athanasius-theology.contra-gentes 36
Τίς ὁρῶν τὰ ἐναντία τῆ φύσει συνημμένα καὶ σύμφωνον ἔχοντα τὴν ἁρμονίαν , οἷον τίς ἰδὼν πῦρ ψυχρῷ καὶ ξηρὸν ὑγρῷ κεκραμμένον καὶ ταῦτα μὴ ἀντιστατοῦντα πρὸς ἄλληλα , ἀλλ’ ἓν ἀποτελοῦντα ὡς ἐξ ἑνὸς τὸ σῶμα , οὐκ ἂν ἐνθυμηθείη ἔξωθεν εἶναι τούτων τὸν ταῦτα συνάψαντα ; τίς ἰδὼν χειμῶνα παραχωροῦντα ἔαρι καὶ ἔαρ θέρει καὶ θέρος μετοπώρῳ καὶ ὅτι ἐναντία ὄντα ταῦτα τῇ φύσει ; τὸ μὲν γὰρ ψύχει , τὸ δὲ καίει , τὸ δὲ τρέφει , τὸ δὲ φθίνει , ὅμως τὰ πάντα ἴσην καὶ ἀβλαβῆ τοῖς ἀνθρώποις ἀποτελοῦντα τὴν χρῆσιν . οὐκ ἂν ἐννοήσειεν , ὅτι ἔστι τις κρείττων τούτων , ὁ τὴν ἰσότητα παρέχων πᾶσι καὶ κυβερνῶν τὰ πάντα , κἂν μὴ βλέπῃ τοῦτον ; τίς ὁρῶν ἐν ἀέρι τὰς νεφέλας ὑποβασταζομένας καὶ ἐν νεφέλαις τὴν τῶν ὑδάτων δεθεῖσαν βαρύτητα οὐκ ἔννοιαν λαμβάνει τοῦ ταῦτα δήσαντος καὶ προστάξαντος γενέσθαι ; ἢ τίς ὁρῶν αὐτὴν τὴν γῆν βαρυτάτην οὖσαν τῇ φύσει ἐπὶ τὸ ὕδωρ ἑδρασθεῖσαν καὶ ἀκίνητον μένουσαν ἐπὶ τὸ φύσει μενον , οὐ διανοηθήσεται εἶναί τινα τὸν ταῦτα διαταξάμενον καὶ ποιήσαντα θεόν ; τίς ἰδὼν τὴν κατὰ καιρὸν τῆς γῆς καρποφορίαν καὶ οὐρανόθεν ὑετοὺς καὶ ποταμῶν ἐπιρροίας καὶ πηγῶν ἀναβλύσεις καὶ ζώων ἐξ ἀνομοίων γονὰς καὶ ταῦτα οὐκ ἀεὶ ἀλλὰ κατὰ καιροὺς ὡρισμένους γινόμενα ; καὶ ὅλως τίς κατανοήσας ἐν ἀνομοίοις καὶ ἐναντίοις τὴν ἴσην καὶ ὁμοίαν παρ’ αὐτῶν ἀποτελουμένην τάξιν οὐκ ἂν ἐνθυμηθείη , ὅτι ἔστι μία δύναμις ἡ ταῦτα διακοσμήσασα καὶ διέπουσα , ὡς ἂν αὐτῇ δοκῇ , μένουσα καλῶς ; αὐτὰ μὲν γὰρ καθ’ ἑαυτὰ οὐκ ἂν συσταίη καὶ φανῆναί ποτε δυνηθείη διὰ τὴν πρὸς ἄλληλα τῆς φύσεως ἐναντιότητα · τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ φύσει βαρὺ καὶ κάτω ρέον ἐστίν , αἱ δὲ νεφέλαι κοῦφαι καὶ τῶν ἐλαφρῶν καὶ τῶν ἀνωφερῶν τυγχάνουσι , καὶ ὅμως τὸ βαρύτερον ὕδωρ ὁρῶμεν ἐν ταῖς νεφέλαις βασταζόμενον . καὶ πάλιν ἡ μὲν γῆ βαρυτάτη ἐστί , τὸ δ’ αὖ πάλιν ὕδωρ κουφότερόν ἐστι ταύτης , καὶ ὅμως ὑπὸ τῶν ἐλαφροτέρων τὸ βαρύτερον βαστάζεται καὶ οὐ καταφέρεται , ἀλλ’ ἕστηκεν ἀκίνητος ἡ γῆ . καὶ τὸ μὲν ἄρρεν οὐ ταὐτόν ἐστι τῷ θήλει καὶ ὅμως εἰς ἓν συνάγεται καὶ μία παρ’ ἀμφοτέρων ἀποτελεῖται γένεσις τοῦ ὁμοίου ζώου . καὶ συνελόντι φράσαι · τὸ ψυχρὸν τῷ θερμῷ ἐναντίον ἐστὶ καὶ τὸ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ μάχεται , καὶ ὅμως συνελθόντα οὐ στασιάζει πρὸς ἑαυτά , ἀλλ’ ἐξ ὁμονοίας ἓν σῶμα καὶ τὴν πάντων γένεσιν ἀποτελοῦσιν .
Lemmas: Τῖς ὁράω ὁ ἐναντίος τῆ φύσις συνάπτω καί σύμφωνος ἔχω ὁ ἁρμονία , οἷος τίς εἶδον πῦρ ψυχρός καί ξηρός ὑγρός κεράννυμι καί οὗτος μή ἀντιστατέω πρός ἀλλήλων , ἀλλά εἷς ἀποτελέω ὡς ἐκ εἷς ὁ σῶμα , οὐ εἄν ἐνθυμέομαι ἔξωθεν εἰμί οὗτος ὁ οὗτος συνάπτω ; τίς εἶδον χειμών παραχωρέω ἔαρ καί ἔαρ θέρος καί θέρος μετόπωρον καί ὅτι ἐναντίος εἰμί οὗτος ὁ φύσις ; ὁ μέν γάρ ψύχω , ὁ δέ καίω , ὁ δέ τρέφω , ὁ δέ φθίω , ὅμως ὁ πᾶς ἴσος καί ἀβλαβής ὁ ἄνθρωπος ἀποτελέω ὁ χρῆσις . οὐ εἄν ἐννοέω , ὅτι εἰμί τις ἀγαθός οὗτος , ὁ ὁ ἰσότης παρέχω πᾶς καί κυβερνάω ὁ πᾶς , κἀν μή βλέπω οὗτος ; τίς ὁράω ἐν ἀήρ ὁ νεφέλη ὑποβαστάζω καί ἐν νεφέλη ὁ ὁ ὕδωρ δείδω βαρύτης οὐ ἔννοια λαμβάνω ὁ οὗτος δήω καί προστάσσω γίγνομαι ; ἢ τίς ὁράω αὐτός ὁ γῆ βαρύς εἰμί ὁ φύσις ἐπί ὁ ὕδωρ ἑδράζω καί ἀκίνητος Μένων ἐπί ὁ φύσις μένω , οὖον διανοέομαι εἰμί τις ὁ οὗτος διατάσσω καί ποιέω θεός ; τίς εἶδον ὁ κατά καιρός ὁ γῆ καρποφορία καί οὐρανόθεν ὑετός καί ποταμός ἐπίρροια καί πηγή ἀνάβλυσις καί ζῷον ἐκ ἀνόμοιος γονή καί οὗτος οὐ ἀεί ἀλλά κατά καιρός ὁρίζω γίγνομαι ; καί ὅλως τίς κατανοέω ἐν ἀνόμοιος καί ἐναντίος ὁ ἴσος καί ὅμοιος παρά αὐτός ἀποτελέω τάξις οὐ εἄν ἐνθυμέομαι , ὅτι εἰμί εἷς δύναμις ὁ οὗτος διακοσμέω καί διέπω , ὡς εἄν αὐτός δοκέω , μένω καλῶς ; αὐτός μέν γάρ κατά ἑαυτοῦ οὐ εἄν συνίστημι καί φαίνω ποτός δύναμαι διά ὁ πρός ἀλλήλων ὁ φύσις ἐναντιότης · ὁ μέν γάρ ὕδωρ φύσις βαρύς καί κάτω ῥέω εἰμί , ὁ δέ νεφέλη κοῦφος καί ὁ ἐλαφρός καί ὁ ἀνωφερής τυγχάνω , καί ὅμως ὁ βαρύς ὕδωρ ὁράω ἐν ὁ νεφέλη βαστάζω . καί πάλιν ὁ μέν γῆ βαρύς εἰμί , ὁ δέ αὖος πάλιν ὕδωρ κοῦφος εἰμί οὗτος , καί ὅμως ὑπό ὁ ἐλαφρός ὁ βαρύς βαστάζω καί οὖον καταφέρω , ἀλλά ἵστημι ἀκίνητος ὁ γῆ . καί ὁ μέν ἄρσην οὖον αὐτός εἰμί ὁ θῆλυς καί ὅμως εἰς εἷς συνάγω καί εἷς παρά ἀμφότερος ἀποτελέω γένεσις ὁ ὁμοιόω ζῷον . καί συναιρέω φράζω · ὁ ψυχρός ὁ θερμός ἐναντίος εἰμί καί ὁ ὑγρός ὁ ξηρός μάχομαι , καί ὅμως συνέρχομαι οὖον στασιάζω πρός ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐκ ὁμόνοια εἷς σῶμα καί ὁ πᾶς γένεσις ἀποτελέω .