athanasius-theology.disputatio-contra-arium-sp pg028_0254.2
41 . Ἄθ . εἶπε · Τοῦ Θεοῦ οὖν τὰ βάθη τίς γινώσκει , κτιστὴ φύσις , ἢ ἄκτιστος οὐσία ; Ἡ τὴν ἄκτιστον οὐσίαν πρὸς τῆς ( 2 ) κτίσεως καταλαμβάνεσθαι λέξεις ; Εἰ δὲ πρὸς ἄκτιστου λέγεις , λείπεται λοιπὸν ὁμοούσιον ὁμολογεῖσθαι ὑπὸ σοῦ τὸ ἅγιον Πνεῦμα Πατρὶ καὶ Υἱῷ . Πάντα γὰρ τὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ βάθη ἐπίσταται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον φάσκοντα · Οὐδεὶς ἀνθρώπων οἶδε τὰ τοῦ ἀνθρώπου εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου , τὸ ἐν αὐτῷ · οὕτω καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς ἔγνω εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . Τὸ γὰρ Πνεῦμα πάντα ἐρευνᾷ καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ . Ἄρ . εἶπε · Τὰ τοῦ Θεοῦ πάντα ἄπερ ἂν δόξῃ αὐτῷ , ταῦτα οἶδε τὸ Πνεῦμα ( 3 ) , τοὐτέστι τὰς βουλὰς , ἄπερ ἂν καταξιῶσιν αὐτῷ ποιῆσαι ὁ Θεός . Ἄθ . εἶπεν · Οὐκοῦν οὐδὲν περισσὸν διδὼς τῷ Πνεύματι παρὰ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων . Εἰ ποιήσει γὰρ πρᾶγμα ὁ Θεός , ἄν μὴ ἀποκαλύψῃ τοῖς δούλοις ( 4 ) αὐτοῦ τοὺς προφῆτας . Ἄρ . εἶπεν · Οὐ δοκεῖ σοι · τὰ τοῦ Θεοῦ πάντα · τὰς βουλὰς αὐτοῦ εἶναι ; Ἄθ . εἶπε · Τὰ τοῦ Θεοῦ · λέγονται · πάντα , καὶ αἱ ἐνέργειαι , καὶ τὰ ποιήματα αὐτοῦ , τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ μὴ ὁρώμενα · πᾶν γὰρ δὲ καὶ αἱ βουλαὶ αὐτοῦ , καὶ πολλὰ ἐστιν , ἃπερ ὀνομάζεται Θεοῦ . Εἴπε μοι οὖν σὺ ἐπὶ τοῦ παρόντος · Τῷ πνεύματι ἢ τῷ ἀνθρώπῳ ὁ ἀνθρωπος τὰ ἴδια ἀποκαλύπτει , ἢ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ πάντα ἐπίσταται ἀφ’ ἑαυτοῦ τὰ πραττόμενα ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου , ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ( 5 ) πνεύματος δηλαδὴ κινουμένου τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸ ἀπαντα δράειν . Ἄρ . εἶπεν · Ἀφ’ ἑαυτοῦ ἐπίσταται τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὰ ἐν αὐτῷ . Ἄθ . εἶπε · Τῷ μὲν πνεύματι τοῦ ἀνθρώπου ἀποδέδωκας ἀφ’ ἑαυτοῦ εἰδέναι πάντα , τῷ δὲ Πνεύματι τοῦ Θεοῦ οὐδὲ οὕτω παρεχώρησας ἔχειν τὴν γνῶσιν ; Πρὸς δὲ τούτοις λέγε μοι , « βάθη Θεοῦ » τί νοεῖς ; Ἄρ . ( 6 ) εἶπε · Πρῶτον φαιλαθῶς ὁμολογήσαι δεῖ , ὅτι πάντα ἀφ’ ἑαυτοῦ γινώσκει τὰ τοῦ Θεοῦ τὸ Πνεῦμα · ἔπειτα δὲ δεῖ φάναι · « βάθη Θεοῦ » τὸ ἀπέραντον καὶ ἀκατάληπτον , ὅπερ ἐστι , καὶ ὥσπερ ἐστιν ὁ Θεός ( 7 ) · ταῦτα εἰδέναι φημί . Ἄθ . εἶπεν · Βε οὖν τὸ ἀπέραντον καὶ ἀκατάληπτον , καὶ ὅπερ ἐστι καὶ ὡς ἐστι ταῦτα φῆς ;
Lemmas: 41 . αθʹ . εἶπον · ὁ Θεός οὖν ὁ βάθος τίς γιγνώσκω , κτιστός φύσις , ἢ ἄκτιστος οὐσία ; ὁ ὁ ἄκτιστον οὐσία πρός ὁ ( 2 ) κτίσις καταλαμβάνω λέγω ; εἰμί δέ πρός ἄκτιστος λέγω , λείπω λοιπός ὁμοούσιος ὁμολογέω ὑπό σύ ὁ ἅγιος πνεῦμα πατήρ καί υἱός . Πάν γάρ ὁ ὁ Θεός καί ὁ βάθος ἐπίσταμαι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , κατά ὁ μακάριος Παῦλος φάσκω · οὐδείς ἄνθρωπος οἶδα ὁ ὁ ἄνθρωπος εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐν αὐτός · οὗτος καί ὁ ὁ Θεός οὐδείς γιγνώσκω εἰμί μή ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . ὁ γάρ πνεῦμα πᾶς ἐρευνάω καί ὁ βάθος ὁ Θεός . ἄρα . εἶπον · ὁ ὁ Θεός πᾶς Ἄπερ εἄν δόξα αὐτός , οὗτος οἶδα ὁ πνεῦμα ( 3 ) , ἑτέστι ὁ βουλή , Ἄπερ εἄν καταξιόω αὐτός ποιέω ὁ Θεός . αθʹ . εἶπον · οὐκοῦν οὐδείς περισσός δίδωμι ὁ πνεῦμα παρά ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος . εἰμί ποιέω γάρ πρᾶγμα ὁ Θεός , ἄν μή ἀποκαλύπτω ὁ δοῦλος ( 4 ) αὐτός ὁ προφήτης . ἄρα . εἶπον · οὖον δοκέω σύ · ὁ ὁ Θεός πᾶς · ὁ βουλή αὐτός εἰμί ; αθʹ . εἶπον · ὁ ὁ Θεός · λέγω · πᾶς , καί ὁ ἐνέργεια , καί ὁ ποίημα αὐτός , ὁ ὁρατός καί ὁ μή ὁράω · πᾶς γάρ δέ καί ὁ βουλή αὐτός , καί πολύς εἰμί , ὅσπερ ὀνομάζω Θεός . εἶπον ἐγώ οὖν σύ ἐπί ὁ πάρειμι · ὁ πνεῦμα ἢ ὁ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος ὁ ἴδιος ἀποκαλύπτω , ἢ ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός πᾶς ἐπίσταμαι ἀπό ἑαυτοῦ ὁ πράσσω ὑπό ὁ ἄνθρωπος , ὑπό αὐτός ὁ ( 5 ) πνεῦμα δηλαδή κινέω ὁ ἄνθρωπος πρός ὁ ἅπας δράω . ἄρα . εἶπον · ἀπό ἑαυτοῦ ἐπίσταμαι ὁ πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν αὐτός . αθʹ . εἶπον · ὁ μέν πνεῦμα ὁ ἄνθρωπος ἀποδίδωμι ἀπό ἑαυτοῦ οἶδα πᾶς , ὁ δέ πνεῦμα ὁ Θεός οὐδέ οὗτος παραχωρέω ἔχω ὁ γνῶσις ; πρός δέ οὗτος λέγω ἐγώ , « βάθος Θεός » τίς νοέω ; ἄρα . ( 6 ) εἶπον · Πρῶτος φαιλαθῶς ὁμολογέω δεῖ , ὅτι πᾶς ἀπό ἑαυτοῦ γιγνώσκω ὁ ὁ Θεός ὁ πνεῦμα · ἔπειτα δέ δεῖ φαίνω · « βάθος Θεός » ὁ ἀπέραντος καί ἀκατάληπτος , ὅσπερ εἰμί , καί ὥσπερ εἰμί ὁ Θεός ( 7 ) · οὗτος οἶδα φημί . αθʹ . εἶπον · Βε οὖν ὁ ἀπέραντος καί ἀκατάληπτος , καί ὅσπερ εἰμί καί ὡς εἰμί οὗτος φημί ;