athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 52
52 . Μάτην ὑμῖν ἄρα καὶ νῦν , ὦ Ἀρειανοὶ , ἡ τοιαύτη ὑπόνοια γεγένηται , καὶ μάτην ἐπροφασίσασθε τὰ ῥήματα τῶν γραφῶν · ὁ Λόγος γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄτρεπτός ἐστι , καὶ ἀεὶ καὶ ὡσαύτως ἔχει , οὐχ ἁπλῶς , ἀλλʼ ὡς ὁ Πατήρ . Ἐπεὶ πῶς ὅμοιος , εἰ μὴ οὕτως ἐστίν ; ἢ πῶς ‘πάντα τὰ τοῦ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ ἐστιν,ʼ εἰ μὴ καὶ τὸ ἄτρεπτον καὶ τὸ ἀναλλοίωτον τοῦ Πατρὸς ἔχει ; Οὐχ ὡς ὑποκείμενος δὲ νόμοις , καὶ τὴν ἐπὶ θάτερα ῥοπὴν ἔχων , τὸ μὲν ἀγαπᾷ , τὸ δὲ μισεῖ , ἵνα μὴ , φόβῳ τοῦ ἐκπεσεῖν , τὸ ἕτερον προσλαμβάνῃ , καὶ ἄλλως πάλιν τρεπτὸς εἰσάγηται · ἀλλʼ ὡς Θεὸς ὢν καὶ Λόγος τοῦ Πατρὸς , κριτής ἐστι δίκαιος καὶ φιλάρετος , μᾶλλον δὲ καὶ χορηγὸς ἀρετῆς . Δίκαιος οὖν φύσει καὶ ὅσιος ὢν , διὰ τοῦτο ἀγαπᾷν λέγεται δικαιοσύνην καὶ μισεῖν ἀδικίαν·’ ἴσον τῷ εἰπεῖν ὅτι τοὺς μὲν ἐναρέτους ἀγαπᾷ καὶ προσλαμβάνεται , τοὺς δὲ ἀδίκους ἀποστρέφεται καὶ μισεῖ . Καὶ γὰρ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς τὸ αὐτὸ λέγουσιν αἱ θεῖαι γραφαὶ , ‘Δίκαιος Κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησε·’ καὶ , ‘ἐμίσησας πάντας τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν·’ καὶ , ‘τὰς μὲν πύλας Σιὼν ἀγαπᾷ , τὰ δὲ σκηνώματα Ἰακὼβ οὐ περὶ πολλοῦ ποιεῖται · καὶ , ‘τὸν μὲν Ἰακὼβ ἠγάπησε , τὸν δὲ Ἡσαῦ ἐμίσησε·’ κατὰ δὲ τὸν Ἡσαΐαν , φωνὴ Θεοῦ ἐστι πάλιν λέγοντος , ‘ Ἐγώ εἰμι Κύριος , ὁ ἀγαπῶν δικαιοσύνην , καὶ μισῶν ἁρπάγματα ἐξ ἀδικίας.’ Ἢ τοίνυν κἀκεῖνα τὰ ῥήματα ὡς ταῦτα ἐκλαμβανέτωσαν · καὶ γὰρ κἀκεῖνα περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ γέγραπται · ἢ καὶ ταῦτα ὡς ἐκεῖνα κακῶς διανοούμενοι , τρεπτὸν καὶ τὸν Πατέρα ἐπινοείτωσαν . Εἰ δὲ καὶ μόνον ἀκούειν τοῦτο λεγόντων ἑτέρων οὐκ ἔστιν ἀκίνδυνον , διὰ τοῦτο καλῶς διανοούμεθα τὸ λέγεσθαι τὸν Θεὸν ‘δικαιοσύνας ἀγαπᾷν , καὶ μισεῖν ἁρπάγματα ἐξ ἀδικίας,ʼ οὐχ ὡς ἐπὶ θάτερα ῥοπὴν ἔχοντος αὐτοῦ καὶ δεκτικοῦ τοῦ ἐναντίου , ὥστε τοῦτο μὲν ἐκλέγεσθαι , ἐκεῖνο δὲ μὴ αἱρεῖσθαι · τοῦτο γὰρ τῶν γενητῶν ἴδιόν ἐστιν · ἀλλʼ ὅτι , ὡς κριτὴς , τοὺς μὲν δικαίους ἀγαπᾷ καὶ προσλαμβάνεται , τῶν δὲ φαύλων μακρὰν γίνεται · ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ περὶ τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ τοιαῦτα νοεῖν , ὅτι οὕτως ἀγαπᾷ καὶ μισεῖ . Τοιαύτην γὰρ εἶναι τὴν φύσιν τῆς εἰκόνος δεῖ , οἷός ἐστιν ὁ ταύτης Πατὴρ , κἂν οἱ Ἀρειανοὶ , ὡς τυφλοὶ , μήτε ταύτην , μήτε ἄλλο τι τῶν θείων λογίων βλέπωσιν . Ἐκπεσόντες γὰρ τῶν ἀπὸ καρδίας αὐτῶν ἐννοιῶν , μᾶλλον δὲ παρα νοιῶν , ἐπὶ ῥητὰ πάλιν τῶν θείων γραφῶν καταφεύγουσιν , εἰς ἃ καὶ αὐτὰ συνήθως ἀναισθητοῦντες , οὐχ ὁρῶσι τὸν ἐν τούτοις νοῦν · ἀλλʼ ὡς κανόνα τινὰ τὴν ἰδίαν ἀσέβειαν θέμενοι , πρὸς τοῦτον πάντα τὰ θεῖα λόγια διαστρέφουσιν · οἵτινες καὶ μόνον αὐτὰ φθεγγόμενοι , οὐδὲν ἕτερον ἀκούειν εἰσὶν ἄξιοι ἢ , ‘Πλανᾶσθε , μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς , μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.’ Ἂν δὲ καὶ ἐπιμένωσι , πάλιν ἐντρέπεσθαι καὶ ἀκούειν , ‘Ἀπόδοτε τὰ τοῦ ἀνθρώπου τῷ ἀνθρώπῳ , καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ .
Lemmas: 52 . Μάτος σύ ἄρα καί νῦν , εἰμί Ἀρειανός , ὁ τοιοῦτος ὑπόνοια γίγνομαι , καί μάτην προφασίζομαι ὁ ῥῆμα ὁ γραφεύς · ὁ Λόγος γάρ ὁ ὁ Θεός ἄτρεπτος εἰμί , καί ἀεί καί ὡσαύτως ἔχω , οὐ ἁπλόος , ἀλλά ὡς ὁ Πατήρ . ἐπεί πῶς ὅμοιος , εἰμί μή οὕτως εἰμί ; ἢ πῶς πάντης ὁ ὁ πατήρ ὁ υἱός εἰμί εἰμί μή καί ὁ ἄτρεπτος καί ὁ ἀναλλοίωτος ὁ πατήρ ἔχω ; οὐχ ὡς ὑπόκειμαι δέ νόμος , καί ὁ ἐπί ἕτερος ῥοπή ἔχω , ὁ μέν ἀγαπάω , ὁ δέ μισέω , ἵνα μή , φόβος ὁ ἐκπίπτω , ὁ ἕτερος προσλαμβάνω , καί ἄλλως πάλιν τρεπτός εἰσάγω · ἀλλά ὡς θεός εἰμί καί Λόγος ὁ πατήρ , κριτής εἰμί δίκαιος καί φιλάρετος , μᾶλλον δέ καί χορηγός ἀρετή . Δίκαιος οὖν φύσις καί ὅσιος εἰμί , διά οὗτος ἀγαπάω λέγω δικαιοσύνη καί μισέω ἀδικία ἴσος ὁ εἶπον ὅτι ὁ μέν ἐνάρετος ἀγαπάω καί προσλαμβάνω , ὁ δέ ἄδικος ἀποστρέφω καί μισέω . καί γάρ καί περί ὁ πατήρ ὁ αὐτός λέγω ὁ θεῖος γραφή , Δίκαιος Κύριος καί δικαιοσύνη ἀγαπάω καί , μισέω πᾶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία καί , ‘τὰς μέν πύλη Σιών ἀγαπάω , ὁ δέ σκήνωμα Ἰακώβ οὖον περί πολύς ποιέω · καί , ‘τὸν μέν Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ Ἡσαῦ μισέω κατά δέ ὁ Ἡσαΐας , φωνή Θεός εἰμί πάλιν λέγω , ‘ ἐγώ εἰμί Κύριος , ὁ ἀγάπη δικαιοσύνη , καί μισέω ἅρπαγμα ἐκ ἀδικία ἤ τοίνυν ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα ὡς οὗτος ἐκλαμβάνω · καί γάρ ἐκεῖνος περί ὁ εἰκών ὁ Θεός γράφω · ἢ καί οὗτος ὡς ἐκεῖνος κακῶς διανοέομαι , τρεπτός καί ὁ πατήρ ἐπινοέω . εἰμί δέ καί μόνος ἀκούω οὗτος λέγω ἕτερος οὐ εἰμί ἀκίνδυνος , διά οὗτος καλῶς διανοέομαι ὁ λέγω ὁ θεός δικαιόω ἀγαπάω , καί μισέω ἅρπαγμα ἐκ ἀδικία οὐ ὡς ἐπί ἕτερος ῥοπή ἔχω αὐτός καί δεκτικός ὁ ἐναντίος , ὥστε οὗτος μέν ἐκλέγω , ἐκεῖνος δέ μή αἱρέω · οὗτος γάρ ὁ γενητός ἴδιος εἰμί · ἀλλά ὅτι , ὡς κριτής , ὁ μέν Δίκαιος ἀγαπάω καί προσλαμβάνω , ὁ δέ φαῦλος μακράν γίγνομαι · ἀκόλουθος εἄν εἰμί καί περί ὁ εἰκών ὁ Θεός τοιοῦτος νοέω , ὅτι οὕτως ἀγαπάω καί μισέω . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ φύσις ὁ εἰκών δεῖ , οἷος εἰμί ὁ οὗτος πατήρ , κἀν ὁ Ἀρειανός , ὡς τυφλός , μήτε οὗτος , μήτε ἄλλος τίς ὁ θεῖον λόγιος βλέπω . ἐκπίτνω γάρ ὁ ἀπό Καρδία αὐτός ἔννοια , μᾶλλον δέ παρά Νοίων , ἐπί ῥητός πάλιν ὁ θεῖον γραφεύς καταφεύγω , εἰς ὁ καί αὐτός συνήθης ἀναισθητέω , οὐ ὁράω ὁ ἐν οὗτος νόος · ἀλλά ὡς κανών τις ὁ ἴδιος ἀσέβεια τίθημι , πρός οὗτος πᾶς ὁ θεῖον λόγιος διαστρέφω · ὅστις καί μόνος αὐτός φθέγγομαι , οὐδείς ἕτερος ἀκούω εἰμί ἄξιος ἢ , Πλανάω , μή οἶδα ὁ γραφή , μηδέ ὁ δύναμις ὁ Θεός ἄν δέ καί ἐπιμένω , πάλιν ἐντρέπω καί ἀκούω , Ἀπόδοτος ὁ ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ὁ Θεός ὁ Θεός .