athanasius-theology.oratio-i-contra-arianos 8
8 . Εἰ μὲν οὖν , διὰ τὸ λέξεις τινὰς τῆς θείας γραφῆς ἐν τῇ ‘Θαλείᾳʼ γράψαι , νομίζουσι καὶ τὰς βλασφημίας εὐφημίας εἶναι , πάντως που καὶ τοὺς νῦν᾿ ᾿Ιουδαίους ὁρῶντες ἀναγινώσκοντας τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας , ἀρνήσονται καὶ αὐτοὶ διὰ τοῦτο σὺν ἐκείνοις τὸν Χριστόν · ἀκούοντες δὲ τάχα καὶ Mανιχαίων λεγόντων μέρη τινὰ τῶν εὐαγγελίων , ἀρνήσονται σὺν αὐτοῖς τὸν νόμον καὶ τοὺς προφήτας . Εἰ δὲ ἀγνοοῦντες οὕτω χειμάζονται καὶ τοιαῦτα βαττολογοῦσι , μαθέτωσαν ἀπὸ τῶν γραφῶν ὅτι καὶ ὁ τὰς αἱρέσεις ἐπινοήσας διάβολος διὰ τὴν ἰδίαν τῆς κακίας δυσωδίαν κίχραται τὰς λέξεις τῶν γραφῶν , ἵνα , αὐτὰς ἔχων ἐπικάλυμμα , τὸν ἴδιον ἰὸν ἐπισπείρας , ἀπατήσῃ τοὺς ἀκεραίους . Οὕτω τὴν Εὕαν ἠπάτησεν · οὕτω καὶ τὰς ἄλλας αἱρέσεις ἔπλασε · οὕτω καὶ νῦν Ἀρειον ἔπεισεν εἰπεῖν καὶ σχηματίσασθαι δῆθεν κατὰ τῶν αἱρέσεων , ἵνα λάθῃ τὴν ἰδίαν ἐπιβάλλων αἵρεσιν . Καὶ ὅμως οὐκ ἔλαθεν οὐδὲ οὕτως ὁ πανοῦργοςʼ εἰς γὰρ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον ἀσεβήσας , πάντων εὐθὺς ἐξέπεσε , καὶ δέδεικται πᾶσιν ὅτι καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἠγνόησε , καὶ μηδὲν ὅλως ἀληθὲς φρονῶν ὑποκρίνεται . Πῶς γὰρ ἂν ἀληθεύσῃ περὶ τοῦ Πατρὸς ὁ τὸν Υἱὸν ἀρνούμενος , τὸν ἀποκαλύπτοντα περὶ αὐτοῦ ; ἢ πῶς περὶ τοῦ Πνεύματος ὀρθὰ φρονήσει , δυσφημῶν εἰς τὸν τοῦτο χορηγοῦντα Λόγον ; τίς δὲ πιστεύσει λέγοντι τούτῳ περὶ ἀναστάσεως , ἀρνουμένῳ τὸν ‘ ἐκ νεκρῶνʼ δι᾿ ἡμᾶς ‘πρωτότοκονʼγενόμενον Χριστόν ; πῶς δὲ οὐκ , ἄντικρυς ἀγνοήσας τὴν ἐκ Πατρὸς τοῦ Υἱοῦ γνησίαν καὶ ἀληθινὴν γέννησιν , πλανηθήσεται καὶ περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας αὐτοῦ ; Οὕτω γὰρ καὶ οἱ τότε Ἰουδαῖοι , ἀρνησάμενοι τὸν Λόγον , καὶ λέγοντες , ‘Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα,ʼ πάντων ἀθρόως ἀφῃρέθησαν , καὶ γεγόνασιν ἔρημοι φωτὸς λύχνου , ὀσμῆς μύρου , προφητείας γνώσεως , καὶ αὐτῆς τῆς ἀληθείας · καὶ νῦν οὐδὲν συνιέντες , ὡς ἐν σκότῳ περιπατοῦντές εἰσι . Τίς γὰρ ἤκουσε πώποτε τοιαῦτα ; ἢ πόθεν ἢ παρὰ τίνος οἱ κόλακες καὶ δωροδόκοι τῆς αἱρέσεως ἤκουσαν τοιαῦτα ; τίς , ὅτε κατηχοῦντο,τοιαῦτα λελάληκεναὐτοῖς ; τίς αὐτοῖς εἴρηκεν ὅτι , ‘τὴν εἰς τὴν κτίσιν λατρείαν ἀφέντες , κτίσματικαὶ ποιήματι πάλιν προσέρχεσθε λατρεύειν;᾿ Εἰ δὲ καὶαὐτοὶ πρῶτον νῦν ὁμολογοῦσιν ἀκηκοέναι τὰ τοιαῦτα , μὴ ἀρνείσθωσαν ἀλλοτρίαν καὶ μὴ ἐκ πατέρων εἶναι τὴν αἵρεσιν ταύτην . Τὸ δὲ μὴ ἐκ πατέρων , ἀλλὰ νῦν ἐφευρεθὲν , τί ἂν εἴη ἕτερον ἢ περὶ οὗ προείρηκεν ὁ μακάριος Παῦλος · ‘ Ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς ὑγιαινούσης πίστεως , προσέχοντες πνεύμασι πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων , ἐν ὑποκρίσει ψευδολόγων , κεκαυτηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν,᾿ καὶ ‘ἀποστρεφομένωντὴν ἀλήθειαν.᾿
Lemmas: 8 . εἰμί μέν οὖν , διά ὁ λέγω τις ὁ θεῖος γραφεύς ἐν ὁ Θάλεια γράφω , νομίζω καί ὁ βλασφημία Εὐφημία εἰμί , πάντως ποῦ καί ὁ νυνί Ἰουδαῖος ὁράω ἀναγιγνώσκω ὁ νόμος καί ὁ προφήτης , ἀρνέομαι καί αὐτός διά οὗτος σύν ἐκεῖνος ὁ Χριστός · ἀκούω δέ τάχα καί mανιχαιος λέγω μέρος τις ὁ εὐαγγέλιον , ἀρνέομαι σύν αὐτός ὁ νόμος καί ὁ προφήτης . εἰμί δέ ἀγνοέω οὗτος χειμάζω καί τοιοῦτος βατταλογέω , μανθάνω ἀπό ὁ γραφεύς ὅτι καί ὁ ὁ αἵρεσις ἐπινοέω διάβολος διά ὁ ἴδιος ὁ κακία δυσωδία κιχράω ὁ λέγω ὁ γραφεύς , ἵνα , αὐτός ἔχω ἐπικάλυμμα , ὁ ἴδιος ἰός ἐπισπείρω , ἀπατάω ὁ ἀκέραιος . οὕτως ὁ Εὔα ἀπατάω · οὗτος καί ὁ ἄλλος αἵρεσις πλάσσω · οὗτος καί νῦν Ἀρειος πείθω εἶπον καί σχηματίζω δῆθεν κατά ὁ αἵρεσις , ἵνα λανθάνω ὁ ἴδιος ἐπιβάλλον αἵρεσις . καί ὅμως οὐ λανθάνω οὐδέ οὕτως ὁ πανοῦργος εἰς γάρ ὁ ὁ Θεός Λόγος ἀσεβέω , πᾶς εὐθύς ἐκπίπτω , καί δείκνυμι πᾶς ὅτι καί περί ὁ ἄλλος ἀγνοέω , καί μηδείς ὅλως ἀληθής φρονέω ὑποκρίνομαι . Πῶς γάρ εἄν ἀληθεύω περί ὁ πατήρ ὁ ὁ υἱός ἀρνέομαι , ὁ ἀποκαλύπτω περί αὐτός ; ἢ πῶς περί ὁ πνεῦμα ὀρθός φρόνησις , δυσφημέω εἰς ὁ οὗτος χορηγέω Λόγος ; τίς δέ πιστεύω λέγω οὗτος περί ἀνάστασις , ἀρνέομαι ὁ ‘ ἐκ νεκρώνω διά ἐγώ πρωτοτοκέω Χριστός ; πῶς δέ οὐ , ἄντικρυς ἀγνοέω ὁ ἐκ πατήρ ὁ υἱός γνήσιος καί ἀληθινός γέννησις , πλανάω καί περί ὁ ἔνσαρκος παρουσία αὐτός ; οὕτως γάρ καί ὁ τότε Ἰουδαῖος , ἀρνέομαι ὁ Λόγος , καί λέγω , Οὐ ἔχω βασιλεύς εἰμί μή Καίσαρ πᾶς ἀθρόος ἀφαιρέω , καί γίγνομαι ἐρῆμος φάος λύχνος , ὀσμή μύρον , προφητεία γνῶσις , καί αὐτός ὁ ἀλήθεια · καί νῦν οὐδείς συνίημι , ὡς ἐν σκότος περιπατέω εἰμί . Τῖς γάρ ἀκούω πώποτε τοιοῦτος ; ἢ πόθεν ἢ παρά τίς ὁ κόλαξ καί δωροδόκος ὁ αἵρεσις ἀκούω τοιοῦτος ; τίς , ὅτε κατηχέω λαλέω ; τίς αὐτός εἴρω ὅτι , τῆ εἰς ὁ κτίσις λατρεία ἀφίημι , κτισματικός ποίημα πάλιν προσέρχομαι λατρεύω εἰμί δέ καιαυτος πρῶτος νῦν ὁμολογέω ἀκούω ὁ τοιοῦτος , μή ἀρνέομαι ἀλλότριος καί μή ἐκ πατήρ εἰμί ὁ αἵρεσις οὗτος . ὁ δέ μή ἐκ πατήρ , ἀλλά νῦν ἐφευρίσκω , τίς εἄν εἰμί ἕτερος ἢ περί ὅς προαγορεύω ὁ μακάριος Παῦλος · ‘ ἐν ὕστερος καιρός ἀφίστημι τις ὁ ὑγιαίνω πίστις , προσέχω πνεῦμα πλάνης καί διδασκαλία δαιμόνιος , ἐν ὑπόκρισις ψευδολόγος , καυτηριάζω ὁ ἴδιος συνείδησις καί ἀποστρέφω ἀλήθεια