athanasius-theology.epistulae-ad-castorem-sp pg028_0454.1
φρόνιμοι τοῖς ἀνθρώποις νομιζόμεθα · γέγραπται γὰρ , ὅτι « Ὁργὴ καὶ φρονιμὸς ἀπόλιων · » οὐτε τὰς δικαιοσύνης κυβερνήσεως νηφάλια χαριζ ἐπιχέειν ἰσχύομεν · γέγραπται γὰρ , ὅτι « Ἄνδρὶ ὀργῇ δικαιοσύνην Θεοῦ οὐ κατεργάζεται · » οὔτε δὲ τὴν ἐπαινουμένην παρὰ πάντων κοσμιότητα καὶ εὐσχημονσύνην κτησάμενοι δυνάμεθα · ἐπειδὴ γέγραπται · « Ἄνθρω θυμώδης οὐκ εὐσχήμων . » Ὁ τοίνυν βουλόμενος πρὸς τελείωσιν ἐλθεῖν , καὶ ἐπιθυμῶν τὸν πνευματικὸν ἄγῶνα νομιμῶς ἀγωνίσασθαι , ἀπὸ παντὸς ἐλαττώματος ὀργῆς τε καὶ θυμοῦ ἀλλότριος ἔστω , καὶ ἀκούσεται τί αὐτὸ τὸ σκεῦος τῆς εὐλογίας παραγγέλλει λέγων · « Πᾶσα πικρία , καὶ ὀργή , καὶ θυμός , καὶ κραυγή , καὶ βλασφημία ἀρθῶν ἀφ’ ἡμῶν σὺν πᾶσῃ κακίᾳ . » Ὅταν δὲ εἴπῃ πᾶσαν , οὐδεμίαν πρόφασιν θυμοῦ ὡς ἀναγκαίαν ἢ ὡς εὐλόγον τῇμὶν καταλλοῦσιν . Ὁ τοίνυν πληρμελούμενος τὸν ἀδελφὸν βουλόμενος διορθώσασθαι ἢ ἐπιτιμίαν παρἔχειν , σπουδάζετω ἑαυτὸν ἀπάραγον φυλάττειν , μὴ ποτε , ὅλον θεραπεύειν βουλόμενος , ἑαυτὸν τὴν νόσον περισπάσῃται , καὶ ῥηθήσεται αὐτῷ τὸ εὐαγγελικὸν ἐκεῖνο · « Ἱατρέ , θεράπευσον σεαυτόν · » καὶ πάλιν · « Τί βλέπεις τὸ κάρφος ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου , τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοεῖς ; ἢ πῶς τρῶπῃ ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου · « Ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου , ὅστις τὴν δοκὸν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ ἔχεις , ἐπικαλυπτόμενος αὐτὸν ; Ἔξ οἷας γὰρ δήποτε αἰτίας ἢ τῆς ὀργῆς κίνησις , ὑπερβέασα , τυφλοὺς τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς , καὶ οὐκ ἴσ’ αὐτὸν θεάσασθαι τὸν ἕλιον τῆς δικαιοσύνης . Ὡσπερ γὰρ ὁ ἐπιθεὶς τοῖς ὀφθαλμοῖς χρυσᾶ μέταλλα ἢ μολιβδῖνα ἐπίσης ἐκάλυψεν τὴν ὀρατικὴν δύναμιν , καὶ οὐδαμῶς διαφωρὰν ἐποίησεν τῆς τυφλότητος ἢ τοῦ χρυσοῦ μετάλλου τιμιότης · οὕτως ἐξ οἷας δήποτε αἰτίας ἢ τῆς ὀργῆς κίνησις ἐξαφθείσα τὴν ὀρατικὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς σκοτίζει . Τότε μόνον κατὰ φύσιν χειρήσεως τῷ θυμῷ , ὅταν πρὸς τοὺς ἐμπαθεῖς καὶ φιληδονους λογισμοὺς τοῦτον κινήσωμεν . Οὕτω γὰρ ἡμᾶς καὶ ὁ προφήτης Δαυὶδ ἐκδιδάσκει φάσκων · « Ὀργίζεσθε , καὶ μὴ ἁμαρτάνετε · » τοῦτεἐστι , κατὰ τῶν ἰδίων παθῶν τὴν ὀργὴν κινεῖτε , καὶ κατὰ τῶν πονηρῶν λογισμῶν , καὶ μὴ διὰ τοῦ πράττειν τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπ’ αὐτῶν ἁμαρτάνετε · καὶ ταύτην σαφῶς τὴν ἔνοιαν δηλοῖ τὸ ἐπαγόμενον · « Ἄλγετε , φησίν , ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν , ἐπὶ ταῖς ποίαις ὑμῶν κατανύγητε · » τοῦτέστιν , ὅταν ἀνέλθωσιν ἐπὶ τὴν καρδίαν οἱ πονηροὶ λογισμοί , ἐκβάλλοντες τοὺς διὰ τῆς πρὸς αὐτοὺς ὀργῆς , μετὰ τὴν τούτων ἀποβολὴν ὥσπερ ἐν κοίτῃ τῇ ἡσυχίᾳ εὐρισκόμενοι , τὸ θνητικαὶ κατανύγητε πρὸς μετάνοιαν . Συμφωνεῖ δὲ τούτοις καὶ ὁ μακάριος Παῦλος χρησάμενος τῇ μαρτυρίᾳ τοῦ ῥητοῦ τούτου , καὶ προσθεὶς · « Ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδύτω ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν · μὴ δίδετε τόπον τῷ δια -
Lemmas: φρόνιμος ὁ ἄνθρωπος νομίζω · γράφω γάρ , ὅτι « Ὀργή καί φρόνιμος ἀπολιόω · » οὐ ὁ δικαιοσύνη κυβέρνησις νηφάλιος Χαρίζ ἐπιχέω ἰσχύω · γράφω γάρ , ὅτι « ἀνήρ ὀργή δικαιοσύνη θεός οὐ κατεργάζομαι · » οὔτε δέ ὁ ἐπαινέω παρά πᾶς κοσμιότης καί ευσχημονσυνη κτάομαι δύναμαι · ἐπεί γράφω · « ἄνθρω θυμώδης οὐ εὐσχήμων . » ὁ τοίνυν βούλομαι πρός τελείωσις ἔρχομαι , καί ἐπιθυμέω ὁ πνευματικός ἀγών νόμιμος ἀγωνίζομαι , ἀπό πᾶς ἐλάττωμα ὀργή τε καί θυμός ἀλλότριος εἰμί , καί ἀκούω τίς αὐτός ὁ σκεῦος ὁ εὐλογία παραγγέλλω λέγω · « πᾶσα πικρία , καί ὀργή , καί θυμός , καί κραυγή , καί βλασφημία ἀείρω ἀπό ἐγώ σύν πᾶς κακία . » ὅταν δέ λέγω πᾶς , οὐδείς πρόφασις θυμός ὡς ἀναγκαῖος ἢ ὡς εὔλογος τέμνω καταλλους . ὁ τοίνυν πληρμελουμην ὁ ἀδελφός βούλομαι διορθόω ἢ ἐπιτιμία παρέχω , σπουδάζω ἑαυτοῦ ἀπαράσσω φυλάσσω , μή ποτέ , ὅλος θεραπεύω βούλομαι , ἑαυτοῦ ὁ νόσος περισπάω , καί λέγω αὐτός ὁ εὐαγγελικός ἐκεῖνος · « Ἰατρός , θεραπεύω σεαυτοῦ · » καί πάλιν · « Τι βλέπω ὁ κάρφος ἐν ὁ ὀφθαλμός ὁ ἀδελφός σύ , ὁ δέ δοκός ὁ ἐν ὁ σός ὀφθαλμός οὐ κατανοέω ; ἢ πῶς τρῶπῃ λέγω ὁ ἀδελφός σύ · « ἄφες ἐκβάλλω ὁ κάρφος ἐκ ὁ ὀφθαλμός σύ , ὅστις ὁ δοκός ἐν ὁ ἴδιος ὀφθαλμός ἔχω , επικαλύπτομαι αὐτός ; ἐκ οἷος γάρ δήποτε αἰτία ἢ ὁ ὀργή κίνησις , ὑπερβαίνω , τυφλός ὁ ὀφθαλμός ὁ ψυχή , καί οὐ ἴσος αὐτός θεάομαι ὁ Ἕλιος ὁ δικαιοσύνη . ὡς γάρ ὁ ἐπιτίθημι ὁ ὀφθαλμός χρύσεος μέταλλον ἢ μολύβδινος ἐπίσης καλύπτω ὁ ὀρατικός δύναμις , καί οὐδαμῶς διαφωράω ποιέω ὁ τυφλότης ἢ ὁ χρυσός μέταλλον τιμιότης · οὕτως ἐκ οἷος δήποτε αἰτία ἢ ὁ ὀργή κίνησις ἐξάπτω ὁ ὀρατικός δύναμις ὁ ψυχή σκοτίζω . τότε μόνος κατά φύσις χειρησις ὁ θυμός , ὅταν πρός ὁ ἐμπαθής καί φιλήδονος λογισμός οὗτος κινέω . οὕτως γάρ ἐγώ καί ὁ προφήτης Δαυίδ ἐκδιδάσκω φάσκω · « ὀργίζω , καί μή ἁμαρτάνω · » τοῦτεἐστι , κατά ὁ ἴδιος πάθος ὁ ὀργή κινέω , καί κατά ὁ πονηρός λογισμός , καί μή διά ὁ πράσσω ὁ ὑποβάλλω ὑπό αὐτός ἁμαρτάνω · καί οὗτος σαφής ὁ νοια δηλόω ὁ ἐπάγω · « Ἄλγος , φημί , ἐν ὁ καρδία σύ , ἐπί ὁ ποῖος σύ κατανύσσω · » τουτέστιν , ὅταν ἀνέρχομαι ἐπί ὁ καρδία ὁ πονηρός λογισμός , ἐκβάλλω ὁ διά ὁ πρός αὐτός ὀργή , μετά ὁ οὗτος ἀποβολή ὥσπερ ἐν κοίτη ὁ ἡσυχία ευρισκομενω , ὁ θνητικαὶ κατανύσσω πρός μετάνοια . συμφωνέω δέ οὗτος καί ὁ μακάριος Παῦλος χράω ὁ μαρτυρία ὁ ῥητός οὗτος , καί προστίθημι · « ὁ ἥλιος μή ἐπιδύω ἐπί ὁ παροργισμός σύ · μή δίδωμι τόπος ὁ διά -