athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 26
26 . Ὑμεῖς δὲ , ὦ Ἀρειανοὶ , τῶν ἰδίων ἑαυτῶν ῥημάτων μνημονεύοντες , εἴπατε · Ὁ ὢν τοῦ μὴ ὄντος ἔχρῃζεν εἰς τὴν τῶν πάντων δημιουργίαν , ἢ ὄντος αὐτοῦ ἔχρῃζεν ; Εἰρήκατε γὰρ , ‘Ὄργανον ἑαυτῷ τὸν Υἱὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος κατεσκεύασεν , ἵνα δι᾿ αὐτοῦ ποιήσῃ τὰ πάντα.᾿ Τί οὖν ἐστι βέλτιον , τὸ χρῇζον , ἢ τὸ τὴν χρείαν ἀναπληροῦν ; ἢ ἀμφότερα τὰ ἐνδέοντα ἀλλήλων ἀναπληροῦσι ; Τοιαῦτα γὰρ λέγοντες , τοῦ κατασκευάσαντος μᾶλλον ἀσθένειαν δεικνύετε , εἰ μὴ καὶ μόνος ἵσχυσε δημιουργῆσαι τὰ πάντα , ἀλλʼ ἔξωθεν ἑαυτῷ ὄργανον ἐπινοεῖ , ὥσπερ τέκτων ἢ ναυπηγός τις , μὴ δυνάμενος ὁτιοῦν ἐργάσασθαι χωρὶς σκεπάρνου καὶ πρίονος . Τί οὖν τούτου ἀσεβέστερον ; Ἢ τί δεῖ διατρίβειν ὅλως ἐν τούτοις ὡς δεινοῖς , αὐταρκῶν ὄντων τῶν προειρημένων δεῖξαι , φαντασίαν μόνον εἶναι τὰ παῤ αὐτῶν ; Πρὸς δὲ τὴν ἑτέραν αὐτῶν εὐήθη πάνυ καὶ μωρὰν ἐξέτασιν , ἣν πρὸς τὰ γυναικάρια ποιοῦνται , οὐδὲν μὲν πάλιν οὐδὲ περὶ ταύτης ἐχρῆν ἀποκρίνασθαι , ἢ τοῦτο μόνον ὃ καὶ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἰρήκαμεν , ὅτι μὴ δέον τὴν ἐκ τοῦ Θεοῦ γέννησιν συμμετρεῖν τῇ τῶν ἀνθρώπων φύσει , Ἴνα δὲ ὅμως καὶ ἐν τούτῳ καταγνῶσιν ἑαυτῶν , καλὸν ἐκ τῶν αὐτῶν πάλιν οὕτως αὐτοῖς ἀπαντῆσαι . Ὅλως εἰ περὶ υἱοῦ πυνθάνονται γονέων , ἐνθυμείσθωσαν πόθεν ἐστὶ τὸ γεννώμενον τέκνον . Εἰ γὰρ καὶ οὐκ εἶχεν ὁ γονεὺς υἱὸν πρὶν γεννήσῃ , ἀλλʼ ἐσχηκὼς , οὐκ ἔξωθεν οὐδὲ ἀλλότριον , ἀλλʼ ἐξ ἑαυτοῦ καὶ ἴδιον τῆς οὐσίας καὶ ἀπαράλλακτον ἔσχεν εἰκόνα , ὥστε τοῦτον ἐν ἐκείνῳ βλέπεσθαι , κἀκεῖνον ἐν τούτῳ θεωρεῖσθαι . Εἰ τοίνυν ἐκ τῶν ἀνθρωπίνων παραδειγμάτων τὸν χρόνον τῶν γεννώντων λαμβάνουσι , διὰ τί μὴ ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ τὸ κατὰ φύσιν καὶ τὸ ἴδιον ἐνθυμοῦνται τῶν τέκνων πρὸς τοὺς γονέας , ἀλλὰ κατὰ τοὺς ὄφεις μόνον τὸ πρὸς τὸν ἰὸν ἐπιτήδειον ἐκ τῆς γῆς ἐκλέγονται ; Ἔδει δὲ πυνθανομένους αὐτοὺς γονέων καὶ λέγοντας , ‘Οὐκ εἶχες υἱὸν πρὶν γεννήσῃς ; ᾿ προσθεῖναι καὶ εἰπεῖν,‘ Ἐὰν δὲ σχῇς υἱὸν , ἆρά γε ἔξωθεν ὥσπερ οἰκίαν , ἤ τι ἕτερον κτῆμα ἀγοράζεις ; ʼ ἵνα σοι ἀποκρίνηται · ‘Οὐκ ἔξωθεν , ἀλλʼ ἐξ ἐμοῦ ἐστι . Τὰ μὲν γὰρ ἔξωθεν κτήματά ἐστι , καὶ ἀφʼ ἑτέρου εἰς ἕτερον μετέρχεται · ὁ δὲ υἱὸς ἐξ ἐμοῦ ἐστι , καὶ τῆς ἐμῆς οὐσίας ἴδιος καὶ ὅμοιος , οὐκ ἀφʼ ἑτέρου εἰς ἐμὲ γεγονὼς , ἀλλʼ ἐξ ἐμοῦ γεγεννημένος · διὸ καὶ ἐν ἐκείνῳ ὅλος εἰμὶ , μένων αὐτὸς ὅ εἰμι.᾿ Οὕτω γὰρ ἔχει · κἂν ὁ γονεὺς τῷ χρόνῳ διαφέρῃ , ὡς ἄνθρωπος ἐν χρόνῳ καὶ αὐτὸς γεγονὼς , ἀλλʼ ἔσχεν ἂν καὶ αὐτὸς ἀεὶ συνυπάρχον τὸ τέκνον,εἰ μὴ ἡ φύσις ἐνεπόδιζε καὶ ἐκώλυετὸ δύνασθαι . Καὶ γὰρ καὶ ὁ ‘Λευῒ ἔτι ἦν ἐντῇ ὀσφύΐ ’ τοῦ προπάππου , πρὶν αὐτὸς γεννηθῇ , καὶ ὁ πάππος γεννήσῃ . Ὅταν οὗν εἰς τοῦθʼ ἡλικίας ἔλθοι ὁ ἄνθρωπος , ἐν ᾗ καὶ τὸ δυνατὸν ἡ φύσις παρέχει , εὐθὺς ἀνεμποδίστῳ τῇ φύσει πατὴρ ὁ ἄνθρωπος γίνεται τοῦ ἐξ ἑαυτοῦ υἱοῦ .
Lemmas: 26 . σύ δέ , εἰμί Ἀρειανός , ὁ ἴδιος ἑαυτοῦ ῥῆμα μνημονεύω , εἶπον · ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί χρῄζω εἰς ὁ ὁ πᾶς δημιουργία , ἢ εἰμί αὐτός χρῄζω ; εἴρω γάρ , Ὄργανος ἑαυτοῦ ὁ υἱός ἐκ ὁ μή εἰμί κατασκευάζω , ἵνα διά αὐτός ποιέω ὁ πάντης τις οὖν εἰμί ἀγαθός , ὁ χρῄζω , ἢ ὁ ὁ χρεία ἀναπληρόω ; ἢ ἀμφότερος ὁ ἐνδέω ἀλλήλων ἀναπληρόω ; τοιοῦτος γάρ λέγω , ὁ κατασκευάζω μᾶλλον ἀσθένεια δείκνυμι , εἰμί μή καί μόνος ἰσχύω δημιουργέω ὁ πᾶς , ἀλλά ἔξωθεν ἑαυτοῦ ὄργανον ἐπινοέω , ὥσπερ τέκτων ἢ ναυπηγός τις , μή δύναμαι ὁστισοῦν ἐργάζομαι Χωρὶς σκέπαρνον καί πρίων . τις οὖν οὗτος ἀσεβής ; ἤ τίς δεῖ διατρίβω ὅλως ἐν οὗτος ὡς δεινός , αὐτάρκης εἰμί ὁ προερέω δείκνυμι , φαντασία μόνος εἰμί ὁ παρά αὐτός ; πρός δέ ὁ ἕτερος αὐτός Εὐήθη πάνυ καί μωρός ἐξέτασις , ὅς πρός ὁ γυναικάριον ποιέω , οὐδείς μέν πάλιν οὐδέ περί οὗτος χρή ἀποκρίνω , ἢ οὗτος μόνος ὅς καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν εἴρω , ὅτι μή δήω ὁ ἐκ ὁ Θεός γέννησις συμμετρέω ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις , ἵνα δέ ὅμως καί ἐν οὗτος καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , καλός ἐκ ὁ αὐτός πάλιν οὕτως αὐτός ἀπαντάω . ὅλος εἰμί περί υἱός πυνθάνομαι γονεύς , ἐνθυμέομαι πόθεν εἰμί ὁ γεννάω τέκνον . εἰμί γάρ καί οὐ ἔχω ὁ γονεύς υἱός πρίν γεννάω , ἀλλά ἔχω , οὐ ἔξωθεν οὐδέ ἀλλότριος , ἀλλά ἐκ ἑαυτοῦ καί ἴδιος ὁ οὐσία καί ἀπαράλλακτος ἔχω εἰκών , ὥστε οὗτος ἐν ἐκεῖνος βλέπω , ἐκεῖνος ἐν οὗτος θεωρέω . εἰμί τοίνυν ἐκ ὁ ἀνθρώπινος παράδειγμα ὁ χρόνος ὁ γεννάω λαμβάνω , διά τίς μή ἐκ ὁ αὐτός καί ὁ κατά φύσις καί ὁ ἴδιος ἐνθυμέομαι ὁ τέκνον πρός ὁ γονεύς , ἀλλά κατά ὁ ὄφις μόνος ὁ πρός ὁ ἰός ἐπιτήδειος ἐκ ὁ γῆ ἐκλέγω ; δέω δέ πυνθάνομαι αὐτός γονεύς καί λέγω , Οὐ ἔχω υἱός πρίν γεννάω ; ᾿ προστίθημι καί εἶπον ἐάν δέ ἔχω υἱός , ἆρα γε ἔξωθεν ὥσπερ οἰκίον , ἤ τίς ἕτερος κτῆμα ἀγοράζω ; ʼ ἵνα σύ ἀποκρίνω · Οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐκ ἐγώ εἰμί . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν κτῆμα εἰμί , καί ἀπό ἕτερος εἰς ἕτερος μετέρχομαι · ὁ δέ υἱός ἐκ ἐγώ εἰμί , καί ὁ ἐμός οὐσία ἴδιος καί ὅμοιος , οὐ ἀπό ἕτερος εἰς ἐγώ γίγνομαι , ἀλλά ἐκ ἐγώ γεννάω · διό καί ἐν ἐκεῖνος ὅλος εἰμί , Μένων αὐτός ὅς εἰμί οὕτως γάρ ἔχω · κἀν ὁ γονεύς ὁ χρόνος διαφέρω , ὡς ἄνθρωπος ἐν χρόνος καί αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ἔχω εἄν καί αὐτός ἀεί συνυπάρχω ὁ τέκνον,εἰ μή ὁ φύσις ἐμποδίζω καί κωλύω δύναμαι . καί γάρ καί ὁ ‘Λευῒ ἔτι εἰμί ἐντή ὀσφῦς ’ ὁ πρόπαππος , πρίν αὐτός γεννάω , καί ὁ πάππος γεννάω . ὅταν ἐν εἰς οὗτος ἡλικία ἔρχομαι ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς καί ὁ δυνατός ὁ φύσις παρέχω , εὐθύς ἀνεμπόδιστος ὁ φύσις πατήρ ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι ὁ ἐκ ἑαυτοῦ υἱός .