athanasius-theology.contra-gentes 33
Ὅτι δὲ καὶ ἀθάνατος γέγονεν ἡ ψυχή , καὶ τοῦτο ἀναγκαῖον εἰδέναι ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ διδασκαλίᾳ πρὸς ἔλεγχον τῆς τῶν εἰδώλων ἀναιρέσεως . γένοιτο δ’ ἂν οὖν ἡ περὶ τούτων γνῶσις ἐγγυτέρω μᾶλλον ἐκ τῆς περὶ τοῦ σώματος γνώσεως καὶ ἐκ τοῦ πρὸς τὸ σῶμα διαλάττειν αὐτήν . εἰ γὰρ ἄλλην αὐτὴν ὁ λόγος ἀπέδειξε παρὰ τὸ σῶμα , ἔστι δὲ τὸ σῶμα φύσει θνητόν , ἀνάγκη τὴν ψυχὴν ἀθάνατον εἶναι , τῷ μὴ εἶναι κατὰ τὸ σῶμα . καὶ πάλιν εἰ ἡ ψυχὴ τὸ σῶμα κινεῖ , ὡς δέδεικται , καὶ οὐχὶ ὑπὸ ἄλλων αὐτὴ κινεῖται , ἀκόλουθόν ἐστιν ὑφ’ ἑαυτῆς κινουμένην τὴν ψυχὴν καὶ μετὰ τὴν εἰς γῆν ἀπόθεσιν τοῦ σώματος κινεῖσθαι πάλιν αὐτὴν ἀφ’ ἑαυτῆς . οὐ γὰρ ἡ ψυχή ἐστιν ἡ ἀποθνήσκουσα , ἀλλὰ διὰ τὴν ταύτης ἀναχώρησιν ἀποθνήσκει τὸ σῶμα . εἰ μὲν οὖν καὶ αὕτη ὑπὸ τοῦ σώματος ἐκινεῖτο , ἀκόλουθον ἦν ἀναχωροῦντος τοῦ κινοῦντος ἀποθνήσκειν αὐτήν . εἰ δὲ ἡ ψυχὴ κινεῖ καὶ τὸ σῶμα , ἀνάγκη μᾶλλον αὐτὴν ἑαυτὴν κινεῖν . ἑαυτῇ δὲ κινουμένῃ ἐξ ἀνάγκης καὶ μετὰ τὸν τοῦ σώματος θάνατον ζῇ . ἡ γὰρ κίνησις τῆς ψυχῆς οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ ζωὴ αὐτῆς . ὥσπερ ἀμέλει καὶ τὸ σῶμα τότε ζῆν λέγομεν , ὅτε κινεῖται , καὶ τότε θάνατον αὐτοῦ εἶναι , ὅτε τῆς κινήσεως παύεται . τοῦτο δὲ καὶ ἀπὸ τῆς ἐν σώματι καθάπαξ ἐνεργείας αὐτῆς φανερώτερον ἄν τις ἴδοι . εἰ γὰρ καὶ ὅτε τῷ σώματι ἐπιβέβηκε καὶ συνδέδεται τούτῳ , οὐ κατὰ τὴν τοῦ σώματος σμικρότητα συστέλλεται καὶ συμμετρεῖται , ἀλλὰ πολλάκις ἐπὶ κλίνης τούτου κειμένου καὶ μὴ κινουμένου , ἀλλ’ ὡς ἐν θανάτῳ κοιμωμένου , αὕτη κατὰ τὴν ἑαυτῆς δύναμιν γρηγορεῖ καὶ ὑπερεκβαίνει τὴν τοῦ σώματος φύσιν . καὶ ὥσπερ ἀποδημοῦσα τούτου μένουσα ἐν τῶ σώματι , τὰ ὑπὲρ γῆν φαντάζεται καὶ θεωρεῖ , πολλάκις δὲ καὶ τοῖς ἔξω τῶν γηΐνων σωμάτων ἁγίοις καὶ ἀγγέλοις συναντᾷ καὶ πρὸς αὐτοὺς ἀφικνεῖται τῇ τοῦ νοῦ θαρροῦσα καθαρότητι . πῶς οὐχὶ μᾶλλον καὶ πολλῷ πλέον ἀπολυθεῖσα τοῦ σώματος , ὅτε ὁ συνδήσας αὐτὴν βούλεται θεός , φανερωτέραν ἕξει τὴν τῆς ἀθανασίας γνῶσιν ; εἰ γὰρ καὶ συνδεθεῖσα σώματι τὴν ἐκτὸς τοῦ σώματος ζωὴν ἔζη , πολλῷ πλέον καὶ μετὰ θάνατον τοῦ σώματος ζήσεται καὶ οὐ παύσεται τοῦ ζῆν διὰ τὸν οὕτως αὐτὴν ποιήσαντα θεὸν διὰ τοῦ ἑαυτοῦ λόγου , τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἀθάνατα καὶ αἰώνια λογίζεται καὶ φρονεῖ , ἐπειδὴ καὶ ἀθάνατός ἐστι . καὶ ὥσπερ τοῦ σώματος θνητοῦ τυγχάνοντος θνητὰ καὶ αἱ τούτου θεωροῦσιν αἰσθήσεις , οὕτως ἀθάνατα θεωροῦσαν καὶ λογιζομένην τὴν ψυχὴν ἀνάγκη καὶ αὐτὴν ἀθάνατον εἶναι καὶ ἀεὶ ζῆν . αἱ γὰρ περὶ τῆς ἀθανασίας ἔννοιαι καὶ θεωρίαι οὐδέποτε αὐτὴν ἀφιᾶσι μένουσαι ἐν αὐτῇ καὶ ὥσπερ ἔκκαυμα ἐν αὐτῇ γινόμεναι πρὸς ἀσφάλειαν τῆς ἀθανασίας . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ τῆς περὶ θεοῦ θεωρίας ἔχει τὴν ἔννοιαν καὶ αὐτὴ ἑαυτῆς γίνεται ὁδός , οὐκ ἔξωθεν , ἀλλ’ ἐξ ἑαυτῆς λαμβάνουσα τὴν τοῦ θεοῦ λόγου γνῶσιν καὶ κατάληψιν .
Lemmas: ὅτι2 δέ καί ἀθάνατος γίγνομαι ὁ ψυχή , καί οὗτος ἀναγκαῖος οἶδα ἐν ὁ ἐκκλησιαστικός διδασκαλία πρός ἔλεγχος ὁ ὁ εἴδωλον ἀναίρεσις . γίγνομαι δέ εἄν οὖν ὁ περί οὗτος γνῶσις ἐγγυτέρω μᾶλλον ἐκ ὁ περί ὁ σῶμα γνῶσις καί ἐκ ὁ πρός ὁ σῶμα διαλλάσσω αὐτός . εἰμί γάρ ἄλλος αὐτός ὁ λόγος ἀποδείκνυμι παρά ὁ σῶμα , εἰμί δέ ὁ σῶμα φύσις θνητός , ἀνάγκη ὁ ψυχή ἀθάνατος εἰμί , ὁ μή εἰμί κατά ὁ σῶμα . καί πάλιν εἰμί ὁ ψυχή ὁ σῶμα κινέω , ὡς δείκνυμι , καί οὐ ὑπό ἄλλος αὐτός κινέω , ἀκόλουθος εἰμί ὑπό ἑαυτοῦ κινέω ὁ ψυχή καί μετά ὁ εἰς γῆ ἀπόθεσις ὁ σῶμα κινέω πάλιν αὐτός ἀπό ἑαυτοῦ . οὖον γάρ ὁ ψυχή εἰμί ὁ ἀποθνῄσκω , ἀλλά διά ὁ οὗτος ἀναχώρησις ἀποθνήσκω ὁ σῶμα . εἰμί μέν οὖν καί οὗτος ὑπό ὁ σῶμα κινέω , ἀκόλουθος εἰμί ἀναχωρέω ὁ κινέω ἀποθνήσκω αὐτός . εἰμί δέ ὁ ψυχή κινέω καί ὁ σῶμα , ἀνάγκη μᾶλλον αὐτός ἑαυτοῦ κινέω . ἑαυτοῦ δέ κινέω ἐκ ἀνάγκη καί μετά ὁ ὁ σῶμα θάνατος ζῶ . ὁ γάρ κίνησις ὁ Ψυχή οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ζωή αὐτός . ὥσπερ ἀμελέω καί ὁ σῶμα τότε ζῶ λέγω , ὅτε κινέω , καί τότε θάνατος αὐτός εἰμί , ὅτε ὁ κίνησις παύω . οὗτος δέ καί ἀπό ὁ ἐν σῶμα καθάπαξ ἐνέργεια αὐτός φανερός ἄν τις ὁράω . εἰμί γάρ καί ὅτε ὁ σῶμα ἐπιβαίνω καί συνδέω οὗτος , οὖον κατά ὁ ὁ σῶμα μικρότης συστέλλω καί συμμετρέω , ἀλλά πολλάκις ἐπί κλίνη οὗτος κεῖμαι καί μή κινέω , ἀλλά ὡς ἐν θάνατος κοιμάω , οὗτος κατά ὁ ἑαυτοῦ δύναμις γρηγορέω καί ὑπερεκβαίνω ὁ ὁ σῶμα φύσις . καί ὥσπερ αποδημώ οὗτος μένω ἐν ὁ σῶμα , ὁ ὑπέρ γῆ φαντάζω καί θεωρέω , πολλάκις δέ καί ὁ ἔξω ὁ γήινος σῶμα ἅγιος καί ἄγγελος συναντάω καί πρός αὐτός ἀφικνέομαι ὁ ὁ νόος θαρσέω καθαρότης . πῶς οὐ μᾶλλον καί πολύς πλέω ἀπολύω ὁ σῶμα , ὅτε ὁ συνδέω αὐτός βούλομαι θεός , φανερός ἔχω ὁ ὁ ἀθανασία γνῶσις ; εἰμί γάρ καί συνδέω σῶμα ὁ ἐκτός ὁ σῶμα ζωή ζῶ , πολύς πλέω καί μετά θάνατος ὁ σῶμα ζῶ καί οὖον παύω ὁ ζῶ διά ὁ οὕτως αὐτός ποιέω θεός διά ὁ ἑαυτοῦ λόγος , ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . διά οὗτος γάρ καί ἀθάνατος καί αἰώνιος λογίζομαι καί φρονέω , ἐπεί καί ἀθάνατος εἰμί . καί ὥσπερ ὁ σῶμα θνητός τυγχάνω θνητός καί ὁ οὗτος θεωρέω αἴσθησις , οὕτως ἀθάνατος θεωρέω καί λογίζομαι ὁ ψυχή ἀνάγκη καί αὐτός ἀθάνατος εἰμί καί ἀεί ζῶ . ὁ γάρ περί ὁ ἀθανασία ἔννοια καί θεωρία οὐδέποτε αὐτός ἀφίημι Μένων ἐν αὐτός καί ὥσπερ ἔκκαυμα ἐν αὐτός γίγνομαι πρός ἀσφάλεια ὁ ἀθανασία . διά οὗτος γοῦν καί ὁ περί θεός θεωρία ἔχω ὁ ἔννοια καί αὐτός ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁδός , οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐκ ἑαυτοῦ λαμβάνω ὁ ὁ θεός λόγος γνῶσις καί κατάληψις .