athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 36
36 . Οὐκοῦν ἀναλλοίωτος ἡ εἰκὼν τοῦ ἀτρέπτου Θεοῦ ἂν εἴη · ‘ Ἰησοῦς γὰρ Χριστὸς , χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας.᾿ Καὶ ὁ μὲν Δαυῒδ ψάλλων περὶ αὐτοῦ φησι , ‘ Καὶ σὺ κατʼ ἀρχὰς , Κύριε , τὴν γῆν ἐθεμελίωσας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί . Αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμένεις · καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται , καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς , καὶ ἀλλαγήσονται · Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσιν.ʼ Ὁ δὲ Κύριος αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ διὰ τοῦ προφήτου λέγει , ‘Ἴδετέ με , ἴδετε ὅτι ἐγώ εἰμι,᾿ καὶ , ‘ οὐκ ἠλλοίωμαι.᾿ Εἰ γὰρ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς δύναται λέγειν τις εἶναι τοῦτο τὸ σημαινόμενον , ἀλλὰ καὶ τὸν Υἱὸν ἁρμόζει τοῦτο λέγειν , ὅτι μάλιστα γενόμενος ἄνθρωπος δείκνυσι τὴν ταὐτότητα καὶ τὸ ἄτρεπτον ἑαυτοῦ τοῖς νομίζουσι διὰ τὴν σάρκα ἠλλοιῶσθαι αὐτὸν , καὶ ἕτερόν τι γεγενῆσθαι . Ἀξιοπιστότεροι δὲ οἱ ἅγιοι καὶ μᾶλλον ὁ Κύριος τῆς τῶν ἀσεβῶν κακονοίας . Καὶ γὰρ κατὰ τὸ εἰρημένον ἀνάγνωσμα τῆς ὑμνῳδίας , πάντων τῶν γενητῶν καὶ πάσης τῆς κτίσεως , διὰ τῆς ‘ οὐρανοῦ καὶ γῆςʼ σημασίας , τρεπτὴν καὶ ἀλλοιωτὴν ἡ γραφὴ τὴν φύσιν λέγουσα , καὶ τὸν Υἱὸν ὑπεξαίρουσα τούτων , δείκνυσι μηδόλως γενητὸν αὐτὸν εἶναι , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον αὐτὸν ἀλλοιοῦντα τὰ ἄλλα , καὶ μὴ ἀλλοιούμενον αὐτὸν διδάσκει , δι᾿ ὦν φησι , ‘Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ , καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι.᾿ Καὶ εἰκότως γε · τὰ μὲν γὰρ γενητὰ ἐξ οὐκ ὄντων ὄντα , καὶ οὐκ ὄντα πρὶν γένηται , ὅλως ὅτι οὐκ ὄντα γίνεται , ἀλλοιουμένην ἔχει τὴν φύσιν · ὁ δὲ Υἱὸς , ἐκ τοῦ Πατρὸς ὢν , καὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ ἴδιος , ἀναλλοίωτος καὶ ἄτρεπτός ἐστιν , ὡς αὐτὸς ὁ Πατήρ . Οὐ γὰρ θέμις εἰπεῖν ἐκ τῆς οὐσίας τῆς ἀτρέπτου τρεπτὸν γεννᾶσθαι λόγον καὶ ἀλλοιουμένην σοφίαν . Πῶς γὰρ ἔτι Λόγος , εἰ τρεπτός ἐστιν ; ἢ πῶς ἔτι Σοφία τὸ ἀλλοιούμενον ; εἰ μὴ ἄρα ὡς ἐν οὐσίᾳ συμβεβηκὸς , οὕτως εἶναι θέλουσιν , ὡς ἐν ἰδιαζούσῃ τινὶ οὐσίᾳ συμβεβηκέναι τινὰ χάριν καὶ ἕξιν ἀρετῆς , καὶ κεκλῆσθαι ταύτην οὕτως Λόγον , καὶ Υἱὸν , καὶ Σοφίαν , ὥστε καὶ ἀφαιρεῖσθαι καὶ προστίθεσθαι αὐτῇ δύνασθαι . Τοιαῦτα γὰρ φρονοῦντες πολλάκις εἰρήκασιν . Ἀλλʼ οὐκ ἔστι Χριστιανῶν ἡ πίστις αὕτη . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο δείκνυσιν εἶναι Λόγον καὶ Υἱὸν ἀληθῶς Θεοῦ , οὔτε τὴν σοφίαν ἀληθῇ Σοφίαν . Τὸ γὰρ τρεπόμενον καὶ ἀλλοιούμενον , οὐκ ἱστάμενον δὲ ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ , πῶς δύναται εἶναι ἀληθές ; Ὁ δέ γε Κύριος λέγει , ‘ Ἐγώ εἰμι ἡ ἀλήθεια·ʼ εἰ τοίνυν ὁ Κύριος αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ τοῦτο λέγει , καὶ τὸ ἄτρεπτον ἑαυτοῦ δείκνυσιν , οἵ τε ἅγιοι μαθόντες τοῦτο μαρτυροῦσιν , ἀλλὰ γὰρ καὶ αἱ περὶ Θεοῦ ἔννοιαι τοῦτο ἴσασιν εὐσεβὲς , πόθεν ταῦτ᾿ ἐπενόησαν οἱ δθσσεβεῖς ; μὲν Ἀπὸ μὲν οὖν τῆς καρδίας ὡς ἀπὸ φθορᾶς αὐτὰ ἐξήμεσαν .
Lemmas: 36 . οὐκοῦν ἀναλλοίωτος ὁ εἰκών ὁ ἄτρεπτος Θεός εἄν εἰμί · ‘ Ἰησοῦς γάρ Χριστός , χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς ὁ αἰών καί ὁ μέν Δαυΐδ ψάλλω περί αὐτός φημί , ‘ καί σύ κατά ἀρχή , κύριος , ὁ γῆ θεμελιόω , καί ἔργον ὁ χείρ σῦς εἰμί ὁ οὐρανός . αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω · καί πᾶς ὡς ἱμάτιον παλαιόω , καί ὡσεί περιβόλαιον ἑλίσσω αὐτός , καί ἀλλάσσω · σύ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω ὁ δέ Κύριος αὐτός περί ἑαυτοῦ διά ὁ προφήτης λέγω , ‘ιδετος ἐγώ , ὁράω ὅτι ἐγώ εἰμί καί , ‘ οὐ ἀλλοιόω εἰμί γάρ καί περί ὁ πατήρ δύναμαι λέγω τις εἰμί οὗτος ὁ σημαίνω , ἀλλά καί ὁ υἱός ἁρμόζω οὗτος λέγω , ὅτι μάλιστα γίγνομαι ἄνθρωπος δείκνυμι ὁ ταὐτότης καί ὁ ἄτρεπτος ἑαυτοῦ ὁ νομίζω διά ὁ σάρξ ἀλλοιόω αὐτός , καί ἕτερος τίς γίγνομαι . ἀξιόπιστος δέ ὁ ἅγιος καί μᾶλλον ὁ Κύριος ὁ ὁ ἀσεβής κακόνοια . καί γάρ κατά ὁ εἴρω ἀνάγνωσμα ὁ ὑμνῳδία , πᾶς ὁ γενητός καί πᾶς ὁ κτίσις , διά ὁ ‘ οὐρανός καί γῆςʼ σημασία , τρεπτός καί ἀλλοιωτός ὁ γραφή ὁ φύσις λέγω , καί ὁ υἱός ὑπεξαιρέω οὗτος , δείκνυμι μηδόλως γενητός αὐτός εἰμί , ἀλλά καί μᾶλλον αὐτός ἀλλοιόω ὁ ἄλλος , καί μή ἀλλοιόω αὐτός διδάσκω , διά οὖν φημί , ‘Σὺ δέ ὁ αὐτός εἰμί , καί ὁ ἔτος σύ οὐ ἐκλείπω καί εἰκότως γε · ὁ μέν γάρ γενητός ἐκ οὐ εἰμί εἰμί , καί οὐ εἰμί πρίν γίγνομαι , ὅλως ὅτι οὐ εἰμί γίγνομαι , ἀλλοιόω ἔχω ὁ φύσις · ὁ δέ υἱός , ἐκ ὁ πατήρ εἰμί , καί ὁ οὐσία αὐτός ἴδιος , ἀναλλοίωτος καί ἄτρεπτος εἰμί , ὡς αὐτός ὁ Πατήρ . οὖον γάρ θέμις εἶπον ἐκ ὁ οὐσία ὁ ἄτρεπτος τρεπτός γεννάω λόγος καί ἀλλοιόω σοφία . Πῶς γάρ ἔτι Λόγος , εἰμί τρεπτός εἰμί ; ἢ πῶς ἔτι Σοφία ὁ ἀλλοιόω ; εἰμί μή ἄρα ὡς ἐν οὐσία συμβαίνω , οὕτως εἰμί ἐθέλω , ὡς ἐν ἰδιάζω τις οὐσία συμβαίνω τις χάρις καί ἕξις ἀρετή , καί καλέω οὗτος οὕτως Λόγος , καί υἱός , καί Σοφία , ὥστε καί ἀφαιρέω καί προστίθημι αὐτός δύναμαι . τοιοῦτος γάρ φρονέω πολλάκις εἴρω . ἀλλά οὐ εἰμί Χριστιανός ὁ πίστις οὗτος . οὐδέ γάρ οὗτος δείκνυμι εἰμί Λόγος καί υἱός ἀληθής Θεός , οὔτε ὁ σοφία ἀλάομαι Σοφία . ὁ γάρ τρέπω καί ἀλλοιόω , οὐ ἵστημι δέ ἐν εἷς καί ὁ αὐτός , πῶς δύναμαι εἰμί ἀληθής ; ὁ δέ γε Κύριος λέγω , ‘ ἐγώ εἰμί ὁ ἀλήθεια εἰμί τοίνυν ὁ Κύριος αὐτός περί ἑαυτοῦ οὗτος λέγω , καί ὁ ἄτρεπτος ἑαυτοῦ δείκνυμι , ὁ τε ἅγιος μανθάνω οὗτος μαρτυρέω , ἀλλά γάρ καί ὁ περί Θεός ἔννοια οὗτος οἶδα εὐσεβής , πόθεν αὐτός ἐπινοέω ὁ δθσσεβεῖς ; μέν ἀπό μέν οὖν ὁ Καρδία ὡς ἀπό φθορά αὐτός ἐξεμέω .