athanasius-theology.contra-gentes 42
Αὐτὸς γοῦν ὁ παντοδύναμος καὶ παντέλειος ἅγιος ὁ τοῦ πατρὸς λόγος , ἐπιβὰς τοῖς πᾶσι καὶ πανταχοῦ τὰς ἑαυτοῦ δυνάμεις ἐφαπλώσας καὶ φωτίσας τά τε φαινόμενα καὶ τὰ ἀόρατα πάντα , εἰς ἑαυτὸν συνέχει καὶ συσφίγγει , μηδὲν ἔρημον τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἀπολελοιπώς , ἀλλὰ πάντα καὶ διὰ πάντων καὶ ἕκαστον ἰδίᾳ καὶ ἀθρόως ὁμοῦ τὰ ὅλα ζωοποιῶν καὶ διαφυλάττων , τάς τε ἀρχὰς πάσης αἰσθητῆς οὐσίας , αἵπέρ εἰσι θερμὴ καὶ ψυχρὰ καὶ ὑγρὰ καὶ ξηρά , εἰς ἓν συγκεραννύων ποιεῖ μὴ ἀντιστατεῖν , ἀλλὰ μίαν καὶ σύμφωνον ἀποτελεῖν ἁρμονίαν . δι’ αὐτὸν καὶ τὴν αὐτοῦ δύναμιν οὔτε τὸ πῦρ τῷ ψυχρῷ μάχεται οὔτε τὸ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ , ἀλλ’ ὡς φίλα καὶ ἀδελφὰ τὰ καθ’ ἑαυτὰ ὄντα ἐναντία συνελθόντα ὁμοῦ τά τε φαινόμενα ζωογονοῦσι καὶ τοῦ εἶναι τοῖς σώμασιν ἀρχαὶ γίνονται . τούτῳ τῷ θεῷ λόγῳ πειθόμενα τὰ μὲν ἐπὶ γῆς ζωογονεῖται , τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς συνίσταται . καὶ διὰ τοῦτον θάλαττα μὲν πᾶσα καὶ ὁ μέγας ὠκεανὸς ὅροις ἰδίοις ἔχουσι τὴν ἑαυτῶν κίνησιν · ἡ δὲ ξηρὰ πᾶσα χλοηφορεῖ καὶ κομᾷ παντοίοις καὶ διαφόροις φυτοῖς ὡς προεῖπον . καὶ ἵνα μὴ τὸ καθέκαστον ἐπὶ φανεροῖς ὀνομάζων ἐνδιατρίβω , οὐδέν ἐστι τῶν ὄντων καὶ γινομένων , ὃ μὴ ἐν αὐτῷ καὶ δι’ αὐτοῦ γέγονε καὶ ἕστηκεν , ᾗ φησι καὶ ὁ θεολόγος ἀνήρ · ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος . πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . οἷον γάρ , εἴ τις λύραν μουσικὸς ἁρμοσάμενος καὶ τὰ βαρέα τοῖς ὀξέσι καὶ τὰ μέσα τοῖς ἄλλοις τῇ τέχνῃ συναγαγών , ἓν τὸ σημαινόμενον μέλος ἀποτελοίη , οὕτω καὶ ἡ τοῦ θεοῦ σοφία τὸ ὅλον ὡς λύραν ἐπέχων καὶ τὰ ἐν ἀέρι τοῖς ἐπὶ γῆς συναγαγὼν καὶ τὰ ἐν οὐρανῷ τοῖς ἐν ἀέρι καὶ τὰ ὅλα τοῖς κατὰ μέρος συνάπτων καὶ περιάγων τῷ ἑαυτοῦ νεύματι καὶ θελήματι , ἕνα τὸν κόσμον καὶ μίαν τὴν τούτου τάξιν ἀποτελεῖ καλῶς καὶ ἡρμοσμένως , αὐτὸς μὲν ἀκίνητος μένων παρὰ τῷ πατρί , πάντα δὲ κινῶν τῇ ἑαυτοῦ συστάσει , ὡς ἂν ἕκαστον τῷ ἑαυτοῦ πατρὶ δοκῇ . τὸ γὰρ παράδοξον αὐτοῦ τῆς θεότητος τοῦτό ἐστιν , ὅτι ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ νεύματι πάντα ὁμοῦ καὶ οὐκ ἐκ διαστημάτων , ἀλλὰ ἀθρόως ὅλα τά τε ὀρθὰ καὶ τὰ περιφερῆ , τὰ ἄνω , τὰ μέσα , τὰ κάτω , τὰ ὑγρά , τὰ ψυχρά , τὰ θερμά , τὰ φαινόμενα καὶ τὰ ἀόρατα περιάγει καὶ διακοσμεῖ κατὰ τὴν ἑκάστου φύσιν . ὁμοῦ γὰρ τῷ αὐτῷ νεύματι αὐτοῦ , τὸ μὲν ὀρθὸν ὡς ὀρθόν , τὸ δὲ περιφερὲς περιάγεται · τὸ δὲ μέσον , ὡς ἔστι κινεῖται · τὸ θερμὸν θερμαίνεται καὶ τὸ ξηρὸν ξηραίνεται · καὶ τὰ ὅλα ὡς ἔχει φύσεως ζωοποιεῖται καὶ συνίσταται παρ’ αὐτοῦ , καὶ θαυμαστή τις καὶ θεία ἀληθῶς ἁρμονία ἀποτελεῖται δι’ αὐτοῦ .
Lemmas: αὐτός γοῦν ὁ παντοδύναμος καί παντέλειος ἅγιος ὁ ὁ πατήρ λόγος , ἐπιβαίνω ὁ πᾶς καί πανταχοῦ ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐφαπλόω καί φωτίζω ὁ τε φαίνω καί ὁ ἀόρατος πᾶς , εἰς ἑαυτοῦ συγχέω καί συσφίγγω , μηδείς ἐρῆμος ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἀπολείπω , ἀλλά πᾶς καί διά πᾶς καί ἕκαστος ἴδιος καί ἀθρόος ὁμοῦ ὁ ὅλος ζωοποιέω καί διαφυλάσσω , ὁ τε ἀρχή πᾶς αἰσθητός οὐσία , ὅσπερ εἰμί θερμός καί ψυχρός καί ὑγρός καί ξηρός , εἰς εἷς συγκεραννύω ποιέω μή ἀντιστατέω , ἀλλά εἷς καί σύμφωνος ἀποτελέω ἁρμονία . διά αὐτός καί ὁ αὐτός δύναμις οὔτε ὁ πῦρ ὁ ψυχρός μάχομαι οὔτε ὁ ὑγρός ὁ ξηρός , ἀλλά ὡς φίλος καί ἀδελφή ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐναντίος συνέρχομαι ὁμοῦ ὁ τε φαίνω ζῳογονέω καί ὁ εἰμί ὁ σῶμα ἀρχή γίγνομαι . οὗτος ὁ θεός λόγος πείθω ὁ μέν ἐπί γῆ ζωογονέω , ὁ δέ ἐν οὐρανός συνίστημι . καί διά οὗτος θάλασσα μέν πᾶς καί ὁ μέγας ὠκεανός ὅρος ἴδιος ἔχω ὁ ἑαυτοῦ κίνησις · ὁ δέ ξηρός πᾶς χλοηφορέω καί κομάω παντοῖος καί διάφορος φυτός ὡς προεῖπον . καί ἵνα μή ὁ καθέκαστον ἐπί φανερόω ὀνομάζω ἐνδιατρίβω , οὐδείς εἰμί ὁ εἰμί καί γίγνομαι , ὅς μή ἐν αὐτός καί διά αὐτός γίγνομαι καί ἵστημι , ὅς φημί καί ὁ θεολόγος ἀνήρ · ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος , καί ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ λόγος . πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐδέ εἷς . οἷος γάρ , εἰμί τις λύρα μουσικός ἁρμόζω καί ὁ βαρύς ὁ ὀξύς καί ὁ μέσος ὁ ἄλλος ὁ τέχνη συνάγω , εἷς ὁ σημαίνω μέλος ἀποτελέω , οὗτος καί ὁ ὁ θεός σοφία ὁ ὅλος ὡς λύρα ἐπέχω καί ὁ ἐν ἀήρ ὁ ἐπί γῆ συνάγω καί ὁ ἐν οὐρανός ὁ ἐν ἀήρ καί ὁ ὅλος ὁ κατά μέρος συνάπτω καί περιάγω ὁ ἑαυτοῦ νεῦμα καί θέλημα , εἷς ὁ κόσμος καί εἷς ὁ οὗτος τάξις ἀποτελέω καλῶς καί ἡρμοσμένως , αὐτός μέν ἀκίνητος Μένων παρά ὁ πατήρ , πᾶς δέ κινέω ὁ ἑαυτοῦ σύστασις , ὡς εἄν ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ πατήρ δοκέω . ὁ γάρ παράδοξος αὐτός ὁ θεότης οὗτος εἰμί , ὅτι εἷς καί ὁ αὐτός νεῦμα πᾶς ὁμοῦ καί οὐ ἐκ διάστημα , ἀλλά ἀθρόος ὅλος ὁ τε ὀρθός καί ὁ περιφερής , ὁ ἄνω , ὁ μέσος , ὁ κάτω , ὁ ὑγρός , ὁ ψυχρός , ὁ θερμός , ὁ φαίνω καί ὁ ἀόρατος περιάγω καί διακοσμέω κατά ὁ ἕκαστος φύσις . ὁμοῦ γάρ ὁ αὐτός νεῦμα αὐτός , ὁ μέν ὀρθός ὡς ὀρθός , ὁ δέ περιφερής περιάγω · ὁ δέ μέσος , ὡς εἰμί κινέω · ὁ θερμός θερμαίνω καί ὁ ξηρός ξηραίνω · καί ὁ ὅλος ὡς ἔχω φύσις ζωοποιέω καί συνίστημι παρά αὐτός , καί θαυμαστός τις καί θεῖος ἀληθής ἁρμονία ἀποτελέω διά αὐτός .