athanasius-theology.contra-gentes 4
Ἀποστᾶσα τῆς τῶν νοητῶν θεωρίας καὶ ταῖς κατὰ μέρος τοῦ σώματος ἐνεργείαις καταχρωμένη , καὶ ἡσθεῖσα τῇ τοῦ σώματος θεωρίᾳ καὶ ἰδοῦσα καλὸν ἑαυτῇ εἶναι τὴν ἡδονήν , πλανηθεῖσα κατεχρήσατο τῷ τοῦ καλοῦ ὀνόματι , καὶ ἐνόμισεν εἶναι τὴν ἡδονὴν αὐτὸ τὸ ὄντως καλόν . ὥσπερ εἴ τις τὴν διάνοιαν παραπληγεὶς καὶ ἀπαιτῶν ξίφος κατὰ τῶν ἀπαντώντων , νομίζοιτο τοῦτο εἶναι τὸ σωφρονεῖν · ἐρασθεῖσα δὲ τῆς ἡδονῆς , ποικίλως αὐτὴν ἐνεργεῖν ἤρξατο . οὖσα γὰρ τὴν φύσιν εὐκίνητος , εἰ καὶ τὰ καλὰ ἀπεστράφη , ἀλλὰ τοῦ κινεῖσθαι οὐ παύεται . κινεῖται οὖν οὐκ ἔτι μὲν κατὰ ἀρετὴν · οὐδὲ ὥστε τὸν θεὸν ὁρᾶν , ἀλλὰ τὰ μὴ ὄντα λογιζομένη τὸ ἑαυτῆς δυνατὸν μεταποιεῖ , καταχρωμένη τούτῳ εἰς ἃς ἐπενόησεν ἐπιθυμίας · ἐπεί , καὶ αὐτεξούσιος γέγονε , δύναται γὰρ ὥσπερ πρὸς τὰ καλὰ νεύειν , οὕτως καὶ τὰ καλὰ ἀποστρέφεσθαι . ἀποστρεφομένη δὲ τὸ καλόν , πάντως τὰ ἐναντία λογίζεται , γὰρ καθόλου τοῦ κινεῖσθαι οὐ δύναται , τὴν φύσιν οὖσα ὡς προεῖπον , εὐκίνητος . καὶ γινώσκουσα τὸ αὐτεξούσιον ἑαυτῆς ὁρᾷ ἑαυτὴν δύνασθαι κατ’ ἀμφότερα τοῖς τοῦ σώματος μέλεσι χρᾶσθαι · εἴς τε τὰ ὄντα καὶ τὰ μὴ ὄντα . ὄντα δὲ ἐστι τὰ καλά , οὐκ ὄντα δὲ τὰ . δέ φημι τὰ καλὰ , καθότι ἐκ τοῦ ὄντος θεοῦ τὰ παραδείγματα ἔχει · οὐκ ὄντα δὲ τὰ κακὰ λέγω , καθότι ἐπινοίαις ἀνθρώπων οὐκ ὄντα , ἔχοντος γὰρ τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς εἰς τὸ τὴν κτίσιν ὁρᾶν · καὶ διὰ τῆς παναρμονίου ταύτης συντάξεως γινώσκειν τὸν δημιουργόν · ἔχοντος δὲ καὶ ἀκοὴν εἰς ἐπακρόασιν τῶν θείων λογίων , καὶ τῶν τοῦ θεοῦ νόμων , ἔχοντος δὲ καὶ χεῖρας , εἴς τε τὴν τῶν ἀναγκαίων ἐνέργειαν , καὶ ἔκτασιν τῆς πρὸς τὸν θεὸν εὐχῆς , ἡ ψυχὴ ἀποστᾶσα τῆς πρὸς τὰ καλὰ θεωρίας καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς κινήσεως , λοιπὸν πλανωμένη κινεῖται εἰς τὰ ἐναντία . εἶτα τὸ δυνατὸν ἑαυτῆς , ὡς προεῖπον , ὁρῶσα καὶ τούτῳ καταχρωμένη ἐνενόησεν , ὅτι καὶ εἰς τὰ ἐναντία δύναται κινεῖν τὰ τοῦ σώματος μέλη · καὶ διὰ τοῦτο ἀντὶ τοῦ τὴν κτίσιν ὁρᾶν ἐπιθυμίας τὸν ὀφθαλμὸν ἀποστρέφει δεικνύουσα , ὅτι καὶ τοῦτο δύναται , καὶ νομίζουσα ὅτι ἅπαξ κινουμένη σώζει τὴν ἑαυτῆς ἀξίαν καὶ οὐχ ἁμαρτάνει ποιοῦσα ὃ δύναται καὶ οὐκ εἰδυῖα ὅτι οὐχ ἁπλῶς κινεῖσθαι , ἀλλ’ εἰς ἃ δεῖ κινεῖσθαι γέγονε . τούτου γὰρ χάριν καὶ ἀποστολικὴ παρεγγυᾶ φωνή · πάντα ἔξεστιν , ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει .
Lemmas: ἀφίστημι ὁ ὁ νοητός θεωρία καί ὁ κατά μέρος ὁ σῶμα ἐνέργεια καταχράομαι , καί ἥδομαι ὁ ὁ σῶμα θεωρία καί ὁράω καλός ἑαυτοῦ εἰμί ὁ ἡδονή , πλανάω κατά-χράω2 ὁ ὁ καλός ὄνομα , καί νομίζω εἰμί ὁ ἡδονά αὐτός ὁ εἰμί καλός . ὥσπερ εἰμί τις ὁ διάνοια παραπλήσσω καί ἀπαιτέω ξίφος κατά ὁ ἀπαντάω , νομίζω οὗτος εἰμί ὁ σωφρονέω · ἔραμαι δέ ὁ ἡδονή , ποικίλως αὐτός ἐνεργέω ἄρχω . εἰμί γάρ ὁ φύσις εὐκίνητος , εἰμί καί ὁ καλός ἀποστρέφω , ἀλλά ὁ κινέω οὖον παύω . κινέω οὖν οὐ ἔτι μέν κατά ἀρετή · οὐδέ ὥστε ὁ θεός ὁράω , ἀλλά ὁ μή εἰμί λογίζομαι ὁ ἑαυτοῦ δυνατός μεταποιέω , καταχράομαι οὗτος εἰς ὅς ἐπινοέω ἐπιθυμία · ἐπεί , καί αὐτεξούσιος γίγνομαι , δύναμαι γάρ ὥσπερ πρός ὁ καλός νεύω , οὕτως καί ὁ καλός ἀποστρέφω . ἀποστρέφω δέ ὁ καλός , πάντως ὁ ἐναντίος λογίζομαι , γάρ καθόλου ὁ κινέω οὖον δύναμαι , ὁ φύσις εἰμί ὡς προεῖπον , εὐκίνητος . καί γιγνώσκω ὁ αὐτεξούσιος ἑαυτοῦ ὁράω ἑαυτοῦ δύναμαι κατά ἀμφότερος ὁ ὁ σῶμα μέλος χράομαι · εἰς τε ὁ εἰμί καί ὁ μή εἰμί . εἰμί δέ εἰμί ὁ καλός , οὐ εἰμί δέ ὁ . δέ φημί ὁ καλός , καθότι ἐκ ὁ εἰμί θεός ὁ παράδειγμα ἔχω · οὐ εἰμί δέ ὁ κακός λέγω , καθότι ἐπίνοια ἄνθρωπος οὐ εἰμί , ἔχω γάρ ὁ σῶμα ὀφθαλμός εἰς ὁ ὁ κτίσις ὁράω · καί διά ὁ παναρμόνιος οὗτος σύνταξις γιγνώσκω ὁ δημιουργός · ἔχω δέ καί ἀκοή εἰς επακροασις ὁ θεῖον λόγιος , καί ὁ ὁ θεός νόμος , ἔχω δέ καί χείρ , εἰς τε ὁ ὁ ἀναγκαῖος ἐνέργεια , καί ἔκτασις ὁ πρός ὁ θεός εὐχή , ὁ ψυχή ἀφίστημι ὁ πρός ὁ καλός θεωρία καί ὁ ἐν αὐτός κίνησις , λοιπός πλανάω κινέω εἰς ὁ ἐναντίος . εἶτα ὁ δυνατός ἑαυτοῦ , ὡς προεῖπον , ὁράω καί οὗτος καταχράομαι ἐννοέω , ὅτι καί εἰς ὁ ἐναντίος δύναμαι κινέω ὁ ὁ σῶμα μέλος · καί διά οὗτος ἀντί ὁ ὁ κτίσις ὁράω ἐπιθυμία ὁ ὀφθαλμός ἀποστρέφω δείκνυμι , ὅτι καί οὗτος δύναμαι , καί νομίζω ὅτι ἅπαξ κινέω σῴζω ὁ ἑαυτοῦ ἄξιος καί οὐ ἁμαρτάνω ποιέω ὅς δύναμαι καί οὐ οἶδα ὅτι οὐ ἁπλόος κινέω , ἀλλά εἰς ὁ δεῖ κινέω γίγνομαι . οὗτος γάρ χάρις καί ἀποστολικός παρεγγύη φωνή · πᾶς ἔξεστι , ἀλλά οὖον πᾶς συμφέρω .