athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 33
33 . Ἔδει οὖν , εἴπερ θαῤῥοῦσιν οἷς λέγουσι , τούτοις καὶ ἐπιμένειν , καὶ μὴ ποικίλως μεταποιεῖν ἑαυτούς . Ἀλλʼ οὐ θέλουσι , νομίζοντες εὐχερῶς ἅπαντα δύνασθαι , ἐὰν τῷ ὀνόματι τούτῳ σκέποντες τὴν αἵρεσιν προβάλωνται τὸ ‘ ἀγένητον·ʼ καὶ γὰρ καὶ αὐτὸ τὸ τοῦ ἀγενήτου λεξείδιον οὐ πρὸς τὸν Υἱὸν ἔχει τὴν σημασίαν , κἂν οὗτοι γογγύζωσιν , ἀλλὰ πρὸς τὰ γενητά · καὶ ὅμοιον ἄν τις ἴδοι τούτου τὸ ‘ Παντοκράτωρ , καὶ τὸ ‘ Κύριος τῶν δυνάμεων.ʼ Εἰ γὰρ τῶν πάντων ὁ Πατὴρ διὰ τοῦ Λόγου κρατεῖ καὶ κυριεύει , καὶ τὴν βασιλείαν τοῦ Πατρὸς βασιλεύει ὁ Υἱὸς , καὶ τὸ κράτος πάντων ἔχει , ὡς Λόγος καὶ ὡς εἰκὼν τοῦ Πατρὸς , εὔδηλον ὡς οὐδὲ ὧδε τοῖς πᾶσι συναριθμεῖται ὁ Υἱὸς , οὐδὲ διʼ αὐτὸν λέγεται παντοκράτωρ καὶ Κύριος , ἀλλὰ διὰ τὰ διʼ Υἱοῦ γενόμενα , ὧν καὶ κρατεῖ καὶ κυριεύει διὰ τοῦ Λόγου . Καὶ τὸ ἀγένητον ἄρα οὐ διὰ τὸν Υἱὸν , ἀλλὰ διὰ τὰ διʼ Υἱοῦ γενόμενα σημαίνεται · καὶ καλῶς , ὅτι οὐκ ἔστιν ὡς τὰ γενητὰ ὁ Θεὸς , ἀλλὰ καὶ τούτων κτίστης διὰ τοῦ Υἱοῦ καὶ δημιουργός ἐστιν . Ὥσπερ δὲ τὸ ‘ἀγένητονʼ πρὸς τὰ γενητὰ σημαίνεται , οὕτως καὶ τὸ ‘ Πατὴρ δηλωτικόν ἐστι τοῦ Υἱοῦ · καὶ ὁ μὲν ποιητὴν καὶ δημιουργὸν καὶ ἀγένητον ὀνομάζων τὸν Θεὸν , τὰ κτίσματα καὶ τὰ γενητὰ βλέπει καὶ καταλαμβάνει · ὁ δὲ τὸν Θεὸν Πατέρα καλῶν , εὐθὺς τὸν Υἱὸν νοεῖ καὶ θεωρεῖ . Διὸ καὶ θαυμάσειεν ἄν τις αὐτῶν τὴν ἐπʼ ἀσεβείᾳ φιλονεικίαν , ὅτι , καίτοι καὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ ‘ ἀγενήτου καλὴν ἔχοντος τὴν προειρημένην διάνοιαν , καὶ δυναμένου μετʼ εὐσεβείας ὀνομάζεσθαι , αὐτοὶ κατὰ τὴν ἰδίαν αἵρεσιν προφέρουσιν ἐπʼ ἀτιμίᾳ τοῦ Υἱοῦ , οὐκ ἀναγνόντες ὅτι ὁ τιμῶν τὸν Υἱὸν τιμᾷ τὸν Πατέρα , καὶ ‘ὁ τὸν Υἱὸν ἀτιμάζων ἀτιμάζει τὸν Πατέρα.᾿ Εἰ γὰρ ὅλως αὐτοῖς εὐφημίας καὶ τῆς εἰς τὸν Πατέρα τιμῆς ἔμελεν , ἔδει μᾶλλον , καὶ τοῦτο βέλτιον καὶ μεῖζον ἦν , ‘Πατέραʼ τὸν Θεὸν εἰδέναι τε καὶ λέγειν αὐτοὺς , ἢ ἐκείνως ὀνομάζειν αὐτόν . Λέγοντες μὲν γὰρ ἐκεῖνοι τὸν Θεὸν ‘ ἀγένητον,ʼ ἐκ τῶν γενομένων ἔργων αὐτὸν , καθάπερ εἴρηται , ποιητὴν μόνον καὶ δημιουργὸν λέγουσι , νομίζοντες ὅτι καὶ τὸν Λόγον ποίημα ἐκ τούτου σημαίνειν δύνανται κατὰ τὴν ἰδίαν ἡδονήν · ὁ δὲ τὸν Θεὸν‘Πατέρα’ λέγων , ἐκ τοῦ Υἱοῦ τοῦτον σημαίνει , οὐκ ἀγνοῶν ὅτι , Υἱοῦ ὄντος , ἐξ ἀνάγκης διὰ τοῦ Υἱοῦ τὰ γενητὰ πάντα ἐκτίσθη , Καὶ οὗτοι μὲν ‘ἀγένητονʼ λέγοντες , μόνον ἐκ τῶν ἔργων σημαίνουσιν αὐτὸν , καὶ οὐκ ἴσασι καὶ αὐτοὶ τὸν Υἱὸν , ὥσπερ Ἕλληνες · ὁ δὲ ‘Πατέραʼ λέγων τὸν Θεὸν ἐκ τοῦ Λόγου σημαίνει τοῦτον . Εἰδὼς δὲ τὸν Λόγον , οἶδεν αὐτὸν δημιουργὸν ὄντα , καὶ καταλαμβάνει ὅτι ‘ διʼ αὐτοῦ τὰ πάντα γέγονεν.᾿
Lemmas: 33 . δέω οὖν , εἴπερ θαρσέω ὅς λέγω , οὗτος καί ἐπιμένω , καί μή ποικίλως μεταποιέω ἑαυτοῦ . ἀλλά οὖον ἐθέλω , νομίζω εὐχερής ἅπας δύναμαι , ἐάν ὁ ὄνομα οὗτος σκέπω ὁ αἵρεσις προβάλλω ὁ ‘ ἀγένητος καί γάρ καί αὐτός ὁ ὁ ἀγένητος λεξίδιον οὖον πρός ὁ υἱός ἔχω ὁ σημασία , κἀν οὗτος γογγύζω , ἀλλά πρός ὁ γενητός · καί ὅμοιος ἄν τις ὁράω οὗτος ὁ ‘ Παντοκράτωρ , καί ὁ ‘ Κύριος ὁ δύναμαι εἰμί γάρ ὁ πᾶς ὁ πατήρ διά ὁ Λόγος κρατέω καί κυριεύω , καί ὁ βασίλειος ὁ πατήρ βασιλεύω ὁ υἱός , καί ὁ κράτος πᾶς ἔχω , ὡς Λόγος καί ὡς εἰκών ὁ πατήρ , εὔδηλος ὡς οὐδέ ὧδε ὁ πᾶς συναριθμέω ὁ υἱός , οὐδέ διά αὐτός λέγω παντοκράτωρ καί Κύριος , ἀλλά διά ὁ διά υἱός γίγνομαι , ὅς καί κρατέω καί κυριεύω διά ὁ Λόγος . καί ὁ ἀγένητος ἄρα οὖον διά ὁ υἱός , ἀλλά διά ὁ διά υἱός γίγνομαι σημαίνω · καί καλῶς , ὅτι οὐ εἰμί ὡς ὁ γενητός ὁ θεός , ἀλλά καί οὗτος Κτίστης διά ὁ υἱός καί δημιουργός εἰμί . ὥσπερ δέ ὁ ἀγένητος πρός ὁ γενητός σημαίνω , οὕτως καί ὁ ‘ πατήρ δηλωτικός εἰμί ὁ υἱός · καί ὁ μέν ποιητής καί δημιουργός καί ἀγένητος ὀνομάζω ὁ θεός , ὁ κτίσμα καί ὁ γενητός βλέπω καί καταλαμβάνω · ὁ δέ ὁ θεός πατήρ καλός , εὐθύς ὁ υἱός νοέω καί θεωρέω . Διὸ καί θαυμάζω ἄν τις αὐτός ὁ ἐπί ἀσέβεια φιλονεικία , ὅτι , καίτοι καί ὁ ὄνομα ὁ ‘ ἀγένητος καλός ἔχω ὁ προερέω διάνοια , καί δύναμαι μετά εὐσέβεια ὀνομάζω , αὐτός κατά ὁ ἴδιος αἵρεσις προφέρω ἐπί ἀτιμία ὁ υἱός , οὐ ἀναγιγνώσκω ὅτι ὁ τιμή ὁ υἱός τιμάω ὁ πατήρ , καί ὅς ὁ υἱός ἀτιμάζω ἀτιμάζω ὁ Πατέρας εἰμί γάρ ὅλως αὐτός Εὐφημία καί ὁ εἰς ὁ πατήρ τιμή μέλω , ἐσθίω μᾶλλον , καί οὗτος ἀγαθός καί μείζων εἰμί , Πατέρας ὁ θεός οἶδα τε καί λέγω αὐτός , ἢ ἐκείνως ὀνομάζω αὐτός . λέγω μέν γάρ ἐκεῖνος ὁ θεός ‘ ἀγένητος ἐκ ὁ γίγνομαι ἔργον αὐτός , καθάπερ εἴρω , ποιητής μόνος καί δημιουργός λέγω , νομίζω ὅτι καί ὁ Λόγος ποίημα ἐκ οὗτος σημαίνω δύναμαι κατά ὁ ἴδιος ἡδονή · ὁ δέ ὁ Θεὸν‘Πατέρα’ λέγω , ἐκ ὁ υἱός οὗτος σημαίνω , οὐ ἀγνοέω ὅτι , υἱός εἰμί , ἐκ ἀνάγκη διά ὁ υἱός ὁ γενητός πᾶς κτίζω , καί οὗτος μέν ἀγένητος λέγω , μόνος ἐκ ὁ ἔργον σημαίνω αὐτός , καί οὐ οἶδα καί αὐτός ὁ υἱός , ὥσπερ Ἕλλην · ὁ δέ Πατέρας λέγω ὁ θεός ἐκ ὁ Λόγος σημαίνω οὗτος . εἰδώς δέ ὁ Λόγος , οἶδα αὐτός δημιουργός εἰμί , καί καταλαμβάνω ὅτι ‘ διά αὐτός ὁ πᾶς γίγνομαι