athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 25
25 . Καὶ βέλτιον ἦν μὲν αὐτοὺς ἠρεμεῖν · ἐπειδὴ δὲ οὐ παύονται , λοιπὸν πρὸς τὴν τοιαύτην ἀναίσχυντον ἐρώτησιν αὐτῶν τοῦτο ἄν τις ἐπίσης αὐτοῖς τολμήσας ἀντερωτήσειεν · ἴσως ἐκ τῶν ὁμοίων ἀτοπημάτων βλέποντες ἑαυτοὺς συγκλειομένους , ἀναχωρήσουσι τῆς πρὸς τὴν ἀλήθειαν μάχης . Πολλὰ τοίνυν ρότερον ἵλεων τὸν Θεὸν ἐπικαλεσάμενος , οὕτως αὐτοῖς τις ἀπαντήσειεν · ‘Ὁ ὢν Θεὸς , οὐκ ὢν γέγονεν ; ἢ καὶ πρὶν γένηται , ἔστιν ; ὢν οὖν , ἑαυτὸν ἐποίησεν ; ἢ ἐξ οὐδενός ἐστι , καὶ μηδὲν ὢν πρότερον , ἐξαίφνης αὐτὸς ἐφάνη;᾿ Ἄτοπος ἡ τοιαύτη ἐρώτησις · ναὶ , ἄτοπος καὶ πλέα δυσφημίας · ἀλλʼ ὁμοία γε τῆς ἐκείνων · ὁπότερον γὰρ ἂν εἴπωσι , τοῦτο μεστόν ἐστι πάσης ἀσεβείας . Εἰ δὲ τὸ οὕτως ἐρωτᾷν περὶ Θεοῦ βλάσφημον καὶ πλέον ἀσεβείας ἐστὶ , βλάσφημον ἂν εἴη καὶ περὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ τοιαῦτα ἐρωτᾷν . Ἀποκρίνασθαι δὲ ὅμως πρὸς ἀναίρεσιν τῆς τοιαύτης αὐτῶν ἀλόγου καὶ μωρᾶς ἐρωτήσεως ἀναγκαῖον οὕτως · ὅτι ὢν , ἐστὶν ἀιδίως ὁ Θεός · ὄντος οὖν ἀεὶ τοῦ Πατρὸς , ἔστι καὶ ἀιδίως καὶ τὸ τούτου ἀπαύγασμα , ὅπερ ἐστὶν ὁ Λόγος αὐτοῦ · καὶ πάλιν ὁ ὢν Θεὸς , ἐξ αὐτοῦ καὶ ὄντα τὸν Λόγον ἔχει · καὶ οὔτε ὁ Λόγος ἐπιγέγονεν οὐκ ὢν πρότερον , οὔτε ὁ Πατὴρ ἄλογος ἢν ποτε . Ἡ γὰρ κατὰ τοῦ Υἱοῦ τόλμα εἰς τὸν Πατέρα τὴν βλασφημίαν ἀνάγει , εἴγε ἔξωθεν ἐπενόησεν ἑαυτῷ σοφίαν , καὶ Λόγον , καὶ Υἱόν , Ὃ γὰρ ἐὰν τούτων εἴπῃς , τοῦτο τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς γέννημα σημαίνει , ὥσπερ εἴρηται . Ὥστε ἀσύστατος αὐτῶν ἡ τοιαύτη ἐρώτησις , καὶ εἰκότως · ἀρνούμενοι γὰρ τὸν Λόγον , ἄλογον ἔχουσι καὶ τὴν ἐρώτησιν . Ὡς γὰρ εἴ τις τὸν ἥλιον ὁρῶν πυνθάνοιτο περὶ τοῦ ἀπαυγάσματος , καὶ λέγοι , ‘ Ὁ ὢν τὸ μὴ ὂν πεποίηκεν , ἢ ὂν αὐτὸ πεποίηκεν ; ᾿ οὐ σώφρονα ἔχειν ὁ τοιοῦτος λογισμὸν νομισθήσεται , ἀλλʼ ἐμβρόντητος ἂν εἴη , ὅτι ὅλως ὅ ἐστιν ἐκ τοῦ φωτός , τοῦτο ἔξωθεν ἐπινοεῖ καὶ περὶ τοῦτο ἐρωτᾷ , πότε , καὶ ποῦ , καὶ ὅτε , καὶ εἰ πεποίηται · οὕτως καὶ ὁ περὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πατρὸς τοιαῦτα λογιζόμενος , καὶ οὕτω πυνθανόμενος , πολλῷ μᾶλλον τὴν μανίαν μείζονα ἂν ἔχοι , ὅτι τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς Λόγον ἔξωθεν αὐτῷ ἐπεισάγει , καὶ τὸ φύσει γέννημα ὡς ποίημα σκιαλογῶν λέγει , ‘Οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ . Ἀκουέτωσαν δὲ ὅμως καὶ πρὸς τὴν ἐρώτησιν αὐτῶν , ὅτι ὁ ὢν Πατὴρ τὸν ὄντα Υἱὸν ἐποίησεν . Ὁ γὰρ ‘ Λόγος σὰρξ ἐγένετο.ʼ καὶ ὄντα αὐτὸν Υἱὸν Θεοῦ ἐποίησεν ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων καὶ Υἱὸν ἀνθρώπου , εἰ μὴ ἄρα κατὰ τὸν Σαμοσατέα μηδὲ εἶναι αὐτὸν πρὶν ἄνθρωπον γενέσθαι εἴποιεν . Καὶ πρός μὲν τὴν πρώτην αὐτῶν ἐρώτησιν ἱκανὰ ταῦτα παῤ ἡμῶν .
Lemmas: 25 . καί ἀγαθός εἰμί μέν αὐτός ἠρεμέω · ἐπεί δέ οὖον παύω , λοιπός πρός ὁ τοιοῦτος ἀναίσχυντος ἐρώτησις αὐτός οὗτος ἄν τις ἐπίσης αὐτός τολμάω ἀντιλέγω · ἴσως ἐκ ὁ ὅμοιος ἀτόπημα βλέπω ἑαυτοῦ συγκλείω , ἀναχωρέω ὁ πρός ὁ ἀλήθεια μάχη . Πολύς τοίνυν ρός ἵλαος ὁ θεός ἐπικαλέω , οὕτως αὐτός τις ἀπαντάω · Ὁ εἰμί θεός , οὐ εἰμί γίγνομαι ; ἢ καί πρίν γίγνομαι , εἰμί ; εἰμί οὖν , ἑαυτοῦ ποιέω ; ἢ ἐκ οὐδείς εἰμί , καί μηδείς εἰμί πρότερος , ἐξαπίνης αὐτός φαίνω ἄτοπος ὁ τοιοῦτος ἐρώτησις · ναί , ἄτοπος καί πλεῖος δυσφημία · ἀλλά ὅμοιος γε ὁ ἐκεῖνος · ὁπότερος γάρ εἄν εἶπον , οὗτος μεστός εἰμί πᾶς ἀσέβεια . εἰμί δέ ὁ οὕτως ἐρωτάω περί Θεός βλάσφημος καί πλέω ἀσέβεια εἰμί , βλάσφημος εἄν εἰμί καί περί ὁ Λόγος αὐτός τοιοῦτος ἐρωτάω . ἀποκρίνω δέ ὅμως πρός ἀναίρεσις ὁ τοιοῦτος αὐτός ἄλογος καί μωρός ἐρώτησις ἀναγκαῖος οὕτως · ὅτι εἰμί , εἰμί ἀίδιος ὁ Θεός · εἰμί οὖν ἀεί ὁ πατήρ , εἰμί καί ἀίδιος καί ὁ οὗτος ἀπαύγασμα , ὅσπερ εἰμί ὁ Λόγος αὐτός · καί πάλιν ὁ εἰμί θεός , ἐκ αὐτός καί εἰμί ὁ Λόγος ἔχω · καί οὔτε ὁ Λόγος ἔπειμι οὐ εἰμί πρότερος , οὔτε ὁ πατήρ ἄλογος εἄν ποτός . ὁ γάρ κατά ὁ υἱός τόλμα εἰς ὁ πατήρ ὁ βλασφημία ἀνάγω , εἰ ἔξωθεν ἐπινοέω ἑαυτοῦ σοφία , καί Λόγος , καί υἱός , ὅς γάρ ἐάν οὗτος εἶπον , οὗτος ὁ ἐκ ὁ πατήρ γέννημα σημαίνω , ὥσπερ εἴρω . ὥστε ἀσύστατος αὐτός ὁ τοιοῦτος ἐρώτησις , καί εἰκότως · ἀρνέομαι γάρ ὁ Λόγος , ἄλογος ἔχω καί ὁ ἐρώτησις . ὡς γάρ εἰμί τις ὁ ἥλιος ὁράω πυνθάνομαι περί ὁ ἀπαύγασμα , καί λέγω , ‘ ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί ποιέω , ἢ εἰμί αὐτός ποιέω ; ᾿ οὖον σώφρων ἔχω ὁ τοιοῦτος λογισμός νομίζω , ἀλλά ἐμβρόντητος εἄν εἰμί , ὅτι ὅλως ὅς εἰμί ἐκ ὁ φάος , οὗτος ἔξωθεν ἐπινοέω καί περί οὗτος ἐρωτάω , πότε , καί ποῦ , καί ὅτε , καί εἰμί ποιέω · οὕτως καί ὁ περί ὁ υἱός καί ὁ πατήρ τοιοῦτος λογίζομαι , καί οὗτος πυνθάνομαι , πολύς μᾶλλον ὁ μανία μείζων εἄν ἔχω , ὅτι ὁ ἐκ ὁ πατήρ Λόγος ἔξωθεν αὐτός ἐπεισάγω , καί ὁ φύσις γέννημα ὡς ποίημα σκιαλογέω λέγω , Οὐ εἰμί πρίν γεννάω . ἀκούω δέ ὅμως καί πρός ὁ ἐρώτησις αὐτός , ὅτι ὁ εἰμί πατήρ ὁ εἰμί υἱός ποιέω . ὁ γάρ ‘ Λόγος σάρξ ἐγένετο.ʼ καί εἰμί αὐτός υἱός Θεός ποιέω ἐπί συντέλεια ὁ αἰών καί υἱός ἄνθρωπος , εἰμί μή ἄρα κατά ὁ Σαμοσατεύς μηδέ εἰμί αὐτός πρίν ἄνθρωπος γίγνομαι εἶπον . καί πρός μέν ὁ πρῶτος αὐτός ἐρώτησις ἱκανός οὗτος παρά ἐγώ .