athanasius-theology.homilia-de-passione-et-cruce-domini-sp pg028_0107.2
9 . Πολλοί , τοῖς Εὐαγγελίοις ἐντυγχάνοντες , καὶ ἀκούοντες τὸ , < Ἵνα πληρωθῇ τὸ γεγραμμένον , > ἐνόμισαν τὰ γινόμενα δι' οὐδὲν ἕτερον γίνεσθαι , ἢ ἵνα πληρωθῶ τὰ γεγραμμένα · καὶ ἐκ τούτων ὑφήσαν μὴ μόνον ἀναίτιους εἶναι τοὺς πράττοντας , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἀξίους ἐπαίνου , ὅτι οὐχ ὡς ἀμαρτάνοντες , ἀλλ' ὡς διακονοῦντες τοῖς γεγραμμένοις ἐνεργοῦσι · μὴ γὰρ ἂν ἀληθεῖς γεγενήσθαι τῶν προφητῶν τοὺς λόγους , εἰ μὴ τούτων ἦσαν αἱ πράξεις . Μάλιστα δὲ ( 40-41 ) ταῦτα ὑπέλαβον ἐκ τῶν εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην ῥητῶν κινηθέντες , ἔνθα , τῶν Ἰουδαίων τὴν ἀπιστίαν διηγούμενος , κατὰ τὴν Ἠσαίου προφητείαν φησί · < Τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεία πεποιηκότος ἐμπροσθεν αὐτῶν , οὐκ ἐπίστευσαν · ἵνα ὁ λόγος Ἠσαίου τοῦ προφήτου ( 42 ) πληρωθῇ , ὃν εἶπε · Κύριε , τὶς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν ; καὶ ὁ βραχίων Κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη ; > Εἰ γὰρ , ἵνα ὁ λόγος Ἠσαίου πληρωθῇ , οὐκ ἐπίστευσαν οἱ Ἰουδαῖοι , οὐχ αὐτοὶ τῆς ἀπιστίας αἴτιοι , ἀλλ' ὁ ταῦτα εἰρηκώς , δι' ὃν καὶ ταῦτα πεπλήρωται . Ἄρον γὰρ , φήσουσι , τὸν λόγον τοῦ προφήτου , καὶ πάντως ἐκεῖνοι πιστεύσουσιν . Ἄλλὰ ταῦτα καὶ ἡ τοιαύτη διάνοια πολὺ τῆς ἀληθείας ἀποδεῖ ( 43 ) · οὔτε γὰρ ὁ προφήτης αἴτιος τούτοις , οὔτε οἱ Ἰουδαῖοι τῆς ἀπιστίας ἐαυτῶν ἀναίτιοι τυγχάνουσιν · ἀλλ' ὁ μὲν προφήτης , προβλέπων ἂ μέλλουσα πράττειν , ἀπήγγειλεν · αὐτοὶ δὲ μετὰ ταῦτα πράττοντες , ἐδείκνυον τοῦ προφήτου τὸν λόγον ἀληθῆ · καὶ οὐχ ὡς διακονοῦντες τοῖς προφητικοῖς ( 44 ) , ἐτόλμων κατὰ τοῦ Σωτῆρος , ἀλλὰ τῇ προαιρέσει θελοντες ἐπράττον τὰ πράγματα · ὥστε τὸν μὲν ( 45 ) προφήτην μὴ αἴτιον αὐτοῖς γεγενήσθαι , ἀλλὰ τὴν προαίρεσιν αὐτῶν · αὐτοὺς δὲ μᾶλλον αἰτίους γεγενήσθαι τῷ προφήτῃ τοῦ ταῦτα αὐτὸν περὶ αὐτῶν εἰπεῖν . Τοῦ μὲν γὰρ προφήτου ἴδιόν ἐστιν ὁρᾶν τὰ μέλλοντα , καὶ μὴ σφάλλεσθαι · τῶν δὲ πράξεων ἕκαστος τὴν ἰδίαν προαίρεσιν αἰτίαν ἔχει . Καὶ ὡσπερ ἡμεῖς τὰ ἐν ὀφθαλμοῖς ὁρῶντες , οὐ σφαλλόμεθα βλέποντες , οὐδὲ ἄλλως μὲν βλέπομεν , ἄλλως δὲ γίνεται · ἀλλ' ὡς γίνεται , βλέπομεν , καὶ ὡς βλέπομεν , γίνεται · οὕτω καὶ οἱ προφῆται τὰ μέλλοντα ὡς παρόντα ἔβλεπον · καὶ ἄ ἐβλεπον , ἔδει γενέσθαι ( 46 ) , καὶ τὰ γινόμενα πάντως ὁρᾶν ἔδει . Καὶ πάλιν , ὡσπερ ἡμεῖς ἂ βλέπομεν ἐν ὀφθαλμοῖς , ἀνάγκη πάντως εἶναι , τὰ γὰρ ὄντα βλέπομεν , καὶ οὐχ ἕστιν ἄλλως γενέσθαι ἢ ὡς ὁρῶμεν · οὕτω καὶ οἱ προφῆται , ἂ προέβλεπον , ἔδει πάντως εἶναι , καὶ μὴ ἄλλως γίνεσθαι ἢ ὡς προεωράκασιν .
Lemmas: 9 . Πολύς , ὁ Εὐαγγέλιος ἐντυγχάνω , καί ἀκούω ὁ , < ἵνα πληρόω ὁ γράφω , > νομίζω ὁ γίγνομαι διά οὐδείς ἕτερος γίγνομαι , ἢ ἵνα πληρόω ὁ γράφω · καί ἐκ οὗτος ὑφίημι μή μόνος αναίτιος εἰμί ὁ πράσσω , ἀλλά καί μᾶλλον ἄξιος ἔπαινος , ὅτι οὐ ὡς ἁμαρτάνω , ἀλλά ὡς διακονέω ὁ γράφω ἐνεργέω · μή γάρ εἄν ἀληθής γίγνομαι ὁ προφήτης ὁ λόγος , εἰμί μή οὗτος εἰμί ὁ πρᾶξις . μάλιστα δέ ( 40-41 ) οὗτος ὑπολαμβάνω ἐκ ὁ εἰς ὁ κατά Ἰωάννης ῥητός κινέω , ἔνθα , ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀπιστία διηγέομαι , κατά ὁ Ἠσαΐας προφητεία φημί · < τοσοῦτος δέ αὐτός σημεῖον ποιέω ἔμπροσθεν αὐτός , οὐ πιστεύω · ἵνα ὁ λόγος Ἠσαΐας ὁ προφήτης ( 42 ) πληρόω , ὅς εἶπον · κύριος , τις πιστεύω ὁ ἀκοή ἐγώ ; καί ὁ βραχύς κύριος τίς ἀποκαλύπτω ; > εἰμί γάρ , ἵνα ὁ λόγος Ἠσαΐας πληρόω , οὐ πιστεύω ὁ Ἰουδαῖος , οὐ αὐτός ὁ ἀπιστία αἴτιος , ἀλλά ὁ οὗτος εἴρω , διά ὅς καί οὗτος πληρόω . ἄρος γάρ , φημί , ὁ λόγος ὁ προφήτης , καί πάντως ἐκεῖνος πιστεύω . ἀλλά οὗτος καί ὁ τοιοῦτος διάνοια πολύς ὁ ἀλήθεια ἀποδεῖ ( 43 ) · οὔτε γάρ ὁ προφήτης αἴτιος οὗτος , οὔτε ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἀπιστία ἑαυτοῦ ἀναίτιος τυγχάνω · ἀλλά ὁ μέν προφήτης , προβλέπω ὅς μέλλω πράσσω , ἀπαγγέλλω · αὐτός δέ μετά οὗτος πράσσω , δείκνυμι ὁ προφήτης ὁ λόγος ἀληθής · καί οὐ ὡς διακονέω ὁ προφητικός ( 44 ) , τολμάω κατά ὁ Σωτήρ , ἀλλά ὁ προαίρεσις ἐθέλω πράσσω ὁ πρᾶγμα · ὥστε ὁ μέν ( 45 ) προφήτης μή αἴτιος αὐτός γίγνομαι , ἀλλά ὁ προαίρεσις αὐτός · αὐτός δέ μᾶλλον αἴτιος γίγνομαι ὁ προφήτης ὁ οὗτος αὐτός περί αὐτός εἶπον . ὁ μέν γάρ προφήτης ἴδιος εἰμί ὁράω ὁ μέλλω , καί μή σφάλλω · ὁ δέ πρᾶξις ἕκαστος ὁ ἴδιος προαίρεσις αἴτιος ἔχω . καί ὡς ἐγώ ὁ ἐν ὀφθαλμός ὁράω , οὖον σφάλλω βλέπω , οὐδέ ἄλλως μέν βλέπω , ἄλλως δέ γίγνομαι · ἀλλά ὡς γίγνομαι , βλέπω , καί ὡς βλέπω , γίγνομαι · οὗτος καί ὁ προφήτης ὁ μέλλω ὡς πάρειμι βλέπω · καί ὅς βλέπω , ἐσθίω γίγνομαι ( 46 ) , καί ὁ γίγνομαι πάντως ὁράω ἐσθίω . καί πάλιν , ὡς ἐγώ ὅς βλέπω ἐν ὀφθαλμός , ἀνάγκη πάντως εἰμί , ὁ γάρ εἰμί βλέπω , καί οὐ ἕστiν ἄλλως γίγνομαι ἢ ὡς ὁράω · οὗτος καί ὁ προφήτης , ὅς προβλέπω , ἐσθίω πάντως εἰμί , καί μή ἄλλως γίγνομαι ἢ ὡς προοράω .