athanasius-theology.expositiones-in-psalmos pg027_0722.1
τὰ δένδρα τοῖς φύλλοις πεπυκνωμένα , τοὺς δὲ λειμῶνας A μελ , opus prudentis impigræque apis , gestantia , fæ - βαστάζοντας ὑπέρανω τῶν ἀνθῶν τὸ μέλι τῆς εργα - num nitens , omneque herbe genus auctum hilari σίας τῆς σοφῆς καὶ ἀξιῶν μελισσῆς , τὴν δὲ πᾶσαν facie . Unde lacteo colore est , quia veluti mater in - ἀγλαϊζομένην , πᾶσαν δὲ βοτάνην τῆς μένεν ἱλαρώ - fantem lactat ; sic et ipsa pinguedine et rore omnia προσώπου . " Οθεν καὶ γαλακτοτροφία ἐστιν , ὅτι , ὡς μή - succrescere facit . In cælo posita annorum circulos , τερ τῷ γάλακτι τρέφει τὸ νήπιον , οὕτω καὶ αὐτὴ mensium terminos , temporum tempestatumque τῇ πίστεϊ καὶ τῇ ὁρᾷφ μεγάλυνει τὰ σύμπαντα . conversiones , veri ac firmi Paschatis congruens Οὕσα δὲ ἐν τῷ οὐρανῷ , σημαίνει ἐνιαυτὸν κύκλως , tempus indicat . Sapientia ita loquente : A luna si - μηνὸν ἐκπληρώσεις , καιρὸν καὶ χρόνον τροπῆς , τὸν gnum diei festi 28 : et quia lumenare est modo mi - προσήκοντα καιρὸν τοῦ ἀληθινοῦ καὶ βεβαίου Πάσχα , nutum , modo crescens , hinc men appellatur . Rem λεγούσης τῆς Σοφίας , " Απὸ σελήνης σημεῖον ἑορ - ita narrat liber Genesios : Et dixit Deus : Fiat lux τῆς " καὶ ὅτι σωτὴρ μειούμενος καὶ αὐξόμενος , in firmamento cæli , ad lucendum super terram , et μὴν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐστιν . " Ἡ βίβλος τῆς Γενέσεως ad principatum diei et noctis : et sint in signa et in οὕτω διηγείται . Καὶ εἶπεν ὁ Θεός . Γενηθήτω φῶς tempora et in dies et in annos : et sint in lucem in ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ , εἰς φαῦσιν ἐπεί firmamento cæli ad lucendum super terram 29 . Hæc τῆς γῆς , καὶ ἀρχὴ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός B omnia vestrae pietati recitanda duxi , ut ex ipsis καὶ ἕτοι εἰς σημεία καὶ εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέ - rebus atque ex Scripturis divinitus inspiratis osten - ρας καὶ εἰς ἐνιαυτοὺς καὶ ἔστωσαν εἰς φαῦσιν derem lunam non esse insanise causam ; sed mali - ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ , φαίνειν ἐπὶ τῆς gnorum dolosumque diabolum . Ipse namque inter γῆς . Πάντα δὲ ταῦτα ἠγαγκάσθην παραγνῶναι τῇ malignos artifices annumeratur , et cum non possit εὐλαβείᾳ ὑμῶν , ἵνα δεῖξω ἐς αὐτὸν τῶν πραγμάτων alia ratione rebus conditis numinis speciem affin - καὶ τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν μὴ εἶναι τὴν σελήνην gere , vel homines ad idolorum fictionem compel - αἰτίαν φρενοδιαθεσίας , ἀλλὰ τὴν κακομήχανον καὶ lere , observat necomeniam lunæ : et cum ad quin - δολίον διάβολον . Οὗτος γὰρ ὑπάρχει ἐν κακοῖς τεχνί - tum diem pervenerit , tunc procurat ut epilepticus ταις μὴ δυνάμενος ἄλλως πως τὰ κτίσματα ἐκθεά - clamet , spumas efflerat , sese in ignem coniciat aut σασθαι , ἢ καταναγχάσαι τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν εἰ - in aquam , ut ejus parentes aut fratres , sive consan - δωλοποιίαν , ἐπιτηρεῖ τὴν νεομηγίαν τῆς σελήνης , ἢ guinei , cogantur lunam adorare , rati ipsam puerο ἐταν ἔχη ε' , καὶ τότε ποιεῖ τὸν ἐπιληπτικὸν κράζειν , dæmonium immisisse . Quamobrem Græci reginam ἀφρίζειν , βάλλειν ἑαυτὸν κατὰ πυρός , ἢ ὕδατος , ἵνα cœli vocant ipsam ; quæ tamen famula noctis est , οἱ γεννήτορες αὐτοῦ , ἢ οἱ ἀδελφοί , ἢ οἱ προσγενεῖς et humanæ naturæ ministra , non autem domina et ἀναγκασθῶσιναι τῇ σελήνῃ προσκυνῆσαι , νομίσαν - princeps . Quare Jesu Moysis successor præcepit τες , ὅτι αὕτη ἐπεμιλε τὸν δαίμονα τῷ νεανίσκῳ . " Οθεν ipsis , his verbis : Stet sol contra Gabæon , et luna καὶ οἱ " Ελληνες βασιλίσαν αὐτὴν προσαγορεύουσι τοῦ contra vallem Elom , donec quinque reges Amor - οὐρανοῦ , οὐσαν δούλιδα τῆς νυκτός , καὶ ὑπρέτριαν rhæorum in fugam vertam 30 . Homo itaque qui lunæ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως οὐ μέντοι δέσποινα ἢ ἄρ - imperat , quomodo potest ab ipsis luminaribus χουσα . Διὰ τοῦτο καὶ " Ιησοῦς ὁ διάδοχος Μωϋσέως malo affici , isque subijci ? Apage ergo machinas ἐκέλευσεν αὐτοῖς εἰπών . Στήτω ὁ ἥλιος κατὰ Γα - draconis apostatæ , ac gentilem errorem et supersi - βαὼν , καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα " Ελῶμ , ἕως τοὺς tionem . πέντε βασιλεῖς τῶν " Αμορραίων τροπώσωμαι . " Ὁ τοίνυν ἐπτάστων ἄνθρωπος τῇ σελήνῃ , πῶς οὖν τέ ἐστι : παρ' αὐτοῖς κακοποιεῖσθαι αὐτὸν ἢ δεσποτεύεσθαι ; " Ἀπαγε οὖν ἀπ' ἑαυτοῦ τὰ μηχανήματα τοῦ ἀποστάτου δράκοντος , καὶ τὴν " Ελληνικὴν πλάνην καὶ δεισιδαιμονίαν . ( 24 ) " Ὅτι κέλεται τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν . Quia clauditis regnum cælorum 31 . Lucas autem " Ὁ δὲ Λουκᾶς λέγει . " Ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς ait : Quia tulistis clavem scientiæ 32 , id est fidem γνώσεως , τούτεστι τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν , ὡς προ - in Christum , utpote quæ viam pareat ad cogniwo-οδοποιούσιν εἰς τὴν γνῶσιν τῆς ἀληθείας καὶ τῆς nem veritatis et doctrinæ ipsius . Quam clavem διδασκαλίας αὐτοῦ . " Ἵντενα κλεῖδα ἔχραν ἀπὸ τῶν abstulerunt ab iis qui ejus ope intraturi erant . μελλόντων δι' αὐτῆς εἰσέρχεσθαι D ( 24 ) In edit . Athan . p . 1009 , ex Possino .
Lemmas: ὁ δένδρον ὁ φύλλον πυκνόω , ὁ δέ λειμών A Μέλ , opus prudentis impigræque apis , gestantia , fæ - βαστάζω ὑπεράνω ὁ ἄνθος ὁ μέλι ὁ ἔργον - num nitens , omneque herbe genus auctum hilari σία ὁ σοφός καί ἄξιος μελισσεύς , ὁ δέ πᾶς facie . Unde lacteo colore est , quia veluti mater in - ἀγλαΐζω , πᾶς δέ βοτάνη ὁ μένω ἱλαρός - fantem lactat ; sic et ipsa pinguedine et rore omnia πρόσωπον . " ὅθεν καί γαλακτοτροφία εἰμί , ὅτι , ὡς μή - succrescere facit . In cælo posita annorum circulos , τερ ὁ γάλα τρέφω ὁ νήπιος , οὗτος καί αὐτός mensium terminos , temporum tempestatumque ὁ πίστις καί ὁ ὁράω μεγαλύνω ὁ σύμπας . conversiones , veri ac firmi Paschatis congruens εἰμί δέ ἐν ὁ οὐρανός , σημαίνω ἐνιαυτός κύκλος , tempus indicat . Sapientia ita loquente : A luna si - μήν ἐκπλήρωσις , καιρός καί χρόνος τροπή , ὁ gnum diei festi 28 : et quia lumenare est modo mi - προσήκω καιρός ὁ ἀληθινός καί βέβαιος Πάσχα , nutum , modo crescens , hinc men appellatur . Rem λέγω ὁ Σοφία , " απὸ σελήνη σημεῖον ἔορ - ita narrat liber Genesios : Et dixit Deus : Fiat lux ὁ " καί ὅτι σωτήρ μειόω καί αὐξάνω , in firmamento cæli , ad lucendum super terram , et μήv ὁ ὄνομα αὐτός εἰμί . " ὁ βίβλος ὁ Γένεσις ad principatum diei et noctis : et sint in signa et in οὗτος διηγέομαι . καί εἶπον ὁ Θεός . γίγνομαι φάος tempora et in dies et in annos : et sint in lucem in ἐν ὁ στερέωμα ὁ οὐρανός , εἰς φαῦσις ἐπεί firmamento cæli ad lucendum super terram 29 . Hæc ὁ γῆ , καί ἀρχή ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ B omnia vestrae pietati recitanda duxi , ut ex ipsis καί ἐτός εἰς σημεῖον καί εἰς καιρός καί εἰς ἡμός - rebus atque ex Scripturis divinitus inspiratis osten - Ἥρα καί εἰς ἐνιαυτός καί εἰμί εἰς φαῦσις derem lunam non esse insanise causam ; sed mali - ἐν ὁ στερέωμα ὁ οὐρανός , φαίνω ἐπί ὁ gnorum dolosumque diabolum . Ipse namque inter γῆ . Πάν δέ οὗτος ἄγω παραγιγνώσκω ὁ malignos artifices annumeratur , et cum non possit εὐλάβεια σύ , ἵνα δείκνυμι εἰς αὐτός ὁ πρᾶγμα alia ratione rebus conditis numinis speciem affin - καί ὁ θεόπνευστος Γραφής μή εἰμί ὁ σελήνη gere , vel homines ad idolorum fictionem compel - αἴτιος φρενοδιαθεσια , ἀλλά ὁ κακομήχανος καί lere , observat necomeniam lunæ : et cum ad quin - Δολίος διάβολος . οὗτος γάρ ὑπάρχω ἐν κακός τεχνι - tum diem pervenerit , tunc procurat ut epilepticus ὅς μή δύναμαι ἄλλως πως ὁ κτίσμα ἐκθεάομαι - clamet , spumas efflerat , sese in ignem coniciat aut σάω , ἢ καταναγκάζω ὁ ἄνθρωπος εἰς ὁ εἰμί - in aquam , ut ejus parentes aut fratres , sive consan - δωλοποιια , ἐπιτηρέω ὁ νεομηγίαν ὁ σελήνη , ἢ guinei , cogantur lunam adorare , rati ipsam οἴομαι ὅς χάω εἰ , καί τότε ποιέω ὁ ἐπιληπτικός κράζω , dæmonium immisisse . Quamobrem Græci reginam ἀφρίζω , βάλλω ἑαυτοῦ κατά πῦρ , ἢ ὕδωρ , ἵνα cœli vocant ipsam ; quæ tamen famula noctis est , ὁ γεννήτωρ αὐτός , ἢ ὁ ἀδελφός , ἢ ὁ προσγίγνομαι et humanæ naturæ ministra , non autem domina et ἀναγκάζω ὁ σελήνη προσκυνέω , νομίζω - princeps . Quare Jesu Moysis successor præcepit αἱρέω , ὅτι οὗτος ἐπεμιλε ὁ δαίμων ὁ νεανίσκος . " ὅθεν ipsis , his verbis : Stet sol contra Gabæon , et luna καί ὁ " Ἕλλην βασιλίζω αὐτός προσαγορεύω ὁ contra vallem Elom , donec quinque reges Amor - οὐρανός , εἰμί δουλίδα ὁ νύξ , καί ὑπρέτριαν rhæorum in fugam vertam 30 . Homo itaque qui lunæ ὁ ἀνθρώπινος φύσις οὖον μέντοι δέσποινα ἢ ἄρα - imperat , quomodo potest ab ipsis luminaribus χόω . Ζεύς οὗτος καί " Ἰησοῦς ὁ διάδοχος Μωϋσῆς malo affici , isque subijci ? Apage ergo machinas κελεύω αὐτός εἶπον . ἵστημι ὁ ἥλιος κατά Γα - draconis apostatæ , ac gentilem errorem et supersi - βάω , καί ὁ σελήνη κατά φάραγξ " Έλωμ , ἠώς ὁ tionem . πέντε βασιλεύς ὁ " Ἀμορραῖος τροπόω . " ὁ τοίνυν ἐπτάστων ἄνθρωπος ὁ σελήνη , πῶς οὖν τε εἰμί : παρά αὐτός κακοποιέω αὐτός ἢ δεσποτεύω ; " ἀπάγω οὖν ἀπό ἑαυτοῦ ὁ μηχάνημα ὁ ἀποστάτης δράκων , καί ὁ " Ἑλληνικός πλάνη καί δεισιδαιμονία . ( 24 ) " ὅτι2 κέλομαι ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός . Quia clauditis regnum cælorum 31 . Lucas autem " ὁ δέ Λουκᾶς λέγω . " ὅτι2 ἀείρω ὁ κλείς ὁ ait : Quia tulistis clavem scientiæ 32 , id est fidem γνῶσις , τουτέστι ὁ εἰς Χριστός πίστις , ὡς προ - in Christum , utpote quæ viam pareat ad cogniwo-οδοποιεω εἰς ὁ γνῶσις ὁ ἀλήθεια καί ὁ nem veritatis et doctrinæ ipsius . Quam clavem διδασκαλία αὐτός . " Ἵντενα κλείς χράω ἀπό ὁ abstulerunt ab iis qui ejus ope intraturi erant . μέλλω διά αὐτός εἰσέρχομαι D ( 24 ) In edit . Athan . p . 1009 , ex Possino .