athanasius-theology.contra-gentes 23
Οὐ μόνον δὲ ἐκ τούτων ἄν τις αὐτῶν τὴν ἀθεότητα καταμάθοι , ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ὧν ἐν αὐτοῖς τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν ἐστιν ἀσύμφωνος ἡ δόξα . εἰ γὰρ αὐτοὶ θεοί εἰσιν , ὡς λέγουσι καὶ περὶ αὐτῶν φιλοσοφοῦσι , τίνι τις πρόσθηται τούτων καὶ ποίους ἂν αὐτῶν κρίνῃ κυριωτέρους , ἵνα ἢ τὸν θεὸν θαρρήσῃ προσκυνῶν ἤ , ὥς φασίν , ἐν αὐτοῖς μὴ διστάζῃ γινώσκων τὸ θεῖον ; οὐ γὰρ οἱ αὐτοὶ παρὰ πᾶσιν ὀνομάζονται θεοί , ἀλλ’ ὅσα κατὰ τὸ πλεῖστον ἐστιν ἔθνη , τοσοῦτοι καὶ θεοὶ ἀναπλάττονται . ἔστι δ’ ὅπου καὶ μία χώρα καὶ μία πόλις πρὸς ἑαυτὰς στασιάζουσι περὶ τῆς τῶν εἰδώλων δεισιδαιμονίας . Φοίνικες γοῦν οὐκ ἴσασι τοὺς παρ’ Αἰγυπτίοις λεγομένους θεοὺς οὐδὲ Αἰγύπτιοι τὰ αὐτὰ τοῖς παρὰ Φοίνιξι προσκυνοῦσιν εἴδωλα . καὶ Σκύθαι μὲν τοὺς Περσῶν , Πέρσαι δὲ τοὺς Σύρων οὐ παραδέχονται θεούς . ἀλλὰ καὶ Πελασγοὶ μὲν τοὺς ἐν Θρᾴκῃ θεοὺς διαβάλλουσι . Θρᾷκες δὲ τοὺς παρὰ Θηβαίοις οὐ γινώσκουσιν . Ἰνδοὶ δὲ κατὰ Ἀράβων καὶ Ἄραβες κατ’ Αἰθιόπων καὶ Αἰθίοπες κατ’ αὐτῶν ἐν τοῖς εἰδώλοις διαφέρονται . καὶ Σύροι μὲν τὰ Κιλίκων οὐ σέβουσι . Καππαδοκῶν δὲ τὸ γένος ἄλλους παρὰ τούτους ὀνομάζουσι θεοὺς καὶ Βιθυνοὶ μὲν ἑτέρους . Ἀρμένιοι δὲ ἄλλους ἑαυτοῖς ἀνεπλάσαντο . καὶ τί μοι πολλῶν ; ἠπειρῶται παρὰ τοὺς ἐν ταῖς νήσοις ἄλλους θεοὺς προσκυνοῦσι καὶ νησιῶται παρὰ τοὺς ἐν ταῖς ἠπείροις θρησκεύουσι . καὶ ὅλως ἑκάστη πόλις καὶ κώμη ἐκ γειτόνων οὐκ εἰδυῖα θεοὺς τοὺς ἑαυτῆς προκρίνει καὶ μόνους εἶναι τούτους νομίζει θεούς . περὶ γὰρ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μυσαρῶν οὐδὲ λέγειν ἐστί , πᾶσιν ἐπ’ ὀφθαλμῶν ὄντων , ὅτι ἐναντίας καὶ μαχομένας ἀλλήλαις ἔχουσι τὰς θρησκείας αἱ πόλεις , καὶ οἱ ἐκ γειτόνων ἀεὶ σπουδάζουσι κατὰ τῶν πλησίων τὰ ἐναντία σέβειν . ὁ γοῦν παρ’ ἑτέροις προσκυνούμενος ὡς θεὸς κροκόδειλος , οὗτος παρὰ τοῖς πλησίον βδέλυγμα νομίζεται . καὶ ὁ παρ’ ἑτέροις λέων ὡς θεὸς θρησκευόμενος , τοῦτον οἱ ἀστυγείτονες οὐ μόνον οὐ θρησκεύουσιν , ἀλλὰ καὶ εὑρόντες ἀποκτένουσιν ὡς θηρίον . καὶ ὁ παρ’ ἄλλοις ἀνατεθεὶς ἰχθῦς , οὗτος ἄλλων ἀλήθεται τροφή , ὅθεν δὴ πόλεμοι καὶ στάσεις καὶ πᾶσα φόνων πρόφασις καὶ πᾶσα τῶν παθῶν ἡδονὴ παρ’ αὐτοῖς ἐστι . καὶ τό γε θαυμαστόν , ὅτι , ὡς οἱ ἱστορήσαντες ἐξηγοῦνται , παρ’ Αἰγυπτίων οἱ Πελασγοὶ μαθόντες τὰ ὀνόματα τῶν θεῶν , οὐκ ἴσασιν οὗτοι τοὺς παρ’ Αἰγυπτίοις θεούς , ἀλλὰ ἄλλους παρ’ ἐκείνους θρησκεύουσι . καὶ ὅλως πάντων τῶν ἐν εἰδώλοις μανέντων ἐθνῶν διάφορός ἐστιν ἡ δόξα καὶ ἡ θρησκεία καὶ οὐ τὰ αὐτὰ παρὰ τοῖς αὐτοῖς εὑρίσκεται . καὶ εἰκότως γε τοῦτο πάσχουσιν . ἐκπεσόντες γὰρ ἀπὸ τῆς πρὸς τὸν ἕνα θεὸν κατανοήσεως , εἰς πολλὰ καὶ διάφορα καταπεπτώκασι . καὶ ἀποστραφέντες τὸν ἀληθῶς τοῦ nicht ἀλη[θινο|ῦ πατρὸς λόγον , τὸν πάντων σωτῆρα Χριστόν , εἰκότως εἰς πολλὰ τὴν διάνοιαν ἔχουσι ρεμβομένην . καὶ ὥσπερ οἱ τὸν ἥλιον ἀποστραφέντες καὶ ἐν σκοτεινοῖς γενόμενοι τόποις , πολλὰς ἀνόδους κυκλεύουσιν ὁδοὺς καὶ τοὺς μὲν παρόντας οὐχ ὁρῶσι , τοὺς δὲ μὴ ὄντας φαντάζονται ὡς παρόντας , καὶ βλέποντες οὐ βλέπουσι , τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ τὸν θεὸν ἀποστραφέντες καὶ σκοτισθέντες τὴν ψυχὴν ρεμβόμενον ἔχουσι τὸν νοῦν καὶ τὰ οὐκ ὄντα ὡς μεθύοντες καὶ μὴ ὁρῶντες φαντάζονται .
Lemmas: οὖον μόνος δέ ἐκ οὗτος ἄν τις αὐτός ὁ ἀθεότης καταμανθάνω , ἀλλά καί ἀπό ὅς ἐν αὐτός ὁ εἴδωλον αὐτός εἰμί ἀσύμφωνος ὁ δόξα . εἰμί γάρ αὐτός θεός εἰμί , ὡς λέγω καί περί αὐτός φιλοσοφέω , τίς τις προστίθημι οὗτος καί ποῖος εἄν αὐτός κρίνω κύριος , ἵνα ἢ ὁ θεός θαρσέω προσκυνέω ἤ , ὅς φημί , ἐν αὐτός μή διστάζω γιγνώσκω ὁ θέω ; οὖον γάρ ὁ αὐτός παρά πᾶς ὀνομάζω θεός , ἀλλά ὅσος κατά ὁ πλεῖστος εἰμί ἔθνος , τοσοῦτος καί θεός ἀναπλάσσω . εἰμί δέ ὅπου καί εἷς χώρα καί εἷς πόλις πρός ἑαυτοῦ στασιάζω περί ὁ ὁ εἴδωλον δεισιδαιμονία . Φοῖνιξ γοῦν οὐ οἶδα ὁ παρά Αἰγύπτιος λέγω θεός οὐδέ Αἰγύπτιος ὁ αὐτός ὁ παρά Φοῖνιξ προσκυνέω εἴδωλον . καί Σκύθης μέν ὁ Πέρσης , Πέρσης δέ ὁ Σύρος οὖον παραδέχομαι θεός . ἀλλά καί Πελασγός μέν ὁ ἐν Θρᾴκη θεός διαβάλλω . Θρᾷξ δέ ὁ παρά Θηβαῖος οὖον γιγνώσκω . Ἰνδός δέ κατά Ἄραψ καί Ἄραψ κατά Αἰθίοψ καί Αἰθίοψ κατά αὐτός ἐν ὁ εἴδωλον διαφέρω . καί Σύρος μέν ὁ Κίλιξ οὖον σέβω . Καππαδόκαι δέ ὁ γένος ἄλλος παρά οὗτος ὀνομάζω θεός καί Βιθυνοί μέν ἕτερος . Ἀρμένιος δέ ἄλλος ἑαυτοῦ ἀναπλάσσω . καί τίς ἐγώ πολύς ; ἠπειρώτης παρά ὁ ἐν ὁ νῆσος ἄλλος θεός προσκυνέω καί νησιώτης παρά ὁ ἐν ὁ ἤπειρος θρησκεύω . καί ὅλως ἕκαστος πόλις καί κώμη ἐκ γείτων οὐ οἶδα θεός ὁ ἑαυτοῦ προκρίνω καί μόνος εἰμί οὗτος νομίζω θεός . περί γάρ ὁ ἐν Αἴγυπτος μυσαρός οὐδέ λέγω εἰμί , πᾶς ἐπί ὀφθαλμός εἰμί , ὅτι ἐναντίος καί μάχομαι ἀλλήλων ἔχω ὁ θρησκεία ὁ πόλις , καί ὁ ἐκ γείτων ἀεί σπουδάζω κατά ὁ πλησίος ὁ ἐναντίος σέβω . ὁ γοῦν παρά ἕτερος προσκυνέω ὡς θεός κροκόδειλος , οὗτος παρά ὁ πλησίος βδέλυγμα νομίζω . καί ὁ παρά ἕτερος λέων ὡς θεός θρησκεύω , οὗτος ὁ ἀστυγείτων οὖον μόνος οὖον θρησκεύω , ἀλλά καί εὑρίσκω ἀποκτείνω ὡς θηρίον . καί ὁ παρά ἄλλος ἀνατίθημι ἰχθύς , οὗτος ἄλλος ἀλήθω τροφή , ὅθεν δή πόλεμος καί στάσις καί πᾶς φόνος πρόφασις καί πᾶς ὁ πάθος ἡδονή παρά αὐτός εἰμί . καί ὁ γε θαυμαστός , ὅτι , ὡς ὁ ἱστορέω ἐξηγέομαι , παρά Αἰγύπτιος ὁ Πελασγός μανθάνω ὁ ὄνομα ὁ θεός , οὐ οἶδα οὗτος ὁ παρά Αἰγύπτιος θεός , ἀλλά ἄλλος παρά ἐκεῖνος θρησκεύω . καί ὅλως πᾶς ὁ ἐν εἴδωλον μαίνομαι ἔθνος διάφορος εἰμί ὁ δόξα καί ὁ θρησκεία καί οὖον ὁ αὐτός παρά ὁ αὐτός εὑρίσκω . καί εἰκότως γε οὗτος πάσχω . ἐκπίτνω γάρ ἀπό ὁ πρός ὁ εἷς θεός κατανόησις , εἰς πολύς καί διάφορος καταπίπτω . καί ἀποστρέφω ὁ ἀληθής ὁ nicht ἀληθινός πατήρ λόγος , ὁ πᾶς σωτήρ Χριστός , εἰκότως εἰς πολύς ὁ διάνοια ἔχω ῥέμβω . καί ὥσπερ ὁ ὁ ἥλιος ἀποστρέφω καί ἐν σκοτεινός γίγνομαι τόπος , πολύς ἄνοδος κυκλεύω ὁδός καί ὁ μέν πάρειμι οὐ ὁράω , ὁ δέ μή εἰμί φαντάζω ὡς πάρειμι , καί βλέπω οὖον βλέπω , ὁ αὐτός τρόπος ὁ ὁ θεός ἀποστρέφω καί σκοτίζω ὁ ψυχή ῥέμβω ἔχω ὁ νόος καί ὁ οὐ εἰμί ὡς μεθύω καί μή ὁράω φαντάζω .