγονε σὰρξ , οὕτω , γενόμενος ἄνθρωπος , ‘γέγονε τοσούτῳ κρείττων’ ἐν τῇ διακονίᾳ τῆς διὰ τῶν ἀγγέλων γενομένης διακονίας , ὅσῳ διαφέρει δούλων υἱὸς , καὶ δὲ δημιουργὸς τῶν δημιουργουμένων · ὥστε παυσάσθωσαν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ Υἱοῦ λαμβάνειν τὸ ‘γενόμενος·’ οὐκ ἔστι γὰρ τῶν γενητῶν · καὶ γνώτωσαν , ὅτι τῆς διακονίας καὶ τῆς γενομένης οἰκονομίας σημαντικόν ἐστι τὸ ‘γενόμενος.’ Πῶς δὲ γέγονε κρείττων ἐν τῇ διακονίᾳ , κρείττων ὢν τῇ φύσει παρὰ τὰ γενητὰ , δείκνυσι τὰ προειρημένα , καὶ ἡγοῦμαι μὲν κἂν οὕτως αὐτοὺς αἰσχύνεσθαι . Ἂν δʼ ἄρα φιλονεικῶσιν , ἀκόλουθον ἂν εἴη πρὸς τὴν ἀλόγιστον αὐτῶν τόλμαν ὁμόσε χωρῆσαι τούτοις , καὶ τὰ ὅμοια ῥητὰ περὶ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς εἰρημένα ἀντιθεῖναι τούτοις , ἵνα ἢ δυσωπηθέντες ‘παύσωσιν ἑαυτῶν τὴν γλῶτταν ἀπὸ κακῶν,ʼ ἢ γνῶσιν εἰς ὅσον βάθος εἰσιν ἀνοίας . Γέγραπται τοίνυν · ‘Γενοῦ μοι εἰς Θεὸν ὑπερασπιστὴν , καὶ εἰς οἶκον καταφυγῆς , τοῦ σῶσαί με·’ καὶ πάλιν · ‘Ἐγένετο Κύριος καταφυγὴ τῷ πένητι·’ καὶ ὅσα τοιαῦτα ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς εὑρίσκεται . Εἰ μὲν οὖν εἰς τὸν Υἱὸν εἰρῆσθαι ταῦτα λέγουσιν , ὃ καὶ τάχα καὶ μᾶλλον ἀληθές ἐστιν · ἐπιγνώτωσαν , ὅτι μὴ ὄντα γενητὸν αὐτὸν ἀξιοῦσι γενέσθαι βοηθὸν ἑαυτοῖς καὶ οἶκον καταφυγῆς οἱ ἅγιοι · καὶ λοιπὸν τὸ ‘γενόμενος,’ καὶ τὸ ἐποίησε,’ καὶ τὸ ‘ἔκτισεν,ʼ εἰς τὴν ἔνσαρκον αὐτοῦ παρουσίαν λαμβανέτωσαν . Τότε γὰρ ‘γέγονεʼ βοηθὸς καὶ οἶκος καταφυγῆς , ὅτε ‘τῷ σώματι ἑαυτοῦ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἀνήνεγκεν ἐπὶ τὸ ξύλον,’ καὶ ἔλεγε · ‘Δεῦτε πρὸς μὲ , πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι , κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς.’
Lemmas: 62 . εἰμί μέν ἐκ ὁ ἄγγελος εἰμί ὁ υἱός , ἵστημι καί ἐπί αὐτός ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ ‘γενόμενος,’ καί μηδείς αὐτός κατά ὁ φύσις διαφέρω · ἀλλά εἰμί ἢ καί οὗτος ‘υἱοὶ,’ ἢ ἐκεῖνος ‘ἄγγελος,’ καί κοινός πᾶς καθέζομαι ἐκ δεξιός ὁ πατήρ · ἢ μετά πᾶς καί ὁ υἱός παρίστημι ὡς λειτουργικός πνεῦμα , εἰς διακονία ἀποστέλλω καί αὐτός , ὁμοίως ἐκεῖνος . εἰμί δέ διίστημι ὁ Παῦλος ὁ υἱός ἀπό ὁ γενητός , λέγω · ‘Τίνι γάρ εἶπον ποτός ὁ ἄγγελος · υἱός ἐγώ εἰμί σῦς ; ’ καί οὗτος μέν δημιουργέω ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , αὐτός δέ παρά αὐτός γίγνομαι · καί αὐτός μέν μετά ὁ πατήρ καθέζομαι , ὁ δέ παρίστημι λειτουργέω · τίς πάλιν οὐ εἰμί φανερός ὅτι οὐ ἐπί ὁ οὐσία ὁ Λόγος λέγω ὁ ‘γενόμενος,’ ἀλλά ἐπί ὁ διά αὐτός γίγνομαι διακονία ; ὡς γάρ Λόγος εἰμί , γίγνομαι σάρξ , οὗτος , γίγνομαι ἄνθρωπος , γίγνομαι τοσοῦτος κρατέω ἐν ὁ διακονία ὁ διά ὁ ἄγγελος γίγνομαι διακονία , ὅσος διαφέρω δοῦλος υἱός , καί δέ δημιουργός ὁ δημιουργέω · ὥστε παύω ἐπί ὁ οὐσία ὁ υἱός λαμβάνω ὁ ‘γενόμενος·’ οὐ εἰμί γάρ ὁ γενητός · καί γνώω , ὅτι ὁ διακονία καί ὁ γίγνομαι οἰκονομία σημαντικός εἰμί ὁ γίγνομαι Πῶς δέ γίγνομαι ἀγαθός ἐν ὁ διακονία , ἀγαθός εἰμί ὁ φύσις παρά ὁ γενητός , δείκνυμι ὁ προερέω , καί ἡγέομαι μέν κἀν οὕτως αὐτός αἰσχύνω . ἄν δέ ἄρα φιλονεικέω , ἀκόλουθος εἄν εἰμί πρός ὁ ἀλόγιστος αὐτός τόλμα ὁμόσε χωρέω οὗτος , καί ὁ ὅμοιος ῥητός περί αὐτός ὁ πατήρ εἴρω ἀντιτίθημι οὗτος , ἵνα ἢ δυσωπέω παύω ἑαυτοῦ ὁ γλῶσσα ἀπό εἰκών ἢ γνῶσις εἰς ὅσος βάθος εἰμί ἄνοια . γράφω τοίνυν · ‘Γενοῦ ἐγώ εἰς θεός ὑπερασπιστής , καί εἰς οἶκος καταφυγή , ὁ σώζω μεʹ καί πάλιν · ‘Ἐγένετο Κύριος καταφυγή ὁ πένης καί ὅσος τοιοῦτος ἐν ὁ θεῖος γραφεύς εὑρίσκω . εἰμί μέν οὖν εἰς ὁ υἱός εἴρω οὗτος λέγω , ὅς καί τάχα καί μᾶλλον ἀληθής εἰμί · ἐπιγιγνώσκω , ὅτι μή εἰμί γενητός αὐτός ἀξιόω γίγνομαι βοηθός ἑαυτοῦ καί οἶκος καταφυγή ὁ ἅγιος · καί λοιπός ὁ ‘γενόμενος,’ καί ὁ εἶπον καί ὁ οἰκτίζω εἰς ὁ ἔνσαρκος αὐτός παρουσία λαμβάνω . τότε γάρ γίγνομαι βοηθός καί οἶκος καταφυγή , ὅτε ‘τῷ σῶμα ἑαυτοῦ ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἀναφέρω ἐπί ὁ ξύλον,’ καί λέγω · Δεῦτος πρός ἐγώ , πᾶς ὁ κοπιάω καί φορτίζω , ἐγώ ἀναπαύω ὑμεῖς