athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 63
63 . Ἃν δὲ εἰς τὸν Πατέρα λέγωσιν εἰρῆσθαι τὰ ῥητὰ , ἆρ ἐπειδὴ καὶ ἐνταῦθα γέγραπται τὸ ‘γενοῦ,’ καὶ τὸ ‘ἐγένετο,’ τοσούτῳ ἐπιχειρήσουσιν , ὥστε εἰπεῖν γενητὸν εἶναι τὸν Θεόν ; Ναὶ τολμήσουσιν , ὥσπερ καὶ περὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ τοιαῦτα διαλογίζονται · φέρει γὰρ αὐτοὺς ἡ ἀκολουθία τοιαῦτα καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς ὑπονοεῖν , οἶα καὶ περὶ τοῦ Λόγου αὐτοῦ φαντάζονται . Ἀλλὰ μὴ γένοιτο μηδὲ εἰς νοῦν ποτέ τινος τῶν πιστῶν ἐλθεῖν τὸ τοιοῦτον . Οὔτε γὰρ ὁ Υἱὸς τῶν γενητῶν ἐστιν , οὔτε τὸ γεγραμμένον καὶ τὸ λεγόμενον ὦδε , ‘γενοῦ,’ καὶ ‘ἐγένετο,’ ἀρχὴν τοῦ εἶναι σημαίνει , ἀλλὰ τὴν ‘γενομένην’ βοήθειαν τοῖς δεομένοις . Ὁ μὲν γὰρ Θεὸς ἀεὶ καὶ ὁ αὐτός ἐστιν · οἱ δὲ ἄνθρωποι μετὰ ταῦτα γεγόνασι διὰ τοῦ Λόγου , ὅτε αὐτὸς ὁ Πατὴρ ἠθέλησε · καὶ ἔστιν ὁ Θεὸς ἀόρατος καὶ ἀπρόσιτος τοῖς γενητοῖς , καὶ μάλιστα τοῖς ἐπὶ γῆς ἀνθρώποις . Ὅταν τοίνυν ἀσθενοῦντες οἱ ἄνθρωποι παρακαλῶσιν , ὅταν διωκόμενοι δέωνται βοηθείας , ὅταν ἀδικούμενοι προσεύχωνται , τότε φιλάνθρωπος ὢν ὁ ἀόρατος ἐπιφαίνεται διὰ τῆς ἑαυτοῦ εὐεργεσίας , ἣν διὰ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ Λόγου καὶ ἐν αὐτῷ ποιεῖται · καὶ λοιπὸν πρὸς τὴν χρείαν ἑκάστῳ γίνεται τὰ τῆς θεοφανείας · καὶ ‘γίνεται’ τοῖς μὲν ἀσθενοῦσιν ἰσχὺς , τοῖς δὲ διωκομένοις καταφυγὴ καὶ οἶκος σωτηρίας · τοῖς δὲ ἀδικουμένοις λέγει · ‘Ἔτι λαλοῦντός σου ἐρῶ , Ἰδοὺ πάρειμι.’ Ὅπερ οὖν εἰς ἀντίληψιν ἑκάστῳ διὰ τοῦ Υἱοῦ γίνεται , τοῦτο τὸν Θεὸν ἕκαστος ἑαυτῷ ‘γεγενῆσθαι’ λέγει · ἐπειδὴ καὶ βοήθεια παῤ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Λόγου γίνεται . Τοῦτο οἶδε καὶ ἡ συνήθεια τῶν ἀνθρώπων , καὶ τοῦτο καὶ πᾶς ὁστισοῦν ὁμολογήσει καλῶς εἰρῆσθαι . Πολλάκις καὶ παρὰ ἀνθρώπων γέγονεν ἀνθρώποις βοήθεια · καὶ ὁ μὲν ἀδικουμένῳ συνέκαμεν , ὡς ὁ Ἀβραὰμ τῷ Λώτ · ὁ δὲ διωκομένῳ τὸν οἶκον ἠνέῳξεν , ὡς ὁ Ἀβδίας τοῖς υἱοῖς τῶν προφητῶν · καὶ ὁ μὲν τὸν ξένον ἀνέπαυσεν , ὡς ὁ Λὼτ τοὺς ἀγγέλους · ὁ δὲ τοῖς δεομένοις κεχορήγηκεν , ὡς ὁ Ἰὼβ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν . Ὥσπερ οὖν ἕκαστος τῶν εὖ παθόντων εἰ λέγοι , ‘Ὁ δεῖνά μοι γέγονε βοηθός·’ καὶ ἄλλος εἰλέγοι , ‘Κἀμοὶ καταφυγὴ,’ καὶ ‘τούτῳ χορηγός·’ λέγοντες δὲ ταῦτα , οὐ τὴν ἀρχὴν τῆς γενέσεως , οὐδὲ τὴν οὐσίαν τῶν εὖ ποιησάντων σημαίνουσιν , ἀλλὰ τὴν εἰς αὐτοὺς γινομένην παῤ ἐκείνων εὐεργεσίαν · οὕτως ὅταν λέγωσι περὶ τοῦ Θεοῦ οἱ ἅγιοι τὸ ‘ἐγένετο,’ καὶ τὸ ‘γενοῦ,’ οὐκ ἀρχήν τινα γενέσεως σημαίνουσιν · ( ἄναρχος γὰρ καὶ οὐ γενητὸς ὁ Θεός · ) ἀλλὰ τὴν εἰς ἀνθρώπους παῤ αὐτοῦ γενομένην σωτηρίαν .
Lemmas: 63 . ἄν δέ εἰς ὁ πατήρ λέγω εἴρω ὁ ῥητός , ἆρα ἐπεί καί ἐνταῦθα γράφω ὁ ‘γενοῦ,’ καί ὁ εἰμί τοσοῦτος ἐπιχειρέω , ὥστε εἶπον γενητός εἰμί ὁ Θεός ; Ναίς τολμάω , ὥσπερ καί περί ὁ Λόγος αὐτός τοιοῦτος διαλογίζομαι · φέρω γάρ αὐτός ὁ ἀκολουθία τοιοῦτος καί περί ὁ πατήρ ὑπονοέω , οἶος καί περί ὁ Λόγος αὐτός φαντάζω . ἀλλά μή γίγνομαι μηδέ εἰς νόος ποτός τις ὁ πιστός ἔρχομαι ὁ τοιοῦτος . οὔτε γάρ ὁ υἱός ὁ γενητός εἰμί , οὔτε ὁ γράφω καί ὁ λέγω ὧδε , ‘γενοῦ,’ καί εἰμί ἀρχή ὁ εἰμί σημαίνω , ἀλλά ὁ γίγνομαι βοήθεια ὁ δήω . ὁ μέν γάρ θεός ἀεί καί ὁ αὐτός εἰμί · ὁ δέ ἄνθρωπος μετά οὗτος γίγνομαι διά ὁ Λόγος , ὅτε αὐτός ὁ πατήρ ἐθέλω · καί εἰμί ὁ θεός ἀόρατος καί ἀπρόσιτος ὁ γενητός , καί μάλιστα ὁ ἐπί γῆ ἄνθρωπος . ὅταν τοίνυν ἀσθενόω ὁ ἄνθρωπος παρακαλέω , ὅταν διώκω δήω βοήθεια , ὅταν ἀδικέω προσεύχομαι , τότε φιλάνθρωπος εἰμί ὁ ἀόρατος ἐπιφαίνω διά ὁ ἑαυτοῦ εὐεργεσία , ὅς διά ὁ ἴδιος αὐτός Λόγος καί ἐν αὐτός ποιέω · καί λοιπός πρός ὁ χρεία ἕκαστος γίγνομαι ὁ ὁ θεοφάνεια · καί γίγνομαι ὁ μέν ἀσθενέω ἰσχύς , ὁ δέ διώκω καταφυγή καί οἶκος σωτηρία · ὁ δέ ἀδικέω λέγω · Ἔτι λαλέω σύ εἴρω , ἰδέ πάρειμι ὅπερ οὖν εἰς ἀντίληψις ἕκαστος διά ὁ υἱός γίγνομαι , οὗτος ὁ θεός ἕκαστος ἑαυτοῦ γίγνομαι λέγω · ἐπεί καί βοήθεια παρά αὐτός ὁ Θεός διά ὁ Λόγος γίγνομαι . οὗτος οἶδα καί ὁ συνήθεια ὁ ἄνθρωπος , καί οὗτος καί πᾶς ὅστις ὁμολογέω καλῶς εἴρω . πολλάκις καί παρά ἄνθρωπος γίγνομαι ἄνθρωπος βοήθεια · καί ὁ μέν ἀδικέω συγκάμνω , ὡς ὁ Ἀβραάμ ὁ Λώτ · ὁ δέ διώκω ὁ οἶκος ἀνοίγνυμι , ὡς ὁ Ἀβδίας ὁ υἱός ὁ προφήτης · καί ὁ μέν ὁ ξένος ἀναπαύω , ὡς ὁ Λώτ ὁ ἄγγελος · ὁ δέ ὁ δήω χορηγέω , ὡς ὁ Ἰώβ ὁ αἰτέω αὐτός . ὥσπερ οὖν ἕκαστος ὁ εὕω πάσχω εἰμί λέγω , Ὁ δεῖνα ἐγώ γίγνομαι βοηθός·’ καί ἄλλος ἔλεγος , ‘Κἀμοὶ καταφυγή καί τοῦτος χορηγός·’ λέγω δέ οὗτος , οὖον ὁ ἀρχή ὁ γένεσις , οὐδέ ὁ οὐσία ὁ εὕω ποιέω σημαίνω , ἀλλά ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι παρά ἐκεῖνος εὐεργεσία · οὕτως ὅταν λέγω περί ὁ Θεός ὁ ἅγιος ὁ εἰμί καί ὁ ‘γενοῦ,’ οὐ ἀρχή τις γένεσις σημαίνω · ( ἄναρχος γάρ καί οὖον γενητός ὁ Θεός · ) ἀλλά ὁ εἰς ἄνθρωπος παρά αὐτός γίγνομαι σωτηρία .