athanadas.fragmenta 4.1
Ἱστορεῖ Νίκανδρος Ἑτεροιουμένων α’ καὶ Ἀθανάδας Ἀμβρακικοῖς · Κραγαλεὺς ὁ Δρύοπος ᾤκει γῆς τῆς Δρυοπίδος παρὰ τὰ λουτρὰ τὰ Ἡρακλέους , ἃ μυθολογοῦσιν Ἡρακλέα πλήξαντα τῇ κορύνῃ τὰς πλάκας τοῦ ὄρους ἀναβαλεῖν . Ὁ δὲ Κραγαλεὺς οὗτος ἐγεγόνει γεραιὸς ἤδη , καὶ τοῖς ἐγχωρίοις ἐνομίζετο δίκαιος εἶναι καὶ φρόνιμος · καὶ αὐτῷ νέμοντι βοῦς προσάγουσιν Ἀπόλλων καὶ Ἄρτερις καὶ Ἡρακλῆς κριθησόμενοι περὶ Ἀμβρακίας τῆς ἐν Ἠπείρῳ . Καὶ ὁ μὲν Ἀπόλλων ἑαυτῷ προσήκειν ἔλεγε τὴν πόλιν , ὅτι Μελανεὺς υἱὸς ἦν αὐτοῦ , βασιλεύσας μὲν Δρυόπων καὶ πολέμῳ λαβὼν τὴν πᾶσαν Ἤπειρον , γεννήσας δὲ παῖδας Εὔρυτον καὶ Ἀμβρακίαν , ἀφ’ ἧς ἡ πόλις Ἀμβρακία καλεῖται . Καὶ αὐτὸς μέγιστα χαρίσασθαι ταύτῃ τῇ πόλει · Σισυφίδας μὲν γὰρ αὐτοῦ προστάξαντος ἀφικομένους κατορθῶσαι τὸν πόλεμον Ἀμβρακιώταις τὸν γενόμενον αὐτοῖς πρὸς Ἠπειρώτας · Τόργον ( Γόργον ? ) δὲ τὸν ἀδελφὸν Κυψέλου κατὰ τοὺς αὐτοῦ χρησμοὺς λαὸν ἔποικον ἀγαγεῖν εἰς Ἀμβρακίαν ἐκ Κορίνθου · Φαλαίκῳ δὲ τυραννοῦντι τῆς πόλεως αὐτοῦ κατὰ μαντείαν Ἀμβρακιώτας ἐπαναστῆσαι , καὶ παρὰ τοῦτο ( πολλοὺς ) ἀπολέσθαι τὸν Φάλαικον · τὸ δὲ ὅλον , αὐτὸς ἐν τῇ πόλει παῦσαι πλειστάκις ἐμφύλιον πόλεμον καὶ ἔριδας καὶ στάσεις , ἀντὶ τούτων δ’ ἐμποιῆσαι εὐνομίας καὶ θέμιν καὶ δίκην · ὅθεν αὐτὸν ἔτι νῦν παρὰ τοῖς Ἀμβρακιώταις σωτῆρα Πύθιον ἐν ἑορταῖς καὶ εἰλαπίναις ᾄδεσθαι . Ἄρτεμις δὲ τὸ μὲν νεῖκος κατέπαυε τὸ πρὸς τὸν Ἀπόλλωνα , παρ’ ἑκόντος δ’ ἠξίου τὴν Ἀμβρακίαν ἔχειν · ἐφίεσθαι γὰρ τῆς πόλεως κατὰ πρόφασιν τοιαύτην . Ὅτε Φάλαικος ( * ) ἐτυράννευε τῆς πόλεως , οὐδενὸς αὐτὸν δυναμένου κατὰ δέος ἀνελεῖν , αὐτὴ κυνηγετοῦντι τῷ Φαλαίκῳ προφῆναι σκύμνον λέοντος · ἀναλαβόντος δὲ εἰς τὰς χεῖρας , ἐκδραμεῖν ἐκ τῆς ὕλης τὴν μητέρα καὶ προσπεσοῦσαν ἀναρρῆξαι τὰ στέρνα τοῦ Φαλαίκου · τοὺ δὲ Ἀμβρακιώτας ἐκφυγόντας τὴν δουλείαν Ἄρτεμιν ἡγεμόνην ἱλάσασθαι , καὶ ποιησαμένους Ἀγροτέρας εἴκασμα παραστήσασθαι χάλκεον αὐτῷ θῆρα . Ὁ δὲ Ἡρακλῆς ἀπεδείκνυεν Ἀμβρακίαν τε καὶ τὴν σύμπασαν Ἤπειρον οὖσαν ἑαυτοῦ · πολεμήσαντας γὰρ αὐτῷ Κελτοὺς καὶ Χάονας καὶ Θεσπρώτους , καὶ σύμπαντας Ἠπειρώτας ὑπ’ αὐτοῦ κρατηθῆναι , ὅτε τὰς Γηρυόνου βοῦς συνελθόντες [ ἤθελον ] ἀφελέσθαι . Χρόνῳ δ’ ὕστερον λαὸν ἔποικον ἐλθεῖν ἐκ Κορίνθου , καὶ τοὺς πρόσθεν ἀναστήσαντας Ἀμβρακίαν συνοικίσαι · Κορίνθιοι δὲ πάντες εἰσὶν ἀφ’ Ἡρακλέους . Ἃ διακούσας ὁ Κραγαλεὺς ἔγνω τὴν πόλιν Ἡρακλέους εἶναι . Ἀπόλλων δὲ κατ’ ὀργὴν ἁψάμενος αὐτοῦ τῇ χειρὶ , πέτρον ἐποίησεν , ἵναπερ εἱστήκει . Ἀμβρακιῶται δὲ Ἀπόλλωνι μὲν σωτῆρι θύουσι , τὴν δὲ πόλιν Ἡρακλέους καὶ τῶν ἐκείνου παίδων νενομίκασι . Κραγαλεῖ δὲ μετὰ τὴν ἑορτὴν τὴν Ἡρακλέους ἔντομα θύουσιν ἄχρι νῦν .
Lemmas: ἱστορέω Νίκανδρος Ἐτέροιουμενος ὅς καί Ἀθανάδας Ἀμβρακικός · Κραγαλεύς ὁ Δρύοψ οἰκέω γῆ ὁ Δρυοπίς παρά ὁ λουτρόν ὁ Ἡρακλῆς , ὅς μυθολογέω Ἡρακλῆς πλήσσω ὁ κορύνη ὁ πλάξ ὁ ὄρος ἀναβάλλω . ὁ δέ Κραγαλεύς οὗτος γίγνομαι γεραιός ἤδη , καί ὁ ἐγχώριος νομίζω δίκαιος ἔρχομαι καί φρόνιμος · καί αὐτός νέμω βοῦς προσάγω Ἀπόλλων καί Ἄρτερις καί Ἡρακλῆς κρίνω περί Ἀμβρακία ὁ ἐν Ἤπειρος . καί ὁ μέν Ἀπόλλων ἑαυτοῦ προσήκω λέγω ὁ πόλις , ὅτι Μελανεύς γιός εἰμί αὐτός , βασιλεύω μέν Δρύοψ καί πόλεμος λαμβάνω ὁ πᾶς Ἤπειρος , γεννάω δέ παῖς Εὔρυτος καί Ἀμβρακία , ἀπό ὅς ὁ πόλις Ἀμβρακία καλέω . καί αὐτός μέγας χαρίζομαι οὗτος ὁ πόλις · Σισυφίς μέν γάρ αὐτός προστάσσω ἀφικνέομαι κατορθόω ὁ πόλεμος Ἀμβρακιώτης ὁ γίγνομαι αὐτός πρός Ἠπειρώτης · τόργος ( Γόργος ? ) δέ ὁ ἀδελφός Κύψελος κατά ὁ αὐτός χρησμός λαός ἔποικος ἄγω εἰς Ἀμβρακία ἐκ Κόρινθος · Φάλαικος δέ τυραννεύω ὁ πόλις αὐτός κατά μαντεία Ἀμβρακιώτης ἐπανίστημι , καί παρά οὗτος ( πολύς ) ἀπόλλυμι ὁ Φάλαικος · ὁ δέ ὅλος , αὐτός ἐν ὁ πόλις παύω πλειστάκις ἐμφύλιος πόλεμος καί ἔρις καί στάσις , ἀντί οὗτος δέ ἐμποιέω εὐνομία καί θέμις καί δίκη · ὅθεν αὐτός ἔτι νῦν παρά ὁ Ἀμβρακιώτης σωτήρ Πύθιος ἐν ἑορτή καί εἰλαπίνη ἀείδω . Ἄρτεμις δέ ὁ μέν νεῖκος καταπαύω ὁ πρός ὁ Ἀπόλλων , παρά ἑκών δέ ἀξιόω ὁ Ἀμβρακία ἔχω · ἐφίημι γάρ ὁ πόλις κατά πρόφασις τοιοῦτος . Ὅτε Φάλαικος ( * ) τυραννεύω ὁ πόλις , οὐδείς αὐτός δύναμαι κατά δέος ἀναιρέω , αὐτός κυνηγετέω ὁ Φάλαικος προφαίνω σκύμνος λέων · ἀναλαμβάνω δέ εἰς ὁ χείρ , ἐκτρέχω ἐκ ὁ ὕλη ὁ μήτηρ καί προσπίπτω ἀναρρήγνυμι ὁ στέρνο ὁ Φάλαικος · ὁ δέ Ἀμβρακιώτης ἐκφεύγω ὁ δουλεία Ἄρτεμις Ἡγεμόνη ἱλάσκομαι , καί ποιέω Ἀγροτέρη εἴκασμα παρίστημι χάλκεος αὐτός θήρα . ὁ δέ Ἡρακλῆς ἀποδείκνυμι Ἀμβρακία τε καί ὁ σύμπας Ἤπειρος εἰμί ἑαυτοῦ · πολεμέω γάρ αὐτός Κελτοί καί Χάων καί Θεσπρωτός , καί σύμπας Ἠπειρώτης ὑπό αὐτός κρατέω , ὅτε ὁ Γηρυόνης βοῦς συνέρχομαι [ ἐθέλω ] ἀφαιρέω . Χρόνος δέ ὕστερον λαός ἔποικος ἔρχομαι ἐκ Κόρινθος , καί ὁ πρόσθεν ἀνίστημι Ἀμβρακία συνοικίζω · Κορίνθιος δέ πᾶς εἰμί ἀπό Ἡρακλῆς . ὅς διακούω ὁ Κραγαλεύς γινώσκω ὁ πόλις Ἡρακλῆς ἔρχομαι . Ἀπόλλων δέ κατά ὀργή ἅπτω αὐτός ὁ χείρ , πέτρος ποιέω , ἵνα ἵστημι . Ἀμβρακιώτης δέ Ἀπόλλων μέν σωτήρ θύω , ὁ δέ πόλις Ἡρακλῆς καί ὁ ἐκεῖνος παῖς νομίζω . Κραγαλεύς δέ μετά ὁ ἑορτή ὁ Ἡρακλῆς ἔντομος θύω ἄχρι νῦν .