athanasius-theology.homilia-de-semente-sp pg028_0090.2
16 . Εἰσῆλθεν εἰς τὴν συναγωγὴν , πονηρευομένων συναγωγὴ . Τί γὰρ πονηρότερον εὐεργετουμένων καὶ ἐπιβουλευόντων ; Ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν Ἰουδαίων ἀνθρώπος ἦν χεῖρα ἔχων ξηράν . Σηρὸς ἦν τις τὴν χεῖρα , καὶ οἱ παρόντες ἠροῦ τὴν διάνοιαν , καὶ οὐκ ἐδλεπον τὸν τότε παρόντα · οὐδὲ ὑπόπτευον τὸ θαυματουργὴγμα τοῦ ἐργαζομένου . Οὐδὲ Σωτήρ , πρὶν ποιήσει τὸ ἔργον , διὰ λόγων ἐνεῦργεῖ τὴν διάνοιαν . Εἰδὼς γὰρ τὸ πονηρὸν τῆς διανοίας , καὶ τὸ βάθος τὸ πικρόν , παρώνει αὐτοῖς · προσαγρηγόρει τοῖς λόγοις , καὶ τὸ ἄργιον τῆς διανοίας ἡμερῶν ἐδούλετο , καὶ φησι πρὸς αὐτούς · « Ἔξεστιν ἀγαθοποιῆσαι ἐν Σαββάτῳ , ἢ κακοποιῆσαι ; ψυχὴν σῶσαι , ἢ ἀπολέσαι ; » [ 37 ] Ἡ γὰρ εἴπεν αὐτοῖς , Ἔξεστιν ἐργασάσθαι ; εὐθέως ἐν ἐλεγον , Παρὰ τὸν νόμον λέγεις . Νυνὶ δὲ εἴπεν αὐτοῖς , ὅ καὶ ὁ νόμος ἐδούλετο · ὁ γὰρ περὶ τοῦ Σαββάτου νομοθετήσας προσεῖπεν , ὅτι Πλὴν τοῦτου , ὅ ἐπὶψυχὴν ποιηθήσεται . Αὐτῖχα ἐὰν Σαββάτῳ πέσῃ ἄνθρωπος εἰς βάθη , ἔξεστιν Ἰουδαῖος ἀνασῴσαι · οὐ μόνον ἄνθρωπον , ἀλλὰ καὶ βοῦν καὶ ὂνον . Οὕτω τὰ ἐπὶ σωτηρίᾳ συνεχώρει ὁ νόμος γίνεσθαι , καὶ ἐτρέφερον Ἰουδαῖοι ἐν Σαββάτῳ . Πρώτιστέ τις νῦν αὐτοῖς οὐ τὸ ἀντιλεγόμενον , ἀλλὰ τὸ ὁμολογούμενον · « Ἔξεστιν ἀγαθοποιῆσαι ; » Ἀλλ' οὐδὲ λέγουσι . Ναί · οὐ γὰρ ἤσαν ἀγαθῆς προαιρέσεως . « Ὁ γὰρ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ προφέρει τὸ ἀγαθόν . » Πονηροὶ δὲ ὄντες Ἰουδαῖοι , περὶ ἀγαθῶν οὐ συντίθενται , καὶ οὔτε ἀγαθοποιῆσαι ὁμολόγουν , οὔτε κακοποιῆσαι · εἰπεὶν γὰρ ἄντο · ἀναίσχυντον γὰρ ἦν τὸ ῥῆμα · ἀλλὰ σωπῶσιν . Ὅτε δὲ διὰ σιγῆς , πολλὰ φλυαροῦσιν · ὅτε διὰ κατηγορίας , μεγάλα κραυγάζουσιν · « Ἀἰρε , αἰρε , σταύρωσον . » Οὕτος ὁ ἄνθρωπος τάδε καὶ τάδε ἐποίησεν . Ὅτι δεῖ ἀγαθοποιῆσαι , ἢ κακοποιῆσαι , ψυχὴν σῶσαι , ἢ ἀπολέσαι , οἱ μὲν σωπῶσιν · ὁ δὲ , συλλυπουμένος τῇ καρδίᾳ ἐπὶ τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν , εἶπε τῷ ἀνθρώπῳ · Οἱ βλέποντες βλέπετωσαν , οἱ ἀνέχοι , ὡς βούλονται πράττειν , πραττέτωσαν · οἰ σκληροχάρδιαι ἀπολιθούσθωσαν · ἀπαλυνέσθω δὲ σου ἡ δεξιὰ . Ἔγειραι , μηκέτι προσάτει . Τὸ γὰρ , ἔγειραι , τὸ καθέζεσθαι ἐξῆλυν . Ὁ δὲ ξηρὰν ἔχων τὴν χεῖρα τί ἐκαθέζετο ; πάντως εἰς τὸ προσατεῖν ; Οὐ δίδωμί σοι ἀργύριον , ἵνα μὴ ἀναλώσῃς · ὑγείαν σοι δίδωμι , μηδέποτε δαπανωμένην . Μηθὲ διὰ τὸ ξηρὰν ἔχειν τὴν χεῖρα προσάτει , ἀλλ' ἀπολαβὼν αὐτὴν ὕγιῃ , λοιπὸν καὶ σώαν ἐργασάμενος , ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου πτωχῷ . Ἔγειραι , καὶ στήθι εἰς τὸ μέσον · γενοῦ θέατρον τοῖς βλέπουσιν . Ἐν σοὶ ὁ ἀγὼν λοιπὸν ἀγωνίζεται ὁ περὶ Σαββάτου . Στήθι εἰς τὸ μέσον , ἵνα καὶ οἱ χωλεύοντες τὰς ἰγνάς ὁσῶν , ἐὰν ἄρα ἀκούσωσιν , ἐὰν ἄρα ἴδωσι . Στήθι εἰς τὸ μέσον , καὶ λαλήσας πρὸς τοὺς
Lemmas: 16 . εἰσέρχομαι εἰς ὁ συναγωγή , πονηρεύομαι συναγωγή . Τι γάρ πονηρός εὐεργετέω καί ἐπιβουλεύω ; ἐν ὁ συναγωγή ὁ Ἰουδαῖος ἄνθρωπος εἰμί χείρ ἔχω ξηρός . Σήρ εἰμί τις ὁ χείρ , καί ὁ πάρειμι ἀρόω ὁ διάνοια , καί οὐ ἐδλεπον ὁ τότε πάρειμι · οὐδέ ὑποπτεύω ὁ θαυματουργὴγμα ὁ ἐργάζομαι . οὐδέ Σωτήρ , πρίν ποιέω ὁ ἔργον , διά λόγος ἐνεργέω ὁ διάνοια . εἰδώς γάρ ὁ πονηρός ὁ διάνοια , καί ὁ βάθος ὁ πικρός , παροράω αὐτός · προσαγρηγορεω ὁ λόγος , καί ὁ ἄργιον ὁ διάνοια ἡμέρα δουλόω , καί φημί πρός αὐτός · « ἔξεστι ἀγαθοποιέω ἐν σάββατον , ἢ κακοποιέω ; ψυχή σῴζω , ἢ ἀπόλλυμι ; » [ 37 ] ὁ γάρ λέγω αὐτός , ἔξεστι ἐργάζομαι ; εὐθύς ἐν λέγω , Παρά ὁ νόμος λέγω . νυνί δέ λέγω αὐτός , ὁ καί ὁ νόμος δουλόω · ὁ γάρ περί ὁ Σάββατο νομοθετέω προσλέγω , ὅτι πλήν τούτος , ὁ επιψυχη ποιέω . Αὐτῖχα ἐάν σάββατον πίπτω ἄνθρωπος εἰς βάθος , ἔξεστι Ἰουδαῖος ἀνασῴζω · οὐ μόνος ἄνθρωπος , ἀλλά καί βοῦς καί ὄνος . οὕτως ὁ ἐπί σωτηρία συγχωρέω ὁ νόμος γίγνομαι , καί τρέφω Ἰουδαῖος ἐν σάββατον . Πρῶτος τις νῦν αὐτός οὐ ὁ ἀντιλέγω , ἀλλά ὁ ὁμολογέω · « ἔξεστι ἀγαθοποιέω ; » ἀλλά οὐδέ λέγω . Ναίς · οὐ γάρ ἥδω ἀγαθός προαίρεσις . « ὁ γάρ ἀγαθός ἄνθρωπος ἐκ ὁ ἀγαθός θησαυρός προφέρω ὁ ἀγαθός . » πονηρός δέ ο Ἰουδαῖος , περί ἀγαθός οὐ συντίθημι , καί οὔτε ἀγαθοποιέω ὁμολογέω , οὔτε κακοποιέω · λέγω γάρ Άντο · ἀναίσχυντος γάρ εἰμί ὁ ῥῆμα · ἀλλά σωπάω . Ὅτε δέ διά σιγή , πολύς φλυαρέω · ὅτε διά κατηγορία , μέγας κραυγάζω · « ἀείρω , ἀείρω , σταυρόω . » οὗτος ὁ ἄνθρωπος ὅδε καί ὅδε ποιέω . Ὅτι δέω ἀγαθοποιέω , ἢ κακοποιέω , ψυχή σῴζω , ἢ ἀπόλλυμι , ὁ μέν σωπάω · ὁ δέ , συλλυπέω ὁ καρδία ἐπί ὁ πώρωσις ὁ καρδία αὐτός , λέγω ὁ ἄνθρωπος · ὁ βλέπω βλέπω , ὁ ἀνέχω , ὡς βούλομαι πράσσω , πράσσω · ὁ σκληροκαρδία ἀπολιθόω · ἁπαλύνω δέ σύ ὁ δεξιός . ἐγείρω , μηκέτι προσάτει . Τέ γάρ , ἐγείρω , ὁ καθέζομαι ἐξαλύω . ὁ δέ ξηρός ἔχω ὁ χείρ τίς καθέζομαι ; πάντως εἰς ὁ προΐστημι ; οὐ δίδωμι σύ ἀργύριον , ἵνα μή ἀναλίσκω · ὑγεία σύ δίδωμι , μηδέποτε δαπανάω . μήθω διά ὁ ξηρός ἔχω ὁ χείρ προσάτει , ἀλλά ἀπολαμβάνω αὐτός ὑγιής , λοιπός καί σῶς ἐργάζομαι , ἐκτείνω ὁ χείρ σύ πτωχός . ἐγείρω , καί ἵστημι εἰς ὁ μέσος · γίγνομαι θέατρον ὁ βλέπω . ἐν σύ ὁ ἀγών λοιπός ἀγωνίζομαι ὁ περί Σάββατο . ἵστημι εἰς ὁ μέσος , ἵνα καί ὁ χωλεύω ὁ ἰγνάς ὅσος , ἐάν ἄρα ἀκούω , ἐάν ἄρα ὁράω . ἵστημι εἰς ὁ μέσος , καί λαλέω πρός ὁ