athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 10
10 . Τὰ τίνων ἄρα ῥήματα θεολογεῖ καὶ δεικνύει Θεὸν εἶναι καὶ Υἱὸν τοῦ Πατρὸς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν ; ταῦθʼ ἅπερ ὑμεῖς ἐξημέσατε , ἢ ἅπερ ἡμεῖς ἐκ τῶν γραφῶν εἰρήκαμεν καὶ λέγομεν ; Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἔστι Θεὸς οὐδὲ Λόγος οὐδὲ Υἱὸς ὁ Σωτὴρ , ἐξέστω λέγειν , ὥσπερ τοῖς Ἔλλησι καὶ τοῖς νῦν Ἰουδαίοις , οὕτω καὶ ὑμῖν , βούλεσθε · εἰ δὲ Λόγος τοῦ Πατρὸς καὶ Υἱὸς ἀληθινός ἐστι , καὶ ‘ ἐκ Θεοῦ Θεός ἐστι , καὶ ‘ ἐπὶ πάντων εὐλογημένος εἰς τοὺς αἰῶνας,ʼ πῶς οὐκ ἄξιον ἀφανίσαι καὶ ἀπαλεῖψαι τά τε ἄλλα ῥήματα καὶ τὴν Ἀρειανὴν ‘Θαλείαν,᾿ ὡς εἰκόνα κακῶν καὶ πάσης ἀσεβείας γέμουσαν ; εἰς ἣν ἐμπίπτων ‘οὐκ οἶδεν ὅτι γηγενεῖς παῤ αὐτῇ ὄλλυνται , καὶ ἐπὶ πέταυρον ᾅδου συναντᾷ.᾿ Καὶ τοῦτο ἴσασι καὶ αὐτοὶ , καὶ ὡς πανοῦργοι κρύπτουσι , μὴ θαῤῥοῦντες ἐκλαλεῖν αὐτὰ , ἀλλʼ ἕτερα φθεγγόμενοι παρὰ ταῦτα , Ἐάν τε γὰρ εἴπωσι , καταγνωσθήσονται · ἐάν τε ὑπονοηθῶσι , βληθήσονται παρὰ πάντων τοῖς ἐκ τῶν γραφῶν ἐλέγχοις . Διὰ τοῦτο γοῦν ὡς ‘υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτουʼ ὄντες , πανούργως τὸν νομιζόμενον ἑαυτῶν λύχνον ἅψαντες ἐκ τῆς ἀγριελαίου , καὶ φοβούμενοι μὴ ταχέως ἀποσβεσθῇ ( ‘ φῶς γὰρ,᾿ φησὶν , ‘ ἀσεβῶν σβέννυται · ᾿ ) τοῦτον μὲν ‘ κρύπτουσιν ὑπὸ τὸν μόδιονʼ τῆς ὑποκρίσεως , ἕτερα δὲ φθέγγονται , καὶ προστασίας φίλων , καὶ Κωνσταντίου φόβον ἐπαγγέλλονται , ἵνʼ οἱ εἰσερχόμενοι πρὸς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς ὑποκρίσεως καὶ τῆς ἐπαγγελίας μὴ βλέπωσι τὴν τῆς αἱρέσεως ῥυπαρίαν . Πῶς οὖν οὐκ ἀξία καὶ κατὰ τοῦτο πάλιν μίσους ἡ αἵρεσις , ὅπουγε καὶ παῤ αὐτῶν τῶν ἰδίων ὡς μὴ ἔχουσα παῤῥησίαν κρύπτεται , καὶ ὡς ὄφις θάλπεται ; πόθεν γὰρ ἑαυτοῖς συνεφόρησαν τὰ ῥημάτια ταῦτα ; ἢ παρὰ τίνος ἄρα λαβόντες , τοιαῦτα τετολμήκασι λέγειν ; Ἀνθρώπων μὲν οὖν οὐδένα ἂν εἴποιεν τὸν ταῦτα παρασχόντα . Τίς γάρ ἐστιν ἀνθρώπων ἢ Ἕλλην ἢ βάρβαρος , ὅστις ὃν ὁμολογεῖ θεὸν , τοῦτον τολμ λέγειν ἕνα εἶναι τῶν κτισμάτων , καὶ , ‘Οὐκ ἦν πρὶν ποιηθῇ ; ᾿ ἢ τίς ἐστιν , ὅστις ᾧ πεπίστευκε Θεῷ , ἀπιστεῖ λέγοντι , Οὕτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς,᾿ φάσκων ὅτι οὐκ ἔστιν Υἱὸς , ἀλλὰ ποίημα ; πλέον γὰρ ἀγανακτήσουσι πάντες κατʼ αὐτῶν τοιαῦτα μαινομένων . Ἀλλʼ οὐδὲ ἐκ τῶν γραφῶν ἔχουσι τὰς προφάσεις . δείχθη γὰρ πολλάκις , δειχθήσεται δὲ καὶ νῦν , ἀλλότρια ταῦτα τῶν θείων λογίων . Οὐκοῦν ἐπειδὴ λείπει λοιπὸν εἰπεῖν , ὅτι παρὰ τοῦ διαβόλου λαβόντες ἐμάνησαν · ( τούτων γὰρ ἐκεῖνος μόνος ἐστὶ σπορεύς · ) φέρε , πρὸς αὐτὸν ἀντιστῶμεν · πρὸς ἐκεῖνον γάρ ‘ ἐστιν ἡμῖν διὰ τούτων ‘ ἡ πάλη·᾿ ἵνα , τοῦ Κυρίου βοηθοῦντος , κἀκείνου συνήθως πίπτοντος τοῖς ἐλέγχοις , αἰσχυνθῶσιν οὗτοι , βλέποντες ἀποροῦντα τὸν ἐπισπείραντα τὴν αἵρεσιν αὐτοῖς , καὶ μάθωσι κἂν ὀψέποτε ὅτι , Ἀρειανοὶ ὄντες , οὐκ εἰσὶ Χριστιανοί .
Lemmas: 10 . ὁ τίνω ἄρα ῥῆμα θεολογέω καί δείκνυμι θεός εἰμί καί υἱός ὁ πατήρ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ; αὐτός ὅσπερ σύ ἐξεμέω , ἢ ὅσπερ ἐγώ ἐκ ὁ γραφεύς εἴρω καί λέγω ; εἰμί μέν οὖν οὐ εἰμί θεός οὐδέ Λόγος οὐδέ υἱός ὁ Σωτήρ , ἐξίστημι λέγω , ὥσπερ ὁ Ἕλλην καί ὁ νῦν Ἰουδαῖος , οὗτος καί σύ , βούλομαι · εἰμί δέ Λόγος ὁ πατήρ καί υἱός ἀληθινός εἰμί , καί ‘ ἐκ Θεός Θεός εἰμί , καί ‘ ἐπί πᾶς εὐλογέω εἰς ὁ αἰών πῶς οὐ ἄξιος ἀφανίζω καί ἀπαλείφω ὁ τε ἄλλος ῥῆμα καί ὁ Ἀρειανός Θάλεια ὡς εἰκών κακός καί πᾶς ἀσέβεια γέμω ; εἰς ὅς ἐμπίπτω οὐ οἶδα ὅτι γηγενής παρά αὐτός ὄλλυμι , καί ἐπί πέτευρον ᾍδης συναντάω καί οὗτος οἶδα καί αὐτός , καί ὡς πανοῦργος κρύπτω , μή ῥαθαίνω ἐκλαλέω αὐτός , ἀλλά ἕτερος φθέγγομαι παρά οὗτος , ἐάν τε γάρ εἶπον , καταγιγνώσκω · ἐάν τε ὑπονοέω , βάλλω παρά πᾶς ὁ ἐκ ὁ γραφεύς ἐλέγχω . Ζεύς οὗτος γοῦν ὡς υἱός ὁ αἰών τοῦτος εἰμί , πανοῦργος ὁ νομίζω ἑαυτοῦ λύχνος ἅπτω ἐκ ὁ ἀγριέλαιος , καί φοβέω μή ταχέως ἀποσβέννυμι ( ‘ φάος γρά φημί , ‘ ἀσεβής σβέννυμι · ᾿ ) οὗτος μέν ‘ κρύπτω ὑπό ὁ μόδιος ὁ ὑπόκρισις , ἕτερος δέ φθέγγομαι , καί προστασία Φίλων , καί Κωνστάντιος φόβος ἐπαγγέλλω , ἵνα ὁ εἰσέρχομαι πρός αὐτός ὑπό ὁ ὑπόκρισις καί ὁ ἐπαγγελία μή βλέπω ὁ ὁ αἵρεσις ῥυπαρία . Πῶς οὖν οὐ ἄξιος καί κατά οὗτος πάλιν μῖσος ὁ αἵρεσις , ὅπου καί παρά αὐτός ὁ ἴδιος ὡς μή ἔχω παρρησία κρύπτω , καί ὡς ὄφις θάλπω ; πόθεν γάρ ἑαυτοῦ συμφορέω ὁ ῥημάτιον οὗτος ; ἢ παρά τίς ἄρα λαμβάνω , τοιοῦτος τολμάω λέγω ; Ἄνθρωπος μέν οὖν οὐδείς εἄν εἶπον ὁ οὗτος παρέχω . Τῖς γάρ εἰμί ἄνθρωπος ἢ Ἕλλην ἢ βάρβαρος , ὅστις ὅς ὁμολογέω θεός , οὗτος τολ λέγω εἷς εἰμί ὁ κτίσμα , καί , Οὐ εἰμί πρίν ποιέω ; ᾿ ἢ τίς εἰμί , ὅστις ὅς πιστεύω Θεός , ἀπιστέω λέγω , οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός φάσκω ὅτι οὐ εἰμί υἱός , ἀλλά ποίημα ; πλέω γάρ ἀγανακτέω πᾶς κατά αὐτός τοιοῦτος μαίνομαι . ἀλλά οὐδέ ἐκ ὁ γραφεύς ἔχω ὁ πρόφασις . δείκνυμι γάρ πολλάκις , δείκνυμι δέ καί νῦν , ἀλλότριος οὗτος ὁ θεῖον λόγιος . οὐκοῦν ἐπεί λείπω λοιπός εἶπον , ὅτι παρά ὁ διάβολος λαμβάνω μαίνομαι · ( οὗτος γάρ ἐκεῖνος μόνος εἰμί σπορεύς · ) φέρω , πρός αὐτός ἀνθίστημι · πρός ἐκεῖνος γάρ ‘ εἰμί ἐγώ διά οὗτος ‘ ὁ πάλη ἵνα , ὁ κύριος βοηθός , ἐκεῖνος συνήθης πίπτω ὁ ἐλέγχω , αἰσχύνω οὗτος , βλέπω ἀπορέω ὁ ἐπισπείρω ὁ αἵρεσις αὐτός , καί μανθάνω κἀν ὀψέποτε ὅτι , Ἀρειανός εἰμί , οὐ εἰμί Χριστιανός .