athanasius-theology.contra-gentes 14
Κρείττων δὲ μαρτυρία περὶ τούτων ἐστὶ καὶ καὶ παρὰ τῆς θείας γραφῆς προδιδασκούσης ἄνωθεν καὶ καὶ λεγούσης · εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον , ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων . ὀφθαλμοὺς ἔχουσι καὶ οὐκ ὄψονται , στόμα ἔχουσι καὶ οὐ λαλήσουσιν , ὦτα ἔχουσι καὶ οὐκ ἀκούσονται , ρίνας ἔχουσι καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται , χεῖρας ἔχουσι καὶ οὐ ψηλαφήσουσι , πόδας ἔχουσι καὶ οὐ περιπατήσουσιν , οὐ φωνήσουσιν ἐν τῷ λάρυγγι αὐτῶν , ὅμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες . οὐδὲ προφητικὴ δὲ τούτων ἄπεστι μέμψις · ἀλλ’ ἔστι καὶ ἐν τούτοις , ὁ κατ’ αὐτῶν ἔλεγχος · λέγοντος τοῦ πνεύματος · <quote> αἰσχυνθήσονται οἱ πλάσσοντες θεὸν καὶ γλύφοντες πάντες μάταια , πάντες ὅθεν ἐγένοντο , ἐξηράνθησαν , καὶ κωφοὶ ἀπὸ ἀνθρώπων συναχθήτωσαν πάντες καὶ στήτωσαν ἅμα καὶ ἐντραπήτωσαν καὶ αἰσχυνθήτωσαν ἅμα . ὅτι ὤξυνε τέκτων σίδηρον καὶ σκεπάρνῳ εἰργάσατο αὐτὸ καὶ ἐν τερέτρῳ ἐρρύθμισεν αὐτό καὶ ἔστησεν αὐτὸ τῷ βραχίονι τῆς ἰσχύος αὐτοῦ · καὶ πεινάσει καὶ ἀσθενήσει καὶ οὐ μὴ πίῃ ὕδωρ . ξύλον γὰρ ἐκλεξάμενος τέκτων ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέτρῳ καὶ ἐν κόλλῃ ἐρρύθμισεν αὐτὸ καὶ ἐποίησεν αὐτὸ ὡς μορφὴν ἀνδρὸς καὶ ὡς ὡραιότητα ἀνθρώπου , ἔστησεν αὐτὸ ἐν οἴκῳ ὃ ἔκοψε ξύλον ἐκ τοῦ δρυμοῦ , ὃ ἐφύτευσεν ὁ κύριος , καὶ ὑετὸς ἐμήκυνεν , ἵνα ᾖ ἀνθρώποις εἰς καῦσιν καὶ λαβὼν ἀπ’ αὐτοῦ θερμανθῇ καὶ καύσαντες ἔπεψαν ἄρτους ἐπ’ αὐτῷ , τὸ δὲ λοιπὸν εἰργάσαντο εἰς θεοὺς καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς , οὗ τὸ ἥμισυ αὐτοῦ κατέκαυσαν πυρί . καὶ ἐπὶ τοῦ ἡμίσεος αὐτοῦ κρέας ὀπτήσας , ἔφαγε καὶ ἐνεπλήσθη , καὶ θερμανθεὶς εἶπεν · ἡδύ μοι , ὅτι ἐθερμάνθην καὶ εἶδον πῦρ . τὸ δὲ λοιπὸν προσεκύνει λέγων · ἐξελοῦ με , ὅτι θεός μου εἶ σύ . οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι , ὅτι ἀπημαυρώθησαν τοῦ βλέπειν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν καὶ τοῦ νοῆσαι τῇ καρδίᾳ , καὶ οὐκ ἀνελογίσατο ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ οὐδὲ ἀνελογίσατο τῇ ψυχῇ αὐτοῦ · οὐδὲ ἔγνω τῇ φρονήσει , ὅτι τὸ ἥμισυ αὐτοῦ κατέκαυσαν πυρὶ καὶ ἔπεψεν ἐπὶ τῶν ἀνθράκων αὐτοῦ ἄρτους , καὶ ὀπτήσας κρέας ἔφαγε καὶ τὸ λοιπὸν αὐτοῦ εἰς βδέλυγμα ἐποίησε καὶ προσκυνοῦσιν αὐτό . γνῶτε ὅτι σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν καὶ πλανῶνται καὶ οὐδεὶς δύναται ἐξελέσθαι τὴν ψυχὴν αὐτῶν . ἴδετε καὶ οὐκ ἐρεῖτε , ὅτι ψεῦδος ἐν τῇ δεξιᾷ μου . πῶς οὖν οὐκ ἄθεοι παρὰ πᾶσι κριθεῖεν οἱ καὶ παρὰ τῆς θείας γραφῆς ἀσεβείας κατηγορούμενοι ; ἢ πῶς οὐκ ἂν εἶεν κακοδαίμονες οἱ οὕτω φανερῶς ἐλεγχόμενοι τὰ ἄψυχα θρησκεύοντες ἀντὶ τῆς ἀληθείας ; ποία δὲ τούτοις ἐλπίς ἢ τίς ἂν αὐτοῖς γένοιτο συγγνώμη , πεποιθόσιν ἐπὶ τὰ ἄλογα καὶ ἀκίνητα , ἃ ἀντὶ τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ σέβουσιν .
Lemmas: Κρείττων δέ μαρτυρία περί οὗτος εἰμί καί καί παρά ὁ θεῖος γραφεύς προδιδάσκω ἄνωθεν καί καί λέγω · εἴδωλον ὁ ἔθνος ἀργύριον καί χρυσίον , ἔργον χείρ ἄνθρωπος . ὀφθαλμός ἔχω καί οὐ ὁράω , στόμα ἔχω καί οὖον λαλέω , οὖς ἔχω καί οὐ ἀκούω , ῥίς ἔχω καί οὐ ὀσφραν́ͅζω , χείρ ἔχω καί οὖον ψηλαφάω , πούς ἔχω καί οὖον περιπατέω , οὖον φωνέω ἐν ὁ λάρυγξ αὐτός , ὅμοιος αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω . οὐδέ προφητικός δέ οὗτος ἄπειμι μέμψις · ἀλλά εἰμί καί ἐν οὗτος , ὁ κατά αὐτός ἔλεγχος · λέγω ὁ πνεῦμα · <quote> αἰσχύνω ὁ πλάσσω θεός καί γλύφω πᾶς μάταιος , πᾶς ὅθεν γίγνομαι , ξηραίνω , καί κωφός ἀπό ἄνθρωπος συνάγω πᾶς καί στήω ἅμα καί ἐντραπήω καί αἰσχύνω ἅμα . ὅτι ὀξύνω τέκτων σίδηρος καί σκέπαρνον ἐργάζομαι αὐτός καί ἐν τέρετρον ῥυθμίζω αὐτός καί ἵστημι αὐτός ὁ βραχύς ὁ ἰσχύς αὐτός · καί πεινάω καί ἀσθενέω καί οὖον μή πίνω ὕδωρ . ξύλον γάρ ἐκλέγω τέκτων ἵστημι αὐτός ἐν μέτρον καί ἐν κόλλα ῥυθμίζω αὐτός καί ποιέω αὐτός ὡς μορφή ἀνήρ καί ὡς ὡραιότης ἄνθρωπος , ἵστημι αὐτός ἐν οἶκος ὅς κόπτω ξύλον ἐκ ὁ δρυμός , ὅς φυτεύω ὁ κύριος , καί ὑετός μηκύνω , ἵνα εἰμί ἄνθρωπος εἰς καῦσις καί λαμβάνω ἀπό αὐτός θερμαίνω καί καίω πέσσω ἄρτος ἐπί αὐτός , ὁ δέ λοιπός ἐργάζομαι εἰς θεός καί προσκυνέω αὐτός , ὅς ὁ ἥμισυς αὐτός κατακαίω πῦρ . καί ἐπί ὁ ἥμισυς αὐτός κρέας ὀπτάω , ἐσθίω καί ἐμπίμπλημι , καί θερμαίνω εἶπον · ἡδύς ἐγώ , ὅτι θερμαίνω καί εἶδον πῦρ . ὁ δέ λοιπός προσκυνέω λέγω · ἐξαιρέω ἐγώ , ὅτι θεός ἐγώ εἰμί σῦς . οὐ γιγνώσκω φρονέω , ὅτι ἀπαμαυρόω ὁ βλέπω ὁ ὀφθαλμός αὐτός καί ὁ νοέω ὁ Καρδία , καί οὐ ἀναλογίζομαι ἐν ὁ Καρδία αὐτός οὐδέ ἀναλογίζομαι ὁ Ψυχή αὐτός · οὐδέ γιγνώσκω ὁ φρόνησις , ὅτι ὁ ἥμισυς αὐτός κατακαίω πῦρ καί πέσσω ἐπί ὁ ἄνθραξ αὐτός ἄρτος , καί ὀπτάω κρέας ἐσθίω καί ὁ λοιπός αὐτός εἰς βδέλυγμα ποιέω καί προσκυνέω αὐτός . γιγνώσκω ὅτι σποδός ὁ καρδία αὐτός καί πλανάω καί οὐδείς δύναμαι ἐξαιρέω ὁ ψυχή αὐτός . ὁράω καί οὐ εἴρω , ὅτι ψεῦδος ἐν ὁ δεξιός ἐγώ . πῶς οὖν οὐ ἄθεος παρά πᾶς κρίνω ὁ καί παρά ὁ θεῖος γραφεύς ἀσέβεια κατηγορέω ; ἢ πῶς οὐ εἄν ἄγω κακοδαίμων ὁ οὗτος φανερῶς ἐλέγχω ὁ ἄψυχος θρησκεύω ἀντί ὁ ἀλήθεια ; ποῖος δέ οὗτος ἐλπίς ἢ τίς εἄν αὐτός γίγνομαι συγγνώμη , πείθω ἐπί ὁ ἄλογος καί ἀκίνητος , ὁ ἀντί ὁ ἀληθινός θεός σέβω .