athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 46
46 . Τὸ μὲν οὖν παρὰ τῷ ἀποστόλῳ γεγραμμένον , τοιοῦτον ἔχον τὸν νοῦν , ἐλέγχει τοὺς ἀσεβεῖς · τὸ δὲ παρὰ τῷ ὑμνῳδῷ λεγόμενον τὴν αὐτὴν πάλιν ἔχει διάνοιαν ὀρθὴν , ἣν παρεξηγοῦνται μὲν οὗτοι , ὁ δὲ ψαλμῳδὸς δείκνυσιν εὐσεβῆ . Φησὶ γὰρ καὶ αὐτὸς , ‘ Ὁ θρόνος σου , ὁ Θεὸς , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου . Ἠγάπησας δικαιοσύνην , καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν · διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς , ὁ Θεός σου , ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου.’ Ἴδετε , ὦ Ἀρειανοὶ , καὶ ἐπίγνωτε κἂν ἐντεῦθεν τὴν ἀλήθειαν . ‘Μετόχους τοῦ Κυρίου πάντας ἡμᾶς εἴρηκεν ὁ ψάλλων . Εἰ δὲ ‘ἐξ οὐκ ὄντων ἦν καὶ τῶν γενητῶν εἶς , εἶς ἦν ἂν τῶν μετεχόντων καὶ αὐτός · ἐπειδὴ δὲ αὐτὸν μὲν Θεὸν αἰώνιον ὕμνησε λέγων , ‘ Ὁ θρόνος σου , ὁ Θεὸς , εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος,ʼ τὰ δὲ ἄλλα πάντα μετέχειν αὐτοῦ δεδήλωκε , τί δεῖ νοεῖν ἢ ὅτι τῶν μὲν γενητῶν ἄλλος ἐστὶ , τοῦ δὲ Πατρὸς μόνος αὐτός ἐστι Λόγος ἀληθινὸς , ἀπαύγασμα , καὶ σοφία , ἧς τὰ γενητὰ πάντα μετέχει , καὶ ἁγιάζεται παῤ αὐτοῦ τῷ Πνεύματι ; Καὶ ἐνταῦθα γοῦν ‘χρίεται,᾿ οὐχ ἵνα Θεὸς γένηται · ἦν γὰρ καὶ πρὸ τούτου · οὐδʼ ἵνα βασιλεὺς γένηται · ἦν γὰρ ἀϊδίως βασιλεύων , ‘εἰκὼν’ ὑπάρχων τοῦ Θεοῦ , ὡς τὸ λόγιον δείκνυσιν · ἀλλʼ ὑπὲρ ἡμῶν πάλιν καὶ τοῦτο γέγραπται . Οἱ μὲν γὰρ κατὰ τὸν Ἰσραὴλ βασιλεῖς , ὅτε ἐχρίοντο , τότε βασιλεῖς ἐγίνοντο , οὐκ ὄντες πρότερον βασιλεῖς , ὡς Δαβὶδ , ὡς Ἐζεκίας , ὡς Ἰωσίας καὶ οἱ ἄλλοι · ὁ δὲ Σωτὴρ τὸ ἔμπαλιν , Θεὸς ὢν , καὶ τὴν βασιλείαν τοῦ Πατρὸς ἀεὶ βασιλεύων , τοῦ τε Πνεύματος τοῦ ἁγίου χορηγὸς ὢν αὐτὸς , ὅμως δὲ λέγεται νῦν ‘χρίεσθαι,’ ἵνα πάλιν , ὡς ἄνθρωπος λεγόμενος τῷ Πνεύματι χρίεσθαι , ἡμῖν τοῖς ἀνθρώποις , καθάπερ τὸ ὑψωθῆναι καὶ τὸ ἀναστῆναι , οὕτως καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος ἐνοίκησιν καὶ οἰκειότητα κατασκευάσῃ . Τοῦτο δὲ σημαίνων καὶ αὐτὸς διʼ ἑαυτοῦ ὁ Κύριος ἔλεγεν ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην εὐαγ γελίῳ , ‘ἐγὼ ἀπέστειλα αὐτοὺς εἰς τὸν κόσμον , καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐγὼ ἁγιάζω ἐμαυτὸν , ἵνα ὦσι καὶ αὐτοὶ ἡγιασμένοι ἐν ἀληθείᾳ.’ Τοῦτο δὲ λέγων , ἔδειξεν ὅτι μὴ αὐτός ἐστιν ὁ ἁγιαζόμενος , ἀλλʼ ὁ ἁγιάζων · οὐ γὰρ παῤ ἑτέρου ἁγιάζεται , ἀλλʼ αὐτὸς ἑαυτὸν ἁγιάζει , ἵνα ἡμεῖς ἐν τῇ ἀληθείᾳ ἁγιασθῶμεν . Ὁ δὲ ἑαυτὸν ἁγιάζων Κύριός ἐστι τοῦ ἁγιάζειν . Πῶς οὖν τοῦτο γίνεται ; πῶς δὲ τοῦτο λέγει ἢ ὅτι , ‘Ἐγὼ Λόγος ὢν τοῦ Πατρὸς , αὐτὸς ἐμαυτῷ ἀνθρώπῳ γενομένῳ δίδωμι τὸ Πνεῦμα · καὶ ἐμαυτὸν ἄνθρωπον γενόμενον ἐν τούτῳ ἁγιάζω , ἵνα λοιπὸν ἐν ἐμοὶ ἀληθείᾳ ὄντι ( ‘ὁ δὲ Λόγος ὁ σὸς ἀλήθειά ἐστιν’ ) οἱ πάντες ἁγιασθῶσιν ; ’
Lemmas: 46 . ὁ μέν οὖν παρά ὁ ἀπόστολος γράφω , τοιοῦτος ἔχω ὁ νόος , ἔλεγχος ὁ ἀσεβής · ὁ δέ παρά ὁ ὑμνῳδός λέγω ὁ αὐτός πάλιν ἔχω διάνοια ὀρθός , ὅς παρεξηγέομαι μέν οὗτος , ὁ δέ ψαλμῳδός δείκνυμι εὐσεβής . φημί γάρ καί αὐτός , ‘ ὁ θρόνος σύ , ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ῥάβδος εὐθύτης ὁ ῥάβδος ὁ βασίλεια σύ . ἀγαπάω δικαιοσύνη , καί μισέω ἀδικία · διά οὗτος χρίω σύ ὁ θεός , ὁ Θεός σύ , ἔλαιον ἀγαλλίασις παρά ὁ μέτοχος σου εἶδον , εἰμί Ἀρειανός , καί ἐπιγιγνώσκω κἀν ἐντεῦθεν ὁ ἀλήθεια . Μέτοχος ὁ κύριος πᾶς ἐγώ εἴρω ὁ ψάλλω . εἰμί δέ ‘ἐξ οὐ εἰμί εἰμί καί ὁ γενητός εἰμί , εἰμί εἰμί εἄν ὁ μετέχω καί αὐτός · ἐπεί δέ αὐτός μέν θεός αἰώνιος ὑμνέω λέγω , ‘ ὁ θρόνος σύ , ὁ θεός , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών ὁ δέ ἄλλος πᾶς μετέχω αὐτός δηλόω , τίς δεῖ νοέω ἢ ὅτι ὁ μέν γενητός ἄλλος εἰμί , ὁ δέ πατήρ μόνος αὐτός εἰμί Λόγος ἀληθινός , ἀπαύγασμα , καί σοφία , ὅς ὁ γενητός πᾶς μετέχω , καί ἁγίζω παρά αὐτός ὁ πνεῦμα ; καί ἐνταῦθα γοῦν ‘χρίεται,᾿ οὐ ἵνα θεός γίγνομαι · εἰμί γάρ καί πρό οὗτος · οὐδέ ἵνα βασιλεύς γίγνομαι · εἰμί γάρ ἀΐδιος βασιλεύω , εἰκών ὑπάρχω ὁ Θεός , ὡς ὁ λόγιος δείκνυμι · ἀλλά ὑπέρ ἐγώ πάλιν καί οὗτος γράφω . ὁ μέν γάρ κατά ὁ Ἰσραήλ βασιλεύς , ὅτε χρίω , τότε βασιλεύς γίγνομαι , οὐ εἰμί πρότερος βασιλεύς , ὡς Δαυίδ , ὡς Ἐζεκίας , ὡς Ἰωσίας καί ὁ ἄλλος · ὁ δέ Σωτήρ ὁ ἔμπαλιν , θεός εἰμί , καί ὁ βασίλειος ὁ πατήρ ἀεί βασιλεύω , ὁ τε πνεῦμα ὁ ἅγιος χορηγός εἰμί αὐτός , ὅμως δέ λέγω νῦν ‘χρίεσθαι,’ ἵνα πάλιν , ὡς ἄνθρωπος λέγω ὁ πνεῦμα χρίω , ἐγώ ὁ ἄνθρωπος , καθάπερ ὁ ὑψόω καί ὁ ἀνίστημι , οὕτως καί ὁ ὁ πνεῦμα ἐνοίκησις καί οἰκειότης κατασκευάζω . οὗτος δέ σημαίνω καί αὐτός διά ἑαυτοῦ ὁ Κύριος λέγω ἐν ὁ κατά Ἰωάννης Ευάγ γέλιον , ἐγώ ἀποστέλλω αὐτός εἰς ὁ κόσμος , καί ὑπέρ αὐτός ἐγώ ἁγίζω ἐμαυτοῦ , ἵνα εἰμί καί αὐτός ἁγίζω ἐν ἀλήθεια οὗτος δέ λέγω , δείκνυμι ὅτι μή αὐτός εἰμί ὁ ἁγίζω , ἀλλά ὁ ἁγίζω · οὖον γάρ παρά ἕτερος ἁγίζω , ἀλλά αὐτός ἑαυτοῦ ἁγίζω , ἵνα ἐγώ ἐν ὁ ἀλήθεια ἁγίζω . ὁ δέ ἑαυτοῦ ἁγίζω κύριος εἰμί ὁ ἁγίζω . Πῶς οὖν οὗτος γίγνομαι ; πῶς δέ οὗτος λέγω ἢ ὅτι , Ἐγώ Λόγος εἰμί ὁ πατήρ , αὐτός ἐμαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι δίδωμι ὁ πνεῦμα · καί ἐμαυτοῦ ἄνθρωπος γίγνομαι ἐν οὗτος ἁγίζω , ἵνα λοιπός ἐν ἐγώ ἀλήθεια εἰμί ( ὅς δέ Λόγος ὁ σός ἀλήθεια ἐστιν’ ) ὁ πᾶς ἁγίζω ; ’