athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 24
24 . Πρῶτον μὲν γὰρ ἡ πρώτη καὶ τοιαύτη αὐτῶν ἐρώτησίς ἐστι μωρὰ καὶ ἄδηλος . Οὐ γὰρ σημαίνουσι περὶ τίνος πυνθάνονται , ἵνα καὶ ὁ ἐρωτώμενος ἀποκρίνηται · ἀλλʼ ἁπλῶς λέγουσιν , ‘Ὁ ὢν τὸν μὴ ὄντα.᾿ Τίς οὖν ‘ὁ ὢν,ʼ καὶ τίνα τὰ μὴ ὄντα , ὦ Ἀρειανοί ; ἢ τίς ὁ ὢν , καὶ τίς ‘ὁ μὴ ὢν,’ καὶ τίνα λέγεται ὄντα , ἢ μὴ ὄντα ; Δυνατὸν γὰρ καὶ ‘τὸν ὄντα’ ποιεῖν καὶ τὰ μὴ ὄντα καὶ τὰ ὄντα καὶ τὰ προόντα , Τέκτων γοῦν καὶ χρυσοχόος καὶ κεραμεὺς τὴν οὖσαν καὶ πρὸ αὐτῶν τυγχάνουσαν ὕλην ἕκαστος κατὰ τὴν ἰδίαν τέχνην ἐργάζεται , ποιῶν ἃ βούλεται σκεύη · αὐτὸς δὲ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς , τὸν ὄντα καὶ γενόμενον ἤδῃ παῤ αὐτοῦ χοῦν ἐκ γῆς λαβὼν , πλάττει τὸν ἄνθρωπον · καὶ αὐτὴν μέντοι τὴν γῆν , οὐκ οὖσαν πρότερον , ὕστερον εἰς τὸ εἶναι πεποίηκε διὰ τοῦ ἰδίου Λόγου . Εἰ μὲν οὖν οὕτω πυνθάνονται , δῆλόν ἐστιν ὡς ἡ μὲν κτίσις οὐκ ἦν πρὶν γένηται , οἱ δὲ ἄνθρωποι τὴν οὖσαν ὕλην ἐπεργάζονται · καὶ ἀσύστατος αὐτῶν ὁ λόγος φανήσεται , γινομένων καὶ ὄντων , γινομένων καὶ μὴ ὄντων , ὥσπερ εἴπαμεν . Εἰ δὲ περὶ Θεοῦ καὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ λαλοῦσι , προστιθέτωσαν τὰ λειπόμενα τῇ ἐρωτήσει , καὶ οὕτως ἐρωτάτωσαν · ‘Ὁ ὢν Θεὸς ἦν ποτε ἄλογος , καὶ , φῶς ὢν , ἀφεγγὴς ἦν ; ἢ ἀεὶ ἦν τοῦ Λόγου Πατήρ ; ʼ ἢ καὶ πάλιν οὕτως · ‘Ὁ ὢν Πατὴρ τὸν Λόγον μὴ ὄντα πεποίηκεν , ἢ τὸν Λόγον ἴδιον ὄντα τῆς οὐσίας αὐτοῦ γέννημα ἔχει ἀεὶ σὺν αὐτῷ ; ᾿ ἵνα γνωσθῶσιν ὅτι ὅλως περὶ Θεοῦ καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ περιεργάζονται καὶ σοφίζεσθαι τολμῶσι . Τίς γὰρ ἀνέξεται λεγόντων αὐτῶν ἄλογόν ποτε τὸν Θεόν ; πάλιν γὰρ εἰς ταὐτὸν τοῖς προτέροις περιπεπτώκασι , καίτοι φεύγειν αὐτὸ καὶ σκέπειν σπουδάσαντες τοῖς ἑαυτῶν σοφίσμασιν · ἀλλʼ οὐ δεδύνηνται . Οὐδεὶς γὰρ ὅλως κἂν ἀκοῦσαι θελήσειεν ἀμφιβαλλόντων αὐτῶν , ὅτι ὁ Θεὸς οὐκ ἦν ἀεὶ Πατὴρ , ἀλλʼ ὕστερον γέγονεν , ἵνα καὶ φαντασθῶσιν ὅτι καὶ ὁ Λόγος αὐτοῦ ποτε οὐκ ἦν , πολλῶν ὄντων τῶν προειρημένων κατʼ αὐτῶν ἐλέγχων , καὶ τοῦ μὲν Ἰωάννου λέγοντος , ‘ ἦν ὁ Λόγος,᾿ τοῦ δὲ Παύλου γράφοντος πάλιν , ‘ ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης,᾿ καὶ , ‘ὁ ὢν ἐπὶ πάντων Θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας . Ἀμήν.ʼ
Lemmas: 24 . Πρῶτος μέν γάρ ὁ πρῶτος καί τοιοῦτος αὐτός ἐρώτησις εἰμί μωρός καί ἄδηλος . οὖον γάρ σημαίνω περί τίς πυνθάνομαι , ἵνα καί ὁ ἐρωτάω ἀποκρίνω · ἀλλά ἁπλόος λέγω , Ὁ εἰμί ὁ μή ὅς Τῖς οὖν ὅς Ἰνώ καί τίς ὁ μή εἰμί , εἰμί αρειανός ; ἢ τίς ὁ εἰμί , καί τίς ὅς μή ὢν,’ καί τίς λέγω εἰμί , ἢ μή εἰμί ; Δυνατός γάρ καί ‘τὸν μαί ποιέω καί ὁ μή εἰμί καί ὁ εἰμί καί ὁ προέρχομαι , Τέκτων γοῦν καί χρυσοχόος καί κεραμεύς ὁ εἰμί καί πρό αὐτός τυγχάνω ὕλη ἕκαστος κατά ὁ ἴδιος τέχνη ἐργάζομαι , ποιέω ὁ βούλομαι σκεῦος · αὐτός δέ ὁ ὁ ὅλος θεός , ὁ εἰμί καί γίγνομαι ἤδη παρά αὐτός χόω ἐκ γῆ λαμβάνω , πλάσσω ὁ ἄνθρωπος · καί αὐτός μέντοι ὁ γῆ , οὐ εἰμί πρότερος , ὕστερος εἰς ὁ εἰμί ποιέω διά ὁ ἴδιος Λόγος . εἰμί μέν οὖν οὗτος πυνθάνομαι , δῆλος εἰμί ὡς ὁ μέν κτίσις οὐ εἰμί πρίν γίγνομαι , ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ εἰμί ὕλη ἐπεργάζομαι · καί ἀσύστατος αὐτός ὁ λόγος φαίνω , γίγνομαι καί εἰμί , γίγνομαι καί μή εἰμί , ὥσπερ εἶπον . εἰμί δέ περί Θεός καί ὁ Λόγος αὐτός λαλέω , προστίθημι ὁ λείπω ὁ ἐρωτάω , καί οὕτως ἐρωτάω · Ὁ εἰμί θεός εἰμί ποτός ἄλογος , καί , φάος εἰμί , ἀφεγγής εἰμί ; ἢ ἀεί εἰμί ὁ Λόγος Πατήρ ; ʼ ἢ καί πάλιν οὕτως · Ὁ εἰμί πατήρ ὁ Λόγος μή εἰμί ποιέω , ἢ ὁ Λόγος ἴδιος εἰμί ὁ οὐσία αὐτός γέννημα ἔχω ἀεί σύν αὐτός ; ᾿ ἵνα γιγνώσκω ὅτι ὅλως περί Θεός καί ὁ ἐκ αὐτός περιεργάζομαι καί σοφίζω τολμάω . Τῖς γάρ ἀνέχω λέγω αὐτός ἄλογος ποτός ὁ Θεός ; πάλιν γάρ εἰς αὐτός ὁ πρότερος περιπίπτω , καίτοι φεύγω αὐτός καί σκέπω σπουδάζω ὁ ἑαυτοῦ σόφισμα · ἀλλά οὖον δύναμαι . οὐδείς γάρ ὅλως κἀν ἀκούω ἐθέλω ἀμφιβάλλω αὐτός , ὅτι ὁ θεός οὐ εἰμί ἀεί πατήρ , ἀλλά ὕστερος γίγνομαι , ἵνα καί φαντάζω ὅτι καί ὁ Λόγος αὐτός ποτός οὐ εἰμί , πολύς εἰμί ὁ προερέω κατά αὐτός ἐλέγχω , καί ὁ μέν Ἰωάννης λέγω , ‘ εἰμί ὁ Λόγος ὁ δέ Παῦλος γράφω πάλιν , ‘ ὅς εἰμί ἀπαύγασμα ὁ δόξης,᾿ καί , ὅς εἰμί ἐπί πᾶς θεός εὐλογητός εἰς ὁ αἰών . Ἀμήν