athanasius-theology.epistulae-ad-castorem-sp pg028_0446.1
νην , καὶ ἀποστρέφεσθαι τὴν χορτασίαν τῆς γαστρός · τὴν δὲ καθημερινὴν νηστείαν ἐδοκίμασεν ὠφελιμοτέραν εἶναι , καὶ συμβαλλομένην εἶναι πρὸς καθαρότητα , πλεόν τῆς ἐν τρισὶν ἢ τέτταραιν , ἢ καὶ ἕως ἑβδομάδος ἐλκομένης νηστείας . Καὶ γὰρ φασε τὸν ἀμέτρως ἐπεκτεινόμενον τῇ νηστείᾳ ὑπὲρ μέτρον πολλάκις τῇ τροφῇ κεχρήσθαι , ὡς ἐκ τούτου ποτὲ μὲν τῇ ὑπερβολῇ τῆς ἀοτίας ἀτονεῖν τὸ σῶμα , καὶ πρὸς τὰς πνευματικὰς λειτουργίας ἀσχηρονόμην γίνεσθαι · ποτὲ δὲ , τῇ πλήθει τῶν τροφῶν βαρυνόμενον , ἀκηδίας καὶ χαύνωσιν ἐμποιεῖν τῇ ψυχῇ . Καὶ πάλιν οὐ πᾶσιν ἀφμόδιον εἶναι τὴν τῶν λαχάνων μετάληψιν , οὐδὲ πᾶσι τὴν τῶν ὀσπρίων , οὐδὲ πάντας δύνασθαι τῷ τοῦ ξηροῦ ἄρτου κεχρῆσθαι τροφῇ · καὶ πάλιν τὸν μὲν φαγεῖν δύο λίτρας ἐσθίοντα ἄρτον ἀχρὺν πεινᾶν , ἄλλον δὲ ἐσθίοντα λίτραν , ἢ ἐξ οὐγγίας χορτάζεσθαι . Πᾶσιν οὖν , ὡς εἴρηται , ἕνα σκοπὸν ἐγκρατείας παραδεδώκεται , τὸ μὴ ἀπατάσθαι χορτασίᾳ κοιλίας , μηδὲ ἐξελκεσθαι τῇ τοῦ λάργυος ἡδονῇ . Οὐδὲ γὰρ ἡ διαφορά τῆς ποιότητος μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡ ποσότης τοῦ πλήθους τῶν βρωμάτων τὰ πεφυρωμένα βέλη τῆς ἁμαρτίας εἰώθεν ἀνάντειν · οἷας γὰρ ὧποτε τροφῆς πληρουμένη γαστήρ , ἀσωτίας σπέρματα τίκτει . Καὶ πάλιν οὐ μόνον κραπαλὴ οἶνον , ἀλλὰ καὶ πλημονὴ ὑδάτος , καὶ πασῶν τροφῶν ὑπερβολὴ κεχαρισμένην καὶ νυστάζουσαν ταύτην ἀποτελοῦσι . Τοῖς Σοδομίταις οὐχ οἶνον καὶ διαφόρων βρωμάτων κραπαλὴ , καταστροφὴν γέγονεν αἰτία , ἀλλ’ ἄρτου πλημονή , κατὰ τὸν προφήτην . Ἡ ἀσθένεια τοῦ σώματος πρὸς τὴν καθαρότητα τῆς καρδίας οὐκ ἀντίκειται . Ταῦτα οὖν παρασχόμενος τῷ σώματι ἡ ἡ ἀσθένεια ἀπατεῖ , οὐχ ἄτερ ἡ ἡδονὴ θέλει . Ἡ τῶν βρωμάτων χρήσις ὅσον ὑπ’ ἀργίας πρὸς τὸ ζῆν παραλαμβάνεται , οὐχ ὅσον δουλεύει ταῖς ὁρμαῖς τῆς ἐπιθυμίας . Ἡ σύμμετρος καὶ μετὰ λόγου τῶν τροφῶν μετάληψις τῇ ὑγείας φροντίδει τοῦ σώματος , οὐ τὴν ἀγιωσύνην ἀφαιρεῖται . Ὅσος ἐγκρατείας καὶ καινὸν παραδεδομένος ὑπὸ τῶν ἀγίων Πατέρων ἀκριβῶς οὕτως ἐστι , τὸ ἐπὶ τῆς ὁρέξεως ἐγκειμένης , τῆς τροφῆς ἀπέχεσθαι τὸν ἐσθίοντα . Καὶ ὁ Ἀπόστολος δὲ εἶπεν · « Τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίαν , » οὐ τὴν ἀναγκαίαν τῆς ζωῆς κυβέρνησιν ἐκώλυσε , ἀλλὰ τὴν φιλήδονον ἐπιμέλειαν ἀπηγόρευσε . Ἄλλως τε καὶ πρὸς καθαρότητα τελείαν τῆς ψυχῆς μόνη ἡ ἀποχὴ τῶν βρωμάτων οὐκ ἱκανεί , εἰ μὴ καὶ αἱ λοιπαὶ ἀρεταὶ συνδράμωσι . Τοιγαροῦν ἡ ταπείνωσις διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἔργου καὶ τῆς τοῦ σώματος καταπονήσεως , μεγάλα ἡμῖν συμβάλλεται . Ἡ ἀποχὴ τῆς φιλαργυρίας οὐ δέον τὸ μὴ ἔχειν χρήματα , ἀλλὰ μηδὲ ἐπιθυμεῖν κεκτησθαι . Πρὸς καθαρότητα τὴν ψυχὴν ὀδηγεῖ τῆς ὀργῆς ἡ ἀποχή , τῆς λύπης , τῆς κενοδοξίας , τῆς ὑπερηφανίας . Ταῦτα πάντα τὴν καθολικὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα ἀπεργάζεται . Τὴν δὲ διὰ σωφροσύνης μερικὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα ἐξαιρέτως ἐγκράτεια
Lemmas: νη , καί ἀποστρέφω ὁ χορτασία ὁ γαστήρ · ὁ δέ καθημέριος νηστεία δοκιμάζω ὠφέλιμος ἔρχομαι , καί συμβάλλω ἔρχομαι πρός καθαρότης , πλέω ὁ ἐν τρεῖς ἢ τέταρος , ἢ καί ἠώς ἑβδομάς ελκόμενος νηστεία . καί γάρ φάσω ὁ ἄμετρος ἐπεκτείνω ὁ νηστεία ὑπέρ μέτρον πολλάκις ὁ τροφή χράω , ὡς ἐκ οὗτος ποτέ μέν ὁ ὑπερβολή ὁ ἀοτία ἀτονέω ὁ σῶμα , καί πρός ὁ πνευματικός λειτουργία ασχηρονομη γίγνομαι · ποτέ δέ , ὁ πλῆθος ὁ τροφή βαρύνω , ἀκηδία καί χαύνωσις ἐμποιέω ὁ ψυχή . καί πάλιν οὐ πᾶς αφμοδιος ἔρχομαι ὁ ὁ λάχανον μετάληψις , οὐδέ πᾶς ὁ ὁ ὄσπριον , οὐδέ πᾶς δύναμαι ὁ ὁ ξηρός ἄρτος χράω τροφή · καί πάλιν ὁ μέν ἐσθίω δύο λίτρο ἐσθίω ἄρτος ἀχρὺν πεινάω , ἄλλος δέ ἐσθίω λίτρα , ἢ ἐκ οὐγγία χορτάζω . Πᾶσιν οὖν , ὡς λέγω , εἷς σκοπός ἐγκράτεια παραδίδωμι , ὁ μή ἀπατάω χορτασία κοιλία , μηδέ ἐξέλκω ὁ ὁ λάργος ἡδονή . οὐδέ γάρ ὁ διαφορά ὁ ποιότης μόνος , ἀλλά καί ὁ ποσότης ὁ πλῆθος ὁ βρῶμα ὁ φυρόω βέλος ὁ ἁμαρτία εἴωθα ἀνάντης · οἷος γάρ ὁράω τροφή πληρόω γαστήρ , ἀσωτία σπέρμα τίκτω . καί πάλιν οὐ μόνος κραπαλὴ οἶνος , ἀλλά καί πλημονὴ ὕδωρ , καί πᾶς τροφή ὑπερβολή χαρίζω καί νυστάζω οὗτος ἀποτελέω . Τοί Σοδομίτης οὐ οἶνος καί διάφορος βρῶμα κραπαλὴ , καταστροφή γίγνομαι αἰτία , ἀλλά ἄρτος πλημονή , κατά ὁ προφήτης . ὁ ἀσθένεια ὁ σῶμα πρός ὁ καθαρότης ὁ καρδία οὐ ἀντίκειμαι . Ταΰς οὖν παρέχω ὁ σῶμα ὁ ὁ ἀσθένεια ἀπατάω , οὐ ἄτερ ὁ ἡδονή ἐθέλω . ὁ ὁ βρῶμα χρῆσις ὅσον ὑπό ἀργία πρός ὁ ζάω παραλαμβάνω , οὐ ὅσον δουλεύω ὁ ὁρμή ὁ ἐπιθυμία . ὁ σύμμετρος καί μετά λόγος ὁ τροφή μετάληψις ὁ ὑγεία φροντίζω ὁ σῶμα , οὐ ὁ ἁγιωσύνη ἀφαιρέω . ὅσος ἐγκράτεια καί καινός παραδίδωμι ὑπό ὁ ἅγιος Πατέρων ἀκριβῶς οὕτως εἰμί , ὁ ἐπί ὁ ὄρεξις ἔγκειμαι , ὁ τροφή ἀπέχω ὁ ἐσθίω . καί ὁ ἀπόστολος δέ λέγω · « Τά σάρξ πρόνοια μή ποιέω εἰς ἐπιθυμία , » οὐ ὁ ἀναγκαῖος ὁ ζωή κυβέρνησις κωλύω , ἀλλά ὁ φιλήδονος ἐπιμέλεια ἀπαγορεύω . ἄλλως τε καί πρός καθαρότης τέλειος ὁ ψυχή μόνος ὁ ἀποχή ὁ βρῶμα οὐ ἱκάνω , εἰμί μή καί ὁ λοιπός ἀρετή συντρέχω . τοιγάρ ὁ ταπείνωσις διά ὁ ὑπακοή ὁ έργο καί ὁ ὁ σῶμα καταπόνησις , μέγας ἐγώ συμβάλλω . ὁ ἀποχή ὁ φιλαργυρία οὐ δέω ὁ μή ἔχω χρῆμα , ἀλλά μηδέ ἐπιθυμέω κτάομαι . πρός καθαρότης ὁ ψυχή ὁδηγέω ὁ ὀργή ὁ ἀποχή , ὁ λύπη , ὁ κενοδοξία , ὁ ὑπερηφανία . Ταΰς πᾶς ὁ καθολικός ὁ ψυχή καθαρότης ἀπεργάζομαι . Τά δέ διά σωφροσύνη μερικός ὁ ψυχή καθαρότης ἐξαίρετος ἐγκράτεια