athanasius-theology.de-incarnatione-verbi 41
Ἕλληνας δὲ καὶ πάνυ τις θαυμάσειε γελῶντας μὲν τὰ ἀχλεύαστα , δή δὲ ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν αἰσχύνῃ , ἣν ἐν λίθοις καὶ ξύλοις ἀναθέντες οὐχ ὁρῶσι . πλὴν οὐκ ἀποροῦντος ἐν ἀποδείξεσι τοῦ παρ’ ἡμῖν λόγου , φέρε καὶ τούτους ἐκ τῶν εὐλόγων δυσωπήσωμεν , μάλιστα ἀφ’ ὧν καὶ αὐτοὶ ἡμεῖς ὁρῶμεν . τί γὰρ ἄτοπον , ἢ τί χλεύης παρ’ ἡμῖν ἄξιον · ἢ πάντως ὅτι τὸν λόγον ἐν σώματι πεφανερῶσθαι λέγομεν · ἀλλὰ τοῦτο καὶ αὐτοὶ συνομολογήσουσι μὴ ἀτόπως γεγενῆσθαι , ἐάνπερ τῆς ἀληθείας γένωνται φίλοι . εἰ μὲν οὖν ὅλως ἀρνοῦνται λόγον εἶναι θεοῦ , περιττῶς ποιοῦσι , περὶ οὗ μὴ ἴσασι χλευάζοντες . εἰ δὲ ὁμολογοῦσιν εἶναι λόγον θεοῦ , καὶ τοῦτον ἡγεμόνα τοῦ παντός , καὶ ἐν αὐτῷ τὸν πατέρα δεδημιουργηκέναι τὴν κτίσιν , καὶ τῇ τούτου προνοίᾳ τὰ ὅλα φωτίζεσθαι καὶ ζωογονεῖσθαι καὶ εἶναι , καὶ ἐπὶ πάντων αὐτὸν βασιλεύειν , ὡς ἐκ τῶν ἔργων τῆς προνοίας γινώσκεσθαι αὐτὸν καὶ δι’ αὐτοῦ τὸν πατέρα · σκόπει , παρακαλῶ , εἰ μὴ τὴν χλεύην καθ’ ἑαυτῶν κινοῦντες ἀγνοοῦσι . τὸν κόσμον σῶμα μέγα φασὶν εἶναι οἱ τῶν Ἑλλήνων φιλόσοφοι , καὶ ἀληθεύουσι λέγοντες . ὁρῶμεν γὰρ αὐτὸν καὶ τὰ τούτου μέρη ταῖς αἰσθήσεσιν ὑποπίπτοντα . εἰ τοίνυν ἐν τῷ κόσμῳ σώματι ὄντι ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἐστί , καὶ ἐν ὅλοις καὶ τοῖς κατὰ μέρος αὐτοῦ πᾶσιν ἐπιβέβηκε , τί θαυμαστὸν ἢ τί ἄτοπον εἰ καὶ ἐν ἀνθρώπῳ φαμὲν αὐτὸν ἐπιβεβηκέναι · εἰ γὰρ ἄτοπον ὅλως ἐν σώματι αὐτὸν γενέσθαι , ἄτοπον ἂν εἴη καὶ ἐν τῷ παντὶ τοῦτον ἐπιβεβηκέναι , καὶ τὰ πάντα τῇ προνοίᾳ ἑαυτοῦ φωτίζειν καὶ κινεῖν · σῶμα γάρ ἐστι καὶ τὸ ὅλον . εἰ δὲ τῷ κόσμῳ τοῦτον ἐπιβαίνειν καὶ ἐν ὅλῳ αὐτὸν γνωρίζεσθαι πρέπει , πρέποι ἂν καὶ ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι αὐτὸν ἐπιφαίνεσθαι , καὶ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦτο φωτίζεσθαι καὶ ἐνεργεῖν . μέρος γὰρ τοῦ παντὸς καὶ τὸ ἀνθρώπων ἐστὶ γένος . καὶ εἰ τὸ μέρος ἀπρεπές ἐστιν ὄργανον αὐτοῦ γίνεσθαι πρὸς τὴν τῆς θεότητος γνῶσιν , ἀτοπώτατον ἂν εἴη καὶ δι’ ὅλου τοῦ κόσμου γνωρίζεσθαι τὸν τοιοῦτον .
Lemmas: Ἕλλην δέ καί πάνυ τις θαυμάζω γελάω μέν ὁ αχλεύαστος , δή δέ ἐπί ὁ ἑαυτοῦ αἰσχύνη , ὅς ἐν λίθος καί ξύλον ἀνατίθημι οὐ ὁράω . πλήν οὐ ἀπορέω ἐν ἀπόδειξις ὁ παρά ἐγώ λόγος , φέρω καί οὗτος ἐκ ὁ εὔλογος δυσωπέω , μάλιστα ἀπό ὅς καί αὐτός ἐγώ ὁράω . τίς γάρ ἄτοπος , ἢ τίς χλεύη παρά ἐγώ ἄξιος · ἢ πάντως ὅτι ὁ λόγος ἐν σῶμα φανερόω λέγω · ἀλλά οὗτος καί αὐτός συνομολογέω μή ἄτοπος γίγνομαι , ἐάν ὁ ἀλήθεια γίγνομαι φίλος . εἰμί μέν οὖν ὅλως ἀρνέομαι λόγος εἰμί θεός , περισσός ποιέω , περί ὅς μή οἶδα χλευάζω . εἰμί δέ ὁμολογέω εἰμί λόγος θεός , καί οὗτος ἡγεμών ὁ πᾶς , καί ἐν αὐτός ὁ πατήρ δημιουργέω ὁ κτίσις , καί ὁ οὗτος πρόνοια ὁ ὅλος φωτίζω καί ζωογονέω καί εἰμί , καί ἐπί πᾶς αὐτός βασιλεύω , ὡς ἐκ ὁ ἔργον ὁ πρόνοια γιγνώσκω αὐτός καί διά αὐτός ὁ πατήρ · σκοπέω , παρακαλέω , εἰμί μή ὁ χλεύη κατά ἑαυτοῦ κινέω ἀγνοέω . ὁ κόσμος σῶμα μέγας φημί εἰμί ὁ ὁ Ἕλλην φιλόσοφος , καί ἀληθεύω λέγω . ὁράω γάρ αὐτός καί ὁ οὗτος μέρος ὁ αἴσθησις ὑποπίπτω . εἰμί τοίνυν ἐν ὁ κόσμος σῶμα εἰμί ὁ ὁ θεός λόγος εἰμί , καί ἐν ὅλος καί ὁ κατά μέρος αὐτός πᾶς ἐπιβαίνω , τίς θαυμαστός ἢ τίς ἄτοπος εἰμί καί ἐν ἄνθρωπος φημί αὐτός ἐπιβαίνω · εἰμί γάρ ἄτοπος ὅλως ἐν σῶμα αὐτός γίγνομαι , ἄτοπος εἄν εἰμί καί ἐν ὁ πᾶς οὗτος ἐπιβαίνω , καί ὁ πᾶς ὁ πρόνοια ἑαυτοῦ φωτίζω καί κινέω · σῶμα γάρ εἰμί καί ὁ ὅλος . εἰμί δέ ὁ κόσμος οὗτος ἐπιβαίνω καί ἐν ὅλος αὐτός γνωρίζω πρέπω , πρέπω εἄν καί ἐν ἀνθρώπινος σῶμα αὐτός ἐπιφαίνω , καί ὑπό αὐτός οὗτος φωτίζω καί ἐνεργέω . μέρος γάρ ὁ πᾶς καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί γένος . καί εἰμί ὁ μέρος ἀπρεπής εἰμί ὄργανον αὐτός γίγνομαι πρός ὁ ὁ θεότης γνῶσις , ἄτοπος εἄν εἰμί καί διά ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζω ὁ τοιοῦτος .