ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0074.1
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
Lemmas: Του ΕΝ Ἅγιος Πάτρος Ἥμων
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0074.2
ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Lemmas: Ἀθανάσιος
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0074.3
ΠΕΡΙ ΣΑΒΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΤΟΜΗΣ , ΕΚ ΤΗΣ ΕΞΟΔΟΥ .
Lemmas: περί σάββατον ΚΑΙ περιτομή , ΕΚ ὁ Ἔξοδος .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0074.4
1 . Καὶ φυλάξουσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὰ Σάββατα , A ποιεῖν αὐτὰ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν . Διαθήκη αἰώνιος ἐν ἐμοὶ καὶ τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ , σημεῖόν ἐστιν ἐν ἐμοὶ αἰώνιον , ὅτι ἐξ ἡμέραις ἐποίησε Κύριος τὸν οὐράνον ( 90 ) καὶ τὴν γῆν , καὶ τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ κατέπαυσεν . Σημεῖόν ἐστι τοῦ εἰδέναι τὴν τῆς κτίσεως ἡμέραν , καὶ τὸ ταύτης τέλος . Ἀκολουθῶν ἦν ἕως τὰ τῆς κτίσεως ἐνεργεῖτο , ἐπὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἕως τότε φυλάττειν τὰ Σάββατα . Ἐλθοῦσης δὲ τῆς ἑτέρας γενεᾶς καὶ τοῦ κτισομένου λαοῦ , κατὰ τὸ λεγόμενον · « Γραφθήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν , καὶ λαὸς ὁ κτιζόμενος αἰνέσει τὸν Κύριον · » ἀνάγκη μηκέτι τὸν λαὸν τοῦτον τηρεῖν τὴν προτέρας κτίσεως τέλος , ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν τῆς δευτέρας κτίσεως ζητεῖν . Τίς δὲ ἐστιν , ἡ καθ’ ἣν ἀνέστη ὁ Κύριος ; « Ἐκτοτε γὰρ ἀρχὴν ἔσχεν ἡ καινὴ κτίσις , περὶ ἧς εἶπεν ὁ Παῦλος ( 91 ) · « Ὦστε εἰ τις ἐν Χριστῷ καινὴ κτίσις . » Τὴν μὲν οὖν προτέραν κτίσιν ποιῶν ὁ Θεὸς κατέπαυσεν διὰ τοῦτο καὶ τὸ Σάββατον ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἐτήρουν οἱ τῆς γενεᾶς ( 92 ) ἐκείνης · ἡ δὲ δευτέρα κτίσις τέλος οὐκ ἔχει · διὰ τοῦτο οὐδὲ κατέπαυσεν , ἀλλ’ ἕως ἄρτι ἐργάζεται . « Οὐδὲ οὖν σαββατίζομεν ἡμέραν ὡς ἐπὶ τῇ πρώτῃ , ἀλλὰ τὰ μέλλοντα ἐλπίζομεν Σάββατα σαββάτων , ὧ οὐ τέλος λαμβάνει ἡ καινὴ κτίσις , ἀλλὰ φανερῶται καὶ διόλου ἑορτάζει . Διὰ γὰρ τοῦτο ἐδόθη τὸ Σάββατον τῷ προτέρῳ λαῷ , ἵνα γινώσχῃ καὶ τὸ τέλος καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς κτίσεως . Τῇ δὲ καινῇ κτίσει οὐκ ἐνετείλατο φυλάττειν Σάββατον · ἵνα τὴν μὲν ἀρχὴν ἐν τῇ Κυριακῇ γινώσκῃ ( 93 ) , ἀτελεύτητον δὲ ἐπίσταται τὴν ταύτης χάριν .
Lemmas: 1 . καί φυλάσσω ὁ υἱός Ἰσραήλ ὁ σάββατον , A ποιέω αὐτός εἰς ὁ γενεά αὐτός . διαθήκη αἰώνιος ἐν ἐγώ καί ὁ υἱός Ἰσραήλ , σημεῖον εἰμί ἐν ἐγώ αἰώνιος , ὅτι ἐκ ἡμέρα ποιέω κύριος ὁ οὐρανός ( 90 ) καί ὁ γῆ , καί ὁ ἕβδομος ἡμέρα καταπαύω . σημεῖον εἰμί ὁ οἶδα ὁ ὁ κτίσις ἡμέρα , καί ὁ οὗτος τέλος . ἀκολουθέω εἰμί ἠώς ὁ ὁ κτίσις ενεργώ , ἐπί ὁ Ἱεροσόλυμα ἠώς τότε φυλάσσω ὁ σάββατον . ἔρχομαι δέ ὁ ἕτερος γενεά καί ὁ κτίζω λαός , κατά ὁ λέγω · « Γραφθήτω οὗτος εἰς γενεά ἕτερος , καί λαός ὁ κτίζω αἰνέω ὁ κύριος · » ἀνάγκη μηκέτι ὁ λαός οὗτος τηρέω ὁ πρότερος κτίσις τέλος , ἀλλά ὁ ἀρχή ὁ δεύτερος κτίσις ζητέω . Τῖς δέ εἰμί , ὁ κατά ὅς ανέστη ὁ κύριος ; « ἔκτοτε γάρ ἀρχή ἔχω ὁ καινός κτίσις , περί ὅς λέγω ὁ Παῦλος ( 91 ) · « Ὥστος εἰμί τις ἐν Χριστός καινός κτίσις . » Τά μέν οὖν πρότερος κτίσις ποιέω ὁ θεός καταπαύω διά οὗτος καί ὁ σάββατον ἐν ὁ ἡμέρα ὁ ἕβδομος τηρέω ὁ ὁ γενεά ( 92 ) ἐκεῖνος · ὁ δέ δεύτερος κτίσις τέλος οὐ ἔχω · διά οὗτος οὐδέ καταπαύω , ἀλλά ἠώς ἄρτι ἐργάζομαι . « οὐδέ οὖν σαββατίζω ἡμέρα ὡς ἐπί ὁ πρῶτος , ἀλλά ὁ μέλλω ἐλπίζω σάββατον σάββατον , ὅς οὐ τέλος λαμβάνω ὁ καινός κτίσις , ἀλλά φανερόω καί διόλου ἑορτάζω . Ζεύς γάρ οὗτος δίδωμι ὁ σάββατον ὁ πρότερος λαός , ἵνα γιγνώσκω καί ὁ τέλος καί ὁ ἀρχή ὁ κτίσις . ὁ δέ καινός κτίσις οὐ ἐντέλλω φυλάσσω σάββατον · ἵνα ὁ μέν ἀρχή ἐν ὁ Κυριακός γιγνώσκω ( 93 ) , ἀτελεύτητος δέ ἐπίσταμαι ὁ οὗτος χάρις .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0074.5
2 . Διὰ τοῦτο δὲ καὶ τὴν ἀρχὴν , τοὔτεστι τὴν Κυριακὴν ἐδήλωσεν , ἵνα τὸ τέλος τῆς παρελθοῦσης γινώσκῃς . Ὁ γοῦν Ἀπόστολος περὶ τῆς προτέρας γράφων φησίν · « Ὦτε δὲ ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου , ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ · » καὶ πάλιν · « Ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων . » Οὐκοῦν ἡ μὲν πρώτη πεπληρώται καὶ τετελείωται , οὐχ ἄλλοις ἢ πῶς οἱ
Lemmas: 2 . Ζεύς οὗτος δέ καί ὁ ἀρχή , τουτέστι ὁ Κυριακός δηλόω , ἵνα ὁ τέλος ὁ παρέρχομαι γιγνώσκω . ὁ γοῦν ἀπόστολος περί ὁ πρότερος γράφω φημί · « Ὦτος δέ ἔρχομαι ὁ πλήρωμα ὁ χρόνος , ἐξαποστέλλω ὁ θεός ὁ υἱός αὐτός · » καί πάλιν · « ἐπί συντέλεια ὁ αἰών . » οὐκοῦν ὁ μέν πρῶτος πληρόω καί τελειόω , οὐ ἄλλος ἢ πῶς ὁ
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0075.1
προσῆτι ἐλεγον · « Ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ἐκ-χέω ἀπὸ τοῦ Πνεύματός μου . » Τέλος δὲ ἔχουσῶν τῶν πρώτων ἡμερῶν , ἄλλαι γίνονται , ὡς ὁ Ἱερεμίας φησιν ( 94 ) · « Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται , λέγει Κύριος . » Τέλος δὲ ἔχουσης τῆς πρώτης , ἀκολούθως ἑτέρας ἀρχὴ γέγονε · διὰ τοῦτο μετὰ τὸ Σάββατον ἀνέστη ὁ Κύ-ριος · οὐ γὰρ προηγουμένως εἰνεκεν ( 95 ) τοῦ ἀργεῖν τοὺς ἀνθρώπους ἐδίδου τὸ Σάββατον ὁ Θεὸς ὁ λέγων · « Ὁδοὶ ἀργῶν ἐστρωμέναι ἀκάνθαις , » καὶ ὁ προσ-τάττων ἐν τοῖς Ἀριθμοῖς · « Καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῶν Σαββά-των προσάξετε δύο ἀμνοὺς ἐνιαυσίους ἀμίμους , καὶ δύο δέκατα σεμιδάλεως ἀναπεποιημένης ἐν ἐλαίῳ εἰς θυσίαν καὶ σπονδήν , καὶ ὁλοκαύτωμα Σαββάτων ἐν τοῖς Σαββάτοις ἐπὶ τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός . » Καὶ πάλιν πρὸ ὀλίγων λέγει ( 96 ) ἐν τοῖς ἀνωτέρω · « Καὶ ἐπιθήσετε ἐπὶ τὸ θύμα λίβανον καθαρόν , καὶ ἅλας , καὶ ἔσονται εἰς ἄρτους εἰς ἀνάμνησιν , προσκεί-μενα τῷ Κυρίῳ . Τῇ ἡμέρᾳ τῶν Σαββάτων προτεθή-σεται ( 97 ) ἐναντὶ Κυρίου διαπαντὸς ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ , διαθήκην αἰώνιον . » Εἰ γὰρ ἐκείνῳ αὐτῷ περὶ ἀργίας , οὐκ ἂν προτιθέναι , καὶ προσάγειν , καὶ σφάζειν , ἐκέλευε τοὺς Λευίτας . Εἰ γὰρ ἡ ἀργία ἀγιάζει , δηλοῦντί · ἡ ἐργασία μολύνει · ἀλλ' οἱ Λευῖται ἐργαζόμενοι οὐ μολύνονται ( 98 ) · οὐκ ἄρα ἡ ἀργία κα-θαρίζει . " Ἡ δ' ἀ τί μόνοι οἱ Λευῖται τοῦ ἀγιασμοῦ στε-ρίζονται , προσάγοντες , καὶ σφάζοντες , καὶ προτι-θέντες ( 99 ) ἐν τῷ Σαββάτῳ ; Τοσοῦτόν γὰρ ἀπέχονται τοῦ πλημμελεῖν , ὅσω καὶ ἱλάσκονται , ὑπὲρ τῶν προσ-φερόντων .
Lemmas: προΐημι λέγω · « ἐν ὁ ἔσχατος ἡμέρα ἐκχέω ἀπό ὁ πνεῦμα ἐγώ . » Τέλος δέ ἔχω ὁ πρῶτος ἡμέρα , ἄλλος γίγνομαι , ὡς ὁ Ἱερεμίας φημί ( 94 ) · « ἰδέ ἡμέρα ἔρχομαι , λέγω κύριος . » Τέλος δέ ἔχω ὁ πρῶτος , ἀκόλουθος ἕτερος ἀρχή γίγνομαι · διά οὗτος μετά ὁ σάββατον ανέστη ὁ Κύριος · οὐ γάρ προηγουμένως ἕνεκα ( 95 ) ὁ ἀργέω ὁ ἄνθρωπος δίδωμι ὁ σάββατον ὁ θεός ὁ λέγω · « ὁδός ἀργέω στόρεννυμι ἄκανθα , » καί ὁ προστάσσω ἐν ὁ Ἀριθμοί · « καί ὁ ἡμέρα ὁ Σάββατος προσάσσω δύο ἀμνός ἐνιαύσιος ἀμίμους , καί δύο δέκατος σεμίδαλις ἀναποιέω ἐν ἔλαιον εἰς θυσία καί σπονδή , καί ὁλοκαύτωμα σάββατον ἐν ὁ σάββατον ἐπί ὁ ὁλοκαύτωσις ὁ διά πᾶς . » καί πάλιν πρό ὀλίγος λέγω ( 96 ) ἐν ὁ ἄνω · « καί ἐπιτίθημι ἐπί ὁ θῦμα λίβανος καθαρός , καί ἅλας , καί εἰμί εἰς ἄρτος εἰς ἀνάμνησις , πρόσκειμαι ὁ κύριος . Τά ἡμέρα ὁ σάββατον προτίθημι ( 97 ) ἐναντίος κύριος διαπαντός ἐνώπιον ὁ υἱός Ἰσραήλ , διαθήκη αἰώνιος . » εἰμί γάρ ἐκεῖνος αὐτός περί ἀργία , οὐ ἄν προτίθημι , καί προσάγω , καί σφάζω , κελεύω ὁ Λευίτης . εἰμί γάρ ὁ ἀργία ἁγιάζω , δηλόω · ἤ ἐργασία μολύνω · ἀλλά ὁ Λευίτης ἐργάζομαι οὐ μολύνω ( 98 ) · οὐ ἄρα ὁ ἀργία καθαρίζω . " ὁ δέ ὅς τίς μόνος ὁ Λευίτης ὁ ἁγιασμός στερίζω , προσάγω , καί σφάζω , καί προτίθημι ( 99 ) ἐν ὁ σάββατον ; τοσοῦτος γάρ ἀπέχω ὁ πλημμελέω , ὅσος καί ἱλάσκομαι , ὑπέρ ὁ προσφέρω .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0075.2
3 . Οὐκοῦν οὐχ ἀργίαν σημαίνει τὸ Σάββατον , ἀλλὰ γνῶσιν μὲν τοῦ Ποιητοῦ , παῦλαν δὲ τοῦ σχήματος τῆς κτίσεως ταύτης , ὡς καὶ ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ διαμαρ-τύρεται λέγων ὁ Θεός ( 1 ) · « Καὶ τὰ Σάββατά μου ἔδωκα αὐτοῖς τοῦ εἶναι εἰς σημεῖον ἐν μέσῳ ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον αὐτῶν τοῦ γινώσκει αὐτούς , ὅτι ἐγὼ Κύριος ὁ ἀγιάζων αὐτούς . » Γνώσεως ἄρα καὶ οὐχ ἀργίας ἐνε-κεν ( 2 ) δέδω τὸ Σάββατον · ὡς εἶναι μᾶλλον τὴν γνῶσιν ἀναγκαϊοτέραν τῆς ἀργίας . Διὰ τοῦτο ὁ Κύριος ἔλεγε τοῖς αἰτιωμένοις τοὺς μαθητὰς ἐπὶ τῷ τίλλειν στάχας · « Εἰ ἐγνώσκετε τί ἐστιν , Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν . » Ἀργοῦντας γὰρ αὐτοὺς ἐν τῷ Σαββάτῳ ἠτιᾶτο , ὅτι τὸ ἴδιον τοῦ Σαββάτου οὐχ ἔχετε ( 3 ) , ὅπερ ἐστὶν ἡ πρὸς τὴν ἀλήθειαν γνῶσις . Διὰ τοῦτο καὶ περὶ τὴν Ἱεριχὼ κελεύουσι σάλπιζειν οἱ τὸν νόμον τοῦ Σαββάτου λαβόντες ἑπτὰ ἡμέρας ( 4 ) , ἐν αἷς
Lemmas: 3 . οὐκοῦν οὐ ἀργία σημαίνω ὁ σάββατον , ἀλλά γνῶσις μέν ὁ Ποιητής , παῦλα δέ ὁ σχῆμα ὁ κτίσις οὗτος , ὡς καί ἐν ὁ Ἰεζεκιήλ διαμαρτύρομαι λέγω ὁ θεός ( 1 ) · « καί ὁ σάββατον ἐγώ δίδωμι αὐτός ὁ ἔρχομαι εἰς σημεῖον ἐν μέσος ἐγώ καί ἀνά μέσος αὐτός ὁ γιγνώσκω αὐτός , ὅτι ἐγώ κύριος ὁ ἁγιάζω αὐτός . » Γνῶσις ἄρα καί οὐ ἀργία ἐνίημι ( 2 ) δέω ὁ σάββατον · ὡς ἔρχομαι μᾶλλον ὁ γνῶσις ἀναγκαῖος ὁ ἀργία . Ζεύς οὗτος ὁ κύριος λέγω ὁ αἰτιάομαι ὁ μαθητής ἐπί ὁ τίλλω στάχας · « εἰμί γιγνώσκω τίς εἰμί , Ἔλεος θέλω καί οὐ θυσία . » ἀργέω γάρ αὐτός ἐν ὁ σάββατον αἰτιάομαι , ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Σάββατο οὐ ἔχω ( 3 ) , ὅς εἰμί ὁ πρός ὁ ἀλήθεια γνῶσις . Ζεύς οὗτος καί περί ὁ Ἰεριχώ κελεύω σαλπίζω ὁ ὁ νόμος ὁ Σάββατο λαμβάνω ἑπτά ἡμέρα ( 4 ) , ἐν ὅς
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0076.1
ἐπὶ καὶ τὸ Σάββατον ἐμπίπτει . Εἰ τοίνυν ἕνεκα τοῦ ἀργεῖν ἐδόθη τὸ Σάββατον , διὰ τί ἐργάζεσθαι προστάττονται σάλπιγγοντες ; Ἄλλ’ ἡπίστατο , ὅτι σάλπιγὄντες ἑσαββατίζουσι , οὐκ ἀργοῦντες , ἀλλὰ γινώσκοντες τὴν βοηθοῦντα αὐτοὺς Κύριον · ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ περιτεμνομένου ὀκταημέρου · ἀνάγκην γὰρ ( 5 ) ἔχει καὶ τῷ Σαββάτῳ περιτέμνεσθαι , καὶ ὅμως σαββατίζει , ἐργαζόμενος μὲν , γινώσκων δὲ τὸν Θεόν . Ἄμέλει καὶ τὰς μὴ ἡμέρας τῶν Σαββάτων , ὅμως διὰ τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τὴν τῆς θεογνωσίας χάριν , Σάββατα ὀνομάζειν εἴωθεν ὁ νόμος , μᾶλλον δὲ ὁ Κύριος τοῦ νόμου ( 6 ) , ὡς ἐν τῷ Λευιτικῷ · καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωϋσῆν λέγων · « Καὶ τῇ δεκάτῃ τοῦ μηνὸς τοῦ ἐκδότου τούτου ἡμέρα ἐξιλασμοῦ κλητῇ ( 7 ) ἁγία ἔσται ὑμῖν · καὶ ταπεινώσεσθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώματα τῷ Κυρίῳ . Πᾶν B ἔργον οὐ ποιήσετε ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ · » καὶ μετ’ ὀλίγα · « Καὶ ἔσται πᾶσα ψυχή , ἥτις ποιήσει ἔργον ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ , ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς . Πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε , νόμιμον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν . Σάββατα σαββάτων ἔσται ὑμῖν , καὶ ταπεινώσεσθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἀπὸ ἐνάτης τοῦ μηνός , ἀπὸ ἐσπέρας ἕως ἐσπέρας , καὶ σαββατιεῖτε τὰ Σάββατα ὑμῶν . »
Lemmas: ἐπί καί ὁ σάββατον ἐμπίπτω . εἰμί τοίνυν ἕνεκα ὁ ἀργέω δίδωμι ὁ σάββατον , διά τίς ἐργάζομαι προστάσσω σάλπιγξ ; ἄλλος ἐπίσταμαι , ὅτι σάλπιγὄντες σαββατίζω , οὐ ἀργέω , ἀλλά γιγνώσκω ὁ βοηθέω αὐτός κύριος · ὥσπερ καί ἐπί ὁ περιτέμνω οκταήμερος · ἀνάγκη γάρ ( 5 ) ἔχω καί ὁ σάββατον περιτέμνω , καί ὅμως σαββατίζω , ἐργάζομαι μέν , γιγνώσκω δέ ὁ θεός . ἀμελής καί ὁ μή ἡμέρα ὁ σάββατον , ὅμως διά ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία καί ὁ ὁ θεογνωσία χάρις , σάββατον ὀνομάζω εἴωθα ὁ νόμος , μᾶλλον δέ ὁ κύριος ὁ νόμος ( 6 ) , ὡς ἐν ὁ Λευιτικός · καί λαλέω κύριος πρός Μωϋσῆς λέγω · « καί ὁ δέκατος ὁ Μήνη ὁ ἔκδοτος οὗτος ἡμέρα ἐξιλασμός κλητός ( 7 ) ἅγιος εἰμί σύ · καί ταπεινόω ὁ ψυχή σύ καί προσάσσω ὁλοκαύτωμα ὁ κύριος . Πᾶν B ἔργον οὐ ποιέω ἐν αὐτός ὁ ἡμέρα οὗτος · » καί μετά ὀλίγος · « καί εἰμί πᾶς Ψυχή , ὅστις ποιέω ἔργον ἐν αὐτός ὁ ἡμέρα οὗτος , ἀπόλλυμι ὁ ψυχή ἐκεῖνος ἐκ ὁ λαός αὐτηες͂ς . Πᾶν ἔργον οὐ ποιέω , νόμιμος αἰώνιος εἰς ὁ γενεά σύ . σάββατον σάββατον εἰμί σύ , καί ταπεινόω ὁ ψυχή σύ ἀπό ἔνατος ὁ Μήνη , ἀπό εἰσπεράω ἠώς εἰσπεράω , καί σαββατιέω Τά σάββατον σύ . »
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0076.2
4 . Οὐκοῦν οὐχ ἡ ἑβδόμη ἐστὶ τὸ Σάββατον , ἀλλ’ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτιῶν , ὅτι τις ( 7 ) ἀπ’ αὐτῶν κατασκεύει . Οὐδὲ ἡ ἀργία ἐστὶ τὸ Σάββατον , ἀλλ’ ἡ ἐξομολόγησις καὶ τὸ ταπεινοῦν τὴν ψυχὴν . Οὐ γὰρ ὡρισμένος , τῷ Σαββάτῳ , εἴρηκεν , ἀλλ’ ἀπλῶς τῇ δεκάτῃ , ἣν συμβαίνει ἀπαντᾶν μὴ ἐν Σαββάτῳ . Καὶ ὅμως τὴν ἀπαντοῦσαν ἡμέραν διὰ τὸν ἐξιλασμὸν Σάββατον οὐχ ἀπλῶς , ἀλλὰ Σάββατα σαββάτων ὀνομάζει . Εἰ δὲ ταύτην Σάββατον ὀνομάζει , ἐν δὲ Σαββάτῳ C ἐργάζεσθαι κελεύει · οὐκ ἄρα ἀργίας προηγουμενὸς ἐστὶ νόμος ( 8 ) τὸ Σάββατον , ἀλλὰ γνώσεως καὶ ἐξιλασμοῦ , καὶ ἀργίας ἀπὸ κακίας πάσης . Οὐ διὰ τὴν ἀργίαν οὖν τὸ Σάββατον δίδωκεν , ἀλλὰ πρὸς τὸ γινώσκειν αὐτοὺς τὴν κατάπαυσιν τῆς κτίσεως . Ἐνστελατο γὰρ ὁ Θεὸς λέγων · « Ἵνα γινώσκῃτε , ὅτι ἐν C ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ κατέπαυσεν Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ( 9 ) ἀπὸ τῶν ἔργων , ὧν ἤρξατο ποιῆσαι . » Ἦθελε δὲ αὐτοὺς γινώσκοντας τὸ τέλος ταύτης ἀρχὴν ζητεῖν ἐτέρας . Τέλος μὲν οὖν τῆς προτέρας κτίσεως ἦν τὸ Σάββατον , ἀρχὴ δὲ τῆς δευτέρας , ἡ Κυριακή ( 10 ) , ἐν ἧ τῇ παλαιᾷ ἀνενέωσατο καὶ ἀνεκαλίσανεν . Ἄσπερ D οὖν ἐνετελεῖτο φυλάττειν πρότερον τοῦ Σαββάτου τὰς ἡμέρας , μηὴμην οὖσαν τοῦ τέλους τῶν προτέρων ,
Lemmas: 4 . οὐκοῦν οὐ ὁ ἕβδομος εἰμί ὁ σάββατον , ἀλλά ὁ ἄφεσις ὁ ἁμαρτία , ὅτι τις ( 7 ) ἀπό αὐτός κατασκευάζω . οὐδέ ὁ ἀργία εἰμί ὁ σάββατον , ἀλλά ὁ ἐξομολόγησις καί ὁ ταπεινόω ὁ ψυχή . οὐ γάρ ὁρίζω , ὁ σάββατον , λέγω , ἀλλά ἀπλόος ὁ δέκατος , ὅς συμβαίνω ἀπαντάω μή ἐν σάββατον . καί ὅμως ὁ απαντάω ἡμέρα διά ὁ ἐξιλασμός σάββατον οὐ ἀπλόος , ἀλλά σάββατον σάββατον ὀνομάζω . εἰμί δέ οὗτος σάββατον ὀνομάζω , ἐν δέ σάββατον C ἐργάζομαι κελεύω · οὐ ἄρα ἀργία προηγούμενος εἰμί νόμος ( 8 ) ὁ σάββατον , ἀλλά γνῶσις καί ἐξιλασμός , καί ἀργία ἀπό κακία πᾶς . οὐ διά ὁ ἀργία οὖν ὁ σάββατον δίδωμι , ἀλλά πρός ὁ γινώσκω αὐτός ὁ κατάπαυσις ὁ κτίσις . Ἐνστελατο γάρ ὁ θεός λέγω · « ἵνα γιγνώσκω , ὅτι ἐν C οὗτος ὁ ἡμέρα καταπαύω κύριος ὁ θεός σύ ( 9 ) ἀπό ὁ ἔργον , ὅς ἄρχω ποιέω . » ἐθέλω δέ αὐτός γιγνώσκω ὁ τέλος οὗτος ἀρχή ζητέω ἕτερος . Τέλος μέν οὖν ὁ πρότερος κτίσις εἰμί ὁ σάββατον , ἀρχή δέ ὁ δεύτερος , ὁ Κυριακή ( 10 ) , ἐν ὅς ὁ παλαιός ἀνανοέω καί ἀνεκαλίσανεν . ὅς D οὖν ἐντελέω φυλάσσω πρότερος ὁ Σάββατο ὁ ἡμέρα , μηὴμην εἰμί ὁ τέλος ὁ πρότερος ,
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0076.3
ἐργάζ . Editi male , διότι · ἐργάζ . Ibidem , Gobl . et Felic . 1 , προστάττοντες σάλπιγγοντες . Ibidem , Regius et Seguer . ὅτι καὶ σάλπ .
Lemmas: ἐργάζω . Editi male , διότι · ἐργάζω . Ibidem , Gobl . et Felic . 1 , προστάσσω σάλπιγξ . Ibidem , Regius et Seguer . ὅτι καί σάλπα .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0076.4
( 6 ) Ἡκε , μᾶλλον δὲ ὁ Κύριος τοῦ νόμου , desunt in Gobl . et Felc . 1 . Ibidem Regius et Seguer . , quos se - quimur , ὡς ἐν τῷ Λευιτικῷ · καὶ ἐλάλησε . Editii vero , ὡς ἐν τῷ Λευιτικῷ ἔφη · καὶ ἐλάλησε . Gobler . et Felckm . primus , ὡς ἐν τῷ Λευιτικῷ ἔφη ( Felc . 1 , φησί ) τῇ δεκάτῃ , omissis intermediis .
Lemmas: ( 6 ) ἵημι , μᾶλλον δέ ὁ κύριος ὁ νόμος , desunt in Gobl . et Felc . 1 . Ibidem Regius et Seguer . , quos se - quimur , ὡς ἐν ὁ Λευιτικός · καί λαλέω . Editii vero , ὡς ἐν ὁ Λευιτικός φημί · καί λαλέω . Gobler . et Felckm . primus , ὡς ἐν ὁ Λευιτικός φημί ( Felc . 1 , φημί ) ὁ δέκατος , omissis intermediis .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.1
septima vero requievit ab omnibus : in Evangelio δευτέρας ἀνακτίσεως . Οὐ γὰρ ἄλλην ἐπέκτισεν , ἀλλὰ
Lemmas: septima vero requievit ab omnibus : in Evangelio δεύτερος ἀνάκτισις . οὐ γάρ ἄλλος ἐπικτίζω , ἀλλά
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.2
autem Verbum quod advenit inquit : « Veni , ut τὴν παλαιὰν ἀνεκαίνισε , καὶ ἡν ἤθελε ποιεῖν ἐτε -
Lemmas: autem Verbum quod advenit inquit : « Veni , ut ὁ παλαιός ἀνακαινίζω , καί ὅς ἐθέλω ποιέω ἵημι -
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.3
ea ; ipsa opera , quæ ego facio , testimonium perhi - καταπαύσων , σημαίνει τινὰ δεῖσθαι τέλους , ἄπερ ἐλθὼν
Lemmas: ea ; ipsa opera , quæ ego facio , testimonium perhi - καταπαύω , σημαίνω τις δέω τέλος , ᾗ ἔρχομαι
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.4
bent de me ² . » ἐπετελείωσε . Φησι γὰρ ( 12 ) ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην ·
Lemmas: bent de me ² . » ἐπιτελειόω . φημί γάρ ( 12 ) ἐν ὁ κατά Ἰωάννης ·
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.5
« Τὰ ἔργα τὰ δέδωκέ μοι ὁ Πατήρ , ἵνα τελειώσω αὐτά · αὐτὰ τὰ ἔργα , κ ἐγὼ ποιῶ , μαρτυρεῖ περὶ
Lemmas: « Τά έργο ὁ δίδωμι ἐγώ ὁ Πατήρ , ἵνα τελειόω αὐτός · αὐτός ὁ έργο , κ ἐγώ ποιέω , μαρτυρέω περί
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.6
ἐμοῦ . »
Lemmas: ἐγώ . »
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.7
tionem sex diebus factam cum renovasset , diem ἡμέραις κτίσιν ἀνακαινίαςας , ἡμέραν τίθησι τῇ ἀνα -
Lemmas: tionem sex diebus factam cum renovasset , diem ἡμέρα κτίσις ἀνακαινίαςας , ἡμέρα τίθημι ὁ ἀνα -
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.8
renovationi assignat : quam in psalmo Spiritus καινώσει , ἣν διὰ τοῦ ψαλμοῦ προαναφαίνει λέγων τὸ
Lemmas: renovationi assignat : quam in psalmo Spiritus καίνωσις , ὅς διά ὁ ψαλμός προαναφαίνω λέγω ὁ
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.9
minus ³ . » Solis enim instar Deus exoritur , singu - Ἄνθ' ἡλίου γὰρ Θεὸς ἀνατέλλει , καταναγάζων τῇ
Lemmas: minus ³ . » Solis enim instar Deus exoritur , singu - ἀντί ἥλιος γάρ θεός ἀνατέλλω , καταναγάζων ὁ
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.10
tore oriebatur : quam ubi vidit Propheta , dixit : Σωτῆρος ἀνατέλλουσαν · ἣν ἐωρακὼς ὁ προφήτης φη -
Lemmas: tore oriebatur : quam ubi vidit Propheta , dixit : Σωτήρ ἀνατέλλω · ὅς ὀράω ὁ προφήτης φή -
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.11
« Ecce vir : Oriens nomen ejus ⁴ . Et iterum : « Vo - σιν ( 14 ) · « Ἰδοὺ ἄνθρω . Ἄνατολὴ ὄνομα αὐτοῦ · » καὶ
Lemmas: « Ecce vir : Oriens nomen ejus ⁴ . Et iterum : « Vo - βρόχος ( 14 ) · « ἰδέ ἄνθρω . Ἀνατολή ὄνομα αὐτός · » καί
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.12
omnium est hæc dies , sed eorum qui mortui sunt ἥλιος δικαιοσύνης . » Οὐ γὰρ πάντων ἡμέρα αὕτη ,
Lemmas: omnium est hæc dies , sed eorum qui mortui sunt ἥλιος δικαιοσύνη . » οὐ γάρ πᾶς ἡμέρα οὗτος ,
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.13
citatem : eum enim qui sexto die mortuus est τὴν τῆς γενέσεως ἀπεκδυσιν · τὸν γὰρ τῇ ἑκτη ἀπο -
Lemmas: citatem : eum enim qui sexto die mortuus est ὁ ὁ γένεσις ἀπέκδυσις · ὁ γάρ ὁ ἑκτεύς ἀπος -
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.14
exuimus , et renovamur Dominica : qua die anti - θανόντα ἀπεκδιδυσκόμεθα ( 15 ) , καὶ ἀνακαινούμεθα
Lemmas: exuimus , et renovamur Dominica : qua die anti - θνῄσκω απεκδιδυο ( 15 ) , καί ἀνακαινόω
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.15
sione non manufacta , in expoliatione corporis ριτομῇ ἀχειροποιτῇ , ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος
Lemmas: sione non manufacta , in expoliatione corporis ριτομῇ αχειροποιτης , ἐν ὁ ἀπέκδυσις ὁ σῶμα
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.16
baptismo , in infernum , in quo et resurrexistis ⁶ . τες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτισματὶ εἰς τὸν θάνατον , ἐν ᾧ καὶ
Lemmas: baptismo , in infernum , in quo et resurrexistis ⁶ . αἱρέω αὐτός ἐν ὁ βάπτισμα εἰς ὁ θάνατος , ἐν ὅς καί
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.17
quibus corpus generatur : ut qui circumcidebantur τοῖς μέλεσιν ἐνετείλατο γίνεσθαι , δι' ὧν καὶ γεννᾶται
Lemmas: quibus corpus generatur : ut qui circumcidebantur ὁ μέλος ἐντέλλω γίγνομαι , διά ὅς καί γεννάω
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.18
smum . Quapropter veniente significato , signum ces - διὰ τοῦ βαπτίσματος ἀναγεννήσεως . Διὰ τοῦτο ἐλθόν -
Lemmas: smum . Quapropter veniente significato , signum ces - διά ὁ βάπτισμα ἀναγέννησις . Ζεύς οὗτος ἔρχομαι -
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0077.19
savit : nam circumcisio quidem signum erat ; lava - τος τοῦ σημαινόμενου , πέπαυται τὸ σημεῖον . Ἡ μὲν
Lemmas: savit : nam circumcisio quidem signum erat ; lava - ὅς ὁ σημαινόμενο , παύω ὁ σημεῖον . ὁ μέν
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0078.1
παλιγεννεσθαι τὸ σημαίνον . Ὅλου γὰρ τοῦ παλαιοῦ ἀπεκδυσωμένου , περιττὴ ἡ διὰ τοῦ μέρους σημασία . Καὶ ὡσπερ ἡ Κυριακὴ ἀρχὴ τῆς κτίσεως ἐστι , καὶ παύει τὸ Σάββατον · οὕτως ἡ αὐτὴ ἀναγεννήσασα τὸν ἄνθρωπον ἔπαυσεν τὴν περιτομὴν . Ἀμφοτέρα γὰρ ἐν τῇ ὀγδόῃ κατώρθωται , καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς κτίσεως , καὶ ἡ ἀναγέννησις τοῦ ἀνθρώπου . Διὰ τοῦτο ἡ ὀγδὴ τοῦ Σαββάτου ἔλυσεν , καὶ οὐ τὸ Σάββατον τὴν ὀγδόην . Ἐν μὲν γὰρ Σαββάτῳ περιετέμνετο ὁ ἄνθρωπος · ἐν δὲ τῷ Σαββάτῳ οὐκ ἤργει ἡ ( 19 ) περιτομή . Ἡ γὰρ ὀγδόη , ἀρχὴ οὖσα τῆς ἀνακτίσεως , κατέπαυσεν τὴν πρώτην .
Lemmas: παλιγεννεσθαι ὁ σημαίνων . ὅλος γάρ ὁ παλαιός απεκδυσωμενος , περισσός ὁ διά ὁ μέρος σημασία . καί ὡς ὁ Κυριακός ἀρχή ὁ κτίσις εἰμί , καί παύω ὁ σάββατον · οὕτως ὁ αὐτός ἀναγεννάω ὁ ἄνθρωπος παύω ὁ περιτομή . ἀμφότερος γάρ ἐν ὁ ὄγδοος κατορθόω , καί ὁ ἀρχή ὁ κτίσις , καί ὁ ἀναγέννησις ὁ ἄνθρωπος . Ζεύς οὗτος ὁ Όγδη ὁ Σάββατο λύω , καί οὐ ὁ σάββατον ὁ ὄγδοος . ἐν μέν γάρ σάββατον περιτέμνω ὁ ἄνθρωπος · ἐν δέ ὁ σάββατον οὐ ἀργέω ὁ ( 19 ) περιτομή . ὁ γάρ ὄγδοος , ἀρχή εἰμί ὁ ἀνάκτισις , καταπαύω ὁ πρῶτος .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0078.3
( 21 ) Gobl . et Falc . 1 , καὶ ἐν τῷ Ναυῆ .
Lemmas: ( 21 ) Gobl . et Falc . 1 , καί ἐν ὁ Ναυῆ .
athanasius-theology.de-sabbatis-et-circumcisione-sp pg028_0078.4
habent φησί . καὶ νῦν , φησ . Mox , Gobl . et Falc . 1 , Εἰ οὖν ἡ περιτ .
Lemmas: habent φημί . καί νῦν , φημί . Mox , Gobl . et Falc . 1 , εἰμί οὖν ὁ Περίτ .