athanasius-theology.epistulae-ad-castorem-sp pg028_0450.1
Καὶ γὰρ ἡ τοῦ σώματος κίνησις πρὸς τεκνογονίαν καὶ διαδοχὴν τοῦ γένους διαμυθῆς , οὐ πρὸς πορνείαν ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ ἐδόθη · καὶ ἡ τοῦ θυμοῦ κίνησις σωτηριωδῶς ἡμῖν ἐγκατέσταρται , ὥστε θυμοῦσθαι κατὰ τῆς ἁμαρτίας , οὐ μὴ πρὸς τὸ ὁμόφρων ἐκθεριοῦσθαι . Οὐ τοίνυν , εἰ κακὰς ταύτας κεχρήμεθα , ἁμαρτάνει ἡ φύσις , ἢ τὸν πλάστην αἰτιασώμεθα , ὥσπερ οὐδὲ τὸν δεδιωκότα σίδηρον πρὸς ἀναγκαίαν καὶ λυσιτελῆ χρῆσιν , εἰ ὁ δεξάμενος πρὸς φόνον ὑπηρεσίαν τούτῳ ἐχρήσατο . Ταῦτα δὲ εἰρήκαμεν , δεῖξαι βουλόμενοι , ὅτι τῆς φιλαργυρίας πάθος οὐκ ἐκ τῶν φυσικῶν κινήσεων τὴν ἀρχὴν ἔχει , ἀλλ’ ἐκ μόνης κακίας καὐ διεφθαρμένης προαιρέσεως . Αὕτη γὰρ ἡ νόσος , ὅταν χλιαρὰν καὶ ἀπαστον ἐν ἀρχῇ τῆς ἀποταγῆς εὐρῇ ψυχήν , δικαίας τινὰς καὶ τὸ δοκεῖν εὐλόγους προφάσεις ὑποβάλλει πρὸς τὸ κατασχεῖν τί ποτε ὧν κέκτηται · ὑπογράφει γὰρ κατὰ δυνάμιν τῷ μοναχῷ γῆρας μακρόν , καὶ ἀσθένειαν σώματος , καὶ ὅτι αἱ διδόμεναι χρειαι ἐκ τοῦ κοινοῦ οὐκ εἰσιν ἰκαναὶ πρὸς παραμιθίαν · οὐ λέγω ἀθενοῦνται , ἀλλ’ οὐδὲ ὑγιαίνουσι · καὶ ὅτι ἐνταῦθα οὐ γίνεται κατ’ ἀξίαν φροντὶς τοῖς ἀσθενοῦσιν , ἀλλὰ καὶ πᾶν ἡμλημέναι , καὶ ὡς , εἰ μὴ ἔχει ἀποκεχυμένον χρυσίον , ἀθλιῶς ἀποθλίπεται . Τελευταῖον δὲ ὑποβάλλει μὴ δύνασθαι μένειν ἐπὶ πολὺ ἐν τῷ μοναστηρίῳ διὰ τὴν βαρύτητα τῶν ἔργων καὶ τὴν τοῦ πατρὸς ἀκρίβειαν . Καὶ ὅτε ταῖς τοιαύταις ἐνθυμήσεσιν ἀποπλανῆν τὴν διάνοιαν , πρὸς τὸ κἂν ἐν δηναρίῳ κατασχεῖν , τὴν νιναῖτα πείθει αὐτὸν καὶ ἐργόχειρον λάθρα τοῦ ἀδελφου , εἰ οὐ δύνασθαι τὸ περισσοῦδαστον αὐτῷ ἀργύριον αὐξήσει · καὶ λοιπὸν ἐλπίσιν ἀδήλοις ἀπατᾷ τὴν ἀδλιον , ὑποβάλλων αὐτῷ τὸ ἐκ τοῦ ἐργοχείρου κέρδος καὶ τὴν ἐκ τούτου ἀνεσιν καὶ ἀμεριμνίαν . Καὶ ὅλως τῇ τῶν κέρδους ἐνθυμήσει δεδεῖ , οὐδὲν τῶν ἐναντίων σκοπεῖ , οὐκ ὀργῆς μανίαν , ἐποτὲ συμβῇ αὐτῷ ζημίᾳ περιπεσεῖν · οὐ λύπην , οὐ ἀκτόος , εἰ ἀποτύγχει τοῦ ἐκ τοῦ ἔργου κέρδους , ἀλλὰ γίνεται , ὅπερ ἄλλοις ἡ γαστὴρ θεός , οὕτω τούτῳ ὁ χρυσός . " Οθεν ὁ μακάριος Ἀπόστολος , τοῦτο γινώσκων , οὐ μόνον βίαν πάντων τῶν κακῶν , ἀλλὰ καὶ εἰδωλολατρείαν ταύτην ἐκάλεσε . Θεωρήσωμεν τοίνυν πρὸς πόσῃν κακίαν ἡ νόσος αὕτη τὸν ἄνθρωπον κατασῦρει , ὡς καὶ εἰς εἰδωλολατρείαν ἐμβαλεῖν . Ἀποστήσας γὰρ ὁ φιλάργυρος τὸν νοῦν αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ , εἰδωλὰ ἀνθρώπων ἐγγεγλυμμένα τῷ χρυσῷ ἀγαπᾷ · τούτοις δὲ τοῖς λογισμοῖς ὁ μοναχὸς σκοτωθείς , καὶ ἐπὶ τῷ χείρονι ταπεινώσειν , οὐδεμίαν ὑπακοὴν ἔχειν λοιπὸν δύναται , ἀλλ’ ἀγανακτεῖ , καὶ ἀναδινοπαθεῖ , καὶ πρὸς ἕκαστον ἔργον γογγύζει , καὶ ἀντιλέγει , καὶ μηδὲ μιᾶς λοιπὸν εὐλαβείας περιεσχημένος , ὥσπερ ἵππος σκληρότατος κατὰ χρημῶν φέρεται , οὔτε τῇ καθημερινῇ τροφῇ ἀρκούμενος , καὶ διαμαρτυρεῖ εἰς τέλος μὴ δύνασθαι αὐτὸν ὑπομένειν , καὶ Θεὸν οὐκ ἔχει μόνον εἶναι λέγει , οὐδὲ τὴν ἰδίαν φωτηρίαν ἐν ἐκείνῳ κατακλεισθῆναι τῷ τόπῳ , ἀλλὰ πανταχοῦ τοῖς ζητοῦσιν αὐτὸν εὑρίσκεσθαι · καὶ ὡς εἰ μὴ ἀποστῇ τοῦ μοναστηρίου ἐκείνου ἀπόλλυται ·
Lemmas: καί γάρ ὁ ὁ σῶμα κίνησις πρός τεκνογονία καί διαδοχή ὁ γένος διαμυθῆς , οὐ πρός πορνεία ὑπό ὁ Δημιουργός δίδωμι · καί ὁ ὁ θυμός κίνησις σωτηριωδῶς ἐγώ ἐγκατέσταρται , ὥστε θυμόω κατά ὁ ἁμαρτία , οὐ μή πρός ὁ ὁμόφρων ἐκθερίζω . οὐ τοίνυν , εἰμί κακός αὐτός χράω , ἁμαρτάνω ὁ φύσις , ἢ ὁ πλάστης αἰτιάομαι , ὥσπερ οὐδέ ὁ διώκω σίδηρος πρός ἀναγκαῖος καί λυσιτελής χρῆσις , εἰμί ὁ δέχομαι πρός φόνος ὑπηρεσία οὗτος χράω . Ταΰς δέ λέγω , δείκνυμι βούλομαι , ὅτι ὁ φιλαργυρία πάθος οὐ ἐκ ὁ φυσικός κίνησις ὁ ἀρχή ἔχω , ἀλλά ἐκ μόνος κακία Καυᾶ διαφθείρω προαίρεσις . Ἄτη γάρ ὁ νόσος , ὅταν χλιαρός καί ἄπαστον ἐν ἀρχή ὁ αποταγή εὑρίσκω ψυχή , δίκαιος τις καί ὁ δοκέω εὔλογος πρόφασις ὑποβάλλω πρός ὁ κατασχάω τίς ποτέ ὅς κτάομαι · ὑπογράφω γάρ κατά δυνάμις ὁ μοναχός γῆρας μακρός , καί ἀσθένεια σῶμα , καί ὅτι ὁ δίδωμι χρεία ἐκ ὁ κοινός οὐ εἰμί ἱκανός πρός παραμυθία · οὐ λέγω αθενουντ , ἀλλά οὐδέ ὑγιαίνω · καί ὅτι ἐνταῦθα οὐ γίγνομαι κατά ἄξιος φροντίς ὁ ἀσθενέω , ἀλλά καί πᾶς ἡμλημέναι , καί ὡς , εἰμί μή ἔχω ἀποχέω χρυσίον , ἄθλιος ἀποθλίβω . τελευταῖος δέ ὑποβάλλω μή δύναμαι μένω ἐπί πολύς ἐν ὁ μοναστήριον διά ὁ βαρύτης ὁ ἔργον καί ὁ ὁ πατήρ ἀκρίβεια . καί ὅτε ὁ τοιοῦτος ἐνθύμησις ἀποπλανής ὁ διάνοια , πρός ὁ κἀν ἐν δηνάριον κατασχάω , ὁ νιναιτης πείθω αὐτός καί ἐργόχειρον λάθρῃ ὁ ἀδελφός , εἰμί οὐ δύναμαι ὁ περισσοῦδαστον αὐτός ἀργύριον αὐξάνω · καί λοιπός ἐλπίς ἄδηλος ἀπατάω ὁ ἀδλιον , ὑποβάλλω αὐτός ὁ ἐκ ὁ ἐργόχειρον κέρδος καί ὁ ἐκ οὗτος ἄνεσις καί ἀμεριμνία . καί ὅλος ὁ ὁ κέρδος ἐνθύμησις δέω , οὐδείς ὁ ἐναντίος σκοπέω , οὐ ὀργή μανία , ἐποτὲ συμβαίνω αὐτός ζημία περιπίπτω · οὐ λύπη , οὐ ἄκτος , εἰμί ἀποτυγχάνω ὁ ἐκ ὁ έργο κέρδος , ἀλλά γίγνομαι , ὅς ἄλλος ὁ γαστήρ θεός , οὕτως οὗτος ὁ χρυσός . " ὅθεν ὁ μακάριος ἀπόστολος , οὗτος γιγνώσκω , οὐ μόνος βία πᾶς ὁ κακός , ἀλλά καί εἰδωλολατρία οὗτος καλέω . θεωρέω τοίνυν πρός πόσος κακία ὁ νόσος οὗτος ὁ ἄνθρωπος κατασύρω , ὡς καί εἰς εἰδωλολατρία ἐμβάλλω . ἀφίστημι γάρ ὁ φιλάργυρος ὁ νόος αὐτός ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ θεός , εἴδωλον ἄνθρωπος ἐγγλύφω ὁ χρυσός ἀγαπάω · οὗτος δέ ὁ λογισμός ὁ μοναχός σκοτόω , καί ἐπί ὁ χείρων ταπεινόω , οὐδείς ὑπακοή ἔχω λοιπός δύναμαι , ἀλλά ἀγανακτέω , καί αναδινοπαθος , καί πρός ἕκαστος ἔργον γογγύζω , καί ἀντιλέγω , καί μηδέ εἷς λοιπός εὐλάβεια περιέχω , ὥσπερ ἵππος σκληρός κατά χρήμη φέρω , οὔτε ὁ καθημέριος τροφή ἀρκέω , καί διαμαρτυρέω εἰς τέλος μή δύναμαι αὐτός ὑπομένω , καί θεός οὐ ἔχω μόνος ἔρχομαι λέγω , οὐδέ ὁ ἴδιος φωτηρίαν ἐν ἐκεῖνος κατακλείω ὁ τόπος , ἀλλά πανταχοῦ ὁ ζητέω αὐτός εὑρίσκω · καί ὡς εἰμί μή ἀφίστημι ὁ μοναστήριον ἐκεῖνος ἀπόλλυμι ·