athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 35
35 . Περὶ δὲ τοῦ λέγειν αὐτοὺς εἰ ‘τρεπτός ἐστιν ὁ Λόγος , περιττόν ἐστι περὶ τούτου ζητεῖν · ἀρκεῖ γὰρ καὶ μόνον ἐγγράψαντά με τὰπαρʼ αὐτῶν λεγόμενα , δεῖξαι τὸ τολμηρὸν τῆς ἀσεβείας αὐτῶν . Ἒστι γὰρ ταῦτα ἃ ὡς ἐρωτῶντες φλυαροῦσιν · ‘ Αὐτεξούσιός ἐστιν , ἢ οὐκ ἔστι ; προαιρέσει κατὰ τὸ αὐτεξούσιον καλός ἐστι , καὶ δύναται , ἐὰν θελήσῃ , τραπῆναι , τρεπτῆς ὢν φύσεως ; ἢ ὡς λίθος καὶ ξύλον , οὐκ ἔχει τὴν προαίρεσιν ἐλευθέραν εἰς τὸ κινεῖσθαι καὶ ῥέπειν εἰς ἑκάτερα ; ᾿ Τῆς μὲν οὖν αἱρέσεως αὐτῶν οὐκ ἀλλότριόν ἐστι τοιαῦτα λέγειν τε καὶ φρονεῖν · ἅπαξ γὰρ πλάσαντες ἑαυτοῖς ἐξ οὐκ ὄντων θεὸν , καὶ κτιστὸν υἱὸν , ἀκολούθως ὡς ἁρμόζοντα κτίσματι τὰ τοιαῦτα καὶ συνέλεξαν ἑαυτοῖς ῥήματα · ἐπειδὴ δὲ πρὸς τοὺς ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας διαμαχόμενοι , καὶ ἀκούοντες παῤ αὐτῶν περὶ τοῦ ἀληθινοῦ καὶ μόνου Λόγου τοῦ Πατρὸς , τοιαῦτα περὶ αὐτοῦ φθέγγεσθαι τολμῶσι , τίς τούτου τοῦ δόγματος μιαρώτερον ἂν ἴδοι ; Τίς τούτων καὶ μόνον ἀκούων , κἂν μὴ ἀντιλέγειν δύνηται , οὐ ταράττεται , καὶ τὴν ἀκοὴν ἀποκλείσει , ξενιζόμενος ἐφʼ οἷς ἐκεῖνοί τε λαλοῦσι , καὶ αὐτὸς καινῶν ἀκούει ῥημάτων , ἐχόντων αὐτόθεν καὶ ἀπʼ αὐτῆς τῆς προφορᾶς τὴν βλασφημίαν ; Εἰ γὰρ τρεπτὸς καὶ ἀλλοιούμενός ἐστιν ὁ Λόγος , ποῖ ἄρα στήσεται , καὶ ποῖον αὐτοῦ τὸ τέλος ἔσται τῆς ἐπιδόσεως ; ἢ πῶς ὅμοιος τῷ ἀτρέπτῳ ὁ τρεπτὸς εἶναι δυνήσεται ; πῶς δὲ ὁ τὸν τρεπτὸν ‘ ἑωρακὼς ἑωρακέναι τὸν ἄτρεπτον νομίσειεν ; ἐν ποίᾳ δὲ ἄρα ἐὰν γένηται καταστάσει , δυνήσεταί τις τὸν Πατέρα ἐν αὐτῷ βλέπειν ; δῆλον γὰρ ὡς οὐκ ἀεί τις ὄψεται ἐν αὐτῷ τὸν Πατέρα , διὰ τὸ ἀεὶ τρέπεσθαι τὸν Υἱὸν , καὶ ἀλλοιουμένης αὐτὸν εἶναι φύσεως . Ὁ μὲν γὰρ Πατὴρ ἄτρεπτος καὶ ἀναλλοίωτος , καὶ ἀεὶ καὶ ὡσαύτως ἔχει , καὶ ὁ αὐτός ἐστιν · ὁ δὲ Υἱὸς εἰ κατʼ ἐκείνους τρεπτὸς , καὶ οὐκ ἀεὶ ὁ αὐτὸς , ἀλλʼ ἀεὶ ἀλλοιουμένης φύσεώς ἐστι , πῶς ὁ τοιοῦτος εἰκὼν τοῦ Πατρὸς εἶναι δύναται , οὐκ ἔχων τὸ ὅμοιον τῆς ἀτρεψίας ; πῶς δὲ καὶ ὅλως ‘ ἐν τῷ Πατρίʼ ἐστιν , ἀμφίβολον ἔχων τὴν προαίρεσιν ; τάχα δὲ καὶ τρεπτὸς ὢν , καὶ καθʼ ἡμέραν προκόπτων , οὔπω τέλειός ἐστιν . Ἀλλʼ ἡ μὲν τοιαύτη τῶν Ἀρειανῶν οἰχέσθω μανία , ἡ δὲ ἀλήθεια λαμπέτω , καὶ δεικνύτω τούτους παραφρονοῦντας . Πῶς γὰρ οὐ τέλειος ὁ ἴσος Θεῷ ; ἢ πῶς οὐκ ἄτρεπτος , ὁ μετὰ τοῦ Πατρὸς ἓν ὢν , καὶ τῆς οὐσίας ἴδιος ὢν Υἱὸς αὐτοῦ ; τῆς δὲ οὐσίας τοῦ Πατρὸς οὔσης ἀτρέπτου , ἄτρεπτον ἂν εἴη καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς ἴδιον γέννημα . Εἰ δὲ τούτου οὕτως ὄντος , τοῦ Λόγου τροπὴν καταψεύδονται , μανθανέτωσαν ποῦ τούτων ὁ λόγος κινδυνεύει · ‘ ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ καὶ τὸ δένδρον ἐπιγινώσκεται·᾿ διὰ τοῦτο καὶ ‘ ὁ ἑωρακὼς τὸν Υἱὸν ἑώρακε τὸν Πατέρα,ʼ καὶ ἡ τοῦ Υἱοῦ γνῶσις γνῶσίς ἐστι τοῦ Πατρός .
Lemmas: 35 . περι δέ ὁ λέγω αὐτός εἰμί τρεπτός εἰμί ὁ Λόγος , περισσός εἰμί περί οὗτος ζητέω · ἀρκέω γάρ καί μόνος ἐγγράφω ἐγώ Ταπάρη αὐτός λέγω , δείκνυμι ὁ τολμηρός ὁ ἀσέβεια αὐτός . εἰμί γάρ οὗτος ὁ ὡς ἐρωτάω φλυαρέω · ‘ αυτεξούσιος εἰμί , ἢ οὐ εἰμί ; προαίρεσις κατά ὁ αὐτεξούσιος καλός εἰμί , καί δύναμαι , ἐάν ἐθέλω , τρέπω , τρεπτός εἰμί φύσις ; ἢ ὡς λίθος καί ξύλον , οὐ ἔχω ὁ προαίρεσις ἐλεύθερος εἰς ὁ κινέω καί ῥέπω εἰς ἑκάτερος ; ᾿ ὁ μέν οὖν αἵρεσις αὐτός οὐ ἀλλότριος εἰμί τοιοῦτος λέγω τε καί φρονέω · ἅπαξ γάρ πλάσσω ἑαυτοῦ ἐκ οὐ εἰμί θεός , καί κτιστός υἱός , ἀκόλουθος ὡς ἁρμόζω κτίσμα ὁ τοιοῦτος καί συλλέγω ἑαυτοῦ ῥῆμα · ἐπεί δέ πρός ὁ ἀπό ὁ ἐκκλησία διαμάχομαι , καί ἀκούω παρά αὐτός περί ὁ ἀληθινός καί μόνος Λόγος ὁ πατήρ , τοιοῦτος περί αὐτός φθέγγομαι τολμάω , τίς οὗτος ὁ δόγμα μιαρός εἄν ὁράω ; Τῖς οὗτος καί μόνος ἀκούω , κἀν μή ἀντιλέγω δύναμαι , οὖον ταράσσω , καί ὁ ἀκοή ἀποκλείω , ξενίζω ἐπί ὅς ἐκεῖνος τε λαλέω , καί αὐτός καινός ἀκούω ῥῆμα , ἔχω αὐτόθεν καί ἀπό αὐτός ὁ προφορά ὁ βλασφημία ; εἰμί γάρ τρεπτός καί ἀλλοιόω εἰμί ὁ Λόγος , ποῖ ἄρα ἵστημι , καί ποῖος αὐτός ὁ τέλος εἰμί ὁ ἐπίδοσις ; ἢ πῶς ὅμοιος ὁ ἄτρεπτος ὁ τρεπτός εἰμί δύναμαι ; πῶς δέ ὁ ὁ τρεπτός ‘ ὁράω ὁράω ὁ ἄτρεπτος νομίζω ; ἐν ποῖος δέ ἄρα ἐάν γίγνομαι κατάστασις , δύναμαι τις ὁ πατήρ ἐν αὐτός βλέπω ; δῆλος γάρ ὡς οὐ ἀεί τις ὁράω ἐν αὐτός ὁ πατήρ , διά ὁ ἀεί τρέπω ὁ υἱός , καί ἀλλοιόω αὐτός εἰμί φύσις . ὁ μέν γάρ πατήρ ἄτρεπτος καί ἀναλλοίωτος , καί ἀεί καί ὡσαύτως ἔχω , καί ὁ αὐτός εἰμί · ὁ δέ υἱός εἰμί κατά ἐκεῖνος τρεπτός , καί οὐ ἀεί ὁ αὐτός , ἀλλά ἀεί ἀλλοιόω φύσις εἰμί , πῶς ὁ τοιοῦτος εἰκών ὁ πατήρ εἰμί δύναμαι , οὐ ἔχω ὁ ὅμοιος ὁ ἀτρεψία ; πῶς δέ καί ὅλως ‘ ἐν ὁ πατριά εἰμί , ἀμφίβολος ἔχω ὁ προαίρεσις ; τάχα δέ καί τρεπτός εἰμί , καί κατά ἡμέρα προκόπτω , οὔπω τέλειος εἰμί . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος ὁ Ἀρειανός οἴχομαι μανία , ὁ δέ ἀλήθεια λάμπω , καί δείκνυμι οὗτος παραφρονέω . Πῶς γάρ οὖον τέλειος ὁ ἴσος Θεός ; ἢ πῶς οὐ ἄτρεπτος , ὁ μετά ὁ πατήρ εἷς εἰμί , καί ὁ οὐσία ἴδιος εἰμί υἱός αὐτός ; ὁ δέ οὐσία ὁ πατήρ εἰμί ἄτρεπτος , ἄτρεπτος εἄν εἰμί καί ὁ ἐκ αὐτός ἴδιος γέννημα . εἰμί δέ οὗτος οὕτως εἰμί , ὁ Λόγος τροπή καταψεύδομαι , μανθάνω ποῦ οὗτος ὁ λόγος κινδυνεύω · ‘ ἐκ γάρ ὁ καρπός καί ὁ δένδρον ἐπιγιγνώσκω διά οὗτος καί ‘ ὁ ὁράω ὁ υἱός ὁράω ὁ Πατέρας καί ὁ ὁ υἱός γνῶσις γνῶσις εἰμί ὁ πατήρ .