athanasius-theology.de-incarnatione-verbi 44
Ἀλλ’ ἴσως συγκαταθήσονται μὲν τούτοις αἰσχυνόμενοι , θελήσουσι δὲ λέγειν , ὅτι ἔδει τὸν θεόν , παιδεῦσαι καὶ σῶσαι θέλοντα τοὺς ἀνθρώπους , νεύματι μόνῳ ποιῆσαι , καὶ μὴ σώματος ἅψασθαι τὸν τούτου λόγον , ὥσπερ οὖν καὶ πάλαι πεποίηκεν , ὅτε ἐκ τοῦ μὴ ὄντος αὐτὰ συνίστη . πρὸς δὲ ταύτην αὐτῶν τὴν ἀντίθεσιν εἰκότως ἂν λεχθείη ταῦτα , ὅτι πάλαι μὲν οὐδενὸς οὐδαμῆ ὑπάρχοντος , νεύματος γέγονε χρεία καὶ βουλήσεως μόνης εἰς τὴν τοῦ παντὸς δημιουργίαν . ὅτε δὲ γέγονεν ὁ ἄνθρωπος , καὶ χρεία ἀπῄτησεν οὐ τὰ μὴ ὄντα ἀλλὰ τὰ γενόμενα θεραπεῦσαι , ἀκόλουθον ἦν ἐν τοῖς ἤδη γενομένοις τὸν ἰατρὸν καὶ σωτῆρα παραγενέσθαι , ἵνα καὶ τὰ ὄντα θεραπεύσῃ . γέγονε δὲ ἄνθρωπος διὰ τοῦτο , καὶ ἀνθρωπείῳ ὀργάνῳ κέχρηται τῷ σώματι . ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτον ἔδει γενέσθαι τὸν τρόπον , πῶς ἔδει τὸν λόγον , ὀργάνῳ θέλοντα χρήσασθαι παραγενέσθαι · ἢ πόθεν ἔδει τοῦτο λαβεῖν αὐτόν , εἰ μὴ ἐκ τῶν ἤδη γενομένων καὶ χρῃζόντων τῆς αὐτοῦ θειότητος διὰ τοῦ ὁμοίου · οὐδὲ γὰρ τὰ οὐκ ὄντα ἔχρῃζε σωτηρίας , ἵνα καὶ προστάξει μόνον ἀρκεσθῇ , ἀλλ’ ὁ ἤδη γενόμενος ἄνθρωπος ἐφθείρετο καὶ παραπώλλυτο . ὅθεν εἰκότως ἀνθρωπίνῳ κέχρηται καλῶς ὀργάνῳ , καὶ εἰς πάντα ἑαυτὸν ἥπλωσεν ὁ λόγος . ἔπειτα καὶ τοῦτο ἰστέον , ὅτι ἡ γενομένη φθορὰ οὐκ ἔξωθεν ἦν τοῦ σώματος , ἀλλ’ αὐτῷ προσεγεγόνει , καὶ ἀνάγκη ἦν ἀντὶ τῆς φθορᾶς ζωὴν αὐτῷ προσπλακῆναι , ἵνα ὥσπερ ἐν τῷ σώματι γέγονεν ὁ θάνατος , οὕτως ἐν αὐτῷ γένηται καὶ ἡ ζωή . εἰ μὲν οὖν ἔξωθεν ἦν ὁ θάνατος τοῦ σώματος , ἔξωθεν ἔδει καὶ τὴν ζωὴν αὐτοῦ γεγονέναι . εἰ δὲ ἐν τῷ σώματι συνεπλάκη ὁ θάνατος , καὶ ὡς συνὼν αὐτῷ κατεκράτει τούτου , ἀνάγκη καὶ τὴν ζωὴν συμπλακῆναι τῷ σώματι , ἵνα ἀντενδυθὲν τὸ σῶμα τὴν ζωήν , ἀποβάλῃ τὴν φθοράν . ἄλλως τε εἰ καὶ ἐγεγόνει ἔξω τοῦ σώματος ὁ λόγος , καὶ μὴ ἐν αὐτῷ , ὁ μὲν θάνατος ἡττᾶτο ὑπ’ αὐτοῦ φυσικώτατα , ἅτε δὴ μὴ ἰσχύοντος τοῦ θανάτου κατὰ τῆς ζωῆς , οὐδὲν ἧττον δὲ ἔμενεν ἐν τῷ σώματι ἡ προσγενομένη φθορά . διὰ τοῦτο εἰκότως ἐνεδύσατο σῶμα ὁ σωτήρ , ἵνα συμπλακέντος τοῦ σώματος τῇ ζωῇ , μηκέτι ὡς θνητὸν ἀπομείνῃ ἐν τῷ θανάτῳ · ἀλλ’ ὡς ἐνδυσάμενον τὴν ἀθανασίαν , λοιπὸν ἀναστὰν ἀθάνατον διαμείνῃ . ἅπαξ γὰρ ἐνδυσάμενον φθορὰν οὐκ ἂν ἀνέστη , εἰ μὴ ἐνεδύσατο τὴν ζωήν · καὶ πάλιν θάνατος καθ’ ἑαυτὸν οὐκ ἂν φανείη , εἰ μὴ ἐν τῷ σώματι · διὰ τοῦτο ἐνεδύσατο σῶμα , ἵνα τὸν θάνατον ἐν τῷ σώματι εὑρὼν ἀπαλείψῃ . πῶς γὰρ ἂν ὅλως ὁ κύριος ἐδείχθη ζωή , εἰ μὴ τὸ θνητὸν ἐζωοποίησε · καὶ ὥσπερ τῆς καλάμης ὑπὸ πυρὸς φύσει φθειρομένης , εἰ κωλύει τις τὸ πῦρ ἀπὸ τῆς καλάμης , οὐ καίεται μὲν ἡ καλάμη , μένει δὲ ὅλως πάλιν καλάμη ἡ καλάμη ὑποπτεύουσα τὴν τοῦ πυρὸς ἀπειλήν · φύσει γάρ ἐστιν ἀναλωτικὸν αὐτῆς τὸ πῦρ · εἰ δέ τις ἐνδιδύσκοι τὴν καλάμην ἀμιάντῳ πολλῷ , ὃ δὴ λέγεται ἀντιπαθὲς εἶναι τοῦ πυρός , οὐκ ἔτι τὸ πῦρ φοβεῖται ἡ καλάμη , ἔχουσα τὴν ἀσφάλειαν ἐκ τοῦ ἐνδύματος τοῦ ἀκαύστου · τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ἐπὶ τοῦ σώματος καὶ ἐπὶ τοῦ θανάτου ἄν τις εἴποι · ὅτι εἰ προστάξει μόνον κωλυθεὶς ἦν ὁ θάνατος ὑπ’ αὐτοῦ , οὐδὲν ἧττον πάλιν ἦν θνητὸν καὶ φθαρτὸν κατὰ τὸν τῶν σωμάτων λόγον . ἀλλ’ ἵνα μὴ τοῦτο γένηται , ἐνεδύσατο τὸν ἀσώματον τοῦ θεοῦ λόγον · καὶ οὕτως οὐκ ἔτι τὸν θάνατον οὐδὲ τὴν φθορὰν φοβεῖται , ἔχον ἔνδυμα τὴν ζωήν , καὶ ἐν αὐτῷ ἀφανιζομένης τῆς φθορᾶς .
Lemmas: ἀλλά ἴσως συγκατατίθημι μέν οὗτος αἰσχύνω , ἐθέλω δέ λέγω , ὅτι ἐσθίω ὁ θεός , παιδεύω καί σῴζω ἐθέλω ὁ ἄνθρωπος , νεῦμα μόνος ποιέω , καί μή σῶμα ἅπτω ὁ οὗτος λόγος , ὥσπερ οὖν καί πάλαι ποιέω , ὅτε ἐκ ὁ μή εἰμί αὐτός συνίστημι . πρός δέ οὗτος αὐτός ὁ ἀντίθεσις εἰκότως εἄν λέγω οὗτος , ὅτι πάλαι μέν οὐδείς οὐδαμῆ ὑπάρχω , νεῦμα γίγνομαι χρεία καί βούλησις μόνος εἰς ὁ ὁ πᾶς δημιουργία . ὅτε δέ γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , καί χρεία ἀπαιτέω οὖον ὁ μή εἰμί ἀλλά ὁ γίγνομαι θεραπεύω , ἀκόλουθος εἰμί ἐν ὁ ἤδη γίγνομαι ὁ ἰατρός καί σωτήρ παραγίγνομαι , ἵνα καί ὁ εἰμί θεραπεύω . γίγνομαι δέ ἄνθρωπος διά οὗτος , καί ἀνθρώπειος ὄργανον χράομαι ὁ σῶμα . ἐπεί εἰμί μή οὗτος ἐσθίω γίγνομαι ὁ τρόπος , πῶς ἐσθίω ὁ λόγος , ὄργανον ἐθέλω χράω παραγίγνομαι · ἢ πόθεν ἐσθίω οὗτος λαμβάνω αὐτός , εἰμί μή ἐκ ὁ ἤδη γίγνομαι καί χρῄζω ὁ αὐτός θειότης διά ὁ ὁμοιόω · οὐδέ γάρ ὁ οὐ εἰμί χρῄζω σωτηρία , ἵνα καί πρόσταξις μόνος ἀρκέω , ἀλλά ὁ ἤδη γίγνομαι ἄνθρωπος φθείρω καί παραπόλλυμι . ὅθεν εἰκότως ἀνθρώπινος χράομαι καλῶς ὄργανον , καί εἰς πᾶς ἑαυτοῦ ἁπλόω ὁ λόγος . ἔπειτα καί οὗτος ἰστέον , ὅτι ὁ γίγνομαι φθορά οὐ ἔξωθεν εἰμί ὁ σῶμα , ἀλλά αὐτός πρόσειμι , καί ἀνάγκη εἰμί ἀντί ὁ φθορά ζωή αὐτός προσπλέκω , ἵνα ὥσπερ ἐν ὁ σῶμα γίγνομαι ὁ θάνατος , οὕτως ἐν αὐτός γίγνομαι καί ὁ ζωή . εἰμί μέν οὖν ἔξωθεν εἰμί ὁ θάνατος ὁ σῶμα , ἔξωθεν ἐσθίω καί ὁ ζωή αὐτός γίγνομαι . εἰμί δέ ἐν ὁ σῶμα συμπλέκω ὁ θάνατος , καί ὡς σύνειμι αὐτός κατακρατέω οὗτος , ἀνάγκη καί ὁ ζωή συμπλέκω ὁ σῶμα , ἵνα ἀντενδυθὲν ὁ σῶμα ὁ ζωή , ἀποβάλλω ὁ φθορά . ἄλλως τε εἰμί καί γίγνομαι ἔξω ὁ σῶμα ὁ λόγος , καί μή ἐν αὐτός , ὁ μέν θάνατος ἡσσάομαι ὑπό αὐτός φυσικός , ἅτε δή μή ἰσχύω ὁ θάνατος κατά ὁ ζωή , οὐδείς κακός δέ μένω ἐν ὁ σῶμα ὁ προσγίγνομαι φθορά . διά οὗτος εἰκότως ἐνδύω σῶμα ὁ σωτήρ , ἵνα συμπλέκω ὁ σῶμα ὁ ζωή , μηκέτι ὡς θνητός ἀπομένω ἐν ὁ θάνατος · ἀλλά ὡς ἐνδύω ὁ ἀθανασία , λοιπός ἀνίστημι ἀθάνατος διαμένω . ἅπαξ γάρ ἐνδύω φθορά οὐ εἄν ἀνίστημι , εἰμί μή ἐνδύω ὁ ζωή · καί πάλιν θάνατος κατά ἑαυτοῦ οὐ εἄν φαίνω , εἰμί μή ἐν ὁ σῶμα · διά οὗτος ἐνδύω σῶμα , ἵνα ὁ θάνατος ἐν ὁ σῶμα εὑρίσκω ἀπαλείφω . πῶς γάρ εἄν ὅλως ὁ κύριος δείκνυμι ζωή , εἰμί μή ὁ θνητός ζῳοποιέω · καί ὥσπερ ὁ καλάμη ὑπό πυρός φύσις φθείρω , εἰμί κωλύω τις ὁ πῦρ ἀπό ὁ καλάμη , οὖον καίω μέν ὁ καλάμη , μένω δέ ὅλως πάλιν καλάμη ὁ καλάμη ὑποπτεύω ὁ ὁ πυρός ἀπειλή · φύσις γάρ εἰμί ἀναλωτικός αὐτός ὁ πῦρ · εἰμί δέ τις ἐνδιδύσκω ὁ καλάμη ἀμίαντος πολύς , ὅς δή λέγω ἀντιπαθής εἰμί ὁ πῦρ , οὐ ἔτι ὁ πῦρ φοβέω ὁ καλάμη , ἔχω ὁ ἀσφάλεια ἐκ ὁ ἔνδυμα ὁ ἄκαυστος · ὁ αὐτός δή τρόπος καί ἐπί ὁ σῶμα καί ἐπί ὁ θάνατος ἄν τις εἶπον · ὅτι εἰμί πρόσταξις μόνος κωλύω εἰμί ὁ θάνατος ὑπό αὐτός , οὐδείς κακός πάλιν εἰμί θνητός καί φθαρτός κατά ὁ ὁ σῶμα λόγος . ἀλλά ἵνα μή οὗτος γίγνομαι , ἐνδύω ὁ ἀσώματος ὁ θεός λόγος · καί οὕτως οὐ ἔτι ὁ θάνατος οὐδέ ὁ φθορά φοβέω , ἔχω ἔνδυμα ὁ ζωή , καί ἐν αὐτός ἀφανίζω ὁ φθορά .