athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 58
58 . Ἰδοὺ τῶν μὲν γενητῶν τὸ ‘ποιεῖσθαι,᾿ καὶ ταῦτα ποιήματα εἶναι λέγει · πρὸς δὲ τὸν Υἱὸν οὐ ποίησιν , οὐδὲ τὸ γενέσθαι , ἀλλὰ τὸ ἀΐδιον , καὶ τὸ βασιλέα , καὶ τὸ εἶναι δημιουργὸν , προσφωνεῖ λέγων · ‘ Ὁ θρόνος σου , ὁ Θεὸς , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος·’ καὶ , ‘Σὺ κατʼ ἀρχὰς , Κύριε , τὴν γῆν ἐθεμελίωσας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσὶν οἱ οὐρανοί . Αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμένεις.᾿ Ἐξ ὧν καὶ αὐτοὶ συνιδεῖν ἠδύναντο , εἴπερ ἤθελον , ὅτι ἄλλος μέν ἐστιν ὁ δημιουργῶν , ἄλλα δὲ τὰ δημιουργήματα · καὶ ὁ μὲν Θεός ἐστι , τὰ δὲ γενητά ἐστιν , ἐξ οὐκ ὄντων πεποιημένα . Τὸ γὰρ λεγόμενον νῦν , ‘αὐτοὶ ἀπολοῦνται,᾿ οὐχ ὡς εἰς ἀπώλειαν ἐσομένης τῆς κτίσεώς φησιν , ἀλλʼ ἵνα ἀπὸ τοῦ τέλους τὴν τῶν γενητῶν δείξῃ φύσιν . Τὰ γὰρ δυνάμενα ἀπολέσθαι , κἂν μὴ ἀπόληται διὰ τὴν χάριν τοῦ πεποιηκότος ταῦτα , ὅμως ‘ἐξ οὐκ ὄντωνʼ γέγονε , καὶ τὸ ‘μὴ εἶναί ποτε’ αὐτὰ μαρτυρεῖται . Διὰ τοῦτο γοῦν ὡς τούτων τοιαύτην ἐχόντων τὴν φύσιν , λέγεται ἐπὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ ‘σὺ δὲ διαμένεις,᾿ ἵνα τὸ ἀΐδιον αὐτοῦ δειχθῇ · οὐ γὰρ ἔχων τὸ δύνασθαι ἀπολέσθαι , ὥσπερ ἔχει τὰ γενητὰ , ἔχων δὲ τὸ διαμένειν ἀεὶ,—ἀλλότριον μέν ἐστιν αὐτοῦ τὸ λέγεσθαι ‘οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ,’ ἴδιον δὲ τὸ ἀεὶ εἶναι , καὶ συνδιαμένειν σὺν τῷ Πατρί . Εἰ μὲν οὖν μὴ ταῦτα γράψας ἦν ὁ ἀπόστολος ἐν τῇ πρὸς ‘Εβραίους ἐπιστολῇ , κἂν ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιστολῶν αὐτοῦ , καὶ πάσης τῆς γραφῆς ἀληθῶς ἐκωλύοντό τι τοιοῦτον φαντάζεσθαι περὶ τοῦ Λόγου · ἐπειδὴ δὲ αὐτός τε ἔγραψε , καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν δέδεικται γέννημα τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ὢν ὁ Υἱός · καὶ αὐτὸς μὲν δημιουργὸς , τὰ δὲ δημιουργεῖται παῤ αὐτοῦ · καὶ αὐτὸς μὲν ἀπαύγασμα καὶ Λόγος , καὶ εἰκὼν , καὶ Σοφία τοῦ Πατρός ἐστι , τὰ δὲ γενητὰ κάτω που τῆς Τριάδος ἐστὶ παραστήκοντα καὶ δουλεύοντα · ἑτερογενὴς ἄρα καὶ ἑτερούσιός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῶν γενητῶν , καὶ μᾶλλον τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας ἴδιος καὶ ὁμοφυὴς τυγχάνει . Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς οὐκ εἴρηκεν , ‘Ὁ Πατήρ μου κρείττων μου ἐστὶν,ʼ ἵνα μὴ ξένον τις τῆς ἐκείνου φύσεως αὐτὸν ὑπολάβοι · ἀλλὰ ‘μείζωνʼ εἶπεν , οὐ μεγέθει τινὶ , οὐδὲ χρόνῳ , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ Πατρὸς γέννησιν · πλὴν ὅτι καὶ ἐν τῷ εἰπεῖν ‘μείζων ἐστὶν,ʼ ἔδειξε πάλιν τὴν τῆς οὐσίας ἰδιότητα .
Lemmas: 58 . ἰδέ ὁ μέν γενητός ὁ ‘ποιεῖσθαι,᾿ καί οὗτος ποίημα εἰμί λέγω · πρός δέ ὁ υἱός οὖον ποίησις , οὐδέ ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἀΐδιος , καί ὁ βασιλεύς , καί ὁ εἰμί δημιουργός , προσφωνέω λέγω · ‘ ὁ θρόνος σύ , ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών καί , ‘Σὺ κατά ἀρχή , κύριος , ὁ γῆ θεμελιόω , καί ἔργον ὁ χείρ σύ εἰμί ὁ οὐρανός . αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω ἐς ὅς καί αὐτός συνοράω δύναμαι , εἴπερ ἐθέλω , ὅτι ἄλλος μέν εἰμί ὁ δημιουργός , ἄλλος δέ ὁ δημιούργημα · καί ὁ μέν Θεός εἰμί , ὁ δέ γενητός εἰμί , ἐκ οὐ εἰμί ποιέω . ὁ γάρ λέγω νῦν , αὐτός ἀπολούω οὐ ὡς εἰς ἀπώλεια εἰμί ὁ κτίσις φημί , ἀλλά ἵνα ἀπό ὁ τέλος ὁ ὁ γενητός δείκνυμι φύσις . ὁ γάρ δύναμαι ἀπόλλυμι , κἀν μή ἀπόλλυμι διά ὁ χάρις ὁ ποιέω οὗτος , ὅμως ‘ἐξ οὐ ὅς γίγνομαι , καί ὁ μή εἰμί ποτέω αὐτός μαρτυρέω . Ζεύς οὗτος γοῦν ὡς οὗτος τοιοῦτος ἔχω ὁ φύσις , λέγω ἐπί ὁ υἱός ὁ ὕς δέ διαμένεις,᾿ ἵνα ὁ ἀΐδιος αὐτός δείκνυμι · οὖον γάρ ἔχω ὁ δύναμαι ἀπόλλυμι , ὥσπερ ἔχω ὁ γενητός , ἔχω δέ ὁ διαμένω ἀείλλος μέν εἰμί αὐτός ὁ λέγω οὐ εἰμί πρίν γεννάω ἴδιος δέ ὁ ἀεί εἰμί , καί συνδιαμένω σύν ὁ πατήρ . εἰμί μέν οὖν μή οὗτος γράφω εἰμί ὁ ἀπόστολος ἐν ὁ πρός Εβραῖος ἐπιστολή , κἀν ἐκ ὁ ἄλλος ἐπιστολή αὐτός , καί πᾶς ὁ γραφεύς ἀληθής κωλύω τίς τοιοῦτος φαντάζω περί ὁ Λόγος · ἐπεί δέ αὐτός τε γράφω , καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν δείκνυμι γέννημα ὁ ὁ πατήρ οὐσία εἰμί ὁ υἱός · καί αὐτός μέν δημιουργός , ὁ δέ δημιουργέω παρά αὐτός · καί αὐτός μέν ἀπαύγασμα καί Λόγος , καί εἰκών , καί Σοφία ὁ πατήρ εἰμί , ὁ δέ γενητός κάτω ποῦ ὁ Τριάς εἰμί παρίστημι καί δουλεύω · ἑτερογενής ἄρα καί ετερουθεος εἰμί ὁ υἱός ὁ γενητός , καί μᾶλλον ὁ ὁ πατήρ οὐσία ἴδιος καί ὁμοφυής τυγχάνω . Ζεύς οὗτος γάρ καί αὐτός ὁ υἱός οὐ εἴρω , Ὁ Πατήρ ἐγώ ἀγαθός ἐγώ εἰμί ἵνα μή ξένος τις ὁ ἐκεῖνος φύσις αὐτός ὑπολαμβάνω · ἀλλά ‘μείζωνʼ εἶπον , οὖον μέγεθος τις , οὐδέ χρόνος , ἀλλά διά ὁ ἐκ αὐτός ὁ πατήρ γέννησις · πλήν ὅτι καί ἐν ὁ εἶπον μείζων εἰμί δείκνυμι πάλιν ὁ ὁ οὐσία ἰδιότης .