athanasius-theology.homilia-de-passione-et-cruce-domini-sp pg028_0126.2
31 . Ἰδοὺ ἐν τούτῳ τοῦ σταυροῦ κατορθώμα · ἰδοὺ ταῦτα πεποίηκεν ὁ θάνατος τοῦ Σωτῆρος . Οὐ γὰρ ἀνθρώπου ἐστὶ τὸ ἔργον , ἀλλὰ θεοῦ . Καὶ διὰ τοῦτο πέθνηκεν ὡς ἄνθρωπος , ἵνα τοῖς ἀνθρώποις τὰ ὑπὲρ ἀνθρώπων καὶ θεῖα χαρίσηται . Αὐτοῦ γοῦν ἐστὶ τὰ νῦν ἐν ἀνθρώποις κατορθώματα . Κἄν γὰρ Παῦλος λαλῇ , ἀλλὰ Χριστὸς ἐστὶν ἐν ( 51 ) αὐτῷ λαλῶν · κἂν μεγάλα καὶ θαυμαστὰ ποιῇ , ἀλλ’ ἡ τοῦ Χριστοῦ χάρις ἐστὶν ἡ ταῦτα ἐνεργοῦσα · καὶ ἐὰν εἰς πάντας ἐφθάσεν ἡ περὶ θεοῦ γνώσις , ἀλλ’ οὐκ ἀνθρώπων ἐστὶν ἡ διδασκαλία , ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ λόγου καταβάντος ἐντὸς θεοῦ καὶ ἀνθρώπων . Τοῦτο γὰρ γέγραπται , ὅτι οἱ Ἰουδαῖοι μὲν ἐσώπησαν πάλαι , ὅτι τὸ πληρωθὲν οὐκ ὁρῶσι · γέγραπται γὰρ , ὅτι « Ἐσονται πάντες διδακτοὶ θεοῦ , » καθάπερ καὶ ὁ Ἱερεμίας λέγει · « Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος · » καὶ ἐπιφέρει λέγων · « Καὶ οὐ μὴ διδάξῃ ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ καὶ ἕκαστος ( 55 ) τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ λέγων · Γνῶθι τὸν Κύριον · ὅτι πάντες εἰδήσονται με ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν , ὅτι θελῶ ἐσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν . » Τίς γὰρ ἐστιν ἐν τοῖς εἰδώλοις κατανύτων , εἰ μὴ ὁ Κύριος ; καὶ τίς ὁ ἄνἄγων ( 56 ) αὐτοὺς ἐκείθεν ἐκ δουλεύοντας εἰδώλοις , εἰ μὴ αὐτὸς ὁ Χριστός , ὁ λέγων · « Ὅταν ὑψωθῶ , πάντας ἐλκύσω πρὸς ἐμαυτόν ; » Τὸ γὰρ παραδόξον ἐστὶ τοῦτο , ὅτι , ἐπὶ ( 57 ) δουλευόντων αὐτῶν εἰδώλοις , διἀνοίγεται τούτων ὁ νοῦς τῆς ψυχῆς ὡς τοῦ νοεῖν , ὅτι οὐς μὲν ἐνόμιζον πάλαι θεούς , ξύλα καὶ λίθους εἶναι · ὅν δὲ ἐγελῶσαν ἐσταυρωμένον , τοῦτον οὐκ ἄνθρωπον , ἀλλὰ θεὸν ἐπινιῶσκειν ( 58 ) . Νοῦ δὲ διδάσκαλος οὐκ ἄνθρωπός ἐστιν , ἀλλ’ ὁ τὸν νοῦν μόνος ὁρῶν θεός . Μακάριε ἀληθῶς καὶ ζωοποιεῖ σταυρὲ τοῦ Σωτῆρος · τὸν μὲν θάνατον ἐθριάμβευσας , τὸν δὲ τοῦτον κατέχοντα διάβολον ἀνείλες . Θεῖε λόγε , καὶ ἀληθῶς σοφία τοῦ Πατρὸς · σὺ καὶ τοῦ πανούργου τοῦ προσώπου ἐδείξας , καὶ τὴν πτῦνιν τοῦ θύρακος αὐτοῦ ἐγύμνωσας · ὥστε καὶ ἡμᾶς λέγειν · « Οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν . » Φιλάνθρωπε καὶ ἀγαθὲ Δέσποτα · σὺ καὶ αἰχμαλώτους ἡμᾶς ὄντας ἐλυτρώσω , καὶ δουλεύοντας τῇ ἁμαρτίᾳ , διὰ τοῦ θανάτου ἰδίου , Κύριε , ἠλευθέρωσας . Οἴδαμεν γὰρ , ὅτι ἠλευθερώθημεν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας . Εἰρηνοποιε ἀληθῶς ( 59 ) Υἱὲ τοῦ θεοῦ · σὺ καὶ τὴν υἱοθεσίαν ἡμῖν ἀποδεδωκας , καὶ ἀποκαταλλ -
Lemmas: 31 . ἰδέ ἐν οὗτος ὁ σταυρός κατόρθωμα · ἰδού οὗτος ποιέω ὁ θάνατος ὁ Σωτήρ . οὖον γάρ ἄνθρωπος εἰμί ὁ ἔργον , ἀλλά θεός . καί διά οὗτος πενθέω ὡς ἄνθρωπος , ἵνα ὁ ἄνθρωπος ὁ ὑπέρ ἄνθρωπος καί θεῖον χαρίζομαι . αὐτός γοῦν εἰμί ὁ νῦν ἐν ἄνθρωπος κατόρθωμα . κἀν γάρ Παῦλος λαλέω , ἀλλά Χριστός εἰμί ἐν ( 51 ) αὐτός λαλέω · κἀν μέγας καί θαυμαστός ποιέω , ἀλλά ὁ ὁ Χριστός χάρις εἰμί ὁ οὗτος ἐνεργέω · καί ἐάν εἰς πᾶς φθάνω ὁ περί θεός γνῶσις , ἀλλά οὐ ἄνθρωπος εἰμί ὁ διδασκαλία , ἀλλά αὐτός ὁ λόγος καταβαίνω ἐντός θεός καί ἄνθρωπος . οὗτος γάρ γράφω , ὅτι ὁ Ἰουδαῖος μέν σωπάω πάλαι , ὅτι ὁ πληρόω οὐ ὁράω · γράφω γάρ , ὅτι « ἐω πᾶς διδακτός θεός , » καθάπερ καί ὁ Ἱερεμίας λέγω · « ἰδέ ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω Κύριος · » καί ἐπιφέρω λέγω · « καί οὖον μή διδάσκω ἕκαστος ὁ πλησίος αὐτός καί ἕκαστος ( 55 ) ὁ ἀδελφός αὐτός λέγω · γιγνώσκω ὁ κύριος · ὅτι πᾶς εἶδον ἐγώ ἀπό μικρός ἠώς μέγας αὐτός , ὅτι ἐθέλω εἰμί ὁ ἀδικία αὐτός . » Τῖς γάρ εἰμί ἐν ὁ εἴδωλον κατανύω , εἰμί μή ὁ Κύριος ; καί τίς ὁ ἀνάγω ( 56 ) αὐτός ἐκεῖθεν ἐκ δουλεύω εἴδωλον , εἰμί μή αὐτός ὁ Χριστός , ὁ λέγω · « ὅταν ὑψόω , πᾶς ἕλκω πρός ἐμαυτοῦ ; » ὁ γάρ παράδοξος εἰμί οὗτος , ὅτι , ἐπί ( 57 ) δουλεύω αὐτός εἴδωλον , διανοίγω οὗτος ὁ νόος ὁ Ψυχή ὡς ὁ νοέω , ὅτι οὖς μέν νομίζω πάλαι θεός , ξύλον καί λίθος εἰμί · ὅς δέ γελάω σταυρόω , οὗτος οὐ ἄνθρωπος , ἀλλά θεός ἐπινιῶσκειν ( 58 ) . νῆ δέ διδάσκαλος οὐ ἄνθρωπος εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ νόος μόνος ὁράω θεός . Μακάριος ἀληθής καί ζωοποιέω σταυρός ὁ Σωτήρ · ὁ μέν θάνατος θριαμβεύω , ὁ δέ οὗτος κατέχω διάβολος ἀναιρέω . Θεῖος λόγος , καί ἀληθής σοφία ὁ πατήρ · σύ καί ὁ πανοῦργος ὁ πρόσωπον δείκνυμι , καί ὁ πτυος ὁ θύραξ αὐτός γυμνόω · ὥστε καί ἐγώ λέγω · « οὖον γάρ αὐτός ὁ νόημα ἀγνοέω . » Φιλάνθρωπος καί ἀγαθός δεσπότης · σύ καί αἰχμάλωτος ἐγώ εἰμί λυτρόω , καί δουλεύω ὁ ἁμαρτία , διά ὁ θάνατος ἴδιος , κύριος , ἐλευθερόω . οἶδα γάρ , ὅτι ἐλευθερόω ἀπό ὁ ἁμαρτία . Εἰρηνοποιός ἀληθής ( 59 ) υἱός ὁ θεός · σύ καί ὁ υἱοθεσία ἐγώ ἀποδίδωμι , καί ἀποκαταλλ -