athanasius-theology.epistula-ad-afros-episcopos pg026_0538.1
εἰρας τούτους , ὧν οὐκ ἀποδέχονται τὴν ὁμολογίαν τὴν καλὸς καὶ ἀποστολικῶς γεγραμμένην , Ἐπεὶ , εἰ νομίζουσιν ἀνελύειν δύνασθαι , ἐπιτάττων , μᾶλλον δὲ ἀποκρινάσθωσαν , ἵνα καὶ ἑαυτοὺς περιπίπτοντες ἐλεγχθῶσιν , εἰ πιστεύσουσι λέγοντι τῷ Υἱῷ · Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἓν ἐσμεν · καὶ , Ὁ ὁράκας ἐμὲ ὤρακε τὸν Πατέρα ; Ναί , εἴποιεν ἄν , ἐπειδὴ γέγραπται , πιστεύομεν . Ἄλλὰ καὶ Πῶς ἓν εἰσι , καὶ πῶς ὁ ὁρακὼς τὸν Υἱὸν ὤρακε καὶ ( 67 ) τὸν Πατέρα , ἐὰν ἐρωτηθῶσιν εἰπεῖν , πάντες που φήσουσι , Δι’ ὁμοιότητα · εἰ μὴ τέλος συμπεπτώσασιν τοῖς ἀδελφῶ φρονοῦσιν αὐτοῖς , καὶ λεγομένοις Ἄνομοις . Ἄλλ’ ἐὰν πάλιν ἐρωτηθῶσι , Πῶς δμοῖοι ; ἀποθρασυνόμενοι φήσουσιν · Ἀρετῇ τελείᾳ καὶ συμφωνίᾳ τὸ αὐτὸ θέλειν τῷ Πατρὶ , καὶ μὴ θέλειν ὅπερ ὁ Πατὴρ οὐ θέλει . Ἄλλὰ μαθέτωσαν , ὅτι ἐξ ἀρετῆς καὶ τοῦ θελεῖν ὁμοιούμενος τῷ Θεῷ , ἔχει μὲν καὶ τοῦ πρέσβεσαι ( 68 ) τὴν προαίρεσιν · οὐχ ἔστι δὲ οὕτως · ὁ Λόγος , εἰ μὴ ἅπα θι μέρους καὶ καθ’ ἡμᾶς ὁμοῖος , ὅτι μὴ καὶ κατ’ οὐσίαν ὁμοῖός ἐστι . Ταῦτα δὲ ἴδια ἡμῶν τῶν γενητῶν καὶ κτιστῶν ἔχοντων τὴν φύσιν . Καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς , καίτοι μὴ δυνάμενοι ὁμοιοῦ κατ’ οὐσίαν τοῦ Θεοῦ γενέσθαι , ὅμως , ἐξ ἀρετῆς βελτιούμενοι , μιμούμεθα τὸν Θεὸν ( 69 ) , χαρισάμενοι καὶ τούτῳ τοῦ Κυρίου , καὶ λέγοντος · Γίνεσθε οἰκτίρμονες , ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστι . Γίνεσθε τέλειοι , ὡς ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστι . Τρεπτά δὲ τὰ γενητά , οὐχ ἂν τις ἀρνήσαιτο , ἀγγέλων μὲν παραδάνων , τοῦ δὲ Ἄδαμ παρακούσαντος , καὶ πάντων δεομένων τῆς τοῦ Λόγου χάριτος . Τρεπτὸν δὲ ἀτρέπτου δντος τοῦ Θεοῦ οὐχ ἂν εἴη ὁμοιον · ὥσπερ οὐδὲ τὸ κτισθὲν τοῦ κτίσαντος . Διὰ τοῦτο περὶ μὲν ἡμῶν σκοποῦν ὁ ἅγιος Ἐλεγεν · Ὁ Θεός , τίς ὁμοιωθήσεται σοι ; καὶ , Τις ὁμοῖός σοι ἐν θεοῖς , Κύριε ; θεοὺς λέγων , τοὺς κτισθέντας μὲν , μετόχους δὲ γενομένους τοῦ Λόγου , ὡς αὐτὸς εἴπεν · Εἰ ἐκείνους θεοὺς εἶπε , πρὸς οὓς ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἔνεστο . Τὰ δὲ μετέχοντα οὐχ ἂν εἴη τὰ ( 70 ) αὐτὰ οὐδὲ ὁμοια τῷ μετεχομένῳ . Περὶ ἑαυτοῦ γοῦν ἔλεγεν · Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἓν ἐσμεν , ὡς τῶν γενητῶν μὴ δυναν ὡντος . Ἐπεὶ ἀποκρινάσθωσαν οἱ τὴν Ἄριμηνον προτεινόντες , εἰ κτιστὴ ( 71 ) οὐσία δύναται εἰπεῖν · Ἄ βλέπὼ τὸν Πατέρα ποιούντα , ταῦτα κἀγὼ ποιῶ . Ποιούμενα γὰρ ἐστι τὰ γενητά , καὶ οὐ ποιούντα · εἰ ( 72 ) δὲ μὴ γε , καὶ ἑαυτὰ ἐποίησαν . Ἄμλεῖ εἰ , ὡς λέγουςι , κτίσμα ἐστὶν ὁ Υἱός , καὶ ποιεῖ αὐτὸν ὁ Πατήρ , πάντως ἂν ἐποίησε καὶ ἑαυτὸν ὁ Υἱός , δυνάμενος ποιεῖν ὅ ποιεῖ ὁ Πατήρ , ὡς εἴπεν αὐτός · ἀλλ’ ἀτοπον καὶ λίαν ἀσύστατόν ἐστι τοῦ τοιούτου · ποιεῖν γὰρ ἑαυτὸν οὐδεὶς δύναται .
Lemmas: εἴρω οὗτος , ὅς οὐ ἀποδέχομαι ὁ ὁμολογία ὁ καλός καί ἀποστολικός γράφω , Ἐπεί , εἰμί νομίζω ἀναλύω δύναμαι , ἐπιτάσσω , μᾶλλον δέ ἀποκρίνω , ἵνα καί ἑαυτοῦ περιπίπτω ἐλέγχω , εἰμί πιστεύω λέγω ὁ υἱός · ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί · καί , ὁ ὁράω ἐγώ ὄρνυμι ὁ Πατέρας ; Ναίς , λέγω ἄν , ἐπεί γράφω , πιστεύω . ἀλλά καί Πῶς εἷς εἰμί , καί πῶς ὁ ὁράω ὁ υἱός ὄρνυμι καί ( 67 ) ὁ Πατέρας , ἐάν ἐρωτάω λέγω , πᾶς ποῦ φημί , διά ὁμοιότης · εἰμί μή τέλος συμπίπτω ὁ ἀδελφός φρονέω αὐτός , καί λέγω ἄνομος . ἄλλος ἐάν πάλιν ἐρωτάω , Πῶς δμοῖοι ; ἀποθρασύνω φημί · Ἀρετή τέλειος καί συμφωνία ὁ αὐτός ἐθέλω ὁ πατήρ , καί μή ἐθέλω ὅς ὁ Πατήρ οὐ ἐθέλω . ἀλλά μανθάνω , ὅτι ἐκ ἀρετή καί ὁ ἐθέλω ὁμοιόω ὁ θεός , ἔχω μέν καί ὁ πρέσβεσαι ( 68 ) ὁ προαίρεσις · οὐ εἰμί δέ οὕτως · ὁ Λόγος , εἰμί μή ἔπος θι μέρος καί κατά ἐγώ ὅμοιος , ὅτι μή καί κατά οὐσία ὅμοιος εἰμί . Ταΰς δέ ἴδιος ἐγώ ὁ γενητός καί κτίστης ἔχω ὁ φύσις . καί γάρ καί ἐγώ , καίτοι μή δύναμαι ὁμοιόω κατά οὐσία ὁ θεός γίγνομαι , ὅμως , ἐκ ἀρετή βελτιόω , μιμέομαι ὁ θεός ( 69 ) , χαρίζω καί οὗτος ὁ κύριος , καί λέγω · γίνομαι οἰκτίρμων , ὡς ὁ Πατήρ σύ οἰκτίρμων εἰμί . γίνομαι τέλειος , ὡς ὁ Πατήρ σύ ὁ οὐράνιος τέλειος εἰμί . τρεπτός δέ ὁ γενητός , οὐ ἄν τις ἀρνέομαι , ἄγγελος μέν παραδάνων , ὁ δέ Άδαμ παρακούω , καί πᾶς δέω ὁ ὁ Λόγος χάρις . τρεπτός δέ ἄτρεπτος δίς ὁ θεός οὐ ἄν εἰμί ὅμοιος · ὥσπερ οὐδέ ὁ κτίζω ὁ κτίζω . Ζεύς οὗτος περί μέν ἐγώ σκοπέω ὁ ἅγιος λέγω · ὁ θεός , τίς ὁμοιόω σύ ; καί , τις ὅμοιος σύ ἐν θεός , κύριος ; θεός λέγω , ὁ κτίζω μέν , μέτοχος δέ γίγνομαι ὁ Λόγος , ὡς αὐτός λέγω · εἰμί ἐκεῖνος θεός λέγω , πρός ὅς ὁ Λόγος ὁ θεός Νέστος . Τά δέ μετέχω οὐ ἄν εἰμί ὁ ( 70 ) αὐτός οὐδέ ὅμοιος ὁ μετέχω . περι ἑαυτοῦ γοῦν λέγω · ἐγώ καί ὁ Πατήρ εἷς εἰμί , ὡς ὁ γενητός μή δύο εἰμί . Ἐπεί ἀποκρίνω ὁ ὁ Ἀρίμενον προτείνω , εἰμί χτιστός ( 71 ) οὐσία δύναμαι λέγω · ὅς βλέπω ὁ Πατέρας ποιέω , οὗτος ἐγώ ποιέω . ποιέω γάρ εἰμί ὁ γενητός , καί οὐ ποιέω · εἰμί ( 72 ) δέ μή γε , καί ἑαυτοῦ ποιέω . Ἄμλεῖ εἰμί , ὡς λέγω , κτίσμα εἰμί ὁ υἱός , καί ποιέω αὐτός ὁ Πατήρ , πάντως ἄν ποιέω καί ἑαυτοῦ ὁ υἱός , δύναμαι ποιέω ὁ ποιέω ὁ Πατήρ , ὡς λέγω αὐτός · ἀλλά ἄτοπος καί λίαν ἀσύστατος εἰμί ὁ τοιοῦτος · ποιέω γάρ ἑαυτοῦ οὐδείς δύναμαι .