athanasius-theology.contra-gentes 25
Ἤδη δέ τινες εἰς τοσαύτην ἀσέβειαν καὶ παραφροσύνην ἐξενέχθησαν , ὡς καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους , ὧν εἰσι τύποι καὶ μορφαί , τοῖς παρ’ αὐτοῖς ψευδοθέοις κατασφάττειν καὶ θυσίας προσάγειν . καὶ οὐχ ὁρῶσιν οἱ κακοδαίμονες , ὅτι τὰ σφαγιαζόμενα θύματα ἀρχέτυπά εἰσι τῶν ὑπ’ αὐτῶν πλασθέντων καὶ προσκυνουμένων θεῶν , καὶ οἷς προσάγουσι τοὺς ἀνθρώπους . σχεδὸν γὰρ τὰ ὅμοια τοῖς ὁμοίοις ἢ μᾶλλον τὰ κρείττονα τοῖς ἐλάττοσι προσάγουσιν . ἔμψυχα γὰρ ἀψύχοις θύουσι καὶ λογικὰ τοῖς ἀκινήτοις προσάγουσι . Σκύθαι γὰρ οἱ καλούμενοι Ταύρειοι τῇ παρ’ αὐτοῖς Παρθένῳ καλουμένῃ τοὺς ἀπὸ ναυαγίων καὶ ὅσους ἂν λάβωσι τῶν Ἑλλήνων εἰς θυσίας ἀναφέρουσι , τοσοῦτον ἀσεβοῦντες κατὰ τῶν ὁμογενῶν ἀνθρώπων καὶ οὕτως ἐλέγχοντες τῶν θεῶν αὐτῶν τὴν ὠμότητα , ὅτι οὓς ἡ πρόνοια ἀπὸ θαλάσσης ἐκ κινδύνων διέσωσε , τούτους αὐτοὶ κατασφάττουσι , μονονουχὶ κατὰ τῆς προνοίας γινόμενοι , ὅτι τὴν ἐκείνης εὐεργεσίαν τῇ ἑαυτῶν θηριώδει ψυχῇ κατακρύπτουσιν . ἄλλοι δὲ τῷ Ἄρει , ἐπειδὰν ἐκ πολέμων ἐπανέλθωσι καὶ νίκας φέρωσι , τὸ τηνικαῦτα εἰς ἑκατοντάδας διελόντες τοὺς ληφθέντας καὶ ἀφ’ ἑκάστης ἕνα λαμβάνοντες F und Vorlage von φ vor der Korrektur von A abgeschrieben K nach Korrektur von A abgeschrieben / weniger wahrscheinlich : A nach K korrigiert , Schreiber von K = Korrektor von A . Hs 54 direkt von A abhängig ? , τοσούτους κατασφάζουσιν , ὅσους ἂν κατὰ μίαν ἑκατοντάδα ἐκλέξωνται . οὐ μόνοι δὲ Σκύθαι διὰ τὴν ἐν βαρβάροις ἔμφυτον αὐτοῖς ἀγριότητα τὰ τοιαῦτα μυσαρὰ δρῶσιν , ἀλλ’ ἴδιόν ἐστι τῆς τῶν εἰδώλων καὶ δαιμόνων κακίας τοῦτο τὸ δρᾶμα . καὶ γὰρ καὶ Αἰγύπτιοι ἔθυον μὲν πάλαι τῇ Ἥρᾳ τοιαῦτα σφάγια . Φοίνικες δὲ καὶ Κρῆτες τὸν Κρόνον ἐν ταῖς τεκνοθυσίαις ἑαυτῶν ἱλάσκοντο . καὶ οἱ πάλαι δὲ Ῥωμαῖοι τὸν καλούμενον Λατιάριον Δία ἀνθρωποθυσίαις ἐθρήσκευον , καὶ ἄλλοι ἄλλως , καὶ πάντες ἁπλῶς ἐμίαινον καὶ ἐμιαίνοντο . ἐμιαίνοντο μὲν αὐτοὶ δρῶντες τὰ φονικά . ἐμίαινον δὲ τοὺς ἑαυτῶν ναοὺς τοιαύταις καπνίζοντες θυσίαις . ἀπὸ δὴ τούτων τὰ κακὰ τοῖς ἀνθρώποις εἰς πλῆθος ἔφθασεν . ὁρῶντες γὰρ ἐν τούτοις τοὺς παρ’ αὐτοῖς ἡδομένους δαίμονας , εὐθέως καὶ αὐτοὶ τοῖς τοιούτοις πλημμελήμασι τοὺς ἑαυτῶν θεοὺς ἐμιμήσαντο , ἴδιον ἡγούμενοι κατόρθωμα τὴν πρὸς τὰ κρείττονα , ὡς αὐτοὶ νομίζουσι , μίμησιν . ἔνθεν ἀνδροφονίαις καὶ τεκνοκτονίαις καὶ πάσαις ἀσελγείαις ἡττήθησαν οἱ ἄνθρωποι . καὶ γὰρ σχεδὸν πᾶσα πόλις πάσης ἀσελγείας ἐστὶ μεστὴ δι’ ὁμοιότητα τρόπων τῶν παρ’ αὐτοῖς θεῶν γιγνομένης . καὶ οὐκ ἔστι σώφρων ἐν τοῖς εἰδώλοις , εἰ μὴ μόνος ὁ αὐτοῖς ἐπ’ ἀσελγείᾳ μαρτυρούμενος .
Lemmas: ἤδη δέ τις εἰς τοσοῦτος ἀσέβεια καί παραφροσύνη ἐκφέρω , ὡς καί αὐτός ὁ ἄνθρωπος , ὅς εἰμί τύπος καί μορφή , ὁ παρά αὐτός ψευδόθεος κατασφάζω καί θυσία προσάγω . καί οὐ ὁράω ὁ κακοδαίμων , ὅτι ὁ σφαγιάζω θῦμα ἀρχέτυπος εἰμί ὁ ὑπό αὐτός πλάσσω καί προσκυνέω θεός , καί ὅς προσάγω ὁ ἄνθρωπος . σχεδόν γάρ ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος ἢ μᾶλλον ὁ ἀγαθός ὁ μικρός προσάγω . ἔμψυχος γάρ ἄψυχος θύω καί λογικός ὁ ἀκίνητος προσάγω . Σκύθης γάρ ὁ καλέω ταύρειος ὁ παρά αὐτός παρθένος καλέω ὁ ἀπό ναυάγιον καί ὅσος εἄν λαμβάνω ὁ Ἕλλην εἰς θυσία ἀναφέρω , τοσοῦτος ἀσεβέω κατά ὁ ὁμογενής ἄνθρωπος καί οὕτως ἐλέγχω ὁ θεός αὐτός ὁ ὠμότης , ὅτι ὅς ὁ πρόνοια ἀπό θάλασσα ἐκ κίνδυνος διασῴζω , οὗτος αὐτός κατασφάζω , μονονού κατά ὁ πρόνοια γίγνομαι , ὅτι ὁ ἐκεῖνος εὐεργεσία ὁ ἑαυτοῦ θηριώδης Ψυχή κατακρύπτω . ἄλλος δέ ὁ Ἄρης , ἐπειδάν ἐκ Πολέμων ἐπανέρχομαι καί Νίκη φέρω , ὁ τηνικαῦτα εἰς ἑκατοντάς διαιρέω ὁ λαμβάνω καί ἀπό ἕκαστος εἷς λαμβάνω F und Vorlage von φ vor der Korrektur von A abgeschrieben K nach Korrektur von A abgeschrieben / weniger wahrscheinlich : A nach K korrigiert , Schreiber von K = Korrektor von A . Hs 54 direkt von A abhängig ? , τοσοῦτος κατασφάζω , ὅσος εἄν κατά εἷς ἑκατοντάς ἐκλέγω . οὖον μόνος δέ Σκύθης διά ὁ ἐν βάρβαρος ἔμφυτος αὐτός ἀγριότης ὁ τοιοῦτος μυσαρός δράω , ἀλλά ἴδιος εἰμί ὁ ὁ εἴδωλον καί δαίμων κακία οὗτος ὁ δρᾶμα . καί γάρ καί Αἰγύπτιος θύω μέν πάλαι ὁ Ἥρα τοιοῦτος σφάγιον . Φοῖνιξ δέ καί Κρής ὁ Κρόνος ἐν ὁ τεκνοθυσια ἑαυτοῦ ἱλάσκομαι . καί ὁ πάλαι δέ Ῥωμαῖος ὁ καλέω Λατιάριος Ζεύς ἀνθρωποθυσία θρησκεύω , καί ἄλλος ἄλλως , καί πᾶς ἁπλόος μιαίνω καί μιαίνω . μιαίνω μέν αὐτός δράω ὁ φονικός . μιαίνω δέ ὁ ἑαυτοῦ ναός τοιοῦτος καπνίζω θυσία . ἀπό δή οὗτος ὁ κακός ὁ ἄνθρωπος εἰς πλῆθος φθάνω . ὁράω γάρ ἐν οὗτος ὁ παρά αὐτός ἥδομαι δαίμων , εὐθύς καί αὐτός ὁ τοιοῦτος πλημμέλημα ὁ ἑαυτοῦ θεός μιμέομαι , ἴδιος ἡγέομαι κατόρθωμα ὁ πρός ὁ ἀγαθός , ὡς αὐτός νομίζω , μίμησις . ἔνθεν ἀνδροφονία καί τεκνοκτονία καί πᾶς ἀσέλγεια ἡσσάομαι ὁ ἄνθρωπος . καί γάρ σχεδόν πᾶς πόλις πᾶς ἀσέλγεια εἰμί μεστός διά ὁμοιότης τρόπος ὁ παρά αὐτός θεός γίγνομαι . καί οὐ εἰμί σώφρων ἐν ὁ εἴδωλον , εἰμί μή μόνος ὁ αὐτός ἐπί ἀσέλγεια μαρτυρέω .