athanasius-theology.epistulae-ad-castorem-sp pg028_0461.2
8 . Ὀγδοὸς ἡμῖν ἐστὶν ἀγὼν κατὰ τοῦ πνεύματος τῆς ὑπερηφανίας · χαλεπώτατος οὗτος καὶ πάντων τῶν προτέρων ἀγριώτερος , τοὺς τελείους μάλιστα πολεμῶν , καὶ σχεδὸν τοὺς τὸ ὕψος τῶν ἀρετῶν ἀναβέβηκῶτας ἐπιχειρεῖ καταστρέφειν · καὶ καθάπερ νόσος λοιμικὴ φθοροποιὸς οὐχὶ μέρος τοῦ σώματος , ἀλλ’ ὅλον διαφθείρει . Καὶ τῶν μὲν ἄλλων παθῶν ἕκαστον , εἰ καὶ ταράσσει τὴν ψυχήν , ἀλλὰ πρὸς μίαν τὴν ἀντικεῖμένην αὐτῷ ἀρετὴν πολεμοῦν , καὶ ταύτῃ νικῆσαι φιλονεικοῦν , ἐκ μέρους ἐπισκοτεῖ τὴν ψυχήν , καὶ B ταράσσει · αὕτην τὸ δὲ τῆς ὑπερηφανίας πᾶσαν αὐτὴν ἐπισκοτεῖ , καὶ εἰς πτῶσιν ἄγει ἐσχάτην . Καὶ ἵνα σαφέστερον νοήσωμεν τὸ εἰρημένον , σκοπήσωμεν οὕτως . Ἡ γαστριμαργία τὴν ἁσκητικὴν σπουδὴν διαφθείρει , ἡ πορνεία τὴν σωφροσύνην , ἡ φιλαργυρία τὴν ἀκτημοσύνην · ὁ θυμὸς τὴν πραότητα , καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας εἴδη τὰς ἐναντίας αὐτῶν ἀρετάς · ἡ δὲ τῆς ὑπερηφανίας κακία , ὅταν κυριεύσῃ τῆς ἀθλίας ψυχῆς , ὡσπερ τις χαλεπώτατος τύραννος μεγάλῃ πόλει καὶ ὑψηλῇ παραλαβών , ὅλην αὐτὴν καταστρέφει , καὶ ἕως θεμελίων κατασκάπτει . Καὶ μάρτυς τούτου ὁ ἄγγελος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσὼν διὰ τὴν ὑπερηφανίαν · ὃς , ἐκ τοῦ Θεοῦ κτισθεὶς , καὶ πᾶσῃ ἀρετῇ καὶ σοφίᾳ κοσμηθεὶς , οὐ τῇ τοῦ Δεσπότου χάριτι ἐδούλητο ταῦτα ἐπιγράφεσθαι , ἀλλὰ τῇ ἰδίᾳ φύσει · C οὗνεκα καὶ ἴσον ἑαυτὸν ὑπέλαβεν εἶναι Θεοῦ . Καὶ ταύτην αὐτοῦ τὴν ἐνδύνησιν ἐλέγχων ὁ προφήτης φησίν · « Εἶπας ἐν τῇ καρδίᾳ σου · Καθίσω ἐν ὄρει ὑψηλῇ , θήσω τὸν θρόνον μου ἐπὶ τῶν νεφελῶν , καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ Ὑψίστῳ . » Σὺ δὲ ἄνθρωπος , καὶ οὐ Θεός . Καὶ ἄλλος προφήτης λέγει · « Τί ἐγχαυχῇ ἐν κακίᾳ , ὁ δυνατός ; » καὶ μετ’ ὀλίγα · « Ἡγάπησας πάντα ῥήματα καταποντισμοῦ , γλῶσσαν δολίαν . Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς καθελεῖ σε εἰς τέλος , ἐκτίσει σε , καὶ μεταναστεύσει σε ἀπὸ σκηνώματος σου , καὶ τὸ ρίζωμα σου ἐκ γῆς ζώντων . Ὁρῶνται δίκαιοι , καὶ φοβηθήσονται , καὶ ἐπ’ αὐτὸν γελάσονται , καὶ ἐροῦσιν · Ἰδοὺ ἄνθρωπος ὃς οὐκ ἔθετο τὸν Θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ , καὶ ἐνεδυναμώθη ἐπὶ τῇ ματαιότητι αὐτοῦ . » Ταῦτα τοίνυν γινώσκοντες , φοβηθῶμεν , καὶ πᾶσῃ φυλακῇ τηρήσωμεν τὴν ἑαυτῶν καρδίαν ἀπὸ τοῦ θανατηφόρου D πνεύματος τῆς ὑπερηφανίας , ἐπιλέγοντες ἑαυτοῖς τὸ τοῦ Ἀποστόλου , ὅταν ἀρετὴν τινὰ κατορθώσωμεν · « Οὐχ ἐγὼ δέ , ἀλλ’ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τῇ σὺν ἐμοί · » καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρημένον , ὅτι « Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν · » καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Προφήτου · « Ἐὰν μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον , εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες · » καὶ πάλιν · « Οὐ τοῦ θελοντος , οὐδὲ τοῦ τρέχοντος , ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος Θεοῦ . » Καὶ γὰρ εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἔσται τις ζέων τῇ προθυμίᾳ , καὶ σπουδαῖος τῇ προαιρέσει , ἀλλὰ σαρκὶ συνδεδεμέ -
Lemmas: 8 . ὄγδοος ἐγώ εἰμί ἀγών κατά ὁ πνεῦμα ὁ ὑπερηφανία · χαλεπός οὗτος καί πᾶς ὁ πρότερος ἄγριος , ὁ τέλειος μάλιστα πολεμέω , καί σχεδόν ὁ ὁ ὕψος ὁ ἀρετή ἀναβαίνω ἐπιχειρέω καταστρέφω · καί καθά νόσος λοιμικός φθοροποιός οὐ μέρος ὁ σῶμα , ἀλλά ὅλος διαφθείρω . καί ὁ μέν ἄλλος πάθος ἕκαστος , εἰμί καί ταράσσω ὁ ψυχή , ἀλλά πρός εἷς ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ἀρετή πολεμέω , καί οὗτος νικάω φιλονεικέω , ἐκ μέρος ἐπισκοτέω ὁ ψυχή , καί B ταράσσω · αὐτός ὁ δέ ὁ ὑπερηφανία πᾶς αὐτός ἐπισκοτέω , καί εἰς πτῶσις ἄγω ἔσχατος . καί ἵνα σαφής νοέω ὁ λέγω , σκοπέω οὕτως . ὁ γαστριμαργία ὁ ἀσκητικός σπουδή διαφθείρω , ὁ πορνεία ὁ σωφροσύνη , ὁ φιλαργυρία ὁ ἀκτημοσύνη · ὁ θυμός ὁ πραότης , καί ὁ λοιπός ὁ κακία εἶδος ὁ ἐναντίος αὐτός ἀρετή · ὁ δέ ὁ ὑπερηφανία κακία , ὅταν κυριεύω ὁ ἄθλιος ψυχή , ὡς τις χαλεπός τύραννος μέγας πόλις καί ὑψηλός παραλαμβάνω , ὅλος αὐτός καταστρέφω , καί ἠώς θεμέλιος κατασκάπτω . καί μάρτυς οὗτος ὁ ἄγγελος ὁ ἐκ ὁ οὐρανός πίπτω διά ὁ ὑπερηφανία · ὅς , ἐκ ὁ θεός κτίζω , καί πᾶς ἀρετή καί σοφία κοσμέω , οὐ ὁ ὁ Δεσπότου χάρις δουλόω οὗτος ἐπιγράφω , ἀλλά ὁ ἴδιος φύσις · C οὕνεκα καί ἴσος ἑαυτοῦ ὑπολαμβάνω ἔρχομαι θεός . καί οὗτος αὐτός ὁ ἐνδύνω ἐλέγχω ὁ προφήτης φημί · « εἶπον ἐν ὁ καρδία σύ · καθίζω ἐν ὄρος ὑψηλός , τίθημι ὁ θρόνος ἐγώ ἐπί ὁ νεφέλη , καί εἰμί ὅμοιος ὁ ὕψιστος . » σύ δέ ἄνθρωπος , καί οὐ θεός . καί ἄλλος προφήτης λέγω · « τις ἐγχέω ἐν κακία , ὁ δυνατός ; » καί μετά ὀλίγος · « ἀγαπάω πᾶς ῥῆμα καταποντισμός , γλῶσσα δόλιος . Ζεύς οὗτος ὁ θεός καθαιρέω σύ εἰς τέλος , ἐκτίνω σύ , καί μεταναστεύω σύ ἀπό σκήνωμα σύ , καί ὁ ῥίζωμα σύ ἐκ γῆ ζάω . ὁράω δίκαιος , καί φοβέω , καί ἐπί αὐτός γελάω , καί λέγω · ἰδέ ἄνθρωπος ὅς οὐ τίθημι ὁ θεός βοηθός αὐτός , καί ἐνδυναμόω ἐπί ὁ ματαιότης αὐτός . » Ταΰς τοίνυν γιγνώσκω , φοβέω , καί πᾶς φυλακή τηρέω ὁ ἑαυτοῦ καρδία ἀπό ὁ θανατηφόρος D πνεῦμα ὁ ὑπερηφανία , ἐπιλέγω ἑαυτοῦ ὁ ὁ ἀπόστολος , ὅταν ἀρετή τις κατορθόω · « οὐχ ἐγώ δέ , ἀλλά ὁ χάρις ὁ θεός ὁ σύν ἐγώ · » καί ὁ ὑπό ὁ κύριος λέγω , ὅτι « Χωρὶς ἐγώ οὐ δύναμαι ποιέω οὐδείς · » καί ὁ ὑπό ὁ Προφήτου · « ἐάν μή κύριος οἰκοδομέω οἶκος , εἰς μάτην κοπιάω ὁ οἰκοδομέω · » καί πάλιν · « Οὐ ὁ ἐθέλω , οὐδέ ὁ τρέχω , ἀλλά ὁ ἐλεάω θεός . » καί γάρ εἰμί καί ὁ μάλιστα εἰμί τις ζέω ὁ προθυμία , καί σπουδαῖος ὁ προαίρεσις , ἀλλά σάρξ συνδεδεμέ -