athanasius-theology.epistulae-quattuor-ad-serapionem pg026_0340.2
6 . Εἰ γὰρ , ἐπεὶ μὴ κτίσμα ἐστὶ τὸ Πνεῦμα ( τοῦτο γὰρ ἐδείχθη ) , ἐρωτᾶτε , Υἱὸς σὺν ἐστὶ τὸ Πνεῦμα ; ὥρα , μαθόντας ὑμᾶς , ὅτι μὴ κτίσμα ἐστὶν ὁ Υἱός ( διὰ τοῦτο ( 61 ) γὰρ τὰ γενητὰ ἐκτίσθη ) , ἐρωτῆν , Πατὴρ σὺν ἐστὶν ὁ Υἱός ; Ἡ καὶ οὕτως · Τὸ Πνεῦμα σὺν ἐστὶν ὁ Υἱός , καὶ ὁ Υἱὸς αὐτὸς ἐστὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ; Τοιαῦτα δὲ λογιζόμενοι , ἔξω μὲν τῆς ἁγίας Τριάδος ἕσονται , ἄδειοι δὲ χρηθήσονται ( 62 ) , ἀλλάσσοντες τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός , καὶ τοῦ Υἱοῦ , καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος · μεταφέροντες τε αὐτό , ὡς θέλουσιν , ἐν ὁμοιώματι γενέσεως ἀνθρώπινης , ἔχοντα ( 63 ) καὶ πάντοπος ὀνομάζοντες , καὶ τὴν Ἑλλήνων θεογονίαν ἑαυτοῖς ἀναπλάσσοντες . Οὐχ ἔστι δὲ αὕτη τῆς Ἐκκλησίας ἡ πίστις , ἀλλ' ὡς εἴπεν ὁ Σωτήρ , εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα · Πατέρα μέντοι , οὐ δυνάμενον λέγεσθαι πάντοπος , καὶ Υἱὸν οὐ δυνάμενον λέγεσθαι Πατέρα , καὶ Πνεῦμα ἅγιον οὐχ ἄλλως ἢ οὕτως ὀνομάζοντες . Ἐπὶ ταύτης τῆς πίστεως οὐχ ἔστιν ἐναλλὰξ εἰπεῖν · ἀλλ' ἀεὶ ὁ Πατὴρ Πατὴρ ἐστι , καὶ ὁ ( 64 ) Υἱὸς ἀεὶ Υἱός , καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀεὶ Πνεῦμα ἅγιόν ἐστι καὶ λέγεται . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀνθρώπων , οὐχ ἔστιν οὕτως , κἂν οἱ Ἀρεῖανοι τοιαῦτα φαντάζωνται ( 65 ) . Ὡς γὰρ γέγραπται , « Οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός , » οὕτως ἀν τις εἴποι , οὐχ ὡς Θεὸς οἱ ἄνθρωποι . Ἐπὶ γὰρ τῶν ἀνθρώπων , οὐχ ἔστιν ὁ πατὴρ ἀεὶ πατήρ , οὐδὲ ὁ υἱὸς ἀεὶ υἱός . Ὁ γὰρ αὐτὸς πατὴρ μὲν υἱοῦ γίνεται , αὐτὸς δὲ ἑτέρου γέγονεν υἱός , καὶ ὁ υἱὸς πατρὸς ὢν υἱός , ἀλλοῦ ( 66 ) γίνεται πατήρ . Ἀβραὰμ γοῦν υἱὸς ὢν τοῦ Ναχὼρ ( 67 ) , πατὴρ γέγονε τοῦ Ἰσαὰκ · καὶ Ἰσαὰκ δὲ υἱὸς ὢν τοῦ Ἀβραὰμ , πατὴρ γέγονε τοῦ Ἰακώβ . Ἕκαστος γὰρ , μέρος ὢν τοῦ γονέως , γεννᾶται μὲν υἱός , γίνεται δὲ καὶ αὐτὸς ἑτέρου πατήρ . Ἐπὶ δὲ τῆς θεότητος οὐχ οὕτως , ἐπεὶ μὴ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός . Ὁ γοῦν Πατὴρ οὐχ ἐκ Πατρὸς ἐστι · διὸ οὐδὲ γεννᾷ τὸν γεννησόμενον ἑτέρου Πατέρα · οὐδὲ ὁ Υἱὸς μέρος ἐστὶ τοῦ Πατρός , διὸ οὐδὲ γεννητὰ ἐστὶν εἰς τὸ γεννᾶν Υἱόν . Ὅθεν ἐπὶ τῆς θεότητος μόνης ὁ Πατὴρ χωρὶς ( 68 ) καὶ μόνος Πατὴρ ὢν , ἐστὶ καὶ ἦν καὶ ἀεὶ ἐστι . Καὶ ὁ Υἱὸς χωρὶς , καὶ μόνος Υἱός ἐστι . Καὶ ἐπὶ τούτων ἔστηκε τὸ , ὁ Πατὴρ ἀεὶ Πατήρ , καὶ τὸ , Υἱὸς ἀεὶ Υἱός , εἶναι τε καὶ λέγεσθαι · καὶ τὸ Πνεῦμα δὲ τὸ ἅγιον ἀεὶ Πνεῦμα ἅγιόν ἐστι · καὶ τοῦτο τοῦ Θεοῦ εἶναι , καὶ παρὰ τοῦ Πατρὸς δι' Υἱοῦ διδοῦσθαι πεπιστεύκαμεν .
Lemmas: 6 . εἰμί γάρ , ἐπεί μή κτίσμα εἰμί ὁ πνεῦμα ( οὗτος γάρ δείκνυμι ) , ἐρωτάω , υἱός σύν εἰμί ὁ πνεῦμα ; ὥρα , μανθάνω σύ , ὅτι μή κτίσμα εἰμί ὁ υἱός ( διά οὗτος ( 61 ) γάρ ὁ γενητός κτίζω ) , ἐράω , πατήρ σύν εἰμί ὁ υἱός ; ὁ καί οὕτως · ὁ πνεῦμα σύν εἰμί ὁ υἱός , καί ὁ υἱός αὐτός εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ; τοιοῦτος δέ λογίζομαι , ἔξω μέν ὁ ἅγιος Τριάς ἕννυμι , άδειος δέ χράομαι ( 62 ) , ἀλλάσσω ὁ ὄνομα ὁ πατήρ , καί ὁ υἱός , καί ὁ ἅγιος πνεῦμα · μεταφέρω τε αὐτός , ὡς ἐθέλω , ἐν ὁμοίωμα γένεσις ανθρώπινος , ἔχω ( 63 ) καί παντοπους ὀνομάζω , καί ὁ Ἕλλην θεογονία ἑαυτοῦ ἀναπλάσσω . οὐχ εἰμί δέ οὗτος ὁ ἐκκλησία ὁ πίστις , ἀλλά ὡς εἶπον ὁ Σωτήρ , εἰς πατήρ καί υἱός καί ἅγιος πνεῦμα · πατήρ μέντοι , οὖον δύναμαι λέγω παντοπους , καί υἱός οὖον δύναμαι λέγω πατήρ , καί πνεῦμα ἅγιος οὐ ἄλλως ἢ οὕτως ὀνομάζω . ἐπί οὗτος ὁ πίστις οὐ εἰμί ἐναλλάξ εἶπον · ἀλλά ἀεί ὁ πατήρ πατήρ εἰμί , καί ὁ ( 64 ) υἱός ἀεί υἱός , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἀεί πνεῦμα ἅγιος εἰμί καί λέγω . ἐπί μέν γάρ ὁ ἄνθρωπος , οὐ εἰμί οὕτως , κἀν ὁ αρειανός τοιοῦτος φαντάζω ( 65 ) . ὡς γάρ γράφω , « οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός , » οὕτως εἰς τις εἶπον , οὐ ὡς θεός ὁ ἄνθρωπος . ἐπί γάρ ὁ ἄνθρωπος , οὐ εἰμί ὁ πατήρ ἀεί πατήρ , οὐδέ ὁ υἱός ἀεί υἱός . ὁ γάρ αὐτός πατήρ μέν υἱός γίγνομαι , αὐτός δέ ἕτερος γίγνομαι υἱός , καί ὁ υἱός πατήρ εἰμί υἱός , αλλού ( 66 ) γίγνομαι πατήρ . Ἀβραάμ γοῦν υἱός εἰμί ὁ Ναχώρ ( 67 ) , πατήρ γίγνομαι ὁ Ἰσαάκ · καί Ἰσαάκ δέ υἱός εἰμί ὁ Ἀβραάμ , πατήρ γίγνομαι ὁ Ἰακώβ . ἕκαστος γάρ , μέρος εἰμί ὁ γονεύς , γεννάω μέν υἱός , γίγνομαι δέ καί αὐτός ἕτερος πατήρ . ἐπί δέ ὁ θεότης οὐ οὕτως , ἐπεί μή ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός . ὁ γοῦν πατήρ οὐ ἐκ πατήρ εἰμί · διό οὐδέ γεννάω ὁ γεννάω ἕτερος πατήρ · οὐδέ ὁ υἱός μέρος εἰμί ὁ πατήρ , διό οὐδέ γεννητός εἰμί εἰς ὁ γεννάω υἱός . ὅθεν ἐπί ὁ θεότης μόνος ὁ πατήρ Χωρὶς ( 68 ) καί μόνος πατήρ εἰμί , εἰμί καί εἰμί καί ἀεί εἰμί . καί ὁ υἱός Χωρὶς , καί μόνος υἱός εἰμί . καί ἐπί οὗτος ἵστημι ὁ , ὁ πατήρ ἀεί Πατήρ , καί ὁ , υἱός ἀεί υἱός , εἰμί τε καί λέγω · καί ὁ πνεῦμα δέ ὁ ἅγιος ἀεί πνεῦμα ἅγιος εἰμί · καί οὗτος ὁ Θεός εἰμί , καί παρά ὁ πατήρ διά υἱός δίδωμι πιστεύω .