athanasius-theology.epistulae-ad-castorem-sp pg028_0460.2
7 . Ἔβδομος ἡμῖν ἐστὶν ἀγὼν κατὰ τοῦ πνεύματος τῆς κενοδοξίας , πολυμόρφου τοῦτο καὶ λεπτοτάτου πά-θους , καὶ οὐδὲ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ πειραζομένου καταλαμβα-νόμενον . Καὶ γὰρ τῶν ἄλλων παθῶν αἱ προσβολαὶ φα-νερώτεραι τυγχάνουσι , καὶ εὐκολώτερον πῶς τὴν πρὸς ταῦτα μάχην κέκτηνται , καὶ τῆς ψυχῆς τὸν πόλεμον ἐπιγιγνωσκομένης διὰ τῆς ἀντιρρήσεως καὶ προσευχῆς τοῦτον ἀνατρεποῦσιν . Ἡ δὲ τῆς κενοδοξίας κακία , πολυμόρφος οὖσα , καθὼς εἴρηται , δυσκαταγνώστος τυγχάνει . Καὶ γὰρ ἐν παντὶ ἐπιτηδεύματι παρυφίστα-ται ἐν τε σχήματι , καὶ μορφῇ , καὶ βαδίσματι , καὶ λόγῳ . καὶ ἐν ἀρρυθμίαις , καὶ ἐν νηστείαις , καὶ ἐν προσευχῇ , καὶ ἐν ἀναγνώσει , καὶ ἐν ἡσυχίᾳ , καὶ ἐν μακροθυμίᾳ . Διὰ πάντων γὰρ τούτων ἐπιχειρεῖ τὸν στρατιώτην τοῦ Χριστοῦ κατασχεῖν . Καὶ γὰρ δυνείαν μὴ δυνήνη διὰ πολυτελείας ἐνδυμάτων πρὸς κενοδοξίαν ἀπατήσει , τοῦτον δι’ εὐτελοῦς ἐσθῆτος ἐπιχειρεῖ πει-ράζειν . Καὶ τὸν οὐχ ἡδυνήθη διὰ τιμῆς ἐθράπει , τοῦτον διὰ τοῦ φέρειν ὀρθὴν ἀτιμίαν εἰς ἀπόνοιαν αἴρει · καὶ ὃν οὐχ ἡδυνήθη διὰ τῆς ἐπιστήμης τοῦ λόγου πείσαι κενοδοξεῖν , τοῦτον τῇ σωφίᾳ ὡς ἡσυχὸν διδάξει · καὶ τὸν οὐχ ἡδυνήθη πολυτελεῖ βρωμάτων γαυνοῦναι , τοῦτον διὰ νηστείας εἰς ἔπαινον ἐκλύει . Καὶ ἀπλῶς πᾶν ἔργον , πᾶν ἐπιτήδευμα , πρόφασιν πολέμου παρέχει τοῦτῳ τῷ δαιμονί . Ἔστι δὲ πρὸς τοῦτο καὶ κλῆρον φαντάζεται ὁ πολεμούμενος ὑπ’ αὐτοῦ . Μέ-μνημαι γὰρ τινὸς γέροντος , ὅνικα ἐν Σκήτῃ διέτρι-βον , ἀπελθόντος εἰς κελλίον τινὸς ἀδελφοῦ ἐπισκέψαις χάριν , καὶ ὡς ἐπλησίασε τῇ θύρᾳ τῆς κελλῆς , ἀκούει αὐτὸν λαλοῦντος ἔνδον · καὶ νομίσας ὁ γέρων ἀπὸ Γρα-φῆς αὐτὸν μελετῆν , ἔστη ἀκροώμενος , καὶ αἰσθανόμενος αὐτοῦ ὑπὸ δαιμονίου πειραζομένου , καὶ ἐαυτὸν γεϊροτονούντος διάκονον , καὶ τοῖς κατηχουμένοις ἀπό-λυσιν παρέχοντα . Ὡς οὖν ἤκουσε τοῦτο ὁ γέρων , τέ-λος ὤθησας τὴν θύραν εἰσῆλθε , καὶ ἀπαντήσας αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς προσεκύνησε κατὰ τὸ ἔθος καὶ ἡξίου μα-θεῖν παρ’ αὐτοῦ , εἰ πολλὴν ὥραν ἔχει πρὸς τῇ θύρᾳ . Ὁ δὲ γέρων χαριέντως ἀπεκρίθη πρὸς αὐτόν · Ἄρτι , φησίν , ἦλθον , ὅτε σὺ τὴν ἀπόλυσιν τοῖς κατηχουμέ-νοις ἐπετέλειες . Τότε ὁ ἀδελφὸς , ἀκούσας ταῦτα , ἔπεσε παρὰ τοὺς πόδας τοῦ γέροντος , καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν εἰχεῖν αὐτὸν ὑπὲρ αὐτοῦ , ἵνα δυνηθῇ τῆς τοιαύτης πλάνης . Τοῦτον δὲ ἐμνήσθη δεῖξαι βουλόμενος εἰς ὅσην ἀν-αισθησίαν φέρει τὸν ἄνθρωπον οὗτος ὁ δαίμων . Ὁ τοῖ-νυν βουλόμενος τελείως ἀθλῆσαι , καὶ τὸν τῆς δικαιο-σύνης στεφάνων ἀναδεξάσθαι , πᾶσι τρόποις σπουδάσει τὸ πολυμόρφου τοῦτο θηρίον νικᾶσθαι , πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχων πάντοτε τὸ ὑπὸ τοῦ ἀγίου Δαυὶδ εἰρημένον · « Κύριε διέσκορπισεν ὅστέ ἀνθρωπαρέσκων » καὶ μηδὲν ποιεῖτω περιβλεπόμενος τὴν ἐξ ἀνθρώπων ἔπαινον , ἀλλὰ τὸν παρὰ Θεοῦ μεσθὸν ἐπιζητήσει , καὶ
Lemmas: 7 . ἕβδομος ἐγώ εἰμί ἀγών κατά ὁ πνεῦμα ὁ κενοδοξία , πολύμορφος οὗτος καί λεπτός πάθος , καί οὐδέ ὑπό αὐτός ὁ πειράω καταλαμβάνω . καί γάρ ὁ ἄλλος πάθος ὁ προσβολή φανερός τυγχάνω , καί εὔκολος πῶς ὁ πρός οὗτος μάχη κτάομαι , καί ὁ ψυχή ὁ πόλεμος ἐπιγιγνώσκω διά ὁ ἀντίρρησις καί προσευχή οὗτος ἀνατρέπω . ὁ δέ ὁ κενοδοξία κακία , πολύμορφος εἰμί , καθώς λέγω , δυσκαταγνώστος τυγχάνω . καί γάρ ἐν πᾶς ἐπιτήδευμα παρυφίστημι ἐν τε σχῆμα , καί μορφή , καί βάδισμα , καί λόγος . καί ἐν ἀρρυθμία , καί ἐν νηστεία , καί ἐν προσευχή , καί ἐν ἀνάγνωσις , καί ἐν ἡσυχία , καί ἐν μακροθυμία . Ζεύς πᾶς γάρ οὗτος ἐπιχειρέω ὁ στρατιώτης ὁ Χριστός κατασχάω . καί γάρ δύο μή δύναμαι διά πολυτέλεια ἔνδυμα πρός κενοδοξία ἀπατάω , οὗτος διά εὐτελής ἐσθής ἐπιχειρέω πειράζω . καί ὁ οὐ δύναμαι διά τιμή ἐθράπει , οὗτος διά ὁ φέρω ὀρθός ἀτιμία εἰς ἀπόνοια αἴρω · καί ὅς οὐ δύναμαι διά ὁ ἐπιστήμη ὁ λόγος πείθω κενοδοξέω , οὗτος ὁ Σωφία ὡς ἥσυχος διδάσκω · καί ὁ οὐ δύναμαι πολυτελής βρῶμα γαυνουνη , οὗτος διά νηστεία εἰς ἔπαινος ἐκλύω . καί ἀπλόος πᾶς ἔργον , πᾶς ἐπιτήδευμα , πρόφασις πόλεμος παρέχω τοῦτῳ ὁ δαίμων . εἰμί δέ πρός οὗτος καί κλῆρος φαντάζω ὁ πολεμέω ὑπό αὐτός . Μέμνημαι γάρ τις γέρων , ονικός ἐν σκήτη διατρίβω , ἀπέρχομαι εἰς κελλίον τις ἀδελφός ἐπίσκεψη χάρις , καί ὡς πλησιάζω ὁ θύρα ὁ κέλλω , ἀκούω αὐτός λαλέω ἔνδον · καί νομίζω ὁ γέρων ἀπό Γραφῆς αὐτός μέλω , ἵστημι ἀκροάομαι , καί αἰσθάνομαι αὐτός ὑπό δαιμόνιος πειράω , καί ἑαυτοῦ γεϊροτονούντος διάκονος , καί ὁ κατηχέω ἀπό-λυσις παρέχω . ὡς οὖν ἀκούω οὗτος ὁ γέρων , τέλος ὠθέω ὁ θύρα εἰσέρχομαι , καί ἀπαντάω αὐτός ὁ ἀδελφός προσκυνέω κατά ὁ ἔθος καί ἀξιόω μανθάνω παρά αὐτός , εἰμί πολύς ὥρα ἔχω πρός ὁ θύρα . ὁ δέ γέρων χαρίεις ἀποκρίνομαι πρός αὐτός · ἄρτι , φημί , ἔρχομαι , ὅτε σύ ὁ ἀπόλυσις ὁ κατηχέω ἐπιτελέω . τότε ὁ ἀδελφός , ἀκούω οὗτος , πίπτω παρά ὁ πόδι ὁ γέρων , καί παρακαλέω αὐτός ἔχω αὐτός ὑπέρ αὐτός , ἵνα δύναμαι ὁ τοιοῦτος πλάνης . οὗτος δέ μιμνήσκω δείκνυμι βούλομαι εἰς ὅσος ἀναισθησία φέρω ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὁ δαίμων . ὁ τοίνυν βούλομαι τέλειος ἀθλέω , καί ὁ ὁ δικαιόσυνος στέφανος ἀναδέχομαι , πᾶς τρόπος σπουδάζω ὁ πολύμορφος οὗτος θηρίον νικάω , πρό ὀφθαλμός ἔχω πάντοτε ὁ ὑπό ὁ ἅγιος Δαυίδ λέγω · « κύριος διασκορπίζω ὅστε ἀνθρωπάρεσκος » καί μηδείς ποιέω περιβλέπω ὁ ἐκ ἄνθρωπος ἔπαινος , ἀλλά ὁ παρά θεός μεθίημι ἐπιζητέω , καί