athanasius-theology.disputatio-contra-arium-sp pg028_0242.1
Γιπέ μοι , εἰ δυνατὸν καὶ εἰς ἐννοιαν λαβεῖν , ὅτι ὁ Λόγος Θεός , ἦν ποτε καιρός , ὅτε οὐκ ἦν ; Εἰ δὲ τοῦτο οὕτως νοηθεῖν , ἦν ποτε καιρός , ὅτε Ὁλόγος ἦν ὁ Θεὸς Πατήρ . Ἄρ . εἶπε . Προφορώων σὺν φῆς τὸν Υἱὸν Λόγον ; Ἄθ . εἶπε . Μὴ γένοιτο ! Τὸν γὰρ Λόγον ἐγὼ φημὶ ἐνούσιον , καὶ οὐ ῥήμα διαλυμένον , οὔτε μὴν προσηλυθόδα ἐκ τοῦ Θεοῦ , καὶ πάλιν εἰς τὸν Πατέρα ἀναλυθέδα κατὰ Σαβέλλιον · ἀλλὰ γενηθέντα ἀφρό-τως , συνυπάρχειν φημὶ τὸν Υἱὸν τῷ Πατρί . Ὡς γὰρ οὐκ ἔστι ψυχὴν ἄνευ λόγου ἐννοῆσαι , οὕτως οὐδὲ Θεὸν τὸν Πατέρα ἄνευ Υἱοῦ πιστεύσαι ( 38 ) . Ὡσπερ γὰρ ὁ Πατὴρ ἀναρχός ἐστιν , οὕτως καὶ ὁ Λόγος καὶ ὁ Θεὸς Υἱὸς Θεοῦ ( 39 ) . Ἄρ . εἶπε . Πῶς ἀναρχός ἐστιν ὁ Υἱός , ὃς ἀγνοεῖν ὁμολογεῖ τὴν ἡμέραν τῆς συντελείας ; Ἄθ . εἶπε . Λέγε μοι , ἄνθρωπε , ὅπερ ἐπερωτῶ . Ἀρχιτέκτων , λαβὼν κάλαμον , μέτρα τίθησιν · εἶτα διαγράψει ἀνώθεα καὶ κατώθεα , διόρθω φημὶ καὶ τριόρθρα ( 40 ) . Ἐὰν φύσῃ περὶ τὴν πρῶτην ὀροφήν , γινώσκει , ὅτι περὶ τὴν δευτέραν ἀσχολεῖσθαι δεῖ · ἐπὰν δὲ τὴν δευτέραν στέγην συντελέσῃ , νοεῖ , ὅτι ἐγγύς ἐστι πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ κτίσματος . Ἡνίκα δ' ἂν προστοιμασθῇναι ( 41 ) γένηται τὴν τρίτην ὀροφήν , ὡς πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμέρων , ἀσφαλῶς ἐπίσταται , ὅτι ἤγγυκε τὸ συμπέρασμα τῆς οἰκοδομῆς . Ταῦθ' οὕτως ἔχει , καὶ ἡ οὐ ; Ἄρ . εἶπε . Σύμφημὶ ταῦθ' οὕτως ἔχειν ( 42 ) . Ἄθ . εἶπεν . Οὐκοῦν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , ὁ τὰ πάντα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι ποιήσας , καὶ συναρμάξας τὸ στοιχεῖον τοῦτο , ὁ προνοοῦμενος καὶ οἰκονομὼν τὸν κόσμον ἕως ἄρτι , καθὼς αὐτὸς ὁ Κύριος ἔφη · « Ὁ Πατὴρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται , κἀγὼ ἐργάζομαι , » οὐ γινώσκει πότε G περαῖοῦ ὅπερ αὐτὸς δημιουργεῖ ; Ἐπεὶ μὴν δοκίμασον , φημὶ · πορευθεὶς ἐπερώτησον περὶ συμπληρώσεως τοῦ μηνὸς ἄνδρα ἀπειρον , ὃς οὐκ ἐπίσταται , ὅτι τριδάκοντα ἡμερῶν ὁ μὴν τυγχάνει , εἰ δώσει ( 43 ) σοι ἀπόκρισιν περὶ οὐ πυθάνῃ . Ἐὰν δὲ προστάγῃς τὴν πεύσιν τῷ ἔχοντι τὴν γνῶσιν , εὐθὺς ἐρεῖ σοι , ἐὰν μὲν ἡ πέμπε καὶ δεκάτην ἔχων ὁ μὴν , ὅτι μέσος ἐστίν · ἐὰν δὲ περὶ εἰκοστήν ἐξόδημη , λέξει σοι , ὅτι περὶ συμπλήρωσιν τυγχάνει ὁ μὴν . Ὁ αὐτὸς δὲ ὁρος καὶ περὶ σελήνης , ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τοῦ ἐνιαυτοῦ · ἐὰν ( 44 ) ἐπερωτῇς ἐπιστήμονα ἄνδρα , ὅτι πότε συμπληρούται , κατὰ τὴν σύνεσιν τὴν προσοῦσαν αὐτῷ δοκιμάσας , ὅτι ἐνδέκατος μὴν πεπλήρωται , καὶ ἦρξατο ὁ δωδέκατος , ἐρεῖ σοι , ὅτι περὶ τὸ συντελεσθῆναι ἔχει .
Lemmas: Γιπέ ἐγώ , εἰμί δυνατός καί εἰς ἔννοια λαμβάνω , ὅτι ὁ Λόγος Θεός , εἰμί ποτός καιρός , ὅτε οὐ εἰμί ; εἰμί δέ οὗτος οὕτως νοέω , εἰμί ποτός καιρός , ὅτε Ὁλόγος εἰμί ὁ θεός Πατήρ . ἄρα . εἶπον . προφορωον σύν φημί ὁ υἱός Λόγος ; αθʹ . εἶπον . μή γίγνομαι ! ὁ γάρ Λόγος ἐγώ φημί ἐνούσιος , καί οὖον ῥῆμα διαλύω , οὔτε μήv προσέρχομαι ἐκ ὁ Θεός , καί πάλιν εἰς ὁ πατήρ ἀναλυθέδα κατά Σαβέλλιος · ἀλλά γίγνομαι ἄφρος , συνυπάρχω φημί ὁ υἱός ὁ πατήρ . ὡς γάρ οὐ εἰμί ψυχή ἄνευ λόγος ἐννοέω , οὕτως οὐδέ Θεός ὁ πατήρ ἄνευ υἱός πιστεύω ( 38 ) . ὡς γάρ ὁ πατήρ ἄναρχος εἰμί , οὕτως καί ὁ Λόγος καί ὁ θεός υἱός Θεός ( 39 ) . ἄρα . εἶπον . Πῶς ἄναρχος εἰμί ὁ υἱός , ὅς ἀγνοέω ὁμολογέω ὁ ἡμέρα ὁ συντέλεια ; αθʹ . εἶπον . λέγω ἐγώ , ἄνθρωπος , ὅσπερ ἐπερωτάω . Ἀρχιτέκτων , λαμβάνω κάλαμος , μέτρον τίθημι · εἶτα διαγράφω ἀνωθέω καί κατώθεα , διορθῶ φημί καί τριορθρον ( 40 ) . ἐάν φύω περί ὁ πρῶτος ὀροφή , γιγνώσκω , ὅτι περί ὁ δύο ἀσχολέω δεῖ · ἐπάν δέ ὁ δύο στέγη συντελέω , νοέω , ὅτι ἐγγύς εἰμί πρός συμπλήρωσις ὁ κτίσμα . ἡνίκα δέ εἄν προστοιμασθῇναι ( 41 ) γίγνομαι ὁ τρίτος ὀροφή , ὡς πρό δύο ἢ τρεῖς ἥμερος , ἀσφαλῶς ἐπίσταμαι , ὅτι ἐγγίζω ὁ συμπέρασμα ὁ οἰκοδομεύς . ταῦτα οὕτως ἔχω , καί ὁ οὖον ; ἄρα . εἶπον . σύμφημι αὐτός οὕτως ἔχω ( 42 ) . αθʹ . εἶπον . οὐκοῦν ὁ υἱός ὁ Θεός , ὁ ὁ πᾶς ἐκ ὁ μή εἰμί εἰς ὁ εἰμί ποιέω , καί συναρμάξας ὁ στοιχεῖον οὗτος , ὁ προνοέω καί οἰκονομέω ὁ κόσμος ἠώς ἄρτι , καθώς αὐτός ὁ Κύριος φημί · « ὁ πατήρ ἐγώ ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι , ἐγώ ἐργάζομαι , » οὖον γιγνώσκω πότε G περαιόω ὅσπερ αὐτός δημιουργέω ; ἐπεί μήv δοκιμάζω , φημί · πορεύω ἐπερωτάω περί συμπλήρωσις ὁ μείς ἀνήρ ἤπειρος , ὅς οὐ ἐπίσταμαι , ὅτι τριδακοειντα ἡμέρα ὁ μήv τυγχάνω , εἰμί δίδωμι ( 43 ) σύ ἀπόκρισις περί οὖον πυνθάνομαι . ἐάν δέ προσταγή ὁ πεῦσις ὁ ἔχω ὁ γνῶσις , εὐθύς εἴρω σύ , ἐάν μέν ὁ πέντε καί δέκατος ἔχω ὁ μήv , ὅτι μέσος εἰμί · ἐάν δέ περί εἰκοστός ἐξόδημη , λέγω σύ , ὅτι περί συμπλήρωσις τυγχάνω ὁ μήv . ὁ αὐτός δέ ὄρος καί περί σελήνη , ὁμοίως δέ καί περί ὁ ἐνιαυτός · ἐάν ( 44 ) ἐπερωτάω ἐπιστήμων ἀνήρ , ὅτι πότε συμπληρόω , κατά ὁ σύνεσις ὁ πρόσειμι αὐτός δοκιμάζω , ὅτι ἑνδέκατος μήv πληρόω , καί ἄρχω ὁ δωδέκατος , εἴρω σύ , ὅτι περί ὁ συντελέω ἔχω .