athanasius-theology.contra-gentes 32
Καὶ τοῦτο δ ἂν εἴη πρὸς ἀπόδειξιν ἀκριβῆ τοῖς ἔτι πρὸς ἀναίδειαν τῆς ἀλογίας τετραμμένοις · πῶς τοῦ σώματος θνητοῦ κατὰ φύσιν ὄντος λογίζεται ἄνθρωπος τὰ περὶ ἀθανασίας καὶ πολλάκις ἑαυτῷ τὸν θάνατον ὑπὲρ ἀρετῆς προκαλεῖται ; ἢ πῶς προσκαίρου τοῦ σώματος ὄντος τὰ αἰώνια φαντάζεται ἄνθρωπος , ὥστε τῶν μὲν ἐμποδὼν καταφρονεῖν , εἰς ἐκεῖνα δὲ τὸν πόθον ἔχειν · τὸ μὲν οὖν σῶμα , οὐκ ἂν ἑαυτὸ περὶ ἑαυτοῦ τοιαῦτα λογίσηται καὶ οὐκ ἂν τὰ ἔξωθεν ἑαυτοῦ λογίζοιτο , θνητὸν γὰρ καὶ πρόσκαιρόν ἐστιν . ἀνάγκη δὲ ἕτερον εἶναι τὸ τὰ ἐναντία καὶ παρὰ τὴν φύσιν τῷ σώματι λογιζόμενον . τί οὖν ἂν εἴη τοῦτο πάλιν ἢ ψυχὴ λογικὴ καὶ ἀθάνατος ; καὶ γὰρ οὐκ ἔξωθεν , ἀλλ’ ἔνδοθεν αὕτη τῷ σώματι , ὡς ὁ μουσικὸς τῇ λύρᾳ ἐνηχεῖ τὰ κρείττονα . πῶς δὲ πάλιν κατὰ φύσιν ὢν ὁ ὀφθαλμὸς εἰς τὸ ὁρᾶν καὶ ἡ ἀκοὴ εἰς τὸ ἀκούειν , τὰ μὲν ἀποστρέφονται , τὰ δὲ αἱροῦνται ; τίς γὰρ ὁ τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ ὁρᾶν ἀποστρέφων ; ἢ τίς τὴν ἀκοὴν κατὰ φύσιν οὖσαν ἀκουστικὴν ἀποκλείει τοῦ ἀκούειν ; ἢ τίς τὴν γεῦσιν κατὰ φύσιν οὖσαν γευστικὴν κωλύει πολλάκις τῆς φυσικῆς ὁρμῆς ; τίς δὲ τὴν χεῖρα κατὰ φύσιν οὖσαν εἰς τὸ ἐνεργεῖν ἐπέχει τοῦ ψαύειν τινός ; τίς δὲ τὴν ὄσφρησιν καὶ αὐτὴν εἰς τὸ ὀδμᾶσθαι γενομένην ἀποστρέφει τοῦ μὴ ἀντιλαμβάνεσθαι ; τίς ὁ ταῦτα κατὰ τῶν φυσικῶν τοῦ σώματος ἐνεργῶν ; ἢ πῶς τὸ σῶμα τὴν φύσιν ἀποστραφὲν ἐπιστρέφεται πρὸς τὰς ἑτέρου συμβουλίας καὶ πρὸς τὸ ἐκείνου νεῦμα ἡνιοχεῖται ; ταῦτα γὰρ οὐδὲν ἕτερον ἢ ψυχὴν λογικὴν ἀποδείκνυσιν ἡγεμονεύουσαν τοῦ σώματος . οὐδὲ γὰρ ἑαυτὸ τὸ σῶμα πέφυκεν ἐλαύνειν , ἀλλ’ ὑφ’ ἑτέρου ἄγεται καὶ φέρεται , ὥσπερ οὐδὲ ἵππος ἑαυτὸν ὑποζεύγνυσιν , ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ κρατοῦντος ἐλαύνεται . διὰ τοῦτο γοῦν καὶ νόμοι μὲν ἀνθρώποις τὰ καλὰ μὲν πράττειν , τὴν δὲ κακίαν ἀποστρέφεσθαι . τοῖς δὲ ἀλόγοις ἀλόγιστα τὰ κακὰ καὶ ἄκριτα μένει , ἅτε δὴ τῆς λογικότητος καὶ τῆς κατὰ λόγον διανοίας ἐκτὸς τυγχάνουσιν . εἶναι μὲν οὖν ψυχὴν λογικὴν ἐν ἀνθρώποις ἐκ τῶν προειρημένων νομίζω δεδεῖχθαι .
Lemmas: καί οὗτος δ εἄν εἰμί πρός ἀπόδειξις ἀκριβής ὁ ἔτι πρός ἀναίδεια ὁ ἀλογία τρέπω · πῶς ὁ σῶμα θνητός κατά φύσις εἰμί λογίζομαι ἄνθρωπος ὁ περί ἀθανασία καί πολλάκις ἑαυτοῦ ὁ θάνατος ὑπέρ ἀρετή προκαλέω ; ἢ πῶς πρόσκαιρος ὁ σῶμα εἰμί ὁ αἰώνιος φαντάζω ἄνθρωπος , ὥστε ὁ μέν ἐμποδών καταφρονέω , εἰς ἐκεῖνος δέ ὁ πόθος ἔχω · ὁ μέν οὖν σῶμα , οὐ εἄν ἑαυτοῦ περί ἑαυτοῦ τοιοῦτος λογίζομαι καί οὐ εἄν ὁ ἔξωθεν ἑαυτοῦ λογίζομαι , θνητός γάρ καί πρόσκαιρος εἰμί . ἀνάγκη δέ ἕτερος εἰμί ὁ ὁ ἐναντίος καί παρά ὁ φύσις ὁ σῶμα λογίζομαι . τίς οὖν εἄν εἰμί οὗτος πάλιν ἢ ψυχή λογικός καί ἀθάνατος ; καί γάρ οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἔνδοθεν οὗτος ὁ σῶμα , ὡς ὁ μουσικός ὁ λύρα ἐνηχέω ὁ ἀγαθός . πῶς δέ πάλιν κατά φύσις εἰμί ὁ ὀφθαλμός εἰς ὁ ὁράω καί ὁ ἀκοή εἰς ὁ ἀκούω , ὁ μέν ἀποστρέφω , ὁ δέ αἱρέω ; τίς γάρ ὁ ὁ ὀφθαλμός ὁ ὁράω ἀποστρέφω ; ἢ τίς ὁ ἀκοή κατά φύσις εἰμί ἀκουστικός ἀποκλείω ὁ ἀκούω ; ἢ τίς ὁ γεῦσις κατά φύσις εἰμί γευστικός κωλύω πολλάκις ὁ φυσικός ὁρμή ; τίς δέ ὁ χείρ κατά φύσις εἰμί εἰς ὁ ἐνεργέω ἐπέχω ὁ ψαύειν τις ; τίς δέ ὁ ὄσφρησις καί αὐτός εἰς ὁ ὀδμάομαι γίγνομαι ἀποστρέφω ὁ μή ἀντιλαμβάνω ; τίς ὁ οὗτος κατά ὁ φυσικός ὁ σῶμα ἐνεργός ; ἢ πῶς ὁ σῶμα ὁ φύσις ἀποστρέφω ἐπιστρέφω πρός ὁ ἕτερος συμβουλία καί πρός ὁ ἐκεῖνος νεῦμα ἡνιοχέω ; οὗτος γάρ οὐδείς ἕτερος ἢ ψυχή λογικός ἀποδείκνυμι ἡγεμονεύω ὁ σῶμα . οὐδέ γάρ ἑαυτοῦ ὁ σῶμα φύω ἐλαύνω , ἀλλά ὑπό ἕτερος ἄγω καί φέρω , ὥσπερ οὐδέ ἵππος ἑαυτοῦ ὑποζεύγνυμι , ἀλλά ὑπό ὁ κράτος ἐλαύνω . διά οὗτος γοῦν καί νόμος μέν ἄνθρωπος ὁ καλός μέν πράσσω , ὁ δέ κακία ἀποστρέφω . ὁ δέ ἄλογος ἀλόγιστος ὁ κακός καί ἄκριτος μένω , ἅτε δή ὁ λογικότης καί ὁ κατά λόγος διάνοια ἐκτός τυγχάνω . εἰμί μέν οὖν ψυχή λογικός ἐν ἄνθρωπος ἐκ ὁ προερέω νομίζω δείκνυμι .