athanasius-theology.de-incarnatione-verbi 12
Αὐτάρκης μὲν γὰρ ἦν ἡ κατ’ εἰκόνα χάρις γνωρίζειν τὸν θεὸν λόγον , καὶ δι’ αὐτοῦ τὸν πατέρα · εἰδὼς δὲ ὁ θεὸς τὴν ἀσθένειαν τῶν ἀνθρώπων , προενοήσατο καὶ τῆς ἀμελείας τούτων , ἵν’ ἐὰν ἀμελήσαιεν δι’ ἑαυτῶν τὸν θεὸν ἐπιγνῶναι , ἔχωσι διὰ τῶν τῆς κτίσεως ἔργων τὸν δημιουργὸν μὴ ἀγνοεῖν . ἐπειδὴ δὲ ἡ ἀνθρώπων ἀμέλεια ἐπὶ τὰ χείρονα κατ’ ὀλίγον ἐπικαταβαίνει · προενοήσατο πάλιν ὁ θεὸς καὶ τῆς τοιαύτης αὐτῶν ἀσθενείας , νόμον καὶ προφήτας τοὺς αὐτοῖς γνωρίμους ἀποστείλας , ἵνα ἐὰν καὶ εἰς τὸν οὐρανὸν ὀκνήσωσιν ἀναβλέψαι καὶ γνῶναι τὸν ποιητήν , ἔχωσιν ἐκ τῶν ἐγγὺς τὴν διδασκαλίαν . ἄνθρωποι γὰρ παρὰ ἀνθρώπων ἐγγυτέρω δύνανται μαθεῖν περὶ τῶν κρειττόνων . ἐξὸν οὖν ἦν ἀναβλέψαντας αὐτοὺς εἰς τὸ μέγεθος τοῦ οὐρανοῦ , καὶ κατανοήσαντας τὴν τῆς κτίσεως ἁρμονίαν , γνῶναι τὸν ταύτης ἡγεμόνα τὸν τοῦ πατρὸς λόγον , τὸν τῇ ἑαυτοῦ εἰς πάντα προνοίᾳ γνωρίζοντα πᾶσι τὸν πατέρα , καὶ διὰ τοῦτο τὰ ὅλα κινοῦντα , ἵνα δι’ αὐτοῦ πάντες γινώσκωσι τὸν θεόν . ἢ εἰ τοῦτο αὐτοῖς ἦν ὀκνηρόν , κἂν τοῖς ἁγίοις δυνατὸν ἦν αὐτοὺς συντυγχάνειν , καὶ δι’ αὐτῶν μαθεῖν τὸν τῶν πάντων δημιουργὸν θεόν , τὸν τοῦ Χριστοῦ πατέρα · καὶ ὅτι τῶν εἰδώλων ἡ θρησκεία ἀθεότης ἐστὶ καὶ πάσης ἀσεβείας μεστή . ἐξὸν δὲ ἦν αὐτοὺς καὶ τὸν νόμον ἐγνωκότας , παύσασθαι πάσης παρανομίας καὶ τὸν κατ’ ἀρετὴν ζῆσαι βίον . οὐδὲ γὰρ διὰ Ἰουδαίους μόνους ὁ νόμος ἦν οὐδὲ δι’ αὐτοὺς μόνους οἱ προφῆται ἐπέμποντο , ἀλλὰ πρὸς Ἰουδαίους μὲν ἐπέμποντο , καὶ παρὰ Ἰουδαίων ἐδιώκοντο · πάσης δὲ τῆς οἰκουμένης ἦσαν διδασκάλιον ἱερὸν τῆς περὶ θεοῦ γνώσεως , καὶ τῆς κατὰ ψυχὴν πολιτείας . τοσαύτης οὖν οὔσης τῆς τοῦ θεοῦ ἀγαθότητος καὶ φιλανθρωπίας , ὅμως οἱ ἄνθρωποι , νικώμενοι ταῖς παραυτίκα ἡδοναῖς καὶ ταῖς παρὰ δαιμόνων φαντασίαις καὶ ἀπάταις , οὐκ ἀνένευσαν πρὸς τὴν ἀλήθειαν · ἀλλ’ ἑαυτοὺς πλείοσι κακοῖς καὶ ἁμαρτήμασιν ἐνεφόρησαν , ὡς μηκέτι δοκεῖν αὐτοὺς λογικούς , ἀλλὰ ἀλόγους ἐκ τῶν τρόπων νομίζεσθαι .
Lemmas: Αὐτάρκης μέν γάρ εἰμί ὁ κατά εἰκών χάρις γνωρίζω ὁ θεός λόγος , καί διά αὐτός ὁ πατήρ · εἰδοί δέ ὁ θεός ὁ ἀσθένεια ὁ ἄνθρωπος , προνοοῦμαι καί ὁ ἀμέλεια οὗτος , ἵνα ἐάν ἀμελέω διά ἑαυτοῦ ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω , ἔχω διά ὁ ὁ κτίσις ἔργον ὁ δημιουργός μή ἀγνοέω . ἐπεί δέ ὁ ἄνθρωπος ἀμέλεια ἐπί ὁ χείρων κατά ὀλίγος ἐπικαταβαίνω · προνοοῦμαι πάλιν ὁ θεός καί ὁ τοιοῦτος αὐτός ἀσθένεια , νόμος καί προφήτης ὁ αὐτός γνώριμος ἀποστέλλω , ἵνα ἐάν καί εἰς ὁ οὐρανός ὀκνέω ἀναβλέπω καί γιγνώσκω ὁ ποιητής , ἔχω ἐκ ὁ ἐγγύς ὁ διδασκαλία . ἄνθρωπος γάρ παρά ἄνθρωπος ἐγγυτέρω δύναμαι μανθάνω περί ὁ ἀγαθός . ἔξεστι οὖν εἰμί ἀναβλέπω αὐτός εἰς ὁ μέγεθος ὁ οὐρανός , καί κατανοέω ὁ ὁ κτίσις ἁρμονία , γιγνώσκω ὁ οὗτος ἡγεμών ὁ ὁ πατήρ λόγος , ὁ ὁ ἑαυτοῦ εἰς πᾶς πρόνοια γνωρίζω πᾶς ὁ πατήρ , καί διά οὗτος ὁ ὅλος κινέω , ἵνα διά αὐτός πᾶς γιγνώσκω ὁ θεός . ἢ εἰμί οὗτος αὐτός εἰμί ὀκνηρός , κἀν ὁ ἅγιος δυνατός εἰμί αὐτός συντυγχάνω , καί διά αὐτός μανθάνω ὁ ὁ πᾶς δημιουργός θεός , ὁ ὁ Χριστός πατήρ · καί ὅτι ὁ εἴδωλον ὁ θρησκεία ἀθεότης εἰμί καί πᾶς ἀσέβεια μεστός . ἔξεστι δέ εἰμί αὐτός καί ὁ νόμος γιγνώσκω , παύω πᾶς παρανομία καί ὁ κατά ἀρετή ζῶ βίος . οὐδέ γάρ διά Ἰουδαῖος μόνος ὁ νόμος εἰμί οὐδέ διά αὐτός μόνος ὁ προφήτης πέμπω , ἀλλά πρός Ἰουδαῖος μέν πέμπω , καί παρά Ἰουδαῖος διώκω · πᾶς δέ ὁ οἰκέω εἰμί διδασκάλιον ἱερόν ὁ περί θεός γνῶσις , καί ὁ κατά ψυχή πολιτεία . τοσοῦτος οὖν εἰμί ὁ ὁ θεός ἀγαθότης καί φιλανθρωπία , ὅμως ὁ ἄνθρωπος , νικάω ὁ παραυτίκα ἡδονή καί ὁ παρά δαίμων φαντασία καί ἀπάτη , οὐ ἀνανεύω πρός ὁ ἀλήθεια · ἀλλά ἑαυτοῦ πλείων κακός καί ἁμάρτημα ἐμφορέω , ὡς μηκέτι δοκέω αὐτός λογικός , ἀλλά ἄλογος ἐκ ὁ τρόπος νομίζω .