athanasius-theology.contra-gentes 43
Καὶ ἵνα ἐκ παραδείγματος τὸ τηλικοῦτον νοηθείη , ἔστω τὸ λεγόμενον ὡς ἐν εἰκόνι χοροῦ μεγάλου . ὡς τοίνυν τοῦ χοροῦ συνεστῶτος ἐκ διαφόρων ἀνθρώπων , παίδων , γυναικῶν αὖ καὶ γερόντων καὶ τῶν ἔτι νέων καὶ ἑνὸς τοῦ καθηγεμόνος σημαίνοντος , ἕκαστος μὲν κατὰ τὴν φύσιν ἑαυτοῦ καὶ δύναμιν , φωνεῖ · ὁ μὲν ἀνὴρ ὡς ἀνήρ , ὁ δὲ παῖς ὡς παῖς , ὁ δὲ γέρων ὡς γέρων καὶ ὁ νέος ὡς νέος , πάντες δὲ μίαν ἀποτελοῦσιν ἁρμονίαν . ἢ ὡς ἡ καθ’ ἡμᾶς ψυχὴ ἐν ταυτῷ τὰς ἐν ἡμῖν αἰσθήσεις κατὰ τὴν ἑκάστης ἐνέργειαν κινεῖ , ὥστε παρόντος πράγματος ἑνὸς τὰς πάσας ὁμοῦ κινεῖσθαι καὶ τὸν μὲν ὀφθαλμὸν ὁρᾶν , τὴν δὲ ἀκοὴν ἀκούειν , τὴν δὲ χεῖρα ἅπτεσθαι καὶ τὴν ὄσφρησιν ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ τὴν γεῦσιν γεύεσθαι , πολλάκις δὲ καὶ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ σώματος , ὥστε καὶ τοὺς πόδας περιπατεῖν . ἢ ἵνα καὶ τρίτῳ παραδείγματι τὸ λεγόμενον σημανθῇ , ἔοικεν οἰκοδομηθείσῃ μάλιστα μεγάλῃ πόλει καὶ οἰκονομουμένῃ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ καὶ ταύτην οἰκοδομήσαντος ἄρχοντος καὶ βασιλέως . ἐκείνου γὰρ παρόντος καὶ προστάττοντος καὶ πρὸς πάντα τὸν ὀφθαλμὸν τείνοντος ἑπόμενοι πάντες · οἱ μὲν ἐπὶ τὴν γεωργίαν , οἱ δὲ ἐπὶ τοὺς ὑδραγωγοὺς ὑδρευσόμενοι σπεύδουσιν . ἄλλος δὲ ἐπισιτισόμενος προέρχεται , καὶ ὁ μὲν ἐπὶ τὴν βουλὴν βαδίζει , ὁ δὲ ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν εἰσέρχεται , καὶ ὁ μὲν δικαστὴς ἐπὶ τὸ δικάζειν , ὁ δὲ ἄρχων ἐπὶ τὸ θεσμοθετεῖν . καθίσταται δὲ εὐθέως ὁ μὲν τεχνίτης ἐπὶ τὴν ἐργασίαν , ὁ δὲ ναύτης ἐπὶ τὴν θάλατταν κατέρχεται . ὁ τέκτων ἐπὶ τὸ τεκτονεύειν , ὁ ἰατρὸς ἐπὶ τὴν θεραπείαν , ὁ οἰκοδόμος ἐπὶ τὴν οἰκοδομήν , καὶ ὁ μὲν εἰς τὸν ἀγρὸν βαδίζει , ὁ δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ ἀνέρχεται . καὶ οἱ μὲν περὶ τὴν πόλιν ἀναστρέφονται , οἱ δὲ ἀπὸ τῆς πόλεως ἐξέρχονται καὶ πάλιν εἰς αὐτὴν ἐπανέρχονται . πάντα δὲ ταῦτα τῇ παρουσίᾳ τοῦ ἑνὸς ἄρχοντος καὶ τῇ τούτου διατάξει γίγνονται καὶ συνίστανται . κατὰ ταῦτα δὴ καὶ ἐπὶ τῆς συμπάσης κτίσεως , κἂν μικρὸν ᾖ τὸ παράδειγμα , ὅμως μείζονι διανοίᾳ χρὴ νοεῖν . ὑπὸ γὰρ μιᾶς ριπῆς νεύματός τινος τοῦ θεοῦ λόγου ὁμοῦ τὰ πάντα διακοσμεῖται καὶ τὰ οἰκεῖα παρ’ ἑκάστου γίγνεται καὶ παρὰ πάντων ὁμοῦ μία τάξις ἀποτελεῖται .
Lemmas: καί ἵνα ἐκ παράδειγμα ὁ τηλικόσδε νοέω , ἵστημι ὁ λέγω ὡς ἐν εἰκών χορός μέγας . ὡς τοίνυν ὁ χορός συνίστημι ἐκ διάφορος ἄνθρωπος , παῖς , γυνή αὖος καί γέρων καί ὁ ἔτι νέος καί εἷς ὁ καθηγεμών σημαίνω , ἕκαστος μέν κατά ὁ φύσις ἑαυτοῦ καί δύναμις , φωνέω · ὁ μέν ἀνήρ ὡς ἀνήρ , ὁ δέ παῖς ὡς παῖς , ὁ δέ γέρων ὡς γέρων καί ὁ νέος ὡς νέος , πᾶς δέ εἷς ἀποτελέω ἁρμονία . ἢ ὡς ὁ κατά ἐγώ ψυχή ἐν ταυτός ὁ ἐν ἐγώ αἴσθησις κατά ὁ ἕκαστος ἐνέργεια κινέω , ὥστε πάρειμι πρᾶγμα εἷς ὁ πᾶς ὁμοῦ κινέω καί ὁ μέν ὀφθαλμός ὁράω , ὁ δέ ἀκοή ἀκούω , ὁ δέ χείρ ἅπτω καί ὁ ὄσφρησις ἀντιλαμβάνω καί ὁ γεῦσις γεύω , πολλάκις δέ καί ὁ ἄλλος μέλος ὁ σῶμα , ὥστε καί ὁ πούς περιπατέω . ἢ ἵνα καί τρίτος παράδειγμα ὁ λέγω σημαίνω , ἔοικα οἰκοδομέω μάλιστα μέγας πόλις καί οἰκονομέω ἐπί παρουσία ὁ καί οὗτος οἰκοδομέω ἄρχω καί βασιλεύς . ἐκεῖνος γάρ πάρειμι καί προστάσσω καί πρός πᾶς ὁ ὀφθαλμός τείνω ἕπομαι πᾶς · ὁ μέν ἐπί ὁ γεωργία , ὁ δέ ἐπί ὁ ὑδραγωγός ὑδρεύω σπεύδω . ἄλλος δέ ἐπισιτίζω προέρχομαι , καί ὁ μέν ἐπί ὁ βουλή βαδίζω , ὁ δέ ἐπί ὁ ἐκκλησία εἰσέρχομαι , καί ὁ μέν δικαστής ἐπί ὁ δικάζω , ὁ δέ ἄρχω ἐπί ὁ θεσμοθετέω . καθίστημι δέ εὐθύς ὁ μέν τεχνίτης ἐπί ὁ ἐργασία , ὁ δέ ναύτης ἐπί ὁ θάλασσα κατέρχομαι . ὁ τέκτων ἐπί ὁ τεκτονεύω , ὁ ἰατρός ἐπί ὁ θεραπεία , ὁ οἰκοδόμος ἐπί ὁ οἰκοδομή , καί ὁ μέν εἰς ὁ ἀγρός βαδίζω , ὁ δέ ἀπό ὁ ἀγρός ἀνέρχομαι . καί ὁ μέν περί ὁ πόλις ἀναστρέφω , ὁ δέ ἀπό ὁ πόλις ἐξέρχομαι καί πάλιν εἰς αὐτός ἐπανέρχομαι . πᾶς δέ οὗτος ὁ παρουσία ὁ εἷς ἄρχω καί ὁ οὗτος διάταξις γίγνομαι καί συνίστημι . κατά οὗτος δή καί ἐπί ὁ σύμπας κτίσις , κἀν μικρός εἰμί ὁ παράδειγμα , ὅμως μείζων διάνοια χρή νοέω . ὑπό γάρ εἷς ῥιπή νεῦμα τις ὁ θεός λόγος ὁμοῦ ὁ πᾶς διακοσμέω καί ὁ οἰκεῖος παρά ἕκαστος γίγνομαι καί παρά πᾶς ὁμοῦ εἷς τάξις ἀποτελέω .