ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0273.1
# ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΥΣΕΒΕΣΤΑΤΟΝ ΒΑΣΙΛΕΑ ΙΟΒΙΑΝΟΝ .
Lemmas: # ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος προς ὁ ΕΤ Βασιλεύς Ἰοβιανός .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0273.2
A Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς , ἐπὶ τῷ βαπτίσματι θεσμοθετῶν , τὸν ἀκριβῆ καὶ τετρουμένον ὅρον τῆς πίστεως ἐποίησε , λέγων τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις : « Πορευθέντες , μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος . » Οὕκοῦν ἡ ἐν πίστει τελείωσις εἰς τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸν καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Τῆς οὖν ἁγίας Τριάδος προσθήκην οὐκ ἐπιδεχομένης , πάντως ὅτι , ἐν εὐδοκίᾳ Πατρὸς ἑκουσίως μετασχὼν τῶν ἐν ἡμῖν ὁ μονογενὴς αὐτοῦ Λόγος ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας Παρθένου Μητρὸς , εἰς πάλιν ἐστὶν Υἱὸς μετὰ καὶ τῆς προσλήψεως τῆς τῆς ἑνώσεως οἰκονομίας . Ἄμα γὰρ σάρξ , ἄμα Θεοῦ Λόγου σάρξ , ἄμα σάρξ ἐμψυχος λογική : ἐν αὐτῷ γὰρ καὶ τὴν ὑπόστασιν ἔσχεν . Οὕθεν δικαίως , μᾶλλον δὲ καὶ ἀληθῶς , αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἴδια , καὶ οὐχ ἑτέρου τινὸς , τὰ προσληφθέντα προσομολογηθήσονται . Πρῶτον μὲν γὰρ ὁ Κύριος μετ' αὐτῆς θεῖας , καὶ τότε ἐξ αὐτῆς ὁ αὐτὸς οἰκονομικῶς παίδιον . Διὰ καὶ Παρθενομήτωρ ὡς Θεοτόκος ἡ ἁγία Μαρία . Μιᾶν τοίνυν δοκεῖ μᾶλλον λέγειν καὶ ὁμολογεῖν φύσιν τοῦ Λόγου , φύσιν τε καὶ ὑπόστασιν σαρκομενην , καὶ τελείως ἐνανθρωπήσασαν . Καὶ ὁ τοῦτο μὴ λέγων θεομάχος ἐστὶ καὶ τῶν ἁγίων Πατέρων πολέμιος ( 32° ) .
Lemmas: A ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ἐπί ὁ βάπτισμα θεσμοθετέω , ὁ ἀκριβής καί τρέω ὅρος ὁ πίστη ποιέω , λέγω ὁ ἅγιος ἀπόστολος : « πορεύομαι , μαθητεύω πᾶς ὁ ἔθνος , βαπτίζω αὐτός εἰς ὁ ὄνομα ὁ Πατρός καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα . » οὐκοῦν ὁ ἐν πίστις τελείωσις εἰς ὁ Πατέρας καί ὁ υἱός καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . ὁ οὖν ἅγιος τριάς προσθήκη οὐ ἐπιδέχομαι , πάντως ὅτι , ἐν εὐδοκία Πατρός ἑκούσιος μετέχω ὁ ἐν ἐγώ ὁ μονογενής αὐτός Λόγος ἐκ πνεῦμα ἅγιος καί Μαρία Παρθένος Μήτηρ , εἰς πάλιν εἰμί υἱός μετά καί ὁ πρόσληψις ὁ ὁ ἕνωσις οἰκονομία . Ἄμη γάρ σάρξ , ἄμη θεός Λόγος σάρξ , ἄμη σάρξ έμψυχος λογικός : ἐν αὐτός γάρ καί ὁ ὑπόστασις ἔχω . ἕ δίκαιος , μᾶλλον δέ καί ἀληθῶς , αὐτός ὁ κύριος ἴδιος , καί οὐ ἕτερος τις , ὁ προσλαμβάνω προσομολογέω . Πρῶτος μέν γάρ ὁ κύριος μετά αὐτηες͂ς θεῖος , καί τότε ἐκ αὐτηες͂ς ὁ αὐτός οἰκονομικός παιδίον . Ζεύς καί παρθενομήτωρ ὡς Θεοτόκος ὁ ἅγιος Μαρία . μιαίνω τοίνυν δοκέω μᾶλλον λέγω καί ὁμολογέω φύσις ὁ Λόγος , φύσις τε καί ὑπόστασις σαρκομενην , καί τέλειος ἐνανθρωπέω . καί ὁ οὗτος μή λέγω θεομάχος εἰμί καί ὁ ἅγιος Πατέρων πολέμιος ( 32° ) .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0274.1
ΤΟΥ ΑΓΤΟΥ , ΠΕΡΙ ΟΡΩΝ .
Lemmas: ὁ ΑΥ , Περί ὁράω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0274.2
1 " Οροι διάφοροι κατὰ τὴν παράδοσιν καὶ πίστιν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας , συλλέγαντες ἀπὸ τε Κλήμεντος καὶ ἑτέρων ὁσίων ἀνδρῶν καὶ μακαρίων Πατέρων · οὗς δεὶ πρὸ παντὸς ἑτέρου μαθήματος μετιέναι καὶ ἐνσθηρίζειν , τὴν τῇ βοηθείᾳ τοῦ Θεοῦ προιστασθαι τοῦ Λόγου τῆς ἀληθείας · βουλομένου , καὶ πάντα ἄνθρωπον ὀρθοδόξως φρονοῦντα , καὶ πίστιν πρὸς Θεὸν τὴν εἰλικρινῆ ἔχοντα .
Lemmas: 1 " ὁράω διάφορος κατά ὁ παράδοσις καί πίστις ὁ καθολικός ἐκκλησία , συλλέγω ἀπό τε Κλήμης καί ἕτερος ὅσιος ἀνήρ καί μακάριος Πατέρων · ὅς δεῖ πρό πᾶς ἕτερος μάθημα μεθίημι καί ενσθηριζεω , ὁ ὁ βοήθεια ὁ θεός προΐστημι ὁ Λόγος ὁ ἀλήθεια · βούλομαι , καί πᾶς ἄνθρωπος ὀρθόδοξος φρονέω , καί πίστις πρός θεός ὁ εἰλικρινής ἔχω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0274.3
2 Πρὸς δὲ ἀκριβέστεραν παράδοσιν ἐκεῖνοι εἰδέναι χρή , ὅτιπερ πᾶν τὸ οἰοῦν ζήτημα ἢ ἐρώτημα τρεῖς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐξετάσεις ἔχει · οἷον τί ἐστι τοῦτο πράγμα , καὶ κατὰ τί εἴρηται τόδε , καὶ ( ὁσαύτως ) νοεῖται τὸ ὄνομα τόδε . Καὶ ὅτε μὲν ἐρωτῶμεν , τί ἐστι τοῦτο · πρόδηλον , ὅτι τὸν ὄρον ζητοῦμεν τοῦ πράγματος · δταν δὲ λέγωμεν , κατὰ τί εἴρηται τόδε · τὴν ἐτυμολογίαν τοῦ ὀνόματος ἀπαιτοῦμεν . Ἡνίκα δὲ λέγομεν , ὁσαύτως νοεῖται τὸ ὄνομα τόδε · πρόδηλον , ὅτι πόσα ζητοῦμεν τὰ σημαίνόμενα τοῦ ὀνόματος . Ὁ γοῦν ἐπίσας εἰδῆσεως τῶν ὅρων δογματίζειν ἐπιχειρῶν οὐδὲν διαφέρει τυφλοῦ ὁδοιπόρου ὡδε κάκεισε πλανωμένου . Εἰρητέον τοίνυν τῶν προειρημένων τρὸπων τριχῶς ποιεῖσθαι τὴν ἐξέτασιν .
Lemmas: 2 πρός δέ ἀκριβής παράδοσις ἐκεῖνος οἶδα χράω , ὅ πᾶς ὁ οἰόω ζήτημα ἢ ἐρώτημα τρεῖς ὁ ἐρώτησις καί ἐξέτασις ἔχω · οἷος τίς εἰμί οὗτος πρᾶγμα , καί κατά τίς λέγω ὅδε , καί ( ὁσάυτος ) νοέω ὁ ὄνομα ὅδε . καί ὅτε μέν ἐρωτάω , τίς εἰμί οὗτος · πρόδηλος , ὅτι ὁ ὄρον ζητέω ὁ πρᾶγμα · δ δέ λέγω , κατά τίς λέγω ὅδε · ὁ ἐτυμολογία ὁ ὄνομα ἀπαιτέω . ἡνίκα δέ λέγω , ὁσάυτος νοέω ὁ ὄνομα ὅδε · πρόδηλος , ὅτι πόσος ζητέω ὁ σημαινόμενο ὁ ὄνομα . ὁ γοῦν Ἐπισᾶς εἴδησις ὁ ὅρος δογματίζω ἐπιχειρέω οὐδείς διαφέρω τυφλός ὁδοιπόρος ὧδε κἀκεῖσε πλανάω . εἰρητέον τοίνυν ὁ προλέγω τρόπος τριχῶς ποιέω ὁ ἐξέτασις .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0274.4
3 " Ορος τῶν ὅρων ἐστιν τὸ πάντα μὲν ὁρίζων , αὐτὸς δὲ ὑπ' οὐδενὸς ὁριζόμενος · ὥστε μόνος ὅρος τῶν ὅρων ἐστιν ὁ Θεός . " Ορος ἐστὶ λόγος σύντομος δηλωτικὸς τῆς φύσεως τοῦ ὑπκειμένου πράγματος . " Οροι δὲ λέγονται , ὡς ὁράσεις καὶ ὀφθαλμοὶ τῶν πραγμάτων τυγχάνοντες , καὶ ὡς διορίζσεις συντόμως τοῦ νοῦ,τοῦ δύναμιν . Καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπός ἐστιν οὐσία ἐκ σαρκὸς καὶ ψυχῆς , καὶ λόγου καὶ αἵματος , καὶ στοιχείων , καὶ ἑτέρων πλειόνων συνισταμένη . Ἡμεῖς δὲ περιορίζομεν ταῦτα , καὶ συντόμως λέγομεν διὰ τοῦ ὅρου , ὅτι Ὁ ἄνθρωπός ἐστι ζῷον λογικόν , θνητόν , νοῦ καὶ ἐπιστήμης δεκτικόν . Λέγεται καὶ πάλιν τὸ ἑντελὲς ὄνομα τοῦ ἀνθρώπου ἀνθρωπεριπατητικόν . Συνέκφασαν δὲ οἱ ὀνοματοθεταὶ τὴν πολυλεξίαν , καὶ ὀνόμασαν αὐτὸν ἄνθρωπον διὰ τὴν συντομολογίαν . Ἀνθρωπεριπατητικόν δὲ λέγεται ὁ ἄνθρωπος , ἐπειδὴ τὰ ὀλογα ζῷα περιπατοῦντα , κλίνοντα τὴν κεφαλήν βλέπουσι κάτω πρὸς τὴν γῆν · ὁ δὲ ἄνθρωπος περιπατῶν βλέπει καὶ θεωρεῖ τὰ ἄνω . Ἐν συγχωρῇ δὲ ὀνομάζεται ἄνθρωπος . Πάλιν ἄνθρωπος λέγεται , διὰ τὸ ἄνω ἄβρειν τὸν ὕπα · τοῦτ' ἐστὶ διὰ τὸ ἄνω θεω-ρεῖν τὸν ὀφθαλμὸν ἡμῶν τὴν ἐνέργειαν . Ὁ γὰρ ὀφθαλμὸς καὶ ὁ νοῦς πάντοτε ἄνω ὁρᾷ . Καὶ τοῦτο χάριν εἴρηται ὅρος · ὅτι περιορίζει καὶ συγχόπτει τὴν πολυλεξίαν , καὶ ποιεῖ σύντομον τὴν μακρολογίαν .
Lemmas: 3 " Ορος ὁ ὅρος εἰμί ὁ πᾶς μέν ὁρίζω , αὐτός δέ ὑπό οὐδείς ὁρίζω · ὥστε μόνος ὅρος ὁ ὅρος εἰμί ὁ θεός . " Ορος εἰμί λόγος σύντομος δηλωτικός ὁ φύσις ὁ υπκειμενω πρᾶγμα . " ὁράω δέ λέγω , ὡς ὅρασις καί ὀφθαλμός ὁ πρᾶγμα τυγχάνω , καί ὡς διορίζω σύντομος ὁ ἰνέω δύναμις . καί γάρ ὁ ἄνθρωπος εἰμί οὐσία ἐκ σάρξ καί ψυχή , καί λόγος καί αἷμα , καί στοιχεῖον , καί ἕτερος πολύς συνίστημι . Ἡμεῖς δέ περιορίζω οὗτος , καί σύντομος λέγω διά ὁ ὅρος , ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἰμί ζῷον λογικός , θνητός , νόος καί ἐπιστήμη δεκτικός . λέγω καί πάλιν ὁ ἐντελής ὄνομα ὁ ἄνθρωπος ἀνθρωπεριπατητικόν . Συνέκφασαν δέ ὁ ὀνοματοθέτης ὁ πολυλεξία , καί ονομάζω αὐτός ἄνθρωπος διά ὁ συντομολογιος . Ἀνθρωπεριπατητικόν δέ λέγω ὁ ἄνθρωπος , ἐπεί ὁ ὀλογα ζῷον περιπατέω , κλίνω ὁ κεφαλή βλέπω κάτω πρός ὁ γῆ · ὁ δέ ἄνθρωπος περιπατέω βλέπω καί θεωρέω ὁ ἄνω . ἐν συγχωρέω δέ ὀνομάζω ἄνθρωπος . πάλιν ἄνθρωπος λέγω , διά ὁ ἄνω ἁβρός ὁ ὕπα · οὗτος εἰμί διά ὁ ἄνω θεωρέω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ὁ ἐνέργεια . ὁ γάρ ὀφθαλμός καί ὁ Νοῦς πάντοτε ἄνω ορά . καί οὗτος χάρις λέγω ὅρος · ὅτι περιορίζω καί συγκόπτω ὁ πολυλεξία , καί ποιέω σύντομος ὁ μακρολογία .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0274.5
4 Πολλοὶ μὲν οὖν εἰσι καὶ ἀναριθμητοι ὅροι περὶ παντὸς πράγματος . Ἐκ πολλῶν δὲ ὀλίγους τοὺς κυριωτέρους
Lemmas: 4 πολλός μέν οὖν εἰμί καί αναρίθμητος ὅρος περί πᾶς πρᾶγμα . ἐκ πολύς δέ ὀλίγος ὁ κύριος
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0275.1
ἐντάττομεν διὰ τὸ βάθυμον τῶν ἀνθρώπων . Πλὴν τοῦτο γνωστέον καὶ πιστευτέον , ὅτι ὁριζοπόνως πράττων τοὺς ὅρους ῥήτορας καὶ δεινοὺς πολυλόγους δυνήσεται εὐχερῶς ἐν ταῖς διαλέξεσιν ἐπιστομίζειν . Ὅταν γὰρ ἐρωτηθῇς , τί ἐστιν ὅρος ; καὶ κατὰ τί ἐφρηται ὅρος ; καὶ διαχῶς νοεῖται ὅρος ; ἀπορήσει ὁ ἐξ ἐναντίας πρὸς ταῦτα , καὶ κατασχύνηται λοιπὸν ὡς μηδὲν ἐπιστάμενος .
Lemmas: ἐντάσσω διά ὁ βάθυμον ὁ ἄνθρωπος . πλήν οὗτος γνωστέος καί πιστευτέος , ὅτι οριζοποναω πράσσω ὁ ὅρος ῥήτωρ καί δεινός πολύλογος δύναμαι εὐχερής ἐν ὁ διάλεξις ἐπιστομίζω . ὅταν γάρ ἐρωτάω , τίς εἰμί ὅρος ; καί κατά τίς φρέω ὅρος ; καί διαχέω νοέω ὅρος ; ἀπορέω ὁ ἐκ ἐναντίος πρός οὗτος , καί κατέχω λοιπός ὡς μηδείς ἐπίσταμαι .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0275.2
5 . Τρία εἰσὶ κατ’ οὐσίαν ἀνθρώποις ἀγνώριστα καὶ ἀόριστα , Θεὸς , ἄγγελος , καὶ ψυχή , μόνῳ Θεῷ κατ’ οὐσίαν γνωριζόμενα .
Lemmas: 5 . τρία εἰμί κατά οὐσία ἄνθρωπος ἀγνώριστος καί ἀόριστος , θεός , ἄγγελος , καί Ψυχή , μόνος θεός κατά οὐσία γνωρίζω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0275.3
Τί ἐστιν ὁριστόν ; καὶ τί ἀόριστον ; καὶ τί δυσόριστον ; καὶ τί εὐόριστον ; Ὀριστὸν ἐστὶν ἀνυπέρβατος στάσις · οἷον ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ , καὶ ἡ θάλασσα , ἡ τούς ὅρους αὐτῆς μὴ ὑπερβαίνουσα . Ἀόριστόν ἐστι τὸ μόνον ἀκτίστον , ὁ Θεός . Δυσόριστόν ἐστι τὸ κτιστὸν καὶ ἀόριστον · οἷον ἄγγελος , ψυχή , καὶ δαίμων . Τὸ δυσόριστόν ἐστι τὸ μὴ καθόλου , ἀλλ’ ἐκ μέρους γνωριζόμενον · οἷον τὸ ξύλον τῆς ζωῆς . Εὐόριστόν ἐστι τὸ ψιλαφούμενον καὶ θεωρούμενον · οἷον ἄρτος καὶ τὰ ὅμοια .
Lemmas: τις εἰμί ὁριστός ; καί τίς ἀόριστος ; καί τίς δυσόριστος ; καί τίς εὐόριστος ; ὁριστός εἰμί ἀνυπέρβατος στάσις · οἷος ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , καί ὁ θάλασσα , ὁ ὁ ὅρος αὐτηες͂ς μή ὑπερβαίνω . ἀόριστος εἰμί ὁ μόνος ἄκτιστος , ὁ θεός . Δυσόριστος εἰμί ὁ κτιστός καί ἀόριστος · οἷος ἄγγελος , Ψυχή , καί δαίμων . Τέ δυσόριστος εἰμί ὁ μή καθόλου , ἀλλά ἐκ μέρος γνωρίζω · οἷος ὁ ξύλον ὁ ζωή . Εὐόριστος εἰμί ὁ ψιλαφουμενω καί θεωρέω · οἷος ἄρτος καί ὁ ὅμοιος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0275.4
6 . Τί ἐστι Θεός ; καὶ κατὰ τί ἐφρηται Θεός ; καὶ διαχῶς νοεῖται Θεός ; Θεὸς μὲν ἐστὶν οὐσία ἀναίτιος καὶ πάσης οὐσίας αἰτία ὑπερούσιος · καὶ λέγεται ἀπὸ τοῦ θεέν , ἥτοι τρέχειν . Τὸ τρέχειν δὲ μὴ τὴν ἀπὸ τόπου νοητέον εἰς τόπον μετάβασιν , ἀλλὰ τὴν προνοιὰν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἐνέργειαν ἐπὶ πάντα διήκειν · ἢ ἀπὸ τοῦ αἰθεέν ἥτοι καλεῖν · ἢ ἀπὸ τοῦ θεωρεῖν τὰ πάντα · οὐδὲν γὰρ τῶν ὄντων τὴν ἐποπτικὴν αὐτοῦ διαφεύγει δύναμιν . Διστὸς δὲ λέγεται ἡ Θεὸς προσῳγορία παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ , φύσει καὶ χάριτι . Ὁ μὲν Θεὸς φύσει · καὶ οὕσια ἐστὶ Θεός · χάριτι δὲ καὶ θέσει λέγονται θεοὶ καὶ οἱ δίκαιοι . Καὶ γὰρ ἡ Γραφὴ λέγει · « Ἐγὼ εἶπα · Θεοὶ ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου . » Εἱρηται δὲ Πατήρ , ὡς τὰ πάντα τηρῶν , ἢ ὡς τοὺς οἰκείους παῖδας τηρῶν καὶ στηρίζων ὡς πατήρ . Υἱὸς δὲ λέγεται , ὡς ἂν εἴποις · Οἷος ὁ Πατὴρ τὴν οὐσίαν , τοιούτος καὶ ὁ Υἱός · εἴτε ἐξ ἀκτίστου ἀκτίστος , εἴτε ἐξ θνητοῦ θνητός . Πνεῦμα δὲ εἱρηται , ὡσανεὶ πᾶν νεῦμα , ὅξως πάντη νεῦον καὶ κινούμενον . Εἱρηται δὲ πνεῦμα ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ τετραχῶς , Πνεῦμα τὸ ἅγιον , πνεῦμα ὁ ἄγγελος , πνεῦμα ἡ ψυχή , πνεῦμα ἄνεμος · ἔστι δ’ ὅτε καὶ ὁ νοῦς εἱρηται πνεῦμα .
Lemmas: 6 . τις εἰμί θεός ; καί κατά τίς φρέω θεός ; καί διαχέω νοέω θεός ; θεός μέν εἰμί οὐσία ἀναίτιος καί πᾶς οὐσία αἰτία ὑπερούσιος · καί λέγω ἀπό ὁ θέω , ἤτοι τρέχω . Τέ τρέχω δέ μή ὁ ἀπό τόπος νοέω εἰς τόπος μετάβασις , ἀλλά ὁ πρόνοια ὁ θεός καί ὁ ἐνέργεια ἐπί πᾶς διήκω · ἢ ἀπό ὁ αἶθος ἤτοι καλέω · ἢ ἀπό ὁ θεωρέω ὁ πᾶς · οὐδείς γάρ ὁ εἰμί ὁ ἐποπτικός αὐτός διαφεύγω δύναμις . Διστὸς δέ λέγω ὁ θεός προσωγοριον παρά ὁ θεῖος Γραφή , φύσις καί χάρις . ὁ μέν θεός φύσις · καί οὐσία εἰμί θεός · χάρις δέ καί θέσις λέγω θεός καί ὁ δίκαιος . καί γάρ ὁ Γραφή λέγω · « ἐγώ λέγω · θεός εἰμί καί υἱός ὕψιστος . » εἴρω δέ Πατήρ , ὡς ὁ πᾶς τηρέω , ἢ ὡς ὁ οἰκεῖος παῖς τηρέω καί στηρίζω ὡς πατήρ . υἱός δέ λέγω , ὡς ἄν λέγω · Οἷος ὁ Πατήρ ὁ οὐσία , τοιούτος καί ὁ υἱός · εἴτε ἐκ ἄκτιστος ἄκτιστος , εἴτε ἐκ θνητός θνητός . πνεῦμα δέ εἴρω , ὡσανεί πᾶς νεῦμα , ὅσος πάντῃ νεύω καί κινέω . εἴρω δέ πνεῦμα ἐν ὁ θεῖος Γραφή τετραχῶς , πνεῦμα ὁ ἅγιος , πνεῦμα ὁ ἄγγελος , πνεῦμα ὁ Ψυχή , πνεῦμα ἄνεμος · εἰμί δέ ὅτε καί ὁ Νοῦς εἴρω πνεῦμα .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0275.5
7 . Ἀίδιον ἐστι τὸ ἀεὶ διᾶγον . Καὶ τὸ μὲν αἰώνιον οὐ λέγεται καὶ ἄναρχον · τὸ δὲ ἄναρχον λέγεται καὶ αἰώνιον . Ἄναρχον δὲ λέγεται τὸ μὴ ἔχον ἀρχήν · τοῦτο δὲ ἐστιν ὁ Θεός . Διὸ καὶ ἄναρχος λέγεται καὶ ἀτίσιος , τοιούστιν ἀτελεύτητος . Οἱ δὲ ἄγγελοι καὶ αἱ ψυχαὶ οὐ λέγονται ἄναρχοι · ἀρχὴν γὰρ ἔλαβον καὶ ἐκτίστησαν παρὰ Θεοῦ . Λέγονται δὲ αἰδία , ἐπειδὴ μέλλουσιν ἀθάνατα ζῆν .
Lemmas: 7 . ἀίδιος εἰμί ὁ ἀεί διάγω . καί ὁ μέν αἰώνιος οὐ λέγω καί ἄναρχος · ὁ δέ ἄναρχος λέγω καί αἰώνιος . ἄναρχος δέ λέγω ὁ μή ἔχω ἀρχή · οὗτος δέ εἰμί ὁ θεός . Διὸ καί ἄναρχος λέγω καί Ἀτίσιος , τοιουειμι ἀτελεύτητος . ὁ δέ ἄγγελος καί ὁ ψυχή οὐ λέγω ἄναρχος · ἀρχή γάρ λαμβάνω καί κτίζω παρά θεός . λέγω δέ ἀΐδιος , ἐπεί μέλλω ἀθάνατος ζάω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0276.1
Ἰδίωμα λέγεται τὸ ἴδιως ὑπάρχον ἐν τῇ φύσει , ἐν ἑτέρᾳ δὲ οὐσίᾳ μηδαμῶς ὑπάρχον · ὥσπερ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ γελαστικόν . Οὐδὲ γὰρ ἐστὶ γέλως ἐν ἄλλῃ οὐσὶ δὴποτε φύσει .
Lemmas: ἰδίωμα λέγω ὁ ἰδίως ὑπάρχω ἐν ὁ φύσις , ἐν ἕτερος δέ οὐσία μηδαμῶς ὑπάρχω · ὥσπερ ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ γελαστικός . οὐδέ γάρ εἰμί γέλως ἐν ἄλλος ὄντα δήποτε φύσις .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0276.2
8 . Τί λέγεται φύσις ; Φύσις εἴρηται , διὰ τὸ περι-κέναι καὶ εἶναι , ὥσπερ καὶ οὐσία , ὡς οὖσα καὶ ἐν ἀλη-θείᾳ γνωριζομένη . Φύσις πάλιν εἴρηται , διὰ τοῦ φῦναι καὶ βλαστάνειν . Φύσις καὶ οὐσία καὶ γένος καὶ μορφὴ ἐν ἐστι . Πρόσωπον δὲ καὶ χαρακτὴρ καὶ ὑπόστασις καὶ ἴδιον καὶ ἄτομον ἐν καὶ αὐτὸ ὑπάρχει . Ἄλλο γὰρ φύσις καὶ ἄλλο ὑπόστασις . Ἐὰν οὖν εἴπῃ σοί τις ὅτι Ἐπὶ τῆς θεότητος πόσας φύσεις ὁμολογεῖς ; εἴπῃ μίαν , ὑποστάσεις δὲ τρεῖς . Ἐὰν δὲ εἴπῃ σοι ἐπὶ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας , πόσας φύσεις ὁμολογεῖς ; εἴπῃ δύο · μίαν δὲ τὴν ὑπόστασιν . Καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς τὰς δύο οὐσίας καὶ φύσεις ἔσχεν ἀτρέπτους καὶ ἀκε-ραῖους , τὴν θεότητα καὶ τὴν ἀνθρωπότητα ἐν μιᾷ ὑποστάσει , Θεὸς τέλειος καὶ ἄνθρωπος τέλειος γνωρι-ζόμενος . Καὶ διὰ τοῦτο δύο φύσεις ἐν μιᾷ ὑποστάσει ὁμολογοῦμεν τὴν σάρκωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ .
Lemmas: 8 . τις λέγω φύσις ; Φύσις λέγω , διά ὁ περιοικέω καί ἔρχομαι , ὥσπερ καί οὐσία , ὡς εἰμί καί ἐν ἀλήθεια γνωρίζω . Φύσις πάλιν λέγω , διά ὁ φύω καί βλαστάνω . Φύσις καί οὐσία καί γένος καί μορφή ἐν εἰμί . πρόσωπον δέ καί χαρακτήρ καί ὑπόστασις καί ἴδιος καί ἄτομος ἐν καί αὐτός ὑπάρχω . ἄλλος γάρ φύσις καί ἄλλος ὑπόστασις . ἐάν οὖν λέγω σύ τις ὅτι ἐπί ὁ θεότης πόσος φύσις ὁμολογέω ; λέγω εἷς , ὑπόστασις δέ τρεῖς . ἐάν δέ λέγω σύ ἐπί ὁ ἔνσαρκος οἰκονομία , πόσος φύσις ὁμολογέω ; λέγω δύο · εἷς δέ ὁ ὑπόστασις . καί γάρ ὁ Χριστός ὁ δύο οὐσία καί φύσις ἔχω ἄτρεπτος καί ακέραιος , ὁ θεότης καί ὁ ἀνθρωπότης ἐν εἷς ὑπόστασις , θεός τέλειος καί ἄνθρωπος τέλειος γνωρίζω . καί διά οὗτος δύο φύσις ἐν εἷς ὑπόστασις ὁμολογέω ὁ σάρκωσις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός καί θεός .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0276.3
Ἐπὶ δὲ τῆς θεολογίας μίαν φύσιν ὁμολογοῦμεν τῆς ἁγίας Τριάδος , τρεῖς δὲ ὑποστάσεις . Καὶ γὰρ Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα τὸ μία φύσις ἐστι , καὶ μία οὐσία , καὶ μία ἐξουσία , καὶ βασιλεία , καὶ δύναμις · τρεῖς δὲ ὑποστάσεις , καὶ τρεῖς χα-ρακτῆρες , καὶ τρία πρόσωπα · τοὔτεστι Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα ἅγιον . Μία θεότης ἐστὶν ἐν τρισὶ προσώποις γνωριζομένη .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ θεολογία εἷς φύσις ὁμολογέω ὁ ἅγιος Τριάς , τρεῖς δέ ὑπόστασις . καί γάρ Πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα ὁ εἷς φύσις εἰμί , καί εἷς οὐσία , καί εἷς ἐξουσία , καί βασίλειος , καί δύναμις · τρεῖς δέ ὑπόστασις , καί τρεῖς χαρακτήρ , καί τρεῖς πρόσωπον · τουτέστι Πατήρ καί υἱός καί πνεῦμα ἅγιος . Μία θεότης εἰμί ἐν τρεῖς πρόσωπον γνωρίζω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0276.4
Δέον οὖν καθολικώτερον εἰπεῖν τί ἐστιν οὐσία , καὶ τί ἐστιν ὑπόστασις . Ἡ μὲν οὐσία , καὶ τὸ γένος , καὶ ἡ φύσις , καὶ ἡ μορφή , ὡς εἴρηται , μία ἐστι · τὸ δὲ πρόσωπον καὶ ὁ χαρακτὴρ καὶ ἡ ὑπόστασις , καὶ τὸ ἄτομον , καὶ τὸ ἴδιον , ἐν ἐστι . Καὶ γὰρ ἡ φύσις δύ-ναται ἔχειν ἐν ἑαυτῇ πλείους τὰς ὑποστάσεις . Καὶ γὰρ οἱ ἄνθρωποι , ἐξ ἑνὸς σώματος ὄντες καὶ μιᾶς ψυχῆς πάντες , μία ἐσμεν φύσεως καὶ οὐσίας . Ὑπο-στάσεις δὲ πολλαί . Καὶ γὰρ ὑπόστασις διὰ τοῦτο λέ-γεται , ἀπὸ τοῦ στῆχειν τῇ οὐσίᾳ .
Lemmas: δέος οὖν καθολικός λέγω τίς εἰμί οὐσία , καί τίς εἰμί ὑπόστασις . ὁ μέν οὐσία , καί ὁ γένος , καί ὁ φύσις , καί ὁ μορφή , ὡς λέγω , εἷς εἰμί · ὁ δέ πρόσωπον καί ὁ χαρακτήρ καί ὁ ὑπόστασις , καί ὁ ἄτομος , καί ὁ ἴδιος , ἐν εἰμί . καί γάρ ὁ φύσις δύναμαι ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πολύς ὁ ὑπόστασις . καί γάρ ὁ ἄνθρωπος , ἐκ εἷς σῶμα ο καί εἷς ψυχή πᾶς , εἷς εἰμί φύσις καί οὐσία . Ὑπόστασις δέ πολύς . καί γάρ ὑπόστασις διά οὗτος λέγω , ἀπό ὁ στήκω ὁ οὐσία .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0276.5
Καὶ ἡ μὲν φύσις καὶ ἡ οὐσία λέγεται καθολική , ἡ δὲ ὑπόστασις μερική . Καθολικὸν δὲ λέγεται τὸ καθ-όλου πάντα περιλαμβάνον καὶ περιέχον · μερικὸν δὲ τὸ ἔχον μέρος τι οὐσίας . Οἷον , ἐὰν εἴπῃς , Ὁ ἄν-θρωπος , ἰδοὺ εἴπας πάντα ἄνθρωπον · καθολικὸν γὰρ ἐστι τοῦτο καὶ οὐσιώδες , καὶ πάντες ἄνθρωποι λέγον-ται , καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας εἰσίν . Εἰ δὲ εἴπῃς , Ὁ Πέ-τρος καὶ ὁ Παῦλος ἢ ὁ Ἰωάννης , τότε ἕνα ἄνθρωπον ἐσθιμανας , ὅτι μερικὸν ἐστι τοῦτο . Τὸ γὰρ κοινόν ἐστι , ἐὰν εἴπῃς , Ὁ ἄνθρωπος , ἐπειδὴ πάντες οἱ ἄν-θρωποι ὀνοάζονται . Τὸ δὲ μερικὸν ἐστὶ ἑκάστου τὸ ὄνομα . Ἀρμόζει καὶ τοῦτο τὸν θέλοντα γνῶναι τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν , ἵνα γινώσκῃ , ποῖόν ἐστι τὸ μερικόν , καὶ ποῖον καθόλου . Οὐ γὰρ μόνον ἐπ’ ἀνθρώ-πων , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ παντὸς πράγματος , οὐρανίων καὶ ἐπαγείων , τοῦτο ἐστὶν εὑρεῖν . Καὶ εἰπώμεν φανερώ-τερον · ἀνάγκη γὰρ εἶσι ταῦτα τοῖς μέλλουσιν ἐκ-ζητεῖν . Λέγομεν δὲ οὕτως . Ἐὰν εἴπῃς , Ὁ ἄγγελος , δλὴν τὴν οὐσίαν τῶν ἀγγέλων ἐσθιμανας · κοινὸν γὰρ ἐστι τοῦτο τὸ ὄνομα τῶν ἀγγέλοις καὶ οὐσιώδες ,
Lemmas: καί ὁ μέν φύσις καί ὁ οὐσία λέγω καθολικός , ὁ δέ ὑπόστασις μερικός . καθολικός δέ λέγω ὁ κάθολος πᾶς περιλαμβάνω καί περιέχω · μερικός δέ ὁ ἔχω μέρος τίς οὐσία . οἷος , ἐάν λέγω , ὁ ἄνθρωπος , ἰδού λέγω πᾶς ἄνθρωπος · καθολικός γάρ εἰμί οὗτος καί ουσιώδης , καί πᾶς ἄνθρωπος λέγω , καί ὁ αὐτηες͂ς οὐσία εἰμί . εἰμί δέ λέγω , ὁ Πέτρος καί ὁ Παῦλος ἢ ὁ Ἰωάννης , τότε εἷς ἄνθρωπος ἐσθίω , ὅτι μερικός εἰμί οὗτος . Τέ γάρ κοινός εἰμί , ἐάν λέγω , ὁ ἄνθρωπος , ἐπεί πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὄνομαι . Τέ δέ μερικός εἰμί ἕκαστος ὁ ὄνομα . ἁρμόζω καί οὗτος ὁ ἐθέλω γιγνώσκω ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις , ἵνα γιγνώσκω , ποῖος εἰμί ὁ μερικός , καί ποῖος καθόλου . οὐ γάρ μόνος ἐπί ἄνθρωπος , ἀλλά καί ἐπί πᾶς πρᾶγμα , οὐράνιος καί ἐπαγείων , οὗτος εἰμί εὑρίσκω . καί εἶπον φανερός · ἀνάγκη γάρ ἔρχομαι οὗτος ὁ μέλλω ἐκζητέω . λέγω δέ οὕτως . ἐάν λέγω , ὁ ἄγγελος , δή ὁ οὐσία ὁ ἄγγελος ἐσθίω · κοινός γάρ εἰμί οὗτος ὁ ὄνομα ὁ ἄγγελος καί ουσιώδης ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0278.1
φιλάζων . Πάντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι φιλοῦσι τὴν ζωὴν , καὶ τὸ ὁρᾶν τὸ φῶς . Ἰδοὺ καὶ τὸ κοινὸν θέλημα . Εἰσὶ δὲ καὶ ἕτερα θελήματα ἐν ἡμῖν , ἃπερ καλοῦνται γνωμικά . Ἄλλος μὲν γὰρ ἄνθρωπος θέλει ἰδιάζειν , ἄλλος γεωργεῖν · καὶ ἄλλος μὲν πλεῖν , ἄλλος δὲ ἀναπαύεσθαι , καὶ ἄλλος ὀδεύειν , ἄλλος γρηγορεῖν , καὶ ἄλλος ὑπνοῦν , καὶ οἱ λοιποὶ ὁμοίως · πολλὰ γνωμικὰ θελήματα ἔχομεν οἱ ἄνθρωποι . Ἐν δὲ φυσικὸν θέλημα ἔχομεν πάντες , τὸ ἀγαπᾶν τὴν ζωὴν , ἥτοι τὴν ἀθανασίαν , ἣν ἐλάβομεν ἐξ ἀρχῆς .
Lemmas: φιλάζω . Παντές γάρ ὁ ἄνθρωπος φιλέω ὁ ζωή , καί ὁ ὁράω ὁ φάος . ἰδέ καί ὁ κοινός θέλημα . Εἰσί δέ καί ἕτερος θέλημα ἐν ἐγώ , ὅς καλέω γνωμικός . ἄλλος μέν γάρ ἄνθρωπος ἐθέλω ἰδιάζω , ἄλλος γεωργέω · καί ἄλλος μέν πλέω , ἄλλος δέ ἀναπαύω , καί ἄλλος ὁδεύω , ἄλλος γρηγορέω , καί ἄλλος ὑπνόω , καί ὁ λοιπός ὅμοιος · πολύς γνωμικός θέλημα ἔχω ὁ ἄνθρωπος . ἐν δέ φυσικός θέλημα ἔχω πᾶς , ὁ ἀγαπάω ὁ ζωή , ἤτοι ὁ ἀθανασία , ὅς λαμβάνω ἐκ ἀρχή .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0278.2
III Τί λέγεται ἰδίωμα .
Lemmas: III Τι λέγω ἰδίωμα .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0278.3
Ἰδίωμα λέγεται διὰ τὸ ἴδια εἶναι ἃμα · ἀχώριστοι γὰρ εἰσι τῶν φύσεων καὶ τῶν ὑποστάσεων αἱ αὐτῶν ἰδιότητες . Ἰδίωμά ἐστι τὸ ἐν τινὶ φύσει ἰδικῶς γνωριζόμενον καὶ ἐν ἑτέρᾳ μὴ εὑρισκόμενον . Οἷον τί λέγω · Ἐν τῷ Θεῷ ἐστι τὸ προαἰώνιον , τὸ ἀκτίστον , τὸ ἀπερίγραπτον , ἃτινα οὐχ ὑπάρχουσιν ἐν ἄλλῃ οἵᾳ δήποτε οὐσίᾳ . Ἰδίωμά ἐστι τοῖς ἀγγέλοις τὸ ἀπαθὲς καὶ ἀθάνατον , τὸ ὁμολογιχόν , τὸ ἀσέγγυτον . Ἰδίωμά δὲ ἀνθρώπου κυρίως τὸ σύνθετον ἐκ θνητῆς καὶ ἀθανάτου φύσεως , ἐν ἄλλᾳ οἵᾳ δήποτε οὐσίᾳ μὴ γνωριζόμενον . Καὶ ταῦτα μὲν εἰσι φυσικὰ ἰδιώματα · ἕτερα μὲν ὑποτακτικά , οἷον λευκότης , μελάνια , μακρότης , χολοδότης , γλαυκότης , γοργότης , νωθρότης , καὶ τὰ ὁμοια ἃπερ οὐκ ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις εὑρίσκονται . Οὐ γὰρ πάντες οἱ ἄνθρωποι γοργοί , οὐδὲ πάντες ἕανθοι . Τὰ δὲ φυσικὰ ἰδιώματα ἐξ ἴσου καὶ ἐν παντὶ τῷ εἴδει εὑρίσκονται · πάντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι βροτοὶ ὁμοίως εἰσὶ , καὶ θνητοί , λογικοί , πλατυδύνοι , ὀρθοπεριπτητικοί . Εἰσὶ δὲ καὶ ἕτερα , ἃπερ οὐ λέγονται κυρίως ἰδιώματα , ἀλλὰ συμβεβηκότα . Ταῦτα δὲ γίνονται καὶ ἀπογίνονται · οἷον ἡ νηπιότης , ἡ ὑγεία , ἡ νόσος , ἡ θερμότης , ἡ ψυχρότης · καὶ ἃ πλῆθος πᾶν τὸ παραλλαγῆναι δυνάμενον συμβεβηχὲς λέγεται .
Lemmas: ἰδίωμα λέγω διά ὁ ἴδιος ἔρχομαι ἡμέτερος · ἀχώριστος γάρ εἰμί ὁ φύσις καί ὁ ὑπόστασις ὁ αὐτός ἰδιότης . ἰδίωμα εἰμί ὁ ἐν τις φύσις ἰδικῶς γνωρίζω καί ἐν ἕτερος μή εὑρίσκω . οἷος τίς λέγω · ἐν ὁ θεός εἰμί ὁ προαιώνιος , ὁ ἄκτιστος , ὁ ἀπερίγραπτος , ὅστις οὐ ὑπάρχω ἐν ἄλλος οἷος δήποτε οὐσία . ἰδίωμα εἰμί ὁ ἄγγελος ὁ ἀπαθής καί ἀθάνατος , ὁ ὁμολογιχόν , ὁ ασεγγυος . ἰδίωμα δέ ἄνθρωπος κυρίως ὁ σύνθετος ἐκ θνητός καί ἀθάνατος φύσις , ἐν ἄλλος οἷος δήποτε οὐσία μή γνωρίζω . καί οὗτος μέν εἰμί φυσικός ἰδίωμα · ἕτερος μέν ὑποτακτικός , οἷος λευκότης , μελάνι , μακρότης , χολοδοτος , γλαυκότης , γοργότης , νωθρότης , καί ὁ ὅμοιος ὅς οὐ ἐν πᾶς ἄνθρωπος εὑρίσκω . οὐ γάρ πᾶς ὁ ἄνθρωπος γοργός , οὐδέ πᾶς ἄνθος . Τά δέ φυσικός ἰδίωμα ἐκ ἴσος καί ἐν πᾶς ὁ εἶδος εὑρίσκω · πᾶς γάρ ὁ ἄνθρωπος βροτός ὅμοιος εἰμί , καί θνητός , λογικός , πλατυδυο , ορθοπεριπτητικος . εἰμί δέ καί ἕτερος , ὅς οὐ λέγω κυρίως ἰδίωμα , ἀλλά συμβαίνω . Ταΰς δέ γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι · οἷος ὁ νηπιότης , ὁ ὑγεία , ὁ νόσος , ὁ θερμότης , ὁ ψυχρότης · καί ὅς πλῆθος πᾶς ὁ παραλλάσσω δύναμαι συμβαίνω λέγω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0278.4
IV Περὶ ἐνεργείας .
Lemmas: IV περι ἐνέργεια .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0278.5
Ἐνέργειά ἐστι , καθά φησιν ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης , ἡ φυσικὴ ἑκάστου δύναμις τε καὶ κίνησις . Καὶ γὰρ ἑκάστον οὐσιώδες ἔχει τὴν ἑαυτοῦ ἐνέργειαν · οἷον τὰ νοερὰ τὴν νόησιν , τὰ αἰσθητικὰ τὴν αἴσθησιν , τὰ κινητὰ τὴν κίνησιν , τὰ πτεινὰ τὴν πτῶσιν , τὰ νηκτὰ τὴν νῆξιν , τὰ βλαστικὰ τὴν βλάστησιν , τὰ ἐρπυστικὰ τὴν ἔρπυσιν , τὰ φωτιστικὰ τὴν ἔλλαμψιν , τὰ γεννητικὰ τὴν γέννησιν · ἃπερ πάλιν , ἀναρρωμένης τῆς ἐνεργείας , ἀναρρεῖται καὶ ἀπολλύται καὶ ἡ αὐτοῦ φύσις . Ἀναρρωμένης γὰρ τῆς πτῶσεως , σβέννυται τὸ πῦρ · ἀναρρωμένης τῆς κινήσεως τοῦ ζῴου , ἀπόλλυται ζῷον · ἀναρρωμένης τῆς νοήσεως , ἀπόλλυται τὸ νοερόν τῆς ψυχῆς καὶ τὸ λογικὸν αὐτῆς . Τὸ δὲ παράδοξον , ὅτι καὶ τινες διάφοροι φύσεις στεροῦνται τῶν φυσικῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν , ἕτερας ἐνεργείας εἰχούσας . Οἷον ὁ λίθος καὶόμενος , καὶ ἀπόλλυσι τὴν φυσικὴν ἐνέργειαν . καὶ γίνεται
Lemmas: ἐνέργεια εἰμί , καθά φημί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσα , ὁ φυσικός ἕκαστος δύναμις τε καί κίνησις . καί γάρ ἕκαστος ουσιώδης ἔχω ὁ ἑαυτοῦ ἐνέργεια · οἷος ὁ νοερός ὁ νόησις , ὁ αἰσθητικός ὁ αἴσθησις , ὁ κινητός ὁ κίνησις , ὁ πτηνός ὁ πτῶσις , ὁ νηκτός ὁ νῆξις , ὁ βλαστικός ὁ βλάστησις , ὁ ἐρπυστικὰ ὁ ἕρπυσις , ὁ φωτιστικός ὁ ἔλλαμψις , ὁ γεννητικός ὁ γέννησις · ὅς πάλιν , αναρρωμένος ὁ ἐνέργεια , ἀναρρέω καί ἀπόλλυμι καί ὁ αὐτός φύσις . αναρρωμένος γάρ ὁ πτῶσις , σβέννυμι ὁ πῦρ · αναρρωμένος ὁ κίνησις ὁ ζῷον , ἀπόλλυμι ζῷον · αναρρωμένος ὁ νόησις , ἀπόλλυμι ὁ νοερός ὁ ψυχή καί ὁ λογικός αὐτηες͂ς . Τέ δέ παράδοξος , ὅτι καί τις διάφορος φύσις στερέω ὁ φυσικός ἐνέργεια αὐτός , ἕτερος ἐνέργεια ἔχω . οἷος ὁ λίθος καίω , καί ἀπόλλυμι ὁ φυσικός ἐνέργεια . καί γίγνομαι
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0279.2
V . Perì ἕνωσεως .
Lemmas: V . Perì ἕνωσις .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0279.3
Τί ἐστιν ἕνωσις ; καὶ ποσαχῶς νοεῖται ἡ ἕνωσις ; Ἕνωσις μὲν ἐστὶν διεστῶτων πραγμάτων κοινωνικὴ συνδρομή · ἕνωσις δὲ εἴρηται διὰ τὸ ἐνῶσαι , τοῦτέστι συνδήσαι καὶ μείξαι τὰ πράγματα . Πενταχῶς δὲ λέγεται ἡ ἕνωσις , συγχυτικὴ , διαιρετικὴ , σχετικὴ , θετικὴ , καὶ ἡ ἁγία ἕνωσις τοῦ Χριστοῦ , ἥτις ὑπὲρ ταῦτα καθ’ ὑπόστασιν εἴρηται . Καὶ ἕνωσις μὲν συγχυτικὴ λέγεται , ὡς ἡ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ὕδατος . Διααιρετικὴ δὲ , ὡς ἀνθρώπου πρὸς ἄνθρωπον . Σχετικὴ δὲ , ὡς χρυσοῦ πρὸς χρυσόν . Ἡ δὲ τοῦ Χριστοῦ ἕνωσις ὑπὲρ ταῦτα καθ’ ὑπόστασιν εἴρηται . Καθ’ ὑπόστασιν δὲ ἕνωσις ἐστιν ἡ αὐθὺπαρκτος ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς ἁγίας Θεοτόκου τῶν δύο φύσεων συνδρομή · οὔτε γὰρ τὸ σῶμα πρὸ τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπῆρχεν ἐκεῖ , οὔτε ἡ ψυχή · ἀλλὰ σάρξ ἅμα , καὶ Θεὸς Λόγος ἅμα . Σάρξ ἐμψυχος λογικὴ ἐν αὐτῷ ὑπῆρχεν , καθάπερ , ὡς ἐμοὶ δοκεῖ , καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας συλλήψεως , αὐθὺπαρκτος ἡ ψυχὴ συντρέχει τῷ σώματι . Οὔτε γὰρ σῶμα καθ’
Lemmas: τις εἰμί ἕνωσις ; καί ποσαχῶς νοέω ὁ ἕνωσις ; ένωση μέν εἰμί διίστημι πρᾶγμα κοινωνικός συνδρομή · ἕνωσις δέ λέγω διά ὁ νοέω , τουτέστι συνδέω καί μείγνυμι ὁ πρᾶγμα . πενταχῶς δέ λέγω ὁ ἕνωσις , συγχυτικός , διαιρετικός , σχετικός , θετικός , καί ὁ ἅγιος ἕνωσις ὁ Χριστός , ὅστις ὑπέρ οὗτος κατά ὑπόστασις λέγω . καί ἕνωσις μέν συγχυτικός λέγω , ὡς ὁ ὁ οἶνος καί ὁ ὕδωρ . Διααιρετικὴ δέ , ὡς ἄνθρωπος πρός ἄνθρωπος . σχετικός δέ , ὡς χρυσός πρός χρυσός . ὁ δέ ὁ Χριστός ἕνωσις ὑπέρ οὗτος κατά ὑπόστασις λέγω . κατά ὑπόστασις δέ ἕνωσις εἰμί ὁ αὐθύπαρκτος ἐν ὁ μήτρα ὁ ἅγιος Θεοτόκος ὁ δύο φύσις συνδρομή · οὔτε γάρ ὁ σῶμα πρό ὁ θεός Λόγος ὑπάρχω ἐκεῖ , οὔτε ὁ Ψυχή · ἀλλά σάρξ ἅμα , καί θεός Λόγος ἅμα . σάρξ έμψυχος λογικός ἐν αὐτός ὑπάρχω , καθά , ὡς ἐγώ δοκέω , καί ἐπί ὁ ἡμέτερος σύλληψις , αὐθύπαρκτος ὁ ψυχή συντρέχω ὁ σῶμα . οὔτε γάρ σῶμα κατά
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0280.1
αὐτὸ συνίσταται , οὔτε ἡ ψυχὴ προῦπάρχει τοῦ σώματος , προτύπωσις οὖσα τῆς ἑνώσεως τοῦ Κυρίου .
Lemmas: αὐτός συνίστημι , οὔτε ὁ ψυχή προϋπάρχω ὁ σῶμα , προτύπωσις εἰμί ὁ ἕνωσις ὁ κύριος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0280.2
VI . Περὶ ὁμοούσιον .
Lemmas: VI . περι ὁμοούσιος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0280.3
Τί ἐστιν ὁμοούσιον , καὶ κατὰ τί εἴρηται ὁμοούσιον ; καὶ ὅσαχῶς τὸ ὁμοούσιον ; Ὁμοούσιόν ἐστι , τὸ τῆς αὐτῆς οὐσίας καὶ ἐνεργείας ἀπαραλλάκτως ὑπάρχον . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο λέγεται ὁμοούσιον , ὅτι τὴν αὐτὴν οὐσίαν καὶ δύναμιν κέκτηται . Πενταχῶς δὲ εἴρηται ὁμοούσιον καὶ ὁμογενές , καὶ συγγενές , καὶ ὁμοφυές , καὶ ὁμόφυλον . Ὁμοούσιον δὲ ἐστι , τὸ ἓν ἐν τῇ αὐτῇ οὐσίᾳ , ἔχον δὲ τινα διαφοράν , οἷον λίθος σκληρός , καὶ λίθος σκληρός · εἰσὶ δὲ ὁμοούσιοι , tout - ἐστι μιᾶς οὐσίας . Ἔστι δὲ καὶ ξύλον φοίνικος , καὶ ξύλον ἐβένου · ὁμοῖος καὶ σάρξ καμήλου , καὶ σάρξ ἰχθύος . Ταῦτα δὲ λέγονται ὁμοούσια , ὅτι τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐστίν . Ἄσπερ πάντες οἱ ἄνθρωποι τῆς μιᾶς οὐσίας εἰσίν · ἔχουσι δὲ διαφοράν · τὸ εἶναι , ἕτερος μακρός , καὶ ἕτερος χολώδης · ἄλλος δυνατός , καὶ ἄλλος παλαίωτος . Ἄλλ’ ὅμως μιᾶς οὐσίας εἰσί , ψυχῆς λέγω καὶ σώματος . ἑτερούσιον δὲ λέγεται , τὸ ἐτέρας οὐσίας ὑπάρχον , καὶ μηδὲν τῷ ἑτέρῳ προσοίκον , ἀλλὰ παντελῶς ἀλλοτριον καὶ κατὰ πάντα τρόπον ἐκείνου ἀνόμοιον , οἷον ὕδωρ καὶ πῦρ · ἄλλῃ γὰρ οὐσία τοῦ πυρός , καὶ ἄλλῃ τοῦ ὕδατος . Καὶ διὰ τοῦτο ἑτερούσιον λέγεται , ὅτι ἑτεροφυές καὶ ἄλλογενές ὑπάρχει · ὥσπερ ἄνθρωπος καὶ Θεός , καὶ ἄγγελος , καὶ πηλός , καὶ ἥλιος , καὶ χλόη . Ταῦτα γὰρ κατὰ πάντα τρόπον ἀνόμοιά εἰσι πρὸς ἄλληλα , διὰ τοῦτο καὶ ἑτερούσια λέγονται · ὡσεὶ διὰ τὸ μὴ μετέχειν ἕτερον τῆς οὐσίας τοῦ ἑτέρου · ἄλλῃ μὲν ἐκείνου , ἑτέρου δὲ ἄλλῃ , καθὼς εἴρηται .
Lemmas: τις εἰμί ὁμοούσιος , καί κατά τίς λέγω ὁμοούσιος ; καί ὅσος ὁ ὁμοούσιος ; ὁμοούσιος εἰμί , ὁ ὁ αὐτηες͂ς οὐσία καί ἐνέργεια ἀπαράλλακτος ὑπάρχω . καί γάρ διά οὗτος λέγω ὁμοούσιος , ὅτι ὁ αὐτός οὐσία καί δύναμις κτάομαι . πενταχῶς δέ λέγω ὁμοούσιος καί ὁμογενής , καί συγγενής , καί ὁμοφυής , καί ὁμόφυλος . ὁμοούσιος δέ εἰμί , ὁ εἷς ἐν ὁ αὐτός οὐσία , ἔχω δέ τις διαφορά , οἷος λίθος σκληρός , καί λίθος σκληρός · εἰμί δέ ὁμοούσιος , tout - εἰμί εἷς οὐσία . εἰμί δέ καί ξύλον φοῖνιξ , καί ξύλον ἔβενος · ὅμοιος καί σάρξ κάμηλος , καί σάρξ ἰχθύς . Ταΰς δέ λέγω ὁμοούσιος , ὅτι ὁ αὐτηες͂ς οὐσία εἰμί . Ἄσπερ πᾶς ὁ ἄνθρωπος ὁ εἷς οὐσία εἰμί · ἔχω δέ διαφορά · ὁ ἔρχομαι , ἕτερος μακρός , καί ἕτερος χολώδης · ἄλλος δυνατός , καί ἄλλος παλαῖος . ἄλλος ὅμως εἷς οὐσία εἰμί , ψυχή λέγω καί σῶμα . ἑτερούσιος δέ λέγω , ὁ ἕτερος οὐσία ὑπάρχω , καί μηδείς ὁ ἕτερος πρόσοικος , ἀλλά παντελής ἀλλότριος καί κατά πᾶς τρόπος ἐκεῖνος ἀνόμοιος , οἷος ὕδωρ καί πῦρ · ἄλλῃ γάρ οὐσία ὁ πῦρ , καί ἄλλῃ ὁ ὕδωρ . καί διά οὗτος ἑτερούσιος λέγω , ὅτι ἑτεροφυής καί αλλογενής ὑπάρχω · ὥσπερ ἄνθρωπος καί θεός , καί ἄγγελος , καί πηλός , καί ἥλιος , καί χλόη . Ταΰς γάρ κατά πᾶς τρόπος ἀνόμοιος εἰμί πρός ἀλλήλων , διά οὗτος καί ἑτερουσία λέγω · ὡσεί διά ὁ μή μετέχω ἕτερος ὁ οὐσία ὁ ἕτερος · ἄλλῃ μέν ἐκεῖνος , ἕτερος δέ ἄλλῃ , καθώς λέγω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0280.4
VII . Περὶ ψυχῆς καὶ νοός .
Lemmas: VII . περι ψυχή καί νόος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0280.5
Δισσῶς λέγεται ἡ ψυχή , μία μὲν ἡ ἄλογος , ἥτις ἐστὶ τῶν κτηνῶν · ἑτέρα δὲ ἡ λογική , ἥτις ἐστὶ τῶν ἀνθρώπων . Καὶ ἡ μὲν τῶν κτηνῶν , ἐκ τῆς ἔλαθεν τὴν δημιουργίαν κατὰ Θεοῦ πρόσταξιν , ὡς ἡ θεία λέγει Γραφή · « Καὶ εἶπεν ὁ Θεός · Ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ἑρπετὰ ψυχῶν ζῴων . » Ἄστε τὰ ζῷα ἐκ τῆς γῆς ἔλαδον τὴν ψυχήν . Διὰ τοῦτο πρὸς τὰ γήινα μόνον ἔχουσι τὴν ὀρμὴν καὶ πᾶσαν τὴν ὀρεξίν , καὶ οὐ φρονοῦσι τὰ ἄνω . Πῶς δὲ ἐγένετο ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐκ τῆς γῆς εἴπομεν . Ἔδωκεν ἡ γῆ κατὰ πρόσταξιν Θεοῦ σάρκα τοῖς κτήνεσιν · ἡ δὲ σάρξ πεποίηκεν αἷμα . Τὸ δὲ αἷμα γέγονε ψυχὴ κτηνώδης τῷ ζῷῳ , ὥστε πάλιν θνήξαντος τοῦ ζῴου , τὸ αἷμα πεπηγὸς εἰς σάρκα μεταβάλλεται . Ἡ δὲ σάρξ φθαρείσα , πάλιν ἀναλυομένη , γίνεται γῆ . Καὶ διὰ τοῦτο ἀγνοοῦσι , καὶ οὐ φρονοῦσι τὰ ἄνω . Ὁ δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῆς θείας ἐμπνεύσεως ἔσχηκε τὴν ψυχήν , διὰ τοῦτο καὶ τὰ θεία ἐπιγινώσκει , καὶ τὰ ἄνω διώκει , καὶ τὰ οὐράνια νοεῖ , καὶ λογικὸς ὑπάρχει καὶ ἔννοος . Ἄλλὰ μηδεὶς ὑπονοείτω , ὅτι τὸ πνεῦμα , ὅπερ ἐνεφύσησεν ὁ Θεὸς ἐν τῷ ἀνθρώπῳ , ἐκεῖνο ἐγένετο ψυχή · μὴ γένοιτο · ἀλλὰ τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο ψυχὴν ἐδημιούργησεν . Εἰ γὰρ
Lemmas: δισσός λέγω ὁ Ψυχή , εἷς μέν ὁ ἄλογος , ὅστις εἰμί ὁ κτῆνος · ἕτερος δέ ὁ λογικός , ὅστις εἰμί ὁ ἄνθρωπος . καί ὁ μέν ὁ κτῆνος , ἐκ ὁ λανθάνω ὁ δημιουργία κατά θεός πρόσταξις , ὡς ὁ θεῖος λέγω Γραφή · « καί λέγω ὁ θεός · ἐξάγω ὁ γῆ ἑρπετόν ψυχή ζῷον . » Ἄστυ ὁ ζῷον ἐκ ὁ γῆ ἐλαύνω ὁ ψυχή . Ζεύς οὗτος πρός ὁ γήϊνος μόνος ἔχω ὁ ὁρμή καί πᾶς ὁ ὄρεξις , καί οὐ φρονέω ὁ ἄνω . Πῶς δέ γίνομαι ὁ ψυχή αὐτός ἐκ ὁ γῆ λέγω . δίδωμι ὁ γῆ κατά πρόσταξις θεός σάρκα ὁ κτῆνος · ὁ δέ σάρξ ποιέω αἷμα . Τέ δέ αἷμα γίγνομαι ψυχή κτηνώδης ὁ ζῷον , ὥστε πάλιν θνῄσκω ὁ ζῷον , ὁ αἷμα πήγνυμι εἰς σάρκα μεταβάλλω . ὁ δέ σάρξ φθείρω , πάλιν ἀναλύω , γίγνομαι γῆ . καί διά οὗτος ἀγνοέω , καί οὐ φρονέω ὁ ἄνω . ὁ δέ ἄνθρωπος ἐκ ὁ θεῖος ἔμπνευσις ἔχω ὁ ψυχή , διά οὗτος καί ὁ θεῖος ἐπιγιγνώσκω , καί ὁ ἄνω διώκω , καί ὁ οὐράνιος νοέω , καί λογικός ὑπάρχω καί ἔννοος . ἀλλά μηδείς ὑπονοέω , ὅτι ὁ πνεῦμα , ὅς ἐμφυσάω ὁ θεός ἐν ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖνος γίνομαι Ψυχή · μή γίγνομαι · ἀλλά ὁ πνεῦμα ἐκεῖνος ψυχή δημιουργέω . εἰμί γάρ
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0281.2
VIII . Περὶ φθαρτοῦ .
Lemmas: VIII . περι φθαρτός .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0281.3
Τί ἐστι φθαρτόν ; καὶ κατὰ τί εἴρηται φθαρτόν ; καὶ ὁσάχως εἴρηται φθαρτόν ·
Lemmas: τις εἰμί φθαρτός ; καί κατά τίς λέγω φθαρτός ; καί ὁσάχως λέγω φθαρτός ·
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.1
Καὶ εἴρηται μὲν φθαρτὸν διττῶς , σωματικῶς καὶ ψυχικῶς . Καὶ ψυχικῶς μὲν , ὅταν τις ἁμαρτάνῃ , λέγεται εἶναι διεφθαρμένος , καθὼς λέγει ἡ Γραφή · « Διεφθάρησαν καὶ ἐδδελύγησαν ἐν ἀνομίαις · » σωματικῶς δὲ λέγεται τρισῶς · φθορά , διαφθορά καὶ καταφθορά . Καὶ φθορὰ μὲν λέγεται τὸ χωρισθῆναι μόνον τὴν ψυχὴν ἐκ τοῦ σώματος καὶ ἀποθανεῖν · διαφθορὰ δὲ ἐστιν , ὅταν τὸ σῶμα βρωθῇ ὑπὸ τῶν σκωλήκων , καὶ μόνα καταλειφθῶσι τὰ ὀστᾶ . Καταφθορὰ λέγεται , ὅταν σαπῶσι καὶ αὐτὰ τὰ ὀστᾶ , καὶ διαπανηθῶσι , καὶ εἰς μὴ ὧν χωρήσωσι παντελῶς . Τοῦτο γὰρ λέγομεν καὶ περὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ὅτι φθορὰν μόνην ἐδέξατο · τοὔστιν θάνατον . Διαφθορὰν δὲ ἢ καταφθορὰν τὸ πανάγιον αὐτοῦ σῶμα ὡλως οὐκ ἐδέξατο , ἀνέστη δὲ τριήμερος πρωτότοκος γενόμενος ἐκ τῶν νεκρῶν .
Lemmas: καί λέγω μέν φθαρτός δισσός , σωματικός καί ψυχικός . καί ψυχικός μέν , ὅταν τις ἁμαρτάνω , λέγω ἔρχομαι διαφθείρω , καθώς λέγω ὁ Γραφή · « διαφθείρω καί ἐδδελύγησαν ἐν ἀνομία · » σωματικός δέ λέγω τρισσός · φθορά , διαφθορά καί καταφθορά . καί φθορά μέν λέγω ὁ χωρίζω μόνος ὁ ψυχή ἐκ ὁ σῶμα καί ἀποθνῄσκω · διαφθορά δέ εἰμί , ὅταν ὁ σῶμα βιβρώσκω ὑπό ὁ σκώληξ , καί μόνος καταλείπω ὁ ὀστέον . καταφθορά λέγω , ὅταν σήπω καί αὐτός ὁ ὀστέον , καί διαπανηθῶσι , καί εἰς μή ὅς χωρέω παντελής . οὗτος γάρ λέγω καί περί ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅτι φθορά μόνος δέχομαι · ἔτος θάνατος . διαφθορά δέ ἢ καταφθορά ὁ πανάγιος αὐτός σῶμα ὡλως οὐ δέχομαι , ανέστη δέ τριήμερος πρωτότοκος γίγνομαι ἐκ ὁ νεκρός .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.2
IX Διὰ τί λέγεται πρωτότοκος ;
Lemmas: IX Ζεύς τίς λέγω πρωτότοκος ;
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.3
Διότι ἀνέστη πρῶτος ἐκ τοῦ ᾅδου , καθὼς καὶ ἡμεῖς μέλλομεν ἀνίστασθαι ἐν τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ . Καὶ ἐπεὶ ἀνέστη πρὸ ἐκείνου ὁ Λάζαρος καὶ τοῦ Ἰαείρου θυγάτηρ , καὶ ἄλλοι πολλοί , διὰ τί οὐκ ἐκλήθη τις ἐξ αὐτῶν πρωτότοκος ; Διότι ἐκεῖνοι ἀναστάντες ἐκ τῶν νεκρῶν πάλιν ἀπέθανον . Ὁ δὲ Χριστὸς , ἀναστὰς , οὐκ ἐπὶ ἀπέθανε . Καὶ ὅπερ ἐφ’ ἡμῶν γενήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει , τοῦτο γέγονε καὶ ἐπ’ αὐτοῦ . Πρῶτος γὰρ ἐκ τῶν νεκρῶν ἀνέστη τὴν ἐν ἀφθαρσίᾳ ἀνάστασιν , ἥς καὶ ἡμεῖς κατὰ τὸ μέλλον ἐλπίζομεν ἀπολαύσαθαι , ἣν μὴ διαδέξεται θάνατος .
Lemmas: διότι ανέστη πρῶτος ἐκ ὁ ᾍδης , καθώς καί ἐγώ μέλλω ἀνίστημι ἐν ὁ δεύτερος παρουσία . καί ἐπεί ανέστη πρό ἐκεῖνος ὁ Λάζαρος καί ὁ Ἰάειρος θυγάτηρ , καί ἄλλος πολύς , διά τίς οὐ καλέω τις ἐκ αὐτός πρωτότοκος ; διότι ἐκεῖνος ἀνίστημι ἐκ ὁ νεκρός πάλιν ἀποθνῄσκω . ὁ δέ Χριστός , ἀνίστημι , οὐ ἐπί ἀποθνῄσκω . καί ὅς ἐπί ἐγώ γίγνομαι ἐν ὁ ἀνάστασις , οὗτος γίγνομαι καί ἐπί αὐτός . Πρῶτος γάρ ἐκ ὁ νεκρός ανέστη ὁ ἐν ἀφθαρσία ἀνάστασις , ὅς καί ἐγώ κατά ὁ μέλλω ἐλπίζω ἀπολαύω , ὅς μή διαδέχομαι θάνατος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.4
X Τί ἐστι λόγος , καὶ ὁσαχῶς ὁ λόγος ;
Lemmas: X Τι εἰμί λόγος , καί ὁσαχῶς ὁ λόγος ;
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.5
Εἴρηται μὲν ὁ λόγος τριχῶς · λόγος ἐνούσιος , ὁ Θεὸς Λόγος , λόγος ἐνδιάθετος , ὁ τῶν ἀγγέλων , καὶ ὁ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ διανοίᾳ καλούμενος λόγος · καὶ ὁ προφορικός , ὁ διὰ τῆς γλώττης , ὃς λέγεται ἄγγελος νοήματος . Λόγος δὲ εἴρηται ἐκ τοῦ λέγειν .
Lemmas: εἶπον μέν ὁ λόγος τριχῶς · λόγος ἐνούσιος , ὁ θεός Λόγος , λόγος ἐνδιάθετος , ὁ ὁ ἄγγελος , καί ὁ ἐν ὁ ἡμέτερος διάνοια καλώ λόγος · καί ὁ προφορικός , ὁ διά ὁ γλῶττα , ὅς λέγω ἄγγελος νόημα . Λόγος δέ λέγω ἐκ ὁ λέγω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.6
XI Τί ἐστι Χριστιανός ;
Lemmas: XI Τι εἰμί Χριστιανός ;
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.7
Χριστιανὸς ἐστιν ἀληθινὸς οἶκος Χριστοῦ λογικός , ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς καὶ δογματῶν ὀρθῶν συνιστάμενος .
Lemmas: Χριστιανός εἰμί ἀληθινός οἶκος Χριστός λογικός , ἐν ἔργον ἀγαθός καί δόγμα ὀρθός συνίστημι .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.8
Αἱρετικὸς δὲ ἐστι συκοφάντης καὶ κατήγορος ἀληθείας . Αἵρεσις ἢ ψευδὴς ὑπόληψις τοῦ μὴ ὄντος .
Lemmas: αἱρετικός δέ εἰμί συκοφάντης καί κατήγορος ἀλήθεια . αἵρεσις ἢ ψευδής ὑπόληψις ὁ μή εἰμί .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.9
Ἀτρεπτὸν ἐστι τὸ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχον .
Lemmas: ἄτρεπτος εἰμί ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.10
Φυσικὸν ἐστι τὸ ἐν τῇ φύσει κείμενον , ἢ τὸ ἀληθῶς ἀληθῶς γνωριζόμενον .
Lemmas: Φυσικός εἰμί ὁ ἐν ὁ φύσις κεῖμαι , ἢ ὁ ἀληθῶς ἀληθῶς γνωρίζω .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.11
Παρὰ φύσιν ἐστιν , ὃ ὁ Θεὸς οὐχ οὕτως πεποίηκεν , ἢ ὅπερ ὡλως οὐ πεποίηκεν , οἷον ἐστὶν ἡ ἁμαρτία καὶ ὁ θάνατος .
Lemmas: παρά φύσις εἰμί , ὁ ὁ θεός οὐ οὕτως ποιέω , ἢ ὅς ὡλως οὐ ποιέω , οἷος εἰμί ὁ ἁμαρτία καί ὁ θάνατος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0282.12
Τρία φασὶ τὰ λαλούμενα ἐν ἀνθρώποις · τὸ κατὰ φύσιν , τὸ παρὰ φύσιν , καὶ τὸ ὑπὲρ φύσιν . Καὶ κατὰ φύσιν μὲν ἐστιν ὁ γάμος · παρὰ φύσιν ἡ πορνεία ·
Lemmas: τρία φημί ὁ λαλέω ἐν ἄνθρωπος · ὁ κατά φύσις , ὁ παρά φύσις , καί ὁ ὑπέρ φύσις . καί κατά φύσις μέν εἰμί ὁ γάμος · παρά φύσις ὁ πορνεία ·
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0283.1
ὑπὲρ φύσιν ἡ παρθενία . Καὶ πάλιν κατὰ φύσιν ὁ δικαίως συναγόμενος πλοῦτος · παρὰ φύσιν ἡ πλεονεξία · ὑπὲρ φύσιν ἡ ἀκτημοσύνη . Ὁμοίως πάλιν κατὰ φύσιν ἡ σύμμετρος τροφή · παρὰ φύσιν ἡ γαστριμαργία · ὑπὲρ φύσιν ἡ νηστεία . Ἀσαύτως πάλιν κατὰ φύσιν ἡ εἰρήνη · παρὰ φύσιν ἡ ταραχὴ · ὑπὲρ φύσιν ἡ πρὸς τοὺς ἐχθραίνοντας ἀγάπη . Καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ὁμοίως .
Lemmas: ὑπέρ φύσις ὁ παρθενία . καί πάλιν κατά φύσις ὁ δίκαιος συνάγω πλοῦτος · παρά φύσις ὁ πλεονεξία · ὑπέρ φύσις ὁ ἀκτημοσύνη . Ὅμοιος πάλιν κατά φύσις ὁ σύμμετρος τροφή · παρά φύσις ὁ γαστριμαργία · ὑπέρ φύσις ὁ νηστεία . ασαυος πάλιν κατά φύσις ὁ εἰρήνη · παρά φύσις ὁ ταραχή · ὑπέρ φύσις ὁ πρός ὁ ἐχθραίνω ἀγάπη . καί ἐν ὁ λοιπός ὅμοιος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0283.2
Ἐτυμολογία ἐστιν ἡ τῆς δυνάμεως τοῦ ὀνόματος ἀλήθους , ἐξ αὐτοῦ τοῦ νοῦς ἐρμηνευομένη · οἷον , Κατὰ τὴν εἰρήνην : Κατὰ τὸ ἡρεμεῖν τὸν νοῦν . Ὡσπερ πάλιν ταραχὴ , διὰ τὸ ἄζον χεῖσθαι · καὶ πλάνη κατὰ τὸ πλανάζειν τὸν νοῦν . Σωφροσύνη , ἡ ἀπὸ τοῦ σώα φρονεῖν , ἡ ἀπὸ τοῦ τὸ σώμα φρουρεῖν ἀπὸ βίου . Πορνεῖα ἢ διὰ τὸ πυροῦν τὴν νεότητα , ἢ διὰ τὸ πτροῦν , ἢ ὡς ἐκπυροῦν τὸν νοῦν , ἢ διὰ τὸ πόρρωθεν νεῦειν . Καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ὁμοίως .
Lemmas: ἐτυμολογία εἰμί ὁ ὁ δύναμις ὁ ὄνομα ἀληθής , ἐκ αὐτός ὁ Νοῦς ἑρμηνεύω · οἷος , Κατά ὁ εἰρήνη : κατά ὁ ἠρεμέω ὁ νόος . ὡς πάλιν ταραχή , διά ὁ ἆζος χέω · καί πλάνη κατά ὁ πλανάω ὁ νόος . Σωφροσύνη , ὁ ἀπό ὁ σῶς φρονέω , ὁ ἀπό ὁ ὁ σώμα φρουρέω ἀπό βίος . πορνεῖον ἢ διά ὁ πυρόω ὁ νεότης , ἢ διά ὁ πτροῦν , ἢ ὡς ἐκπυρόω ὁ νόος , ἢ διά ὁ πρόσωθεν νεύω . καί ἐν ὁ λοιπός ὅμοιος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0283.3
Τὸ σῶμα , ἔχον τὴν σύνθεσιν ἐκ τῶν στοιχείων , δέχεται καὶ διάλυσιν , καὶ ἀφανίζεται . Διὰ τοῦτο τὰ σώματα καὶ ἀνθρώπων καὶ ζῴων εὐφράρτα καὶ εὐθνητὰ τυγχάνει , ἐκ τεσσάρων συνεστῶχότα στοιχείων · λέγω δὲ γῆς καὶ ὕδατος , καὶ πυρός · καὶ ἀέρος . Καὶ αὐτὰ τὰ ἐκ τούτων συνεστηκότα ἀεὶ γίνονται καὶ ἀεὶ φθείρονται , τῆς τῶν στοιχείων διαλύσεως · συνθέσεως , καὶ ἑκάστου πρὸς τὸν ἴδιον ἀναλόντος τόπον . Αὐτὰ δὲ τὰ στοιχεία , ἀπλὰ τυγχάνοντα καὶ ἀσύνθετα , τὸ μόνιμον ἔχει , καὶ μέχρι τῆς συντελείας ἀδιάλυτον .
Lemmas: Τέ σῶμα , ἔχω ὁ σύνθεσις ἐκ ὁ στοιχεῖον , δέχομαι καί διάλυσις , καί ἀφανίζω . Ζεύς οὗτος ὁ σῶμα καί ἄνθρωπος καί ζῷον εὐφράρτα καί ευθνητος τυγχάνω , ἐκ τέσσαρες συνίστημι στοιχεῖον · λέγω δέ γῆ καί ὕδωρ , καί πῦρ · καί αέρας . καί αὐτός ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι ἀεί γίγνομαι καί ἀεί φθείρω , ὁ ὁ στοιχεῖον διάλυσις · σύνθεσις , καί ἕκαστος πρός ὁ ἴδιος ἀναλίσκω τόπος . αὐτός δέ ὁ στοιχεῖον , ἁπλόος τυγχάνω καί ἀσύνθετος , ὁ μόνιμος ἔχω , καί μέχρι ὁ συντέλεια ἀδιάλυτος .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0283.4
XII # Περὶ ψυχῆς .
Lemmas: XII # περι ψυχή .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0283.5
Περὶ δὲ ψυχῆς λέγομεν , ὅτι εἰσὶ πέντε πάθη ἐν αὐτῇ , ἃτινα ψυχικὰ πάθη καλοῦνται . Εἰσὶ δὲ ταῦτα , ὀργή , λύπη , φόβος , φροντίς , καὶ φθόνος . Ὁ οὖν φρόνιμον ἔχων τὸν λογισμὸν δύναται τούτων κρατεῖν . Ἡ ψυχὴ δὲ ὑπάρχει καθ' ἑαυτὴν θερμή , ὡς πῦρ καύμενον . Ὡς οὖν τὸ πῦρ τὰ βαλλόμενα εἰς λέβητα ἕψει , οὕτω καὶ ἡ πυρώδης ψυχὴ τὰ παραπεμπόμενα σιτία ἐν τῇ κοιλίᾳ λεπτύνει καὶ δαπανᾷ . Ψυχὴ γάρ , οὐ διὰ τὸ ψυχρὸν τὴν οὐσίαν εἶναι , καλεῖται , καθὼς τινες τῶν ἀπλουστερόν ἐνόμισαν · ἀλλὰ διὰ σθὸ ἐκ πολλῆς θερμότητος ἀναξηραίνειν αὐτὴν τὰ ὑγρά · ὡς ἐστι πληροφορηθῆναι καὶ ἐκ τῆς ἐνεργείας τοῦ ἡλίου . Θερμὸς γὰρ ὤν καὶ πυρώδης , πηλὸν ξηραίνει καὶ πᾶν ὑγρὸν ἀνιμάζει ( 55 ) . Ὅτι δὲ ἡ ψυχὴ θερμὴ ἐστι κατὰ φύσιν , παρὰδου καὶ ἐκ τῶν ἀποθνῃσκόντων . Ἡ γὰρ ὡρὰ ἡ ψυχὴ χωρισθῇ ἐκ τοῦ σώματος , πάντα τὰ μέλη ψυχρὰ καὶ χυσταλλώδη εὑρίσκονται , οὐδὲν ἧττον πάγου χειμερίου . Ἔως γὰρ ἔχει ἡ ψυχὴ τὴν τροφὴν εἰς ἀφθονίαν , θάλλει τὸ σῶμα καὶ ἀδύναται . Ὀπηνικά δὲ ἀπορήσει σιτίων , αὐτὸ τὸ σῶμα κατεσθίει καὶ φθείρει . Οὐ γὰρ δύναται τὸ σῶμα διενε τροφῆς ἀντέχειν πρὸς τὴν θερμότητα τῆς ψυχῆς , ὡσπερ οὐτὲ ἄγγετον χαλκοῦν , ἐστὼς ἐπὶ κλιβάνου , δύναται φέρειν ἄνευ ὕδατος τὴν σφοδρότητα τοῦ πυρός · ἐκπυροῦται γὰρ καὶ διαλύεται τέλος . Οὕτως οὖν καὶ ὁ λέβης τοῦ σώματος , μὴ ἔχων τὴν τροφήν ,
Lemmas: περι δέ ψυχή λέγω , ὅτι εἰμί πέντε πάθος ἐν αὐτός , ὅστις ψυχικός πάθος καλέω . Εἰσί δέ οὗτος , ὀργή , λύπη , φόβος , φροντίς , καί φθόνος . ὁ οὖν φρόνιμος ἔχω ὁ λογισμός δύναμαι οὗτος κρατέω . ὁ ψυχή δέ ὑπάρχω κατά ἑαυτοῦ θερμός , ὡς πῦρ καίω . ὡς οὖν ὁ πῦρ ὁ βάλλω εἰς λέβης ἕπομαι , οὕτως καί ὁ πυρώδης ψυχή ὁ παραπέμπω σιτίον ἐν ὁ κοιλία λεπτύνω καί δαπανάω . Ψυχή γάρ , οὐ διά ὁ ψυχρός ὁ οὐσία ἔρχομαι , καλέω , καθώς τις ὁ ἁπλόος νομίζω · ἀλλά διά σθὸ ἐκ πολύς θερμότης ἀναξηραίνω αὐτός ὁ ὑγρός · ὡς εἰμί πληροφορέω καί ἐκ ὁ ἐνέργεια ὁ ἥλιος . θερμός γάρ εἰμί καί πυρώδης , πηλός ξηραίνω καί πᾶς ὑγρός ἀνιμάζει ( 55 ) . Ὅτι δέ ὁ ψυχή θερμός εἰμί κατά φύσις , παραδίδωμι καί ἐκ ὁ ἀποθνῄσκω . ὁ γάρ ὥρα ὁ ψυχή χωρίζω ἐκ ὁ σῶμα , πᾶς ὁ μέλος ψυχρός καί χυσταλλώδη εὑρίσκω , οὐδείς κακός πάγος χειμέριος . ἔως γάρ ἔχω ὁ ψυχή ὁ τροφή εἰς ἀφθονία , θάλλω ὁ σῶμα καί ἀδύναμαι . ὁπηνίκα δέ ἀπορέω σιτίον , αὐτός ὁ σῶμα κατεσθίω καί φθείρω . οὐ γάρ δύναμαι ὁ σῶμα διαφέρω τροφή ἀντέχω πρός ὁ θερμότης ὁ ψυχή , ὡς οὔτε ἄγω χάλκεος , ἵστημι ἐπί κλίβανος , δύναμαι φέρω ἄνευ ὕδωρ ὁ σφοδρότης ὁ πῦρ · ἐκπυρόω γάρ καί διαλύω τέλος . οὕτως οὖν καί ὁ λέβης ὁ σῶμα , μή ἔχω ὁ τροφή ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.1
σαι παντάπασιν .
Lemmas: σός παντάπασι .
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.2
Εἰ ποτε δὲ σοι περὶ τῆς ψυχῆς τις ἀμφισβητοῖν ,
Lemmas: εἰμί ποτέ δέ σύ περί ὁ ψυχή τις ἀμφισβητέω ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.3
ἐρώτησον αὐτόν · Εἴπέ μοι , ἐν ὅλῳ τῷ σώματι κεῖται
Lemmas: ἐρωτάω αὐτός · λέγω ἐγώ , ἐν ὅλος ὁ σῶμα κεῖμαι
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.4
ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου , ἢ ἐν ἑνὶ τόπῳ ; Καὶ εἰ μὲν
Lemmas: ὁ ψυχή ὁ ἄνθρωπος , ἢ ἐν εἷς τόπος ; καί εἰμί μέν
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.5
εἴπη σοι , ὅτι ἐν ὅλῳ τῷ σώματι , εἴπὲ αὐτῷ · Καὶ
Lemmas: λέγω σύ , ὅτι ἐν ὅλος ὁ σῶμα , λέγω αὐτός · καί
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.6
πῶς τέμνεται τὴν χεῖρα τοῦ ἀνθρώπου , ἢ τὸν πόδα ,
Lemmas: πῶς τέμνω ὁ χείρ ὁ ἄνθρωπος , ἢ ὁ πόδας ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.7
καὶ οὐ κόπτεται καὶ ἡ ψυχή , ἀλλὰ πάλιν ζῇ ὁ ἄνθρωπος ,
Lemmas: καί οὐ κόπτω καί ὁ Ψυχή , ἀλλά πάλιν ζάω ὁ ἄνθρωπος ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.8
καὶ οὐκ ἀποθνῄσκει ; Εἰ δὲ εἴπη σοι , Ἐν
Lemmas: καί οὐ ἀποθνῄσκω ; εἰμί δέ λέγω σύ , ἐν
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.9
ἐνὶ μέρει κεῖται , πάλιν εἴπε · Καὶ πῶς εἰσι τὰ ἄλλα
Lemmas: ἐν μέρος κεῖμαι , πάλιν λέγω · καί πῶς εἰμί ὁ ἄλλος
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.10
μέρη τοῦ ἀνθρώπου χωρὶς ψυχῆς , καὶ πῶς δύναται
Lemmas: μέρος ὁ ἄνθρωπος Χωρὶς ψυχή , καί πῶς δύναμαι
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.11
ἀψυχον μέλος ἔχειν ὁ ἄνθρωπος ; Καὶ πῶς ἐστι δυνατὸν
Lemmas: ἄψυχος μέλος ἔχω ὁ ἄνθρωπος ; καί πῶς εἰμί δυνατός
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.12
ζῆν χωρὶς ψυχῆς ; Πᾶν γὰρ τὸ μὴ ἔχον ψυχὴν
Lemmas: ζάω Χωρὶς ψυχή ; Πᾶν γάρ ὁ μή ἔχω ψυχή
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.13
νεκρὸν ἐστι · καὶ οὐκ οἶδας τί λέγεις . Ἐγὼ δὲ εἴπω
Lemmas: νεκρός εἰμί · καί οὐ οἶδα τίς λέγω . ἐγώ δέ λέγω
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.14
εται ἡ ψυχή . Ἐν τρισὶ τόποις τοῦ σώματος ἐστιν
Lemmas: παρακελεύομαι ὁ Ψυχή . ἐν τρεῖς τόπος ὁ σῶμα εἰμί
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.15
ἐνδρυμένη , καὶ ὥσπερ ἡ ἀκτὶς τοῦ ἡλίου εἰς ἕνα
Lemmas: ενδρυμενω , καί ὥσπερ ὁ ἀκτίς ὁ ἥλιος εἰς εἷς
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.16
τόπον χωρεῖ , καὶ εἰσέρχεται τοῦ οἴκου , φωτίζει δὲ
Lemmas: τόπος χωρέω , καί εἰσέρχομαι ὁ οἶκος , φωτίζω δέ
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.17
πάντα τὸν οἶκον · καὶ ἡ ψυχή , ἐν τοῖς τρισὶ μέρεσι
Lemmas: πᾶς ὁ οἶκος · καί ὁ Ψυχή , ἐν ὁ τρεῖς μέρος
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.18
τοῦ σώματος ἐνδρυμένη , τὸν οἶκον ὅλον ζωογονεῖ τοῦ
Lemmas: ὁ σῶμα ενδρυμενω , ὁ οἶκος ὅλος ζωογονέω ὁ
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.19
σώματος . Κατοικεῖ δὲ ἡ ψυχὴ ἐν τῇ καρδία , καὶ ἐν
Lemmas: σῶμα . κατοικέω δέ ὁ ψυχή ἐν ὁ Καρδίη , καί ἐν
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.20
τῇ ὀπίσθεν μέρει τῆς κεφαλῆς , ὅπερ κότυλον ὀνομάζεται ,
Lemmas: ὁ ὄπισθεν μέρος ὁ κεφαλή , ὅς κότυλος ὀνομάζω ,
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.21
καὶ ἐν ταῖς βασιλικαῖς φλεβίν . Ἐν τούτοις οὖν
Lemmas: καί ἐν ὁ βασιλικός φλέψ . ἐν οὗτος οὖν
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.22
τοῖς τρισὶ μέρεσι κατοικεῖ ἡ ψυχή . Διὰ τοῦτο ἢν ἂν
Lemmas: ὁ τρεῖς μέρος κατοικέω ὁ Ψυχή . Ζεύς οὗτος εἄν ἄν
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.23
ὅρῃν τραυλῇ ἡ καρδία , ἢ ἐκ τῆς βασιλικῆς φλεβὸς
Lemmas: ὅρος τραυλός ὁ Καρδίη , ἢ ἐκ ὁ βασιλικός φλέψ
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.24
αἷμα ῥεύσῃ πολύ , ἢ ἡ κεφαλὴ χρουσθῇ καὶ τμηθῇ
Lemmas: αἷμα ῥέω πολύς , ἢ ὁ κεφαλή χρουω καί τέμνω
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.25
ὑπὸ ξίφους , παρευθὲς χωρίζεται τοῦ σώματος ἡ
Lemmas: ὑπό ξίφος , παρέρχομαι χωρίζω ὁ σῶμα ὁ
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.26
ψυχή , καὶ νεκρὸν τὸ σῶμα εὑρίσκεται . Κατοικοῦσα
Lemmas: Ψυχή , καί νεκρός ὁ σῶμα εὑρίσκω . κατοικέω
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.27
δὲ ἡ ψυχὴ ἐν τοῖς τρισὶ τούτοις μέρεσιν , ὅλῳ τῷ σώματι
Lemmas: δέ ὁ ψυχή ἐν ὁ τρεῖς οὗτος μέρος , ὅλος ὁ σῶμα
athanasius-theology.liber-de-definitionibus-sp pg028_0284.28
μεταδίδωσι τῆς οἰκείας ζωτικῆς δυνάμεως .
Lemmas: μεταδίδωμι ὁ οἰκεῖος ζωτικός δύναμις .