athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 15
15 . Εἰ δὲ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ πάλιν συνομολογοῦσι , διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι φανερῶς παρὰ πάντων καταγινώσκεσθαι , τὸ δὲ εἶναι τοῦτον τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς ἴδιον γέννημα ἀρνοῦνται , ὡς μὴ δυναμένου τούτου εἶναι χωρὶς τῆς ἐκ μερῶν καὶ διαιρέσεων ὑπονοίας , οὐδὲν ἧττον πάλιν ἀρνοῦνται μὴ εἶναι μὲν ἀληθινὸν Υἱὸν , ὀνόματι δὲ μόνον λέγοντες ‘ υἱόν.᾿ Πῶς δὲ οὐ σφάλλονται μεγάλως περὶ τοῦ ἀσωμάτου τὰ σωμάτων ἐνθυμούμενοι , καὶ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς ἰδίας φύσεως ἀρνούμενοι τὸ φύσει καὶ ἴδιον τοῦ Πατρός ; Ὥρα γὰρ αὐτοὺς μὴ νοοῦντας καὶ πῶς ἐστιν ὁ Θεὸς , ἢ ποταπός ἐστιν ὁ Πατὴρ , ἀρνεῖσθαι καὶ αὐτὸν , ἐπεὶ καὶ τὸ γέννημα τοῦ Πατρὸς ἐξ ἑαυτῶν μετροῦσιν οἱ ἄφρονες . Ἀλλʼ οὕτως αὐτοὺς διακειμένους , καὶ νομίζοντας μὴ δύνασθαι εἶναι υἱὸν τοῦ Θεοῦ , οἰκτείρειν μὲν ἄξιον · ἐρωτᾷν δὲ καὶ διελέγχειν αὐτοὺς ἀκόλουθόν ἐστι , τάχα κἂν οὕτως εἰς αἴσθησιν ἔλθωσιν . Εἰ καθʼ ὑμᾶς ‘ἐξ οὐκ ὄντων ἐστὶν ὁ Υἱὸς , καὶ οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ,ʼ πάντως που κατὰ μετουσίαν καὶ αὐτὸς υἱὸς , καὶ Θεὸς , καὶ σοφία ἐκλήθη · οὕτω γὰρ καὶ τὰ ἄλλα πάντα συνέστηκέ τε καὶ ἁγιαζόμενα δοξάζεται . Τίνος τοίνυν ἐστὶ μέτοχος , εἰπεῖν ὑμᾶς ἀνάγκη . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα πάντα τοῦ Πνεύματος μετέχει , αὐτὸς δὲ ἄρα καθʼ ὑμᾶς τίνος ἂν εἴη μέτοχος ; τοῦ Πνεύματος ; καὶ μὴν αὐτὸ τὸ Πνεῦμα μᾶλλον ‘παρὰ τοῦ Υἱοῦ λαμβάνει,᾿ ὡς αὐτὸς εἴρηκε , καὶ ἄλογόν ἐστιν εἰπεῖν τοῦτον ἁγιάζεσθαι παρʼ ἐκείνου . Oὐκοῦν τοῦ Πατρὸς μετέχει · τοῦτο γὰρ λείπεται , καὶ ἀνάγκη λέγειν . Καὶ τί τοῦτο ἄρα ἢ πόθεν ἐστίν ; εἰ μὲν οὖν ἔξωθέν ἐστιν ἐπινοηθὲν παρὰ τοῦ Πατρὸς , οὐκέτι πάλιν τοῦ Πατρὸς μετέχων ἂν εἴη , ἀλλὰ τοῦ ἔξωθεν γενομένου , καὶ οὐκέτι αὐτὸς οὐδὲ δεύτερος ἔσται μετὰ τὸν Πατέρα , ἔχων πρὸ ἑαυτοῦ ἐκεῖνο · οὐδὲ τοῦ Πατρὸς Υἱὸς ἂν λεχθείη , ἀλλʼ ἐκείνου , οὗ καὶ μετέχων υἱὸς καὶ Θεὸς ἐκλήθη · εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον καὶ ἀσεβὲς , λέγοντος μὲν τοῦ Πατρὸς , ‘ Οὔτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς,ʼ λέγοντος δὲ καὶ τοῦ Υἱοῦ , ‘ Πατέρα ἴδιον εἶναι τὸν Θεόν·᾿ δῆλον ὅτι οὐκ ἔξωθεν , ἀλλʼ ‘ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρός ἐστι τὸ μετεχόμενον . Τοῦτο δὲ πάλιν ἐὰν ἕτερον ᾖ παρὰ τὴν οὐσίαν τοῦ Υἱοῦ , τὸ ἴσον ἄτοπον ἀπαντήσει , μέσου πάλιν εὑρισκομένου τούτου ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς οὐσίας τοῦ Υἱοῦ , ἥτις ποτέ ἐστιν .
Lemmas: 15 . εἰμί δέ καί ὁ ὄνομα ὁ υἱός πάλιν συνομολογέω , διά ὁ μή βούλομαι φανερῶς παρά πᾶς καταγιγνώσκω , ὁ δέ εἰμί οὗτος ὁ οὐσία ὁ πατήρ ἴδιος γέννημα ἀρνέομαι , ὡς μή δύναμαι οὗτος εἰμί Χωρὶς ὁ ἐκ μέρος καί διαίρεσις ὑπόνοια , οὐδείς κακός πάλιν ἀρνέομαι μή εἰμί μέν ἀληθινός υἱός , ὄνομα δέ μόνος λέγω ‘ ἵημι Πῶς δέ οὖον σφάλλω μέγας περί ὁ ἀσώματος ὁ σῶμα ἐνθυμέομαι , καί διά ὁ ἀσθένεια ὁ ἴδιος φύσις ἀρνέομαι ὁ φύσις καί ἴδιος ὁ πατήρ ; Ὥρα γάρ αὐτός μή νοέω καί πῶς εἰμί ὁ θεός , ἢ ποταπός εἰμί ὁ πατήρ , ἀρνέομαι καί αὐτός , ἐπεί καί ὁ γέννημα ὁ πατήρ ἐκ ἑαυτοῦ μετρέω ὁ ἄφρων . ἀλλά οὕτως αὐτός διάκειμαι , καί νομίζω μή δύναμαι εἰμί υἱός ὁ Θεός , οἰκτίρω μέν ἄξιος · ἐρωτάω δέ καί διελέγχω αὐτός ἀκόλουθος εἰμί , τάχα κἀν οὕτως εἰς αἴσθησις ἔρχομαι . εἰμί κατά σύ ‘ἐξ οὐ εἰμί εἰμί ὁ υἱός , καί οὐ εἰμί πρίν αἰνέω πάντως ποῦ κατά μετουσία καί αὐτός υἱός , καί θεός , καί σοφία καλέω · οὗτος γάρ καί ὁ ἄλλος πᾶς συνίστημι τε καί ἁγίζω δοξάζω . τίς τοίνυν εἰμί μέτοχος , εἶπον σύ ἀνάγκη . ὁ μέν γάρ ἄλλος πᾶς ὁ πνεῦμα μετέχω , αὐτός δέ ἄρα κατά σύ τίς εἄν εἰμί μέτοχος ; ὁ πνεῦμα ; καί μήv αὐτός ὁ πνεῦμα μᾶλλον παρά ὁ υἱός λαμβάνω ὡς αὐτός εἴρω , καί ἄλογος εἰμί εἶπον οὗτος ἁγίζω παρά ἐκεῖνος . oυκεω ὁ πατήρ μετέχω · οὗτος γάρ λείπω , καί ἀνάγκη λέγω . καί τίς οὗτος ἄρα ἢ πόθεν εἰμί ; εἰμί μέν οὖν ἔξωθεν εἰμί ἐπινοέω παρά ὁ πατήρ , οὐκέτι πάλιν ὁ πατήρ μετέχω εἄν εἰμί , ἀλλά ὁ ἔξωθεν γίγνομαι , καί οὐκέτι αὐτός οὐδέ δύο εἰμί μετά ὁ πατήρ , ἔχω πρό ἑαυτοῦ ἐκεῖνος · οὐδέ ὁ πατήρ υἱός εἄν λέγω , ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς καί μετέχω υἱός καί θεός καλέω · εἰμί δέ οὗτος ἄτοπος καί ἀσεβής , λέγω μέν ὁ πατήρ , ‘ οὗτος εἰμί ὁ υἱός ἐγώ ὁ ἀγαπητός λέγω δέ καί ὁ υἱός , ‘ πατήρ ἴδιος εἰμί ὁ Θεός δῆλος ὅτι οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ‘ ἐκ ὁ οὐσία ὁ πατήρ εἰμί ὁ μετέχω . οὗτος δέ πάλιν ἐάν ἕτερος εἰμί παρά ὁ οὐσία ὁ υἱός , ὁ ἴσος ἄτοπος ἀπαντάω , μέσος πάλιν εὑρίσκω οὗτος ἐκ ὁ πατήρ καί ὁ οὐσία ὁ υἱός , ὅστις ποτός εἰμί .