athanasius-theology.epistulae-quattuor-ad-serapionem pg026_0285.1
3 . Πάνεν τούνυν ὑμῖν , ὦ ωτοί , τῆς ( 88 ) τοσαύτης τόλμης ἡ πρόφασις , ὥστε μὴ φοβηθῆναι τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον : « Ὁς δ' ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὐκ ἔχει ἄφεσιν οὔτε ἐν τῷ αἰῶνι ( 89 ) τούτῳ , οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι ; » Οἱ μὲν γὰρ Ἀρειανοί , καίτοι τὴν ἐνασχοῦν παρουσίαν τοῦ Λόγου καὶ τὰ ἐ' αὐτῇ εἰρημένα μὴ νοήσαντες , ὅμως ἐξ αὐτῶν πρόφασιν λαβόντες εἰς τὴν ἑαυτῶν αἵρεσιν , καὶ οὕτως ἠλέγχθησαν θεομάχοι καὶ ὡς ἀληθῶς ἀπὸ γῆς ξενολογοῦντες ( 90 ) . Ὑμεῖς δὲ πόθεν ἠπατήθητε ; παρὰ τίνων ἀκούσαντες , ἢ τίς ὁ τρόπος τῆς τοιαύτης ὑμῶν πλάνης ; Ἀνέγνωμεν , φασίν , ἐν τῷ προφήτῃ Ἀμώς , λέγοντος τοῦ Θεοῦ , « Ὅτι Ἰδοὺ ἐγὼ στερεῶν βροντὴν , καὶ κτιζὼν πνεῦμα , καὶ ἀπαγγέλλων εἰς ἀνθρώπους τὸν Χριστὸν αὐτοῦ · ποιοῦν ὀρθρον καὶ ὀμίχλην , καὶ ἐπιβαίνων ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ τῆς ( 91 ) γῆς , Κύριος ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ ὄνομα αὐτῷ . » Καὶ ἐνθεν ἐπεσώθημεν τοῖς Ἀρειανοῖς λέγουσιν κτίσμα εἶναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον . Εἴτα τὸ μὲν παρὰ τῷ Ἀμώς ( 92 ) ἀνέγνωτε · τὸ δὲ ἐν ταῖς Παροιμίαις λεγόμενον , « Κύριος ἐκτισά με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , » οὐκ ἀνέγνωτε , ἢ ἀνέγνωτε ; Καὶ τοῦτο μὲν ( 93 ) , ὡς ἔχει ἀλήθεια , ἐρμηνεύετε , ἵνα μὴ εἴπητε κτίσμα τὸν Λόγον · τὸ δὲ ἐν τῷ προφήτῃ οὐχ ἐρμηνεύετε , ἀλλ' ἀπλῶς ἀκούοντες « πνεῦμα , » ἐνομίσατε λέγεσθαι κτίσμα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ; Καίτοι ἐν μὲν ταῖς Παροιμίαις φανερῶς ( 94 ) ἡ Σοφία λέγουσα ἐστι τὸ , « ἐκτισά με ; » καὶ ὅμως καλῶς γε ποιούντες , ἐρμηνεύετε τὸ ῥῆτον , ἵνα μὴ τῇ δημιουργῶν Σοφίαν ἐν ( 95 ) τοῖς κτίσμασι συναριθμήτε . Τὸ δὲ ἐν τῷ προφήτῃ ῥητὸν οὐκ ἔχει γνώρισμα περὶ τοῦ αἰτίου Πνεύματος , ἀλλ' ἀπλῶς εἴρηται περὶ πνεύματος . Πῶς οὖν , καλοῦ πλείστου οὕσης διαφορᾶς ἐν ταῖς Γραφαῖς περὶ πνευμάτων ( 96 ) , καὶ δυναμένου τοῦ ῥητοῦ τὴν ἰδίαν διάνοιαν ἔχειν ὀρθήν , ὑμεῖς , ὡς φιλονεικοῦντες ἢ ὡς ὑπὸ δήματος τοῦ Ἀρειανοῦ δρεως βλαβέντες , τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον εἰρῆσθαι παρὰ τοῦ Ἀμώς νομίζετε , ἵνα μόνον τοῦ φρονεῖν κτίσμα μὴ ἐπιλάθησθε ;
Lemmas: 3 . πηγαίνω τούνυν σύ , εἰμί ὦτος , ὁ ( 88 ) τοσοῦτος τόλμα ὁ πρόφασις , ὥστε μή φοβέω ὁ ὑπό ὁ κύριος εἴρω : « ὅς δέ εἄν βλασφημέω εἰς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , οὐ ἔχω ἄφεσις οὔτε ἐν ὁ αἰών ( 89 ) οὗτος , οὔτε ἐν ὁ μέλλω ; » ὁ μέν γάρ αρειανός , καίτοι ὁ ἐνέχω παρουσία ὁ Λόγος καί ὁ εἰ αὐτός εἴρω μή νοέω , ὅμως ἐκ αὐτός πρόφασις λαμβάνω εἰς ὁ ἑαυτοῦ αἵρεσις , καί οὕτως ἐλέγχω θεομάχος καί ὡς ἀληθής ἀπό γῆ ξενολογέω ( 90 ) . σύ δέ πόθεν ἀπατάω ; παρά τίνω ἀκούω , ἢ τίς ὁ τρόπος ὁ τοιοῦτος σύ πλάνης ; ἀναγιγνώσκω , φημί , ἐν ὁ προφήτης Ἀμώς , λέγω ὁ Θεός , « ὅτι2 ἰδέ ἐγώ στερεός βροντή , καί κτίζω πνεῦμα , καί ἀπαγγέλλω εἰς ἄνθρωπος ὁ Χριστός αὐτός · ποιέω ὄρθρος καί ὀμίχλη , καί ἐπιβαίνω ἐπί ὁ ὑψηλός ὁ ( 91 ) γῆ , Κύριος ὁ θεός ὁ παντοκράτωρ ὄνομα αὐτός . » καί ἐν ἐπισῴζω ὁ Ἀρειανός λέγω κτίσμα εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος . εἴτα̅ ὁ μέν παρά ὁ Ἀμώς ( 92 ) ἀναγιγνώσκω · ὁ δέ ἐν ὁ παροιμία λέγω , « Κύριος κτίζω ἐγώ ἀρχή ὁδός αὐτός εἰς ἔργον αὐτός , » οὐ ἀναγιγνώσκω , ἢ ἀναγιγνώσκω ; καί οὗτος μέν ( 93 ) , ὡς ἔχω ἀλήθεια , ἑρμηνεύω , ἵνα μή εἶπον κτίσμα ὁ Λόγος · ὁ δέ ἐν ὁ προφήτης οὐ ἑρμηνεύω , ἀλλά ἀπλόος ἀκούω « πνεῦμα , » νομίζω λέγω κτίσμα ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ; καίτοι ἐν μέν ὁ παροιμία φανερῶς ( 94 ) ὁ Σοφία λέγω εἰμί ὁ , « κτίζω ἐγώ ; » καί ὅμως καλῶς γε ποιέω , ἑρμηνεύω ὁ ῥητός , ἵνα μή ὁ δημιουργός Σοφία ἐν ( 95 ) ὁ κτίσμα συναριθμέω . ὁ δέ ἐν ὁ προφήτης ῥητός οὐ ἔχω γνώρισμα περί ὁ αἴτιος πνεῦμα , ἀλλά ἀπλόος εἴρω περί πνεῦμα . Πῶς οὖν , καλός πλεῖστος ὗσις διαφορά ἐν ὁ γραφή περί πνεῦμα ( 96 ) , καί δύναμαι ὁ ῥητός ὁ ἴδιος διάνοια ἔχω ὀρθός , σύ , ὡς φιλονεικέω ἢ ὡς ὑπό Δημάτος ὁ αρειανός δρεως βλάπτω , ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος εἴρω παρά ὁ Ἀμώς νομίζω , ἵνα μόνος ὁ φρονέω κτίσμα μή ἐπιλανθάνομαι ;