athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 56
56 . Τούτων δὲ οὕτως γεγραμμένων , οὐ γενητὸς ἐκ τούτων ὁ Υἱὸς σημαίνεται , ὦ Ἀρειανοὶ , ἀλλὰ μᾶλλον ἄλλος μὲν τῶν γενητῶν , ἴδιος δὲ τοῦ Πατρὸς , ἐν τοῖς κόλποις ὢν αὐτοῦ . Καὶ γὰρ καὶ τὸ γεγραμμένον ἐνταῦθα , ‘γενόμενος,᾿ οὔτε γενητὸν σημαίνει τὸν Υἱὸν , ὥσπερ ὑμεῖς νομίζετε . Εἰ μὲν γὰρ ἀπλῶς εἰρήκει τὸ ‘γενόμενος,’ καὶ ἐσιώπησεν , ἡ πρόφασις ἦν τοῖς Ἀρειανοῖς · ἐπειδὴ δὲ τὸν ‘Υἱὸνʼ προείρηκε , διʼ ὅλης τῆς περικοπῆς ἀποδείξας αὐτὸν ἄλλον εἶναι τῶν γενητῶν , οὐδὲ τὸ ‘γενόμενοςʼ ἀπολελυμένως ἔθηκεν , ἀλλὰ τὸ ‘κρείττων’ συνῆψε τῷ ‘γενόμενος.’ Ἀδιάφορον γὰρ ἡγήσατο τὴν λέξιν , εἰδὼς , ὡς ἐπὶ ὁμολογουμένου γνησίου Υἱοῦ ὁ λέγων τὸ γενόμενος᾿ ἴσον τῷ ‘γεγενῆσθαι,ʼ καὶ ὅτι ἐστὶ ‘κρείττων,’ λέγει . Τὸ μὲνγὰρ γεννητὸν οὐ διαφέρει , κἂν λέγῃ τις ‘γέγονεν,ʼ ἢ , ‘πεποίηται·’ τὰ δὲ γενητὰ ἀδύνατον , δημιουργήματα ὄντα , λέγεσθαι ‘γεννητὰ,’ εἰ μὴ ἄρα , μετὰ ταῦτα μετασχόντα τοῦ γεννητοῦ Υἱοῦ , γεγεννῆσθαι καὶ αὐτὰ λέγονται , οὔτι γε διὰ τὴν ἰδίαν φύσιν , ἀλλὰ διὰ τὴν μετουσίαν τοῦ Υἱοῦ ἐν τῷ Πνεύματι . Καὶ τοῦτο πάλιν οἶδεν ἡ θεία γραφὴ , ἐπὶ μὲν τῶν γενητῶν λέγουσα , ‘Πάντα διʼ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν·’ καὶ , ‘Πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας·’ ἐπὶ δὲ τῶν υἱῶν τῶν γεννητῶν , ‘ἐγένοντο τῷ Ἰὼβ υἱοὶ ἑπτὰ καὶ θυγατέρες τρεῖς·ʼ καὶ , ‘ Ἀβραὰμ δὲ ἦν ἑκατὸν ἐτῶν , ὅτε ἐγένετο αὐτῷ Ἰσαὰκ ὁ υἱὸς αὐτοῦ·’ ὁ δὲ Μωσῆς ἔλεγεν · ‘Ἐὰν γένωνταί τινι υἱοί.’ Οὐκοῦν εἰ μὲν τῶν γενητῶν ἄλλος ἐστὶ , τῆς δὲ τοῦ Πατρὸς οὐσίας μόνον ἴδιον γέννημα ὁ Υἱὸς , μεματαίωται τοῖς Ἀρειανοῖς ἡ περὶ τοῦ ‘γενόμενοςʼ πρόφασις . Κἂν γὰρ ἐν τούτοις αἰσχυνθέντες βιάζωνται πάλιν λέγειν ‘συγκριτικῶς εἰρῆσθαι τὰ ῥητὰ , καὶ διὰ τοῦτο εἶναι τὰ συγκρινόμενα ὁμογενῆ , ὥστε τὸν Υἱὸν τῆς τῶν ἀγγέλων εἶναι φύσεως·’ αἰσχυνθήσονται μὲν προηγουμένως ὡς τὰ Οὐαλεντίνου καὶ Καρποκράτους καὶ τῶν ἄλλων αἱρετικῶν ζηλοῦντες καὶ φθεγγόμενοι , ὧν ὁ μὲν τοὺς ἀγγέλους ὁμογενεῖς εἴρηκε τῷ Χριστῷ , ὁ δὲ Καρποκράτης ἀγγέλους τοῦ κόσμου δημιουργοὺς εἶναί φησι . Παῤ αὐτῶν γὰρ ἴσως μαθόντες καὶ οὗτοι συγκρίνουσι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον τοῖς ἀγγέλοις .
Lemmas: 56 . οὗτος δέ οὕτως γράφω , οὖον γενητός ἐκ οὗτος ὁ υἱός σημαίνω , εἰμί Ἀρειανός , ἀλλά μᾶλλον ἄλλος μέν ὁ γενητός , ἴδιος δέ ὁ πατήρ , ἐν ὁ κόλπος εἰμί αὐτός . καί γάρ καί ὁ γράφω ἐνταῦθα , ‘γενόμενος,᾿ οὔτε γενητός σημαίνω ὁ υἱός , ὥσπερ σύ νομίζω . εἰμί μέν γάρ ἀπλόος εἴρω ὁ ‘γενόμενος,’ καί σιωπάω , ὁ πρόφασις εἰμί ὁ Ἀρειανός · ἐπεί δέ ὁ Υ΄ προαγορεύω , διά ὅλος ὁ περικοπή ἀποδείκνυμι αὐτός ἄλλος εἰμί ὁ γενητός , οὐδέ ὁ γίγνομαι ἀπολελυμένως τίθημι , ἀλλά ὁ κρατέω συνάπτω ὁ γίγνομαι ἀδιάφορος γάρ ἡγέομαι ὁ λέξις , εἰδοί , ὡς ἐπί ὁμολογέω γνήσιος υἱός ὁ λέγω ὁ γίγνομαι ἴσος ὁ ἐγγίγνομαι καί ὅτι εἰμί ‘κρείττων,’ λέγω . ὁ μὲνγὰρ γεννητός οὖον διαφέρω , κἀν λέγω τις οἴγω ἢ , ‘πεποίηται·’ ὁ δέ γενητός ἀδύνατος , δημιούργημα εἰμί , λέγω ‘γεννητὰ,’ εἰμί μή ἄρα , μετά οὗτος μετέχω ὁ γεννητής υἱός , γεννάω καί αὐτός λέγω , οὔτις γε διά ὁ ἴδιος φύσις , ἀλλά διά ὁ μετουσία ὁ υἱός ἐν ὁ πνεῦμα . καί οὗτος πάλιν οἶδα ὁ θεῖος γραφή , ἐπί μέν ὁ γενητός λέγω , Πάντης διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ ὅς καί , Πάντης ἐν σοφία ποιέω ἐπί δέ ὁ υἱός ὁ γεννητής , ἐγγίγνομαι ὁ Ἰώβ υἱός ἑπτά καί θυγάτηρ ὅς καί , ‘ Ἀβραάμ δέ εἰμί ἑκατόν ἔτος , ὅτε γίγνομαι αὐτός Ἰσαάκ ὁ υἱός αὐτός ὁ δέ Μωσῆς λέγω · Ἐάν γίγνομαι τις υἱός οὐκοῦν εἰμί μέν ὁ γενητός ἄλλος εἰμί , ὁ δέ ὁ πατήρ οὐσία μόνος ἴδιος γέννημα ὁ υἱός , ματαιόω ὁ Ἀρειανός ὁ περί ὁ γίγνομαι πρόφασις . κἀν γάρ ἐν οὗτος αἰσχύνω βιάζομαι πάλιν λέγω συγκριτικός εἴρω ὁ ῥητός , καί διά οὗτος εἰμί ὁ συγκρίνω ὁμογενής , ὥστε ὁ υἱός ὁ ὁ ἄγγελος εἰμί φύσεως·’ αἰσχύνω μέν προηγουμένως ὡς ὁ Οὐαλεντῖνος καί Καρποκράτης καί ὁ ἄλλος αἱρετικός ζηλόω καί φθέγγομαι , ὅς ὁ μέν ὁ ἄγγελος ὁμογενής εἴρω ὁ Χριστός , ὁ δέ Καρποκράτης ἄγγελος ὁ κόσμος δημιουργός εἰμί φημί . παρά αὐτός γάρ ἴσως μανθάνω καί οὗτος συγκρίνω ὁ ὁ Θεός Λόγος ὁ ἄγγελος .