asclepius.in-aristotelis-metaphysicorum-libros-az-commentaria 5
p . 1012b34 Ἀρχὴ δὲ λέγεται ἡ μὲν ὅθεν ἄν τις τοῦ πράγματος ἐλέγομεν ἀρχόμενοι τῆς προχειμένης πραγματείας ὅτι ὁ πρῶτος φιλόσοφος περὶ τὸ ὄντως ὂν καταγίνεται , ἥντινα καὶ σοφίαν προσηγορεύομεν , λέγοντες ὅτι ὁ πρ·ῶτος φιλόσοφος περὶ τοῦ ἁπλῶς ὄντος διαλέγεται τοῦ ἁπλῶς ἐν ἅπασι τοῖς οὖσι θεωρουμένου , εἶτα καὶ περὶ ταὐτότητος καὶ ἑτερότητος καὶ τῶν ἄλλων πάντων τῶν ἐν ἐκείνοις εἰρημένων , καὶ ὅτι προσεχῶς περὶ τῆς ἀντιφάσεως διαλέξεται ὁ πρῶτος φιλόσοφος , οὐ τῆς ἐν ὕλῃ τινὶ θεωρουμένης ἀλλὰ περὶ τῆς ἁπλῶς λοιπὸν γὰρ οἱ καθ’ ἕκαστα ἐπιστή - μονες διαλέξονται περὶ τῆς ἀντιφάσεως τῆς ἐν τοῖς μεγέθεσιν ἢ τῆς ἐν ἀριθμοῖς ἤγουν ἐν μουσικῇ ) , ὥσπερ πάλιν καὶ περὶ τοῦ ἁπλῶς ὄντος διαλέξεται ὁ πρῶτος φιλόσοφος καὶ περὶ τοῦ ἀπλῶς ζῴου , τουτέστι * * * καὶ περὶ τῆς ἁπλῆς οὐσίας , λοιπὸν δὲ οἱ καθ’ ἕκαστα διαλέξονται περὶ τοῦ τινὸς ὄντος , οἷον ὁ μὲν γεωμέτρης περὶ τοῦ ὄντος τοῦ ἐν τοῖς μεγέδεσιν , ὁ δὲ ἀριθμητικὸς περὶ τοῦ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ · τῶν ἄλλων πάντων . οὕτως οὖν καὶ περὶ τοῦ ἀπλῶς ζῴου , ὡς εἴρηται , διαλέξεται ὁ πρῶτος φιλόσοφος , τοῦ διήκοντος ἐν πᾶσι τοῖς οὖσι καὶ οὗ ἡ ζωὴ διὰ πάντων τῶν ζῴων πεφοίτηκεν . ὁ γὰρ διαλεγόμενος περὶ τοῦ ἀνθρωπείου ζῴου οὐ περὶ τοῦ ἁπλῶς ζῴου διαλέγεται · οὔτε γὰρ τὸ ἀνθρώ - πειον ζῷον μεταδίδωσι τοῖς ἄλλοις ζωῆς . ὁμοίως ὒ καὶ περὶ τῆς ἁπλῆς οὐσίας ὁ πρῶτος φιλόσοφος διαλέξεται . οἱ δὲ καθ’ ἕκαστα περὶ τῆς τινὸς οὐσίας . καὶ διὰ τοῦτο παγκάλως εἴρηται ἐν Κατηγορίαις , ὅτι περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίζει , τουτέστι δείκνυσι μερικὴν οὐσίαν καὶ κατασπᾷ ἐκ τῆς f.211r καθόλου οὐσίας μερικήν τινα οὐσίαν καὶ ποιοῖ αὐτήν · ἡ γὰρ μερικὴ οὐσία καὶ ποιοτήτων μετέχει καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ἐπεὶ παντελῶς ἡ οὐσί ἄποιός ἐστιν αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ὑπάρχουσα . ἐπεὶ οὖν οὐ μόνον ἐστὶ τὸ τῆς ἀντιφάσεως ἀξίωμα ἀλλ’ εἰσὶ καὶ ἄλλαι κοιναὶ ἰδιότητες πάσαις ταῖς ἐπιστήμαις ὑπάρχουσαι , πρωτίστη δὲ ἡ ἀντίφασις , διαλεχθεὶς περὶ τῆς ἀντιφάσεως ἐντεῦθεν βούλεται ἡμῖν διαλεχθῆναι περὶ τῶν ἄλλων ἰδιοτήτων τῶν θεωρουμένων ἐν πάσαις ταῖς κατὰ μέρος ἐπιστήμαις , τουτέστι περὶ ἀρχῆς τῷ γὰρ τῆς ἀρχῆς ὀνόματι κέχρηνται καὶ <αἱ> ἄλλαι πᾶσαι ἐπιστῆμαι ) , ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τοῦ αἰτίου , καὶ περὶ τοῦ ποιητικοῦ αἰτίου καὶ τοῦ τελικοῦ † ἑκάστου κατὰ τὴν ὑποβεβλημενην αὐτοῖς ὕλην · περὶ γὰρ τῆς ἁπλῶς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἀπλῶς διαλέξεται ὁ πρῶτος φιλόσοφος . εἶτά φησιν ὅτι αἱ ἰδιότητες αὗται οὔτε ὁμώνυμοι φωναὶ ὑπάρχουσιν οὔτε συνώνυμοι . καὶ ὅτι μὲν οὐχ ὑπάρχουσιν ὁμώνυμοι προφανές · ὑποκατιὼν γὰρ λέγει κοινότητα αὐτῶν τινα , καθ’ ἥν κοινῶς τῶν ἄλλων πάντων μετέχουσιν · οὐδεμία δὲ κοινότης θεωρεῖται ἐν τοῖς ὁμωνύμοις , οἷον οὐκ ἔστι τι κοινὸν τῆς κυνὸς φωνῆς , τοῦ θαλαττίου καὶ τοῦ χερσαίου , ὡς φωνῆς δηλονότι . εἰ τοίνυν ἐνταῦθα κοινότης θεωρεῖται , δῆλον ὅτι οὐκ ἔστιν ὁμώνυμα . ἀλλ’ οὐδὲ συνώνυμα δύνανται εἶναι · τὰ γὰρ συνώνυμα κοινωνοῦσι κατὰ τὸ πρᾶγμα , οὐκέτι δὲ ἐνταῦθα ἀπαραλλάκτως κοινωνία ἐπὶ πασῶν τῶν ἀρχῶν τῶν διαφόρων , ὥστε εἶναι ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁρισμὸν τῆς ὑλικῆς ἀρχῆς καὶ τῆς ποιητικῆς καὶ τῆς τελικῆς . εἰ τοίνυν ἀπέδειξεν αὐτὰ ὁ λόγος μὴ δυνάμενα εἶναι μήτε ὁμώνυμα μήτε συνώνυμα , λέγεται ἄρα εἶναι αὐτὰ ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς ἕν . φησὶν οὖν ὅτι πολλαχῶς λέγεται ἡ ἀρχή . λέγεται γὰρ ἀρχὴ καὶ ἡ ὑφ’ ἡμῶν θέσει γινομένη κατὰ τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ πέρας , ἥτις ἀρχὴ καὶ πέρας δύνανται καὶ ἀρχαὶ γενέσθαι , διότι θέσει ἐστὶν ὑφ’ ἡμῶν γινομένη , ὥσπερ ἡ ὁ.δὸς ἀπὸ Θηβῶν εἰς Ἀθήνας καὶ ἀπὸ Ἀθηνῶν ἐπὶ Θήβας . λέγεται ἀρχὴ ἡ μὲν φύσει πρώτη , ἡ δὲ ἡμῖν . πάλιν καὶ ἡ πρώτη πῆξις τοῦ ζῴου λέγεται ἀρχή , οἷον καρδία ἢ ἐγκέφαλος ἤ τι τοιοῦτον . ὁμοίως δὲ καὶ · τὸ ὑλικὸν καὶ τὸ ποιητικὸν καὶ τὸ τελικὸν λέγεται εἶναι ἀρχή . p . 1012b34 Ἀρχὴ λέγεται ἡ μὲν ὅθεν ἄν τις τοῦ πράγματος κινηθείη . Φησὶν ὅτι λέγεται ἀρχὴ ὁ τόπος , ἐξ οὗ τις πρῶτον ἄρχεται τῆς κινή - σεως , οἷον ὡς τοῦ μήκους καὶ τῆς ὁδοῦ ἐντεῦθεν αὕτη ἀρχή , οἷον ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Θήβας , ἐξ ἐναντίας δὲ ἡ ἑτέρα , τουτέστιν ἡ ἀπὸ Θηβῶν ἐπὶ Ἀθήνας . λέγεται δὲ πάλιν ἀρχὴ καὶ ὅθεν ἄν κάλλιστα γένοιτο , οἷον ὡς ἐπὶ τῆς μαθήσεως , καθάπερ εἴρηται ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει , οὐκ ἀπὸ τοῦ κυρίως πρώτου καὶ τῆς τοῦ πράγματος ἀρχῆς , τουτέστι τῆς φύσεως , δεῖ ἡμᾶς ἄρχεσθαι , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἡμῖν γνωρίμων · εἴρηται γὰρ ὅτι τὰ τῇ φύσει πρότερα ἡμῖν ὕστερα ὑπάρχουσι , καὶ τὰ ἡμῖν πρῶτα τῇ φύσει ὕστερα , ὡς ἐπὶ τοῦ συνθέτου ἀνθρώπου · καὶ τῶν στοιχείων , ὕλης φημὶ καὶ εἴδους . λέγεται δὲ ἀρχὴ καὶ ὅθεν πρώτου γίνεται ἐνυπάρχοντος , τουτέστι τὸ ὑλικὸν αἴτιον · τὸ γὰρ ὑλικὸν αἴτιον ἐνυπάρχει ἐν τῷ πράγματι οἷον ἀρχὴ καὶ σύμπηξις τῆς πρώτης γενέσεως , οἷον πλοίου μὲν τρόπις , καὶ οἰκίας θεμέ - λιος , καὶ τῶν ζῴων οἱ μὲν καρδίαν φασὶν οἱ ἐγκέφαλον . ἡ δὲ ὅθεν γίνεται πρώτου μὴ ἐνυπάρχοντος , ἵνα εἴπῃ τὴν τελικὴν ἀρχήν · αὕτη γὰρ ἔξωθέν ἐστι τοῦ πράγματος . ἄλλη ὅθεν πρῶτον ἡ κίνησις πέφυκεν ἄρχεσθαι καὶ μεταβάλλει , ἵνα εἴπῃ τὸ ποιητικὸν αἴτιον , οἷον τὸ τέκνον ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ ἡ μάχη ἐκ τῆς λοιδορίας . p . 1012a10 Ἡ δέου προαίρεσιν κινεῖται τὰ κινούμενα . Ἔλεγον ἐν Κατηγορίαις ἓν σημαινόμενον εἶναι τοῦ ἔν τινι τὸ ὡς τὰ τῶν ἀρχομένων ἐν τῷ ἄρχοντι καὶ ἐν τῷ βασιλεῖ τὰ τῶν βασιλευομένων . φησὶν οὖν ὅτι λέγεται καὶ ἄλλον τρόπον ἀρχὴ οὗ τινος κατὰ προαίρεσιν κινεῖται τὰ κινούμενα καὶ μεταβάλλει τὰ μεταβάλλοντα , ὥσπερ αἱ ἐν ταῖς πόλεσι δυναστεῖαι καὶ βασιλεῖαι . ἀρχαὶ λέγονται καὶ αἱ τέχναι καὶ τούτων αἱ ἀρχιτεκτονικαὶ μάλιστα . πάλιν δὲ λέγεται ἀρχὴ ὅθεν γνωστὸν τὸ πρᾶγμα γίνεται ; ἐκ τῶν ὁρισμῶν · τὰ γὰρ πράγματα ἐκ τῶν ὁρισμῶν γινώσκονται , οἱ δὲ ὁρισμοὶ τὰ εἴδη ὑπάρχουσι . διὰ γοῦν τοῦ εἰπεῖν ὅθεν γνωστὸν τὸ πρᾶγμα πρῶτον , καὶ αὕτη ἀρχὴ λέγεται ἐδήλωσε τὸ εἰδικὸν αἴτιον · οἷον τῶν ἀποδείξεων αἱ ὑποθέσεις καὶ ἡ πρότασις ἢ οἱ ὁρισμοί . καὶ εἰ μὲν τὰς προτάσεις τις ἐκδέξαιτο , τὸ ὑλικὸν αἴτιον λέγει , εἰ δὲ τοὺς ὅρους , τὸ εἰδικόν · δεῖ δὲ μᾶλλον τὸ εἰδικὸν ἐκδέχεσθαι , ἐπειδὴ ἀνωτέρω ἐμνημόνευσε τοῦ ὑλικοῦ αἰτίου p . 1013a16 Ἰσαχῶς δὲ καὶ τὰ αἴτια λέγεται Ἰστέον ὅτι κατὰ τοὺς πολλοὺς ἀνθρώπους ὁσαχῶς λέγονται αἱ ἀρχαί , τοσαυταχῶς καὶ τὰ αἴτια , κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν οὐχ οὕτως ἔχει · ἐπὶ · πλέον γάρ ἐστιν ἡ ἀρχὴ τοῦ αἰτίου , διὸ καὶ προέταξε τὴν ἀρχὴν τοῦ αἰτίου . εἴ τι μὲν γὰρ αἴτιον , τοῦτο καὶ ἀρχή · οὐκ εἴ τι δὲ ἀρχή , τοῦτο καὶ αἴτιον . ἡ γὰρ ἀρχὴ ἡ θέσει καὶ ἡ κατὰ τὴν ὁδὸν ἀρχὴ μέν ἐστιν , αἴτιον δὲ εἶναι οὐ δύναται . ὡς οὖν · πρὸς τοὺς πολλοὺς εἶπεν ὁ φιλόσοφος , ὅτι ἰσαχῶς δὲ καὶ τὰ αἴτια λέγεται · πάντα γὰρ τὰ αἴτια ἀρχί . p . 1013a17 Πασῶν μὲν οὖν κοινὸν τῶν ἀρχῶν . Ὅτι ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς ἓν ταῦτα ὑπάρχουσι , τουτέστιν οὔτε * * αἱ ἰδιότητες , σαφῶς δὲ ἐδήλωσεν ὁ Ἀριστοτέλης κοινωνίαν αὐτῶν δούς . φησὶ γὰρ ὅτι πᾶσαι αἱ ἀρχαὶ κοινὸν τοῦτο ἔχουσι τὸ εἶναι αὐτὰς πρώτας . διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν ὅθεν ἔστι τὸ ποιητικὸν ἐδήλωσεν αἴτιον , διὰ δὲ τοῦ ἢ γίνεται τὸ ὑλικόν , διὰ δὲ τοῦ γινώσκεται τὸ εἰδικόν . τούτων δὲ τῶν ἀρχῶν αἱ μὲν ἐνυπάρχουσι , φημὶ δὴ τὸ ὑλικόν , εἴγε μέρος γίνεται τοῦ συνθέτου , καὶ τὸ εἰδικόν , αἱ δὲ ἐκτὸς ὑπάρχουσιν , οἷον τὸ ποιητικὸν καὶ τὸ τελικόν . διὸ ἥ τε φύσις ἀρχὴ καὶ στοιχεῖον · στοιχεῖον δὲ λέγει τὸ ὑλικόν · ἐν γὰρ τῷ δευτέρῳ λόγῳ τῆς Φυσικῆς τὴν φύσιν ὕλην ἔλεγε , μᾶλλον δὲ τὸ εἶδος φύσιν τῆς ὕλης . καὶ ἡ διάνοια , τουτέστι τὸ εἰδικόν · κατὰ γὰρ τὴν διάνοιαν συλλογιζόμενοι θηρῶμεν τὰ πράγματα · γνωστὸν δὲ τὸ εἶδος τῶν πραγμάτων . διὰ δὲ τῆς προαιρέσεως τὸ ποιητικὸν ἐδήλωσε · κατὰ γὰρ τὴν προαίρεσιν πράττομεν ἃ πράττομεν . διὰ δὲ τῆς οὐσίας τὸ τελικὸν ἐδήλωσεν αἴτιον . πολλῶν γὰρ καὶ τοῦ γνῶναι καὶ τῆς κινήσεως ἀρχὴ τἀγαθὸν καὶ κακόν · δεῖ γὰρ ἡμᾶς γινώσκειν τὸ ἀγαθὸν πρὸς τὸ διώκειν αὐτὸ καὶ τὸ κακὸν πρὸς τὸ ἐκκλίνειν ἀπ’ αὐτοῦ . p . 1013a24 Αἴτιον λέγεται ἕνα μὲν τρόπον . Τὰ ῥητὰ ταῦτα μετενήνεκται ἐνταῦθα ἐκ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως · ἔλεγον γάρ ὅτι τινὰ παραπώλοντο , καὶ μὴ δυνηθέντες μιμήσασθαι ἐκ τῶν αὐτοῦ ἐφήρμοσαν . ἀμέλει τοι καὶ τὸ Κ στοιχεῖον ὅλον ἐκ τῶν ἄλλων αὐτοῦ ἐστιν ἀκροάσεων . αἴτιον οὖν λέγει ἕνα μὲν τρόπον τὸ ὑλικόν , ὅπερ μέρος γίνεται τοῦ συνθέτου , οἶον ὁ χαλκὸς τοῦ ἀνδριάντος καὶ ὁ ἄργυρος τῆς φιάλης , καὶ τὰ τούτων γένη , ὥσπερ τὰ πορρωτέρω , ἄλλον δὲ τὸ εἶδος καὶ τὸ παράδειγμα καὶ τὰ πόρρω , οἷον τοῦ διαπασῶν τὰ δύο πρὸς ἓν καὶ ὅλως ὁ ἀριθμὸς καὶ τὰ μέρη τὰ ἐν τῷ ἀριθμῷ . τρίτον αἴτιον τὸ ποιητικὸν αἴτιον τὸ προσεχὲς τῆς κινήσεως καὶ ἠρεμήσεως , οἷον τοῦ τέκνου ὁ πατὴρ καὶ ὅλως τὸ ποιοῦν τοῦ γινομένου . πρὸς τούτοις δὲ καὶ τὸ τελικὸν αἴτιον , οἷον τοῦ περιπατεῖν ἡ ὑγεία · διὰ τοῦτο γὰρ βαδίζει , ἵνα ὑγιάηῃ , καὶ ὅσα καὶ κινήσεως ἄλλου μεταθὺ γίνεται τοῦ τέλους , οἶον τῆς ὑγείας ἡ ἰσχνασία <ἢ> ἡ κάθαρσις · πάντα γὰρ ταῦτα τοῦ τέλους ἕνεκα παραλαμβάνονται . διαφέρουσι δὲ ἀλλήλων , ὅτι τὰ μὲν ὄργανα ὑπάρχουσι τὰ δὲ ἔργα , τουτέστιν αὐτὰ τὰ πράγματα . τοσαυταχῶς οὖν λέγεται τὰ αἴτια . πολλαχῶς οὖν λεγομένων τῶν αἰτίων συμβαίνει τοῦ αὐτοῦ πράγματος πολλὰ αἴτια εἶναι μὴ κατὰ συμβεβηκός , οἶον τοῦ ἀνδριάντος ἡ ἀνδριαντοποιητικὴ ποιητικὸν αἴτιον καὶ ὁ χαλκὸς ὑλικόν . καὶ ἀλλ ήλων αἴτιον , οἷον τὸ πονεῖν τῆς εὐεξίας καὶ αὕτη τοῦ πονεῖν , ἀλλὰ κα’ ἄλλο καὶ ἄλλο · τὸ μὲν γὰρ τῆς εὐεξίας ὡς τέλος , τὸ δὲ τοῦ πονεῖν ποιητικόν ἐστιν αἴτιον . πά - λιν τὸ αὐτὸ αἴτιον τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον ἡ κυβερνητική · τῇ μὲν γὰρ πα - ρουσίᾳ σώζει τὴν ναῦν , τῇ δὲ ἀπουσίᾳ φθείρει κατὰ συμβεβηκός · ἀμφότερα δὲ αἴτια ὡς ποιητικά . πάντα οὖν τὰ εἰρημένα αἴτια εὶς τέσσαρας τρόπους πίπτει καθ' αὑτό , ὑλικὸν εἰδικόν , ποιητικὸν τελικόν . τὰ μὲν γὰρ στοιχεῖα τῶν συλλαβῶν καὶ ἡ ὕλη τῶν σκευαστῶν καὶ τὸ πῦρ καὶ ἡ γῆ καὶ τὸ ὕδωρ καὶ τοιαῦτα πάντων τῶν σωμάτων και τὰ μέρη του ὅλου καὶ αἱ προτάσεις τοῦ συμπεράσματος ὡς ὑλικὰ ὑπάρχουσιν αἴτια . τούτων οὖν τὸ μὲν ὡς τὸ ὑποκείμενον , τουτέστιν ὡς τὸ ὑλικὸν αἴτιον , τὸ δὲ ὡς εἰδικόν , τὸ δὲ ὡς ποιητικόν , ὥσπερ τὸ σπέρμα καὶ ὁ ἰατρὸς καὶ ὁ βου - λευσάμενος καὶ ὅλω τὸ ποιοῦν αἴτιον , τὰ δὲ ἄλλα ὡς τέλος , καὶ μάλιστα τὸ ἀγαθόν * * * ἐπειδή τινες κατὰ ἀπάτην τοῦ φαινομένου ἀγαθοῦ ἐφίενται . p . 1013b29 τρόποι δὲ τῶν αἰτίων ἀριθμῷ μέν εἰσι πολλοί . Ἰστέον ὅτι τῶν αἰτίων τὰ μὲν ὑπάρχουσι καθ’ αὑτὸ τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , καὶ τὰ μὲν πόρρω τὰ δὲ προσεχῆ , καὶ ἁπλᾶ καὶ σύνθετα , καὶ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ · ὥστε ἑξήκοντα τέσσαρας τρόπους γίνεσθαι . πολλαχῶς οὖν λέγεται καὶ αὐτῶν τῶν ὁμοειδῶν , προτέρως καὶ ὑστέρως , τουτέστι προσεχὲς καὶ πόρρω , ποιητικὸν αἴτιον καὶ ὑλικὸν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως , ὥσπερ ὑγιείας ὁ ἰατρὸς καὶ ὁ τεχνίτης πορρωτέρω , καὶ τοῦ διὰ πασῶν προσεχὲς τὸ διπλάσιον , πορρωτέρω δὲ ὁ ἀριθμός . ἔτι ὡς τὸ συμ - βεβηκὸς καὶ τὰ τούτων γένη , τουτέστι τὰ πόρρω , οἷον ἀνδριάντος ἄλλως ὁ Πολύκλειτος καὶ ἄλλως ὁ Πολύκλειτος ἀνδριαντοποιός , ἐπειδὴ συνέβη οὕτως καλεῖσθαι τὸν ἀνδριαντοποιόν · καὶ τὰ περιέχοντα τὸ συμ - βεβηκός , οἷον ὁ ἄνθρωπος αἴτιος ἀνδριάντος καὶ ὅλως τὸ ζῷον . καὶ ἐπὶ τῶν συμβεβηκότων δέ ἐστι τὸ προσεχὲς καὶ τὸ πόρρω , οἷον εἰ ὁ Πολύκλειτος καὶ ὁ μουσικὸς αἴτιος λέγοιτο τοὐ ἀνδριάντος , ἀλλὰ μὴ μόνον Πολύκλειτος καὶ ἄνθρωπος . ἔτι δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν αἰτιατῶν ὁ οἶκος αἴτιος τοὐ λέγεσθαι τὸν οἰκοδόμον ποιητικὸν αἴτιον . ὁμοίως δὲ καὶ συμπλεκόμενα καὶ ἁπλᾶ ὄντα τὰ αἴτια , οἷον Πολύκλειτος καὶ ἀνδριαντοποιὸς καὶ ὅλον τοῦτο Πολύκλειτος ἀνδριαντοποιός . * * * οὖν ὑπάρχει τὸ πλῆθος , λέγονται δὲ διχῶς · ἢ γὰρ ὡς τὸ καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ γένος , τουτέστιν ἢ καθ’ αὑτὸ ἢ κατὰ συμβεβηκὸς ἢ ὡς τὸ γένος τοὐ συμβεβηκότος , τουτέστι τὸ πορρωτέρω , ἡ ὡς ἁπλᾶ καὶ σύνθετα , ἢ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ . ἰστέον οὖν ὅτι τὸ ἐνεργείᾳ καὶ καθ᾿ αὑτὸ ἅμα ἐστὶ καὶ οὐκ ἔστι , τουτέστιν ἢ συμπάρεισι τοῖς αἰτιατοῖς , ἢ εἰ μὴ ἐκεῖνα ὑπάρχει , <οὐδὲ> ταῦτα , οἷον ὁ ἰατρεύων τῷ ὑγιαζομένῳ καὶ ὁ οἰκοδόμος τῷ οἰκοδομουμένῳ · τὰ δὲ κατὰ δύναμιν οὐκ ἀεί · καὶ μετὰ τὴν φθορὰν γὰρ τοῦ οἰκοδόμου μένει τὸ αἰτιατόν , τόν , ἀλλὰ δυνάμει . p . 1014a26 Στοιχεῖον λέγεται ἐξ οὗ σύγκειται πρώτου ἐνυπάρχοντος , ἀδιαιρέτου τῷ εἴδει εἰς ἕτερον εἶδος . Καὶ ἐν τῷ τρίτῳ τῆς Περὶ οὐρανοῦ οὕτως ὡρίσατο τὸ στοιχεῖον . ἰστέον γὰρ ὅτι καὶ ὁ Ἐμπεδοκλῆς πρῶτα λέγων τὰ τέσσαρα στοιχεῖα τὰ πολυθρύλλητα προσηγόρευεν αὐτὰ στοιχεῖα . φησὶν οὖν ὅτι στοιχεῖόν ἐστιν ἐξ οὗ σύγκειται τὸ γιννόμενον πρώτου ἐνυπάρχοντος ἐν ᾧ γίνεται , ἀδιαιρέτου τῷ εἶδει εἰς ἕτερον εἶδος . τὸ γὰρ στοιχεῖον τῶν ἀδυνάτων διαιρεῖσθαι εἰς ἕτερον εἶδος , καὶ καλὴ ἡ πρόσθεσις αὕτη · κατὰ μεγέθη γὰρ δυνατὸν διαιρεῖσθαι , οἷον τὸν ἀέρα καὶ τὸ ὕδωρ διελεῖν εἰς διάφορα μεγέθη , οὐκέτι μὴν εἰς διάφορα εἴδη · τὸ <γὰρ> μέγεθος τοῦ ὕδατος ἔστ᾿ ἂν ᾖ ὕδωρ , οὐκ ἔστιν ἀὴρ ἀλλ᾿ ὕδωρ . ὁ μέντοι γε Δημόκριτος τὰ στοιχεῖα λέγων ἀμεγέθη καὶ τὰς ἀτόμους , ἀδιαίρετα αὐτὰ ὑπετίθετο οὐ μόνον κατ᾿ εἰδος . οἷον τῆς φωνῆς ὕλη ἐστὶ τὰ στοιχεῖα , ἐξ ὧν σύγκειται ἡ φωνὴ καὶ εἰς ἃ διαιρεῖται ἔσχατα . λέγει δὲ τοὺς φθόγγους καὶ τὰς ἀπηχήσεις αὐτῶν · αἱ γὰρ συλλαβαὶ στοιχεῖα τῶν ὀνομάτων ὑπάρχουσι . τὰ οὖν στοιχεῖα τῶν φωνῶν οὐκέτι διαιροῦνται εἰς ἄλλας φωνὰς ἑτέρας τῷ εἴδει αὐτῶν , ἀλλὰ κἂν διαιρῶν τᾶι τὰ μόρια , εἰς ὁμοειδῆ διαιροῦνται , οἷον τὸ μόριον τοῦ ὕδατος ὕδωρ ὑπάρχει , ἀλλ᾿ οὐ τῆς συλλαβῆς τὸ μόριόν ἐστιν ὕδωρ . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν σωμάτων των στοιχεῖα λέγουσι φάσκοντες εἶναι , εἰς ἃ διαιρεῖται ἔσχατα τὰ σώματα , ἐκεῖνα δὲ τὰ στοιχεῖα οὐκέτι εἰς ἄλλα εἴδει διαφέροντα σώματα , εἴτε ἓν εἴτε καὶ πλείονα ὑποτίθεται τὰ στοιχεῖα . ὁμοίως δὲ καὶ τὰ τῶν διαγραμμάτων στοιχεῖα λέγεται καὶ ὅλως τὰ τῶν ὰποδείξεων · αἱ γὰρ πρῶται ἀποδείξεις καὶ ἐν πλείοσιν ἀποδείξεσιν ἐνυπάρχουσαι , αὗται λέγονται στοιχεῖα τῶν ἀποδείξεων . συμβάλλονται ἐν τοῖς στερεοῖς τὰ ἐν τῷ δεκάτῳ βιβλίῳ , ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἐν τῇ ἀρχῇ , ἐπειδὴ πρὸς πᾶσαν γεωμετρίαν συμβάλλονται . ταῦτα οὖν στοιχεῖα καλεῖται τὰ ἐπὶ πάντα διήκοντα . [ διὸ καὶ τὸ ζῷον μᾶλλόν ἐστι γένος τῆς διαφορᾶς , ἐπειδὴ ἐπὶ πλέον ζή τῆς διαφορᾶς ἐπεκτείνεται περιέχον καὶ τὰ ἐναντία λογικὸν καὶ ἄλογον . ] εἰσὶ δὲ κυρίως συλλογισμοὶ οἱ πρώτιστοι , τουτέστιν οἱ τοῦ πρώτου σχήματος , εἰς οὓς καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἀναφέρονται , ὡς μεμαθήκαμεν ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς , καὶ τούτων ὅταν εἷς ἐστιν ἄμεσος ὅρος καὶ δύο προτάσεις · εἰ γὰρ πολλαί , οὐ καλόν . ἐντεῦθέν φησι στοιχεῖα εἶναι , ὅπερ ἄν ὅν τι ᾖ καὶ μικρὸν τῷ ποσῷ , οὐ τῇ δυνάμει , ἐπὶ πολλὰ ᾖ χρήσιμον . διὸ καὶ τὸ σημεῖον στοιχεῖόν φαμεν τῶν μεγεθῶν , οὐχ ὅτι μέρος γίνεται , ἀλλ’ ὅτι οὐ δυνατὸν εἶναι μέγεθος ἄνευ σημείου · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς μονάδος καὶ τοῦ ἀριθμοῦ . διὸ καὶ τὸ καθόλου στοιχεῖον δεῖ λέγειν ὡς ἐπὶ πολλὰ ἐπεκτεινόμενον · ὥστε διὰ τοῦτο τὰ γένη μᾶλλον στοιχεῖα λέγουσιν ἤπερ τὰς διαφοράς , ἐπειδὴ ἐπὶ πλεῖον ἐπεκτείνονται . κυρίως δέ ἐστι στοιχεῖον ἑκάστου τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον ἑκάστῳ · p . 1014b16 Φύσις δὲ λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἡ τῶν φυομένων γένεσις . εἰρηκὼς περὶ ἀρχῶν καὶ αἰτίων καὶ τῶν ἄλλων τῶν εἰρημένων ὑπ’ αὐτῶν , ἅτινα ἐν πάσαις ταῖς ἐπιστήμαις θεωροῦνται , ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν , περὶ ἃ πᾶσαι αἱ ἐπιστῆμαι καταγίνονται καὶ ταῦτα δὲ ὑπάρχουσιν ὡς τὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρὸς ἕν . οἷον περὶ φύσεως . καί φησιν ὅτι λέγεται φύσις καὶ ἡ ἔκφυσις ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἡ ἐπὶ τὸ τέλος ἀπάγουσα , τουτέστιν ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἡ ἐπὶ τὸ εἶδος ἀπάγουσα , καθάπερ ἔλεγε καὶ ἐν τῇ Φυσικῇ . λέγεται δὲ φύσις καὶ αὐτὴ ἡ ὕλη · διὸ ἔλεγε καὶ ἐν τῇ Φυ - σικῇ περὶ τοῦ Ἀντιφῶντος περὶ τῆς κλίνης , εἰ λάβοι βλαστόν . πάλιν κυρίως λέγεται φύσις αὐτὸ τὸ εἶδος , εἴ γε πάντα τὰ πράγματα χαρακτηρίζονται κατὰ τὰ οἰκεῖα εἴδη · πάντα γὰρ κοινωνοῦσι κατὰ τὴν ὕλην , διαφέρει δὲ κατὰ τὸ εἶδος . πάλιν λέγεται φύσις καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον , καὶ τοῦτο εἰκότως · εἰ γὰρ ἐδείξαμεν ὅτι μᾶλλον τὸ εἶδός ἐστιν ἡ φύσις , τὰ δὲ εἴδη γίνονται ἐκ τῶν ποιητικῶν αἰτίων ἄνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον γεννᾷ καὶ ἥλιος · τὰ γὰρ ποιοῦντα προσεχῆ αἴτια ὁμοειδῆ ὑπάρχουσι ) , φανερὸν ὅτι εὐλόγως ἄν λέγοιτο φύσις καὶ τὸ ποιητικὸν · αἴτιον . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐπὶ θεοῦ καὶ ἀγγέλου καὶ πασῶν τῶν τοιούτων δυνάμεων φερόμενον τὸ τῆς φύσεως ὄνομα , καθὸ εἴδη ἔχουσι . κατὰ δὲ τὸ εἶδος ἡ φύσις ἐχαρακτη - ρίζετο . ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τῆς φύσεως μετέρχεται ἐπὶ τὸν λόγον τοῦ ἀναγ - καίου λέγων ὅτι τῶν · ἀναγκαίων τὰ μὲν ὑπάρχουσιν ὡς συναίτια τὰ δὲ ὡς τελικὰ τὰ δὲ ἐκ βίας . οἷον συναίτιόν ἐστιν ἀναγκαῖον τὸ ἀναπνεῖν · οὔτε γὰρ δυνατόν ἐστι ζῆν ἄνευ ἀναπνοῆς ἢ ἄνευ τροφῆς . τὸ μέντοι γε εἶδος οὐκ ἔστιν ἀναγκαῖον · οὔτε γὰρ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι ἀναγκαῖον xtu ἀνθρώπῳ τὸ ζῴῳ εἶναι . κατὰ γὰρ τὸ ζῷον ἔχει τὴν ὕπαρξιν · διὸ δεῖ τὸ ἀναγ - καῖον κεχωρισμένον εἶναι καὶ ἕτερον παρ’ αὐτό ὥσπερ ἡ ἀναπνοὴ ἑτέρα ἐστὶ παρὰ τὸ ζῷον , ὁμοίως δὲ καὶ ἡ τροφή . ἐπὶ τοίνυν τῶν συνθέτων τῷ ὄντι ἕτερόν ἐστι τὸ ἀναγκαῖον παρὰ τὴν ὕπαρξιν . οἷον ἔστι ζῷον λογικὸν θνητόν · οὐ κατὰ τὸ ὅλον ἐστὶ θνητὸν ] λογικὸν ἀλλ’ ἀπὸ μέρους , καὶ πάλιν οὐ κατὰ τὸ ὅλον ἐστὶ θνητὸν ἀλλ’ ἀπὸ μέρους · ὥστε καὶ θνη - τὸν · δύναται εἶναι καὶ λογικὸν κατ’ ἄλλο καὶ ἄλλο . οὐ δυνατὸν οὖν , ὡς εἴρηται , ἐπὶ τῶν συνθέτων πραγμάτων λέγειν ὅτι ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτῷ τὸ εἶναι ζῴῳ λογικῷ θνητῷ , ἐπειδὴ οὐχ ἕν ἐστιν , ὥστε καὶ τὸ ἀναγκαῖον ἔξωθεν προσγίνεται . ἐπὶ μέντοι γε τῶν ἁπλῶν , ἐπειδὴ οὐκ ἔστι τι ἔξωδεν αὐτῶν , κατὰ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν ὑπάρχει αὐτοῖς τὸ ἀναγκαῖον . διό φαμεν ὅτι ἐξ ἀνάγκης ἐστὶν ἁ θεὸς ἀγαθός · ἐν τούτῳ γάρ ἐστιν ἡ τοῦ θεοῦ οὐσία · οὔτε γὰρ ἔχει ἔξωθέν τι συμβεβηκὸς ὑπάρχον ἁπλοῦν , ἵνα ἐν ἐκείνῳ θεωρηθῇ τὸ ἀναγκαῖον . διὸ καὶ τοῖς ἄλλοις ἀναγκαίοις ἐντεῦθεν τὸ ἀναγκαῖον ἐπιπηγάζεται ἐκ τῆς πρώτης οὐσίας . ὅθεν καὶ ὁ Πλωτῖνος παγκάλως ἔλεγεν ὅτι δεῖ τὰς πολλὰς ἴλιγγας εἰς ἕν τι συνάγειν καὶ οὕτως νοεῖν τὸν θεόν , καὶ ἀντιλαμβάνεσθαι αὐτοῦ μύσαντας , ἐπειδὴ καὶ ὑπὲρ νοῦν ἐστι καὶ ἁπλοῦν καὶ πάντα παράγον . τὸ γοῦν συναίτιον ἀναγκαῖον τοῦτό ἐστιν , ὡς ὅταν εἴπωμεν ὅτι οὐ δυνατὸν εἶναι τὸ ζῷον ἄνευ ἀναπνοῆς . τὸ ὡς τέλος δέ , ἡνίκα φῶμεν ὅτι ἀναγκαῖόν ἐστι τὸ καθάρσιον διὰ τὴν ὑγίειαν καὶ τὸ φλεβότομον . τὸ βίαιον δὲ ἀναγκαῖον , ὅταν τις ἐπιθῇ τινι βίαν ποιῆσαι τόδε τὸ πρᾶγμα , ὥσπερ ὁ Εὐρυσθεὺς ἐπέταττε τῷ Ἡρακλεῖ . διό φησι κἀκεῖνος “ ἀναγκαίη γὰρ ἐπείγει ” . τῷ ὄντι γὰρ ὁ προστάττων ἀμεταποιήτως ἔχει · εἰ γὰρ μεταπεισθείη , οὐκέτι ἐστὶ βία . ἐπὶ τοίνυν τοῦ θείου οὐδὲν θεωρεῖται βίαιον ἐξ ἀνάγκης , ἐπειδὴ οὐδὲ ἔξωθεν ὑπάρχει τι αὐτῷ , ἀλλὰ συνουσίωται αὐτῷ τὸ ἀναγκαῖον . Ταῦτα εἰρηκὼς ἐφεξῆς λέγει περὶ τοῦ ἑνός , καί φησιν ὅτι ἓν λέγεται ἡ καθ’ αὑτὸ ἢ κατὰ συμβεβηκός . καὶ τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς τριχῶς λέγεται · ἕνα μὲν τρόπον ὅταν ἓν συμβεβηκὸς κατηγορήσωμεν οὐσίας , ὅταν εἴπω ὁ Κορίσκος μουσικός · δεύτερον δὲ τρόπον , ὅταν συμβεβηκὸς κατὰ συμβεβηκότος κατηγορήσωμεν , οἷον ὁ δίκαιος μουσικός . τρίτος δὲ τρόπος , ὅταν δύο συμβεβηκότα οὐσίας κατηγορήσωμεν · ὁ Κορίσκος δίκαιος μουσι - κός . πάλιν τὰ καθ’ αὑτὰ τὰ μὲν λέγεται εἶναι συνεχῆ τὰ δὲ οὔ , καὶ τὰ μὲν φύσει ὑπάρχουσι συνεχῆ τὰ δὲ τέχνῃ . οἷον τέχνῃ μὲν ὑπάρχουσι συνεχῆ , οἷον φάκελος τῷ δεσμῷ καὶ τὰ ξύλα τῇ κόλλῃ , οἷον ὥσπερ ἡ ναῦς μία λέγεται εἶναι τῇ συνεχείᾳ καὶ ἡ θύρα . κυρίως δὲ ἓν λέγεται τῇ συνεχείᾳ ἐπὶ τῆς φύσεως , ὅταν μὴ δυνατὸν ᾖ κινεῖσθαι τὸ μέρος χωρὶς τοῦ ἑτέρου , οἷον ἡ κνήμη οὐ λέγεται συνεχὴς τῷ μηρῷ , ἐπεὶ δυνατόν κατὰ τὸ γόνυ διαρθρώσεως συνέχειά τις φυλάττεται , ἐπειδὴ οὐ δυνατὸν τὸ μόριον ἄνευ τοῦ ὅλου κινηθῆναι , ἀλλὰ μίαν ποιοῦνται κίνησιν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀκινήτων , οἷον εἰ οἱ τοῖχοι οἴκου , εἰ γένοιτο ὅπερ ἀπείη ) σεισμὸς ἤ τι τοιοῦτον , οὐχ ὁμοίως φέρονται . λέγονται δὲ καὶ τῇ ὕλῃ , ἐπειδὴ μία ὕλη πᾶσιν ὑπέστρωται . λέγονται δὲ πάλιν ἓν ἡ γένει ἢ εἴδει ἢ ἀριθμῷ · κἀνταῦθα γὰρ ἀδιαίρετος γίνεται ἡ διαίρεσις · κατὰ γὰρ τὸ εἶναι ὤα οὐδὲν ἀλλήλων διαφέρομεν · πάλιν καὶ εἴδει ἐν κατὰ γὰρ τὸ ἀνθρώπινον εἶδος οὐδὲν ἀλλήλων διαφέρομεν ) ἢ ἀριθμῷ ἕν , ἐπειδὴ τοῦ ἀριθμοῦ χρεία ἐστὶ καὶ τοῦ αὐτοῦ τόπου καὶ τοῦ αὐτοῦ χρόνου , ἵνα ὡς οὐσίαν τις καὶ μόνην ἐκδέξηται τὸν Σωκράτη , καὶ μὴ ἔχοντα συμβεβη - κότα , οἷον ἀμείβοντα τόπον ἐκ τόπου ἢ ὑπὸ χρόνον τελοῦντα . πάλιν λέ - γονται οἱ γλυκεῖς οἶνοι ἓν εἶναι , καθὸ μία ἐστὶν ἡ αἰσθητὴ αὐτῶν δια - φορά · οἱ δὲ γλυκεῖς καὶ αὐστηροὶ οἶνοι διάφοροι , ἐπειδὴ ἔχουσιν αἰσθητὰς διαφοράς . * * * ἐπεὶ πάντα τὰ ὑγρὰ κοινωνοῦσιν ἀλλήλοις , καθὸ ὕδωρ πάντα πεποιωμένον , ὡς εἴρηται ἐν τοῖς Μετεώροις . καὶ πάλιν ἓν λέγεται κατὰ ἀναλογίαν · ὅπερ γάρ ἐστιν ἐν νηὶ τρόπις , τοῦτο ἐν ζῴῳ καρδία , καὶ ὅσα ἄλλα εἴρηται ἐν τῇ Φυσικῇ πραγματείᾳ . εἶτα πάλιν φησὶν ὅτι ἓν λέγεται τὸ ὑπόδημα , ὅταν μηδὲν αὐτῷ ἐλλείπῃ , ἀλλ’ ᾖ τέλειον καὶ ἐφαρμόζῃ τῷ ποδὶ καὶ μήτε προσθήκην τινὰ δέχηται μήτε ἀφαίρεσιν , ὥσπερ αὐτός φησιν ἐν τῇ Περὶ οὐρανοῦ περὶ κύκλου ὅτι τέλειος ὑπάρχει · οὔτε γὰρ προσθήκης ἀνέχεται οὔτε δὲ ἀφαιρέσεως . αὕτη γὰρ ἡ γραμμὴ τοῦ κύκλου τοῦ ἑνὸς οὔτε προσθήκην ἐπιδέχεται οὔτε ἔλλειψιν · τὸ τοιοῦτον δὲ τέλειον ὑπάρχει . ἀπὸ δὲ τῆς εὐθείας δυνατόν ἐστι καὶ ἀφαίρεσιν τοιήσασθαι f.216v καὶ προσθήκην · διὸ καὶ τὸ τρίγωνον δυνατόν ἐστι καὶ αὐξῆσαι καὶ μειῶσαι κἄ τὰ ἄλλα σχήματα τὰ εὐθύγραμμα , ἐπειδὴ ἐξ εὐθειῶν σύγκειται . τῶν γὰρ σχημάτων τὰ μὲν εὐθύγραμμα ὑπάρχουσι , τὰ δὲ περιφερό - γραμμα · p . 1014b16 Φύσις δὲ λέγεται ἕνα μὲν τρόπον . Καθ’ ἕνα μὲν τρόπον φύσις λέγεται ἡ γένεσις τῶν φυομένων , τουτέστιν ἡ ὁδὸς ἡ ἐπὶ γένεσιν , οἷον εἴ τις ἐπεκτείνας λέγοι τὸ ὒ στοιχεῖον φωνῆεν · εἰ μὲν γὰρ εἴποι τις ἔκφυσις , μακρόν ἐστι τὸ ὒ , εἰ δὲ φύσις , βραχύ . πάλιν κατ’ ἄλλον τρόπον λέγεται φύσις ἡ ὕλη , ἐξ οὗ γίνεται τὸ γινόμενον ἐνυπάρχοντος ἐν τῷ γίνεσθαι . ὁ μὲν γὰρ λέβης γίνεται ἐκ τοῦ χαλκοῦ καὶ ἐνυπάρχει ὁ χαλκὸς τῷ λέβητι . εἶτα λέγεται φύσις καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον τὸ προσεχὲς ὑπάρχον ἐν ἑκάστῳ τῶν φύσει ὄντων , καθὸ αὐτὸ ὑπάρχει , ἐπειδὴ ὁμοειδές ἐστι τὸ ποιητικὸν αἴτιον τῷ γινομένῳ ἐξ αὐτοῦ ( ἄνκνῆσαι * * * ποιητικὸν γὰρ αἴτιον καὶ αὐτή ἐστι . Ὅ λέγει τοῦτό ἐστιν ὅτι ταῦτα λέγεται φύεσθαι πρὸς ἄλληλα καὶ συμφύσθαι , τὰ μεταδιδόντα ἀλλήλοις ζωῆς τινος . οὕτω γὰρ λέγεται τὸ βρέφος συμφύεσθαι τῇ μητρί , εἴ γε τρέφεται ἐκ τῆς μητρός , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ φυτὸν ἐκ τῆς γῆς · καὶ αὐξάνονται δέ . τοῦτο οὖν φησιν ὅτι φύεσθαι δὲ λέγονται ὅσα αὔξησιν ἔχει δι’ ἑτέρου τῷ · ἅπτεσθαι καὶ συμπεφυκέναι ἢ προσπεφυκέναι , ὥσπερ τὰ ἔμβρυα . ἡ δὲ σύμφυσις διαφέρει τῆς ἁφῆς . ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς ἁφῆς οὐδέν ἐστιν ἕτερον παρὰ τὴν ἁφήν · ἐν δὲ τοῖς συμπεφυκόσιν ἐστὶν ἓν τὸ αὐτὸ ἐν ἀμφοῖν , ὅπερ ποιεῖ ἀντὶ τοῦ ἅπτεσθαι συμπεφυκέναι καὶ ἓν εἶναι , αὐτὴ ἡ κοινὴ ζωή . ἕν οὖν ὑπάρχει κατὰ τὸ συνεχὲς καὶ τὸ ποσόν , ἀλλὰ μὴ κατὰ τὸ ποιόν · διάφορα γὰρ τὰ εἴδη ὑπάρχει · ἄλλο γὰρ εἶδος φυτοῦ καὶ ἄλλο γῆς . εἶτά φησι πάλιν περὶ τοῦ ὑλικοῦ αἰτίου τοῦ πορρωτέρω · ἀνωτέρω γὰρ τὸ προσεχὲς ὑλικὸν αἴτιον ἔλεγε . φησὶν οὖν ὅτι φύσις λέγεται ἐξ οὗ πρώτου γίνεται τὰ φυσικὰ πράγματα , ἀρρυθμίστου οὔσης τῆς πρώτης ὕλης , φημὶ δὲ ἀνειδέου καὶ ἀμεταβλήτου ἐκ τῆς δυνάμεως τῆς αὑτοῦ · οἷον ἀνδριάντος καὶ τῶν χαλκῶν σκευῶν ἡ φύσις ὁ χαλκός ἐστιν ὡς ὑλικὸν αἴτιον ἡ φύσις , τῶν δὲ ξυλίνων ξύλον , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ἐκ τούτων γάρ ἐστι τῶν ἄλλων ἕκαστον διασωζομένης τῆς πρώτης ὕλης , εἴγε ὑπόκειται . διὰ ταῦτα γὰρ καὶ τὰ στοιχεῖα φύσιν προσηγόρευσαν οἱ λέγοντες αὐτὰ εἶναι ὑλικὰ αἴτια , οἱ μὲν πῦρ οἱ δὲ γῆν οἱ δὲ ἀέρα οἱ δὲ ὕδωρ , οἱ δὲ τὸ μεταξύ , οἱ δ’ ἔνια τούτων πῦρ καὶ γῆν . οἱ δὲ πάντα ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς . p . 1014b35 Ἔτι δὲ ἄλλον τρόπον λέγεται ἡ φύσις ἡ τῶν ὄντων φύσει οὐσία . Ὁ Ἀλέξανδρος οἴεται περὶ τοῦ συνθέτου λέγειν αὐτὸν ἐνταῦθα · ὅσον δὲ ἐκ τῶν λεγομένων ὑπ’ αὐτοῦ , περὶ τοῦ εἴδους λέγει . τί γάρ ; φησὶν ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον λέγεται φύσις ἡ οὐσία , τουτέστι τὸ εἶδος · τὸ γὰρ ἑκάστου εἶδος οὐσία αὐτοῦ ἐστιν . οἶον οἰ λέγοντες τὴν φύσιν εἶναι τὴν πρώτην σύνθεσιν , ὥσπερ καὶ ὁ Ἐμπεδοκλῆς · τὸ γὰρ εἶδος ἔλεγεν ἐπιγίνεσθαι ἐκ τῆς τῶν στοιχείων μίξεως , καὶ ἔλεγεν ὅτι ‘φύσις δὲ ἐπὶ τούτοις τοῖς στοιχείοις ὀνομάζεται τοῖς ἀνθρώποις.’ ὁ δ’ Ἀριστοτέλης ἀνατρέπει τὴν δόξαν ταύτην φάσκων οὕτως διὸ καὶ ὅσα φύσει ἐστίν ἢ γίνεται , ἤδη ὑπάρχοντος * * * ( τουτέστιν ἐκ τοῦ ὑλικοῦ αἰτίου ) οὔπω φαμὲν τὴν φύσιν ἔχειν , ἐὰν μὴ τὸ εἶδος ἀπολάβοι , ὡς ὄντος τοῦ εἴδους ἑτέρου παρὰ τὴν τῶν στοιχείων σύνθεσιν , καὶ ὅτι ἡ φύσις κατὰ τὸ εἶδος χαρακτηρίζεται , οὐ τὸ † περὶ θεοῦ ἀλλὰ τὸ ζῷον λογικὸν θνητόν . p . lOlynT ) Φύσει μὲν τὸ ἐξ ἀμφοτέρων τούτων ἐστί . Μεμαθήκαμεν καὶ ἐν τῇ Φυσικῇ ἀκροάσει ὅτι φύσις μὲν λέγεται ὑπ’ αὐτοῦ τὸ εἶδος , φύσει δὲ · τὸ σύνθετον · διό φησι φύσει μὲν οὖν τὸ ἐξ ἀμφοτέρων , οἷον τὰ ζῷα καὶ τὰ μόρια αὐτῶν . φησὶν οὖν ὅτι ἔστι φύσις καὶ ἡ πρώτη ὕλη , καὶ αὕτη διχῶς , ἢ ἡ πορρώτερον ἡ ἡ προσεχής πορρωτέρω μὲν τὸ ὕδωρ , εἰ τύχοι , προσεχὴς δὲ ὁ χαλκός ) , καὶ τὸ εἶδος καὶ ἡ οὐσία φύσις ἐστί . τοῦτο δέ ἐστι τὸ τέλος τῆς γενέσεως · τούτου γὰρ βούλεται τυχεῖν ἡ φύσις , τοῦ ποιῆσαι τέλειον ζῷον οἷον τὸ γεννῶν . ἐντεῦθεν γὰρ μεταφορικῶς καὶ πάσα οὐσία φύσις λέγεται διὰ ταῦτα , ἐπειδὴ ἡ οὐσία καὶ τὸ εἶδος φύσις τίς ἐστιν . ἐκ γοῦν τῶν λεχθέντων συνάγεται ὅτι ἡ πρώτη φύσις καὶ κυρίως λεγομένη ἐστὶν ἡ οὐσία τῶν ἐχόντων ἀρχὴν κινήσεως ἐν ἑαυτοῖς , καθὸ αὐτὰ ὑπάρχουσιν . ἡ γὰρ ὕλη κατὰ τοῦτο λέγεται φύσις , καθὸ δεκτική ἐστι τοὐ εἴδους , ὅπερ εἶδος κυρίως φύσις ὑπάρχει . ὁμοίως δὲ καὶ ἡ ὁδὸς ἡ ἐπὶ τὸ τέλος ἄγουσα φύσις ὑπάρχει . ἐνυπάρχουσά πως ἡ δυνάμει ἢ ἐντελεχείᾳ , δυνάμει μὲν τὸ ὑλικὸν αἴτιον , ἐντελεχείᾳ δὲ τὸ ποιητικόν . p . 1015a20 Ἀναγκαῖον λέγεται οὗ ἄνευ οὐκ ἐνδέχεται ζῆν . ἐντεῦθεν περὶ τοῦ ἀναγκαίου ἡμῖν διαλέγεται πληρώσας τὸν περὶ τῆς φύσεως λόγον , καί φησιν ὅτι ἀναγκαῖόν ἐστιν , οὗ ἄνευ ζῆν ἡμᾶς μὴ ἐνδέ - χεται , ὥσπερ τὸ ἀναπνεῖν καὶ ἡ τροφή · δυνατὸν γὰρ ζῆν ἡμᾶς οὔτε μὴ ἀναπνέοντας οὔτε μὴ τρεφομένους . καὶ ὧν ἄνευ τὸ ἀγαθὸν μὴ ἐνδέχεται εἶναι ἢ γενέσθαι , ἢ τὸ κακὸν ἀποβαλεῖν ἢ στερηθῆναι , οἷον τὸ πιεῖν τὸ φάρμακον ἀναγκαῖον διὰ τὴν ὑγείαν , καὶ τὸ πλεῦσαι εἰς Αἴγιναν διὰ τὸ χρηματίσασθαι . πάλιν ἀναγκαῖον λέγεται τὸ βίαιον καὶ ἡ βία · τοῦτο δέ ἐστι τὸ ἀναγκάζεσθαί τι παρὰ τὴν ὁρμὴν ποιεῖν καὶ τὴν προαίρεσιν . τὸ γὰρ βίαιον ἀναγκαῖον λέγει · διὸ καὶ λυπηρὸν τὸ βίαιον , ὥσπερ ἔλεγεν Εὔηνος ὁ σοφιστὴς ‘πᾶν γὰρ ἀναγκαῖον πρᾶγμα λυπηρὸν ὑπάρχει’ . καὶ ἡ βία ἀνάγκη ἐστίν , ὥσπερ καὶ Σοφοκλῆς ἔλεγεν ὅτι ‘βία με ἀναγκάζει ταῦτα ποιεῖν.’ καὶ δοκεῖ ἡ βία ἀμετάπειστος εἶναι , ἐπειδὴ ἐναντία ἐστὶ τῇ προαιρέσει · εἰ γὰρ μεταπεισθῶμεν , οὐκέτι ἐστὶ βία . ἔτι τὸ μὴ ἐνδεχ όμενον ἄλλως ἔχειν τοῦτό φαμεν ἀναγκαῖον , ὥσπερ ἑπὶ τοῦ θεοῦ εἰρήκαμεν ἐ.ν τῇ θεωρίᾳ · καὶ κατὰ τοῦτο τὸ ἀναγκαῖον καὶ τὰ ἄλλα λέγονταί πως ἀναγκαῖα , καθάπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ εἴρηται . τό τε γὰρ ἀναγκαῖον λέγεται ἢ ποιεῖν ἢ πάσχειν τότε , ὅταν μὴ ἐνδέχηται ἄλλως ἔχειν διὰ τὸ βιαζόμενον , ὡς ταύτην ἀνάγκην οὖσαν , δι’ ἣν μὴ ἐνδέχεται ἄλλως ἔχειν · ὥστε ἐκεῖθεν ἐφήκει τὸ ἀναγκαῖον καὶ τῷ κατὰ τὴν βίαν ἀναγκαίῳ . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν συναιτίων τοῦ ζῆν καὶ τοῦ ἀγαθοῦ · ὅταν μὴ ἐνδέχηται ἔνθα μὲν τὸ ἀγαθὸν ὅπου δὲ καὶ τὸ ζῆν καὶ τὸ εἶναι ἄνευ τινῶν , ταῦτα ἀναγκαῖα ὑπάρχουσι , καὶ ἡ αἰτία ἀνάγκη τίς ἐστιν αὕτη ἔξωθεν ὑπάρχουσα , ὥσπερ τὸ ἀναπνεῖν † καὶ ἡ ὑγίεια πρὸς τὸν κάμνοντα . p . 1015b6 Ἔτι ἡ ἀπόδειξις τῶν ἀναγκαίων . Καὶ ἐπὶ τῆς ἀποδείξεως τῆς ἀναγκαίας οὐκέτι ἐνδέχεται ἄλλως ἔχειν , <οῖον> τὴν σεληνιακὴν ἔκλειψιν , εἰ ἀποδέδεικται ἀπλῶς · τούτου δὲ αἴτια τὰ πρῶτα , τουτέστιν προτάσεις , εἰ ἀδύνατον ἄλλως ἔχειν ἐξ ὧν ὁ συλλογισμός . τῶν μὲν δὴ συμπερασμάτων ἕτερόν ἐστιν αἴτιον , τουτέστιν αἱ προτάσεις , τῷ εἶναι αὐτὰς ἀναγκαίας , τῶν δὲ προτάσεων οὐδέν ἐστιν ἕτερον αἴτιον , ἀλλὰ διὰ ταῦτα τὰ ἄλλα . ὥστε τὸ πρῶτον καὶ κυρίως ἀναγκαῖον τὸ ἁπλοῦν ἐστι , καθάπερ εἰρήκαμεν · τοῦτο γὰρ οὐκ ἐνδέχεται πλεοναχῶς ἔχειν , ὥστε οὐδὲ ἄλλως καὶ ἄλλως · εἰ γὰρ ἔχει ἄλλως καὶ ἄλλως , οὐκέτι λέγεται ἀπλοῦν . ὥστε ἐπειδὴ ἁπλᾶ ἐστι καὶ ἀίδια καὶ ἀκίνητα , οὐδέν ἐστιν ἐν ἐκείνοις βίαιον οὐδὲ παρὰ φύσιν , εἴ γε ἄφραστος ἁπλότης θεωρεῖται ἐν αὐτοῖς . πῶς δὲ τὸ βίαιον καὶ ποικίλον θεωρηθείη ἄν ἐν τῷ ἁπλῷ ; p . 1015b16 Ἕν λέγεται τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς τὸ δὲ καθ’ αὑτό . Πληρώσας τὸν περὶ τοῦ ἀναγκαίου λόγον ἐντεῦθεν λέγει περὶ τοῦ ἑνός , καί φησιν ὅτι τὸ ἓν ἢ κατὰ συμβεβηκὸς λέγεται ἢ καθ’ αὑτό · κατὰ συμ - βεβηκὸς μὲν οἷον Κορίσκος καὶ τὸ μουσικὸν ὅν ἐστι , καὶ οὐδὲν διαφέρει τὸ εἰπεῖν ὅτι τῷ Κορίσκῳ συμβέβηκε τὸ μουσικὸν καὶ τὸ ὁ Κορίσκος μουσικὸς καὶ τὸ μουσικὸς Κορίσκος · καὶ τὸ δεύτερον τὸ δίκαιον καὶ τὸ μουσικόν , τρίτον * * * καὶ δίκαιος Κορίσκος . ταῦτα γὰρ ἓν πάντα λέγονται , κατὰ συμβεβηκὸς μέντοι γε , τὸ μὲν δίκαιον καὶ μουσικόν , ἐπειδὴ μιᾷ οὐσίᾳ συμ - βέβηκε τῷ Κορίσκῳ , τὸ δὲ μουσικὸν καὶ Κορίσκος , ὅτι θάτερον τῶν μο - ρίων θατέρῳ συμβέβηκε κατὰ φύσιν ἡ παρὰ φύσιν . ὁμοίως δὲ τρόπον τινὰ καὶ ὁ μουσικὸς Κορίσκος τῷ Κορίσκῳ ἕν καλῶς δὲ προσέθηκε τρόπον τινά ) , ἐπειδὴ θάτερον τῶν μορίων θατέρῳ συμβέβηκε τῶν ἐν τῷ λόγῳ , οἷον τὸ μουσικὸν τῷ Κορίσκῳ , καὶ οὕτως κατηγορεῖται τὸ ὅλον τοῦτο τοῦ Κορίσκου · καὶ ὁ μουσικὸς Κορίσκος τῷ δικαίῳ Κορίσκῳ , ὅτι ἑκατέρου μέρος τῷ αὐτῷ συμβέβηκεν . ὡσαύτως δὲ κἂν ἐπὶ γένους καὶ ἐπὶ τῶν καθόλου τινὸς ὁνομάτων λέγηται τὸ συμβεβηκός , οἶον ὅτι ἄνθρωπος τὸ αὐτὸ καὶ μουσικὸς ἄνθρωπος · ἢ γὰρ ἐπειδὴ μιᾷ ὑπαρχούσῃ οὐσίᾳ συμβέβηκε τὸ μουσικόν , ἢ ὅτι ἄμφω καθ’ ἕκαστά τινι συμβέβηκεν , οἷον Κορίσκῳ . ἀλλ’ οὐ ἰὸν αὐτὸν τρόπον ἄμφω ὑπάρχουσιν , ἀλλὰ τὸ μὲν ἴσως ὡς γένος , καὶ ἓν τοῦτ’ ἐστὶν ὁ ἄνθρωπος , τὸ δὲ ὡς ἕξις ἢ πάθος τῆς οὐσίας , τουτέστιν τοῦ Κορίσκου . τοσαυταχῶς οὖν λέγεται τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ἕν . τῶν δὲ καθ’ αὑτὸ ἓν λεγο - μένων τὰ μὲν λέγονται κατὰ συνέχειαν ἕν , ὥσπερ ὁ φάκελλος διὰ τὸν δεσμὸν καὶ τὰ ξύλα καὶ ἡ κόλλα . ὁμοίως δὲ καὶ ἡ γραμμὴ καὶ ἡ εὐθεῖα καὶ ἡ ἡ κεκλασμένη μία λέγεται , ὥσπερ καὶ τῶν μερῶν ἕκαστον , σκέλος καὶ βραχίων . πάλιν δὲ αὖ τούτων μάλιστα λέγεται συνεχῆ τὰ φύσει τῶν τεχνητῶν . συνεχὲς δὲ κυρίως λέγεται , καθάπερ εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ , οὗτινος κίνη.σις μία ὑπάρχει καθ’ αὑτὸ καὶ μὴ οἷοντε ἄλλως . μία οὖν ἐστιν οὗ ἡ κίνησις ἀδιαίρετος , ἀδιαίρετος δὲ κατὰ τὸν χρόνον . καθ’ αὑτὸ δὲ ὑπάρχει συνεχῆ , ὅσα μὴ τῇ ἁφῇ μόνῃ ἔχουσι τὸ ὅν . εἰ γὰρ θείη τις ξύλα ἁπτόμενα ἀλλήλων , ταῦτα οὐχ ὑπάρχουσι συνεχῆ , οὔτε σῶμα οὔτε ἄλλο οὐδὲν τοιοῦτο συνεχές . τὰ δὴ κυρίως συνεχῆ ἓν λέγονται , κἄν ἔχωσι κάμψιν , καὶ ἔτι μᾶλλον τὰ μὴ ἔχοντα κάμψιν , οἷον καὶ μηρὸς σκέλους , ὅτι ἐνδέχεται μὴ μίαν εἶναι τὴν κίνησιν τοῦ σκέλους , καθάπερ εἴρηται . καὶ ἡ εὐθεῖα τὴς κεκαμμένης μᾶλλόν ἐστιν ἕν · τὴν γὰρ κεκαμμένην εὐθεῖαν καὶ ἔχουσαν γωνίαν καὶ μίαν φαμὲν καὶ οὑ μίαν , ὅτι ἐνδέχεται καὶ μὴ ἅμα τὴν κίνησιν αὐ τῆς εἶναι καὶ ἅμα , ὡς ἐπὶ τῶν φερομένων τῇδε κἀκεῖσε καὶ διὰ σκολιότητα τόπου ἅμα · τῆς δὲ εὐθείας ἡ κίνησις ἀεὶ ἅμα ἐστί , καὶ οὐδενὸς μορίου ἔχοντος μέγεδος θος τὸ μὲν ἠρεμεῖ τὸ δὲ κινεῖται , ὥσπερ ἐπὶ τῆς κεκαμμένης εὐθείας . ἔτι δὲ πάλιν λέγεται ἓν τὸ κατὰ τὸ ὑποκείμενον καὶ τὴν ὕλην καὶ ἀδιαί - ρετον κατὰ τὸ εἶδος καὶ ἀδιάφορον . διό φησιν ἀδιάφορα δέ ἐστιν , ὧν ἀδιαίρετον τὸ εἶδος κατὰ τὴν αἴσθησιν , ὥσπερ ἐπὶ τῶν γλυκέων οἴνων · εἷς γὰρ λέγονται , ἐπειδὴ οὐκ ἔχουσιν αἰσθητὴν διαφοράν · πρὸς μέντοι τὴν αὐστηρότητα γίνεταί τις αἰσθητὴ διαφορά . τὸ δὲ ὑποκείμενον ἢ προσεχές ἐστιν ἢ πόρρω · καὶ γὰρ οἶνος εἷς λέγεται , καθὸ πᾶς ὕδωρ , καὶ οἱ χυμοὶ πάντες λέγονται ἓν εἶναι , οἷον ἔλαιον οἶνος καὶ τὰ τηκτά , ὅτι πάντως τὸ ἔσχατον ὑποκείμενόν ἐστι τὸ ὕδωρ . λέγεται δὲ ἓν καὶ ὧν τὸ γένος ἕν , ὥσπερ κατὰ τὸ ζῷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος καὶ βοῦς καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα · διαφέρουσι δὲ ἀλλήλων κατὰ τὰς ἀντικειμένας διαφοράς , ὥσπερ καὶ τὰ κοινωνοῦντα κατὰ τὴν ὕλην . ταῦτα οὖν ποτὲ μὲν κατὰ τὸ προσεχὲς γένος ἔχουσι τὸ ἕν , ποτὲ δὲ κατὰ τὸ πόρρω , ὥσπερ τὸ τρίγωνον τὸ ἰσοσκελὲς καὶ τὸ σκαληνὸν διαφέρουσιν ἀλλήλων κατὰ τὸ προσεχὲς γένος , κατὰ δὲ τὸ πόρρω κοινωνοῦσιν · ἄλλο γὰρ ἔχει σχῆμα τὸ ἰσοσκελὲς καὶ ἄλλο τὸ σκαληνόν . διὰ τοῦτο οὖν φησιν ὅτι ποτὲ μὲν κατὰ τὸ ἄνω γένος λέγεται τὸ αὐτό , ἄν ᾖ τελευταῖα τοῦ γένους εἴδη τὰ ἀνωτέρω τούτων , οῖον τὸ ἰσοσκελὲς καὶ τὸ ἰσόπλευρον ταὐτὸν καὶ ἓν σχῆμα , ὅτι ἄμφω τρίγωνα , τρίγωνα δ’ οὐ ταὐτά · διαφέρουσι γὰρ κατὰ τὸ σχῆμα . πάλιν ἓν λέγονται τὰ κοινωνοῦντα ἀλλήλοις κατὰ τὸν ὁρισμόν , ὥσπερ οἱ ἄνθρωποι τῷ εἴδει ἕν , ὅτι ἀδιαίρετός ἐστιν ὁ τούτων λόγος . ὁ μέντοι γε προφορικὸς οὐκ εστιν ἀδιαίρετος · διαιρεῖται γὰρ εἰς μακρὰν καὶ βραχεῖαν συλλαβήν , ὡς τοῦ πο - σοῦ ὑπάρχον . καὶ τὸ αὐξάνον γὰρ καὶ τὸ φθῖνον ἕν ἐστιν , ἐπειδὴ καὶ ὁ αὐτὸς λόγος ἐστίν , ὥσπερ τοῦ ἐπιπέδου τοῦ μεγάλου καὶ τοῦ μικροῦ . πάλιν δὲ ἕν λέγεται ὧν ἡ νόησίς ἐστιν ἀδιαίρετος , ἥτις νοεῖ τὴν οὐσίαν αὐτὴν καθ’ αὑτήν , μὴ προσχρωμένη συμβεβηκότι . ἔστιν οὖν τὸ τοιοῦτον ἓν τῷ ἀριθμῷ , ἅτινα ἡ νόησις οὐ χωρίζει οὔτε χρόνῳ οὔτε τόπῳ αὐτὰς τὰς οὐ - σίας ἐπισκοποῦσα . καθὸ δὲ μὴ ἔχουσι διαίρεσιν , κατὰ τοῦτο ἓν λέγονται · οἷον εἰ καθὸ ἄνθρωπός ἐστι , μὴ ἔχει διαίρεσιν , κατὰ τοῦτο λέγεται , εἰ δὲ καθὸ ζῷον , ὡς ζῷον ἢ ὡς μέγεθος . p . 1016b6 Td μὲν οὖν πλεῖστα ἓν λέγεται τῷ ἕτερόν τιὴ ποιεῖν ἢ πάσχειν . Τὰ πλεῖστα ἓν λέγονται τῷ ἕτερόν τι ποιεῖν ἢ πάσχειν οὕτως γάρ f.220r φαμεν τὴν πάπυρον καὶ τὴν δρῦν καὶ τὴν δάφνην ἕν τι εἶναι , ἐπειδὴ ἅμα πάντα ἓν πῦρ ποιοῦσιν καὶ ὁμοίως καίουσι , καὶ ὁμοίως ἔχουσι τόδε τὸ πρᾶγμα ) , ἢ διὰ τὸ ὁμοίως πάσχειν ἢ πρός τι εἶναι τὰ δὲ πρώτως λεγόμενα ἕν ὧν ἡ οὐσία μία . μία δὲ ἢ συνεχείᾳ ἢ εἴδει ἢ λόγῳ · λόγῳ · καὶ γὰρ ταῦτα ἀριθμοῦνται ὡς πλείονα , ἢ τὰ μὴ συνεχῆ , ἢ ὧν μὴ ἓν τὸ εἶδος , ἢ ὦν ὁ λόγος μὴ εἶς . p . 1016b11 ἐπεὶ δὲ ἔστι μὲν ὡς ὁτιοῦν ἓν συνεχείᾳ φαμὲν εἶναι . Ὁ Ἀλέξανδρός φησι θέλειν τὸ ‘ἔτι δέ’ , ἐπειδὴ οὐδαμοῦ ἀνταποδίδωσιν ὑποκατιών . δύναται δὲ εἶναι ] ἀνταπόδοσις τὸ ἀρχὴ εἶναι , ‘ἐπειδὴ ἔστιν , ἀρχὴ ’ ὃ οὖν λέγει , τοιοῦτόν ἐστιν · ἐπειδὴ πολλάκις φαμὲν ἓν εἶναι , ἂν ᾖ ποσὸν καὶ συνεχές , ἔστι δὲ ὅτε οὐ λέγομεν , ἐὰν μή τι ὅλον ὑπάρχῃ , τοῦτο δὲ ἄν μὴ τὸ εἶδος ἓν ἔχῃ , οἷον οὐκ ἄν εἴποιμεν ἓν εἶναι τὸ ὑπόδημα , ἐὰν θεασώμεθα ὁπωσοῦν τὰ μέρη αὐτοῦ συγκείμενα , εἰ μὴ οὕτως ὥστε εἶναι ὑπόδημα καὶ ἐφαρμόττειν τῷ ποδί · διὸ καὶ ὁ κύκλος λέγεται εἷς , ἐπειδὴ αὕτη μάλιστα τῶν γραμμῶν οὔτε ἀφαίρεσιν οὔτε προσθήκην ἀνέχεται . τὸ δὲ ἕν εἶναι ἀρχή τινί ἐστιν ἀριθμοῦ καὶ τοῦ εἶναι · τὸ γὰρ πρῶτον μέτρον ἀρχή · ᾧ γὰρ πρώτῳ γνωρίζομεν , τοῦτο πρῶτον μέτρον ἑκάστου γένους . ἀρχὴ οὖν τοῦ γνωστοῦ περὶ ἕκαστον τὸ ἕν , οὐ τὸ αὐτὸ δὲ ἐν πᾶσι τοῖς γένεσι τὸ ἕν · ἔνθα μὲν γὰρ δίεσίς ἐστιν , ὥσπερ ἐπὶ τῶν μελῶν , ἔνθα δὲ φωνῆεν ἢ ἄφωνον , βάρους δὲ ἕτερον καὶ κινήσεως ἄλλο . πανταχοῦ γὰρ τὸ ἓν ἀδιαίρετον ὑπάρχει ἢ τῷ ποσῷ , ἡνίκα ἐστὶ συνεχές , ἢ τῷ εἴδει . τὸ μὲν οὖν κατὰ τὸ ποσὸν ἀδιαίρετον , καθό ἐστι ποσόν , ἡ μονὰς ὑπάρχει , τὸ δὲ πάντῃ θέσιν ἔχον στιγμή , τὸ δὲ μοναχῇ γραμμή , τὸ δὲ διχῇ ἐπί . πέδον , τὸ δὲ τριχῇ στερεόν p . 1016b31 ἔτι δὲ τὰ μὲν κατ’ ἀριθμόν ἐστιν ἕν . Πάλιν τὰ αὐτὰ ἀναλαμβάνει καί φησιν ὅτι τὰ μὲν ἓν λέγονται τῷ ἀριθμῷ , τὰ δὲ κατ’ εἶδος , τὰ δὲ τῷ γένει , τὰ δὲ κατὰ ἀναλογίαν . καὶ ἀριθμῷ μὲν ἕν λέγεται εἶναι ὧν ἡ ὕλη μία , εἴδει δὲ ὧν ο λόγος εἷς ὑπάρχει , γένει δὲ ὧν τὸ αὐτὸ σχῆμα τῶν κατηγοριῶν ( κοινῶς γὰρ κατηγορεῖται ἵππου καὶ ἀνθρώπου τὸ ζῷον , ὡς ἓν ταῦτα ὑπάρχει τῷ γένει ) , κατὰ ἀναλογίαν δὲ ὡς τρόπις πλοίου , οὕτως ζῴου καρδία ἀρχὴ ὑπάρχει . ἀεὶ δὲ τὰ ὕστερα τοῖς ἔμπροσθεν ἀκολουθεῖ , οἷον ὅσα ἀριθμῷ ἓν ὑπάρχει , καὶ εἴδει εἰσὶν ἕν · ὅσα δὲ εἴδει εἰσίν , οὐ πάντα ἀριθμῷ ἕν . ἀλλὰ γένει ἕν , ὅσαπερ καὶ εἴδει · οὐχ ὅσα δὲ γένει , πάντως καὶ εἴδει · ὁ γὰρ ἄνθρωπος καὶ ὁ ἵππος ἓν λέγεται τῷ γένει , εἴδει δὲ οὐχ ὑπάρχουσιν ἕν . ὅσα δὲ ἓν ἀναλογίᾳ , οὐ πάντα γένει · ἓν γάρ ἐστι κατ’ ἀναλογίαν τρόπις καὶ καρδία , οὐκ ἤδη δὲ καὶ γένει ἓν ὑπάρχουσι . φανερὸν οὖν ὅτι πολλὰ ἀντίκειται τῷ ἑνί . ὁσαχῶς οὖν τὸ ἕν , τοσαυταχῶς καὶ τὰ πολλὰ λεχθήσεται · τὰ μὲν γὰρ τῷ μὴ συνεχῆ εἶναι , τὰ δὲ τῷ διαιρετὴν ἔχειν τὴν ὕλην κατὰ τὸ εἶδος ἢ τὴν πρώτην ἢ τὴν πόρρω , τάδε τῷ ἔχειν λόγους πλείους ἀντὶ τοῦ ἑνός . p . 1017a7 Τὸ ὂν λέγεται τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκός , τὸ δὲ καθ’ αὐτὸ . εἰπὼν περὶ τοῦ ἑνὸς ὅτι λέγεται κατὰ συμβεβηκὸς καὶ καθ’ αὑτό , καὶ κατὰ συμβεβηκὸς μὲν τριχῶς , ἢ ὅταν τὸ συμβεβηκὸς κατηγορῆται τοῦ ὑποκειμένου , ἢ ὅταν συμβεβηκὸς συμβεβηκότος , ἢ ὅταν παρὰ φύσιν γίνηται ἡ κατηγορία τῆς οὐσίας κατηγορουμένης τοῦ συμβεβηκότος , ἐντεῦθέν φησι καὶ περὶ τοῦ ὄντος , καὶ λέγει ὅτι καὶ τὸ ὂν λέγεται καθ’ αὑτὸ ἢ κατὰ συμβεβηκός . καὶ κατὰ συμβεβηκὸς μὲν τριχῶς λέγεται , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς εἰρήκαμεν , ἡνίκα ἢ τὸ συμβεβηκὸς κατηγορεῖται τοὺ ὑποκειμένου ἢ συμβεβηκὸς συμβεβηκότος ἢ οὐσία συμβεβηκότος , οἷον ὁ Σωκράτης μου - σικός ἐστι , τὸ δίκαιον μουσικόν ἐστι , τὸ μουσικὸν Σωκράτης ἐστί . πάλιν δὲ λέγεται τὸ ὂν καθ’ αὑτὸ καὶ ὁσαχῶς λέγονται αἱ κατηγορίαι , ἐπειδὴ ἐν ταῖς δέκα κατηγορίαις θεωρεῖται τὸ ὅν · ὄντα γὰρ ὑπάρχουσι αἰ δέκα κατηγορίαι , ὥστε τὸ καθ’ αὑτὸ ὂν ἐν ταῖς δέκα κατηγορίαις ὑπάρχει πάλιν . ἐπειδὴ τῶν συμπερασμάτων τὰ μὲν ἀληθῆ ὑπάρχουσι , τὰ δὲ ψευδῆ τὸ · ὃν ἐν τοῖς ἀληθέσι θεωρεῖται , εἴ γε τὴν ὕπαρξιν τῶν πραγμάτων δηλοῖ · οἷον ὁ ἄνθρωπος ζῷον , τὸ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . καὶ ἢ δυνάμει ἢ ἐνεργείᾳ . ἰστέον οὖν ὅτι περὶ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς διαλέγεται ἡμῖν ὁ φιλόσοφος ἐν τῷ Ε στοιχείῳ πολυπραγμονῶν αὐτὰ καὶ πολυειδῶς ἐξετάζων . περὶ δὲ τῶν καθ’ αὑτὸ ἐν τῷ Z στοιχείῳ , περὶ δὲ τῶν δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ ἐν τῷ Θ . καί φησιν ἐν ἐκείνοις ὅτι κυρίως δυνάμει ὑπάρχουσι τὰ προσεχῆ , οἷον τὸ σπέρμα οὐ λέγεται δυνάμει γραμματικός , ἀλλὰ μᾶλλον ἔμβρυον , καὶ πάλιν ὁ λίθος λέγεται μὲν ἐνεργείᾳ λίθος , δυνάμει δέ , εἰ τύχοι , Ἑρμῆς . Εῖτα οὕτω περὶ τοῦ ὄντος διαλεχθεὶς ἐφεξῆς διαλέγεται ἡμῖν καὶ περὶ τῆς οὐσίας , καί φησιν ὅτι τετραχῇ λέγεται ἡ οὐσία , οἷον πάντα τὰ ἁπλᾶ σώματα , οἷον πῦρ ὕδωρ γῆ ἀὴρ καὶ τὰ ἐκ τούτων συνεστῶτα ζῷά τε καὶ δαίμονες · ὥστε καὶ τοῖς δαίμοσι σῶμα ἀφορίζει ὁ Ἀριστοτέλης . πάλιν λέ - γεται οὐσία τὸ αἴτιον τοῦ ὑπάρχειν τὰ σώματα , εἴτε φύσις τοῦτο εἴη εἴτε ψυχὴ τὸ πρῶτον συνεκτικὸν τῶν σωμάτων εἴτε ἕτερόν τι . πάλιν λέγεται οὐσία τὸ κατὰ τὸ εἶδος καὶ τὴν μορφήν . οὐ γὰρ δυνατὸν εἶναι ἄνευ ἐπιπέδου σῶμα , τουτέστι ἐπιφανείας , ἤγουν ἄνευ γραμμῆς . πάλιν λέγεται εἶναι οὐσία ὁ ἑκάστου ὁρισμός . τὰ δὲ τέσσαρα σημαινόμενα εἰς δύο ἀνα - φέρονται , εἴς τε τὸ ὑποκείμενον καὶ εἰς τὸ εἶδος , ὅπερ ἐστὶ χωριστὸν ἢ τῇ ἐπινοίᾳ , ὡς τὸ ἐπίπεδον , ἢ κατ’ ἐνέργειαν , ὡς ἡ ψυχή . Πάλιν λέγει ἡμῖν καὶ περὶ τοῦ ταὐτοῦ ὅτι τὸ ταὐτὸν ἢ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει ἢ καθ’ αὑτό , καὶ ὁσαχῶς λέγεται τὸ ἓν καὶ τὸ ὄν , τοσαυ - ταχῶς καὶ τὸ ταὐτόν . ἐφεξῆς λέγει ἡμῖν καὶ περὶ τῶν ἑτέρων ὅτι τὰ ἕτερα πάντῃ διεστήκασιν ἀλλήλων , ὥσπερ λίθος καὶ ἄνθρωπος . ἐπὶ τούτων δὲ οὐ πάντων ἑτερότης θεωρεῖται , ἀλλ’ ἔχουσί τι καὶ κοινόν , ὥσπερ ἵππος καὶ ἄνθρωπος · κοινωνοῦσι γὰρ κατὰ τὸ ζῷον . ἐπὶ τούτοις λέγει ἡμῖν καὶ περὶ ὁμοίων καὶ ἀνομοίων καὶ ἀντικειμένων · τὴν δὲ λεπτουργίαν τὴν περὶ τούτων ἐν τῷ ῥητῷ λέξομεν . p . 1017a7 Τὸ ὂν λέγεται τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκός , τὸ δὲ καθ Τὸ ὂν λέγεται καὶ κατὰ συμβεβηκὸς καὶ καθ’ αὑτό , κατὰ συμβεβηκὸς μέν , οἷον τὸ δίκαιον μουσικὸν εἶναί φαμεν ἰδοὺ ἐνταῦθα συμβεαἱ βηκὸς κατηγόρησα συμβεβηκότος ) , καὶ τὸν ἄνθρωπον μουσικόν , τὴν κατὰ φύσιν κατηγορίαν , καὶ τὸν μουσικὸν ἄνθρωπον , τὴν παρὰ φύσιν κατηγορίαν , παραπλησίως λέγοντες ὥσπερ τὸν μουσικὸν οἰκο - δομεῖν , ἐπειδὴ συμβέβηκε τῷ οἰκοδόμῳ μουσικῷ εἶναι ἤτω μουσικῷ οἰκοδόμῳ · τὸ γὰρ τόδε εἶναι τόδε τὸ πρᾶγμα δηλοῖ τὸ συμβεβηκέναι τῷδε τόδε , τουτέστι τῷ μουσικῷ τὸ οἰκοδομεῖν . οὕτως οὖν καὶ ἐπὶ τῶν εἰρημένων , τὸν ἄνθρωπον ὅταν μουσικὸν λέγωμεν καὶ τὸν μουσικὸν ἄνθρωπον , ἢ τὸν λευκὸν μουσικὸν ἢ τοῦτον λευκόν , τὸ μὲν ὅτι ἄμφω τῷ αὐτῷ συμβεβήκασι , καὶ τὸ μουσικὸν καὶ τὸ λευκὸν τῷ ἀνθρώπῳ , τὸ δ’ ὅτι τῷ ὄντι συμβέβηκεν συμβέβηκεν ( ὂν γὰρ ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ) , τὸ δὲ μουσικὸν ἄνθρωπος τὴν παρὰ φύσιν κατηγορίαν , ὅτι τούτῳ τῷ ἀνθρώπῳ κατὰ φύσιν συμβέβηκε τὸ μουσικόν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ στερητικοῦ · διό φησιν οὕτω δὲ λέγεται καὶ τὸ μὴ λευκὸν εἶναι , ὅτι ᾧτινι συμ - βέβηκεν , ἐκεῖνό ἐστιν . ὥστε τὰ κατὰ συμβεβηκὸς λεγόμενα οὕτως λέγονται , ἢ ἐπειδὴ τῷ αὐτῷ ὄντι ἀμφότερα ὑπάρχουσι τὰ συμβεβηκότα , ὡς εἴρηται , ἢ ὄντι ἐκείνῳ ὑπάρχουσιν , ἵνα εἴποι τὴν κατὰ φύσιν κατηγορίαν , ἢ ὅτι αὐτό ἐστιν ὡς ὑπάρχον , οὗ αὐτὸ κατηγορεῖται , ἵνα εἴποι τὴν παρὰ φύσιν κατηγορίαν . p . 1017a22 Καθ’ αὑτὸ δὲ εἶναι λέγεται . εἴπων περὶ τοῦ συμβεβηκότος τοὺ ἐπὶ τοῦ ὄντος , ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ καθ’ καί φησιν ὅτι καθ’ αὑτὸ εἶναι λέγεται ὅσαπερ ση - μαίνει τὸ σχῆμα τῆς κατηγορίας · ὁσαχῶς γὰρ λέγονται αἱ κατηγορίαι , τοσαυταχῶς τὸ ὂν ὑπάρχει . ἐπεὶ οὖν τῶν κατηγοριῶν ἡ μέν ἐστιν οὐσία καὶ σημαίνει οὐσίαν , ἡ δὲ ποσόν , ποιόν , πρός τι , ποιεῖν , πάσχειν , ποῦ , ποτέ , ἑκάστῃ τούτων τῶν κατηγοριῶν τὸ εἶναι τὸ αὐτὸ δηλοῖ , εἴ γε πᾶσαι αἱ κατηγορίαι ὄντα ὑπάρχουσιν . εἶτα ἵνα μήτις εἴποι πρὸς αὐτὸν ὅτι οὐ πάντα ὄντα ἐστί , φησὶν ὅτι οὐδὲν γὰρ διαφέρει τὸ ἄνθρωπος ὑγιαίνων ἐστὶν ἢ τὸ ἄνθρωπος ὑγιαίνει , ἢ τὸ ἄνθρωπος βαδίζων ἐστὶν ἢ βαδίζει · ὥστε ὄντα πάντα ὑπάρχουσιν . ἔτι τὸ † ὂν ὅπερ δηλοῖ , τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς ὑπάρχει , τὸ δὲ μὴ εἶναι ὅτι οὐκ ἀληθὲς ἀλλὰ ψεῦδος . ὁμοίως ἐπὶ καταφάσεως καὶ ἀποφάσεως , οἷον ὅτι ἔστι Σωκράτης μουσικὸς ἀληθὲς τοῦτο διό φησι καὶ ὄν ἐστι ) , τὸ δὲ λέγειν ὅτι οὐκ ἔστιν ἡ διάμετρος ἀσύμμετρος ψεῦδος . ἐπὶ τούτοις σημαίνει τὸ ὂν τὸ μὲν δυνάμει τὸ δὲ εντελεχείᾳ · ἔνια γὰρ τῶν ἀντιγράφων τὸ δυνάμει ἔχουσιν , ἄλλα δὲ τὸ ῥητόν , ὥσπερ καὶ · τὰ ἐνταῦθα . τὸ αὐτὸ δὲ δηλοῖ · ῥητὸν γάρ ἐστι τὸ δυνάμενον λέγεσθαι . ὁρᾶν γὰρ λέγομεν καὶ τὸ σκυλάκιον τὸ δυνάμενον ὁρᾶν καὶ τὸν ἤδη κατ’ ἐνέρ - γειαν ὁρῶντα · ὁμοίως δὲ καὶ <ἐπίστασθαι> τὸν δυνάμενον χρῆσθαι τῇ ἐπι - στήμῃ καὶ τὸν χρώμενον κατὰ τὸ δεύτερον ἐνεργείᾳ , καὶ τὸ ἠρεμοῦν κατὰ τὸ πρῶτον ἐνεργεία , ᾧ ἤδη ὑπάρχει ἠρεμία , καὶ τὸ δυνάμενον ἠρεμεῖν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν οὐσιῶν · καὶ γὰρ Ἑρμῆν εἶναί φαμεν ἐν f.222v τῷ λίθῳ δυνάμει , ἐνεργείᾳ δὲ λίθον εἶναι , καὶ τὸ ἥμισυ τῆς γραμμῆς δυνάμει τελείαν γραμμήν , καὶ σῖτον δυνάμει ἁδρὸν τὸν μήπω αὐξηθέντα . πότε δὲ δεῖ ἡμᾶς φέρειν τὸ τῆς δυνάμεως ὄνομα καὶ πότε οὐ δεῖ , ἐν ἄλλοις διώρισται · λέγει γὰρ τοῦτο ἐν τῷ Θ τῆς παρούσης πραγματείας . p . 1017b10 οὐσία λέγεται τά τε ἁπλᾶ σώματα . Πολλαχῶς λέγεται ἡ οὐσία . λέγεται γὰρ οὐσία καὶ τὰ ἀπλᾶ σώματα , οἶον γῆ πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα , καὶ τὰ ἐκ τούτων συνεστῶτα ζῷά τε καὶ δαιμόνια καὶ τὰ μόρια τούτων · τὰ γὰρ μέρη τῶν οὐσιῶν οὐσίαι ὑπάρχουσιν . ἅπαντα δὲ ταῦτα λέγονται οὐσίαι , ἐπειδὴ οὐ καθ’ ὑπο - κειμένου λέγονται , καθάπερ εἴρηται ἡμῖν ἐν Κατηγορίαις , ἀλλὰ κατὰ τούτων τὰ ἄλλα ὡς αὐθυποστάτων · τοιοῦτον δὲ ἡ οὐσία ὑπάρχει . ἄλλον δὲ τρόπον λέγεται οὐσία ὅπερ αἴτιόν ἐστι τῆς τῶν σωμάτων συστάσεως τε καὶ ὑποστάσεως , ἐν αὐτοῖς ὑπάρχον , ὅσα μὴ καθ’ ὑποκειμένου λέγεται , ὥσπερ τὸ εἶδος , οἷον αἱ ψυχαὶ τῶν ζῴων · αὗται γὰρ ζῳοποιοῦσι καὶ συνιστῶσι τὰ σώματα . πάλιν τρίτον λέγεται οὐσία τὰ μόρια τὰ ἐνυπάρχοντα ἐν τοῖς σώμασι καὶ ὁρίζοντα αὐτά λέγει δὲ τὸ εἶδος τὸ κατὰ τὴν μορφὴν τὸ † περὶ θεόν ) , ὧν ἀναιρουμένων ἀναιρεῖραι τὸ ὅλον . εἰ γάρ τις ἀνέλοι τὸ έπιπεδον , ἀναιρεῖται καὶ τὸ σῶμα , ἤγουν τὴν γραμμήν · οὐ γὰρ δυνατὸν εἶναι σῶμα ἄνευ ἐπιφανείας ἢ γραμμῆς , ὥσπερ καὶ τοῖς Πυθαγορείοις δοκεῖ εἶναι τοιοῦτος τρόπος , ὡς ἡμεῖς μεμαθήκαμεν . οὗτοι γὰρ τοὺς ἀριθμοὺς οὐσίας ὑπετίθεντο ὡς μετρητικούς , φασί , τῶν σωμάτων . τέταρτον σημαινόμενον τῆς οὐσίας · ὁ ὁρισμὸς ἑκάστου , οἷον τὸ ζῷον λογικὸν θνητόν . οἱ τοίνυν τέσσαρες τρόποι , καθ’ οὓς λέγεται ἡ οὐσία , εἰς δύο συνάγονται · διό φησι συμβαίνει δὲ κατὰ δύο τρόπους τὴν οὐσίαν λέγεσθαι , τό τε ὑποκείμενον ἔσχατον , ὅ μηκέτι κατ’ ἄλλου λέγεται * * εἶὸος , ὅπερ f.223r ἐστὶ χωριστὸν κατ’ ἐνέργειαν , ὥσπερ ἡ λογικὴ ψυχή , ἢ κατ’ ἐπίνοιαν , ὥσπερ ἡ φύσις . ἢ μᾶλλον λέγει περὶ τοῦ κατὰ μορφὴν εἴδους . p . 1017b27 Ταὐτὰ δὲ λέγεται τὰ μὲν κατὰ συμβεβηκός . Πληρώσας τὸν περὶ τῆς οὐσίας λόγον , ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τῶν ταὐτῶν ποῖα ὑπάρχουσι , καί φησιν ὅτι ταὐτὰ λέγονται τὰ μὲν κατὰ συμβεβηκός , οἷον τὸ λευκὸν καὶ τὸ μουσικὸν ταὐτὰ λέγονται , ἐπειδὴ ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ πράγματι συμβεβήκασι , τουτέστι τῷ Σωκράτει ἢ ἄλλῳ τινὶ τοιούτῳ . πάλιν ταὐτὰ λέγονται καὶ ἄνθρωπος καὶ μουσικός , ἐπειδὴ θάτερον θατέρῳ συμβέβηκε , τουτέστι τῷ ἀνθρώπῳ τὸ μουσικόν . καὶ τὰ τοιαῦτα φύσει τῆς ταὐτότητος μετέχουσιν , ἤγουν x003E ;; εἶναι · τὸ δὲ μουσικὸν λέγεται ἄν . θρωπος παρὰ φύσιν ποιούντων ἡμῶν τὴν κατηγορίαν , ἐπειδὴ καὶ κατὰ φύσιν ἔστι , καὶ τῷ ἀνθρώπῳ συμβέβηκε τὸ μουσικόν . ἑκατέρῳ δὲ τούτῳ , τῷ ἀνθρώπῳ μουσικῷ τὸ μουσικόν , καὶ τούτων ἑκάτερον ἐκείνῳ · καὶ γὰρ τῷ ἀνθρώπῳ τῷ μουσικῷ καὶ τὸ ἄνθρωπος καὶ τὸ μουσικὸν τὸ αὐτὸ λέγεται , καὶ τούτοις ἐκεῖνο , τουτέστι τὸ ἄνθρωπος μουσικὸς τῷ ἀνθρώπῳ x003E ; μουσικῷ . ταῦτα δὲ πάντα καθόλου οὐ λέγονται · οὔτε γὰρ ἀληθές ἐστιν εἰπεῖν ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ταὐτὸ καὶ μουσικόν · οὐ γὰρ πᾶς ἄνθρωπος μουσικός ἐστι · τὰ γὰρ καθόλου καθ’ αὑτὸ ὑπάρχουσι , ταῦτα δὲ συμβεβηκότα ὑπάρχουσι · διό φησι τὰ συμβε - βηκότα οὐ καθ’ αὑτὰ ἀλλ’ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα καλῶς λέγεται · τὰ αὐτὰ γὰρ δοκεῖ εἶναι Σωκράτης καὶ Σωκράτης μουσικός · τὸ γὰρ Σωκράτης τῶν καθ’ ἕκαστά ἐστι καὶ οὐ φέρεται ἐπὶ πολλῶν · διὸ οὐ πᾶς Σωκράτης λέγεται , ὥσπερ πὰς ἄνθρωπος . καὶ τὰ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς οὕτως λέγονται , τὰ δὲ καθ’ αὑτά , ὥσπερ καὶ ἕν · καὶ γὰρ ὧν ἡ ὕλη μία ἐστί , λέγονται ταὐτὰ εἶναι καθ’ αὑτά , ὥσπερ Σωκράτης καὶ Ἀλκιβιάδης , καὶ τὰ ξύλινα σκεύη ἤγουν τὰ χαλκᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἢ τὰ χρυσᾶ , καὶ μὴ ἄλλο καὶ ἄλλο . ὧν οὖν , φησίν , ἡ ὅλη μία ἐστὶν ἢ εἴδει ἢ f.223v ἀριθμῷ , ταὐτὰ λέγονται , εἴδει μὲν ὥσπερ Σωκράτης καὶ Πλατῶν , ἀριθμῷ δὲ ὥσπερ Ἀλέξανδρος καὶ Πάρις . πάλιν ταὐτὰ λέγονται , ὧν ἡ οὐσία μία ὑπάρχει . φανερὸν ἄρα ὅτι ἡ ταυτότης ἑνότης τίς ἐστιν ἢ πλειόνων τοῦ εἶναι , ὥσπερ ἐπὶ Σωκράτους καὶ Πλάτωνος , ἢ ὅταν τι χρῆται ὡς πλείοσι τῷ ἑνί , οἷον ὡς ὅταν λέγῃ τις ὅτι Σωκράτης αὐτὸς ἑαυτῷ ὁ αὐτός ἐστι · διό φησιν οἷον ὅταν λέγῃ αὐτὸ x003E ; ταὐτόν , ὡς δυσὶ κέχρηται τῷ ἑνί . p . 1018a9 Ἕτερα δὲ λέγεται ὧν ἢ τὰ εἴδη πλείω ἢ ἡ ὕλη . Πληρώσας τὸν περὶ ταὐτοῦ λόγον ἐνταῦθα βούλεται διδάξαι πῶς λέ - γονται τὰ ἕτερα , καί φησιν ὅτι τὰ πάντῃ διεστηκότα ἀλλήλων ἕτερα ὑπάρχουσιν , ὧν ἢ τὰ εἴδη πλείω ἢ ἡ ὕλη ἢ ὁ λύγος τῆς οὐσίας , οἶον ὥσπερ ἐπὶ ξυλίνου σκεύους καὶ χρυσοῦ , ἵνα τὸ μὲν ὑποθώμεθα εἶναι λέβητα , τὸ δὲ ἀβάκιον · τοῦ μὲν γάρ ἐστιν ἡ ὕλη χρυσὸς τοῦ δὲ ξύλον , καὶ τοῦ μὲν εἶδος λέβης τοῦ δὲ ἀβάκιον . ἐπὶ τούτοις δὲ ἄλλος ὁρισμὸς λέβητος καὶ ἄλλος ἀβακίου ὑπάρχει . φησὶν οὖν ὅτι ἀντικειμένως λέγεται τῷ ταὐτῷ τὸ ἕτερον . ἐκ γοῦν τῆς κοινωνίας τῆς ταὐτότητος ἔστιν ἡμᾶς ἑλεῖν τὴν ἑτερότητα . p . 1018a12 Διάφορα δὲ λέγεται ὅσα ἕτερά ἐστι τὸ αὐτό τι ὄντα . Μετὰ τὸ εἰπεῖν περὶ ἑτερότητος ἐντεῦθεν βούλεται ἡμῖν εἰπεῖν περὶ διαφορᾶς , καί φησιν ὅτι οὐ κατὰ πάντα διεστήκασιν ἀλλήλων τὰ διάφορα τοῦτο γὰρ ἐπὶ τῶν ἑτέρων θεωρεῖται ) , ἀλλ’ ἔχουσί τινα καὶ κοινωνίαν πρὸς ἄλληλα . διό φησι διάφορα λέγεται ὅσα ἕτερά ἐστι τὸ αὐτό τι ὄντα , τουτέστι κατά τι κοινωνοῦντα , μὴ μόνον ἀριθμῷ , ἀντὶ τοὐ κἄν μὴ μόνον ἀριθμῷ , ὥσπερ ὁ Ἀλέξανδρος καὶ ὁ Πάρις · ταῦτα γὰρ δοκοῦσι † πολλὴν ἔχειν κοινωνίαν ὀνόματι , καὶ ἐν τούτοις ἔστι τις διαφορὰ κατ’ αὐτὸ τὸ ὄνομα . ὁμοίως δὲ λέγεται διάφορα καὶ τὰ εἴδει ἢ γένει ἢ ἀναλογία , οἷον ὁ ἵππος διαφέρει ἀνθρώπου κατ’ εἶδος , καὶ ἔχει τινὰ κοινωνίαν πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸ ζῷον . πάλιν διαφέρει ὁ ἄνθρωπος τοῦ f.224r τοῦ κατὰ γένος καὶ ἔχει κοινωνίαν κατὰ τὸ ἔμψυχον . ὁμοίως ἡ ναῦς τοῦ ζῴου διαφέρει καὶ ἔχει κοινωνίαν κατὰ ἀναλογίαν · ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς νεώς ἐστι τρόπις , οὕτως ἐπὶ τοῦ ζῴου καρδία . διό φησιν ἔτι ὧν ἕτερον τὸ γένος , διάφορα ὑπάρχει · ὅμως κοινωνοῦσι κατὰ ἀναλογίαν . φησὶν οὖν ὅτι καὶ τὰ ἐναντία διάφορα λέγονται , καὶ ὄσα ἔχει ἐν τῇ οὐσίᾳ τὴν ἑτερότητα , οἷον τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν διάφορα ὑπάρχουσι καθὸ ἐναντία , κοινωνοῦσι δὲ καθὸ ἀμφότερα χρώματα . καὶ ἔχουσι πάλιν ἐν . τῇ οὐσίᾳ ἑτερότητα τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ · τὸ μὲν γάρ ἐστι θερμὸν καὶ ξηρόν , τὸ δὲ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν · ὥστε διάφορα μέν · εἰσι κατὰ τὰς ποιότητας , κοινωνοῦσι δὲ καθὸ οὐσία ἀμφότερα . p . 1018a15 Ὅμοια λέγεται . Ἐντεῦδεν περὶ τῶν ὁμοίων ἡμῖν διαλέγεται , καί φησιν ὅτι ὅμοια λέγονται τὰ τὸ αὐτὸ πεπονθότα , τουτέστι τὰ κοινωνοῦντα κατὰ τὴν ποιότητα · οἷον ὁμοία λέγεται ἡ χιὼν τῷ λευκῷ ἱματίῳ , ἐπειδὴ ἀμφότερα λευκὰ ὑπάρχουσι , χοῦσι , καὶ πάλιν ἡ ἔβενος τῷ Αἰθίοπι κατὰ γὰρ τὸ χρῶμα ) , καὶ πάλιν τὸ πῦρ τῷ ἀέρι διὰ τὸ εἶναι ἄμφω θερμά , καὶ ἡ γῆ τῷ ὕδατι διὰ τὸ ψυχρόν . ἀντικειμένως δὲ τοῖς ὁμοίοις τὰ ἀνόμοια λέγονται , οἷον τὸ λευκὸν τῷ μέλανι . p . 1018a20 Ἀντικείμενα λέγεται ἀντιφάσεις καὶ τὰ ἐναντία καὶ τὰ πρός τι καὶ στέρησις καὶ ἕξις καὶ ἐξ ὧν . ἐντεῦθεν περὶ τῶν ἀντικειμένων ποιεῖται τὸν λόγον , καί φησιν ὅτι ἀντικείμενα ὑπάρχουσιν , ὡς καὶ ἐν Κατηγορίαις μεμαθήκαμεν , αἱ ἀντιφάσεις καὶ τὰ ἐναντία καὶ τὰ πρός τι καὶ αἱ ἕξεις καὶ αἱ στερήσεις καὶ ἐξ ὧν καὶ εἰς ἃ ἔσχατα , τουτέστιν αἱ γενέσεις καὶ αἱ φθοραί . δῆλον δὲ ὅτι καὶ ταῦτα ὑπὸ τὰ ἐναντία τελοῦσι καὶ ὅσα μὴ ἐνδέχεται ἅμα παρεῖναι κατὰ τὸ αὐτὸ μέρος . τῷ οὖν δεχομένῳ ἀμφότερα , τουτέστι τῷ σώματι , οὐ δυ - νατὸν ταῦτα ἅμα παρεῖναι ἢ αὐτὰ ἢ ἐξ ὧν ἐστι · φαιὸν γὰρ καὶ λευκὸν ἅμα οὐχ ὑπάρχουσι τῷ αὐτῷ , ἐπειδὴ ἐξ ὧν ὑπάρχουσι , ταῦτα ἀντίκεινται ἀλλήλοις , ὡς ] τουτέστι τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν . ἐναντία οὖν κυρίως λέγονται τὰ μὴ δυνάμενα ἅμα τῷ αὐτῷ παρεῖναι τῶν διαφερόντων κατὰ γένος , ὥσπερ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἀδικία · οὔτε γὰρ δυνατὸν ἅμα ἀμφότερα παρεῖναι , καὶ τῆς μὲν ἀδικίας γένος κακία , τῆς δὲ δικαιοσύνης ἀρετή . πάλιν τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος τελοῦντα τὸ χρῶμα πλεῖστον ἀλλήλων διεστήκασι , καὶ δεκτικὸν ἀμφοτέρων ὑπάρχει τὸ σῶμα . καὶ ὅσα πλεῖστον ἀλλήλων διαφέροντα τῶν ὑπὸ τὴν αὐτὴν δύναμιν , ὥσπερ τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον · ὑπὸ μίαν γὰρ δύναμιν ὑπάρχουσι τοῦ ζῴου καὶ πλεῖστον ἀλλήλων διεστήκασι . καὶ πάλιν τὸ θερμὸν τὸ ἐν τῷ σώματι καὶ τὸ ψυχρὸν ὑπὸ φύσεως προέρχονται καὶ πλεῖστον διαφέρουσιν ἀλλήλων . καὶ ὦν ἡ διαφορά , φησί , μεγίστη , ταῦτα ἐναντία ὑπάρχουσιν ἢ ἁπλῶς ἢ κατὰ γένος ἢ κατ’ εἶδος · ἀπλῶς μὲν ὡς τὸ ὂν <καὶ τὸ μὴ ὄν> κατὰ γένος δὲ ὡς τὸ ἔμψυχον καὶ τὸ ἄψυχον , κατ’ εἶδος δὲ ὡς τὸ λογικὸν καὶ ἄλογον καὶ λευκὸν καὶ μέλαν . λέγονται ἐναντία τὰ μὲν τῷ ἔχειν ἐναντίωσιν , ὥσπερ πῦρ πῦρ ὕδωρ , τὰ δὲ τῷ δεκτικὰ εἶναι τῶν ἐναντίων , ὥσπερ τὰ μετέχοντα ( ποτὲ μὲν γὰρ διὰ τὰ μετεχόμενα , ποτὲ δὲ διὰ τὰ μετέχοντα ) , τὰ δὲ τῷ ποιητικὰ εἶν ἢ παθητικὰ τῶν τοιούτων , ἢ ποιοῦντα ἢ πάσχοντα , ὥσπερ τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ , ἐπειδὴ ποιοῦσι καὶ πάσχουσιν ὑπ’ ἀλλήλων , ἢ ὡς αἱ στερήσεις , οἷον σκότος καὶ φῶς , καὶ διότι τὰ μὲν ἀποβάλλει τὰ δὲ προσλαμβάνει , ἡνίκα γίνεται μεταβολὴ τῶν στοιχείων . p . 1018a35 ἐπειδὴ τὸ ἓν καὶ τὸ ὂν πολλαχῶς λέγεται . Ὁ λέγει τοῦτό ἐστιν · ἐπειδὴ μεμαθήκαμεν ὅτι τὸ ἓν καὶ τὸ ὂν πολ - λαχῶς λέγονται , εἴ γε κατὰ πασῶν τῶν κατηγοριῶν φέρονται , ἀνάγκη καὶ τὸ ταὐτὸν ἀκολουθεῖν τούτοις καὶ πολλαχῶς λέγεσθαι . ὅπου γὰρ τὸ ἓν καὶ τὸ ὄν , ἐκεῖσε πάντως ὑπάρχει καὶ τὸ ταὐτὸν καὶ τὸ ἕτερον καὶ τὸ ἐν - αντίον , ὥστε εἶναι ἕτερον καθ’ ἑκάστην κατηγορίαν , εἴ γε μὴ ὅν ἐστι τὺ ὄν , ὡς Παρμενίδης ὑπελάμβανεν . p . 1018a38 Ἕτερα δὲ τῷ εἴδει λέγεται . Ταῦτα λέγονται καὶ εἶναι ἕτερα τῷ εἴδει ὅσα ταὐτοῦ γένους ὑπάρχοντα μή εἰσιν ὑπάλληλα , ὥσπερ τὸ πτηνὸν ζῷον καὶ τὸ χερσαῖον καὶ τὸ ἔνυδρον · ὑπὸ γὰρ τὸ αὐτὸ γένος τελοῦντα τὸ ζῷον οὐχ ὑπάρχουσιν ὑπάλληλα . καὶ ὅσα ἐν τῷ αὐτῷ γένει ὄντα διαφορὰν ἔχει , καὶ ταῦτα ἕτερα λέγεται , οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος · καὶ ὅσα ἐν τῇ οὐσίᾳ ἐναντίωσιν ἔχει , ὥσπερ τὸ πῦρ καὶ τὸ ὕδωρ . καὶ τὰ ἐναντία πάλιν ἕτερα ὑπάρχουσιν ἀλλήλων κατὰ τὸ εἶδος , ὥσπερ καὶ τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν , ἐπειδὴ καὶ τὸ φαιὸν καὶ τὸ ξανθὸν εἰ καὶ διάφορα ὑπάρχουσι κατ’ εἶδος , ἀλλ’ οὔ γε ὑπάρχουσιν ἐναντία . καὶ ὅσα ἐν τῷ τελευταίῳ τοῦ γένους εἴδει οἱ λόγοι ἕτεροι ὑπάρχουσιν , οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος ἄτομα τῷ γένει , οἱ δὲ λόγοι αὐτῶν ἕτε - ροι , ζῷον λογικὸν θνητόν , ζῷον ἄλογον χρεμετίζον . καὶ ὅσα ἐν τῇ αὐτῇ οὐσίᾳ ὄντα ἔχει διαφοράν · τὸ γὰρ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐν μιᾷ οὐσίᾳ ὑπάρχοντα τῇ τοῦ ἀνθρώπου ἔχουσι διαφοράν , ὥστε ἕτερα τῷ εἴδει ὑπάρχουσιν , ἢ ὡς τὸ φωτιστικὸν τοῦ πυρὸς καὶ τὸ θερμόν . ταὐτὰ δὲ τῳ ειοει ὑπάρχει τὰ ἀντικειμένως τούτοις λεγόμενα , τουτέστι τὰ μὴ ἔχοντα δια - φοράν , ὥσπερ τὸ λευκὸν καὶ τὸ ἐν ψιμυθίῳ καὶ τὸ ἐν χιόνι , καὶ τὸ λο - γικὸν τὸ ἐν τῷ Σωκράτει καὶ τὸ ἐν Πλάτωνι · ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . p . 9 Πρότερα καὶ ὕστερα λέγεται ἔνια μὲν ὡς ὄντος τινὸς πρώτου καὶ ἀρχῆς ἐν ἑκάστῳ γένει , ἐγγύτερον . ἐντεῦθεν περὶ προτέρου ἡμῖν ποιεῖται τὸν λόγον , καί φησιν ὅτι τὸ πρότερον ἢ ἁπλῶς λέγεται ἢ πρὸς ἡμᾶς καὶ πρὸς τὴν ἡμετέραν θέσιν · καὶ ἀπλῶς ἢ φύσει ἢ γένει ἢ χρόνῳ . γένει μέν , οἷον ἡ οὐσία προτέρα ἐστὶ τῶν ἄλλω . κατηγοριῶν , καὶ τὰ πλησίον τῆς οὐσίας πρότερα ὑπάρχουσι τῶν πορρωτέρω , οἷον πρότερόν ἐστι τὸ ἔμψυχον τοῦ ζῴου καὶ τὸ ζῷον τοῦ λογικοῦ , ἐπειδὴ τὸ μὲν ἔμψυχον πλησίον ἐστὶ τῆς οὐσίας , τὸ δὲ ζῷον πορρωτέρω , καὶ πάλιν τὸ ζῷον πλησίον , τὸ δὲ λογικὸν πορρωτέρω . φύσει δὲ · ὁ πατὴρ τοῦ υἱοῦ πρότερος ὑπάρχει καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἐκγόνου , ἐπειδὴ πλησίον ἐστὶ μᾶλλον τοὐ πατρός . χρόνῳ δὲ ὅτι πρότερα ὑπάρχουσι τὰ Τρωικὰ τῶν Μηδικῶν . τόπῳ δὲ ὅτι προτέρα ἐστὶν ἡ ἀπλανὴς τῶν πλανωμένων , ἐπειδὴ μᾶλλον πλησιάζει τῇ ἀνάστρῳ . ὁμοίως δὲ καὶ κατὰ κίνησιν θεωρεῖται τὸ πρότερον · τὸ γὰρ ἐγγύτερον τοὐ πρώτου κινήσαντος πρότερόν φαμεν εἶναι . οὕτως λέγομεν πρότερον τὸν υἱὸν τοῦ ἐκγόνου , οἷον τὸν Ὀδυσσέα τοῦ Τηλεμάχου , ἐπειδὴ πλησίον ἐστὶν ὁ Ὀδυσσεὺς τῷ Λαέρτῃ μᾶλλον ἤπερ ὁ Τηλέμαχος . πάλιν λέγονται πρότερα εἶναι κατὰ δύναμιν · τὸ γὰρ δυνατώτερον καὶ ὐπερέχον τῇ δυνάμει πρότερον λέγομεν , οἷον οὕτως φαμὲν τὸν βασιλέα πρότερον εἶναι , καὶ τὸν μᾶλλον πλησίον τοῦ βασιλέως τοῦ πορρωτέρω ὄντος πρότερον εἶναί φαμεν . καὶ πάλιν ἐν τῇ τάξει θεωρεῖται τὸ πρότερον , ὡς πρὸς τὴν ἡμετέραν θέσιν · οὕτως γὰρ πρό - τερόν φαμεν τὸν παραστάτην τοῦ τριτοστάτου καὶ τὴν παρανήτην τῆς νήοὔ τῆς , ἐπειδὴ ὁ μὲν παραστάτης πλησίον ἐστὶν τοῦ κορυφαίου , οἷον τοῦ βαπάλιν λέγεται πρότερον τὸ τῇ γνώσει , τοῦτο δὲ ἢ πρὸς τὴν φύσιν ἢ πρὸς ἡμὰς . τὰ μὲν γὰρ καθόλου πρότερά ἐστι τῇ φύσει , ὡς πολλάκις εἴρηται · γνώριμα γὰρ ὑπάρχουσι τὰ καθόλου <μᾶλλον> τῇ φύσει ἤπερ τὰ καθ’ ἕκαστα . τὰ δὲ καθ’ ἕκαστα πρότερά ἐστιν ὡς πρὸς ἡμᾶς · μᾶλλον γὰρ γινώσκομεν τὰ καθ’ ἕκαστα τῶν καθόλου . πάλιν πρότερα λέγεται τὰ συμ - βεβηκότα τοῖς πρότερον , οἷον προτέρα ἐστὶν ἡ γραμμὴ τῆς ἐπιφανείας , εἴ γε ἐκ τῆς γραμμῆς γεννᾶται ἡ ἐπιφάνεια · συμβέβηκε δὲ τῇ γραμμῇ τὸ εὐθὺ καὶ τὸ καμπύλον , τῇ δὲ ἐπιφανείᾳ τὸ τραχὺ καὶ τὸ λεῖον . πρότερον ἄρα τὸ εὐθὺ τοῦ λείου . τὰ δὲ κατὰ φύσιν καὶ οὐσίαν πρότερα ὑπάρχουσι , τοι . αῦτα δέ ἐστι τὰ συναναιροῦντα μέν , μὴ συναναιρούμενα δέ , ὥσπερ τὸ ζῷον καὶ ὁ ἄνθρωπος , καθάπερ , φησί , διαιρεῖ καὶ ὁ Πλατῶν λέγων τοιαῦτα φύσει εἶναι πρότερα . πάλιν πρότερον λέγεται τὸ δυνάμει τοῦ ἐνεργείᾳ ὡς πρὸς ἡμᾶς · πρότερον γὰρ γίνεται δυνάμει γραμματικὸν τὸ παιδίον , καὶ τότε ἐνερ - γείᾳ . ὡς δὲ πρὸς τὸ πᾶν πρότερον τὸ ἐνεργείᾳ τοῦ δυνάμει , καθάπερ εἴρηται αὐτῷ ἐν τῇ Περὶ ψυχῆς , ἐπειδὴ δεῖ προυπάρχειν τὰ τελεώτερα τῶν ἀτελεστέρων . καὶ πάλιν ἐὰν νοήσωμεν γεννωμένην τὴν γραμμήν , πρό - τερον ὑπάρχει τὸ ἥμισυ αὐτῆς τοῦ ὅλου . ταύτα εἰρηκὼς περὶ τῶν προτέρων ἐφεξῆς λέγει ἡμῖν περὶ τῆς δυ - νάμεως , καί φησιν ὅτι ἡ δύναμις τετραχῶς λέγεται . ἕνα μὲν τρόπον τὸ ποιητικὸν αἴτιον · δύναμιν γάρ φαμεν ἔχειν τὸ δυνάμενόν τι ποιεῖν · οὕτως φαμὲν τὸ πῦρ δύναμιν ἔχειν καυστικήν . δεύτερον δὲ σημαινόμενον τὸ δυ - νάμενον πάσχειν · οὕτως γάρ φαμεν τὸ ξύλον δύναμιν ἔχειν τοῦ πάσχειν καὶ φθείρεσθαι ὑπὸ τοῦ πυρός . χρὴ μέντοι εἰδέναι ὅτι τὸ τοιοῦτον μᾶλλον ἀδυναμίας ἐστὶν ἤπερ δυνάμεως . ὡς γάρ φησιν ὁ Πλάτων , ἡ δύναμις σω - στικὴ μᾶλλον ὑπάρχει ἢ φθαρτική . τὸ γοῦν πάσχειν , ὡς εἴρηται , ἀδυναμίας ἐστὶ μᾶλλον ἤπερ δυνάμεως . κυρίως οὖν λέγεται δύναμις ἐπὶ τῶν δυ - σχερῶς τι ὑπομενόντων ἢ οὐδὲ ὅλως , ὥσπερ λέγομεν τὸν ἀδάμαντα δύναμιν ἔχειν τοῦ μὴ πάσχειν , καὶ ἐπὶ τῶν τελειωτικὰ πάθη ὑπομενόντων , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ὀφθαλμῶν · πάσχων γὰρ ὁ ὀφθαλμὸς καὶ διακρινόμενος ἢ συγκρινόμενος ἀντιλαμβάνεται τῶν αἰσθητῶν . τοῦτο δὲ τὸ πάθος τελειωτικόν ἐστιν · οὐ γὰρ φθείρει τὸ ὄμμα , ἀλλὰ τῆς κατὰ φύσιν αὐτοῦ ἐνεργείας ὑπηρέτης γίωεται . καταχρηστικῶς δὲ λέγεται δύναμις καὶ ἐπὶ τῶν δύναμιν ἐχόντων πρὸς τὸ πάσχειν τὸ σημαινόμενον τῆς δυνάμεως , καθὸ εὐκόλως τις δύναται δέχεσθαι καὶ ποιεῖν τόδε τὸ πρᾶγμα · οἷον τὸν ἔχοντα εὐφυῶς πρὸς τὰ γραμματικὰ θεωρήματα λέγομεν δυνάμει εἶναι γραμματικόν , τὸν δὲ μὴ ἔχοντα οὔ φαμεν , εἰ μὴ ἁπλῶς συμπεριλαμβάνοι αὐτῷ τὸ καθόλου καὶ ἁπλῶς πᾶσιν ἀνθρώποις . καὶ τοῦ καλῶς ἐπιτελεῖν . τὸν γὰρ ἀρξάμενον βαδίζειν καὶ καλῶς τοῦτο ποιήσαντά φαμεν δύναμιν ἔχειν τοῦ βαδίζειν , τὸν δὲ διεστραμμένως πορευόμενον οὔ φαμεν δύναμιν ἔχειν τοῦ βα - δίζειν , ἐπειδὴ οὐ δύναται καλῶς τὴν τοιαύτην ἐπιτελέσαι ἐνέργειαν . πάλιν καὶ τὰ ἀπαθῆ καὶ τὰ δυσχερῶς πάσχοντα δυνάμει λέγονται , ὅτι δύναμιν ἔχει τόδε μὴ πάσχειν ὑπὸ σιδήρου , ὥσπερ ὁ ἀδάμας , καὶ ὅτι ὁ λίθος οὐ ῥᾳδίως κατεάσσεται . ὁσαχῶς τοίνυν λέγεται ἡ δύναμις , τοσαυταχῶς καὶ τὸ δυνατόν · ὥστε τετραχῶς λέγεται τὸ δυνατόν . δύναμις δέ ἐστιν αὐτὴ ἡ διάθεσις ἡ ποιοῦσα · δυνατὸν δέ ἐστιν ἡ δύναμις ἡ ἐν οὐσίᾳ θεωρουμένη καὶ ἐνεργοῦσα περὶ τόδε τὸ πρᾶγμα . καὶ τὸ δυνατὸν οὖν ποιη - τικόν ἐστιν ἢ παθητικόν . δυνατόν ἐστι ποιεῖν καὶ πάσχειν ἤγουν μεταβάλλειν τόδε τὸ πρᾶγμα καὶ ποιεῖν αὐτὸ λευκὸν ἐκ μέλανος , ἤγουν εὐκό - λως μεταβάλλειν καὶ ἐπὶ τὸ κρεῖττον . * * * τριχῶς δὲ τοῦτο θεωρεῖται · ἢ γὰρ οὐδὲ ὅλως πέφυκεν ἔχειν , καθάπερ ὁ λίθος οὐ γὰρ δυνατόν ἐστι γενέσθαι γραμματικόν · οὐδὲ γὰρ πέφυκε τοῦτο ἔχειν ) , καὶ ὅτε μὴ πέφυκεν ἔχειν , ὥσπερ τὸ παιδίον ἀδύνατον γὰρ τεκεῖν αὐτὸ ἐν τῇ τοιαύτῃ ἡλικίᾳ ) ἢ πεφυκὸς ἔχειν οὐκ ἔχει , ὥσπερ ὁ εὐνοῦχος . λέγεται δὲ τὸ ἀντικείμενον οὐκέτι ἀντικείμενον τῷ δυνατῷ , ἀλλὰ τῷ ἀληθεῖ τῷ ἐν ταῖς προτάσεσι f . θεωρουμένῳ . οὕτως γάρ φαμεν ἀδύνατον τὴν διάμετρον σύμμετρον εἶναι τῇ πλευρὰ · τὸ γοῦν ἀντικείμενον ἀληθές ἐστιν ἐξ ἀνάγκης · πᾶσα γάρ ἐστιν ἀνάγκη τὴν διάμετρον ἀσύμμετρον εἶναι τῇ πλευρᾷ , ὥστε τὸ ἄλλο ψεῦδός ἐστιν . ἄλλως λέγεται δύναμις κατὰ μεταφορὰν ἐν γεωμετρίᾳ , ὥσπερ ἐν τῷ δεκάτῳ λόγῳ τῶν Εὐκλείδου ‘καὶ † ἡ δυναμένη αὐτῷ ἀλόγως , καλείσθω δὲ ἀποτομή’ . ἔστι δὲ δύναμις ὡς ποιητικὸν αἴτιον , ἐπειδὴ ποιεῖ τὸ τετράγωνον , εἰ τύχοι , ἡ εὐθεῖα . εἰδέναι μέντοι γε χρὴ ὅτι τὰ μὲν πράγματα λέγονται εἶναι δυνάμει , ἐπειδὴ ἐξέρχονται εἰς ἐνέργειαν , οἱ μέντοι γε λόγοι οἱ περὶ αὐτῶν , καθὸ λόγοι ὑπάρχουσιν , οὐ λέγονται εἶναι δυνάμει · οἷον λέγεται δυνάμει Σωκράτης καθέζεσθαι , οὐκ ἔστι <δὲ> δυνάμει καὶ * * * ὡς ἐπὶ τῶν πραγμάτων . p . 1018b19 Πρότερα καὶ ὕστερα λέγεται ἔνια μὲν ὡς ὄντος τινὸς πρώτου . Ὁ λέγει τοῦτό ἐστιν , ὅτι πρότερα καὶ ὕστερα λέγονται ἔνια μὲν ὡς ὄντος τινὸς πρώτου καὶ ἀρχῆς ἐν ἑκάστῳ γένει καὶ πράγματι . τὸ γὰρ ἐγγύτερον καὶ πλησίον μᾶλλον τῆς ὡρισμένης ἀρχῆς πρότερον λέγεται , κααὐτὴ θάπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ εἴρηται , ἢ ἁπλῶς καὶ τῇ φύσει ἢ πρός τι , ὡς ἐπὶ πατρὸς καὶ υἱοῦ , ἢ ποῦ ἢ * * * τουτέστι καὶ ἐκ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν · οἷον τὰ μὲν κατὰ τόπον τῷ ὑπάρχειν πλησίον ἢ φύσει τινὸς τόπου ὡρι - σμένου , οἷον τοῦ μέσου ἢ τοῦ ἐσχάτου , ἢ πρὸς τὸ τυχόν , τὸ δὲ πορρώτερον ὕστερον οἷον πρότερόν ἐστι τὸ ὕδωρ τοῦ πυρός , ἐπειδὴ πλησίον ἐστὶ μᾶλλον τοῦ μέσου τὸ ὕδωρ ἤπερ τὸ πῦρ . ὡς δὲ πρὸς τὴν σεληνιακὴν σφαῖραν τοὐναντίον πρότερόν ἐστι τὸ πῦρ τοῦ ὕδατος , ἐπειδὴ τὸ μὲν πλησίον ἐστὶ τῆς σεληνιακῆς , τὸ δὲ πορρωτέρω . καὶ ἐπὶ ἡμῶν αὐτῶν πρό - τερός ἐστιν εἰ τύχοι , Διομήδης Ὀδυσσώως , ἐπειδὴ πλησίον ἐστὶ μᾶλλον Νέστορος . p . 1018b14 Τὰ δέκατά χρόνον . Καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου θεωρεῖται τὸ πρότερον · τὰ μὲν γὰρ τῷ πορρω - τέρω τοῦ νῦν , οἷον ἐπὶ τῶν γενομένων * * * πρότερον γὰρ ὑπάρχουσι τὰ Νέμεα τῶν Πυθίων , ἐπειδὴ ἐγγύτερα ὑπάρχουσι τοὐ νῦν , τῷ νῦν ἀρχῇ καὶ πέρατι χρησαμένων ἡμῶν , καθάπερ εἴρηται καὶ ἐν τῇ θεωρίᾳ . πάλιν καὶ ἐν τῇ χινήσει θεωρεῖται τὸ πρότερον . τὸ γὰρ ἐγγύτερον τοῦ πρώτου κινήσαντος πρότερόν φαμεν εἶναι , οἷον ὁ παῖς τοῦ ἀνδρὸς καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἐκ - γόνου , ἐπειδὴ πλησίον ἐστὶ τοῦ πατρὸς τοὐ πρώτου κινήσαντος · ἀρχὴ δὲ καὶ αὕτη τις ὑπάρχει ἁπλῶς . πάλιν δὲ λέγεται πρότερον κατὰ δύναμιν . τὸ γὰρ ὑπερέχον τῇ δυνάμει καὶ ἰσχυρότερον ὑπάρχον λέγεται εἶναι πρότερον · τοιοῦτον δέ ἐστιν οὗ τινος κατὰ προαίρεσιν ἀνάγκη ἀκολουθεῖν τὸ ἕτερον καὶ τὸ ὕστερον , ὡς ἐπὶ τοῦ βασιλέως εἰρήκαμεν · ὁ γὰρ πλησίον αὐτοῦ ὑπάρχων τοῦ πόρρω πρότερος ὑπάρχει , ὥστε κατὰ τὴν ἐκείνου βού - λησιν πάντα πράττειν καὶ κινεῖσθαι καὶ μὴ κινεῖσθαι . τὰ δὲ πρότερα ὑπάρχοντα κατὰ τάξιν · ταῦτα δὲ ὑπάρχουσιν ὅσα πρός τι ὑπάρχον ἓν ὡρι - σμένον διέστηκε κατὰ . τὸν λόγον · οἷον ὁ παραστάτης πρότερός ἐστι τοῦ τριτοστάτου καὶ ἡ παρανήτη τῆς νήτης , ἐπειδὴ τὸ μὲν πλησιαίτερόν ἐστι τῷ κορυφαίῳ , τὸ δὲ τῇ μέσῃ ἀρχὴ . ταῦτα μὲν οὖν πρότερα τοῦτον λέγονται τὸν τρόπον . p . 1018b30 Ἄλλον δὲ τρόπον τὸ τῇ γνώσει πρότερον . Ποιησάμενος τὴν μίαν διαίρεσιν τοῦ προτέρου τὴν κατὰ τὸ ἀπλῶς ἐν - τεῦθεν ἐπὶ τὴν προτέραν μετέρχεται τὴν πρός τι θέσει , καί φησιν ἄλλον δὲ τρόπον λέγεται πρότερον τὸ τῇ γνώσει πρότερον ὡς ἁπλῶς πρότερον . τοῦτο δὲ * * * ποτὲ μὲν τὰ καθόλου ἐστὶ πρότερα ὡς πρὸς τὴν φύσιν παραβαλλόμενα ( αὐτὰ γὰρ γνωριμώτερα ὑπάρχουσι ) , ποτὲ δὲ τὰ κατ᾿ αἴσθησιν καὶ τὰ καθ᾿ ἕκαστον γνώριμα ὑπάρχουσιν ὡς πρὸς ἡμᾶς . p . 1018b34 Καὶ κατὰ τὸν λόγον δὲ τὸ συμβεβηκὸς τοῦ ὅλου πρότερον . Ὁ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν , ὅτι κατὰ τὸν ὁρισμὸν τὸ συμβεβηκὸς πρότεροω τοῦ ὅλου ἐστίν , εἴ γε οἱ ὁρισμοὶ πρότεροι ὑπάρχουσι τῶν πραγμάτων , ὧν εἰσιν ὁρισμοὶ ὡς δηλοῦντες τὰς οὐσίας αὐτῶν καὶ τὰς φύσεις , οἷον τοῦ συνθέτου . βούλομαι ὁρίσασθαι τὸ σύνθετον τῷ Σωκράτει ὡς μουσικόν , καὶ λέγω ὅτι ζῷον λογικὸν θνητὸν εἰδὼς κιθαρίζειν τοιώσδε . ὥστε πρότερον ὑπάρχει τὸ συμβεβηκὸς τῆς οὐσίας κατὰ τὸν λόγον , καίτοι ἐν τῇ οὐσίᾳ θεωρουμένου τοῦ συμβεβηκότος . διὰ τοῦτο οὖν φησιν ὅτι κατὰ τὸν λόγον δὲ τὸ συμβεβηκὸς τοῦ ὅλου πρότερον ὑπάρχει , οἷον τὸ μουσικὸν τοῦ μουσικοῦ ἀνθρώπου · οὐ γὰρ δυνατὸν ὅλον τὸν ὁρισμὸν γενέσθαι τοῦ συνθέτου ἄνευ τοῦ μέρους τοῦ ὁρισμοῦ τοῦ μουσικόν . καίτοι ἀδύνατον εἶναι μουσικὸν μὴ ὄντος μουσικοῦ τινος , ἐν ᾧ θεωρεῖται τὸ μουσικόν , τουτέστι προυπάρχει ἡ οὐσία τῶν συμβεβηκότων . ἔτι πρότερα λέγονται τὰ τῶν προτέρων πάθη , οἷον εὐθύτης λειότητος , καθάπερ εἴργται ἐν τῇ θεωρίᾳ · τὸ μὲν γὰρ γραμμῆς ἐστι πάθος , τὸ δὲ ἐπιφανείας . πάλιν τὰ κατὰ φύσιν πρότερα ὑπάρχουσι τὰ συναναιροῦντα , μὴ συναναιρούμενα δέ , ὥσπερ τὸ ζῷον καὶ ὁ ἄνθρωπος . τοιαύτῃ δὲ διαιρέσει καὶ ὁ Πλατῶν ἐχρήσατο . p . 1019a4 ἐπεὶ δὲ τὸ εἶναι πολλαχῶς , πρῶτον μὲν τὸ ὑποκείμενον . Ὁ λέγει τοῦτό ἐστιν , ὅτι ἐπειδὴ πολλαχῶς λέγεται τὸ εἶναι καὶ τὸ ὑπάρχειν , πρῶτον λέγεται τὸ ὑποκείμενον · διὸ ἡ οὐσία προτέρα τῶν ἄλλων κατηγοριῶν ὡς συναναιροῦσα καὶ μὴ συναναιρουμένη , εἴ γε ἐν αὐτῇ ἔχουσι τὸ εἶναι αἱ ἄλλαι πᾶσαι κατηγορίαι . ἔπειτα ἄλλως πρότερα τὰ κατὰ δύναμιν καὶ ἄλλως κατ᾿ ἐντελέχειαν · τὰ μὲν γὰρ κατὰ δύναμίν ἐστι πρότερα , τὰ δὲ κατ᾿ ἐντελέχειαν , οἷον κατὰ δύναμιν μὲν ἡ ἡμίσεια τῆς ὅλης γραμμῆς , ἵνα ὡς γενομένην παραδεξώμεθα τὴν γραμμήν , καὶ τὸ μόριον τοῦ ὅλου πρότερον γὰρ τὸ μόριον τοὺ ὅλου ὡς γενόμενον ) καὶ ἡ ὕλη τῆς οὐσίας ( δεῖ γὰρ παραληφθῆναι τὴν ὕλην πρὸς γένεσιν τῆς οὐσίας ) , κατ᾿ ἐντελέχειαν δὲ ὕστερον · πρότερον γάρ ἐστι τὸ ὅλον τῶν μερῶν . ἐν γὰρ τῇ γραμμῇ δυνάμει ὑπάρχουσι τὰ μόρια · ἡνίκα δὲ δέξεται ἡ γραμμὴ ἐνεργείᾳ στιγμήν , τότε ὑπάρχουσι καὶ τὰ μόρια τῆς γραμμῆς ἐνεργείᾳ · διό φησι δια - λυθέντος γὰρ κατ’ ἐντελέχειαν ἔσονται τὰ μόρια . καὶ τρόπον τινὰ πάντα τὰ πρότερον καὶ ὕστερον λεγόμενα κατ’ αὐτὰ τὰ πράγματα λέγονται · τὰ μὲν κατὰ γένεσιν ἐνδέχεται ἄνευ τῶν ἑτέρων εἶναι , τουτέστι τῶν μορίων , διό φησιν οἷον τὸ ὅλον τῶν μορίων , ἐὰν ἀθρόως ὑποθοῖο γεννᾶσθαι τὴν εὐθεῖαν τὰ γὰρ μόρια δυνάμει ὑπάρχουσιν ) , ἐπειδὴ κατὰ φθορὰν τὰ μόρια ἐνδέχεται εἶναι ἄνευ τοῦ ὅλου , ὥσπερ ἐπὶ τῶν φθαρέντων νεκρῶν . τὰ γὰρ ὀστέα ἔτι μένουσι μόρια ὄντα , τὸ δ’ ὅλον ὡς ὅλον ἔφθαρται . p . 1019a15 Δύναμις λέγεται ἡ μὲν ἀρχὴ κινήσεως ἢ μεταβολῆς . Πληρώσας τὸν περὶ τοῦ προτέρου λόγον ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τῆς δυνάμεως , καί φησιν ὅτι ’δύναμις δὲ λέγεται ἀρχὴ κινήσεως καὶ μεταβολῆς ἵνα εἴπῃ τὸ ποιητικὸν αἴτιον ) , ἡ ἐν ἑτέρῳ θεωρουμένη , καθὸ ἕτερόν ἐστιν · οἷον ἡ οἰκοδομικὴ δύναμίς ἐστιν , ἥτις δύναμις οὐ θεωρεῖται ποιη - τικὴ οὖσά ἐν τῷ οἴκῳ τῷ οἰκοδομουμένῳ · οὐ γὰρ ὁ οἶκος δημιουργεῖ . ἡ μέντοι γε ἰατρικὴ δύναμις οὖσα θεωρεῖται ἐν τῷ ἰατρευομένῳ’ κατὰ συμ - βεβηκός , εἰ τύχοι , ἐὰν ὁ ἰατρευόμενος ἅμα εἴη καὶ ἰατρός , ὡς εἴρηται ἐν τῇ Φυσικῇ · διό φησιν ἀλλ’ οὐχ ἡ ἰατρευόμενος . ἡ οὖν ἀρχὴ τῆς μεταβολῆς καὶ τῆς κινήσεως λέγεται δύναμις ἐν ἑτέρῳ θεωρεῖσθαι , καθὸ ἕτερον ὑπάρχει . καὶ πάλιν τὸ πάσχον ὑφ’ ἑτέρου πάσχειν , καθὸ ἕτερόν ἐστι · καθ’ ἣν γὰρ δύναμιν τὸ πάσχον πάσχει τι , φαμὲν αὐτὸ δύναμιν ἔχειν παθητικήν , καθὸ δύναται πάσχειν . κυρίως δὲ ἡ δύναμις οὐ κατὰ πᾶν πάθος λέγεται , ἀλλ’ ὅταν ἐπὶ τὸ βέλτιον , τουτέστιν ὅταν τελειωτικὸν πάθος ὑπομείνῃ . κυρίως γάρ , ὥς φησι Πλατῶν , ἡ δύναμις σώζει , τὸ δὲ φθείρεσθαι ἀδυναμία μᾶλλον ὑπάρχει . ἔτι δύναμις λέγεται καὶ τὸ καλῶς τοῦτο ἐπιτελεῖν ἤγουν κατὰ προαίρεσιν · πολλάκις γὰρ τοὺς μόνον πορευθέντας ἢ εἰρηκότας , μὴ καλῶς δὲ ἢ βαδίσαντας ἢ εἰρηκότας , καθάπερ ὑπέσχοντο , οὔ φαμεν δύνασθαι λέγειν ἢ βαδίζειν , ἐπειδὴ τὴν δύναμιν νῦν ὑπεθέμεθα ἐπὶ τὸ βέλτιον ἄγειν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ πάσχειν δεῖ τὴν δύναμιν κατὰ τὸ τελειωτικὸν πάθος προσδέχεσθαι , οὐ κατὰ τὸ φθαρτι - κόν . ἔτι δυνάμεις λέγονται ὅσαι ἕξεις , καθ’ ἃς δυνάμεις ἀπαθῆ ὅλως γίνονται τὰ γινόμενα ἢ ἀμετάβλητα ἢ μὴ ῥᾳδίως φερόμενα ἐπὶ τὸ χεῖρον . κλᾶται μὲν <γὰρ> καὶ συντρίβεται καὶ κάμπτεται καὶ ὅλως φθείρεται οὐ κατὰ δύναμιν , ὡς εἴρηται ἡμῖν ἐν τῇ θεωρίᾳ , ἀλλὰ κατὰ ἀδυναμίαν . ἀπαθῆ δύναμιν τὴν ἐν αὐτοῖς καὶ τὸ διακεῖσθαι κατὰ τὴν δύναμιν . p . 1019a32 Λεγομένης τῆς δυνάμεως τοσαυταχῶς . Δείξας ποσαχῶς λέγεται ἡ δύναμις λέγει ὅτι ὁσαχῶς λέγεται ἡ δύναμις , τοσαυταχῶς λέγεται καὶ τὸ δυνατόν . ἕνα μὲν οὖν τρόπον λεχθήσεται τὸ ἔχον κινήσεως ἀρχὴν ἢ μεταβολῆς , τουτέστι ποιητικὸν αἴτιον . καλῶς δὲ προσέθηκεν ἡ μεταβολῆς , ἐπειδή , ὡς εἴρηται ἐν τοῖς τελευ - ταίοις λόγοις τῆς Φυσικῆς , φέρεται ἡ μεταβολὴ οὐ μόνον ἐπὶ κινήσεως , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄνευ κινήσεως μεταβαλλόντων , ὡς ἐπὶ τῆς γενέσεως ἔλεγεν ἐκεῖσε καὶ τῆς φθορᾶς . διό φησι καὶ γὰρ τὸ στατικὸν δυνατόν τι ἐν ἑτέρῳ θεωρεῖσθαι , καθὸ ἕτερον ὑπάρχει , τουτέστιν οὐ μόνον κινήσεώς ἐστιν ἄλλοις αἰτία τὸ δυνατόν , ἀλλὰ καὶ ἠρεμίας καὶ στάσεως . φησὶν οὖν ὅτι λέγεται τὸ δυνατὸν καὶ ὡς ποιητικὸν αἴτιον , λέγεται δὲ καὶ ὡς παθητικόν , καὶ τοῦτο ἐδήλωσε διὰ τοῦ εἰπεῖν ἕνα δὲ ἄλλον λέγεται , ἂν ἔχῃ τι αὐτοῦ ἄλλο δύναμιν τοιαύτην , τουτέστι παθητικήν . λέ - γεται δυνατὸν καὶ τὸ ἔχον δύναμιν μεταβλητικήν , εἴτε ἐπὶ τὸ χεῖρον εἴτε ἐπὶ τὸ βέλτιον · διό φησι καὶ γὰρ τὸ φθειρόμενον δοκεῖ δυνατὸν εἶναι φθείρεσθαι , ἐπεὶ οὐχ ὡς φθαρῆναι ἀδύνατον νῦν ἔχει τινὰ διάθεσιν καὶ αἰτίαν καὶ ἀρχὴν τοῦ τοιοίτου πάθους , τοῦ δύνασθαι φθείρεσθαι . ποτὲ μὲν τὸ ἔχειν τι δοκεῖ , ποτὲ δὲ τὸ ἐστερῆσθαι τοιοῦτον εἶναι . ἐπεὶ δὲ τὸ ἔχειν ἐπὶ ἕξεως κυρίως λέγεται , αὐτὸς δὲ τὸ τοιοῦτον καὶ ἐπὶ στερή - σεως ἤγαγεν , ἀπολογούμενος ὑπὲρ τοῦ τοιούτου φησὶν <ὅτι> καὶ τὴν στέρησιν ἔχειν λέγομεν · οὐ γάρ ἐστιν ἡ στέρησις τῶν μὴ ὄντων , οὔτε δὲ ἀπόφασις , ἀλλὰ καταφατικῶς κατηγορεῖται τοῦ πράγματος , λεγόντων ἡμῶν τόνδε τυφλότητα ἔχειν καὶ καθ’ ἕξιν ἔχειν τόδε τὸ πάθος , οἷον τὸ τοῦ πυρετοῦ ἢ ἄλλου τινὸς τοιούτου . διό φησιν εἰ δὲ ἡ στέρησις ἕξις πως , πάντα λέγονται τῷ ἔχειν , καὶ ἡ στέρησις καὶ ἡ ἕξις , ὁμωνύμως λεγομένου τοὐ ὄντος , ὥστε τό τε ἔχειν ἕξιν τινὰ τὴν κυρίως ἕξιν δυνατὸν λέγεται καὶ τὸ ἔχειν στέρησιν , εἰ ὅλως ἐνδέχεται ἔχειν στέρησιν . τρίτον δὲ τὸ μὴ ἔχειν δύναμιν φθαρτικὴν ὑπὸ ἄλλου , καθὸ ἄλλο ἐστίν , ὥσπερ ἐπὶ τοὐ ἀδάμαντος ἐλέγομεν . πάντα οὖν ταῦτα ἢ τῶν δυναμένων μόνον γενέσθαι ὑπάρχει ἢ τῶν μὴ δυναμένων γενέσθαι , ἢ τῶν καλῶς . καὶ γὰρ ἐν τοῖς ἀψύχοις ἔνεστιν ἡ τοιαύτη δύναμις , οἷον ἐν τοῖς ὀργάνοις · φασὶ γὰρ τὴν μὲν καλῶς δύνασθαι φθέγγεσθαι λύραν , τὴν δὲ οὐ καλῶς , ἂν μὴ εὔφωνος ὑπάρχῃ . p . 1019a15 Ἀδυνμία δὲ ἐστι στέρησις δυνάμεως . ἐπεξελθὼν τῷ δυνατῷ ἐντεῦθεν ἡμῖν φησι περὶ ἀδυναμίας , καὶ ὁσα - χῶς λέγεται ἡ δύναμις , τοσαυταχῶς δῆλον ὅτι καὶ ἡ ἀδυναμία . διό φησιν ἀδυναμία δέ ἐστι στέρησις δυνάμεως καὶ τῆς τοιαύτης ἀρχῆς ἄρνησις , ἢ ὅλως τῷ μὴ πεφυκότι ἔχειν . ὡς εἰρήκαμεν , ἢ τῷ πεφυκότι ἔχειν καὶ ὅτε πέφυκεν ἔχειν . οὐ γὰρ ὁμοίως ἂν φαίημεν ἀδύνατον εἶναι γεννᾶν παῖδα καὶ ἄνδρα καὶ εὐνοῦχον · ὁ μὲν γὰρ μὴ πεφυκὼς ἔχειν οὐδέποτε ἴσχει ὁ εὐνοῦχος , ὁ δὲ παῖς τέως οὐ πέφυκεν , ὁ δὲ ἀνὴρ ἔχει πρὸς τοῦτο . ὡς δὲ καθ’ ἑκατέραν δύναμίν ἐστιν ἀδυναμία ἀντικειμένη τῇ τε μόνον κινητικῇ καὶ τῇ καλῶς κινητικῇ . καὶ ἀδύνατα δὲ τὰ μὲν κτὰ τὴν ἀδυναμίαν ταύτην λέγονται τὴν ὄδη εἰρημένην ὑφ’ ἡμῶν , τὰ δὲ ἄλλον τρόπον , οἷον δυνατόν τε καὶ ἀδύνατον . ἀδύνατον μὲν οὗ τὸ ἐναντίον , ὡς ἐν προτάσει , οὐκ ἔστι δυνατόν , ἀληθὲς δὲ ἐξ ἀνάγκης , οἷον τὸ τὴν διάμετρον σύμμετρον εἶναι ἀδύνατόν ἐστιν , ἐπειδὴ ψεῦδος ὑπάρχει τὸ τοιοῦτον , οὗτινος τὸ ἐναντίον οὐ μόνον ἀληθὲς ὑπάρχει , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀνάγκης τὸ ἀσύμμετρον εἶναι τὴν διάμετρον τῇ πλευρᾷ · ὥστε τὸ σύμμετρον οὐ μόνον ψεῦδος , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀνάγκης ψεῦδός ἐστι . τὸ δὲ ἐναντίον τούτῳ τὸ δυνατόν , ὅταν μὴ ἀναγκαῖον ὑπάρχῃ τὸ ἐναντίον ψεῦδος εἶναι , οἷον τὸ καθῆσθαι ἄνθρωπον δυνατόν · οὐ γὰρ ἐξ ἀνάγκης τὸ μὴ καθῆσθαι ψεῦδος ὑπάρχει . τὸ τοίνυν δυνατὸν καθ’ ἕνα μὲν τρόπον , ὥσπερ εἰρήκαμεν , τὸ μὴ ἐξ ἀνάγκης ψεῦδος δηλοῖ , ὡς εἴρηται προσεχῶς , ἄλλον δὲ τὸ ἀληθὲς εἶναι , ἄλλον δὲ τὸ ἐνδεχόμενον ἀληθὲς ἄδη . κατὰ μεταφορὰν δὲ ἦέν τῇ γεωμετρίᾳ λέγεται εἶναι δύναμις ὡς ποιητικὴ πᾶσα , ὡς εἴρηται ἡμῖν ἐν τῇ θεωρίᾳ . ταῦτα μὲν οὖν τὰ δυνατὰ τὰ ἐν λόγοις οὐ κατὰ δύναμιν ὑπάρχοντα , ἀλλὰ τὰ ἐν τοῖς πράγμασι . τὰ μέντοι γε πράγματα τὰ λεγόμενα κατὰ δύναμιν πάντα λέγονται πρὸς τὴν πρώτην ἀρχὴν ἢ τὴν μίαν ἀντὶ τῆς πρώτης · διττὴ γὰρ φέρεται ἡ γραφή . αὕτη δέ ἐστιν ἀρχὴ μεταβολῆς ἐν ἄλλῳ , καθὸ ἄλλο , ἵνα εἴπῃ τὸ ποιητικὸν αἴτιον . ἰὰ γὰρ ἄλλα λέγονται δυνατὰ τῷ ἔχειν ἄλλο τι τοιαύτην δύνα · μιν τὰ δὲ τῷ μὴ ἔχειν , ὁμοίως δὲ καὶ τὰ ἀδύνατα . ὥστε ὁ κυρίως ὅρος τῆς πρώτης δυνάμεως εἴη ἂν τὸ μεταβλητικὸν ἐν ἄλλῳ , τουτέστι τὸ ποιητικόν · κυρίως γὰρ τὸ ποιοῦν λέγεται δύναμιν ἔχειν . p . 1020a7 Ποσὸν λέγεται τὸ διαιρετὸν εἰς ἐνυπάρχοντα , ὧν ἑκά - τερον ἢ ἕκαστον ἕν τι καὶ τόδε πέφυκεν εἶναι . Ἐντεῦθεν περὶ τοῦ ποσοῦ ἡμῖν διαλέγεται , καί φησιν ὅτι τὸ ποσὸν διαιρετόν ἐστι κατ’ ἐνέργειαν , καὶ οὐχ ὥσπερ τὸ γένος . διαιρετὰ μὲν γὰρ ὑπάρχουσι καὶ τὰ γένη , ἀλλ’ οὐκέτι κατ’ ἐνέργειαν · αἱ γὰρ διαφοραὶ καθ’ ἃς διαιροῦνται , δυνάμει ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς γένεσιν , ὥς φασιν οἱ Περιπατη - τικοί , καθάπερ μεμαθήκαμεν ἐν τῇ εἰσαγωγῇ Πορφυρίου . φησὶν οὖν ὅτι τόδε τὸ ποσὸν διαιρετόν ἐστι κατ’ ἐνέργειαν καὶ διαιρεῖται διχῶς εἴς τε ἀριθμὸν καὶ μέτρον . τοῦ γὰρ ποσοῦ τὰ μὲν ἀριθμητὰ ὑπάρχουσι , τὰ δὲ μετρητά · καὶ τὰ μὲν ἀριθμητὰ ἀναφέρονται ὑπὸ τὸ διωρισμένον ποσόν , εἴ γε καὶ ὁ ἀριθμὸς τοῦ διωρισμένου ὑπάρχει ποσοῦ , ὡς ἐν ταῖς Κατηγορίαις μεμαθήκαμεν , τὰ μέντοι γε μετρητὰ ὑπὸ τὸ συνεχὲς ποσὸν τελοῦσι · με - τρητὸν γάρ ἐστι τὸ συνεχές , οἷον τὸ δίπηχυ ἢ τὸ τρίπηχυ , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων συνεχῶν . πάλιν ἑτέραν ποιεῖται ὑποδιαίρεσιν , καί φησιν ὅτι τῶν ποσῶν τὰ μὲν καθ’ αὑτὰ λέγονται , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός · οἷον ἡ μὲν γραμμὴ ποσόν τι καθ’ αὑτό , τὸ δὲ μουσικὸν κατὰ συμβεβηκός , διότι συνέβη τῷ τριπήχει ἀνθρώπῳ ποσῷ ὄντι , καθό ἐστι τρίπηχυς , μου - σικῷ εἶναι . πάλιν τῶν καθ’ αὑτὸ τὰ μὲν κατ’ οὐσίαν ὑπάρχουσι , τὰ δὲ πάθη . κατ’ οὐσίαν ποσόν τί ἐστιν ἡ γραμμή · ἐν <γὰρ> τῷ ὁρισμῷ τῆς γραμμῆς παραλαμβάνεται τὸ ποσόν , μέγεθός τι διαστατόν , οἱ δὲ ὁρισμοὶ οὐσιώδεις ὑπάρχουσι . τὰ δὲ πάθη καὶ αἱ ] ἕξεις τῆς τοιαύτης οὐσίας ὑπάρχουσιν , οἷον τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον , καὶ τὸ μακρὸν καὶ τὸ βραχύ , καὶ πλατὺ καὶ στενόν , καὶ βαρὺ καὶ κοῦφον , καὶ πάντα τά τοιαῦτα . ἰστέον δὲ ὅτι καὶ <βαρὺ καὶ τὸ> κοῦφον , καθὸ μεγέθη ὑπάρχουσι . καὶ βαρὺ μὲν λέγεται τὸ θᾶττον φερόμενον ἐπὶ τὸ κάτω , κοῦφον δὲ τὸ μὴ ὁμοίως φε - ρόμενον · ἀμφότερα δὲ τοὐ ποσοῦ , εἴ γε πᾶν μέγεθος τοῦ ποσοῦ ὑπάρχει . δυνατὸν δέ ἐστιν ὑπὸ τὸ ποιὸν αὐτὰ τελεῖν , καθὸ διακρίνει τὰς οὐσίας · τοιαύτη δέ ἐστιν ἡ φύσις τοῦ ποιοῦ , διὸ καὶ ἐν Κατηγορίαις ἐλέγετο περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίζειν · οὕτως γάρ φαμεν τὴν μὲν γῆν βαρεῖαν εἶναι , τὸ δὲ πῦρ κοῦφον . ἔστι δὲ καὶ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν καὶ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἔλαττον καὶ καθ’ αὑτὰ λεγόμενα τοῦ ποσοῦ καὶ πρὸς ἄλληλα · ὥστε κυρίως τοῦ ποσοῦ ταῦτα βούλεται εἶναι , εἴ γε εἶναι ] καὶ καθ’ αὑτὰ λε - γόμενα τοῦ ποσοῦ ὑπάρχουσι καὶ πρὸς ἄλληλα . καὶ ἐντεῦθεν λαβόντες οἱ ἐξηγηταὶ αὐτοῦ ἀπεφήναντο αὐτὰ εἶναι τοῦ ποσοῦ , καὶ οὐκ ἔστιν ἀνάπλα - σμα αὐτῶν · ὅμως μέντοι γε δυνατὸν αὐτὰ τῶν πρός τι εἶναι , καθὸ πρὸς ἕτερον λέγονται , οὐ κυρίως μέντοι γε , ὡς ἔδειξεν ἐνταῦθα ὁ λόγος . τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκὸς λεγομένων ποσῶν τὰ μὲν οὕτω λέγονται , ὥσπερ εἰ - ρήκαμεν , ἐπειδή φαμεν τὸν τρίπηχυν ἄνθρωπον εἶναι μουσικόν , τὰ δὲ ὡς κίνησις καὶ χρόνος καὶ ὅσα ἄλλα λέγονται εἶναι συνεχῆ διὰ τὸ εἶναι τὸ μέγεθος διαιρετόν · ἐκ δὲ τοῦ μεγέθους ἔχουσι τὴν συνέχειαν καὶ τὴν δι - αίρεσιν , καθάπερ εἴρηται καὶ ἐν τῇ Φυσικῇ καὶ ἐν Κατηγορίαις . Πληρώσας τοίνυν τὸν περὶ τοὐ ποσοῦ λόγον ἐφεξῆς μετέρχεται ἐπὶ τὸ ποιόν , καί φησιν ὅτι τετραχῶς τὸ ποιόν . πρῶτον μὲν τὸ ἐν τῇ οὐσίᾳ θεωρούμενον , οἷον τὰς διαφοράς , φημὶ δὴ τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον . χρὴ γὰρ εἰδέναι , ὡς πολλάκις μεμαθήκαμεν , ὅτι ὁμωνύμως κατηγορεῖται τὸ ὂν καὶ τὸ ἓν τῶν δέκα κατηγοριῶν · εἰ γὰρ μὴ ὁμωνύμως αὐτῶν κατηγορεῖτο , τῷ ὄντι ἑκάστη τῶν κατηγοριῶν ἰδιάζουσαν ἄν εἶχεν ὕπαρξιν καὶ οὐκ ἐδέετο τῆς οὐσίας . νυνὶ δὲ πᾶσαι ἐν τῇ οὐσίᾳ θεωροῦντι . ἐπειδή , καθὸ οὐσίαι ὑπάρχουσι τὰ πράγματα τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ , ἀλλήλων διαφέ - ρουσι , φανερὸν ὅτι ἡ διαφορὰ αὐτοῖς προσγίνεται ἐκ τῆς ποιότητος , καὶ παγκάλως ἐν Κατηγορίαις ἐλέγετο περὶ τῶν τοιούτων διαφορῶν ὅτι περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίζουσι , τουτέστι τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον . καὶ ἔστι πρώτη ἡ τοιαύτη ποιότης ἡ ἐν τῇ οὐσίᾳ θεωρουμένη , καθάπερ ἔλεγε , τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον · δευτέρα δὲ ποιότης ἐστὶν ἡ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς δεωρουμένη , καθάπερ φησὶν αὐτός , ᾗ σύνθετοι . ἐὰν γὰρ εἴπω ἅπαξ ἓξ ἕξ ἐστι , φανερὸν ὅτι τοῦτο κοινόν ἐστι πάντων τῶν ἀριθμῶν · ἐπὶ πάντων γὰρ λέγεται τὸ ἅπαξ · τὸ μέντοι γε λέγειν δὶς τρεῖς ἓξ καὶ τρὶς πέντε δεκαπέντε , τοῦτο οὐκ ἐπὶ πάντων θεωρεῖται . τρίτον σημαινόμενον τοῦ ποιοῦ , ὅπερ καὶ κυρίως ἐστί , τὰ πάθη , ὥς φησιν αὐτός , τῶν κινουμένων οὐσιῶν , οἷαι θερμότης ψυχρότης , λευκότης μελανία , βαρύτης κουφότης . ἰδοὺ καὶ ἐνταῦθα ἔταξε τὴν βαρύτητα καὶ τὴν κουφότητα , καθάπερ ἄνω ἐλέγομεν . τέταρτον τὸ κατὰ τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν κακίαν , καὶ ὅλως τὸ κακὸν καὶ τὸ ἀγαθόν . ταῦτα δὲ πάντα εἰς δύο τρόπους ἀναφέρονται τοὺς καθολικωτάτους · πρώτη μὲν γὰρ καὶ κυρίως ποιότης ἡ ἐν τῇ οὐσίᾳ θεωρουμένη , δευ - τέρα δὲ ἡ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς . Ταῦτα εἰρηκὼς μετέρχεται ἐπὶ τὸν λόγον τῶν πρός τι , καί φησιν ὅτι τριχῶς λέγονται τὰ πρός τι · τὰ μὲν καθ’ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν , τὰ δὲ ὡς τὸ ποιητικὸν καὶ τὸ παθητικόν , τὰ δὲ ὡς τὸ κρῖνον καὶ τὸ κρινόμενον . καὶ εἰκότως τὰ τοιαῦτα εἶπε · τῶν πρός τι , εἰ καὶ ἑπταχῶς διαι - ροῦμεν ἐν Κατηγορίαις , ἐπειδὴ κυρίως ταῦτα ὑπάρχουσιν . ἡ μὲν γὰρ ὑπεροχὴ καὶ ἔλλειψις θεωρεῖται ἐν τοῖς νοητοῖς , περὶ ὧν τὸν λόγον ποιεῖται ὁ ἐπιστήμων · τὰ μὲν γὰρ ὑπερέχουσι , τὰ δὲ ἐλλείπουσι . πάλιν ἐπὶ τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ τὰ μὲν ποιοῦσι τὰ δὲ πάσχουσι . καὶ τὸ κρῖνον καὶ τὸ κρινόμενον ὡς ἐπιστήμη καὶ ἐπιστητόν , ἄνευ δὲ ἐπιστήμης οὐ δύ - ναταί τι τούτων εἰδέναι . εἶτα λοιπόν φησιν ὅτι τῶν καθ’ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν τὰ μὲν ὡρισμένα ὑπάρχουσι , τὰ δὲ ἀόριστα · ὡρισμένα δὲ ἐν ἀριθμοῖς . τὰ δὲ οὐδὲ ἐν ἀριθμοῖς ὡρισμένα , οἷον διπλάσιον καὶ ἥμισυ ὡρισμένα ὑπάρχουσι κατὰ ὑπεροχὴν καὶ ἔλλειψιν ὄντα . τὸ δὲ πολλα - πλάσιον ἀόριστόν ἐστιν · οὐκ ἴσμεν γὰρ πόσον ἐστίν , εἴτε διπλάσιον εἴτε τριπλάσιον ἢ καὶ ἄλλως πως · ὅμως δὲ ἐν ἀριθμοῖς ἔχει τὸ εἶναι . τὸ μέν - τοι γε ὑπερέχον πρὸς τὸ ὑπερεχόμενον ὅλως ἀόριστον ὑπάρχει κατ’ ἀριθμόν , καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις δὲ ἅπασιν . εἰ γὰρ δῶμεν αὐτῷ μέτρον ὡρισμέκατηγορεῖ νον , οὐκέτι γίνεται ὑπερέχον , ἀλλ’ ἢ διπλάσιον ἢ τριπλάσιον . θεωρεῖται δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τοῦτο . τὰ δὲ ποιητικὰ καὶ παθητικὰ λέ - γονται κατὰ δύναμιν ποιητικὴν καὶ παθητικήν , οἷον τὸ θερμαῖνον πρὸς τὸ θερμαινόμενον , ὅτι τὸ μὲν ποεῖ τὸ δὲ πάσχει . λέγονται δὲ καὶ κατὰ χρόνους τὰ πρός τι , ὥσπερ ἐπὶ πατρὸς καὶ υἱοῦ · λέγεται γὰρ τὸ μὲν ποιητι - κὸν τὸ δὲ παθητικὸν ὡς πρὸς τὸν παρελθόντα χρόνον · τὸ μὲν γὰρ γέγονε ποιητικὸν τὸ δὲ παθητικόν . εἶτα λοιπὸν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ κρίνοντος καὶ τοῦ κρινομένου , ὥσπερ ἐπιστήμη καὶ τὸ ἐπιστητόν . εἰδέναι μέντοι γε χρὴ ὅτι ἐπὶ τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ ἐν ἀλλήλοις ταῦτα θεωροῦνται , ἐπὶ μέντοι γε τῆς ἐπιστήμης καὶ τοὐ ἐπιστητοῦ οὐκέτι ὁμοίως ἔχει . λέγεται μὲν γὰρ ἡ ἐπιστήμη ἐπιστητοῦ εἶναι ἐπιστήμη , ἐπειδὴ ἡ ἐπιστήμη τὸ εἶναι ἔχει ἐν τῷ ἐπιστητῷ · ἐπὶ μέντοι γε τοῦ ἀνάπαλιν , ἡνίκα φαμὲν τὸ ἐπιστητὸν ἐπιστήμῃ ἐστὶν ἐπιστητόν’ , οὐχ οὕτως λέγομεν ὡς τοῦ ἐπιστητοῦ τὸ εἶναι ἔχοντος ἐν τῇ ἐπιστήμῃ οὔτε γὰρ ἐνέργεια τοῦ ἐπιστητοῦ ἐστιν ἡ ἐπιστήμη οὔτε ἕξις οὕτε ἄλλο τι ) , ἀλλ’ οὕτως ἐν ἐκείνῃ θεωρουμένου , ὥσπερ λέγομεν τὸν ἄνθρωπον λευκὸν εἶναι , καίτοι τοῦ λευκοῦ τὸ εἶναι ἔχοντος ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . ὥσπερ οὖν αἱ οὐσίαι καὶ τὰ συμβεβηκότα · μιμεῖται γὰρ τὸ μὲν ἐπιστητὸν τὰς οὐσίας , ἡ δὲ ἐπιστήμη τὰ συμβεβηκότα , καθὸ ἐν τῷ ἐπιστητῷ ἔχει τὴν ὕπαρξιν . εἶτά φησιν ὅτι δεῖ τὸ ἐπιστητὸν πρὸς τὴν ἐπιστήμην ἀποδίδοσθαι καὶ τὴν ἐπιστήμην πρὸς τὸ ἐπιστητόν · οὔτε γὰρ πρὸς τὸν ἐπιστήμονα . εἰ γὰρ οὕτως εἴπωμεν συμβήσεται ἡμᾶς ἀδολεσχεῖν δὶς τὸ αὐτὸ λέγοντας . οἷον ἐρωτῶντές φαμεν ‘τίνος ἐστὶν οὗ ἐστιν ἐπιστήμη;’ εἶτα λοιπὸν ἀποκρίνεται ἐκεῖνος λέγων ὅτι οὗ ἐστιν ἐπιστήμη , ὥστε συμβήσεται δὶς τὸ αὐτὸ λεχθῆναι . εἰ οὖν λέγοιτο τὸ ἐπιστητὸν πρὸς τὸν ἐπιστήμονα , ὡς πρὸς τὴν αὐτοῦ ἐπιστήμην λεχθείη ἄν · οὐ γὰρ πρὸς τὸν ἐπιστήμονα διὰ τὸ εἰρημένον ἄτοπον . ὁμοίως δὲ καὶ ἡ ἐπιστήμη πρὸς τὸ ἐπιστητόν . p . 1020a7 Ποσὸν λέγεται τὸ διαιρετὸν εἰς ἐνυπάρχοντα , ὧν ἑκάτερον ἢ ἕκαστον . Ὅ λέγει τοῦτό ἐστιν , ὅτι τοσὸν λέγεται τὸ διαιρετὸν εἰς ἐνυπάρ - χοντα , τουτέστι κατ’ ἐ·νέργειαν , ὧν ἑκατερον ἢ ἕκαστον ( ταὐτὸν γὰρ δηλοῖ , εἴτε ἑκάτερον εἴποις εἴτε ἕκαστον ) ὧν οὖν ἑκάτερον ἢ ἕκαστον ἕν τι δηλοῖ καὶ τόδε τι πέφυκεν εἶναι . τὸ οὖν πλῆθος ποσόν τι ὑπάρχει , ἐὰν ἀριθμη - τὸν ὑπάρχῃ , τουτέστι διωρισμένον , μέγεθος δὲ συνεχές , ἐὰν μετρητόν . διὸ ἑαυτὸν ἐπεξηγούμενός φησιν ὅτι λέγεται δὲ πλῆθος μὲν τὸ διαιρετὸν δυνάμει εἰς μὴ συνεχῆ μεγέθη οἱ γὰρ δέκα ἵπποι πλῆθος ὄντες f.233r διῃρημένοι μεγέθει ὑπάρχουσι ) μέγεθος δὲ τὸ εἰς συνεχῆ μεγέθη . με - γέθους δὲ τὸ μὲν ἐφ’ ἓν συνεχὲς λέγεται εἶναι μῆκος , τὸ δὲ ἐπὶ δύο πλάἢ τος , τὸ δὲ ἐπὶ τρία βάθος · τούτων δὲ πλῆθος μὲν πεπερασμένον ἀριθμὸς ὑπάρχει , μῆκος δὲ γραμμή , πλάτος δὲ ἐπιφάνεια , βάθος δὲ σῶμα . p . 1020a14 Ἔτι τὰ μὲν λέγεται αὑτὰ ποσὰ ἄττα . ἐντεῦθεν ἑτέραν ἡμῖν διαίρεσιν τοῦ ποσοῦ παραδίδωσι , καί φησιν ὅτι τῶν ποσῶν τὰ μὲν λέγονται καθ’ αὑτά τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , οἷον ἡ μὲν γραμμὴ λέγεται ποσόν τι καθ’ αὑτό , τὸ δὲ μουσικὸν κατὰ συμβεβηκός , καθάπερ εἰρήκαμεν ἐν τῇ θεωρίᾳ . p . 1020a17 Τῶν δὲ καθ’ αὑτό . Τοῦ πρώτου ἡ ἐπιδιαίρεσις · τῶν καθ’ αὐτὸ ποσῶν τὰ μὲν κατ’ οὐσίαν ὑπάρχουσιν , ὑπάρχουσιν , οἷον ἡ γραμμὴ ποσόν τι ( ἐν γὰρ τῷ λόγῳ τῷ τί ἐστι λέγοντι , τουτέστι τῷ δηλοῦντι τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος , τὸ ποσὸν ὑπάρχει ) , τὰ δὲ πάθη καὶ ἕξεις τῆς τοιαύτης οὐσίας ὑπάχουσιν , οἷον τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον , καὶ μακρὸν καὶ βραχύ , καὶ πλατὺ καὶ στενόν , καὶ βαθὺ καὶ ταπεινόν , βαρὺ καὶ κοῦφον , καὶ τὰ ἄλλα τὰ τοιαῦτα . ἔστι δὲ καὶ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν , καὶ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἔλαττον , καὶ καθ’ αὑτὸ καὶ πρὸς ἄλληλα λεγόμενα τοῦ ποσοῦ καθ’ αὑτά . μεταφέρονται μεντοι γε καὶ ἐπ’ ἄλλα ταῦτα τὰ ὀνόματα . φαμὲν γὰρ μεγάλην εἶναι τὴν πρὰξιν καὶ μέγαν τὸν πυρετόν , ὡς ἐν Κατηγορίαις ἐλέγετο ὅτι λέγομεν τὸ λευκὸν πολὺ εἶναι τῷ τὴν ἐπιφάνειαν πολλὴν εἶναι ἐν ᾗ θεωρεῖται . τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς λεγόμενον ποσὸν τὸ μὲν οὕτως λέγεται , ὥσπερ ἐλέχθη ὅτι τὸ μουσικὸν ποσὸν καὶ τὸ λευκόν , τῷ εἶναι ποσόν τι ᾧ ὑπάρχουσι πράγματι ( λέγομεν γὰρ τὸν ἄνθρωπον λευκὸν κατὰ συμβεβηκός , ἐπειδὴ συμβέβηκε τῷ ποσῷ τὸ λευκὸν ὥσπερ καὶ τὸ μουσικόν ) , τὰ δὲ ὡς κίνησις καὶ χρόνος · καὶ ταῦτα f.233v καὶ ποσὰ εἶναι λέγονται καὶ συνεχῆ τῷ ἐκεῖνα διαιρετὰ εἶναι τὰ μεγέθη , ὧν μεγεθῶν πάθη ταῦτα ὑπάρχουσι . λέγω δὴ οὐ τὸ κινούμενον , οἷον τὴν λεύκανσιν , ἀλλ’ ὃ ἐκινήθη , τοῦτο εἶναι διαιρετόν , τουτέστι τὸ μέγεθος · τῷ γὰρ ποσὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ μέγεθος λέγεται εἶναι ποσὴ καὶ ἡ κίνησις , ὁ δὲ χρόνος τῷ τοιαύτην εἶναι τὴν κίνησιν , διὰ μέσης τῆς κινήσεως , ὡς εἴρηται ἐν Κατηγορίαις . p . 1020a33 . Τὸ ποιὸν λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἡ διαφορὰ τῆς οὐσίας . Πληρώσας τὸν περὶ τοῦ ποσοῦ λόγον καὶ κάλλιστα ἡμῖν τεχνολογήσας αὐτὸν μετέρχεται ἐντεῦθεν ἐπὶ τὸν περὶ τοῦ ποιοῦ λόγον , καί φησιν ὅτι τὸ ποιὸν λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἡ διαφορὰ τῆς οὐσίας , ὥσπερ ὁ ἄν - θρωπος ποιόν τί ἐστι ζῷον , ἐπειδὴ δίπουν ἐστί κατ’ αὐτὸ γὰρ διακρίνεται τῶν τετραπόδων ) , ἵππος δὲ ὅτι τετράπουν , καὶ κύκλος ποιόν τι σχῆμα ὅτι ἀγώ - νιον , ὡς τῆς διαφορᾶς τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν ποιότητος οὺσης . ἰδοὺ σαφῶς ἐνταῦθα ἡρμήνευσε τὸ ‘περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίξει’ . ὥστε ἕνα τρόπον τοῦτον ἡ ποιότης διαφορὰ οὐσίας ὑπάρχουσα , ἄλλον δὲ ὡς τὰ ἀκί · νητα καὶ τὰ μαθήματα περὶ γὰρ τούτων ἔλεγον οἱ Πυθαγόρειοι ὅτι οὐ κατὰ ἀφαίρεσιν θεωροῦνται ἀλλ’ ὅτι ἔχουσιν οἰκείαν ὕπαρξιν ) , ὥσπερ οἱ ἀριθμοὶ ποιοί τινες ὑπάρχουσιν οἱ σύνθετοι καὶ <μὴ μόνον> ἐφ’ ἓν ὄντες ἄλλ’ ὧν μίμημά ἐστι τὸ ἐπίπεδον καὶ τὸ στερεόν . τοιώσδε γὰρ πολυπασιασθέντες ποιοῦσι τὸν ἐπίπεδον ἀριθμόν , τοιώσδε τὸν στερεόν , καθάπερ ἐν τῇ ἀριθμητικῇ μεμαθήκαμεν . οὗτοι δέ εἰσιν οἱ ποσάκις ποσοὶ ἢ ποσάκις ποσάκις ποσοί · ἐριθμὸς γὰρ ἐφ’ ἑαυτὸν πολυπλασιασθεὶς ποτὲ μὲν γεννᾷ ἐπίπεδον ποτὲ δὲ στερεόν . καὶ ὅλως ὅπερ ἄποσον ὑπάρχει ἐν τῇ οὐσίᾳ τοῦ ἀριθμοῦ · οὐσία γὰρ ἑκάστου τὸ ἅπαξ , τουτέστι τὸ ἕν , ὅπερ οὐκ ἔστι τοὐ ποσοῦ , οἷον τῶν ἓξ οὐχ ὁ δὶς ἢ τρὶς ὑπάρχουσιν , ἀλλ’ ὁ ἅπαξ . ἓξ γὰρ ἅπαξ . ὥστε κατὰ τοῦτο κοινωνοῦσι , διαφέρουσι <δὲ> κατὰ τὸ δὶς τρεῖς , τρὶς δύο , τετράκις πέντε καὶ τὰ ἄλλα ὅσα εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ . p . 1020b8 ἔτι ὅσα πάθη τῶν κινουμένων οὐσιῶν . ἐντεῦθεν ἐπὶ τὸ τρίτον μετῆλθε σημαινόμενον τῆς ποιότητος , καί φησιν ὅτι ἔτι ὅσα πάθη τῶν κινουμένων οὐσιῶν , οἷον θερμότης ψυχότης , λευκότης μελανία , βαρύτης κουφότης , καὶ ὅσα τοιαῦτα , καθ’ ἃς ποιότητας καὶ ἀλλοιοῦνται τὰ σώματα , μεταβαλλουσῶν τῶν ποιοτήτων τούτων . ἔτι κατ’ ἀρετὴν καὶ κακίαν καὶ ὅλως τὸ κακὸν καὶ τὸ ἀγαθόν . οὗτοι δὲ οἱ τέσσαρες τρόποι εἰς δύο ἀναφέρονται τοὺς καθολικωτάτους , καὶ τούτων ἕνα τὸν κυριώτατον . πρώτη γὲν γὰρ ποιότης ἐστὶν ἡ τῆς οὐσίας διαφορά , ταύτης δ’ ἐστὶ καὶ ἡ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς ποιότης μέρος · δια - φορὰ γὰρ καὶ αὕτη τις οὐσιῶν , <ἀλλ’ ἢ οὐ> κινουμένων ἢ οὐχ ᾗ κινούμενα · οὔτε γὰρ τὰ ἀριθμητὰ ποιότητα ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς , καθὸ κινούμενα ὑπάρχουσι * * * καὶ αἱ τῶν κινήσεων διαφοραί , οἷον κυκλοτερὲς κατ’ εὐθύ . ἀρετὴ μέντοι γε καὶ κακία τῶν παθημάτων μέρος τι ὑπάρχουσι · διαφορὰς γὰρ δη - λοῦσι τῆς κινήσεως καὶ τῆς ἐνεργείας , καθ’ ἃς ποιοῦσιν ἣ πάσχουσι καλῶς ἢ φαύλως τὰ ἐν κινήσει ὄντα πράγματα · τὸ μὲν γὰρ τοῶσδε δυνάμενον κι - νεῖσθαι ἢ ἐνεργεῖν ἀγαθὸν λέγεται , οἷον τὸ βαδίζειν ὀξέως , τὸ δὲ ἐναντίως μοχθηρόν . μάλιστα δὲ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακὸν ἐπὶ τῶν ἐμψύχων τὸ ποιὸν ψυχὴν λέγομεν πεποιῶσθαι πρὸς τὸ ἀγαθόν , τὸν δὲ · πρὸς τὸ κακόν . p . 1020b26 Πρός τι λέγεται τὰ μὲν ὡς διπλάσια πρὸς ἥμισυ . Πληρώσας τὸν λόγον τὸν περὶ τοὐ ποιοῦ , ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τῶν πρός τι , καί φησιν οὕτως , ὅτι πρός τι λέγεται τὸ μὲν ὡς διπλάσιον πρὸς ἥμισυ , καὶ τριπλάσιον πρὸς τριτημόριον , καὶ ὅλως τὸ πολλαπλάσιον πρὸς τὸ πολλοστημόριον , ὅπερ καὶ ἄδηλόν ἐστι , καὶ ὑπερέχον πρὸς τὸ ὑπερεχόμενον , τὰ τρία εἴδη τῆς ὑπεροχῆς καὶ τῆς ἐλλείψεως . τὰ δὲ ὡς τὸ θερμαντικὸν πρὸς τὸ δερμαντόν , ὥσπερ πῦρ πρὸς λίθον , καὶ τμητικὸν πρὸς τὸ τμητόν , ὥσπερ σίδηρος καὶ σῶμα , καὶ ὅλως τὸ ποιητικὸν πρὸς τὸ παθητικόν . τὰ δὲ ὡς τὸ μετρητὸν πρὸς τὸ μέτρον καὶ τὸ ἐπιστητὸν πρὸς ἐπιστήμην καὶ αἰσθητὸν πρὸς αἴσθησιν . λέγοντι οὖν τὰ μὲν πρῶτα κατ’ ἀριθμὸν ἢ ἀπλῶς ἢ ὡρισμένως πρὸς αὐτὸν ἢ πρὸς ἔνια · τὸ μὲν διπλάσιον πρὸς ἓν ἀριθμὸς ὡρισμένος ] ὑπάρχει ὡρισμένος , τὸ δὲ πολλαπλάσιον πρὸς ἓν κατ’ ἀριθμὸν λέγεται , οὐ μέντοι γε ὡρισμένον , οἷον τόνδε ἢ τόνδε . πάλιν δὲ τὸ ἡμιόλιον πρὸς τὸ ὑφημιόλιον , τουτέστι τὰ ἓξ πρὸς τὰ τέσσαρα , κατ’ ἀριθμὸν λέγεται πρὸς ἀριθμὸν ὡρισμένον · τὸ δὲ ἐπιμόριον πρὸς τὸ ὑπεπιμόριον κατὰ ἀόριστον · οὔτε γὰρ καταμετρεῖ τὸ ὅλον ὑπὸ μεγέθους , ἐπειδὴ οὐκ ἀπαρτίζει εἰς τέλειον · κατὰ ἀόριστον δὲ ὡς τὸ πολλαπλάσιον πρὸς τὸ ἕν . τὸ μέντοι γε ὑπερέχον πρὸς τὸ ὑπερεχόμενον , καθάπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ εἰρήκαμεν , ὅλως ἀόριστον ὑπάρχει κατ’ ἀριθμόν · ὁ γὰρ ἀριθμὸς σύμμετρος ὑπάρχει , κατὰ μὴ σύμμετρον δὲ ἀριθμὸν λέγεται . τὸ γὰρ ὑπερέχον πρὸς τὸ ὑπερεχόμενον τοσοῦτόν τέ ἐστι καὶ <ἔτι> , τοῦτο <δ’> ἀόριστον · ὁπότερον γὰρ ἔτυχεν ἔστιν , ἢ ἴσον ἢ οὐκ ἴσον · σαφῶς δὲ τοῦτο ἐν τῇ θεωρίᾳ ἐξεθέμεθα . p . 1021a8 Ταῦτα οὖν τὰ πρός τι πάντα κατ’ ἀριθμὸν λέγεται . θησὶν ὅτι ταῦτα πάντα τὰ πρός τι εἰρημένα κατ’ ἀριθμὸν λέγονται καὶ ἀριθμοῦ πάθη · φησὶν δὲ ὅτι καὶ τὸ ἴσον καὶ τὸ ὅμοιον κατ’ ἀριθμὸν λέγονται , κατ’ ἄλλον μέντοι γε τρόπον . θεωρεῖται γὰρ τὸ ἓν καὶ ἐν τῷ ἴσῳ καὶ ἐν τῷ ὁμοίῳ · ἴσα γὰρ λέγονται κατὰ τὸ ἓν καὶ ὅμοια , καθὸ f.235r ἕν τι ἔχουσιν ἐν ἑαυτοῖς , τὸ δὲ ἓν τοῦ ἀριθμοῦ ἐστιν ἀρχή . τοῦτο οὖν ἐστιν ὃ λέγει ὅτι καὶ τὸ ἴσον καὶ τὸ ὅμοιον κατ’ ἄλλον τρόπον λέγονται εἶναι τοῦ ἀριθμοῦ · κατὰ γὰρ τὸ ἓν λέγεται . ταὐτὰ μὲν γὰρ πάντα ὑπάρχου - σιν ὧν * * * ἕν ἐστι τὸ ποσόν · τὸ δὲ ἓν τοῦ ἀριθμοῦ ἐστιν ἀρχὴ καὶ μέτρον . ὥστε ταῦτα πάντα πρός τι λέγονται κατ’ ἀριθμόν , ἀλλ’ οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον . p . 1021a14 Τὰ δὲ ποιητικὰ καὶ παθητικά . Ὅ λέγει τοῦτό ἐστιν ὅτι τὰ ποιητικὰ καὶ παθητικὰ κατὰ δύναμιν λέγονται ποιητικὴν καὶ παθητικὴν καὶ ἐνέργειαν τῶν δυνάμεων , οἷον τὸ θερμαῖνον πρὸς τὸ θερμαινόμενον , ὅτι δύναται , καὶ τὸ τέμνον πρὸς τὸ τεμνόμενον ὡς ἐνεργοῦν . τῶν δὲ κατ’ ἀριθμὸν οὔκ εἰσιν ἐνέργειαι , καθὸ ἀριθμοὶ ὑπάρχουσι · ποία γάρ ἐστιν ἐνέργεια τοῦ ἀριθμοῦ , καθὸ ἀριθμός ἐστιν ; ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον ἔχουσιν ἐνέργειαν , ἐν ἑτέροις εἴρηται . λέγει δὲ ἀυτῶν τῶν ἀριθμῶν ἐνεργείας , καθὸ ὅλως νοούμενα ὑπάρχουσι · τὴν οὖν νόησιν τὴν περὶ περὶ αὐτῶν ἐνέργειαν ἐκάλεσεν · ἢ ὅτι ἔχουσιν ἐνέργειαν καὶ οἱ ἀριθμοί , καθάπερ φασὶν οἱ Ποθαρόρειοι , διὸ καὶ δρῶσιν ἡ ἑβδόμη καὶ ἡ τετάρτη . καὶ ἐν τοῖς νοήμασι καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις πᾶσιν ὁρῶμεν τὰ τοιαῦτα γινόμενα · αἱ μέντοι γε κατὰ κίνησιν ἐνέργειαι οὐχ ὐπάρχουσιν · οὔτε γὰρ κινοῦνται οἱ ἀριθμοὶ καθὸ ἀριθμοί . τῶν δὲ κατὰ δύναμιν καὶ κατὰ χρόνον ἤδη λέγονται πρός τι , οἴοντό πεποιηκὸς πρὸς τὸ πεποιημένον ὡς ἐπὶ τοῦ παρελθόντος χρόνου , καὶ τὸ ποιῆσον πρὸς τὸ ποιησόμενον . οὕτως γὰρ λέγεται καὶ πατὴρ υἱοῦ πατήρ · τὸ μὲν γὰρ πεποιηκός ἐστι , τὸ δὲ πεπονθός τι . ἔτι δὲ ἔνια λέγονται καταστέρησιν δυνάμεως , ὥσπερ τὸ ἀδύνατον καὶ ὅσα οὕτως λέγεται , οἷον τὸ ἀόρατον πρὸς τὸ ὁρατόν . τὰ τοίνυν κατ’ ἀριθμὸν καὶ δύναμιν λεγόμενα πρός τι πάντα ὑπάρχουσι πρός τι τῷ ὅπερ ἐστὶν ἄλλου λέγεσθαι αὐτὸ ὅπερ ἐ.στίν , ἀλλὰ μὴ τῷ ἄλλο πρὸς ἐκεῖνο · ἔστι γὰρ ὁ πατὴρ πρὸς τὸν υἱὸν καὶ ὁ υἱὸς πρὸς τὸν πατέρα , καὶ οὐκέτι πρὸς ἄνθρωπον , εἰ τύχοι . τὸ δὲ μετρητὸν καὶ τὸ ἐπιστητὸν καὶ τὸ διανοητὸν τῷ ἄλλα πρὸς αὐτὰ λέγεσθαι πρός τι λέγονται · τό τε γὰρ διανοητὸν δηλοῖ ὅτι ἔστιν αὐτοῦ διάνοια , οὐκ ἔστι δὲ ἡ διάνοια πρὸς τοῦτο οὗ ἐστι διάνοια , τουτέστι πρὸς τὸν διανοούμενον ἄν - θρωπον , ἀλλὰ πρὸς τὸ διανοητὸν αὐτό . εἰ γὰρ πρὸς τὸν ἔχοντα τὴν διάνοιαν ἐλέγετο , δὶς ἄν ταὐτὸν εἰρημένον ὑπῆρχε , καθάπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ ἐδείξαμεν . ὁμοίως δὲ καὶ τίνος ἐστὶν ἢ ὄψις ; οὐχ οὗ ἐστιν ἡ ὄψις . καίτοι ἀληθὲς τοῦτο εἰπεῖν ὅτι οὗ ἐστιν ὄψις , ἀλλὰ πρὸς χρῶμα ἢ πρὸς ἄλλο τι τοιοῦτον , τουτέστι πρὸς τὸ ὁρατόν . ἐκείνως δὲ δὶς τὸ αὐτὸ λεχθήσεται , καθάπερ εἴρηται , ὅτι ἔστιν ἡ ὄψις οὗ ἐστιν ὄψις . p . 10211)3 Τὰ μὲν οὖν καθ’ ἑαυτὰ λεγόμενα πρός τι . Td μὲν οὕτω λέγονται ὥσπερ πατὴρ καὶ υἱός , τὰ δὲ ἐὰν τὰ γένη αὐκαὶ τῶν ὑπάρχωσι πρός τι , ὡς εἴρηται ἐν Κατηγορίαις . λέγεται γὰρ ἡ ἰατρικὴ τῶν πρός τι , ἐπειδὴ τὸ γένος αὐτῆς ἡ ἐπιστήμη τῶν πρός τι ὑπάρχει · πρὸς ἐπιστητὸν γάρ . ἔτι λέγονται πρός τι , καθ’ ὅσα τὰ ἔχοντα <"λέγεται πρός> · λέγεται γὰρ ἰσότης τῶν πρός τι , ἐπειδὴ τὸ ἴσον ἴσῳ ἐστὶν ἴσον . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἡ λευκότης λέγεται οὐσία , ἐπειδὴ καὶ τὸ λευκὸν λέγεται ἄνθρωπος κτὰ συμβεβηκός , ἐπειδὴ συμβέβηκε τῇ οὐσίᾳ · ἔχει δὲ τὸ λευ - κὸν ἡ λευκότης ἐν ἑαυτῇ καὶ ἡ ὁμοιότης τὸ ὅμοιον . τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , οἷον ὁ ἄνθρωπος πρός τι , ὅτι συμβέβηκεν αὐτῷ διπλασίῳ εἶναι , τοῦτο δὲ τῶν πρός ὑπάρχει · ἢ τὸ λευκόν , εἰ τῷ αὐτῷ συμβέβηκε διπλασίῳ εἶναι καὶ λευκῷ . λέγεται δὲ εἶναι <ὁ ἄνθρωπος καὶ> τὸ λευκὸν τῶν πρός τι , ἐπειδὴ ἅμα θεωροῦνται μετὰ τοῦ διπλασίου . p . 1021b12 τέλειον λέγεται ἓν μὲν οὗ μὴ ἔστιν ἔξω τι λαβεῖν f.236r μηθὲν μόριον . ἐντεῦθεν περὶ τοῦ τελείου ἡμῖν λέγει , καί φησιν ὅτι τέλειόν ἐστιν ἐκεῖνο οὗ μηθὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ χρόνου τέλειος χρόνος ἑκάστου ἐστὶν οὗτινος οὐδὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν . οἷον , εἰ τύχοι , ὥρισται ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος μέχρι τῶν ἑκατὸν εἴκοσιν ἐνιαυτῶν · οὗτος τοίνυν ὁ χρόνος τέλειός ἐστιν ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων · οὐδὲν γὰρ ἔστιν ἔξω αὐτοῦ λα - βεῖν · οὐ γὰρ δυνατόν ἐστι τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἐν τῷ νῦν βίῳ ὑπερβῆναι τὰ ἑκατὸν εἴκοσιν ἔτη . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἄλλος χρόνος . οὐ μόνον δὲ ἐπὶ χρόνου τὸ τοιοῦτον ὑπάρχει , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ μεγε - θῶν · τέλειον γάρ ἐστι μέγεθος οὗ μηδὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν . οἷον , εἰ τύχοι , ὥρισται τὸ ἀνθρώπειον μέγεθος μέχρι τεσσάρων πήχεων ἢ καὶ πέντε · τέ - λειον οὖν ἐστι μέγεθος τὸ τῶν πέντε · πήχεων · ἀδύνατον γάρ ἐστιν ὑπερβῆναι αὐτό . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων μεγεθῶν . οὕτως εἰρηκὼς ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ τέλειον ἐφεξῆς μετέρχεται καὶ ἐπὶ τὸ ποιόν , καί φησιν ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ ποιοῦ θεωρεῖται τὸ τέλειον , οἷον ὥσπερ ἐπὶ ἀρετῆς τέλειον λέγεται τὸ ἔχον εἰς ἄκρον τὴν οἰκείαν ἀρετήν . οὕτως γὰρ τέλειος λέγεται καὶ ἄνθρωπος καὶ ἵππος καὶ κύων καὶ ἄψυχα , ἡνίκα ἔχουσιν εἰς ἄκρον τὰ οἰκεῖα πλεονεκτήματα , ὥστε μὴ δύνασθαι ἔξω τι τούτων λαβεῖν . λέγεται δὲ πάλιν τέλειον καὶ ἐπὶ τῆς ἀνθρώπου ἀρετῆς μόνου , ἐπειδὴ τὸ ἀκρότατον τῶν ἀρετῶν ἐν τοῖς ζῴοις ὁ ἄνθρωπος ἔχει · καὶ ἔστι ταὐτὸν τῷ ὑποκειμένῳ τῷ προτέρῳ , τῇ δὲ ἐπινοίᾳ δοκεῖ διαφέρον . τέλειος γὰρ λέγεται ἄνθρωπος ὁ εἰς ἄκρον ἐληλακὼς ἀρετῆς , οἷον Παρμενίδης ἢ εἴ τις ἄλλος , φησί , τοιοῦτος . εἶτα λοιπὸν ἐντεῦθεν μεταφέροντες μεταφορικῶς καὶ ἐπὶ τῶν κακῶν ἁρμόττομεν τὸ τοιοῦτο , ἐπειδὴ τὸ τέλειον ἑκάστου τὸ ἀγαθόν ἐστιν · εἰς τοῦτο γὰρ ἕκαστον σπεύδει . μεταφορικῶς γάρ φαμεν f.236v συκοφάντην τέλειον καὶ κλέπτην τέλειον καὶ κακὸν τὸν μὴ καταλελοιπότα κακίας ὑπερβολήν . καὶ πάλιν φαμὲν τελείως ἁλῶναι τὸ πρᾶγμα τὸ τελείως φθαρὲν καὶ μηδὲ μίαν ἔχον ἔτι ὑπόστασιν · διὸ καὶ ἡ τελευτὴ κατὰ μετα - φορὰν λέγεται τέλος . πάλιν φαμὲν τέλειον εἶναι τὸ δυνάμενον ἄλλο τελει - οῦν , οἷον τέλειον ἰατρὸν τὸν Ἱπποκράτη , ἐπειδὴ δύναται καὶ ἄλλους ἰατροὺς ποιῆσαι . καὶ παρὰ τὸ ἔχειν , οἷον τελείαν φαμὲν τὴν μελίαν τοῦ Ἀχιλλέως , ἐπειδὴ τῷ μεγίστῳ τῶν ἡρώων ἥρμοττε , καὶ τέλειον χιτῶνα τὸν ἁρμόττοντά τινι τῶν μεγίστων , οἷον τῷ Αἴαντι , εἰ τύχοι . Ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τοῦ τελείου ἐφεξῆς μετέρχεται · ἐπὶ τὸ πέρας , καί φησιν ὅτι πέρας ἐστὶν οὗ ἔξω μηδὲν ἔστι λαβεῖν , καὶ τὸ πάντα περιέχον ἔνδον ἐν ἑαυτῷ · οὕτως γάρ φαμεν τὴν ἐπιφάνειαν πέρας εἶναι σώματος , ἐπειδὴ οὐδὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν τῆς ἐπιφανείας ἐπὶ τῶν σωμάτων , ὅτι πάντα περιέχει ἔνδον ἑαυτῆς ἡ ἐπιφάνεια . θεωρεῖται δὲ τὸ πέρας καὶ ἐπὶ τῶν τεσσάρων αἰτίων , ὑλικοῦ , ποιητικοῦ , εἰδικοῦ , τελικοῦ . οἷον τελι - κὸν αἴτιον , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ θανάτου · πέρας γάρ ἐστιν ἑκάστου , διὸ καὶ ὁ σοφώτατος Δημοσθένης φησὶ ‘πέρας μὲν γὰρ πάντων ὁ θάνατος , κἄν ἐν οἰκίσκῳ τις αὑτὸν καθείρξας.’ λέγεται δὲ πέρας καὶ ἡ ὕλη ὡς ἔσχατον καὶ τρὺξ καὶ ὑποστάθμη τοῦ παντός . λέγεται δὲ πάλιν πέρας καὶ τὸ εἰδικὸν αἴτιον · ὁ γὰρ ὁρισμὸς ἑκάστου ἡ οὐσία ἑκάστου ἐστί , πέρας δὲ ἑκάστου τὸ ἀπολαβεῖν τὴν οἰκείαν ὁλότητα , ὡς εἴρηται ἐν τῇ Φυσικῇ πραγματείᾳ τῷ δύνασθαι ποιεῖν οἷον αὐτό . λέγεται πάλιν πέρας καὶ τὸ ποιητικὸν αἴτιον ὡς ἀρχή · θέλει γὰρ ἡ ἀρχὴ τοῦ πράγματος ὡρισμένη εἶναι , τὸ δ’ ὡρίσθαι πέρατός ἐστι . διὸ οὐ πᾶσα ἀρχὴ γίνεται αἰτία τοῦ πράγματος , οἷον εἴ τις βούλοιτο λευκᾶναι τι , οὐκ ἂν λευκαίνοι αὐτὸ ἀρχὴν ποιησάμενος τὸ βαδίζειν ἢ τὸ ἀναγινώσκειν · ὥστε ὥρισται ἡ ἀρχή . Ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τοῦ πέρατος μετέρχεται καὶ λέγει ἡμῖν λοιπὸν περὶ τοῦ · καθό , καί φησιν ὅτι καὶ τὸ καθὸ πολλαχῶς λέγεται · ἕνα μὲν τρόπον τὸ εἶδος καὶ ἡ οὐσία ἑκάστου πράγματος , οἷόν φαμεν τὸν Σωκράτη ὅτι καθὸ ἀγαθός , ἀγαθός ἐστιν · οὐ γὰρ καθὸ Σωκράτης , ἐπεὶ οὕτως ἔδει τὸν μὴ ὄντα Σωκράτην μὴ εἶναι ἀγαθόν . λέγεται δὲ καθὸ καὶ ἐν ᾧ πρώτως πέφυκε γίνεσθαί τι , ὥσπερ ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ τὸ χρῶμα · φαμὲν γὰρ ὅτι κατὰ τὴν ἐπιφάνειάν ἐστι τὸ χρῶ·μα , καθὸ πρώτως ὁμιλεῖ τῇ ἐπι - φανείᾳ . † καθό ἐστι τοῦτο ἐπὶ τοῦ εἴδους . λέγεται δὲ τὸ καθὸ καὶ ἐπὶ τῆς ὕλης . διὰ τί οὐκ ἔστι ποικιλόμορφον ζῷον ὁ ἄνθρωπος ; καθὸ τοιαύτης ἐστὶ κράσεως . λέγεται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ποιητικοῦ αἰτίου , ὅτι τεκταίνεται τὴν οἰκίαν , καθὸ οἰκοδόμος , οὐ καθὸ φαλακρὸς ἢ σιμός , ὡς εἴρηται ἐν τῇ Φυσικῇ . λέγεται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ τελικοῦ αἰτίου · ἕκαστον γὰρ ἐπὶ τὸ οἰκεῖον - τέλος ἐπείγεται , καθὸ τὸ ἀγαθὸν τὸ ἑκάστου ὄντος τέλος αὐτοῦ ὑπάρχει . λέγεται τὸ καθὸ καὶ κατὰ τὴν θέσιν . διὰ τί ἐν τῷδε τῷ μέρα τῆς πόλεως ἕστηκεν ὁ ἀνδριὰς τοῦ Σωκράτους ; καθὸ φιλόσοφος · ἡ Ἀκαδήμεια γάρ ἐστι . καὶ πάλιν ἐν ποίῳ μέρει τῆς πόλεως ἦν ὁ Σωκράτης , ἡνίκα ὁ σεισμὸς γέγονε ; κατὰ τόδε τὸ μέρος . ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τοῦ καθὸ μετέρχεται ἐπὶ τὸ καθ’ αὑτό , καί φησιν ὅτι τοσαυταχῶς καὶ τὸ καθ’ αὑτὸ λέγεται , ὁσαχῶς λέγεται τὸ καθό , οἷον ζῷον ὁ Καλλίας καθ’ αὑτὸ ὑπάρχει · ἐν γὰρ τῷ ὁρισμῷ τοῦ Καλλίου παραλαμβάνεται τὸ ζῷον . λέγεται οὗν τὸ καθ’ αὑτὸ ὡς ποιητικὸν αἴτιον , οἷον καθ’ αὑτὸ ὁ ἄνθρωπος οἰκο - δόμος ὑπάρχει καὶ ἰατρός , καὶ ὡς ὑλικὸν αἴτιον · καθ’ αὑτὸ γὰρ ἡ ναῦς γέγονεν ἐκ τῆσδε τῆς ὕλης . καὶ ὡς εἰδικὸν αἴτιον · καθ’ αὑτὸ ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπός ἐστι · τοῦ γὰρ ἀνθρώπου πολλὰ ὑπάρχουσιν αἴτια , οἷον τὸ εἶναι ζῷον , τὸ λογικόν , τὸ θνητόν , τὸ δίπουν , τοῦ δ’ εἶναι ἀνθρώπῳ αἴτιόν ἐστι τὸ ὑπὸ τὸν ἄνθρωπον εἶναι . ὥστε ἐντεῦθεν ἔχομεν ὅτι ἕτερόν ἐστί τι ὁ ἄνθρωπος παρὰ τὴν τούτων συμφόρησιν , τουτέστι τὴν τοῦ ζῴου λογικοῦ θνητοῦ · οὐ γὰρ κατὰ ταῦτά ἐστιν , ἀλλὰ καθὸ ἄνθρωπος ὑπάρχει , ὅπερ ἐστὶν ἕτερον τοῦτο τὸ ἐπιγενόμενον παρὰ τὴν τούτων σύνθεσιν . λέ - γεται δὲ καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ τελικὸν αἴτιον · καθ’ αὑτὸ γὰρ τέλος τοῦ ἀν - θρώπου τὸ εἶδος τοῦ ἀνθρώπου . ἔτι δὲ λέγεται καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ πρώτως ὑπάρχον τινί , οἷον καθ’ αὑτὸ λέγεται ἡ ἐπιφάνεια λευκή , ἐπειδὴ πρώτως αὐτῇ ὑπάρχει τὸ λευκόν , καὶ πάλιν ζῆν ὁ ἄνθρωπος καθ’ αὑτὸ ἀπὸ μέρους · ἡ γὰρ ψυχὴ μέρος τι τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ᾗ πρώτῃ ὑπάρχει τὸ ζῆν , ὥσπερ καὶ ὁρᾶν λέγεται πρώτως ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν τὸ πὰν . Εἶτα λοιπὸν λέγει ἡμῖν καὶ περὶ διαθέσεως , καί φησιν ὅτι διάθεσις λέγεται τοῦ ἔχοντος μέρη ἡ τάξις ἢ κατὰ τόπον ἢ κατὰ δύναμιν ἢ κατ’ εἶδος . κατὰ τόπον μέν , ὅτι τέτακται μὲν ἡ γὴ , εἰ τύχοι , πρὸς τῷ κέντρῳ , τὸ δὲ πῦρ ἀνωτέρω · τοιάνδε γὰρ θέσιν δηλοῦσι ταῦτα . ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῆς δυνάμεως , ὡς ἐπὶ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων , ἡνίκα κρατεῖ ὁ λόγος τῶν παθῶν , τοιάδε διάθεσις καὶ θέσις θεωρεῖται . καὶ ἐπὶ τῆς μορφῆς , ὅτι θέσις τίς ἐστιν , ὥστε εἶναι τὸ μὲν στόμα κοῖλον , τὴν δὲ ῥῖνα κυρτήν , καὶ τῶν αἰσθητηρίων τὰ μὲν εἶναι ἀντροειδῆ τὰ δὲ κυρτά . p . 1021b12 τέλειον λέγεται ἓν μὲν οὗ μὴ ἔστιν ἔξω τι λαβεῖν . τέλειόν ἐστιν ἓν μὲν οὗτινος μὴ ἔστι λαβεῖν ἔξωθεν μηθὲν μόριον , οἷον χρόνος τέλειος ἑκάστου οὗτος οὗ μὴ ἔστιν ἔξω λαβεῖν χρόνον τινὰ ὃς τούτου μέρος ἐστὶ τοῦ χρόνου · οὐ γὰρ δυνατόν ἐστι τὸ ἀνθρώπειον ζῶον ἔξω τῶν ἑκατὸν εἴκοσιν ἐνιαυτῶν λαβεῖν χρόνον τινὰ καὶ εἰπεῖν ὅτι μέρος τῶν ἑκατὸν εἴκοσιν ἐτῶν · οὔτε γὰρ ὑπερβῆναι , φησί , δυνατόν ἐστι τὰ ἑκατὸν εἴκοσιν ἔτη . τέλειον δέ ἐστι καὶ τὸ κατ’ ἀρετὴν καὶ τὸ μὴ ἔχον ὑπερβολὴν τοῦ καλῶς ἔχοντος πρὸς τὸ γένος , οἷον τέλειος λέγεται ἰατρὸς f.238r καὶ τέλειος αὐλητής , ὅταν κατὰ τὴν οἰκείαν ἀρετὴν μηδὲν ἐλλείπωσιν , ἀλλ’ εἰς ἄκρον ἔλθωσι τῆς ἀρετῆς . λοιπὸν τοῦτο αὐτό μεταξέφοντες λέγομεν καὶ ἐπὶ τῶν κακῶν , ὡς εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ . λέγομεν γὰρ συκοξάντην τέλειον καὶ κλέπτην τέλειον , ἐπειδὴ καὶ ἀγαθοὺς λέγομεν αὐτοὺς δι’ ἣν αἰτίαν ἐν τῇ θεωρίᾳ εἰρήκαμεν εἶναι κλέπτην ἀγαθὸν καὶ συκοφάντην ἀ.γαθόν · ἡ γὰρ ἀρετὴ ἑκάστου τελείωσις ἑκάστου ἐστίν · ἕκαστον γὰρ τότε τέ - λειόν ἐστιν , ὅταν ἀπολάβῃ τὴν οἰκείαν ἀρετήν , καὶ ἐπὶ ἐμψύχων καὶ ἐπὶ ἀψύ - χων . διό , φησί , καὶ οὐσία πᾶσα τότε ἐστὶ τελεία , ὅταν κατὰ τὸ εἶδος τῆς οἰκείας ἀρετῆς μηδὲν ἐλλείπωσι μόριον τοῦ κατάφυσιν μεγέθους ἀντὶ τοὐ εἴδους τῆς ἀρετῆς , ὅταν τελείαν ἔχωσι τὴν ἀρειήν . <ἔτι> οἷς ὐπάρχει τὸ τέλος σπουδαῖον , ταῦτα λέγεται τέλεια , ἐπειδὴ σπεύδουσι πρὸς τὸ οἰκεῖον τέλος ἐλθεῖν , τουτέστι πρὸς τὴν οἰκείαν ἀρετήν · κατὰ γὰρ τὸ ἔχειν τὸ τέλος σπουδαῖον ταῦτα λέγεται τέλεια . ἐπεὶ οὖν τὸ τέλος ἐδείχθη τῶν ἐσχάτων ὑπάρχειν , καὶ ἐπὶ τὰ φαῦλα μεταφέροντες λέγομεν τελείως ἀπολωλέναι καὶ τελείως ἐφθάρθαι , ὅταν μηδὲν ἐλλείπῃ τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ κακοῦ , ἀλλὰ τελείως ἐπὶ τοῦ ἐσχάτου ὑπάρχῃ . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ τελευτὴ κατὰ μεταφορὰν λέγεται τέ - λος · ‘ἔχει τελευτήν , ἧσπερ ἕνεκ’ ἐγένετο’ · τέλος γάρ ἐστι καὶ τὸ οὗ ἕνεκα ἔσχατον . ὥστε τὰ καθ’ αὑτὰ λεγόμενα τέλεια τοσαυταχῶς λέγεται , τὰ μὲν τῷ μηδὲν ἐλλείπειν κατὰ τὸ εὖ , τουτέστι κατὰ τὴν ἀρετήν , ὁ · * * * ἔχειν ὑπερβολὴν ἐν ἑκάστῳ γένει , ὥσπερ ἐπὶ ἰατρικῆς καὶ αὐλητικῆς εἴρηται . τὰ μέντοι γε ἄλλα λέγεται τέλεια τῷ ἢ ποιεῖν τι ὡς ἐπὶ τοῦ Ἱπποκράτους εἴ - ρηται , τέλειος ἰατρὸς ὁ δυνάμενος καὶ ἄλλον ποιεῖν ) ἢ ἔχειν , ὡς ἐπὶ τῆς μελίας Ἀχιλλέως εἰρήκαμεν , ἢ ἁρμόττοντα , ὡς ἐπὶ τοῦ θώρακος , ἢ ἄλλως πως πρὸς τὰ πρώτως λεγόμενα . p . 1022a4 Πέρας λέγεται τὸ ἔσχατον ἑκάστου . εἰπὼν περὶ τοῦ τελείου ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ πέρατος ,, καί φησιν ὅτι πέρας λέγεται τὸ ἑκάστου ἔσχατον καὶ οὗτινος οὐδὲν ἔστιν ἔξω λαβεῖν πρώτου , καὶ οὗτινος πρώτου ἔνδον πάντα ὑπάρχει , ὡς ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας εἴρηται · καὶ ὃ ἂν ᾖ εἶδος μεγέθους ἵνα εἴπῃ περὶ τοῦ ἑκάστου σχήματος ) ἢ ἔχοντος μέγεθος ( ἵνα εἴπῃ περὶ τῆς μορφῆς ) καὶ τὸ τέλος ἑκάστου . διό φησι τοιοῦτον δὲ ἐφ’ ὃ ἡ κίνησις καὶ ἡ πρᾶξις , τουτέστι τὸ τελικὸν αἴτιον · πᾶσα γὰρ ἀρχὴ καὶ πᾶσα πρᾶξις ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐπεί - γεται , τοιοῦτον ( 03 ) ἐστιν τὸ ἐφ’ ὃ καὶ οὐ τὸ ἀφ’ οὗ , τουτέστιν ἡ ἀρχή . ἔστι δ’ ὅτε ἀμφότερα γίνονται πέρατα , καὶ τὸ τέλος καὶ ἡ ἀρχή , ὡς ἐδείὅτι λέγεται πέρας καὶ τὸ εἰδικὸν αἴτιον , τουτέστιν ἡ οὐσία ἑκάστου · τῆς γνώσεως γὰρ τοῦτο πέρας , ἐπειδὴ ὁ ὁρισμὸς ἑκά - στου τὸ εἶδος ἑκάστου ἐστίν · γνόντες οὖν τὸν ὁρισμὸν ἱστάμεθα καὶ οὐκέτι προερχόμεθα λαβόντες πέρας . * * * ἔστι πέρας * * * φανερὸν ὅτι * * * τῶν γὰρ πραγμάτων αἱ γνώσεις * * * φανερὸν ὅτι ὁσαχῶς λέγεται ἡ ἁ * * * καὶ τὸ πέρας , εἴ γε ἐδείχθη καὶ ἡ ἁ * * * πρὸς τούτοις δὲ καὶ τὸ πλεῖον τῆς ἀρχῆς πέρας ἐδείχθη , τὸ δὲ πέρας οὐ * * * λέγεται γὰρ πέρας * * * p . 1022a14 <Τὸ καθὸ λέγεται πολλαχῶς> ἕνα μὲν οὖν ] τρόπον . Πληρώσας τὸν περὶ τοῦ πέρατος λόγον ἐντεῦθεν διαλέγεται ἡμῖν περὶ τοῦ καθό , καί φησιν ὅτι καὶ τὸ καθὸ πολλαχῶς λέγεται , ἕνα μὲν τρόπον τὸ εἶδος καὶ ἡ οὐσία ἑκάστου πράγματος , οἷον καθὸ ἀγαθὸς ὁ ἀνήρ , καθὸ ἀγαθός ἐστιν · ἕνα δὲ πάλιν ἐν ᾧ πέφυκε πρώτῳ γίνεσθαι , οἷον τὸ χρῶμα ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ · πρώτως γὰρ ἐν θεωρεῖται . τὸ μὲν οὖν πρώτως λεγόμενον καθὸ τὸ εἶδός ἐστιν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ ἀγαθοῦ εἴρηται · δεύτερον δὲ ὡς ἡ ὕλη ἑκάστου καὶ τὸ ὑποκείμενον ἑκάστῳ , ὡς ἐδείξαμεν . φησὶν οὖν ὅτι ὁσαχῶς λέγεται τὰ αἴτια , τοσαυταχῶς καὶ τὸ καθό , ὥστε τετραχῶς , καὶ ἔτι κατὰ τὴν θέσιν . λέγομεν γὰρ ὅτι κατὰ τί ἐλήλυθε , καθὸ τοῦ τέλους ἐφίεται , καὶ κατὰ τί παραλελόγισται ἢ συλλελόγισται , καθὸ τὸ αἴτιον τοῦ συλλογισμοῦ τοιοῦτόν ἐστιν ἢ τοῦ παραλογισμοῦ . λέγεται γὰρ τὸ καθὸ τὸ κατὰ τὴν θέσιν , ὡς εἴρηκε , καθὸ ἕστηκεν ἐν τῷδε τῷ μέρει ὁ ἀνδριὰς ἢ καθὸ βαδίζει · πάντα γὰρ ταῦτα τόπον καὶ θέσιν σημαί - νουσιν . εἰ οὖν τὸ καθὸ πολλαχῶς , δῆλον ὅτι καὶ τὸ καθ’ αὑτό · ἐκ γὰρ τοῦ καθὸ προῆλθεν . ἕνα μὲν οὖν τρόπον λέγεται τὸ καθ’ αὑτὸ * * * τουτέστιν ὁ ὁρισμὸς ἑκάστου καὶ τὸ εἶδος ἑκάστου , οἷον Καλλίας καὶ τὸ τί ἦν εἶναι Καλλίᾳ · καθ’ αὑτὸ γὰρ ὑπάρχει τῷ Καλ·λίᾳ ὁ ὁρισμὸς αὐτοῦ . ἔτι δὲ καθ’ αὑτὸ λέγεται καὶ ὅσα ἐν τῷ ὁρισμῷ τοῦ πράγματος παραλαμβάνεται , οἷον * * * καθ’ αὑτὸ ὑπάρχει · ἐν γὰρ τῷ ὁρισμῷ παραλαμβάνεται τὸ ζῷον . πάλιν δὲ λέγεται * * * οἷον αὐτῷ ὑπάρχει πρώτῳ ἤγουν τῶν * * * οἷον ἡ ἐπιφάνεια λευκὴ καθ’ αὐτήν , ἐπειδὴ πρώτως αὐτῇ ὑπάρχει τὸ λευκόν , καὶ πάλιν ζῇ ὁ ἄνθρωπος καθ’ α.ὑτό · ἡ γὰρ ψυχὴ μέρος τι τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ᾗ πρώτῃ τὸ ζῆν ὑπάρχει . πάλιν λέγεται καθ’ αὑτὸ οὗτινος μὴ ἔστι τι ἄλλο αἴτιον , οἷον τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ αἴτια ὑπάρχουσιν , οἷον τὸ ζῷον , τὸ δίπουν , ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος καθ’ αὑτό ἐστιν ἄνθρωπος οὐ καθὸ ζῷον ἀλλὰ καθὸ ἄνθρωπος . πάλιν δὲ λέγεται καθ’ αὑτὰ τὰ ἴδια , ὅσα μόνῳ ὑπάρχει <καὶ> καθὸ μόνῳ αὐτῷ ὑπάρχει , καὶ ὡρισμένα κατὰ τοῦτο , ὥσπερ τὸ γελαστικὸν τῷ ἀνθρώπῳ . p . 1022b1 Διάθεσις λέγεται τοῦ ἔχοντος μέρη . Διάθεσίς ἔχοντος μέρη τάξις ἢ κατὰ τόπον ἢ κατὰδύναμιν ἢ κατ’ εἶδος , ὥσπερ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ τοῦ πυρὸς καὶ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων τὴς μορφῆς . διό φησι <θέσιν> γὰρ δεῖ τινα εἶναι , ὥσπερ τοὔνομα δηλοῖ ἡ διάθεσις f καὶ τὸ μέρος , ὥσπερ τοὔνομα καὶ τὴν f . 239b θέσιν οὐχ ἁρμόττει ἐπὶ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων οὔτε γὰρ κεῖνται αὗταί που ) ἀλλ’ εἰ ἄρ , ἐπὶ τόπου καὶ τῆς μορφῆς . p . 1022b4 Ἕξις δὲ λέγεται ἕνα μὲν τρόπον οἷον ἐνέργειά τις τοῦ ἔχοντος καὶ ἐχομένου . Ἐντεδθεν περὶ τῆς ἕξεως ἡμῖν λέγει , καί φησι πολλαχῶς λέγεσθαι τὴν ἕξιν . καὶ λέγει ὅτι λέγεται ἕξις ἡ ἐνέργεια τοῦ ἔχοντος καὶ ἐχομένου , τουτέστιν αὐτὴ ἡ σχέσις , ὥσπερ τοὐ ἀνδρὸς καὶ τῆς ἐσθῆτος · ἔχει γὰρ ὁ ἀνήρ , ἔχεται δὲ ἡ ἐσθής . λέγεται οὖν ἕξις αὕτη ἡ σχέσις τοῦ ἔχοντος καὶ τοῦ ἐχομένου , ὥσπερ τὸ μεταξὺ τοῦ ποιοῦντος καὶ τοῦ ποιουμένου λέγεται π·οίησις καὶ πάλιν τὸ μεταξὺ τοῦ κινοῦντος καὶ τοῦ κινουμένου λέγεται κίνησις . οὐκέτι μέντοι , λέγει , ἡμεῖς αὐτοὶ πρὸς τὴν σχέσιν λεγόμεθα ἔχειν σχέσιν · οὕτως γὰρ ἐπ’ ἄπειρον προερχόμεθα . πάλιν , φησίν , ἄλλον τρόπον λέγεται ἕξις ἡ διάθεσις , καθ’ ἣν εὖ καὶ κακῶς διάκειται τὸ διακείμενον ἢ πρὸς ἑαυτὸ ἢ πρὸς ἄλλο . πρὸς ἑαυτὸ μέν , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ὑγιείας · ἡνίκα γάρ τις ἔρρωται , λέγεται ἔχειν ἕξιν τὴν ὑγίειαν , καὶ ἡνίκα ἀσφαλής ἐστιν ἡ φιλία , λέγεται ἔχειν ἕξιν τὴν φιλίαν . μεμαθήκαμεν δὲ ἐν Κατηγορίαις ὅτι λέγεται ἡ διάθεσις κατὰ ἰῆς ἕξεως .. λέγεται δὲ ἕξις καὶ ἡ τῶν μερῶν ἀρετή · οὕτως γάρ φαμεν ἔχειν ἕξιν τὸν ὀφθαλμὸν τὸν καλῶς ἐνεργοῦντα καὶ ποιοῦντα τὰς οἰκείας ἐνεργείας . Ταῦτα περὶ τῆς ἕξεως εἰρηκὼς λοιπὸν μετέρχεται καὶ λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ πάθους , καί φησιν ὅτι ἕνα μὲν τρόπον πάθος λέγεται ἡ ποιότης , καθ’ ἣν ἀλλοιοῦσθαι ἐνδέχεται , οἷον τὸ λευκαίνεσθαι , τὸ μελαίνεσθαι , τὸ γλυκαίἀλλὰ νεσθαι , τὸ πικραίνεσθαι , ἡ βαρύτης καὶ ἡ κουφότης , οὐχ ὅτι γίνεται μεταβολὴ ἀπὸ βαρύτητος ἐπὶ κουφότητα τὸ γὰρ τοιοῦτο γένεσίς ἐστι καὶ φθορά ) , ἀλλ’ ὅτι γίνεται ἐπίτασις καὶ ἄνεσις , οἷον ἡνίκα βαρύτερον ἑαυτοῦ γίνεται ἢ κουφότερον ἢ παντελῶς μὴ ὑπάρχει ἢ ὀλίγον . καὶ μάλιστα αἱ βλαβεραὶ ἀλλοιώσεις προσαγορεύονται πάθη , οἷον τὸ θερμαίνεσθαι , τὸ γηρᾶν καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα . πρὸς τούτοις λέγονται πάθη καὶ τὰ μεγέθη τῶν συμφορῶν , φορῶν , οἷον τὸ θρηνεῖν , τὸ ἀποβάλλεσθαι φίλον καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἢ κτῆμα . Ταῦτα εἰρηκὼς καὶ περὶ τοῦ πάθους ἐφεξῆς μετέρχεται καὶ λέγει ἡμῖν περὶ τῆς στερήσεως , καί φησιν ὅτι στέρησις λέγεται καὶ ἐπὶ τοῦ μὴ πεφυκότος ἔχειν · οὕτως γάρ φαμεν στέρησιν ἔχειν τὸ φυτὸν ὀφθαλμοῦ · καίτοι οὐ πέφυκεν ἔχειν ὀφθαλμοὺς τὸ φυτόν , ἀλλὰ καθὸ τὰ ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ πεφύκασιν ἔχειν , κατὰ τοῦτο λέγεται καὶ τοῦτο ἐστερῆσθαι ὡς ὑπάρχον τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾶ . ἀμέλει τοι ἐπὶ τῶν ἀιδίων οὐκ ἄν τις εἴποι τὸ τοιοῦτον , ἐπειδή , φησί , παντελῶς οὐ πεφύκασιν οὕτω διωργανῶσθαι τὰ ἀίδια . πάλιν λέγεται ἐστερῆσθαι καὶ οὗ τὸ γένος πέφυκεν ἔχειν · οὕτως γὰρ λέγεται ὁ ἀσπάλαξ ἐστερῆσθαι ὀφθαλμῶν κατὰ γένος , οὐχ ὅτι αὐτὸς πέφυκεν ἔχειν , ἀλλ’ ὅτι τὸ γένος αὐτοῦ , τουτέστι τὸ ζῷον . ἀμέλει τοι ὁ ἵππος ὁ μὴ ἔχων ὀφθαλμοὺς καθ’ αὑτὸ λέγεται ἐστερῆσθαι , ἐπειδὴ αὐτὸς πέφυκεν ἔχειν . πάλιν δὲ ἐστερῆσθαι λέγεται καὶ τὸ μὴ πεφυκὸς ἔχειν κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ σκυλακίου εἴρηται ἐν Κατηγορίαις · ἡ γὰρ τυφλότης στέρησίς τίς ἐστιν , ἀλλὰ τυφλὸς οὐ κατὰ πᾶσαν ἡλικίαν , ἀλλ’ ἡνίκα τεχθῇ , ἐπὶ ὀλίγας ἡμέρας . ἔτι ἡ βιαία ἑκά - στου ἀφαίρεσις στέρησις λέγεται , οἷον ἡνίκα τύραννος ἢ λῃσταὶ βιασάμενοί τινα ἀφέλωνταί τι ἐξ αὐτοῦ , λέγεται ὁ τοιοῦτος στέρησιν ἔχειν τοῦ πράγματος οὗ ἀπώλεσε καὶ πάντα · τὰ διὰ τοῦ ἁ στερητικοῦ ἐστερῆσθαι λέγεται , οἷον ἄφιλος ὁ μὴ ἔχων φίλους , ἄνισον τὸ μὴ ἔχον ἰσότητα , καὶ ἄπουν τὸ μηδ’ ὅλως ἔχον πόδας , ὡς ἐπὶ ὄφεως , ἢ τὸ κακοὺς ἔχον . πάλιν ἄτμητον ἢ τὸ ὅλως μὴ τεμνόμενον , ὥσπερ ὁ ἀδάμας , ἢ τὸ μὴ ῥᾳδίως , ὥσπερ ὁ λίθος . ἔτι τὸ πάντῃ μὴ ἔχον · τυφλὸς γὰρ οὐ λέγεται ὁ ἑτερόφθαλμος , ἀλλ’ ὁ παντελῶς μὴ ἔχων . εἰ μὲν γὰρ μὴ ἔχων δύο ὀφθαλμοὺς εὐθέως τυφλότητα εἶχεν ἐν στερήσει τῷ ὄντι ἐλέγετο εἶναι καὶ ὁ ἑτερόφθαλμος · νῦν δὲ ἔστιν ὁρᾶν καὶ τῷ ἑνὶ ὀφθαλμῷ . διὸ οὐ πᾶς λέγεται ἀγαθὸς εἶναι ἢ κακός , ἐπειδὴ οὐκ ἔστιν ἄμεσος ἡ ἀντίθεσις αὕτη , ἀλλ’ ἔστι καὶ μέση ἕξις , ὡς ἐπὶ τῶν παιδίων · οὔτε γὰρ δίκαια λέγονται οὔτε ἄδικα . Ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τῆς στερήσεως μ·ετέρχεται ἐπὶ τὸ ἔχειν , καί φησιν ὅτι καὶ τὸ ἔχειν πολλαχῶς λέγεται , ἢ τὸ ἄγειν κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν τὸ πρᾶγμα ἐν ᾧ ἐστιν , ἢ τὸ ἄγειν κατὰ τὴν αὑτοῦ ὁρμήν · οὕτως γὰρ λέγεται ἔχειν ὁ πυρετὸς ἐκεῖνον , ἐν ᾧ ἐστιν , ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἄγει αὐτὸν θερμαίνων αὐτόν . πάλιν λέγεται ὁ τύραννος ἔχειν τὴν πόλιν , ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ὁρμὴν ἄγει τὴν πόλιν , ὡς βούλεται πάλιν γεται ὁ χαλκὸς ἔχειν τὸν ἀνδριάντα , ἐπειδὴ ἐν τῷ χαλκῷ θεωρεῖται , καὶ τὸ ζῷον τὸ νόσημα . πάλιν λέγεται ἔχειν καὶ τὸ περιέχον , οἷον καὶ τὸ ἀγγεῖον λέγεται ἔχειν τὰ ὑγρά , ἐπειδὴ ἐμπεριέχονται ἐν αὐτῷ , καὶ ἡ πόλις τοὺς ἀνθρώπους , καὶ ἡ ναῦς ἰοὺς ναύτας · οὕτω δὲ καὶ τὸ ὅλον λέγεται ἔχειν τὰ μέρη , ἐπειδὴ ἐν τῇ ὁλότητι τοῦ ἀνθρώπου ὑπάρχει τὰ μέρη τοῦ ἀνθρώπου καὶ περιέχονται ὑπ’ αὐτῆς . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ἔτι τὸ κωλῦον κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ὁρμὴν κινεῖσθαί τι ἢ πράττειν ἔχειν λέγεται · οὕτω γὰρ λέγεται ὁ κίων ἔχειν τὴν οἰκίαν , ἐπειδὴ συνέχει αὐτὴν καὶ οὐ συγχωρεῖ πεσεῖν , καὶ ὥσπερ οἱ ποιηταί , φησί , ποιοῦσι τὸν Ἄτλαντα βαστάζειν τὸν οὐρανὸν , καὶ οἱ φυσικοὶ τὴν δίνην αὐτήν , ὥσπερ Ἀναξαγόρας . πάλιν λέγεται ἔχειν τὸ συνέχον , ὡς ὁ φάκελος τὰ λάχανα · λυθέντος γὰρ αὐτοῦ ἐκπίπτουσιν . εἶτά φησιν ὅτι καὶ τὸ ἔν τινι τοσαυταχῶς λέγεται , ὁσαχῶς καὶ τὸ ἔχειν , οἷον ἐν τίνι ἐστὶν ὁ ἄνθρωπος ; ἐν πυρετῷ · ἐν τίνι ἐστὶν ἡ πόλις ; ἐν τῷ τυράννῳ · ἐν τίνι ἡ οἰκία ; ἐν τῶ κίονι · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων . Ταῦτα καὶ περὶ τοῦ ἔν τινι εἰρηκὼς μετέρχεται ἐφεξῆς καὶ λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ ἔκ τινος , καί φησιν ὅτ·ι τὸ ἔκ τινος λέγεται ὡς τὸ ἐξ οὗ , τουτέστιν ὡς ἐξ ὕλης · οὕτως γάρ φαμεν τὸν ἀνδριάντα ἐκ τοῦ χαλκοῦ · εἶναι κατὰ τὸ ὕστατον , ἢ κατὰ τὸ πρῶτον γένος , ἡνίκα φαμὲν ὅτι ὁ χαλκὸς ἐκ τοῦ ὕδατός ἐστιν , ὡς εἴρηται ἐν τοῖς Μετεώροις . καὶ πάλιν ἐκ τῆς πρώτης κινησάσης ἀρχῆς , οἷον ἐκ τίνος γέγονεν ἡ μάχη ; ἐκ τῆς λοιδορίας · αὕτη γὰρ γέγονεν ἀρχὴ τῆς μάχης . πάλιν δὲ λέγεται ἐξ οὗ καὶ τὸ ἐκ τοῦ συνθέτου , οἷον ἐκ τῆς ὕλης καὶ τῆς μορφῆς , ὥσπερ ἐκ τοῦ ὅλου τὰ μέρη καὶ ἐκ τῆς Ἰλιάδος τὰ ἔπη ὡς ἐξ ὅλου μέρος , οἷον εἰπέ μοι ἐκ τῆς Ἰλιάδος τόνδε τὸν στίχον , καὶ ἐκ τῆς οἰκίας οἱ λίθοι . πάλιν τὰ μὲν ὡς ἐκ τοῦ μέρους τὸ εἶδος , τουτέστι τὸ ὅλον ἐκ τῶν μερῶν , οἷον ἄνθρωπός ἐστιν ἐκ τοῦ δίποδος καὶ τοῦ δύο ἔχειν χεῖρας καὶ εἶναι ὀρθοπεριπατητικὸν πλατυώνυχον . τὰ δὲ πάλιν ἐὰν κατὰ μέρος τι τούτων ὑπάρχῃ . λέγεται γὰρ τὸ τέκνον ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ τῆς μητρός , ἐπειδὴ ἡ μὲν μήτηρ ἔχει τὸ καταμήνιον , ὁ δὲ πατὴρ τὸ σπέρμα · καὶ πάλιν ἐκ τῆς γῆς τὸ φυτόν , ἐπειδὴ μέρος συντελεῖ ἡ 77 ; . πάλιν λέγεται τὸ ἐξ οὗ καὶ τὸ κατὰ χρόνον · οὕτως γάρ φαμεν ἐξ ἡμέρας γίνεσθαι νύκτα καὶ ἐκ νυκτὸς ἡμέραν . πάλιν δὲ λέγεται ἐξ οὗ , ἵνα μὴ ὑποθώμεθα ἐκ τῆς φθορᾶς ἐκείνου τὴν ἄλλου γίνεσθαι γένεσιν , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς εἰρήκαμεν , οἷον ἡνίκα φαμὲν ὅτι ἐξ ἰσημερίας ἐγένετο πλοῦς , ἀντὶ του μετὰ τὴν ἰσημερίαν . Ταῦτα εἰπὼν περὶ τοῦ ἐξ οὗ λοιπὸν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ μέρους ὅτι ἕνα μὲν τρόπον λέγεται μέρος τὸ καταμετροῦν τὸ ὅλον , ὥς φησι γεωμέτρης . οὕτως φαμὲν τῶν δέκα μέρος εἶναι τὰ πέντε ὡς καταμετροῦν τὸ ὅλον . πάλιν δὲ λέγεται μέρος οὗ ἀφαιρουμένου κολοβὸν γίνεται τὸ ὅλον , οὐ μέντοι γε καταμετρεῖ τὸ ὅλον , ὥσπερ τὰ δύο τῶν τριῶν ἢ ἡ κεφαλὴ τοῦ ἀνθρώπου . πάλιν λέγεται μέρη καὶ τὰ εἴδη τοῦ γένους , οἷον ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ ἵππος καὶ τὰ ἄλλα πάντα μέρη τοῦ ζῴου , ἐπειδὴ εἰς αὐτὰ διαιρεῖται τὸ ζῷον . πάλιν λέγεται μέρος καὶ τὰ εἰς ἃ διαιρεῖταί τι ἢ ἐξ ὧν σύγκειται · οὕτως γάρ φαμεν μέρος εἶναι τῆς σφαίρας τὸν χαλκόν , τουτέστι τὴν ὕλην , καὶ τὸ εἶδος , ὅπερ καλεῖ γωνίαν . πάλιν λέγεται καὶ τὸ γένος μέρος εἶναι τοῦ εἴδους ὡς εἰς τὸν ὁρισμὸν αὐτοῦ παραλαμβανόμενον · οὕτως γάρ φαμεν τὸ ζῷον μέρος εἶναι τοῦ ἀνθρώπου . ταῦτα εἰπὼν περὶ τοὐ μέρους · ἐφεξῆς λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ ὅλου ὅτι καὶ αὐτὸ πολλαχῶς λέγεται . κυρίως γὰρ ὅλον λέγεται , οὗ τῶν μερῶν μηδὲν ἄπεστιν · οὕτως γὰρ ὁ τέλειος ἄνθρωπος λέγεται ὅλον , ἐπειδὴ οὐδὲν λείπει τῶν μερῶν αὐτοῦ . πάλιν καὶ τὸ περιέχον τὰ περιεχόμενα ὅλον λέ - γεται , † ταὐτὸν δέ ἐστιν . οὕτως γάρ φαμεν ὅλον τὸν οἶκον εἶναι ὡς περιέχοντα πάντα τὰ μόρια ἐν ἑαυτῷ ἐξ ὧν σύγκειται . καὶ ἐντεῦθεν ἔστιν ἑλεῖν ὅτι οὐχ ἁπλῶς τὰ μόριά ἐστιν τὸ ὅλον , ἀλλὰ ἄλλο τι ἔξωθεν προσγινόμενον , ὅπερ πρᾶγμα οὐ προσγίνεται ἄνευ τῆς τῶν μορίων συνθήκης · † ἔπειτα μόριον ὂν ἂν ἦν τὸ ὅλον καὶ ἂν ἐπλήρουν τὰ μόρια τὸ ὅλον μόνα , οὐκέτι ἓν πρᾶγμα ὑπῆρχεν ἀλλὰ πολλά , καθὸ ἐκ τῆς τῶν πολλῶν συνδρομῆς γέγονεν . ὥστε ἕτερόν τι ἐπιγίνεται , ὅπερ ποιεῖ τὸ ὅλον ἄλλο ὑπάρχειν παρὰ τὰ μόρια , οὐ μέντοι γε παραγίνεται ἄνευ τῆς τῶν μορίων συν - δρομῆς . εἶτά φησιν ὅτι τῶν πραγμάτων τὰ μὲν ὅλα λέγονται , τὰ δὲ πάντα , <τὰ> δὲ ἀμφότερα . οἷον ὅλον λέγεται , ὃ διαιρούμενον καὶ ἀφαιρούμενον οὐ μένει τὸ αὐτό · ὁ μέντοι γε ἀὴρ ἢ τὸ πῦρ ἢ τὸ ὕδωρ διαιρούμενα μένουσι τὰ αὐτά · ὥστε ταῦτα πᾶν λέγονται . συναμφότερα δὲ ὡς τὸ ἱμάτιον καὶ ὁ κηρός · καθὸ μὲν γὰρ τὸ αὐτὸ ἱμάτιόν ἐστι , πᾶν λέγεται , καθὸ δὲ τείνεται καὶ συστέλλεται , οὐ μένει τὸ αὐτό . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοὐ κηροῦ · καθὸ γὰρ ὁ αὐτὸς κηρὸς μένει , πὰν λέγεται , καθὸ δὲ διαφορὰν δέχεται * * * εἶτά φησιν ὅτι καὶ πάντα λέγονται τὰ πλείονα , οἷον πολλὰ ὕδατα , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ , οἷον πᾶς ἀριθμός , ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς καθὸ ἀριθμὸς εἰς ἐστιν , αἱ μέντοι γε μονάδες πᾶσαι , ἐπειδὴ διαφέρουσιν ἀλλήλων . ὥστε ἐνταῦθα φαίνεται ἑπόμενος τοῖς Πυθαγορείοις καὶ τῷ Πλάτωνι · κἀκεῖνοι γάρ φασιν ὅτι ἕτερός ἐστιν ὁ ἀριθμὸς παρὰ τὰς μονάδας · τῇ γὰρ σωρείᾳ τῶν μονάδων ἕτερός τις ἐπιγίνεται ἔξωθεν ἀριθμός , ὥστε ἕτερός ἐστιν ἀριθμὸς παρὰ τὴν τῶν μονάδων σωρείαν . p . 1022b4 Ἕξις λέγεται ἕνα μὲν τρόπον . Ἕξις λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἐνέργεια τοῦ ἔχοντος καὶ τοῦ ἐχομένον , τουτέστιν ἡ σχέσις αὐτή , ὥσπερ πρᾶξίς τις ἢκίνησις . ὥσπερ γὰρ f . 242v ἡνίκα τὸ μὲν ποιεῖ τὸ δὲ πάσχει , καὶ ἐπὶ πυρὸς καὶ ξύλου ἐστὶ ποίησις μεταξύ , οὕτως καὶ τοῦ ἔχοντος ἐσθῆτα καὶ τῆς ἐχομένης ἐσθῆτος ἐστί τις μεταξὺ ἕξις . ταύτην μὲν οὖν τὴν ἕξιν φανερὸν ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ἔχειν , ἵνα ὑποθώμεθα καὶ τὴν σχέσιν αὐτὴν πρὸς ἡμᾶς εἶναι σχέσιν , ἐπεὶ οὕτως εἰς ἄπειρον βαδιούμεθα , εἰ τοῦ ἐχομένου ἔσται ἔχειν τὴν ἕξιν . πάλιν κατ’ ἄλλον τρόπον λέγεται ἕξις διάθεσίς τις , καθ’ ἣν εὖ ἢ κακῶς τις διάκειται , καὶ ἢ καθ’ αὑτὸ ἢ πρὸς ἄλλο · οἷον ἡ ὑγεία ἡ φιλία ἕξεις τινὲς ὑπάρχουσιν , ἀλλ’ ἡ μὲν ὑγεία πρὸς ἑαυτήν , ἡ δὲ φιλίκ πρὸς ἕτερον . πάλιν λέγεται ἕξις καὶ ἐπὶ μορίου εὒ ἔχοντος · διὸ καὶ ἡ τῶν μορίων <ἀρετὴ> ἕξις τίς ἐστιν , ὥσπερ ἡ καλλίστη τοῦ ὀφθαλμοῦ ἐνέργεια . p . 1022b15 Πάθος δὲ λέγεται μὲν τρόπον . εἰπὼν περὶ τῆς ἕξεως τί ἐστιν , ἐντεῦθεν καὶ περὶ πάθους λέγει , καί φησιν ὅτι πάθος λέγεται καθ’ ἕνα μὲν τρόπον ποιότης τις , καθ ἣν ἐνδέχεται ἀλλοιοῦσθαι , οἷον τὸ λευκὸν τὸ μέλαν , τὸ γλυκὺ καὶ πικρόν , ἡ κουφότης καὶ ἡ βαρύτης , καθάπερ ἐν τῇ θεωρίᾳ εἴ - ρηται . ἔτι δὲ καὶ αἱ τούτων ἐνέργειαι καὶ ἀλλοιώσεις , καὶ τούτων μᾶλλον αἱ βλαβεραί , οἷον τὸ κακῶς ἀλλοιοῦσθαι , οἷον τὸ ἀμέτρως θερμαίνεσθαι ἢ ψύχεσθαι . πρὸς τούτοις δὲ καὶ τὰ μεγέθη τῶν συμφορῶν πάθη λέγεται τῷ ἴσχειν πάθος ἐν σώματι . p . 1022b22 Στέρησις λέγεται ἕνα μὲν τρόπον . εἰπὼν περὶ τοῦ πάθους ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τῆς στερήσεως , καί φησιν ὅτι στέρησις λέγεται καθ’ ἕνα μὲν τρόπον , ἐὰν μὴ ἔχῃ τι τῶν πεφυκότων ἔχεσθαι , κἂν μὴ αὐτὸ ὑπάρχῃ πεφυκὸς ἔχειν , οἰον λέγεται τὸ φυτὸν ὀμμάτων ἐστερῆσθαι . κυρίως δὲ τὸ τοιοῦτον οὐκ ἔστι στέρησις , ἀλλὰ μᾶλλον ἀπόφασις , ἐπειδὴ ἡ στέρησις ἔχει καὶ τὴν ἐναντίαν ἕξιν · ἀλλὰ μόνον λέγεται μὴ ἔχειν ὀφθαλμούς · ὥστε κυρίως ἀπόφασίς ἐστι τὸ τοιοῦτον . πάλιν δὲ λέγεται στέρησιν ἔχειν , ἐὰν πεφυκὸς ἔχειν ἢ αὐτὸ ἢ τὸ γένος αὐτοῦ μὴ ἔχῃ , οἷον ἄλλως ὁ τυφλὸς ἵππος καὶ ἄλλως ὁ ἀσπάλαξ ἐστέρηται . ὁ μὲν γὰρ ἀσπάλαξ διὰ τὸ γένος λέγεται ἔχειν τὴν στέρησιν , ἐπειδὴ τὸ ζῷον πέφυκεν ἔχειν ὄψιν . πάλιν λέγεται στέρησις , ἐὰν πεφυκὸς ἔχειν , ὅτε πέφυκεν ἔχειν , μὴ ἔχῃ · ἡ γὰρ τυφλότης στέρησίς · τίς ἐστιν · οὐ γάρ ἐστι τυφλὸς ὁ κατὰ πᾶσαν ἡλικίαν , ἀλλ’ ὲν ᾗ πέφυκεν ἔχειν , ὡς ἐπὶ τοῦ σκυλακίου εἰρήκαμεν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐν ᾧ οὔτε γὰρ πεφύκασιν ἔχειν ὀφθαλμοὺς χερσί ) καὶ καθ’ ὃν χρόνον διὰ τὸ σκυλάκιον ) καὶ πρὸς ὅ οὔτε γὰρ πεφύκαμεν τὰ ἐν οὐρανῷ ὁρᾶν ἢ τὰ ὑπὸ γῆν ) καὶ ὡς ἄν μὴ ἔχῃ πεφυκὸς ἔχειν . ὡς ἐπὶ τοῦ ἵππου εἴρηται . πρὸς τούτοις δὲ στέρησις λέγεται καὶ ἡ βίαιος ἀφαίρεσις . καὶ ὁσαχῶς δὲ ἀπὸ τοῦ ἁ ἀπόφασις λέγεται · κυρίως δὲ αὗται οὐχ ὑπάρχουσιν ἀποφάσεις · ὅμως φησὶν ὅτι τοσαυταχῶς αἱ στερήσεις λέγονται . ἄνισον γάρ ἐστι τὸ ξύλον , εἰ τύχοι , τὸ μὴ ἔχον ἰσότητα πεφυκὸς δὲ ἔχειν · ἀόρατον δὲ ἢ τὸ μηδ’ ὅλως ἔχον χρῶμα , ὡς ἐπὶ τοῦ ἀέρος , ἢ τὸ φαύλως ἔχον . πάλιν ἄπουν λέγεται ἢ τὸ μὴ ὅλως ἔχον πόδας ἢ τὸ φαύλους . εἶτα εἰπὼν περὶ τοῦ ποιοῦ λέγει περὶ τοῦ ποσοῦ · φησὶ γὰρ ὅτι καὶ τὸ μικρὸν ἔχειν , οἷον τὸ ἀπύρηνον · τοῦτο δέ ἐστι τὸ φαύλως πως ἔχειν . ἔτι τὸ μὴ ῥᾳδίως ἢ τὸ μὴ καλῶς , οἷον ἄτμητον λέγεται οὐ μόνον τὸ μὴ δυνάμενον τμηθῆναι , ἀλλὰ καὶ τὸ δυσχερῶς τεμνόμενον . ἔτι ἐν στερήσει λέγεται καὶ τὸ πάντῃ μὴ ἔχον · τυφλὸς γὰρ οὐ λέγεται ὁ ἑτερόφθαλμος . ἀλλ’ ὅτων δύο ἐστερημένος . διὸ οὐ πᾶς ἀγαθὸς ἢ κακός , ἢ δίκαιος ἢ ἄδικος , ὡς εἴρηται ἐν τῇ θεωρία . p , 1023a8 Τὸ ἔχειν δὲ λέγεται πολλαχῶς , ἕνα μὲν τὸ ἄγειν . Πληρώσας τὸν περὶ τῆς στερήσεως λόγον ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ ἔχειν , καί φησιν ὅτι καὶ τὸ ἔχειν πολλαχῶς λέγεται , ἕνα μὲν τρόπον τὸ ἄγειν κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἤγουν κατὰ τὴν αὑτοῦ ὁρμήν · διὸ λέγεται πυρετὸς ἔχειν τὸν ἄνθρωπον καὶ ὁ τύραννος τὴν πόλιν καὶ τὴν ἐσθῆτα οἱ ἐνδεδυμένοι . ἄλλον δὲ τρόπον λέγεται ἔχειν ἐν ᾧ ἄν τι ὑπάρχῃ ὡς δεκτικῷ · λέγεται γὰρ ὁ χαλκὸς ἔχειν τὸν ἀνδριάντα , ἐπειδὴ ἐν αὐτῷ ἐστιν ὁ ἀνδριάς , ὁ ἵππος τὴν νόσον . ἄλλον δὲ τρόπον ὡς τὸ περιέχον τὰ περιεχόμενα · ἐν ᾧ γάρ ἐστι περιέχοντι , ὑπὸ τούτου ἔχεσθαι λέγεται , οἷον τὸ ἀγγεῖον ἔχειν τὸ ὑγρόν φαμεν , ἐπειδὴ περιέχει καὶ τὴν πόλιν · ἀνθρώπους , καὶ τὴν ναῦν ναύτας . οὕτω δὲ καὶ τὸ ὅλον λέγεται ἔχειν τὰ μέρη ὡς ἐν τῷ ὅλῳ θεωρούμενα αὐτά . ἔτι λέγεται ἔχειν τὸ κωλῦον κατὰ τὴν ὁρμὴν αὐτοῦ κινεῖσθαί τι ἢπράττειν , οἷον οἱ κίονες τὰ ἐπικείμενα βάρη , ἐπειδὴ συνέχουσιν αὐτά , καὶ ὡς οἱ ποιηταὶ ποιοῦσι τὸν Ἄτλαντα βαστάζειν τὸν οὐρανὸν ὡς συμπεσόντα ἄν ἐπὶ τὴν γῆν , εἰ μὴ ἀνείχετο , καὶ ὡς οἱ φυσικοὶ ποιοῦσι τὴν δίνησιν ἀνέχειν αὐτόν . ὁμοίως λέγεται ἔχειν καὶ τὸ συνέχειν , ὥσπερ ὁ φάκελος τὰ λάχανα · λυθέντος γὰρ αὐτοῦ διασκορπίζονται . ἰστέον δὲ ὅτι καὶ τὸ ἔν τινι τοσαυταχῶς λέγεται , ὁσαχῶς καὶ τὸ ἔχειν , ὡς ἐδείξαμεν . p . 1023a26 Τὸ ἔκ τινος εἶναι λέγεται . ἐντεῦθεν περὶ ἰοῦ ἔκ τινος ποιεῖται ἡμῖν τὴν τεχνολογίαν καί φησιν αὐτὸ ποσαχῶς λέγεται . ἕνα μὲν τρόπον ἐξ οὗ ἐστι ὡς ὕλης , καὶ τοῦτο διχῶς , ἢ κατὰ τὸ πρῶτον γένος ἢ κατὰ τὸ ὕστατον εἶδος , οἷον κατὰ τὸ πρῶτον ὡς ἅπαντα τὰ τηκτὰ ἐξ ὕδατος , κατὰ δὲ τὸ ὕστερον ὡς ἐκ χαλκοῦ ὁ ἀνδριάς . καὶ πάλιν ἐκ τῆς πρώτης κινησάσης χῆς , οἷον ἐκ τίνος γέγονε * * * πάλιν δὲ λέγεται τὸ ἔκ τινος καὶ ὡς ἐκ τοῦ συνθέτου ἐκ τῆς ὕλης καὶ τῆς μορφῆς , ὥσπερ ἐκ τοῦ ὅλου τὰ μέρη καὶ ἐκ τῆς Ἰλιάδος τὰ ἔπη καὶ ἐκ τῆς οἰκίας οἱ λίθοι · τέλος μὲν γάρ ἐστιν ἡ μορφή , τέλειον δὲ τὸ ἔχον τὸ τέλος . τὰ δὲ ὥσπερ λέγεται ἐκ τῶν μερῶν εἶναι τὸ ὅλον , οἷον ὁ ἄνθρωπος ἐκ τοῦ δίποδος , ὡς εἴρηται ἡμῖν ἐν τῇ θεωρίᾳ , καὶ ἡ συλλαβὴ ἐκ τῶν στοιχείων · ἄλλως γὰρ τούτων τὸ μέν ἐστι τεχνικὸν τὸ δὲ φυσικόν , ὥσπερ ὁ ἀνδριὰς ἐκ τοῦ χαλκοῦ · διό φησιν ἑκτῆς συνθετῆς ὕλης ἡ συνθετὴ οὐσία , ἀλλ’ ἡ μὲν φυσική , ἡ δὲ τεχνητή . ἀλλὰ καὶ τὸ εἶδος λέγεται ἑκτῆς τοὺ εἴδους ὕλης , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος ἐκ τοῦ δίποδος · ἀμφότερα δὲ εἴδη ὑπάρχουσι καὶ τὰ μέρη καὶ τὸ ὅλον . πάλιν λέγεται ἐξ οὗ ἐκ τῶν κατὰ μέρος , οἷον ἐκ πατρὸς καὶ μητρὸς τὸ τέκνον , ἐπειδὴ μέρος τι ἀμφότεροι συντελοῦσι , καὶ πάλιν ὅτι ἐκ τῆς γῆς φυτόν , ὅτι ἔκ τινος μέρους αὐτῆς ἐστι . πάλιν λέγεται τὸ ἔκ τινος καὶ ἐπὶ τοῦ χρόνου , οἷον ἐξ ἡμέρας νὺξ καὶ ἐξ εὐδίας χειμών , ὅτι τοῦτο μετὰ τοῦτο . τούτων δὲ τὰ μὲν τῷ ἔχειν μεταβολὴν εἰς ἄλληλα οὕτως λέγονται μεθ' ὅ , ὥσπερ καὶ τὰ νῦν εἰρημένα , τὰ δὲ τῷ κατὰ χρόνον ἐφεξῆς μόνον , οἷον ἐξ ἰσημερίας ἐγένετο ὁ πλοῦς , ὅτι μετὰ ἰσημερίαν ἐγένετο , καὶ ἐκ Διονυσίων Θαργήλια ἑορτὴ γίνεται τῷ Θαργηλιῶνι μηνί . p . 1023b12 Μέρος λέγεται . ἐντεῦθεν περὶ μέρους ἡμῖν διαλέγεται , καί φησιν ὅτι μέρος ἐστὶ καθ’ ἕνα μὲν τρόπον εἰς ὃ ἄν διαιρεθῇ τὸ ποσὸν ὁπωσοῦν , καταμετροῦν μέρος εἴτε καὶ μή · ἀεὶ γὰρ τὸ ἀφαιρούμενον τοῦ ποσοῦ , τουτέστι τοῦ δεκαπήχου ξύλου , καθὸ ποσόν ἐστι , μέρος λέγεται , εἴτε μετρεῖ εἴτε οὔ . οἷον τῶν τριῶν τὰ δύο μέρος λέγεταί πως μὴ μετροῦν . ἄλλον δὲ τρόπον λέγεται τὸ μετροῦν · διὸ τὰ δύο τῶν τριῶν καὶ μέρος λέγεται καὶ οὐ λέγεται μέρος * * * ὡς δὲ ἐξ αὐτοῦ ὑπάρχον μέρος . ἔτι εἰς ἃ τὸ εἶδος , τουτέστι τὸ γένος , διαιρεῖται ἄνευ τοῦ ποσοῦ , καὶ ταῦτα μέρη αὐτοῦ λέγεται · τὸ γὰρ ζῷον διαιρεῖται εἰς λογικὸν καὶ ἄλογον , καὶ ἐνταῦθα οὐ θεωρεῖται τὸ ποσόν , καὶ ὅμως μέρη λέγοντι εἶναι τοῦ ζῴου τὸ λογικὸν καὶ τὸ ἄλογον . διό φησιν ὅτι τὰ εἴδη τοῦ γένους εἰσὶ μόρια . εντι λέγονται εἶναι μέρη , εἰς ἃ διαιρεῖταί τι , ἢ ἐξ ὧν σύγκειται τὸ ὅλον ἢ τὸ εἶδος ἢ τὸ ἔχον εἶδος . καὶ ὅλον μὲν λέγει τὸ σωματικόν , εἶδος δὲ τὸ ἀσώματον , ἔχον δὲ τὸ εἶδος τὸ συναμφότερον · ἢ τὰ τρία περὶ τοῦ αὐτοῦ λέγει , οἷον τῆς σφαίρας τῆς χαλκῆς <ἢ> τοῦ κύβου τοῦ χαλκοῦ λέγεται καὶ ὁ χαλκὸς μέρος ( τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ὕλη ἐν ἡ τὸ εἶδος ) , λέγεται καὶ ἡ γωνία μέρος , τουτέστι τὸ εἶδος · γωνίαν γὰρ τὸ εἶδος ἐκάλεσεν . ἔτι τὰ ἐν τῷ ὁρισμῷ παραλαμβανόμενα λέγονται μέρη εἶναι · † τούτων γὰρ τὸ γένος τοῦ εἴδους καὶ ἔσται μέρος ·· διὸ τὸ γένος , τουτέστι τὸ ζῷον , μέρος λέγεται δὲ ] τοῦ ἀνθρώπου ὡς εἰς τὸν ὁρισμὸν αὐτοῦ παραλαμβανόμενον . ἄλλως δὲ τὸ εἶδος τοῦ γένους λέγεται μέρος ὡς διαιρουμένου τοῦ γένους εἰς αὐτό . p . 1023b26 Ὅλον λέγεται οὗ μηθὲν ἄπεστι μέρος . ἐντεῦθεν τὴν περὶ τοῦ ὅλου τεχνολογίαν παραδίδωσιν ἡμῖν , καί φησιν ὅτι ὅλον λέγεται οὗ μηδὲν ἄπεστι μέρος , ἀλλὰ τὸ πᾶν τελειόν ἐστιν , ἐξ ἐξ ὥν λέγεται τὸ ὅλον φύσει , ὡς ὁ τέλειος ἄνθρωπος , καὶ τὸ περιέχον τὰ περιεχόμενα , ὡς ἕν τι εἶναι ἐκεῖν , ὥσπερ ὁ οἶκος εἶς λέγεται τῷ πάντα ; τᾶ συμπληροῦντα αὐτὸν περιέχειν . τοῦτο δὲ διχῶς λέγεται · ἢ γὰρ ὡς ἕκαστον ἕν , <ἢ> αὐτὴ ἡ ὁλότης ἡ ἐπιγινομένη , ὡς ἐκ τούτων τὸ ἓν τῆς τῶν μερῶν συνθέσεως · ἄλλα γὰρ τὰ μέρη καὶ ἄλλο τὸ ἐπιγινόμενον εἶδος . τὸ μὲν γὰρ καθόλου καὶ τὸ ὅλως λέγομεν , ὡς ὅλον τι ὂν τῷ κατηγορεῖσθαι καθ’ ἑκάστου καὶ ἓν ἅπαντα εἶναι ὡς ἕκαστον , καθ' ὧν κατηγορεῖται . οἷον τὸ ζῷον κατηγορεῖται ἀνθρώπου , ἵππου , βοός , κυνός , καὶ πάντα ἕν τι ὑπάρχουσι καὶ ὅλα , ἄνθρωπος , ἵππος , βοῦς , κύων , διότι πάντα ταῦτα ζῷα ὑπάρχουσι . τὸ δὲ συνεχὲς καὶ πεπερασμένον , ὅταν ἕν τι ἐκ πλειόνων ᾖ ἐνυπαρχόντων , μάλιστα μὲν δυνάμει , ὡς ἐπὶ τῆς γραμμῆς , εἰ δὲ μή , ἐνεργείᾳ πως · ἐν γὰρ τῇ γραμμῇ τὰ σημεῖά πως δυνάμει ὑπάρχουσιν , ἐν ἡμῖν δὲ τὰ μέρη ἐνεργείᾳ , καθὸ οἰκεῖον ἕκαστον τούτων ἔχει εἶδος καὶ οἰκείαν περιγραφήν , <ἣν> δύνανται λέγειν εἶναι ἐνεργείᾳ . μᾶλλον δὲ τὰ φυσικὰ μετέχουσι τῆς ἑνώσεως , τουτέστι τὸ ὕδωρ , ἤπερ τὰ τεχνητά , τουτέστι θύρα , ὥσπερ καὶ * * * ἑνότητός τινος . p . 1024a1 Ἔτι τοῦ ποσοῦ . Ἔντεῦθεν περὶ τοῦ παντὸς λέγει ἡμῖν , καί φησιν ὅτι ἐπὶ τοῦ ποσοῦ , ἔχοντος δὲ ἀρχὴν καὶ μέσον καὶ ἔσχατον , ὅσων μὲν μὴ ποιεῖ ἡ θέσις διαφορὰν ἀμειβομένων αὐτῶν , πᾶν λέγεται , ὅσων δὲ ποιεῖ , ὅλον · ὅσα δὲ ἄμφω ἐνδέχεται , καὶ ὅλα καὶ πᾶν , οἷον ὅσων μὲν ἡ αὐτὴ φύσις μένει τῇ διαθέσει , ἡ δὲ μορφὴ οὔ . οἷον τὸ ἱμάτιον καὶ ὁ κηρὸς † πάντα δὲ καὶ κηρὸς καὶ ἱμάτιον , ἄλλο δὲ σχῆμα , ὥστε ἀμφότερα ἔχει · διό φησι καὶ γὰρ ὅλον καὶ πᾶν λέγεται · ἔχει γὰρ ἀμφότερα . ὕδωρ δὲ καὶ ὅσα ὑγρὰ καὶ ἀριθμὸς πᾶς μὲν λέγεται , ὅλος δὲ ἀριθμὸς καὶ ὅλον ὕδωρ οὐ λέγεται , εἰ μὴ μεταφορικῶς , ἐπειδὴ διαιρούμενα φολάττουσι τὸ αὐτὸ σχῆμα . πάντα δὲ λέγονται , ἐφ’ οἷς τὸ πᾶν ὡς ἐφ’ ἑνί , οἷον ὑδάτια πλείονα , πᾶς οὗτος ἀριθμός , πᾶσαι αὗται μονάδες . p . 1024a11 κολοβὸν δὲ λέγεται τῶν ποσῶν οὐ τὸ τυχόν , ἀλλὰ υεοιστόν τε δεῖ αὐτὸ εἶναι καὶ ὅλον . ἐντεῦθεν περὶ κολοβοῦ διδάσκει ἡμᾶς τί ἐστι καὶ τὸν τρόπον , καθ’ ὃν λέγεται τὸ κολοβόν · οὔτε γὰρ λέγει ἡμῖν , ποσαχῶς λέγεται τὸ κολοβόν , ἐπειδὴ μοναχῶς μόνον λέγεται . καί φησιν ὅτι τὸ κολοβὸν περὶ τὸ ποσὸν θεωρεῖται · οὔτε γὰρ δυνατόν ἐστι λέγειν κολοβὸν τὸ ἀμερές , ὥστε ἐν ποσῷ θεωρεῖται τὸ κολοβόν . καὶ οὐκ ἐν παντὶ ποσῷ · οὐ γὰρ ἐν τῷ διωρισμένῳ , ἀλλ’ ἐν τῷ συνεχεῖ , καὶ ἐν τῷ συνεχεῖ οὐ παντί · οὐ γὰρ ἐν τῳ ὁμοιομερεῖ ἀλλ’ ἐν τῷ ὀργανικῷ . οἷον οὐ λέγομεν κολοβὸν τὸν τέσσαρα ἀριθμὸν ἀφαιρεθείσης μονάδος ἐξ αὐτοῦ · οὐκέτι γὰρ φυλάττει τὸ αὐτὸ εἰδος · θέλει δὲ τὸ αὐτὸ εἶδος φυλάττεσθαι ἐπὶ τῶν κολοβῶν , παντελῶς δὲ ἕτερον εἶδός ἐστι τοῦ τρία ἀριθμοῦ παρὰ τὸν τέσσαρα ἀριθμόν . ὥστε οὐ δυνατόν ἐστιν ἐπὶ τοῦ διωρισμένου ποσοῦ θεωρεῖσθαι τὸ κολοβόν , ἀλλ’ ἐπὶ τοὐ συνεχοῦς , ὡς ἐπὶ κύλικος · ἐὰν γὰρ ἀφαιρεθῇ τὸ οὖς τῆς κύλικος , κολοβὸν λέγεται εἶναι ἡ κύλιξ · ἔτι γὰρ μένει τὸ εἶδος τῆς κύλικος . ὁμοίως καὶ ῥινὸς ἀφαιρεθείσης ἡ χειρὸς καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ὀργανικῶν μέρους τινὸς ἀφαιρεθέντος λέγεται εἶναι τὸ καταλειφθὲν κολοβόν , ἐπειδή , ὡς εἴρηται , μένει πως τὸ αὐτὸ εἶδος · εἰ μέντοι γε καὶ ἡ κεφαλὴ ἀφαιρεθείη , οὐκέτι λέγεται τὸ καταλειφθὲν κολοβὸν εἶναι , ἐπειδὴ οὔτε ὑφέστηκεν ὅλως ἀλλ’ ἔφθαρται · δεῖ δὲ περισώζεσθαι τὰ μέλλοντα λέγεσθαι εἶναι κολοβά . οὔτε δὲ ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν , ὡς εἴρηται , λέγεται εἶναι τὸ καταλειφθὲν κολοβόν , οἷον ἐὰν ἀπὸ λίθου μέρος τι ἀφαιρεθείη , οὐ λέγεται τὸ καταλειφθὲν κολοβὸν εἶναι , ἐπειδὴ οὐδὲν ἧττον ἐν ἄλλῳ τόπῳ ἐστὶν ὁ λίθος ὁ αὐτὸς ὑπάρχων τῷ ἀφαιρεθέντι . διὸ τὸν φαλακρὸν οὐκ ἄν εἴποιμεν κολοβὸν εἶναι , ἐπειδὴ ἐν ἄλλῳ μέρει τοῦ σώματος αὐτοῦ φύο.νται τρίχες · ἐὰν μέντοι γε ἡ χεὶρ ἀφαιρεθείη , λέγεται τὸ καταλειφθὲν κολοβὸν εἶναι , ἐπειδὴ οὐ δυνατόν , εἰ τύχοι , ἄλλην δεξιὰν γενέσθαι . ταῦτά εἰρηκὼς περὶ τοῦ κολοβοῦ ἐφεξῆς λέγει ἡμῖν καὶ περὶ τοῦ γένους , καί φησιν ὅτι τὸ γένος τετραχῶς λέγεται , ἕνα μὲν τρόπον , καθ’ ὅν πων ἢ τῶν ἵππων . δεύτερον δὲ οἷον αὐτὴ ἡ ἀρχή , οἷον ἐκ τοῦ Ταντάλου Τανταλίδαι καὶ ἐκ τοῦ Πέλοπος Πελοπίδαι , ὡς εἴρηται ἐν τῇ Εἐσαγωγῇ Π ( ?? ) Ιορφυρίου , καὶ ὅτι ἀπὸ ἀρρένων λέγονται τὰ γένη οὐκ ἀπὸ θηλειῶν , ἐπειδὴ τιμιώτερον , * * * οἷον Αἰγύπτιοι καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα . τρίτον σημαινόμενον κατὰ τὸ ὑποκείμενον ὥσπερ τὸ ἐπίπεδον γένος λέγεται πάντων τῶν σχημάτων ( tjov ) ὑποκειμένων αὐτῷ . τέταρτον ἐκ τοῦ μέρους τῶν εἰς τὸν ὁρισμὸν παραλαμβανομένων · οὕτως γάρ φαμεν τὸ ζῷον γένος εἶναί ἀνθρώπου καὶ ἵππου καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν τοιούτων . ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τοῦ γένους φησὶν ὅτι ἕτερα δὲ τῷ γένει διχῶς λέγονται · ἅπαντα γὰρ πρὸς τὰ τελευταῖα σημαινόμενα τοῦ γένους , οὐ πρὸς τὰ πρότερα διὰ τὸ ἀσαφὲς αὐτῶν . φησὶν οὖν ὅτι τὰ ἕτερα τῷ γένει διχῶς λέγονται , ὧν ἕτερόν ἐστι τὸ πρῶτον ὑποκείμενον καὶ ὅταν μὴ ἀναλύηται θάτερον εἰς τὸ ἕτερον , οἷον ὡς ἐπὶ τοῦ λίθου , εἰ τύχοι , καὶ τοῦ χαλκοῦ τοῦ μὲν γὰρ χαλκοῦ γένος ἐστὶν ὑποκείμενον ἡ ἀτμίς , εἰ τύχοι , τοῦ δὲ λίθου ἡ ξηρὰ ἀναθυμίασις ) , καὶ πάλιν ὡς ἐπὶ τοῦ χαλκοῦ καὶ τοῦ κρυστάλλου . οὔτε γὰρ ἀναλύεται ὁ χαλκὸς εἰς τὸν κρύσταλλον . Ταῦτα εἰρηκὼς ἐφεξῆς λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ ψεύδους , καί φησιν ὅτι τὸ ψεῦδος διχῶς λέγεται · ἢ γὰρ ἐν πράγμασί θεωρεῖται ἢ ἐν λόγῳ . καὶ f . 246v ἰδοὺ ἐνταῦθα ἄντικρυς ὁμολογεῖ ὅτι τὸ ψεῦδος οὐκ ἐν μόνοις τοῖς λόγοις θεωρεῖται , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς πράγμασι . καί φησιν ὅτι τὸ ψεῦδος τὸ ἐν τοῖς πράγμασιν ἁπλοῦν ἐστι , καὶ οὐχ ὥσπερ ἐν τοῖς λόγοις περὶ σύνθεσιν καὶ διαίρεσιν τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος θεωρεῖται , ὡς εἴρηται ἐν Κατηγορίαις · πάντως γὰρ χρεία ἐστὶν ἄλλο ἄλλου καταφῆσαι ἢ ἀποφῆσαι , ἵνα οὕτως τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος θεωρηθείη . ἐπὶ μέντοι γε τῶν πραγμάτων , ὡς εἴ - ρηται , ἁπλοῦν ἐστιν , οἷον αὐτὸ τὸ μὴ ὂν καὶ ἡ ἀνυπαρξία τοῦ πράγματος , ὥσπερ ἐπὶ τῆς διαμέτρου φαμὲν ὅτι ἡ διάμετρος σύμμετρός ἐστι τῇ πλευρᾷ ἢ τὸ σὲ καθῆσθαι · τούτων γὰρ τὸ ] ψεῦδος τὸ μὲν ἀεί ἐστι , φησίν , ὡς ἐπὶ τῆς διαμέτρου , τὸ δὲ ποτέ , ὡς ἐπὶ τοῦ καθῆσθαι · δυνατὸν γὰρ ὕστερον καθῆσθαι τὸν νῦν μὴ καθήμενον . φαίνεται δὲ καὶ ἐπὶ πραγμάτων τὸ ψεῦδος , ἐφ’ ὧν πέφυκε φαίνεσθαι ἢ μὴ οἷά ἐστιν ἢ ἃ μή ἐστιν , οἷον ὡς ἐπὶ τῆς σκιαγραφίας · εἰ γὰρ σκιαγραφήσει τις τὸν Σωκράτη , ἐπειδὴ ἔχει τινὰ ὁμοιότητα πρὸς τὸν Θεαίτητον , δόξει ἡ σκιαγραφία τοῦ Θεαιτήτου εἶναι , ἐπειδὴ ἔχει τι αὐτοῦ · οὐκ ἔστι δὲ αὐτοῦ . ἐπὶ μέντοι γε τῶν ὀνείρων παντελῶς ἐστιν ἐξαλλαγὴ τοῦ πράγματος · ὁρᾷ γάρ τις ἑαυτὸν πολλάκις ἱπτάμενον , ὅπερ οὐδὲ ὅλως ἔχει τὴν τῶν πραγμάτων ἀλήθειαν . ταῦτα εἰρηκὼς περὶ τῶν πραγμάτων ἐφεξῆς λέγει καὶ περὶ τῶν λόγων , καί φησιν ὅτι ὁ ἐπί τινος εἴδους ἀληθὴς λόγος πάντως ἐπὶ ἄλλου ψευδής , οἷον ἐπὶ τοῦ κύκλου ἀληθής ἐστιν ὁ λόγος ὁ λέγων σχῆμα ἐπίπεδον ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιεχόμενον , καὶ ὅσα ἄλλα εἴρηται περὶ αὐτοῦ · οὗτος τοίνυν ὁ λόγος ἐπὶ ἄλλων παντελῶς ψευδής ἐστιν · οὔτε γὰρ ἀληθὴς ἐπὶ τριγώνου ἐστὶν ἢ ἐπὶ τετραγώνου , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ὁ μέντοι γε ψευδὴς λόγος οὐ πάντως καὶ ἐπὶ ἄλλων ψευδὴς ὑπάρχει . οἷον λέγω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστι τετράπουν ἄπουν · οὗτος ὁ λόγος καὶ ἐπὶ ἀνθρώπου ψευδὴς δὴς ὑπάρχει καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ἄλλων , ἵνα τὸ ὅλον τοῦτο ἔχῃ καὶ τὸν ἄνθρωπον σὺν αὐτῷ ὁ λόγος οὗτος . ἐὰν μέντοι γε εἴπω ὅτι ζῷον λογικὸν ἀθάνατον , ἐπὶ μὲν ἀνθρώπου ψευδής , φησίν , ὑπάρχει , ἐπὶ δὲ ἀγγέλου οὐκ ἔστι ψεῦδος . τὸ αὐτὸ δὲ δύναται εἶναι ἀληθὲς καὶ μοναχῶς λεγόμενον καὶ πολλαχῶς , ἐπειδὴ καὶ οὕτως ἔχει φύσεως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα . ἐὰν γὰρ εἴπω μοναχῶς ὅτι Σωκράτης , ἀληθές λέγω · πάλιν δὲ κἂν ἰὰ συμβεβηκότα συμπλέξας τῇ οὐσίᾳ οὕτως εἴπω , οὐδὲν ἧττον ἀληθὲς λέγω , οἷον Σωκράτης μουσικὸς φαλακρός . ὁ μέντοι γε ψευδὴς λόγος οὐδενός ἐστιν ἁπλῶς λόγος , ὡς ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου καὶ . τοῦ τετράποδος καὶ ἄποδος εἰρήκανεβ , διὸ Ἀντισθένης οὐ καλῶς ἐπειρᾶτο δεικνύναι ὅτι οὐ δυνατόν ἐστιν ἀντιλέγειν , λέγων οὕτως ὅτι ἢ σύμφωνα ἑαυτοῖς διαλέγονται ἢ οὐ συμφωνα · ἀλλ’ εἰ μὲν σύμφωνα , οὐκ ἔστιν ἀντιλέγειν αὐτὸ γὰρ τοῦτο συμ - φωνοῦσιν ἀλλήλοις ) · εἰ δὲ μὴ σύμφωνα λέγουσι , κατὰ διαφόρων πραγμάτων φέρονται , ὥστε οὐδ’ οὕτως ἀντιλέγουσιν , εἴ γε μηδὲ περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος τὸν λόγον ποιοῦντι . ταῦτα δὲ ἔλεγεν ὁ Ἀντισθένης ὑπολαμ - βάνων ὅ τι οὐκ ἔστι · καὶ ὁ ψευδόμενος γὰρ κατὰ τοῦ αὐτοῦ φέρεται καὶ ὁ ἀληθεύων ὅτι ἀθάνατός ἐστιν ἡ ψυχή · ὥστε ἔστιν ἀντιλέγειν . ἔστιν οὐ * * * παντελῶς μὲν οὖν ὡς ἐπὶ τοῦ λέγοντος θνητὴν εἶναι τὴν ψυχήν , ἐπί τι δὲ ὡς ἐπὶ τοῦ λέγοντος πόδας Ἴδης κατὰ ἀναλογίαν γὰρ εἴρηται ) , ἢ ὅτι τὰ ὀκτὼ διπλάσια τῶν τεσσάρων ὑπάρχουσιν · ἀπὸ γὰρ τῶν δύο ἐστὶ τὸ διπλάσιον . εἶτά φησιν ὅτι ὁ ψευδόμενος διὰ κέρδος ἢ διὰ δόξαν λέγεται ψεύδεσθαι , διὰ κέρδος , ὥσπερ ὁ ἐμπορευόμενος , διὰ δόξαν , ὥσπερ ὁ ἐρῶν αὐτῆς · κυρίως δὲ ψεύστης ἐστὶν ὁ δι’ αὐτὸ τὸ ψεύδεσθαι τοῦτο ποιῶν καὶ μὴ δι’ ἕτερόν τι , ἀλλὰ τοιαύτην ἕξιν ἔχων καὶ τοῦτον ἔχων σκοπὸν τὸ ψεύδεσθαι . διό , φησίν , ὁ ἐν τῷ Ἱππίᾳ τῷ διαλόγῳ συλλογι - ζόμενος παραλογίζεται ἡμᾶς · ἐκεῖσε γὰρ πειρᾶται δεικνύναι ὁ Πλατῶν ὅτι ὁ ἑκὼν ψευδόμενος κρείττων ἐστὶ τοῦ ἄκοντος ψευδομένου , ὥσπερ καὶ ὁ ἑκὼν χωλεύων τοῦ ἄκοντος χωλεύοντος . ὥστε κατά γε τοῦτον τὸν λόγον ὁ ἑκὼν πηρώσας τοὺς πόδας κρείττων ἐστὶν τοῦ ἄκοντος τοῦτο ὑπομείναν - τος , οπερ ουκ εστι . φαμεν ουν οτι ὀ ὅτι ὁ ἑκὼν ψευδόμενος ἐπὶ συμφέροντι , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ψευσαμένων τὸ Φοινίκιον ψεῦσμα καὶ εἰπόντων ὅτι αὐτόχθονες ὑπάρχουσιν οἱ πολῖται , ἵνα μᾶλλον γένωνται ἐρασταὶ τῆς πόλεως · ἐπεὶ ὁ ἐπὶ βλάβῃ ψευδόμενος ὁμολογουμένως χείρων ἐστὶ τοῦ ἄκοντος ψευδομένου . ἐστι τὸ ἐπ’ ἔλαττον , οἷον ἐπὶ τοῦ εὑρηκότος θησαυρὸν ἐν τῷ ὀρύττειν · πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα τῶν ὡς ἐπ’ ἔλαττον ὑπάρχουσι · καὶ ὅταν δι’ ἄλλο τις προελθὼν περιτύχοι φίλῳ τινὶ ᾧ μὴ προσεδόκα . καὶ ἀπλῶς οὐκ ἔστι κυρίως ὡρισμένον τὸ αἴτιον τοῦ συμβεβηκότος . λέγεται καὶ ἄλλως συμβεβηκός , οἷον ὅσα ὑπάρχει ἑκάστῳ καθ’ αὑτὸ τῷ πράγματι , οἷον τῷ τριγώνῳ τὸ ἔχειν τὰς τρεῖς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας . ταῦτα μὲν οὖν ἀίδιά φησι , τὸ δὲ τοῦ θησαυροῦ οὐκ ἀίδιον . p . 1024a11 Κολοβὸν τῶν ποσῶν οὐ τὸ τυχόν . Ὅ λέγει τοῦτό ἐστιν , ὅτι κολοβὸν λέγεται τῶν ποσῶν οὐ τὸ τυχόν , ἀλλὰ δεῖ αὐτὸ μεριστὸν εἶναι . ἄνευ γὰρ τοῦ ποσοῦ οὐ θεωρεῖται τὸ κολοβόν , ὡς εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ · ἐπὶ δὲ τοῦ ἀριθμοῦ οὐ θεωρεῖται τὸ κο - λοβόν . τά τε γὰρ δύο οὐ λέγονται κολοβὰ θατέρου ἀφαιρουμένου ( οὐ γάρ f . 248r ἐστιν ἴσον τὸ κολόβωμα καὶ τὸ λοιπόν ) , οὐδὲ ὅλως ἀριθμὸς οὐδείς , ἐπειδὴ ὑπὸ τὸ διωρισμένον ποσὸν τελεῖ , ὡς ἐδείξαμεν ἐν τῇ θεωρίᾳ . καὶ γὰρ τὴν οὐσίαν καὶ τὸ εἶδος δεῖ μένειν τοῦ γινομένου κολοβοῦ , οἷον εἰ ‘κύλιξ κολοβὸς εἴη , δεῖ μένειν τὴν κύλικα · ὁδὲ ἀριθμὸς οὐκέτι ὁ αὐτὸς μένει , εἰ καὶ ἀνομοιομερὴς ὑπάρχει ὁ ἀριθμός · διάφορα γὰρ τὰ τρία τῶν δύο , ἐπειδὴ ἐναλλάττεται τὸ εἶδος ἐπ’ αὐτῶν . καθόλου οὖν , ὧν ἡ θέσις οὐ ποιεῖ διαφοράν , ταῦτα οὐ λέγονται εἶναι κολοβά , οἷον ὕδωρ , πῦρ · ταὐτὸ γάρ ἐστιν ὕδωρ τὸ ἀφαιρούμενον τῷ καταλιμπανομένῳ , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ πυρός · διό φησιν ἀλλὰ δεῖ τοιαῦτα εἶναι , ἃ κατὰ τὴν οὐσίαν θέ.σιν ἔχει . πρὸς δὲ τούτοις δεῖ αὐτὰ εἶναι καὶ συνεχῆ · ἡ γὰρ ἁρμονία ἐξ ἀνομοιομερῶν μὲν ὑπάρχει καὶ θέσιν ἔχει , κολοβὸς δὲ οὐ λέγεται φθειρομένης , εἰ τύχοι , τῆς νήτης · τελείως γὰρ ἀπόλλυται ἡ ἁρμονία πᾶσα , δεῖ δὲ σώζεσθαι τὸ εἶδος ἐπὶ τῶν κολοβῶν . πρὸς δὲ τούτοις οὐδὲ ὅσα ἄλλα , οὐδὲ ταῦτα στερήσει τοῦ τυχόντος μορίου κολοβὰ γίνονται · οὐ γὰρ δεῖ οὔτε τὰ κυρίως μόρια τῆς οὐσίας ἀφαιρεῖν , οἷον κεφαλήν , ἐπεὶ φθείρεται τὸ πᾶν καί πως τὸ μὴ ὂν λεχθείη ἄν κολοβόν , οὔτε δὲ τὰ ὁπουοῦν ὑπάρχοντα , οἷον ἄν σχοίη <τρύπημα> ἡ κύλιξ , οὐ λέγεται εἶναι κολοβός , ἐπειδὴ οὐκέτι ποιεῖ τὰ τῆς κύλικος ἐκχεῖται γὰρ τὸ πόμα ) , ἀλλ’ ἐὰν τὸ οὖς ἀκρωτηριασθῇ . καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἐὰν σάρκα ἢ τὸν σπλῆνα ἀφαιρεθείη , ἀλλ’ ἐὰν ἀκρωτηριασθῇ χεῖρα . εἴρηται γὰρ καὶ ἐν τῇ θεωρίᾳ ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τῶν ὁμοιομερῶν οὐ ποιεῖ κολοβὸν τὸ καταλειφθὲν , καὶ τὴν αἰτίαν προστεθείκαμεν . σπλῆνα δὲ ἔλαβεν ὡς μὴ φαινόμενον , ἐπεὶ ὀργανικόν ἐστι . καὶ ἀκρωτήριόν οὐ πάν , ἀλλ’ ὃ μὴ ἔχει γένεσιν ἀφαιρεθὲν ὅλον , ὥσπερ ἐπὶ τῆς δεξιᾶς χειρός . διὰ τοῦτο οἱ φαλακροὶ οὐ λέγονται εἶναι κολοβοί , ἐπειδὴ ἐν ἄλλῳ τόπῳ φύονται τρίχες . p . 1024a29 Γένος λέγεται τὸ μὲν ἐὰν ἡ γένεσις συνεχής . Ἐντεῦθεν περὶ τοῦ γένους λέγει ἡμῖν ποσαχῶς λέγεται , καί φησιν ὅτι γένος λέγεται , ἐὰν ἡ γένεσις ᾖ συνεχὴς τῶν τὸ εἶδος ἐχόντων τὸ αὐτό , οἷον λέγεται ἕως ἄν * * * ἡ γένεσις αὐτῶν συνεχής . δεύτερον δὲ τὸ ἀφ’ οὗ ἂν ὦσιν πρώτου κινήσαντος εἰς τὸ εἶναι · οὕτω γὰρ οἱ μὲν λέγονται Ἕλληνες εἶναι τὸ γένος , οἱ δὲ Ἴωνες τῷ τοὺς μὲν ἀπὸ Ἕλληνος κατάγεσθαι , τοὺς δὲ ἀπὸ Ἴωνος τοῦ πρώτου γεννήσαντος . μᾶλλον δὲ λέγονται ἀπὸ τοῦ ἄρρενος τοῦ ποιητικοῦ ἤπερ ἀπὸ τῆς θηλείας τοῦ ὑλικοῦ αἰτίου , οἷον ἀπὸ Πύρρας . τρίτον σημαινόμενόν ἐστι τοῦ γένους , καθ’ ὅ φαμεν ὅτι τὸ ἐπίπεδον τῶν σχημάτων γένος ὡς ὑποκείμενον , καὶ τὸ στερεὸν τῶν στερεῶν · ἕκαστον δὲ τῶν σχημάτων τὸ μὲν ἐπίπεδον τοιονδί , τὸ δὲ στερεὸν τοιονδί · τοῦτο δέ ἐστι τὸ ὑποκείμενον ταῖς διαφοραῖς . τέταρτον σημαινόμενον ὡς ἐν τοῖς λόγοις τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον , ὃ λέγεται ἐν τῷ τί ἐστι , τουτέστι τῶν παραλαμβανομένων εἰς τὸν ὁρισμόν , οὗτινος αἱ διαφοραὶ ποιότητες λέγονται . ὥστε τοσαυταχῶς λέγεται τὸ γένος , τὸ μὲν κατὰ γένεσιν συνεχῆ τοὐ αὐτοῦ εἴδους , τὸ δὲ κατὰ τὸ πρῶτον κινῆσαν ὁμοειδές . ὡς ἐπὶ του πατρός , τὸ δὲ ὡς ἡ ὕλη , τουτέστι τὸ ὑποκείμενον . p . 1024b9 Ἕτερα δὲ τῷ γένει λέγεται . ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τῶν ἑτερογενῶν , καί φησιν ὅτι ἕτερα δὲ τῷ γένει λέγονται εἶναι ὧν ἕτερόν ἐστι τὸ πρῶτον ὑποκείμενον καὶ μὴ ἀναλύεται θάτερον εἰς θάτερον , ὡς ἐπὶ τοῦ χαλκοῦ καὶ τοῦ κρυστάλλου εἰρήκαμεν , μηδὲ ἄμφω εἰς ταὐτόν , φησὶν αὐτός , οἷον τὸ εἶδος καὶ ἡ ὕλη ἕτερα τῷ γένει ὑπάρχουσιν · οὔτε γὰρ ἀναλύονται εἰς ἄλληλα . καὶ ὅσα ὑπὸ διαφόρους τελοῦσι κατηγορίας · τῶν γὰρ ὄντων τὰ μὲν οὐσίας δηλοῦσι , τὰ δ.ὲ ποσόν , τὰ δὲ ποιόν , ὡς διῄρηνται ἐν Κατηγορίαις · οὔτε γὰρ εἰς ταὐτὰ ἀναλύονται , οὔτε εἰς ἄλληλα οὔτε εἰς ἕν τι · τὸ γὰρ ὂν ὁμωνύμως αὐτῶν κατηγορεῖται . p . 1024b17 Τὸ ψεῦδος λέγεται ἐν μὲν τρόπον ὡς τὸ ] πρᾶγμα . ἐντεῦθεν περὶ τοῦ ψεύδους λέγει ἡμῖν , καί φησιν ὅτι τὸ ψεῦδος λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ὡς πρᾶγμα ψεδδος · καὶ τούτου τὸ μὲν τῷ μὴ σογκεῖσθαι ἢ ἀδύνατον εἶναι συντεθῆναι ( ἁπλῆν γὰρ φύσιν δηλοῖ τὸ ψεδδος ἐπὶ τῶν πραγμάτων ) , ὥσπερ λέγεται τὸ τὴν διάμετρον εἶναι σύμμετρον ἢ τὸ σὲ καθῆσθαι . τούτων γὰρ τὸ μὲν ἀίδιον ψεῦδος τὸ τῆς διαμέτρου , τὸ δὲ οὐκ ἀίδιον τὸ τοῦ καθῆσθαι · οὕτω γὰρ ὑπάρχουσι ταῦτα οὐκ ὄντα . τὰ δὲ λέγεται εἶτιν ψευδῆ , ὅσα ἐστὶ μὲν ὄντα , πέφυκε μέντοι φαίνεσθαι ἢ μὴ οἷά ἐστιν ἢ ἅτινα παντελῶς μή ἐστιν , οἷον ἡ σκιαγραφία καὶ ἐνύπνια · ταῦτα γὰρ ἔστι μέν τι ἀλλ'οὐχ ὧν ἐμποιεῖ τὴν φαντασίαν , τουτέστιν οὐκ ἀληθῆ ὑπάρχουσιν · οὔτε γὰρ ὁ θεώμενος ἑαυτὸν εἶναι ] ἐν ὕπνοις ἱπτάμενον ἤδη παὶ πτερὰ ἔχει . τὰ μὲν οὖν οὕτω λέγονται εἶναι ψευδῆ , ἢ τῷ μὴ εἶναι αὐτὰ παντελῶς , ἢ τῷ τὴν ἀπ’ αὐτῶν φαντασίαν μὴ ὄντως εἶναι , ὡς ἐν τῇ θεωρίᾳ ἐδείξαμεν . λόγος δέ ἐστι ψευδὴς ὁ τῶν μὴ ὄντων , καθὸ ψευδὴς ὑπάρχει · εἰ γὰρ ἀναιρεῖ τὸ μὴ ὄν , οὐκ ἔστι ψευδής , διὸ προσέθηκε τὸ καθὸ ψευδὴς ὑπάρχει . ὅθεν ὁ ] πᾶς λόγος ψευδὴς ἑτέρου παρ’ ἐκεῖνον , ἐφ’ οὗ καὶ ἀληθής ἐστιν , οἷον ὁ τοῦ κύκλου ἀληθὴς λόγος ψευδὴς γίνεται ἐπὶ τριγώνου . ἑκάστου δὲ πράγματος λόγος ἔστιν ὡς εἷς ἐστιν ὁ ὁριστικὸς αὐτοῦ λόγος , ἔστι δ’ ὡς πολλοί , ἐπεὶ τὸ αὐτό ἐστι καὶ ἡ οὐσία ἅμα τοῖς συμβεβηκόσιν , ὅπερ ἐκάλεσε πεπονθὸς , οἷον Σωκράτης καὶ Σωκράτης μουσικός . ὁδὲ ψευδὴς λόγος οὐδενός ἐστιν ἁπλῶς λόγος · διὸ καὶ Ἀντισθένης , φησίν , ἀνοήτως ὑπελάμβανε μηθὲν ἀξιῶν λέγεσθαι πλὴν τῷ οἰκείῶ λόγῳ ἓν ἐφ' ἑνός · συνέβαινε μὴ εἶναι ἀντιλέγειν κατ’ αὐτόν , σχεδὸν δὲ μηδὲ ψεύδεσθαι , εἴ γε ψεῦδος ὑπάρχει ὅπου ἀντιλογία · θάτερον γὰρ ἀνάγκη ἐστὶν ἀληθεύειν . ἔστι δὲ ἕκαστον λέγειν περί τινος οὐ μόνον ἐν ] τῷ αὐτοῦ λόγῳ , τουτέστιν ἀληθῶς περὶ τοῦ πράγματος , ἀλλὰ καὶ τῷ ἑτέρου , ψευδῶς μὲν καὶ παντελῶς , ἔστι δὲ ὡς καὶ ἀληθῶς , ὥσπερ τὰ ὀκτὼ διπλάσια ὑπάρχουσι τῷ τῆς δυάδος λόγῳ . τὰ μὲν οὖν οὕτως λέγονται ψευδῆ · ἄνθρωπος δὲ κυρίως λέγεται ψευδὴς ὁ εὐχερὴς προαιρετικὸς τῶν τοιούτων λόγων μὴ δι’ ἕτερόν τι , οἷον διὰ κέρδος ἢ διὰ φιλοτιμίαν , ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ψεύ - δεσθαι , ἵνα ὑποθώμεθα αὐτὸν καὶ πλάττεσθαι τὸ ψεῦδος διὰ τὸ χαίρειν τῷ ψεύδει , ὥσπερ φαμὲν καὶ πράγματα ψευδῆ εἶναι , ἐμποιεῖ φαντασίαν ψευδῆ , ὡς ἐπὶ τῆς σκιαγραφίας . διὸ ὁ ἐν τῷ Ἱππίᾳ λόγος παραλογίζεται ὅτι ὁ αὐτὸς ψευδὴς καὶ ἀληθὴς ὑπάρχει · τὸν δυνάμενον γὰρ ψεύσασθαι λαμβάνει ἐκεῖσε ψευδῆ · οὗτος δέ , φησίν , ἐστὶν ὁ εἰδὼς καὶ φρόνιμος , ὁ εἰδὼς ψεύδεσθαι . δύναται γὰρ οὗτος , ἅτε δὴ ἐπιστήμων ὑπάρχων , καὶ ἐκκλίνειν τὰ ψευδῆ · τῶν γὰρ ἐναντίων μία ἐστὶν ἐπιστήμη . καί φησιν ἐκεῖσε ὅτι ὁ ἑκὼν λέγων τὰ φαῦλα βελτίων ὑπάρχει τοῦ ἄκοντος ψευδομένου . τοῦτο δὲ ψευδὲς κατασκευάζει ὁ Πλατῶν διὰ τῆς ἐπαγωγῆς · φησὶ γὰρ ἐκεῖσε ὅτι , ὥσπερ ὁ ἑκὼν χωλεύων κρείττων ἐστὶ τοὐ ἄκοντος χωλεύοντος , οὕτως καὶ ἐπὶ · τοῦ ψεύδους * * * φησίν , ἐπεὶ εἴ γε ὁ ] ἑκὼν χωλεύων , χείρων ἐστὶν ἴσως , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἤθους , καὶ οὗτος , τουτέστιν ὁ ἑκὼν πηρώσας ἑαυτόν , τοῦ ἄκοντος . p . 1025a14 Συμβεβηκὸς λέγεται . ἐντεῦθεν · λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ συμβεβηκότος , καί φησιν οὕτως ὅτι συμβεβηκὸς λέγεται , ὅπερ δυνατόν ἐστι καὶ ἀληθεύειν , οὐ μέντοι γε ἐξ ἀνάγκης οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , οἷον ἐάν τις ἐν τῷ ὀρύττειν καὶ φυτεύειν εὕρῃ θησαυρόν · οὔτε γὰρ ἐξ ἀνάγκης ἐστὶ τὸ τοιοῦτο οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὀρύττων τις περιτυγχάνει θησαυρῷ . ἐπεὶ οὖν οὔτε ἐξ ἀνάγκης τοῦτό ἐστιν οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , συμβεβηκέναι αὐτὸ λέγομεν . ὥστε ἐπειδὴ ἔστιν ὑπάρχον τι καὶ τινί , καὶ ἔνια τούτων καὶ ποδ καὶ ποτέ , ὅτι ἂν ὑπάρχῃ μέν ἀλλὰ μὴ διότι ἢ νῦν ἢ ἐνταῦθα , τὸ τοιοῦτο συμβεβηκός ἐστιν , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ προελθόντος δι’ ἕτερόν τι πρᾶγμα καὶ περιτυχόντος φίλῳ , ὃν οὐ προσεδόκα θεάσασθαι . ἄλλως τε δὴ οὐδέν ἐστιν αἴτιον ὡρισμένον τοῦ συμβεβηκότος , ἀλλὰ τυχόν , ὥσπερ τοῦ θέρους , εἰ τύχοι , τὸ εἶναι τὸν ἥλιον ἐν καρκίνῳ · τοῦτο δὲ ἀόριστον . συνέβα τὸ εἰς Αἴγιναν ἐλθεῖν , εἰ μὴ διὰ τοῦτο ἀφίκετο , ἀλλ’ ὑπὸ χειμῶνος ἀναγκασθεὶς ἐκεῖσε παρεγένετο . ὥστε γέγονε τοῦτο καὶ ἔστι συμβεβηκός , ἀλλ’ οὐχ ᾗ αὐτὸ ἀλλὰ καθὸ ἕτερον · ὁ γὰρ χειμὼν αἴτιος τοῦ μὴ ὅπου ἔπλει ἐλθεῖν . λέγεται δὲ καὶ ἄλλως συμβεβηκός , οἷον ὅσα ὑπάρχουσιν ἑκάστῳ καθ’ αὑτὸ μὴ ἐν τῇ οὐσίᾳ ὄντα , οἷον τῷ τριγώνῳ τὸ τὰς τρεῖς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἔχειν ἴσας · οὔτε γὰρ εἰς τὸν ὁρισμὸν τοῦ τριγώνου παραλαμβάνεται . καὶ ταῦτα μέν , φησίν , ἀίδια ὑπάρχουσιν , ἐκεῖνα δὲ οὐκ ἀίδια τὸ περὶ Αἰγίνης καὶ τοῦ θησαυροῦ . ἐν τῷ δευτέρῳ δὲ τῶν Ἀποδεικτικῶν λέγεται ἀκριβέστερον περὶ τούτων .
Lemmas: p . 1012b34 Ἀρχή δέ λέγω ὁ μέν ὅθεν ἄν τις ὁ πρᾶγμα λέγω ἄρχω ὁ προχέω πραγματεία ὅτι ὁ πρῶτος φιλόσοφος περί ὁ εἰμί εἰμί καταγίγνομαι , ὅστις καί σοφία προσαγορεύω , λέγω ὅτι ὁ πρῶτος φιλόσοφος περί ὁ ἁπλόος εἰμί διαλέγω ὁ ἁπλόος ἐν ἅπας ὁ εἰμί θεωρέω , εἶτα καί περί ταὐτότης καί ἑτερότης καί ὁ ἄλλος πᾶς ὁ ἐν ἐκεῖνος εἴρω , καί ὅτι προσεχῶς περί ὁ ἀντίφασις διαλέγω ὁ πρῶτος φιλόσοφος , οὖον ὁ ἐν ὕλη τις θεωρέω ἀλλά περί ὁ ἁπλόος λοιπός γάρ ὁ κατά ἕκαστος ἐφίστημι - μονός διαλέγω περί ὁ ἀντίφασις ὁ ἐν ὁ μέγεθος ἢ ὁ ἐν ἀριθμός ἤγουν ἐν μουσικός ) , ὥσπερ πάλιν καί περί ὁ ἁπλόος εἰμί διαλέγω ὁ πρῶτος φιλόσοφος καί περί ὁ ἀπλόος ζῷον , τουτέστι * * * καί περί ὁ ἁπλόος οὐσία , λοιπός δέ ὁ κατά ἕκαστος διαλέγω περί ὁ τις εἰμί , οἷος ὁ μέν γεωμέτρης περί ὁ εἰμί ὁ ἐν ὁ μεγέδεσιν , ὁ δέ ἀριθμητικός περί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός , ὁμοίως δέ καί ἐπί · ὁ ἄλλος πᾶς . οὕτως οὖν καί περί ὁ ἀπλόος ζῷον , ὡς εἴρω , διαλέγω ὁ πρῶτος φιλόσοφος , ὁ διήκω ἐν πᾶς ὁ εἰμί καί ὅς ὁ ζωή διά πᾶς ὁ ζῷον φοιτάω . ὁ γάρ διαλέγω περί ὁ ἀνθρώπειος ζῷον οὖον περί ὁ ἁπλόος ζῷον διαλέγω · οὔτε γάρ ὁ ἀνθρώ - πείωμι ζῷον μεταδίδωμι ὁ ἄλλος ζωή . ὁμοίως ὒ καί περί ὁ ἁπλόος οὐσία ὁ πρῶτος φιλόσοφος διαλέγω . ὁ δέ κατά ἕκαστος περί ὁ τις οὐσία . καί διά οὗτος πάγκαλος εἴρω ἐν κατηγορία , ὅτι περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω , τουτέστι δείκνυμι μερικός οὐσία καί κατασπάω ἐκ ὁ f.211r καθόλου οὐσία μερικός τις οὐσία καί ποιέω αὐτός · ὁ γάρ μερικός οὐσία καί ποιότης μετέχω καί ὁ ἄλλος ἅπας , ἐπεί παντελῶς ὁ ὄντα ἄποιος εἰμί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω . ἐπεί οὖν οὖον μόνος εἰμί ὁ ὁ ἀντίφασις ἀξίωμα ἀλλά εἰμί καί ἄλλος κοινός ἰδιότης πᾶς ὁ ἐπιστήμη ὑπάρχω , πρῶτος δέ ὁ ἀντίφασις , διαλέγω περί ὁ ἀντίφασις ἐντεῦθεν βούλομαι ἐγώ διαλέγω περί ὁ ἄλλος ἰδιότης ὁ θεωρέω ἐν πᾶς ὁ κατά μέρος ἐπιστήμη , τουτέστι περί ἀρχή ὁ γάρ ὁ ἀρχή ὄνομα χράομαι καί <αἱ> ἄλλος πᾶς ἐπιστήμη ) , ὁμοίως δέ καί περί ὁ αἴτιος , καί περί ὁ ποιητικός αἴτιος καί ὁ τελικός † ἕκαστος κατά ὁ ὑποβάλλω αὐτός ὕλη · περί γάρ ὁ ἁπλόος ἀρχή καί ὁ ἄλλος ὁ ἀπλόος διαλέγω ὁ πρῶτος φιλόσοφος . εἶτά φημί ὅτι ὁ ἰδιότης οὗτος οὔτε ὁμώνυμος φωνή ὑπάρχω οὔτε συνώνυμος . καί ὅτι μέν οὐ ὑπάρχω ὁμώνυμος προφανής · ὑποκάτειμι γάρ λέγω κοινότης αὐτός τις , κατά ὅς κοινῶς ὁ ἄλλος πᾶς μετέχω · οὐδείς δέ κοινότης θεωρέω ἐν ὁ ὁμώνυμος , οἷος οὐ εἰμί τίς κοινός ὁ κύων φωνή , ὁ θαλάσσιος καί ὁ χερσαῖος , ὡς φωνή δηλονότι . εἰμί τοίνυν ἐνταῦθα κοινότης θεωρέω , δῆλος ὅτι οὐ εἰμί ὁμώνυμος . ἀλλά οὐδέ συνώνυμος δύναμαι εἰμί · ὁ γάρ συνώνυμος κοινωνέω κατά ὁ πρᾶγμα , οὐκέτι δέ ἐνταῦθα ἀπαραλλάκτως κοινωνία ἐπί πᾶς ὁ ἀρχή ὁ διάφορος , ὥστε εἰμί εἷς καί ὁ αὐτός ὁρισμός ὁ ὑλικός ἀρχή καί ὁ ποιητικός καί ὁ τελικός . εἰμί τοίνυν ἀποδείκνυμι αὐτός ὁ λόγος μή δύναμαι εἰμί μήτε ὁμώνυμος μήτε συνώνυμος , λέγω ἄρα εἰμί αὐτός ὡς ὁ ἀπό εἷς καί πρός εἷς . φημί οὖν ὅτι πολλαχῶς λέγω ὁ ἀρχή . λέγω γάρ ἀρχή καί ὁ ὑπό ἐγώ θέσις γίγνομαι κατά ὁ ἀρχή καί ὁ πέρας , ὅστις ἀρχή καί πέρας δύναμαι καί ἀρχή γίγνομαι , διότι θέσις εἰμί ὑπό ἐγώ γίγνομαι , ὥσπερ ὁ ὁδός ἀπό Θῆβαι εἰς Ἀθῆναι καί ἀπό Ἀθῆναι ἐπί Θῆβαι . λέγω ἀρχή ὁ μέν φύσις πρῶτος , ὁ δέ ἐγώ . πάλιν καί ὁ πρῶτος πῆξις ὁ ζῷον λέγω ἀρχή , οἷος καρδία ἢ ἐγκέφαλος ἤ τίς τοιοῦτος . ὁμοίως δέ καί · ὁ ὑλικός καί ὁ ποιητικός καί ὁ τελικός λέγω εἰμί ἀρχή . p . 1012b34 Ἀρχή λέγω ὁ μέν ὅθεν ἄν τις ὁ πρᾶγμα κινέω . Φησίν ὅτι λέγω ἀρχή ὁ τόπος , ἐκ ὅς τις πρῶτος ἄρχω ὁ κινέω - σέως , οἷος ὡς ὁ μῆκος καί ὁ ὁδός ἐντεῦθεν οὗτος ἀρχή , οἷος ἀπό Ἀθῆναι εἰς Θῆβαι , ἐκ ἐναντίος δέ ὁ ἕτερος , τουτέστιν ὁ ἀπό Θῆβαι ἐπί Ἀθῆναι . λέγω δέ πάλιν ἀρχή καί ὅθεν ἄν καλῶς γίγνομαι , οἷος ὡς ἐπί ὁ μάθησις , καθάπερ εἴρω ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι , οὐ ἀπό ὁ κύριος πρῶτος καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἀρχή , τουτέστι ὁ φύσις , δεῖ ἐγώ ἄρχω , ἀλλά ἀπό ὁ ἐγώ γνώριμος · εἴρω γάρ ὅτι ὁ ὁ φύσις πρότερος ἐγώ ὕστερος ὑπάρχω , καί ὁ ἐγώ πρῶτος ὁ φύσις ὕστερος , ὡς ἐπί ὁ σύνθετος ἄνθρωπος · καί ὁ στοιχεῖον , ὕλη φημί καί εἶδος . λέγω δέ ἀρχή καί ὅθεν πρῶτος γίγνομαι ἐνυπάρχω , τουτέστι ὁ ὑλικός αἴτιος · ὁ γάρ ὑλικός αἴτιος ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ πρᾶγμα οἷος ἀρχή καί σύμπηξις ὁ πρῶτος γένεσις , οἷος πλοῖον μέν τρόπις , καί οἰκίον θέλω - λίς , καί ὁ ζῷον ὁ μέν Καρδία φημί ὁ ἐγκέφαλος . ὁ δέ ὅθεν γίγνομαι πρῶτος μή ἐνυπάρχω , ἵνα εἶπον ὁ τελικός ἀρχή · οὗτος γάρ ἔξωθεν εἰμί ὁ πρᾶγμα . ἄλλος ὅθεν πρῶτος ὁ κίνησις φύω ἄρχω καί μεταβάλλω , ἵνα εἶπον ὁ ποιητικός αἴτιος , οἷος ὁ τέκνον ἐκ ὁ πατήρ καί ὁ μάχη ἐκ ὁ λοιδορία . p . 1012a10 ὁ δήω προαίρεσις κινέω ὁ κινέω . λέγω ἐν κατηγορία εἷς σημαίνω εἰμί ὁ ἐν τις ὁ ὡς ὁ ὁ ἄρχω ἐν ὁ ἄρχω καί ἐν ὁ βασιλεύς ὁ ὁ βασιλεύω . φημί οὖν ὅτι λέγω καί ἄλλος τρόπος ἀρχή ὅς τις κατά προαίρεσις κινέω ὁ κινέω καί μεταβάλλω ὁ μεταβάλλω , ὥσπερ ὁ ἐν ὁ πόλις δυναστεία καί βασίλειος . ἀρχή λέγω καί ὁ τέχνη καί οὗτος ὁ ἀρχιτεκτονικός μάλιστα . πάλιν δέ λέγω ἀρχή ὅθεν γνωστός ὁ πρᾶγμα γίγνομαι ; ἐκ ὁ ὁρισμός · ὁ γάρ πρᾶγμα ἐκ ὁ ὁρισμός γιγνώσκω , ὁ δέ ὁρισμός ὁ εἶδος ὑπάρχω . διά γοῦν ὁ εἶπον ὅθεν γνωστός ὁ πρᾶγμα πρῶτος , καί οὗτος ἀρχή λέγω δηλόω ὁ εἰδικός αἴτιος · οἷος ὁ ἀπόδειξις ὁ ὑπόθεσις καί ὁ πρότασις ἢ ὁ ὁρισμός . καί εἰμί μέν ὁ πρότασις τις ἐκδείκνυμι , ὁ ὑλικός αἴτιος λέγω , εἰμί δέ ὁ ὅρος , ὁ εἰδικός · δεῖ δέ μᾶλλον ὁ εἰδικός ἐκδέχομαι , ἐπεί ἀνωτέρω μνημονεύω ὁ ὑλικός αἴτιος p . 1013a16 ἰσαχῶς δέ καί ὁ αἴτιος λέγω ἰστέον ὅτι κατά ὁ πολύς ἄνθρωπος ὁσαχῶς λέγω ὁ ἀρχή , τοσαυταχῶς καί ὁ αἴτιος , κατά δέ ὁ ἀλήθεια οὐ οὕτως ἔχω · ἐπί · πλέω γάρ εἰμί ὁ ἀρχή ὁ αἴτιος , διό καί προτάσσω ὁ ἀρχή ὁ αἴτιος . εἰμί τίς μέν γάρ αἴτιος , οὗτος καί ἀρχή · οὐ εἰμί τίς δέ ἀρχή , οὗτος καί αἴτιος . ὁ γάρ ἀρχή ὁ θέσις καί ὁ κατά ὁ ὁδός ἀρχή μέν εἰμί , αἴτιος δέ εἰμί οὖον δύναμαι . ὡς οὖν · πρός ὁ πολύς εἶπον ὁ φιλόσοφος , ὅτι ἰσαχῶς δέ καί ὁ αἴτιος λέγω · πᾶς γάρ ὁ αἴτιος ἀρχίς . p . 1013a17 Πᾶς μέν οὖν κοινός ὁ ἀρχή . ὅτι2 ὡς ὁ ἀπό εἷς καί πρός εἷς οὗτος ὑπάρχω , τουτέστιν οὔτε * * ὁ ἰδιότης , σαφῶς δέ δηλόω ὁ Ἀριστοτέλης κοινωνία αὐτός δίδωμι . φημί γάρ ὅτι πᾶς ὁ ἀρχή κοινός οὗτος ἔχω ὁ εἰμί αὐτός πρῶτος . διά δέ ὁ εἶπον ὅθεν εἰμί ὁ ποιητικός δηλόω αἴτιος , διά δέ ὁ ἢ γίγνομαι ὁ ὑλικός , διά δέ ὁ γιγνώσκω ὁ εἰδικός . οὗτος δέ ὁ ἀρχή ὁ μέν ἐνυπάρχω , φημί δή ὁ ὑλικός , εἰ μέρος γίγνομαι ὁ σύνθετος , καί ὁ εἰδικός , ὁ δέ ἐκτός ὑπάρχω , οἷος ὁ ποιητικός καί ὁ τελικός . διό ὅς τε φύσις ἀρχή καί στοιχεῖον · στοιχεῖον δέ λέγω ὁ ὑλικός · ἐν γάρ ὁ δύο λόγος ὁ φυσικός ὁ φύσις ὕλη λέγω , μᾶλλον δέ ὁ εἶδος φύσις ὁ ὕλη . καί ὁ διάνοια , τουτέστι ὁ εἰδικός · κατά γάρ ὁ διάνοια συλλογίζομαι θηράω ὁ πρᾶγμα · γνωστός δέ ὁ εἶδος ὁ πρᾶγμα . διά δέ ὁ προαίρεσις ὁ ποιητικός δηλόω · κατά γάρ ὁ προαίρεσις πράσσω ὁ πράσσω . διά δέ ὁ οὐσία ὁ τελικός δηλόω αἴτιος . πολύς γάρ καί ὁ γιγνώσκω καί ὁ κίνησις ἀρχή ἀγαθός καί κακός · δεῖ γάρ ἐγώ γιγνώσκω ὁ ἀγαθός πρός ὁ διώκω αὐτός καί ὁ κακός πρός ὁ ἐκκλίνω ἀπό αὐτός . p . 1013a24 αἴτιος λέγω εἷς μέν τρόπος . ὁ ῥητός οὗτος μεταφέρω ἐνταῦθα ἐκ ὁ φυσικός ἀκρόασις · λέγω γάρ ὅτι τις παραπόλλυμι , καί μή δύναμαι μιμέομαι ἐκ ὁ αὐτός ἐφαρμόζω . ἀμελέω ὅς καί ὁ Κ στοιχεῖον ὅλος ἐκ ὁ ἄλλος αὐτός εἰμί ἀκρόασις . αἴτιος οὖν λέγω εἷς μέν τρόπος ὁ ὑλικός , ὅσπερ μέρος γίγνομαι ὁ σύνθετος , οἶος ὁ χαλκός ὁ ἀνδριάς καί ὁ ἄργυρος ὁ φιάλη , καί ὁ οὗτος γένος , ὥσπερ ὁ πρόσω , ἄλλος δέ ὁ εἶδος καί ὁ παράδειγμα καί ὁ πόρρω , οἷος ὁ διαπασῶν ὁ δύο πρός εἷς καί ὅλως ὁ ἀριθμός καί ὁ μέρος ὁ ἐν ὁ ἀριθμός . τρίτος αἴτιος ὁ ποιητικός αἴτιος ὁ προσεχής ὁ κίνησις καί ἠρέμησις , οἷος ὁ τέκνον ὁ πατήρ καί ὅλως ὁ ποιέω ὁ γίγνομαι . πρός οὗτος δέ καί ὁ τελικός αἴτιος , οἷος ὁ περιπατέω ὁ ὑγεία · διά οὗτος γάρ βαδίζω , ἵνα ὑγιαίνω , καί ὅσος καί κίνησις ἄλλος μεταθὺ γίγνομαι ὁ τέλος , οἶος ὁ ὑγεία ὁ ἰσχνασία ἤ ὁ κάθαρσις · πᾶς γάρ οὗτος ὁ τέλος ἕνεκα παραλαμβάνω . διαφέρω δέ ἀλλήλων , ὅτι ὁ μέν ὄργανον ὑπάρχω ὁ δέ ἔργον , τουτέστιν αὐτός ὁ πρᾶγμα . τοσαυταχῶς οὖν λέγω ὁ αἴτιος . πολλαχῶς οὖν λέγω ὁ αἴτιος συμβαίνω ὁ αὐτός πρᾶγμα πολύς αἴτιος εἰμί μή κατά συμβεβηκός , οἶος ὁ ἀνδριάς ὁ ἀνδριαντοποιηδικός ποιητικός αἴτιος καί ὁ χαλκός ὑλικός . καί ἀλλ' ἁλίσκομαι αἴτιος , οἷος ὁ πονέω ὁ εὐεξία καί οὗτος ὁ πονέω , ἀλλά καί ἄλλος καί ἄλλος · ὁ μέν γάρ ὁ εὐεξία ὡς τέλος , ὁ δέ ὁ πονέω ποιητικός εἰμί αἴτιος . πᾷ - λίς ὁ αὐτός αἴτιος ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος ὁ κυβερνητικός · ὁ μέν γάρ πῃ - Ρουσία σῴζω ὁ ναῦς , ὁ δέ ἀπουσία φθείρω κατά συμβεβηκός · ἀμφότερος δέ αἴτιος ὡς ποιητικός . πᾶς οὖν ὁ εἴρω αἴτιος είς τέσσαρες τρόπος πίπτω κατά ἑαυτοῦ , ὑλικός εἰδικός , ποιητικός τελικός . ὁ μέν γάρ στοιχεῖον ὁ συλλαβή καί ὁ ὕλη ὁ σκευαστής καί ὁ πῦρ καί ὁ γῆ καί ὁ ὕδωρ καί τοιοῦτος πᾶς ὁ σῶμα και ὁ μέρος ὁ ὅλος καί ὁ πρότασις ὁ συμπέρασμα ὡς ὑλικός ὑπάρχω αἴτιος . οὗτος οὖν ὁ μέν ὡς ὁ ὑπόκειμαι , τουτέστιν ὡς ὁ ὑλικός αἴτιος , ὁ δέ ὡς εἰδικός , ὁ δέ ὡς ποιητικός , ὥσπερ ὁ σπέρμα καί ὁ ἰατρός καί ὁ βοῦς - λεύσσω καί ὅλος ὁ ποιέω αἴτιος , ὁ δέ ἄλλος ὡς τέλος , καί μάλιστα ὁ ἀγαθός * * * ἐπειδή τις κατά ἀπάτη ὁ φαίνω ἀγαθός ἐφίημι . p . 1013b29 τρόπος δέ ὁ αἴτιος ἀριθμός μέν εἰμί πολύς . ἰστέον ὅτι ὁ αἴτιος ὁ μέν ὑπάρχω κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ κατά συμβεβηκός , καί ὁ μέν πόρρω ὁ δέ προσεχής , καί ἁπλόος καί σύνθετος , καί δύναμις καί ἐνέργεια · ὥστε ἑξήκοντα τέσσαρες τρόπος γίγνομαι . πολλαχῶς οὖν λέγω καί αὐτός ὁ ὁμοειδής , πρότερος καί ὕστερος , τουτέστι προσεχής καί πόρρω , ποιητικός αἴτιος καί ὑλικός καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως , ὥσπερ ὑγίεια ὁ ἰατρός καί ὁ τεχνίτης πρόσω , καί ὁ διά πᾶς προσεχής ὁ διπλάσιος , πρόσω δέ ὁ ἀριθμός . ἔτι ὡς ὁ συμ - βαίνω καί ὁ οὗτος γένος , τουτέστι ὁ πόρρω , οἷος ἀνδριάς ἄλλως ὁ Πολύκλειτος καί ἄλλως ὁ Πολύκλειτος ἀνδριαντοποιός , ἐπεί συμβαίνω οὕτως καλέω ὁ ἀνδριαντοποιός · καί ὁ περιέχω ὁ συμ - βαίνω , οἷος ὁ ἄνθρωπος αἴτιος ἀνδριάς καί ὅλως ὁ ζῷον . καί ἐπί ὁ συμβεβηκός δέ εἰμί ὁ προσεχής καί ὁ πόρρω , οἷος εἰμί ὁ Πολύκλειτος καί ὁ μουσικός αἴτιος λέγω ὁ ἀνδριάς , ἀλλά μή μόνος Πολύκλειτος καί ἄνθρωπος . ἔτι δύναμις καί ἐνέργεια . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ αἰτιατός ὁ οἶκος αἴτιος ὁ λέγω ὁ οἰκοδόμος ποιητικός αἴτιος . ὁμοίως δέ καί συμπλέκω καί ἁπλόος εἰμί ὁ αἴτιος , οἷος Πολύκλειτος καί ἀνδριαντοποιός καί ὅλος οὗτος Πολύκλειτος ἀνδριαντοποιός . * * * οὖν ὑπάρχω ὁ πλῆθος , λέγω δέ διχῶς · ἢ γάρ ὡς ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ὁ γένος , τουτέστιν ἢ κατά ἑαυτοῦ ἢ κατά συμβαίνω ἢ ὡς ὁ γένος ὁ συμβεβηκός , τουτέστι ὁ πρόσω , ὁ ὡς ἁπλόος καί σύνθετος , ἢ δύναμις καί ἐνέργεια . ἰστέον οὖν ὅτι ὁ ἐνέργεια καί κατά ἑαυτοῦ ἅμα εἰμί καί οὐ εἰμί , τουτέστιν ἢ συμπαρέρχομαι ὁ αἰτιατός , ἢ εἰμί μή ἐκεῖνος ὑπάρχω , οὐδή οὗτος , οἷος ὁ ἰατρεύω ὁ ὑγιάζω καί ὁ οἰκοδόμος ὁ οἰκοδομέω · ὁ δέ κατά δύναμις οὐ ἀεί · καί μετά ὁ φθορά γάρ ὁ οἰκοδόμος μένω ὁ αἰτιατός , ὁ , ἀλλά δύναμις . p . 1014a26 στοιχεῖον λέγω ἐκ ὅς σύγκειμαι πρῶτος ἐνυπάρχω , ἀδιαίρετος ὁ εἶδος εἰς ἕτερος εἶδος . καί ἐν ὁ τρίτος ὁ περι οὐρανός οὕτως ὁρίζω ὁ στοιχεῖον . ἰστέον γάρ ὅτι καί ὁ Ἐμπεδοκλῆς πρῶτος λέγω ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ πολυθρύλλητος προσαγορεύω αὐτός στοιχεῖον . φημί οὖν ὅτι στοιχεῖον εἰμί ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ γίγνομαι πρῶτος ἐνυπάρχω ἐν ὅς γίγνομαι , ἀδιαίρετος ὁ εἶδος εἰς ἕτερος εἶδος . ὁ γάρ στοιχεῖον ὁ ἀδύνατος διαιρέω εἰς ἕτερος εἶδος , καί κάλως ὁ πρόσθεσις οὗτος · κατά μέγεθος γάρ δυνατός διαιρέω , οἷος ὁ ἀήρ καί ὁ ὕδωρ διαιρέω εἰς διάφορος μέγεθος , οὐκέτι μήv εἰς διάφορος εἶδος · ὁ ἄγαρ μέγεθος ὁ ὕδωρ ἔστω εἄν εἰμί ὕδωρ , οὐ εἰμί ἀήρ ἀλλά ὕδωρ . ὁ μέντοι γε Δημόκριτος ὁ στοιχεῖον λέγω ἀμεγέθης καί ὁ ἄτομος , ἀδιαίρετος αὐτός ὑποτίθημι οὖον μόνος κατά εἶδος . οἷος ὁ φωνή ὕλη εἰμί ὁ στοιχεῖον , ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ φωνή καί εἰς ὁ διαιρέω ἔσχατος . λέγω δέ ὁ φθόγγος καί ὁ ἀπήχησις αὐτός · ὁ γάρ συλλαβή στοιχεῖον ὁ ὄνομα ὑπάρχω . ὁ οὖν στοιχεῖον ὁ φωνή οὐκέτι διαιρέω εἰς ἄλλος φωνή ἕτερος ὁ εἶδος αὐτός , ἀλλά κἀν διαιρέω ὁ ὁ μόριον , εἰς ὁμοειδής διαιρέω , οἷος ὁ μόριον ὁ ὕδωρ ὕδωρ ὑπάρχω , ἀλλά οὖον ὁ συλλαβή ὁ μόριον εἰμί ὕδωρ . ὁμοίως δέ καί ὁ σῶμα ὁ στοιχεῖον λέγω φάσκω εἰμί , εἰς ὁ διαιρέω ἔσχατος ὁ σῶμα , ἐκεῖνος δέ ὁ στοιχεῖον οὐκέτι εἰς ἄλλος εἶδος διαφέρω σῶμα , εἴτε εἷς εἴτε καί πλείων ὑποτίθημι ὁ στοιχεῖον . ὁμοίως δέ καί ὁ ὁ διάγραμμα στοιχεῖον λέγω καί ὅλως ὁ ὁ ἀπόδειξις · ὁ γάρ πρῶτος ἀποδείκνυμι καί ἐν πλείων ἀπόδειξις ἐνυπάρχω , οὗτος λέγω στοιχεῖον ὁ ἀπόδειξις . συμβάλλω ἐν ὁ στερεός ὁ ἐν ὁ δέκατος βιβλίον , ἀλλά μᾶλλον ὁ ἐν ὁ ἀρχή , ἐπεί πρός πᾶς γεωμετρία συμβάλλω . οὗτος οὖν στοιχεῖον καλέω ὁ ἐπί πᾶς διήκω . [ διό καί ὁ ζῷον μάλα εἰμί γένος ὁ διαφορά , ἐπεί ἐπί πλέω ζῶ ὁ διαφορά ἐπεκτείνω περιέχω καί ὁ ἐναντίος λογικός καί ἄλογος . ] εἰμί δέ κύριος συλλογισμός ὁ πρῶτος , τουτέστιν ὁ ὁ πρῶτος σχῆμα , εἰς ὅς καί ὁ ἄλλος πᾶς ἀναφέρω , ὡς μανθάνω ἐν ὁ ἀναλυτικός , καί οὗτος ὅταν εἷς εἰμί ἄμεσος ὅρος καί δύο πρότασις · εἰμί γάρ πολύς , οὖον καλός . ἐντεῦθεν φημί στοιχεῖον εἰμί , ὅσπερ ἄν ὅς τίς εἰμί καί μικρός ὁ ποσός , οὖον ὁ δύναμις , ἐπί πολύς εἰμί χρήσιμος . διό καί ὁ σημεῖον στοιχεῖον φημί ὁ μέγεθος , οὐ ὅτι μέρος γίγνομαι , ἀλλά ὅτι οὖον δυνατός εἰμί μέγεθος ἄνευ σημεῖον · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ μόνος καί ὁ ἀριθμός . διό καί ὁ καθόλου στοιχεῖον δεῖ λέγω ὡς ἐπί πολύς ἐπεκτείνω · ὥστε διά οὗτος ὁ γένος μᾶλλον στοιχεῖον λέγω ἤ2 ὁ διαφορά , ἐπεί ἐπί πλείων ἐπεκτείνω . κύριος δέ εἰμί στοιχεῖον ἕκαστος ὁ πρῶτος ἐνυπάρχω ἕκαστος · p . 1014b16 Φύσις δέ λέγω εἷς μέν τρόπος ὁ ὁ φύω γένεσις . ἐρῶ περί ἀρχή καί αἴτιος καί ὁ ἄλλος ὁ εἴρω ὑπό αὐτός , ὅστις ἐν πᾶς ὁ ἐπιστήμη θεωρέω , ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ καί περί ἕτερος τις , περί ὁ πᾶς ὁ ἐπιστήμη καταγίγνομαι καί οὗτος δέ ὑπάρχω ὡς ὁ ἀπό εἷς καί πρός εἷς . οἷος περί φύσις . καί φημί ὅτι λέγω φύσις καί ὁ ἔκφυσις ὁ ὁδός αὐτός ὁ ἐπί ὁ τέλος ἀπάγω , τουτέστιν ὁ ὁδός αὐτός ὁ ἐπί ὁ εἶδος ἀπάγω , καθάπερ λέγω καί ἐν ὁ φυσικός . λέγω δέ φύσις καί αὐτός ὁ ὕλη · διό λέγω καί ἐν ὁ φύω - σίκη περί ὁ Ἀντιφῶν περί ὁ κλίνη , εἰμί λαμβάνω βλαστάνω . πάλιν κύριος λέγω φύσις αὐτός ὁ εἶδος , εἰμί γε πᾶς ὁ πρᾶγμα χαρακτηρίζω κατά ὁ οἰκεῖος εἶδος · πᾶς γάρ κοινωνέω κατά ὁ ὕλη , διαφέρω δέ κατά ὁ εἶδος . πάλιν λέγω φύσις καί ὁ ποιητικός αἴτιος , καί οὗτος εἰκότως · εἰμί γάρ δείκνυμι ὅτι μᾶλλον ὁ εἶδος εἰμί ὁ φύσις , ὁ δέ εἶδος γίγνομαι ἐκ ὁ ποιητικός αἴτιος ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος γεννάω καί ἥλιος · ὁ γάρ ποιέω προσεχής αἴτιος ὁμοειδής ὑπάρχω ) , φανερός ὅτι εὔλογος ἄν λέγω φύσις καί ὁ ποιητικός · αἴτιος . διά οὗτος γάρ καί ἐπί θεός καί ἄγγελος καί πᾶς ὁ τοιοῦτος δύναμις φέρω ὁ ὁ φύσις ὄνομα , καθό εἶδος ἔχω . κατά δέ ὁ εἶδος ὁ φύσις χαράκτης - ριζετος . οὗτος ἐρῶ περί ὁ φύσις μετέρχομαι ἐπί ὁ λόγος ὁ ἀνακ - καίω λέγω ὅτι ὁ · ἀναγκαῖος ὁ μέν ὑπάρχω ὡς συναίτιος ὁ δέ ὡς τελικός ὁ δέ ἐκ Βίας . οἷος συναίτιος εἰμί ἀναγκαῖος ὁ ἀναπνέω · οὔτε γάρ δυνατός εἰμί ζῶ ἄνευ ἀναπνοή ἢ ἄνευ τροφή . ὁ μέντοι γε εἶδος οὐ εἰμί ἀναγκαῖος · οὔτε γάρ εἰμί εἶπον ὅτι ἀναγκαῖος xtu ἄνθρωπος ὁ ζῷον εἰμί . κατά γάρ ὁ ζῷον ἔχω ὁ ὕπαρξις · διό δεῖ ὁ ἀνακ - καίω χωρίζω εἰμί καί ἕτερος παρά αὐτός ὥσπερ ὁ ἀναπνοή ἕτερος εἰμί παρά ὁ ζῷον , ὁμοίως δέ καί ὁ τροφή . ἐπί τοίνυν ὁ συντίθημι ὁ εἰμί ἕτερος εἰμί ὁ ἀναγκαῖος παρά ὁ ὕπαρξις . οἷος εἰμί ζῷον λογικός θνητός · οὖον κατά ὁ ὅλος εἰμί θνητός ] λογικός ἀλλά ἀπό μέρος , καί πάλιν οὖον κατά ὁ ὅλος εἰμί θνητός ἀλλά ἀπό μέρος · ὥστε καί θνῄσκω - ὁ · δύναμαι εἰμί καί λογικός κατά ἄλλος καί ἄλλος . οὖον δυνατός οὖν , ὡς εἴρω , ἐπί ὁ συντίθημι πρᾶγμα λέγω ὅτι ἀναγκαῖον εἰμί αὐτός ὁ εἰμί ζῷον λογικός θνητός , ἐπεί οὐ εἷς εἰμί , ὥστε καί ὁ ἀναγκαῖος ἔξωθεν προσγίγνομαι . ἐπί μέντοι γε ὁ ἁπλόος , ἐπεί οὐ εἰμί τίς ἐξοράω αὐτός , κατά ὁ ὕπαρξις αὐτός ὑπάρχω αὐτός ὁ ἀναγκαῖος . διό φημί ὅτι ἐκ ἀνάγκη εἰμί ὅς θεός ἀγαθός · ἐν οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁ θεός οὐσία · οὔτε γάρ ἔχω ἔξωθεν τίς συμβαίνω ὑπάρχω ἁπλόος , ἵνα ἐν ἐκεῖνος θεωρέω ὁ ἀναγκαῖος . διό καί ὁ ἄλλος ἀναγκαῖος ἐντεῦθεν ὁ ἀναγκαῖος ἐπιπηγάζω ἐκ ὁ πρῶτος οὐσία . ὅθεν καί ὁ Πλωτῖνος πάγκαλος λέγω ὅτι δεῖ ὁ πολύς ἶλιγξ εἰς εἷς τίς συνάγω καί οὕτως νοέω ὁ θεός , καί ἀντιλαμβάνω αὐτός μύω , ἐπεί καί ὑπέρ νόος εἰμί καί ἁπλόος καί πᾶς παράγω . ὁ γοῦν συναίτιος ἀναγκαῖος οὗτος εἰμί , ὡς ὅταν εἶπον ὅτι οὖον δυνατός εἰμί ὁ ζῷον ἄνευ ἀναπνοή . ὁ ὡς τέλος δέ , ἡνίκα φημί ὅτι ἀναγκαῖον εἰμί ὁ καθάρσιος διά ὁ ὑγίεια καί ὁ φλεβότομος . ὁ βίαιος δέ ἀναγκαῖος , ὅταν τις ἐπιτίθημι τις βία ποιέω ὅδε ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ ὁ Εὐρυσθεύς ἐπιτάσσω ὁ Ἡρακλῆς . διό φημί ἐκεῖνος “ ἀνάγκη γάρ ἐπείγω ” . ὁ εἰμί γάρ ὁ προστάσσω ἀμεταποιήτως ἔχω · εἰμί γάρ μεταπείθω , οὐκέτι εἰμί βία . ἐπί τοίνυν ὁ θεῖον οὐδείς θεωρέω βίαιος ἐκ ἀνάγκη , ἐπεί οὐδέ ἔξωθεν ὑπάρχω τίς αὐτός , ἀλλά συνουσιώτης αὐτός ὁ ἀναγκαῖος . οὗτος ἐρῶ ἐφεξῆς λέγω περί ὁ εἷς , καί φημί ὅτι εἷς λέγω ὁ κατά ἑαυτοῦ ἢ κατά συμβεβηκός . καί ὁ μέν κατά συμβαίνω τριχῶς λέγω · εἷς μέν τρόπος ὅταν εἷς συμβαίνω κατηγορέω οὐσία , ὅταν εἶπον ὁ Κορίσκος μουσικός · δύο δέ τρόπος , ὅταν συμβαίνω κατά συμβεβηκός κατηγορέω , οἷος ὁ δίκαιος μουσικός . τρίτος δέ τρόπος , ὅταν δύο συμβεβηκός οὐσία κατηγορέω · ὁ Κορίσκος δίκαιος μούσι - γυνή . πάλιν ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ μέν λέγω εἰμί συνεχής ὁ δέ οὖον , καί ὁ μέν φύσις ὑπάρχω συνεχής ὁ δέ τέχνη . οἷος τέχνη μέν ὑπάρχω συνεχής , οἷος φάκελος ὁ δεσμός καί ὁ ξύλον ὁ κόλλα , οἷος ὥσπερ ὁ ναῦς εἷς λέγω εἰμί ὁ συνέχεια καί ὁ θύρα . κύριος δέ εἷς λέγω ὁ συνέχεια ἐπί ὁ φύσις , ὅταν μή δυνατός εἰμί κινέω ὁ μέρος Χωρὶς ὁ ἕτερος , οἷος ὁ κνήμη οὖον λέγω συνεχής ὁ μηρός , ἐπεί δυνατός κατά ὁ γόνυ διάρθρωσις συνέχεια τις φυλάσσω , ἐπεί οὖον δυνατός ὁ μόριον ἄνευ ὁ ὅλος κινέω , ἀλλά εἷς ποιέω κίνησις . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀκίνητος , οἷος εἰμί ὁ τοῖχος οἶκος , εἰμί γίγνομαι ὅσπερ ἄπειμι ) σεισμός ἤ τίς τοιοῦτος , οὐ ὁμοίως φέρω . λέγω δέ καί ὁ ὕλη , ἐπεί εἷς ὕλη πᾶς ὑπό-στόρεννυμι . λέγω δέ πάλιν εἷς ὁ γένος ἢ εἶδος ἢ ἀριθμός · ἐνταῦθα γάρ ἀδιαίρετος γίγνομαι ὁ διαίρεσις · κατά γάρ ὁ εἰμί ὤα οὐδείς ἀλλήλων διαφέρω · πάλιν καί εἶδος ἐν κατά γάρ ὁ ἀνθρώπινος εἶδος οὐδείς ἀλλήλων διαφέρω ) ἢ ἀριθμός εἷς , ἐπεί ὁ ἀριθμός χρεία εἰμί καί ὁ αὐτός τόπος καί ὁ αὐτός χρόνος , ἵνα ὡς οὐσία τις καί μόνος ἐκδέχομαι ὁ Σωκράτης , καί μή ἔχω συμβαίνω - κότα , οἷος ἀμείβω τόπος ἐκ τόπος ἢ ὑπό χρόνος τελέω . πάλιν λεʹ - γοντ ὁ γλυκύς οἶνος εἷς εἰμί , καθό εἷς εἰμί ὁ αἰσθητός αὐτός διά - φορός · ὁ δέ γλυκύς καί αὐστηρός οἶνος διάφορος , ἐπεί ἔχω αἰσθητός διαφορά . * * * ἐπεί πᾶς ὁ ὑγρός κοινωνέω ἀλλήλων , καθό ὕδωρ πᾶς ποιόω , ὡς εἴρω ἐν ὁ μετέωρος . καί πάλιν εἷς λέγω κατά ἀναλογία · ὅσπερ γάρ εἰμί ἐν ναῦς τρόπις , οὗτος ἐν ζῷον καρδία , καί ὅσος ἄλλος εἴρω ἐν ὁ φυσικός πραγματεία . εἶτα πάλιν φημί ὅτι εἷς λέγω ὁ ὑπόδημα , ὅταν μηδείς αὐτός ἐλλείπω , ἀλλά εἰμί τέλειος καί ἐφαρμόζω ὁ πούς καί μήτε προσθήκη τις δέχομαι μήτε ἀφαίρεσις , ὥσπερ αὐτός φημί ἐν ὁ περι οὐρανός περί κύκλος ὅτι τέλειος ὑπάρχω · οὔτε γάρ προσθήκη ἀνέχω οὔτε δέ ἀφαίρεσις . οὗτος γάρ ὁ γραμμή ὁ κύκλος ὁ εἷς οὔτε προσθήκη ἐπιδέχομαι οὔτε ἔλλειψις · ὁ τοιοῦτος δέ τέλειος ὑπάρχω . ἀπό δέ ὁ εὐθύς δυνατός εἰμί καί ἀφαίρεσις τοιαομαι f.216v καί προσθήκη · διό καί ὁ τρίγωνος δυνατός εἰμί καί αὐξάνω καί μειόω καί ὁ ἄλλος σχῆμα ὁ εὐθύγραμμος , ἐπεί ἐκ εὐθύς σύγκειμαι . ὁ γάρ σχῆμα ὁ μέν εὐθύγραμμος ὑπάρχω , ὁ δέ περιφέρω - γράμμα · p . 1014b16 Φύσις δέ λέγω εἷς μέν τρόπος . κατά εἷς μέν τρόπος φύσις λέγω ὁ γένεσις ὁ φύω , τουτέστιν ὁ ὁδός ὁ ἐπί γένεσις , οἷος εἰμί τις ἐπεκτείνω λέγω ὁ ὒ στοιχεῖον φωνήεις · εἰμί μέν γάρ εἶπον τις ἔκφυσις , μακρός εἰμί ὁ ὒ , εἰμί δέ φύσις , βραχύς . πάλιν κατά ἄλλος τρόπος λέγω φύσις ὁ ὕλη , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ γίγνομαι ἐνυπάρχω ἐν ὁ γίγνομαι . ὁ μέν γάρ λέβης γίγνομαι ἐκ ὁ χαλκός καί ἐν-ὑπάρχω ὁ χαλκός ὁ λέβης . εἶτα λέγω φύσις καί ὁ ποιητικός αἴτιος ὁ προσεχής ὑπάρχω ἐν ἕκαστος ὁ φύσις εἰμί , καθό αὐτός ὑπάρχω , ἐπεί ὁμοειδής εἰμί ὁ ποιητικός αἴτιος ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός ( ἀνακνάω * * * ποιητικός γάρ αἴτιος καί αὐτός εἰμί . ὅς λέγω οὗτος εἰμί ὅτι οὗτος λέγω φύω πρός ἀλλήλων καί συμφύω , ὁ μεταδίδωμι ἀλλήλων ζωή τις . οὗτος γάρ λέγω ὁ βρέφος συμφύω ὁ μήτηρ , εἰμί γε τρέφω ἐκ ὁ μήτηρ , ὁμοίως δέ καί ὁ φυτόν ἐκ ὁ γῆ · καί αὐξάνω δέ . οὗτος οὖν φημί ὅτι φύω δέ λέγω ὅσος αὔξησις ἔχω διά ἕτερος ὁ · ἅπτω καί συμφύω ἢ προσφύω , ὥσπερ ὁ ἔμβρυον . ὁ δέ σύμφυσις διαφέρω ὁ ἁφή . ἐπί μέν γάρ ὁ ἁφή οὐδείς εἰμί ἕτερος παρά ὁ ἁφή · ἐν δέ ὁ συμφύω εἰμί εἷς ὁ αὐτός ἐν ἄμφω , ὅσπερ ποιέω ἀντί ὁ ἅπτω συμφύω καί εἷς εἰμί , αὐτός ὁ κοινός ζωή . εἷς οὖν ὑπάρχω κατά ὁ συνεχής καί ὁ ποσός , ἀλλά μή κατά ὁ ποιός · διάφορος γάρ ὁ εἶδος ὑπάρχω · ἄλλος γάρ εἶδος φυτός καί ἄλλος γῆ . εἶτά φημί πάλιν περί ὁ ὑλικός αἴτιος ὁ πρόσω · ἀνωτέρω γάρ ὁ προσεχής ὑλικός αἴτιος λέγω . φημί οὖν ὅτι φύσις λέγω ἐκ ὅς πρῶτος γίγνομαι ὁ φυσικός πρᾶγμα , ἀρρύθμιστος εἰμί ὁ πρῶτος ὕλη , φημί δέ ἀναιδέω καί ἀμετάβλητος ἐκ ὁ δύναμις ὁ αὐτός · οἷος ἀνδριάς καί ὁ χαλκός σκεῦος ὁ φύσις ὁ χαλκός εἰμί ὡς ὑλικός αἴτιος ὁ φύσις , ὁ δέ ξύλινος ξύλον , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . ἐκ οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἄλλος ἕκαστος διασῴζω ὁ πρῶτος ὕλη , εἰ ὑπόκειμαι . διά οὗτος γάρ καί ὁ στοιχεῖον φύσις προσαγορεύω ὁ λέγω αὐτός εἰμί ὑλικός αἴτιος , ὁ μέν πῦρ ὁ δέ γῆ ὁ δέ ἀήρ ὁ δέ ὕδωρ , ὁ δέ ὁ μεταξύ , ὁ δέ ἔνιοι οὗτος πῦρ καί γῆ . ὁ δέ πᾶς ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς . p . 1014b35 ἔτι δέ ἄλλος τρόπος λέγω ὁ φύσις ὁ ὁ εἰμί φύσις οὐσία . ὁ Ἀλέξανδρος οἴομαι περί ὁ σύνθετος λέγω αὐτός ἐνταῦθα · ὅσος δέ ἐκ ὁ λέγω ὑπό αὐτός , περί ὁ εἶδος λέγω . τίς γάρ ; φημί ὅτι κατά ἄλλος τρόπος λέγω φύσις ὁ οὐσία , τουτέστι ὁ εἶδος · ὁ γάρ ἕκαστος εἶδος οὐσία αὐτός εἰμί . οἶος ὁ λέγω ὁ φύσις εἰμί ὁ πρῶτος σύνθεσις , ὥσπερ καί ὁ Ἐμπεδοκλῆς · ὁ γάρ εἶδος λέγω ἐπιγίγνομαι ἐκ ὁ ὁ στοιχεῖον μίξις , καί λέγω ὅτι φύσις δέ ἐπί οὗτος ὁ στοιχεῖον ὀνομάζω ὁ ἄνθρωπος ὁ δέ Ἀριστοτέλης ἀνατρέπω ὁ δόξα οὗτος φάσκω οὕτως διό καί ὅσος φύσις εἰμί ἢ γίγνομαι , ἤδη ὑπάρχω * * * ( τουτέστιν ἐκ ὁ ὑλικός αἴτιος ) οὔπω φημί ὁ φύσις ἔχω , ἐάν μή ὁ εἶδος ἀπολαμβάνω , ὡς εἰμί ὁ εἶδος ἕτερος παρά ὁ ὁ στοιχεῖον σύνθεσις , καί ὅτι ὁ φύσις κατά ὁ εἶδος χαρακτηρίζω , οὖον ὁ † περί θεός ἀλλά ὁ ζῷον λογικός θνητός . p . lOlynT ) Φύσις μέν ὁ ἐκ ἀμφότερος οὗτος εἰμί . μανθάνω καί ἐν ὁ φυσικός ἀκροάομαι ὅτι φύσις μέν λέγω ὑπό αὐτός ὁ εἶδος , φύσις δέ · ὁ συντίθημι · διό φημί φύσις μέν οὖν ὁ ἐκ ἀμφότερος , οἷος ὁ ζῷον καί ὁ μόριον αὐτός . φημί οὖν ὅτι εἰμί φύσις καί ὁ πρῶτος ὕλη , καί οὗτος διχῶς , ἢ ὁ πρόσω ὁ ὁ προσεχής πρόσω μέν ὁ ὕδωρ , εἰμί τυγχάνω , προσεχής δέ ὁ χαλκός ) , καί ὁ εἶδος καί ὁ οὐσία φύσις εἰμί . οὗτος δέ εἰμί ὁ τέλος ὁ γένεσις · οὗτος γάρ βούλομαι τυγχάνω ὁ φύσις , ὁ ποιέω τέλειος ζῷον οἷος ὁ γεννάω . ἐντεῦθεν γάρ μεταφορικός καί πᾶς οὐσία φύσις λέγω διά οὗτος , ἐπεί ὁ οὐσία καί ὁ εἶδος φύσις τίς εἰμί . ἐκ γοῦν ὁ λέγω συνάγω ὅτι ὁ πρῶτος φύσις καί κύριος λέγω εἰμί ὁ οὐσία ὁ ἔχω ἀρχή κίνησις ἐν ἑαυτοῦ , καθό αὐτός ὑπάρχω . ὁ γάρ ὕλη κατά οὗτος λέγω φύσις , καθό δεκτικός εἰμί ὁ εἶδος , ὅσπερ εἶδος κύριος φύσις ὑπάρχω . ὁμοίως δέ καί ὁ ὁδός ὁ ἐπί ὁ τέλος ἄγω φύσις ὑπάρχω . ἐνυπάρχω πως ὁ δύναμις ἢ ἐντελέχεια , δύναμις μέν ὁ ὑλικός αἴτιος , ἐντελέχεια δέ ὁ ποιητικός . p . 1015a20 ἀναγκαῖος λέγω ὅς ἄνευ οὐ ἐνδέχομαι ζῶ . ἐντεῦθεν περί ὁ ἀναγκαῖος ἐγώ διαλέγω πληρόω ὁ περί ὁ φύσις λόγος , καί φημί ὅτι ἀναγκαῖον εἰμί , ὅς ἄνευ ζῶ ἐγώ μή ἐνδέω - χω , ὥσπερ ὁ ἀναπνέω καί ὁ τροφή · δυνατός γάρ ζῶ ἐγώ οὔτε μή ἀναπνέω οὔτε μή τρέφω . καί ὅς ἄνευ ὁ ἀγαθός μή ἐνδέχομαι εἰμί ἢ γίγνομαι , ἢ ὁ κακός ἀποβάλλω ἢ στερέω , οἷος ὁ πίνω ὁ φάρμακον ἀναγκαῖος διά ὁ ὑγεία , καί ὁ πλέω εἰς Αἴγινα διά ὁ χρηματίζω . πάλιν ἀναγκαῖος λέγω ὁ βίαιος καί ὁ βία · οὗτος δέ εἰμί ὁ ἀναγκάζω τίς παρά ὁ ὁρμή ποιέω καί ὁ προαίρεσις . ὁ γάρ βίαιος ἀναγκαῖος λέγω · διό καί λυπηρός ὁ βίαιος , ὥσπερ λέγω Εὔηνος ὁ Σοφιστὴς πᾶς γάρ ἀναγκαῖος πρᾶγμα λυπηρός ὑπαρχεία . καί ὁ βία ἀνάγκη εἰμί , ὥσπερ καί Σοφοκλῆς λέγω ὅτι βία ἐγώ ἀναγκάζω οὗτος ποιέω καί δοκέω ὁ βία ἀμετάπειστος εἰμί , ἐπεί ἐναντίος εἰμί ὁ προαίρεσις · εἰμί γάρ μεταπείθω , οὐκέτι εἰμί βία . ἔτι ὁ μή ἐνδέχομαι μαί ἄλλως ἔχω οὗτος φημί ἀναγκαῖος , ὥσπερ ἐπί ὁ θεός εἴρω ἐν ὁ θεωρία · καί κατά οὗτος ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ ἄλλος λέγω πως ἀναγκαῖος , καθάπερ ἐν ὁ θεωρία εἴρω . ὁ τε γάρ ἀναγκαῖος λέγω ἢ ποιέω ἢ πάσχω τότε , ὅταν μή ἐνδέχομαι ἄλλως ἔχω διά ὁ βιάζομαι , ὡς οὗτος ἀνάγκη εἰμί , διά ὅς μή ἐνδέχομαι ἄλλως ἔχω · ὥστε ἐκεῖθεν ἐφήκω ὁ ἀναγκαῖος καί ὁ κατά ὁ βία ἀναγκαῖος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ συναίτιος ὁ ζῶ καί ὁ ἀγαθός · ὅταν μή ἐνδέχομαι ἔνθα μέν ὁ ἀγαθός ὅπου δέ καί ὁ ζῶ καί ὁ εἰμί ἄνευ τις , οὗτος ἀναγκαῖος ὑπάρχω , καί ὁ αἰτία ἀνάγκη τίς εἰμί οὗτος ἔξωθεν ὑπάρχω , ὥσπερ ὁ ἀναπνέω † καί ὁ ὑγίεια πρός ὁ κάμνω . p . 1015b6 ἔτι ὁ ἀπόδειξις ὁ ἀναγκαῖος . καί ἐπί ὁ ἀπόδειξις ὁ ἀναγκαῖος οὐκέτι ἐνδέχομαι ἄλλως ἔχω , οἶος ὁ σεληνιακός ἔκλειψις , εἰμί ἀποδείκνυμι ἀπλόος · οὗτος δέ αἴτιος ὁ πρῶτος , τουτέστιν πρότασις , εἰμί ἀδύνατος ἄλλως ἔχω ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός . ὁ μέν δή συμπέρασμα ἕτερος εἰμί αἴτιος , τουτέστιν ὁ πρότασις , ὁ εἰμί αὐτός ἀναγκαῖος , ὁ δέ πρότασις οὐδείς εἰμί ἕτερος αἴτιος , ἀλλά διά οὗτος ὁ ἄλλος . ὥστε ὁ πρῶτος καί κύριος ἀναγκαῖος ὁ ἁπλόος εἰμί , καθάπερ εἴρω · οὗτος γάρ οὐ ἐνδέχομαι πλεοναχός ἔχω , ὥστε οὐδέ ἄλλως καί ἄλλως · εἰμί γάρ ἔχω ἄλλως καί ἄλλως , οὐκέτι λέγω ἀπολόω . ὥστε ἐπεί ἁπλόος εἰμί καί ἀίδιος καί ἀκίνητος , οὐδείς εἰμί ἐν ἐκεῖνος βίαιος οὐδέ παρά φύσις , εἰμί γε ἄφραστος ἁπλότης θεωρέω ἐν αὐτός . πῶς δέ ὁ βίαιος καί ποικίλος θεωρέω ἄν ἐν ὁ ἁπλόος ; p . 1015b16 εἷς λέγω ὁ μέν κατά συμβαίνω ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ . πληρόω ὁ περί ὁ ἀναγκαῖος λόγος ἐντεῦθεν λέγω περί ὁ εἷς , καί φημί ὅτι ὁ εἷς ἢ κατά συμβαίνω λέγω ἢ κατά ἑαυτοῦ · κατά συμ - βαίνω μέν οἷος Κορίσκος καί ὁ μουσικός ὅς εἰμί , καί οὐδείς διαφέρω ὁ εἶπον ὅτι ὁ Κορίσκος συμβαίνω ὁ μουσικός καί ὁ ὁ Κορίσκος μουσικός καί ὁ μουσικός Κορίσκος · καί ὁ δύο ὁ Δίκαιος καί ὁ μουσικός , τρίτος * * * καί δίκαιος Κορίσκος . οὗτος γάρ εἷς πᾶς λέγω , κατά συμβαίνω μέντοι γε , ὁ μέν Δίκαιος καί μουσικός , ἐπεί εἷς οὐσία συμ - βαίνω ὁ Κορίσκος , ὁ δέ μουσικός καί Κορίσκος , ὅτι ἕτερος ὁ μ - Ῥίον ἕτερος συμβαίνω κατά φύσις ὁ παρά φύσις . ὁμοίως δέ τρόπος τις καί ὁ μουσικός Κορίσκος ὁ Κορίσκος εἷς καλῶς δέ προστίθημι τρόπος τις ) , ἐπεί ἕτερος ὁ μόριον ἕτερος συμβαίνω ὁ ἐν ὁ λόγος , οἷος ὁ μουσικός ὁ Κορίσκος , καί οὕτως κατηγορέω ὁ ὅλος οὗτος ὁ Κορίσκος · καί ὁ μουσικός Κορίσκος ὁ Δίκαιος Κορίσκος , ὅτι ἑκάτερος μέρος ὁ αὐτός συμβαίνω . ὡσαύτως δέ κἀν ἐπί γένος καί ἐπί ὁ καθόλου τις ὁν͂ομα λέγω ὁ συμβεβηκός , οἶος ὅτι ἄνθρωπος ὁ αὐτός καί μουσικός ἄνθρωπος · ἢ γάρ ἐπεί εἷς ὑπάρχω οὐσία συμβαίνω ὁ μουσικός , ἢ ὅτι ἄμφω κατά ἕκαστος τις συμβαίνω , οἷος Κορίσκος . ἀλλά οὖον ἰός αὐτός τρόπος ἄμφω ὑπάρχω , ἀλλά ὁ μέν ἴσως ὡς γένος , καί εἷς οὗτος εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ὡς ἕξις ἢ πάθος ὁ οὐσία , τουτέστιν ὁ Κορίσκος . τοσαυταχῶς οὖν λέγω ὁ κατά συμβαίνω εἷς . ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ εἷς λεγο - Μένων ὁ μέν λέγω κατά συνέχεια εἷς , ὥσπερ ὁ φάκελος διά ὁ δεσμός καί ὁ ξύλον καί ὁ κόλλα . ὁμοίως δέ καί ὁ γραμμή καί ὁ εὐθύς καί ὁ ὁ κλάω εἷς λέγω , ὥσπερ καί ὁ μέρος ἕκαστος , σκέλος καί βραχύς . πάλιν δέ αὖος οὗτος μάλιστα λέγω συνεχής ὁ φύσις ὁ τεχνητός . συνεχής δέ κύριος λέγω , καθάπερ εἴρω ἐν ὁ θεωρία , ὅστις κίνησις εἷς ὑπάρχω κατά ἑαυτοῦ καί μή οἷος ἄλλως . εἷς οὖν εἰμί ὅς ὁ κίνησις ἀδιαίρετος , ἀδιαίρετος δέ κατά ὁ χρόνος . κατά ἑαυτοῦ δέ ὑπάρχω συνεχής , ὅσος μή ὁ ἁφή μόνος ἔχω ὁ ὅς . εἰμί γάρ τίθημι τις ξύλον ἅπτω ἀλλήλων , οὗτος οὐ ὑπάρχω συνεχής , οὔτε σῶμα οὔτε ἄλλος οὐδείς τοιοῦτος συνεχής . ὁ δή κύριος συνεχής εἷς λέγω , ἄν ἔχω κάμψις , καί ἔτι μᾶλλον ὁ μή ἔχω κάμψις , οἷος καί μηρός σκέλος , ὅτι ἐνδέχομαι μή εἷς εἰμί ὁ κίνησις ὁ σκέλος , καθάπερ εἴρω . καί ὁ εὐθύς σής κάπτω μάλα εἰμί εἷς · ὁ γάρ κάπτω εὐθύς καί ἔχω γωνία καί εἷς φημί καί ὅς εἷς , ὅτι ἐνδέχομαι καί μή ἅμα ὁ κίνησις αὖος ὁ εἰμί καί ἅμα , ὡς ἐπί ὁ φέρω ὅδε κἀκεῖσε καί διά σκολιότητα τόπος ἅμα · ὁ δέ εὐθύς ὁ κίνησις ἀεί ἅμα εἰμί , καί οὐδείς μόριον ἔχω μέγεδος ἄνθος ὁ μέν ἠρεμέω ὁ δέ κινέω , ὥσπερ ἐπί ὁ κάπτω εὐθύς . ἔτι δέ πάλιν λέγω εἷς ὁ κατά ὁ ὑπόκειμαι καί ὁ ὕλη καί ἀδιαί - ῥέω κατά ὁ εἶδος καί ἀδιάφορος . διό φημί ἀδιάφορος δέ εἰμί , ὅς ἀδιαίρετος ὁ εἶδος κατά ὁ αἴσθησις , ὥσπερ ἐπί ὁ γλυκύς οἶνος · εἷς γάρ λέγω , ἐπεί οὐ ἔχω αἰσθητός διαφορά · πρός μέντοι ὁ αὐστηρότης γίγνομαι τις αἰσθητός διαφορά . ὁ δέ ὑπόκειμαι ἢ προσεχής εἰμί ἢ πόρρω · καί γάρ οἶνος εἷς λέγω , καθό πᾶς ὕδωρ , καί ὁ χυμός πᾶς λέγω εἷς εἰμί , οἷος ἔλαιον οἶνος καί ὁ τηκτός , ὅτι πάντως ὁ ἔσχατος ὑπόκειμαι εἰμί ὁ ὕδωρ . λέγω δέ εἷς καί ὅς ὁ γένος εἷς , ὥσπερ κατά ὁ ζῷον ἄνθρωπος καί ἵππος καί βοῦς καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος · διαφέρω δέ ἀλλήλων κατά ὁ ἀντίκειμαι διαφορά , ὥσπερ καί ὁ κοινωνέω κατά ὁ ὕλη . οὗτος οὖν ποτέ μέν κατά ὁ προσεχής γένος ἔχω ὁ εἷς , ποτέ δέ κατά ὁ πόρρω , ὥσπερ ὁ τρίγωνος ὁ ἰσοσκελής καί ὁ σκαληνός διαφέρω ἀλλήλων κατά ὁ προσεχής γένος , κατά δέ ὁ πόρρω κοινωνέω · ἄλλος γάρ ἔχω σχῆμα ὁ ἰσοσκελής καί ἄλλος ὁ σκαληνός . διά οὗτος οὖν φημί ὅτι ποτέ μέν κατά ὁ ἄνω γένος λέγω ὁ αὐτός , ἄν εἰμί τελευταῖος ὁ γένος εἶδος ὁ ἀνωτέρω οὗτος , οἷος ὁ ἰσοσκελής καί ὁ ἰσόπλευρος αὐτός καί εἷς σχῆμα , ὅτι ἄμφω τρίγωνος , τρίγωνος δέ οὖον αὐτός · διαφέρω γάρ κατά ὁ σχῆμα . πάλιν εἷς λέγω ὁ κοινωνέω ἀλλήλων κατά ὁ ὁρισμός , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος ὁ εἶδος εἷς , ὅτι ἀδιαίρετος εἰμί ὁ οὗτος λόγος . ὁ μέντοι γε προφορικός οὐ εἰμί ἀδιαίρετος · διαιρέω γάρ εἰς μακράν καί βραχύς συλλαβή , ὡς ὁ ἀπό - σύ ὑπάρχω . καί ὁ αὐξάνω γάρ καί ὁ φθίω εἷς εἰμί , ἐπεί καί ὁ αὐτός λόγος εἰμί , ὥσπερ ὁ ἐπίπεδος ὁ μέγας καί ὁ μικρός . πάλιν δέ εἷς λέγω ὅς ὁ νόησις εἰμί ἀδιαίρετος , ὅστις νοέω ὁ οὐσία αὐτός κατά ἑαυτοῦ , μή προσχράομαι συμβεβηκός . εἰμί οὖν ὁ τοιοῦτος εἷς ὁ ἀριθμός , ὅστις ὁ νόησις οὖον χωρίζω οὔτε χρόνος οὔτε τόπος αὐτός ὁ οὖον - σία ἐπισκοπέω . καθό δέ μή ἔχω διαίρεσις , κατά οὗτος εἷς λέγω · οἷος εἰμί καθό ἄνθρωπος εἰμί , μή ἔχω διαίρεσις , κατά οὗτος λέγω , εἰμί δέ καθό ζῷον , ὡς ζῷον ἢ ὡς μέγεθος . p . 1016b6 Td μέν οὖν πλεῖστος εἷς λέγω ὁ ἕτερος τίη ποιέω ἢ πάσχω . ὁ πλεῖστος εἷς λέγω ὁ ἕτερος τίς ποιέω ἢ πάσχω οὕτως γάρ f.220r φημί ὁ πάπυρος καί ὁ δρῦς καί ὁ δάφνη εἷς τίς εἰμί , ἐπεί ἅμα πᾶς εἷς πῦρ ποιέω καί ὁμοίως καίω , καί ὁμοίως ἔχω ὅδε ὁ πρᾶγμα ) , ἢ διά ὁ ὁμοίως πάσχω ἢ πρός τίς εἰμί ὁ δέ πρῶτος λέγω εἷς ὅς ὁ οὐσία εἷς . εἷς δέ ἢ συνέχεια ἢ εἶδος ἢ λόγος · λόγος · καί γάρ οὗτος ἀριθμέω ὡς πλείων , ἢ ὁ μή συνεχής , ἢ ὅς μή εἷς ὁ εἶδος , ἢ οὖν ὁ λόγος μή εἰμί . p . 1016b11 ἐπεί δέ εἰμί μέν ὡς ὁστισοῦν εἷς συνέχεια φημί εἰμί . ὁ Ἀλέξανδρος φημί ἐθέλω ὁ ἔτι δεῖ , ἐπεί οὐδαμοῦ ἀνταποδίδωμι ὑποκάτειμι . δύναμαι δέ εἰμί ] ἀνταπόδοσις ὁ ἀρχή εἰμί , ἐπειδή εἰμί , ἀρχή ’ ὅς οὖν λέγω , τοιοῦτος εἰμί · ἐπεί πολλάκις φημί εἷς εἰμί , εἄν εἰμί ποσός καί συνεχής , εἰμί δέ ὅτε οὖον λέγω , ἐάν μή τίς ὅλος ὑπάρχω , οὗτος δέ ἄν μή ὁ εἶδος εἷς ἔχω , οἷος οὐ ἄν εἶπον εἷς εἰμί ὁ ὑπόδημα , ἐάν θεάομαι ὁπωσοῦν ὁ μέρος αὐτός σύγκειμαι , εἰμί μή οὕτως ὥστε εἰμί ὑπόδημα καί ἐφαρμόζω ὁ πούς · διό καί ὁ κύκλος λέγω εἷς , ἐπεί οὗτος μάλιστα ὁ γραμμή οὔτε ἀφαίρεσις οὔτε προσθήκη ἀνέχω . ὁ δέ εἷς εἰμί ἀρχή τις εἰμί ἀριθμός καί ὁ εἰμί · ὁ γάρ πρῶτος μέτρον ἀρχή · ὅς γάρ πρῶτος γνωρίζω , οὗτος πρῶτος μέτρον ἕκαστος γένος . ἀρχή οὖν ὁ γνωστός περί ἕκαστος ὁ εἷς , οὖον ὁ αὐτός δέ ἐν πᾶς ὁ γένεσις ὁ εἷς · ἔνθα μέν γάρ δίεσις εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ μέλος , ἔνθα δέ φωνήεις ἢ ἄφωνος , βάρος δέ ἕτερος καί κίνησις ἄλλος . πανταχοῦ γάρ ὁ εἷς ἀδιαίρετος ὑπάρχω ἢ ὁ ποσός , ἡνίκα εἰμί συνεχής , ἢ ὁ εἶδος . ὁ μέν οὖν κατά ὁ ποσός ἀδιαίρετος , καθό εἰμί ποσός , ὁ μονή ὑπάρχω , ὁ δέ πάντῃ θέσις ἔχω στιγμή , ὁ δέ μοναχός γραμμή , ὁ δέ διχή ἐπί . πέδον , ὁ δέ τριχῆ στερεός p . 1016b31 ἔτι δέ ὁ μέν κατά ἀριθμός εἰμί εἷς . πάλιν ὁ αὐτός ἀναλαμβάνω καί φημί ὅτι ὁ μέν εἷς λέγω ὁ ἀριθμός , ὁ δέ κατά εἶδος , ὁ δέ ὁ γένος , ὁ δέ κατά ἀναλογία . καί ἀριθμός μέν εἷς λέγω εἰμί ὅς ὁ ὕλη εἷς , εἶδος δέ ὅς ὁ λόγος εἷς ὑπάρχω , γένος δέ ὅς ὁ αὐτός σχῆμα ὁ κατηγορία ( κοινῶς γάρ κατηγορέω ἵππος καί ἄνθρωπος ὁ ζῷον , ὡς εἷς οὗτος ὑπάρχω ὁ γένος ) , κατά ἀναλογία δέ ὡς τρόπις πλοῖον , οὕτως ζῷον καρδία ἀρχή ὑπάρχω . ἀεί δέ ὁ ὕστερος ὁ ἔμπροσθεν ἀκολουθέω , οἷος ὅσος ἀριθμός εἷς ὑπάρχω , καί εἶδος εἰμί εἷς · ὅσος δέ εἶδος εἰμί , οὖον πᾶς ἀριθμός εἷς . ἀλλά γένος εἷς , ὅσος καί εἶδος · οὐ ὅσος δέ γένος , πάντως καί εἶδος · ὁ γάρ ἄνθρωπος καί ὁ ἵππος εἷς λέγω ὁ γένος , εἶδος δέ οὐ ὑπάρχω εἷς . ὅσος δέ εἷς ἀναλογία , οὖον πᾶς γένος · εἷς γάρ εἰμί κατά ἀναλογία τρόπις καί καρδία , οὐ ἤδη δέ καί γένος εἷς ὑπάρχω . φανερός οὖν ὅτι πολύς ἀντίκειμαι ὁ εἷς . ὁσαχῶς οὖν ὁ εἷς , τοσαυταχῶς καί ὁ πολύς λέγω · ὁ μέν γάρ ὁ μή συνεχής εἰμί , ὁ δέ ὁ διαιρετός ἔχω ὁ ὕλη κατά ὁ εἶδος ἢ ὁ πρῶτος ἢ ὁ πόρρω , ὅδε ὁ ἔχω λόγος πλείων ἀντί ὁ εἷς . p . 1017a7 ὁ εἰμί λέγω ὁ μέν κατά συμβεβηκός , ὁ δέ κατά αὐτός . εἶπον περί ὁ εἷς ὅτι λέγω κατά συμβαίνω καί κατά ἑαυτοῦ , καί κατά συμβαίνω μέν τριχῶς , ἢ ὅταν ὁ συμβαίνω κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι , ἢ ὅταν συμβαίνω συμβεβηκός , ἢ ὅταν παρά φύσις γίγνομαι ὁ κατηγορία ὁ οὐσία κατηγορέω ὁ συμβεβηκός , ἐντεῦθεν φημί καί περί ὁ εἰμί , καί λέγω ὅτι καί ὁ εἰμί λέγω κατά ἑαυτοῦ ἢ κατά συμβεβηκός . καί κατά συμβαίνω μέν τριχῶς λέγω , ὥσπερ καί ἐπί ὁ εἷς εἴρω , ἡνίκα ἢ ὁ συμβαίνω κατηγορέω ὅς ὑπόκειμαι ἢ συμβαίνω συμβεβηκός ἢ οὐσία συμβεβηκός , οἷος ὁ Σωκράτης ἐγώ - Σίκος εἰμί , ὁ Δίκαιος μουσικός εἰμί , ὁ μουσικός Σωκράτης εἰμί . πάλιν δέ λέγω ὁ εἰμί κατά ἑαυτοῦ καί ὁσαχῶς λέγω ὁ κατηγορία , ἐπεί ἐν ὁ δέκα κατηγορία θεωρέω ὁ ὅς · εἰμί γάρ ὑπάρχω ὁ δέκα κατηγορία , ὥστε ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν ὁ δέκα κατηγορία ὑπάρχω πάλιν . ἐπεί ὁ συμπέρασμα ὁ μέν ἀληθής ὑπάρχω , ὁ δέ ψευδής ὁ · ὅς ἐν ὁ ἀληθής θεωρέω , εἰμί γε ὁ ὕπαρξις ὁ πρᾶγμα δηλόω · οἷος ὁ ἄνθρωπος ζῷον , ὁ ζῷον οὐσία , ὁ ἄνθρωπος ἄρα οὐσία . καί ἢ δύναμις ἢ ἐνέργεια . ἰστέον οὖν ὅτι περί ὁ κατά συμβαίνω διαλέγω ἐγώ ὁ φιλόσοφος ἐν ὁ Ε στοιχεῖον πολυπραγμονέω αὐτός καί πολυειδῶς ἐξετάζω . περί δέ ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐν ὁ Z στοιχεῖον , περί δέ ὁ δύναμις καί ἐνέργεια ἐν ὁ Θ . καί φημί ἐν ἐκεῖνος ὅτι κύριος δύναμις ὑπάρχω ὁ προσεχής , οἷος ὁ σπέρμα οὖον λέγω δύναμις γραμματικός , ἀλλά μᾶλλον ἔμβρυον , καί πάλιν ὁ λίθος λέγω μέν ἐνέργεια λίθος , δύναμις δέ , εἰμί τυγχάνω , Ἑρμῆς . εἶτα οὗτος περί ὁ εἰμί διαλέγω ἐφεξῆς διαλέγω ἐγώ καί περί ὁ οὐσία , καί φημί ὅτι τετραχῇ λέγω ὁ οὐσία , οἷος πᾶς ὁ ἁπλόος σῶμα , οἷος πῦρ ὕδωρ γῆ ἀήρ καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι ζῷον τε καί δαίμων · ὥστε καί ὁ δαίμων σῶμα ἀφορίζω ὁ Ἀριστοτέλης . πάλιν λεʹ - Γέτης οὐσία ὁ αἴτιος ὁ ὑπάρχω ὁ σῶμα , εἴτε φύσις οὗτος εἰμί εἴτε ψυχή ὁ πρῶτος συνεκτικός ὁ σῶμα εἴτε ἕτερος τίς . πάλιν λέγω οὐσία ὁ κατά ὁ εἶδος καί ὁ μορφή . οὖον γάρ δυνατός εἰμί ἄνευ ἐπίπεδος σῶμα , τουτέστι ἐπιφάνεια , ἤγουν ἄνευ γραμμή . πάλιν λέγω εἰμί οὐσία ὁ ἕκαστος ὁρισμός . ὁ δέ τέσσαρες σημαίνω εἰς δύο ἀνα - φέρω , εἰς τε ὁ ὑπόκειμαι καί εἰς ὁ εἶδος , ὅσπερ εἰμί χωριστός ἢ ὁ ἐπίνοια , ὡς ὁ ἐπίπεδος , ἢ κατά ἐνέργεια , ὡς ὁ ψυχή . πάλιν λέγω ἐγώ καί περί ὁ αὐτός ὅτι ὁ αὐτός ἢ κατά συμβαίνω ὑπάρχω ἢ κατά ἑαυτοῦ , καί ὁσαχῶς λέγω ὁ εἷς καί ὁ εἰμί , τοσαυ - Τάχως καί ὁ αὐτός . ἐφεξῆς λέγω ἐγώ καί περί ὁ ἕτερος ὅτι ὁ ἕτερος πάντῃ διΐστημι ἀλλήλων , ὥσπερ λίθος καί ἄνθρωπος . ἐπί οὗτος δέ οὖον πᾶς ἑτερότης θεωρέω , ἀλλά ἔχω τίς καί κοινός , ὥσπερ ἵππος καί ἄνθρωπος · κοινωνέω γάρ κατά ὁ ζῷον . ἐπί οὗτος λέγω ἐγώ καί περί ὅμοιος καί ἀνόμοιος καί ἀντίκειμαι · ὁ δέ λεπτουργία ὁ περί οὗτος ἐν ὁ ῥητός λέγω . p . 1017a7 ὁ εἰμί λέγω ὁ μέν κατά συμβεβηκός , ὁ δέ καθά ὁ εἰμί λέγω καί κατά συμβαίνω καί κατά ἑαυτοῦ , κατά συμβαίνω μέν , οἷος ὁ Δίκαιος μουσικός εἰμί φημί ἰδού ἐνταῦθα συμβαίνω βήξ κατηγορέω συμβεβηκός ) , καί ὁ ἄνθρωπος μουσικός , ὁ κατά φύσις κατηγορία , καί ὁ μουσικός ἄνθρωπος , ὁ παρά φύσις κατηγορία , παραπλήσιος λέγω ὥσπερ ὁ μουσικός οἰκος - δομέω , ἐπεί συμβαίνω ὁ οἰκοδόμος μουσικός εἰμί εἰμί μουσικός οἰκοδόμος · ὁ γάρ ὅδε εἰμί ὅδε ὁ πρᾶγμα δηλόω ὁ συμβαίνω ὅδε ὅδε , τουτέστι ὁ μουσικός ὁ οἰκοδομέω . οὕτως οὖν καί ἐπί ὁ εἴρω , ὁ ἄνθρωπος ὅταν μουσικός λέγω καί ὁ μουσικός ἄνθρωπος , ἢ ὁ λευκός μουσικός ἢ οὗτος λευκός , ὁ μέν ὅτι ἄμφω ὁ αὐτός συμβαίνω , καί ὁ μουσικός καί ὁ λευκός ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ὅτι ὁ εἰμί συμβαίνω συμβαίνω ( εἰμί γάρ εἰμί ὁ ἄνθρωπος ) , ὁ δέ μουσικός ἄνθρωπος ὁ παρά φύσις κατηγορία , ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος κατά φύσις συμβαίνω ὁ μουσικός . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ στερητικός · διό φημί οὗτος δέ λέγω καί ὁ μή λευκός εἰμί , ὅτι ὅστις συμ - βαίνω , ἐκεῖνος εἰμί . ὥστε ὁ κατά συμβαίνω λέγω οὕτως λέγω , ἢ ἐπεί ὁ αὐτός εἰμί ἀμφότερος ὑπάρχω ὁ συμβεβηκός , ὡς εἴρω , ἢ εἰμί ἐκεῖνος ὑπάρχω , ἵνα εἶπον ὁ κατά φύσις κατηγορία , ἢ ὅτι αὐτός εἰμί ὡς ὑπάρχω , ὅς αὐτός κατηγορέω , ἵνα εἶπον ὁ παρά φύσις κατηγορία . p . 1017a22 κατά ἑαυτοῦ δέ εἰμί λέγω . εἶπον περί ὁ συμβεβηκός ὅς ἐπί ὁ εἰμί , ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ κατά καί φημί ὅτι κατά ἑαυτοῦ εἰμί λέγω ὅσος σός - μαίνομαι ὁ σχῆμα ὁ κατηγορία · ὁσαχῶς γάρ λέγω ὁ κατηγορία , τοσαυταχῶς ὁ εἰμί ὑπάρχω . ἐπεί οὖν ὁ κατηγορία ὁ μέν εἰμί οὐσία καί σημαίνω οὐσία , ὁ δέ ποσός , ποιός , πρός τίς , ποιέω , πάσχω , ποῦ , ποτός , ἕκαστος οὗτος ὁ κατηγορία ὁ εἰμί ὁ αὐτός δηλόω , εἰμί γε πᾶς ὁ κατηγορία εἰμί ὑπάρχω . εἶτα ἵνα μῆτις εἶπον πρός αὐτός ὅτι οὖον πᾶς εἰμί εἰμί , φημί ὅτι οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ ἄνθρωπος ὑγιαίνω εἰμί ἢ ὁ ἄνθρωπος ὑγιαίνω , ἢ ὁ ἄνθρωπος βαδίζω εἰμί ἢ βαδίζω · ὥστε εἰμί πᾶς ὑπάρχω . ἔτι ὁ † εἰμί ὅσπερ δηλόω , οὗτος εἰμί ἀληθής ὑπάρχω , ὁ δέ μή εἰμί ὅτι οὐ ἀληθής ἀλλά ψεῦδος . ὁμοίως ἐπί κατάφασις καί ἀπόφασις , οἷος ὅτι εἰμί Σωκράτης μουσικός ἀληθής οὗτος διό φημί καί εἰμί εἰμί ) , ὁ δέ λέγω ὅτι οὐ εἰμί ὁ διάμετρος ἀσύμμετρος ψεῦδος . ἐπί οὗτος σημαίνω ὁ εἰμί ὁ μέν δύναμις ὁ δέ ἐντελέχεια · ἔνιοι γάρ ὁ ἀντίγραφος ὁ δύναμις ἔχω , ἄλλος δέ ὁ ῥητός , ὥσπερ καί · ὁ ἐνταῦθα . ὁ αὐτός δέ δηλόω · ῥητός γάρ εἰμί ὁ δύναμαι λέγω . ὁράω γάρ λέγω καί ὁ σκυλάκιον ὁ δύναμαι ὁράω καί ὁ ἤδη κατά ἐνὲρ - γειαν ὁράω · ὁμοίως δέ καί ἐπίσταμαι ὁ δύναμαι χράω ὁ ἐπι - στήμη καί ὁ χράω κατά ὁ δύο ἐνέργεια , καί ὁ ἠρεμέω κατά ὁ πρῶτος ἐνέργεια , ὅς ἤδη ὑπάρχω ἠρεμία , καί ὁ δύναμαι ἠρεμέω . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ οὐσία · καί γάρ Ἑρμῆς εἰμί φημί ἐν f.222v ὁ λίθος δύναμις , ἐνέργεια δέ λίθος εἰμί , καί ὁ ἥμισυς ὁ γραμμή δύναμις τέλειος γραμμή , καί σῖτος δύναμις ἁδρός ὁ μήπω αὐξάνω . πότε δέ δεῖ ἐγώ φέρω ὁ ὁ δύναμις ὄνομα καί πότε οὖον δεῖ , ἐν ἄλλος διά-ὁρίζω · λέγω γάρ οὗτος ἐν ὁ Θ ὁ πάρειμι πραγματεία . p . 1017b10 οὐσία λέγω ὁ τε ἁπλόος σῶμα . πολλαχῶς λέγω ὁ οὐσία . λέγω γάρ οὐσία καί ὁ ἀπολάω σῶμα , οἶος γῆ πῦρ καί ὕδωρ καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος , καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι ζῷον τε καί δαιμόνιος καί ὁ μόριον οὗτος · ὁ γάρ μέρος ὁ οὐσία οὐσία ὑπάρχω . ἅπας δέ οὗτος λέγω οὐσία , ἐπεί οὖον κατά ὑπο - κεῖμαι λέγω , καθάπερ εἴρω ἐγώ ἐν κατηγορία , ἀλλά κατά οὗτος ὁ ἄλλος ὡς αυθυπόστατος · τοιοῦτος δέ ὁ οὐσία ὑπάρχω . ἄλλος δέ τρόπος λέγω οὐσία ὅσπερ αἴτιος εἰμί ὁ ὁ σῶμα σύστασις τε καί ὑπόστασις , ἐν αὐτός ὑπάρχω , ὅσος μή κατά ὑπόκειμαι λέγω , ὥσπερ ὁ εἶδος , οἷος ὁ ψυχή ὁ ζῷον · οὗτος γάρ ζῳοποιέω καί συνίστημι ὁ σῶμα . πάλιν τρίτος λέγω οὐσία ὁ μόριον ὁ ἐνυπάρχω ἐν ὁ σῶμα καί ὁρίζων αὐτός λέγω δέ ὁ εἶδος ὁ κατά ὁ μορφή ὁ † περί θεός ) , ὅς ἀναιρέω ἀναιρέω ὁ ὅλος . εἰμί γάρ τις ἀναιρέω ὁ ἐπίπεδος , ἀναιρέω καί ὁ σῶμα , ἤγουν ὁ γραμμή · οὖον γάρ δυνατός εἰμί σῶμα ἄνευ ἐπιφάνεια ἢ γραμμή , ὥσπερ καί ὁ Πυθαγόρειος δοκέω εἰμί τοιοῦτος τρόπος , ὡς ἐγώ μανθάνω . οὗτος γάρ ὁ ἀριθμός οὐσία ὑποτίθημι ὡς μετρητικός , φημί , ὁ σῶμα . τέταρτος σημαίνω ὁ οὐσία · ὁ ὁρισμός ἕκαστος , οἷος ὁ ζῷον λογικός θνητός . ὁ τοίνυν τέσσαρες τρόπος , κατά ὅς λέγω ὁ οὐσία , εἰς δύο συνάγω · διό φημί συμβαίνω δέ κατά δύο τρόπος ὁ οὐσία λέγω , ὁ τε ὑπόκειμαι ἔσχατος , ὅς μηκέτι κατά ἄλλος λέγω * * εἶμι , ὅσπερ f.223r εἰμί χωριστός κατά ἐνέργεια , ὥσπερ ὁ λογικός ψυχή , ἢ κατά ἐπίνοια , ὥσπερ ὁ φύσις . ἢ μᾶλλον λέγω περί ὁ κατά μορφή εἶδος . p . 1017b27 ταὐτός δέ λέγω ὁ μέν κατά συμβεβηκός . πληρόω ὁ περί ὁ οὐσία λόγος , ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ αὐτός ποῖος ὑπάρχω , καί φημί ὅτι αὐτός λέγω ὁ μέν κατά συμβεβηκός , οἷος ὁ λευκός καί ὁ μουσικός αὐτός λέγω , ἐπεί εἷς καί ὁ αὐτός πρᾶγμα συμβαίνω , τουτέστι ὁ Σωκράτης ἢ ἄλλος τις τοιοῦτος . πάλιν αὐτός λέγω καί ἄνθρωπος καί μουσικός , ἐπεί ἕτερος ἕτερος συμβαίνω , τουτέστι ὁ ἄνθρωπος ὁ μουσικός . καί ὁ τοιοῦτος φύσις ὁ ταὐτότης μετέχω , ἤγουν x003E ;; εἰμί · ὁ δέ μουσικός λέγω ἄν . θρωπος παρά φύσις ποιέω ἐγώ ὁ κατηγορία , ἐπεί καί κατά φύσις εἰμί , καί ὁ ἄνθρωπος συμβαίνω ὁ μουσικός . ἑκάτερος δέ οὗτος , ὁ ἄνθρωπος μουσικός ὁ μουσικός , καί οὗτος ἑκάτερος ἐκεῖνος · καί γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ μουσικός καί ὁ ἄνθρωπος καί ὁ μουσικός ὁ αὐτός λέγω , καί οὗτος ἐκεῖνος , τουτέστι ὁ ἄνθρωπος μουσικός ὁ ἄνθρωπος x003E ; μουσικός . οὗτος δέ πᾶς καθόλου οὖον λέγω · οὔτε γάρ ἀληθής εἰμί εἶπον ὅτι πᾶς ἄνθρωπος αὐτός καί μουσικός · οὖον γάρ πᾶς ἄνθρωπος μουσικός εἰμί · ὁ γάρ καθόλου κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω , οὗτος δέ συμβεβηκός ὑπάρχω · διό φημί ὁ συμβαίνω - βηκότα οὖον κατά ἑαυτοῦ ἀλλά ἐπί ὁ κατά ἕκαστος καλῶς λέγω · ὁ αὐτός γάρ δοκέω εἰμί Σωκράτης καί Σωκράτης μουσικός · ὁ γάρ Σωκράτης ὁ κατά ἕκαστος εἰμί καί οὖον φέρω ἐπί πολύς · διό οὖον πᾶς Σωκράτης λέγω , ὥσπερ πάν ἄνθρωπος . καί ὁ μέν κατά συμβαίνω οὕτως λέγω , ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ καί εἷς · καί γάρ ὅς ὁ ὕλη εἷς εἰμί , λέγω αὐτός εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ Σωκράτης καί Ἀλκιβιάδης , καί ὁ ξύλινος σκεῦος ἤγουν ὁ χάλκεος καί ἀργύρεος ἢ ὁ χρύσεος , καί μή ἄλλος καί ἄλλος . ὅς οὖν , φημί , ὁ ὅλος εἷς εἰμί ἢ εἶδος ἢ f.223v ἀριθμός , αὐτός λέγω , εἶδος μέν ὥσπερ Σωκράτης καί Πλάτος , ἀριθμός δέ ὥσπερ Ἀλέξανδρος καί Πάρις . πάλιν αὐτός λέγω , ὅς ὁ οὐσία εἷς ὑπάρχω . φανερός ἄρα ὅτι ὁ ταυτότης ἑνότης τίς εἰμί ἢ πλείων ὁ εἰμί , ὥσπερ ἐπί Σωκράτης καί Πλάτων , ἢ ὅταν τίς χράω ὡς πλείων ὁ εἷς , οἷος ὡς ὅταν λέγω τις ὅτι Σωκράτης αὐτός ἑαυτοῦ ὁ αὐτός εἰμί · διό φημί οἷος ὅταν λέγω αὐτός x003E ; αὐτός , ὡς δύο χράομαι ὁ εἷς . p . 1018a9 ἕτερος δέ λέγω ὅς ἢ ὁ εἶδος πλείων ἢ ὁ ὕλη . πληρόω ὁ περί αὐτός λόγος ἐνταῦθα βούλομαι διδάσκω πῶς λεʹ - γοντ ὁ ἕτερος , καί φημί ὅτι ὁ πάντῃ διΐστημι ἀλλήλων ἕτερος ὑπάρχω , ὅς ἢ ὁ εἶδος πλείων ἢ ὁ ὕλη ἢ ὁ λύγος ὁ οὐσία , οἶος ὥσπερ ἐπί ξύλινος σκεῦος καί χρυσός , ἵνα ὁ μέν ὑποτίθημι εἰμί λέβης , ὁ δέ ἀβάκιον · ὁ μέν γάρ εἰμί ὁ ὕλη χρυσός ὁ δέ ξύλον , καί ὁ μέν εἶδος λέβης ὁ δέ ἀβάκιον . ἐπί οὗτος δέ ἄλλος ὁρισμός λέβης καί ἄλλος ἀβάκιον ὑπάρχω . φημί οὖν ὅτι ἀντικειμένως λέγω ὁ αὐτός ὁ ἕτερος . ἐκ γοῦν ὁ κοινωνία ὁ ταὐτότης εἰμί ἐγώ αἱρέω ὁ ἑτερότης . p . 1018a12 Διάφορος δέ λέγω ὅσος ἕτερος εἰμί ὁ αὐτός τίς εἰμί . μετά ὁ εἶπον περί ἑτερότης ἐντεῦθεν βούλομαι ἐγώ εἶπον περί διαφορά , καί φημί ὅτι οὖον κατά πᾶς διΐστημι ἀλλήλων ὁ διάφορος οὗτος γάρ ἐπί ὁ ἕτερος θεωρέω ) , ἀλλά ἔχω τις καί κοινωνία πρός ἀλλήλων . διό φημί διάφορος λέγω ὅσος ἕτερος εἰμί ὁ αὐτός τίς εἰμί , τουτέστι κατά τίς κοινωνέω , μή μόνος ἀριθμός , ἀντί ὁ ἄν μή μόνος ἀριθμός , ὥσπερ ὁ Ἀλέξανδρος καί ὁ Πάρις · οὗτος γάρ δοκέω † πολύς ἔχω κοινωνία ὄνομα , καί ἐν οὗτος εἰμί τις διαφορά κατά αὐτός ὁ ὄνομα . ὁμοίως δέ λέγω διάφορος καί ὁ εἶδος ἢ γένος ἢ ἀναλογία , οἷος ὁ ἵππος διαφέρω ἄνθρωπος κατά εἶδος , καί ἔχω τις κοινωνία πρός αὐτός κατά ὁ ζῷον . πάλιν διαφέρω ὁ ἄνθρωπος ὁ f.224r ὁ κατά γένος καί ἔχω κοινωνία κατά ὁ ἔμψυχος . ὁμοίως ὁ ναῦς ὁ ζῷον διαφέρω καί ἔχω κοινωνία κατά ἀναλογία · ὡς γάρ ἐπί ὁ ναῦς εἰμί τρόπις , οὕτως ἐπί ὁ ζῷον καρδία . διό φημί ἔτι ὅς ἕτερος ὁ γένος , διάφορος ὑπάρχω · ὅμως κοινωνέω κατά ἀναλογία . φημί οὖν ὅτι καί ὁ ἐναντίος διάφορος λέγω , καί ὅσος ἔχω ἐν ὁ οὐσία ὁ ἑτερότης , οἷος ὁ λευκός καί ὁ μέλας διάφορος ὑπάρχω καθό ἐναντίος , κοινωνέω δέ καθό ἀμφότερος χρῶμα . καί ἔχω πάλιν ἐν . ὁ οὐσία ἑτερότης ὁ πῦρ καί ὁ ὕδωρ · ὁ μέν γάρ εἰμί θερμός καί ξηρός , ὁ δέ ὑγρός καί ψυχρός · ὥστε διάφορος μέν · εἰμί κατά ὁ ποιότης , κοινωνέω δέ καθό οὐσία ἀμφότερος . p . 1018a15 Ὅμοιος λέγω . Ἐντεῦδεν περί ὁ ὅμοιος ἐγώ διαλέγω , καί φημί ὅτι ὅμοιος λέγω ὁ ὁ αὐτός πάσχω , τουτέστι ὁ κοινωνέω κατά ὁ ποιότης · οἷος ὅμοιος λέγω ὁ χιών ὁ λευκός ἱμάτιον , ἐπεί ἀμφότερος λευκόν ὑπάρχω , χόω , καί πάλιν ὁ ἔβενος ὁ Αἰθίοψ κατά γάρ ὁ χρῶμα ) , καί πάλιν ὁ πῦρ ὁ ἀήρ διά ὁ εἰμί ἄμφω θερμός , καί ὁ γῆ ὁ ὕδωρ διά ὁ ψυχρός . ἀντικειμένως δέ ὁ ὅμοιος ὁ ἀνόμοιος λέγω , οἷος ὁ λευκός ὁ μέλας . p . 1018a20 ἀντίκειμαι λέγω ἀντίφασις καί ὁ ἐναντίος καί ὁ πρός τίς καί στέρησις καί ἕξις καί ἐκ ὅς . ἐντεῦθεν περί ὁ ἀντίκειμαι ποιέω ὁ λόγος , καί φημί ὅτι ἀντίκειμαι ὑπάρχω , ὡς καί ἐν κατηγορία μανθάνω , ὁ ἀντίφασις καί ὁ ἐναντίος καί ὁ πρός τίς καί ὁ ἔχω καί ὁ στερέω καί ἐκ ὅς καί εἰς ὁ ἔσχατος , τουτέστιν ὁ γένεσις καί ὁ φθορά . δῆλος δέ ὅτι καί οὗτος ὑπό ὁ ἐναντίος τελέω καί ὅσος μή ἐνδέχομαι ἅμα πάρειμι κατά ὁ αὐτός μέρος . ὁ οὖν δέχομαι ἀμφότερος , τουτέστι ὁ σῶμα , οὖον δύο - νάω οὗτος ἅμα πάρειμι ἢ αὐτός ἢ ἐκ ὅς εἰμί · φαιός γάρ καί λευκός ἅμα οὐ ὑπάρχω ὁ αὐτός , ἐπεί ἐκ ὅς ὑπάρχω , οὗτος ἀντίκειμαι ἀλλήλων , ὡς ] τουτέστι ὁ λευκός καί ὁ μέλας . ἐναντίος οὖν κύριος λέγω ὁ μή δύναμαι ἅμα ὁ αὐτός πάρειμι ὁ διαφέρω κατά γένος , ὥσπερ ὁ δικαιοσύνη καί ὁ ἀδικία · οὔτε γάρ δυνατός ἅμα ἀμφότερος πάρειμι , καί ὁ μέν ἀδικία γένος κακία , ὁ δέ δικαιοσύνη ἀρετή . πάλιν ὁ λευκός καί ὁ μέλας ὑπό ὁ αὐτός γένος τελέω ὁ χρῶμα πλεῖστος ἀλλήλων διΐστημι , καί δεκτικός ἀμφότερος ὑπάρχω ὁ σῶμα . καί ὅσος πλεῖστος ἀλλήλων διαφέρω ὁ ὑπό ὁ αὐτός δύναμις , ὥσπερ ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος · ὑπό εἷς γάρ δύναμις ὑπάρχω ὁ ζῷον καί πλεῖστος ἀλλήλων διΐστημι . καί πάλιν ὁ θερμός ὁ ἐν ὁ σῶμα καί ὁ ψυχρός ὑπό φύσις προέρχομαι καί πλεῖστος διαφέρω ἀλλήλων . καί οὖν ὁ διαφορά , φημί , μέγας , οὗτος ἐναντίος ὑπάρχω ἢ ἁπλόος ἢ κατά γένος ἢ κατά εἶδος · ἀπλόος μέν ὡς ὁ εἰμί καί ὁ μή ὄνος κατά γένος δέ ὡς ὁ ἔμψυχος καί ὁ ἄψυχος , κατά εἶδος δέ ὡς ὁ λογικός καί ἄλογος καί λευκός καί μέλας . λέγω ἐναντίος ὁ μέν ὁ ἔχω ἐναντίωσις , ὥσπερ πῦρ πῦρ ὕδωρ , ὁ δέ ὁ δεκτικός εἰμί ὁ ἐναντίος , ὥσπερ ὁ μετέχω ( ποτέ μέν γάρ διά ὁ μετέχω , ποτέ δέ διά ὁ μετέχω ) , ὁ δέ ὁ ποιητικός εἶμαι ἢ παθητικός ὁ τοιοῦτος , ἢ ποιέω ἢ πάσχω , ὥσπερ ὁ πῦρ καί ὁ ὕδωρ , ἐπεί ποιέω καί πάσχω ὑπό ἀλλήλων , ἢ ὡς ὁ στερέω , οἷος σκότος καί φάος , καί διότι ὁ μέν ἀποβάλλω ὁ δέ προσλαμβάνω , ἡνίκα γίγνομαι μεταβολή ὁ στοιχεῖον . p . 1018a35 ἐπεί ὁ εἷς καί ὁ εἰμί πολλαχῶς λέγω . ὁ λέγω οὗτος εἰμί · ἐπεί μανθάνω ὅτι ὁ εἷς καί ὁ εἰμί πολ - λαχή λέγω , εἰμί γε κατά πᾶς ὁ κατηγορία φέρω , ἀνάγκη καί ὁ αὐτός ἀκολουθέω οὗτος καί πολλαχῶς λέγω . ὅπου γάρ ὁ εἷς καί ὁ εἰμί , ἐκεῖσε πάντως ὑπάρχω καί ὁ αὐτός καί ὁ ἕτερος καί ὁ ἐν - ἀντίος , ὥστε εἰμί ἕτερος κατά ἕκαστος κατηγορία , εἰμί γε μή ὅς εἰμί σύ εἰμί , ὡς Παρμενίδης ὑπολαμβάνω . p . 1018a38 ἕτερος δέ ὁ εἶδος λέγω . οὗτος λέγω καί εἰμί ἕτερος ὁ εἶδος ὅσος αὐτός γένος ὑπάρχω μή εἰμί ὑπάλληλος , ὥσπερ ὁ πτηνός ζῷον καί ὁ χερσαῖος καί ὁ ἔνυδρος · ὑπό γάρ ὁ αὐτός γένος τελέω ὁ ζῷον οὐ ὑπάρχω ὑπάλληλος . καί ὅσος ἐν ὁ αὐτός γένος εἰμί διαφορά ἔχω , καί οὗτος ἕτερος λέγω , οἷος ἄνθρωπος καί ἵππος · καί ὅσος ἐν ὁ οὐσία ἐναντίωσις ἔχω , ὥσπερ ὁ πῦρ καί ὁ ὕδωρ . καί ὁ ἐναντίος πάλιν ἕτερος ὑπάρχω ἀλλήλων κατά ὁ εἶδος , ὥσπερ καί ὁ λευκός καί ὁ μέλας , ἐπεί καί ὁ φαιός καί ὁ ξανθός εἰμί καί διάφορος ὑπάρχω κατά εἶδος , ἀλλά οὖον γε ὑπάρχω ἐναντίος . καί ὅσος ἐν ὁ τελευταῖος ὁ γένος εἶδος ὁ λόγος ἕτερος ὑπάρχω , οἷος ἄνθρωπος καί ἵππος ἄτομος ὁ γένος , ὁ δέ λόγος αὐτός ἵημι - ῥόος , ζῷον λογικός θνητός , ζῷον ἄλογος χρεμετίζω . καί ὅσος ἐν ὁ αὐτός οὐσία εἰμί ἔχω διαφορά · ὁ γάρ θερμός καί ὁ ψυχρός ἐν εἷς οὐσία ὑπάρχω ὁ ὁ ἄνθρωπος ἔχω διαφορά , ὥστε ἕτερος ὁ εἶδος ὑπάρχω , ἢ ὡς ὁ φωτιστικός ὁ πυρός καί ὁ θερμός . αὐτός δέ ὁ ἰόω ὑπάρχω ὁ ἀντικειμένως οὗτος λέγω , τουτέστι ὁ μή ἔχω διά - φορός , ὥσπερ ὁ λευκός καί ὁ ἐν ψίμυθος καί ὁ ἐν χιών , καί ὁ Λο - γικὸν ὁ ἐν ὁ Σωκράτης καί ὁ ἐν Πλάτων · ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἄλλος . p . 9 πρότερος καί ὕστερος λέγω ἔνιοι μέν ὡς εἰμί τις πρῶτος καί ἀρχή ἐν ἕκαστος γένος , ἐγγύς . ἐντεῦθεν περί πρότερος ἐγώ ποιέω ὁ λόγος , καί φημί ὅτι ὁ πρότερος ἢ ἁπλόος λέγω ἢ πρός ἐγώ καί πρός ὁ ἡμέτερος θέσις · καί ἀπλόος ἢ φύσις ἢ γένος ἢ χρόνος . γένος μέν , οἷος ὁ οὐσία πρότερος εἰμί ὁ ἄλλος . κατηγορία , καί ὁ πλησίος ὁ οὐσία πρότερος ὑπάρχω ὁ πρόσω , οἷος πρότερος εἰμί ὁ ἔμψυχος ὁ ζῷον καί ὁ ζῷον ὁ λογικός , ἐπεί ὁ μέν ἔμψυχος πλησίος εἰμί ὁ οὐσία , ὁ δέ ζῷον πρόσω , καί πάλιν ὁ ζῷον πλησίος , ὁ δέ λογικός πρόσω . φύσις δέ · ὁ πατήρ ὁ υἱός πρότερος ὑπάρχω καί ὁ υἱός ὁ ἔκγονος , ἐπεί πλησίος εἰμί μᾶλλον ὁ πατήρ . χρόνος δέ ὅτι πρότερος ὑπάρχω ὁ Τρωικός ὁ Μηδικός . τόπος δέ ὅτι πρότερος εἰμί ὁ ἀπλανής ὁ πλανάω , ἐπεί μᾶλλον πλησιάζω ὁ ἄναστρος . ὁμοίως δέ καί κατά κίνησις θεωρέω ὁ πρότερος · ὁ γάρ ἐγγύς ὁ πρῶτος κινέω πρότερος φημί εἰμί . οὕτως λέγω πρότερος ὁ υἱός ὁ ἔκγονος , οἷος ὁ Ὀδυσσεύς ὁ Τηλέμαχος , ἐπεί πλησίος εἰμί ὁ Ὀδυσσεύς ὁ Λαέρτης μᾶλλον ἤ2 ὁ Τηλέμαχος . πάλιν λέγω πρότερος εἰμί κατά δύναμις · ὁ γάρ δυνατός καί ὑπερέχω ὁ δύναμις πρότερος λέγω , οἷος οὕτως φημί ὁ βασιλεύς πρότερος εἰμί , καί ὁ μᾶλλον πλησίος ὁ βασιλεύς ὁ πρόσω εἰμί πρότερος εἰμί φημί . καί πάλιν ἐν ὁ τάξις θεωρέω ὁ πρότερος , ὡς πρός ὁ ἡμέτερος θέσις · οὕτως γάρ πρό - τέρος φημί ὁ παραστάτης ὁ τριτοστάτης καί ὁ παρανήτη ὁ ναός ὁ , ἐπεί ὁ μέν παραστάτης πλησίος εἰμί ὁ κορυφαῖος , οἷος ὁ βαπάλιν λέγω πρότερος ὁ ὁ γνῶσις , οὗτος δέ ἢ πρός ὁ φύσις ἢ πρός ἡμός . ὁ μέν γάρ καθόλου πρότερος εἰμί ὁ φύσις , ὡς πολλάκις εἴρω · γνώριμος γάρ ὑπάρχω ὁ καθόλου <μᾶλλον> ὁ φύσις ἤ2 ὁ κατά ἕκαστος . ὁ δέ κατά ἕκαστος πρότερος εἰμί ὡς πρός ἐγώ · μᾶλλον γάρ γιγνώσκω ὁ κατά ἕκαστος ὁ καθόλου . πάλιν πρότερος λέγω ὁ συμ - βαίνω ὁ πρότερος , οἷος πρότερος εἰμί ὁ γραμμή ὁ ἐπιφάνεια , εἰμί γε ἐκ ὁ γραμμή γεννάω ὁ ἐπιφάνεια · συμβαίνω δέ ὁ γραμμή ὁ εὐθύς2 καί ὁ καμπύλος , ὁ δέ ἐπιφάνεια ὁ τραχύς καί ὁ λεῖος . πρότερος ἄρα ὁ εὐθύς2 ὁ λεῖος . ὁ δέ κατά φύσις καί οὐσία πρότερος ὑπάρχω , ὅς . αὐτός δέ εἰμί ὁ συναναιρέω μέν , μή συναναιρέω δέ , ὥσπερ ὁ ζῷον καί ὁ ἄνθρωπος , καθάπερ , φημί , διαιρέω καί ὁ Πλάτος λέγω τοιοῦτος φύσις εἰμί πρότερος . πάλιν πρότερος λέγω ὁ δύναμις ὁ ἐνέργεια ὡς πρός ἐγώ · πρότερος γάρ γίγνομαι δύναμις γραμματικός ὁ παιδίον , καί τότε ἐνρ - γῆ . ὡς δέ πρός ὁ πᾶς πρότερος ὁ ἐνέργεια ὁ δύναμις , καθάπερ εἴρω αὐτός ἐν ὁ περι Ψυχή , ἐπεί δεῖ προυπάρχω ὁ τέλειος ὁ ἀτελής . καί πάλιν ἐάν νοέω γεννάω ὁ γραμμή , πρό - τέρος ὑπάρχω ὁ ἥμισυς αὐτός ὁ ὅλος . οὗτος ἐρῶ περί ὁ πρότερος ἐφεξῆς λέγω ἐγώ περί ὁ δύο - νάμη , καί φημί ὅτι ὁ δύναμις τετραχῶς λέγω . εἷς μέν τρόπος ὁ ποιητικός αἴτιος · δύναμις γάρ φημί ἔχω ὁ δύναμαι τίς ποιέω · οὕτως φημί ὁ πῦρ δύναμις ἔχω καυστικός . δύο δέ σημαίνω ὁ δύο - νάω πάσχω · οὕτως γάρ φημί ὁ ξύλον δύναμις ἔχω ὁ πάσχω καί φθείρω ὑπό ὁ πῦρ . χρή μέντοι οἶδα ὅτι ὁ τοιοῦτος μᾶλλον ἀδυναμία εἰμί ἤ2 δύναμις . ὡς γάρ φημί ὁ Πλάτων , ὁ δύναμις σός - στικὴ μᾶλλον ὑπάρχω ἢ φθαρτικός . ὁ γοῦν πάσχω , ὡς εἴρω , ἀδυναμία εἰμί μᾶλλον ἤ2 δύναμις . κύριος οὖν λέγω δύναμις ἐπί ὁ δύο - σχερός τίς ὑπομένω ἢ οὐδέ ὅλως , ὥσπερ λέγω ὁ ἀδάμας δύναμις ἔχω ὁ μή πάσχω , καί ἐπί ὁ τελειωτικός πάθος ὑπομένω , ὥσπερ ἐπί ὁ ὀφθαλμός · πάσχω γάρ ὁ ὀφθαλμός καί διακρίνω ἢ συγκρίνω ἀντιλαμβάνω ὁ αἰσθητής . οὗτος δέ ὁ πάθος τελειωτικός εἰμί · οὖον γάρ φθείρω ὁ ὄμμα , ἀλλά ὁ κατά φύσις αὐτός ἐνέργεια ὑπηρέτης γιώνω . καταχρηστικός δέ λέγω δύναμις καί ἐπί ὁ δύναμις ἔχω πρός ὁ πάσχω ὁ σημαίνω ὁ δύναμις , καθό εὐκόλως τις δύναμαι δέχομαι καί ποιέω ὅδε ὁ πρᾶγμα · οἷος ὁ ἔχω εὐφυής πρός ὁ γραμματικός θεώρημα λέγω δύναμις εἰμί γραμματικός , ὁ δέ μή ἔχω οὖον φημί , εἰμί μή ἁπλόος συμπεριλαμβάνω αὐτός ὁ καθόλου καί ἁπλόος πᾶς ἄνθρωπος . καί ὁ καλῶς ἐπιτελέω . ὁ γάρ ἄρχω βαδίζω καί καλῶς οὗτος ποιέω φημί δύναμις ἔχω ὁ βαδίζω , ὁ δέ διεστραμμένως πορεύω οὖον φημί δύναμις ἔχω ὁ βάω - δίζω , ἐπεί οὖον δύναμαι καλῶς ὁ τοιοῦτος ἐπιτελέω ἐνέργεια . πάλιν καί ὁ ἀπαθής καί ὁ δυσχερῶς πάσχω δύναμις λέγω , ὅτι δύναμις ἔχω ὅδε μή πάσχω ὑπό σίδηρος , ὥσπερ ὁ ἀδάμας , καί ὅτι ὁ λίθος οὖον ῥᾳδίως κατεάσσω . ὁσαχῶς τοίνυν λέγω ὁ δύναμις , τοσαυταχῶς καί ὁ δυνατός · ὥστε τετραχῶς λέγω ὁ δυνατός . δύναμις δέ εἰμί αὐτός ὁ διάθεσις ὁ ποιέω · δυνατός δέ εἰμί ὁ δύναμις ὁ ἐν οὐσία θεωρέω καί ἐνεργέω περί ὅδε ὁ πρᾶγμα . καί ὁ δυνατός οὖν ποιέω - τίκος εἰμί ἢ παθητικός . δυνατός εἰμί ποιέω καί πάσχω ἤγουν μεταβάλλω ὅδε ὁ πρᾶγμα καί ποιέω αὐτός λευκός ἐκ μέλας , ἤγουν εὐκό - Λῶς μεταβάλλω καί ἐπί ὁ ἀγαθός . * * * τριχῶς δέ οὗτος θεωρέω · ἢ γάρ οὐδέ ὅλως φύω ἔχω , καθάπερ ὁ λίθος οὖον γάρ δυνατός εἰμί γίγνομαι γραμματικός · οὐδέ γάρ φύω οὗτος ἔχω ) , καί ὅτε μή φύω ἔχω , ὥσπερ ὁ παιδίον ἀδύνατος γάρ τίκτω αὐτός ἐν ὁ τοιοῦτος ἡλικία ) ἢ φύω ἔχω οὐ ἔχω , ὥσπερ ὁ εὐνοῦχος . λέγω δέ ὁ ἀντίκειμαι οὐκέτι ἀντίκειμαι ὁ δυνατός , ἀλλά ὁ ἀληθής ὁ ἐν ὁ πρότασις f . θεωρέω . οὕτως γάρ φημί ἀδύνατος ὁ διάμετρος σύμμετρος εἰμί ὁ πλευρόν · ὁ γοῦν ἀντίκειμαι ἀληθής εἰμί ἐκ ἀνάγκη · πᾶς γάρ εἰμί ἀνάγκη ὁ διάμετρος ἀσύμμετρος εἰμί ὁ πλευρά , ὥστε ὁ ἄλλος ψεῦδος εἰμί . ἄλλως λέγω δύναμις κατά μεταφορά ἐν γεωμετρία , ὥσπερ ἐν ὁ δέκατος λόγος ὁ Εὐκλείδης καί † ὁ δύναμαι αὐτός ἄλογος , καλέω δέ ἀποτομή . εἰμί δέ δύναμις ὡς ποιητικός αἴτιος , ἐπεί ποιέω ὁ τετράγωνος , εἰμί τυγχάνω , ὁ εὐθύς . οἶδα μέντοι γε χρή ὅτι ὁ μέν πρᾶγμα λέγω εἰμί δύναμις , ἐπεί ἐξέρχομαι εἰς ἐνέργεια , ὁ μέντοι γε λόγος ὁ περί αὐτός , καθό λόγος ὑπάρχω , οὖον λέγω εἰμί δύναμις · οἷος λέγω δύναμις Σωκράτης καθέζομαι , οὐ εἰμί <δὲ> δύναμις καί * * * ὡς ἐπί ὁ πρᾶγμα . p . 1018b19 Πρότερος καί ὕστερος λέγω ἔνιοι μέν ὡς εἰμί τις πρῶτος . ὁ λέγω οὗτος εἰμί , ὅτι πρότερος καί ὕστερος λέγω ἔνιοι μέν ὡς εἰμί τις πρῶτος καί ἀρχή ἐν ἕκαστος γένος καί πρᾶγμα . ὁ γάρ ἐγγύς καί πλησίος μᾶλλον ὁ ὁρίζω ἀρχή πρότερος λέγω , κααὐτὴ ἀνταπόλλυμι ἐν ὁ θεωρία εἴρω , ἢ ἁπλόος καί ὁ φύσις ἢ πρός τίς , ὡς ἐπί πατήρ καί υἱός , ἢ ποῦ ἢ * * * τουτέστι καί ἐκ ὁ ἄλλος κατηγορία · οἷος ὁ μέν κατά τόπος ὁ ὑπάρχω πλησίος ἢ φύσις τις τόπος δικτάτωρ - σμένος , οἷος ὁ μέσος ἢ ὁ ἔσχατος , ἢ πρός ὁ τυγχάνω , ὁ δέ πρόσω ὕστερος οἷος πρότερος εἰμί ὁ ὕδωρ ὁ πῦρ , ἐπεί πλησίος εἰμί μᾶλλον ὁ μέσος ὁ ὕδωρ ἤ2 ὁ πῦρ . ὡς δέ πρός ὁ σεληνιακός σφαῖρα ἐναντίος πρότερος εἰμί ὁ πῦρ ὁ ὕδωρ , ἐπεί ὁ μέν πλησίος εἰμί ὁ σεληνιακός , ὁ δέ πρόσω . καί ἐπί ἐγώ αὐτός πρό - τέρος εἰμί εἰμί τυγχάνω , Διομήδης Ὀδυσσώως , ἐπεί πλησίος εἰμί μᾶλλον Νέστωρ . p . 1018b14 ὁ δέκατος χρόνος . καί ἐπί ὁ χρόνος θεωρέω ὁ πρότερος · ὁ μέν γάρ ὁ πόρρω - τέρας ὁ νῦν , οἷος ἐπί ὁ γίγνομαι * * * πρότερος γάρ ὑπάρχω ὁ Νέμειος ὁ Πυθίων , ἐπεί ἐγγύτερος ὑπάρχω ὁ νῦν , ὁ νῦν ἀρχή καί πέρας χράω ἐγώ , καθάπερ εἴρω καί ἐν ὁ θεωρία . πάλιν καί ἐν ὁ χινεος θεωρέω ὁ πρότερος . ὁ γάρ ἐγγύς ὁ πρῶτος κινέω πρότερος φημί εἰμί , οἷος ὁ παῖς ὁ ἀνήρ καί ὁ υἱός ὁ ἐκ - γόνος , ἐπεί πλησίος εἰμί ὁ πατήρ ὁ πρῶτος κινέω · ἀρχή δέ καί οὗτος τις ὑπάρχω ἁπλόος . πάλιν δέ λέγω πρότερος κατά δύναμις . ὁ γάρ ὑπερέχω ὁ δύναμις καί ἰσχυρός ὑπάρχω λέγω εἰμί πρότερος · τοιοῦτος δέ εἰμί ὅς τις κατά προαίρεσις ἀνάγκη ἀκολουθέω ὁ ἕτερος καί ὁ ὕστερος , ὡς ἐπί ὁ βασιλεύς εἴρω · ὁ γάρ πλησίος αὐτός ὑπάρχω ὁ πόρρω πρότερος ὑπάρχω , ὥστε κατά ὁ ἐκεῖνος βοῦς - λῆσις πᾶς πράσσω καί κινέω καί μή κινέω . ὁ δέ πρότερος ὑπάρχω κατά τάξις · οὗτος δέ ὑπάρχω ὅσος πρός τίς ὑπάρχω εἷς δικτάτωρ - σ́ω διΐστημι κατά . ὁ λόγος · οἷος ὁ παραστάτης πρότερος εἰμί ὁ τριτοστάτης καί ὁ παρανήτη ὁ Νήτης , ἐπεί ὁ μέν πλησίος εἰμί ὁ κορυφαῖος , ὁ δέ ὁ μέσος ἀρχή . οὗτος μέν οὖν πρότερος οὗτος λέγω ὁ τρόπος . p . 1018b30 ἄλλος δέ τρόπος ὁ ὁ γνῶσις πρότερος . ποιέω ὁ εἷς διαίρεσις ὁ πρότερος ὁ κατά ὁ ἀπλόος ἐν - τεῦ ἐπί ὁ πρότερος μετέρχομαι ὁ πρός τίς θέσις , καί φημί ἄλλος δέ τρόπος λέγω πρότερος ὁ ὁ γνῶσις πρότερος ὡς ἁπλόος πρότερος . οὗτος δέ * * * ποτέ μέν ὁ καθόλου εἰμί πρότερος ὡς πρός ὁ φύσις παραβάλλω ( αὐτός γάρ γνώριμος ὑπάρχω ) , ποτέ δέ ὁ κατά αἴσθησις καί ὁ κατά ἕκαστος γνώριμος ὑπάρχω ὡς πρός ἐγώ . p . 1018b34 καί κατά ὁ λόγος δέ ὁ συμβαίνω ὁ ὅλος πρότερος . ὁ λέγω τοιοῦτος εἰμί , ὅτι κατά ὁ ὁρισμός ὁ συμβαίνω πρότερος ὁ ὅλος εἰμί , εἰμί γε ὁ ὁρισμός πρότερος ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα , ὅς εἰμί ὁρισμός ὡς δηλόω ὁ οὐσία αὐτός καί ὁ φύσις , οἷος ὁ σύνθετος . βούλομαι ὁρίζω ὁ συντίθημι ὁ Σωκράτης ὡς μουσικός , καί λέγω ὅτι ζῷον λογικός θνητός εἰδοί κιθαρίζω τοῖος . ὥστε πρότερος ὑπάρχω ὁ συμβαίνω ὁ οὐσία κατά ὁ λόγος , καίτοι ἐν ὁ οὐσία θεωρέω ὁ συμβεβηκός . διά οὗτος οὖν φημί ὅτι κατά ὁ λόγος δέ ὁ συμβαίνω ὁ ὅλος πρότερος ὑπάρχω , οἷος ὁ μουσικός ὁ μουσικός ἄνθρωπος · οὖον γάρ δυνατός ὅλος ὁ ὁρισμός γίγνομαι ὁ σύνθετος ἄνευ ὁ μέρος ὁ ὁρισμός ὁ μουσικός . καίτοι ἀδύνατος εἰμί μουσικός μή εἰμί μουσικός τις , ἐν ὅς θεωρέω ὁ μουσικός , τουτέστι προυπάρχω ὁ οὐσία ὁ συμβεβηκός . ἔτι πρότερος λέγω ὁ ὁ πρότερος πάθος , οἷος Εὐθύτης λειότης , καθάπερ ἔργω ἐν ὁ θεωρία · ὁ μέν γάρ γραμμή εἰμί πάθος , ὁ δέ ἐπιφάνεια . πάλιν ὁ κατά φύσις πρότερος ὑπάρχω ὁ συναναιρέω , μή συναναιρέω δέ , ὥσπερ ὁ ζῷον καί ὁ ἄνθρωπος . τοιοῦτος δέ διαίρεσις καί ὁ Πλάτος χράω . p . 1019a4 ἐπεί δέ ὁ εἰμί πολλαχῶς , πρῶτος μέν ὁ ὑπόκειμαι . ὁ λέγω οὗτος εἰμί , ὅτι ἐπεί πολλαχῶς λέγω ὁ εἰμί καί ὁ ὑπάρχω , πρῶτος λέγω ὁ ὑπόκειμαι · διό ὁ οὐσία πρότερος ὁ ἄλλος κατηγορία ὡς συναναιρέω καί μή συναναιρέω , εἰμί γε ἐν αὐτός ἔχω ὁ εἰμί ὁ ἄλλος πᾶς κατηγορία . ἔπειτα ἄλλως πρότερος ὁ κατά δύναμις καί ἄλλως κατά ἐντελέχεια · ὁ μέν γάρ κατά δύναμις εἰμί πρότερος , ὁ δέ κατά ἐντελέχεια , οἷος κατά δύναμις μέν ὁ ἥμισυς ὁ ὅλος γραμμή , ἵνα ὡς γίγνομαι παραδείκνυμι ὁ γραμμή , καί ὁ μόριον ὁ ὅλος πρότερος γάρ ὁ μόριον ὅς ὅλος ὡς γίγνομαι ) καί ὁ ὕλη ὁ οὐσία ( δεῖ γάρ παραλαμβάνω ὁ ὕλη πρός γένεσις ὁ οὐσία ) , κατά ἐντελέχεια δέ ὕστερος · πρότερος γάρ εἰμί ὁ ὅλος ὁ μέρος . ἐν γάρ ὁ γραμμή δύναμις ὑπάρχω ὁ μόριον · ἡνίκα δέ δέχομαι ὁ γραμμή ἐνέργεια στιγμή , τότε ὑπάρχω καί ὁ μόριον ὁ γραμμή ἐνέργεια · διό φημί διά - λύω γάρ κατά ἐντελέχεια εἰμί ὁ μόριον . καί τρόπος τις πᾶς ὁ πρότερος καί ὕστερος λέγω κατά αὐτός ὁ πρᾶγμα λέγω · ὁ μέν κατά γένεσις ἐνδέχομαι ἄνευ ὁ ἕτερος εἰμί , τουτέστι ὁ μόριον , διό φημί οἷος ὁ ὅλος ὁ μόριον , ἐάν ἀθρόος ὑποθέω γεννάω ὁ εὐθύς ὁ γάρ μόριον δύναμις ὑπάρχω ) , ἐπεί κατά φθορά ὁ μόριον ἐνδέχομαι εἰμί ἄνευ ὁ ὅλος , ὥσπερ ἐπί ὁ φθείρω νεκρός . ὁ γάρ ὀστέον ἔτι μένω μόριον εἰμί , ὁ δέ ὅλος ὡς ὅλος φθείρω . p . 1019a15 Δύναμις λέγω ὁ μέν ἀρχή κίνησις ἢ μεταβολεύς . πληρόω ὁ περί ὁ πρότερος λόγος ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ δύναμις , καί φημί ὅτι δύναμις δέ λέγω ἀρχή κίνησις καί μεταβολεύς ἵνα εἶπον ὁ ποιητικός αἴτιος ) , ὁ ἐν ἕτερος θεωρέω , καθό ἕτερος εἰμί · οἷος ὁ οἰκοδομικός δύναμις εἰμί , ὅστις δύναμις οὖον θεωρέω ποιέω - τιμή εἰμί ἐν ὁ οἶκος ὁ οἰκοδομέω · οὖον γάρ ὁ οἶκος δημιουργέω . ὁ μέντοι γε ἰατρικός δύναμις εἰμί θεωρέω ἐν ὁ ἰατρεύω κατά συμ - βαίνω , εἰμί τυγχάνω , ἐάν ὁ ἰατρεύω ἅμα εἰμί καί ἰατρός , ὡς εἴρω ἐν ὁ φυσικός · διό φημί ἀλλά οὐ ὁ ἰατρεύω . ὁ οὖν ἀρχή ὁ μεταβολεύς καί ὁ κίνησις λέγω δύναμις ἐν ἕτερος θεωρέω , καθό ἕτερος ὑπάρχω . καί πάλιν ὁ πάσχω ὑπό ἕτερος πάσχω , καθό ἕτερος εἰμί · κατά ὅς γάρ δύναμις ὁ πάσχω πάσχω τίς , φημί αὐτός δύναμις ἔχω παθητικός , καθό δύναμαι πάσχω . κύριος δέ ὁ δύναμις οὖον κατά πᾶς πάθος λέγω , ἀλλά ὅταν ἐπί ὁ ἀγαθός , τουτέστιν ὅταν τελειωτικός πάθος ὑπομένω . κύριος γάρ , ὅς φημί Πλάτος , ὁ δύναμις σῴζω , ὁ δέ φθείρω ἀδυναμία μᾶλλον ὑπάρχω . ἔτι δύναμις λέγω καί ὁ καλῶς οὗτος ἐπιτελέω ἤγουν κατά προαίρεσις · πολλάκις γάρ ὁ μόνος πορεύω ἢ λέγω , μή καλῶς δέ ἢ βαδίζω ἢ λέγω , καθάπερ ὑπισχνέομαι , οὖον φημί δύναμαι λέγω ἢ βαδίζω , ἐπεί ὁ δύναμις νῦν ὑποτίθημι ἐπί ὁ ἀγαθός ἄγω · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ πάσχω δεῖ ὁ δύναμις κατά ὁ τελειωτικός πάθος προσδέχομαι , οὖον κατά ὁ φθείρω - Κον . ἔτι δύναμις λέγω ὅσος ἔχω , κατά ὅς δύναμις ἀπαθής ὅλως γίγνομαι ὁ γίγνομαι ἢ ἀμετάβλητος ἢ μή ῥᾳδίως φέρω ἐπί ὁ χείρων . κλάω μέν ἄγαρ καί συντρίβω καί κάμπτω καί ὅλως φθείρω οὖον κατά δύναμις , ὡς εἴρω ἐγώ ἐν ὁ θεωρία , ἀλλά κατά ἀδυναμία . ἀπαθής δύναμις ὁ ἐν αὐτός καί ὁ διάκειμαι κατά ὁ δύναμις . p . 1019a32 λέγω ὁ δύναμις τοσαυταχῶς . δείκνυμι ποσαχῶς λέγω ὁ δύναμις λέγω ὅτι ὁσαχῶς λέγω ὁ δύναμις , τοσαυταχῶς λέγω καί ὁ δυνατός . εἷς μέν οὖν τρόπος λέγω ὁ ἔχω κίνησις ἀρχή ἢ μεταβολεύς , τουτέστι ποιητικός αἴτιος . καλῶς δέ προστίθημι ὁ μεταβολεύς , ἐπειδή , ὡς εἴρω ἐν ὁ τελεύω - ταίοις λόγος ὁ φυσικός , φέρω ὁ μεταβολή οὖον μόνος ἐπί κίνησις , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄνευ κίνησις μεταβάλλω , ὡς ἐπί ὁ γένεσις λέγω ἐκεῖσε καί ὁ φθορά . διό φημί καί γάρ ὁ στατικός δυνατός τίς ἐν ἕτερος θεωρέω , καθό ἕτερος ὑπάρχω , τουτέστιν οὖον μόνος κίνησις εἰμί ἄλλος αἰτία ὁ δυνατός , ἀλλά καί ἠρεμία καί στάσις . φημί οὖν ὅτι λέγω ὁ δυνατός καί ὡς ποιητικός αἴτιος , λέγω δέ καί ὡς παθητικός , καί οὗτος δηλόω διά ὁ εἶπον εἷς δέ ἄλλος λέγω , εἄν ἔχω τίς αὐτός ἄλλος δύναμις τοιοῦτος , τουτέστι παθητικός . λεʹ - Γέτης δυνατός καί ὁ ἔχω δύναμις μεταβλητικός , εἴτε ἐπί ὁ χείρων εἴτε ἐπί ὁ ἀγαθός · διό φημί καί γάρ ὁ φθείρω δοκέω δυνατός εἰμί φθείρω , ἐπεί οὐ ὡς φθείρω ἀδύνατος νῦν ἔχω τις διάθεσις καί αἴτιος καί ἀρχή ὁ τοῖος πάθος , ὁ δύναμαι φθείρω . ποτέ μέν ὁ ἔχω τίς δοκέω , ποτέ δέ ὁ στερέω τοιοῦτος εἰμί . ἐπεί δέ ὁ ἔχω ἐπί ἕξις κύριος λέγω , αὐτός δέ ὁ τοιοῦτος καί ἐπί στερέω - σέως ἄγω , ἀπολογέομαι ὑπέρ ὁ τοιοῦτος φημί ὅστις καί ὁ στέρησις ἔχω λέγω · οὖον γάρ εἰμί ὁ στέρησις ὁ μή εἰμί , οὔτε δέ ἀπόφασις , ἀλλά καταφατικός κατηγορέω ὁ πρᾶγμα , λέγω ἐγώ ὅδε τυφλότης ἔχω καί κατά ἕξις ἔχω ὅδε ὁ πάθος , οἷος ὁ ὁ πυρετός ἢ ἄλλος τις τοιοῦτος . διό φημί εἰμί δέ ὁ στέρησις ἕξις πως , πᾶς λέγω ὁ ἔχω , καί ὁ στέρησις καί ὁ ἕξις , ὁμώνυμος λέγω ὁ εἰμί , ὥστε ὁ τε ἔχω ἕξις τις ὁ κύριος ἕξις δυνατός λέγω καί ὁ ἔχω στέρησις , εἰμί ὅλως ἐνδέχομαι ἔχω στέρησις . τρίτος δέ ὁ μή ἔχω δύναμις φθαρτικός ὑπό ἄλλος , καθό ἄλλος εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ ἀδάμας λέγω . πᾶς οὖν οὗτος ἢ ὁ δύναμαι μόνος γίγνομαι ὑπάρχω ἢ ὁ μή δύναμαι γίγνομαι , ἢ ὁ καλῶς . καί γάρ ἐν ὁ ἄψυχος ἔνειμι ὁ τοιοῦτος δύναμις , οἷος ἐν ὁ ὄργανον · φημί γάρ ὁ μέν καλῶς δύναμαι φθέγγομαι λύρα , ὁ δέ οὖον καλῶς , εἄν μή εὔφωνος ὑπάρχω . p . 1019a15 Ἀδυνμία δέ εἰμί στέρησις δύναμις . ἐπεξέρχομαι ὁ δυνατός ἐντεῦθεν ἐγώ φημί περί ἀδυναμία , καί ὅσος - χῶς λέγω ὁ δύναμις , τοσαυταχῶς δῆλος ὅτι καί ὁ ἀδυναμία . διό φημί ἀδυναμία δέ εἰμί στέρησις δύναμις καί ὁ τοιοῦτος ἀρχή ἄρνησις , ἢ ὅλως ὁ μή φύω ἔχω . ὡς εἴρω , ἢ ὁ φύω ἔχω καί ὅτε φύω ἔχω . οὖον γάρ ὁμοίως εἄν φημί ἀδύνατος εἰμί γεννάω παῖς καί ἀνήρ καί εὐνοῦχος · ὁ μέν γάρ μή φύω ἔχω οὐδέποτε ἴσχω ὁ εὐνοῦχος , ὁ δέ παῖς τέως οὖον φύω , ὁ δέ ἀνήρ ἔχω πρός οὗτος . ὡς δέ κατά ἑκάτερος δύναμις εἰμί ἀδυναμία ἀντίκειμαι ὁ τε μόνος κινητικός καί ὁ καλῶς κινητικός . καί ἀδύνατος δέ ὁ μέν κτάομαι ὁ ἀδυναμία οὗτος λέγω ὁ ὁδή εἴρω ὑπό ἐγώ , ὁ δέ ἄλλος τρόπος , οἷος δυνατός τε καί ἀδύνατος . ἀδύνατος μέν ὅς ὁ ἐναντίος , ὡς ἐν πρότασις , οὐ εἰμί δυνατός , ἀληθής δέ ἐκ ἀνάγκη , οἷος ὁ ὁ διάμετρος σύμμετρος εἰμί ἀδύνατος εἰμί , ἐπεί ψεῦδος ὑπάρχω ὁ τοιοῦτος , ὅστις ὁ ἐναντίος οὖον μόνος ἀληθής ὑπάρχω , ἀλλά καί ἐκ ἀνάγκη ὁ ἀσύμμετρος εἰμί ὁ διάμετρος ὁ πλευρά · ὥστε ὁ σύμμετρος οὖον μόνος ψεῦδος , ἀλλά καί ἐκ ἀνάγκη ψεῦδος εἰμί . ὁ δέ ἐναντίος οὗτος ὁ δυνατός , ὅταν μή ἀναγκαῖος ὑπάρχω ὁ ἐναντίος ψεῦδος εἰμί , οἷος ὁ κάθημαι ἄνθρωπος δυνατός · οὖον γάρ ἐκ ἀνάγκη ὁ μή κάθημαι ψεῦδος ὑπάρχω . ὁ τοίνυν δυνατός κατά εἷς μέν τρόπος , ὥσπερ εἴρω , ὁ μή ἐκ ἀνάγκη ψεῦδος δηλόω , ὡς εἴρω προσεχῶς , ἄλλος δέ ὁ ἀληθής εἰμί , ἄλλος δέ ὁ ἐνδέχομαι ἀληθής ἀείδω . κατά μεταφορά δέ εἰμί ὁ γεωμετρία λέγω εἰμί δύναμις ὡς ποιητικός πᾶς , ὡς εἴρω ἐγώ ἐν ὁ θεωρία . οὗτος μέν οὖν ὁ δυνατός ὁ ἐν λόγος οὖον κατά δύναμις ὑπάρχω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ πρᾶγμα . ὁ μέντοι γε πρᾶγμα ὁ λέγω κατά δύναμις πᾶς λέγω πρός ὁ πρῶτος ἀρχή ἢ ὁ εἷς ἀντί ὁ πρῶτος · δισσός γάρ φέρω ὁ γραφεύς . οὗτος δέ εἰμί ἀρχή μεταβολεύς ἐν ἄλλος , καθό ἄλλος , ἵνα εἶπον ὁ ποιητικός αἴτιος . ἰός γάρ ἄλλος λέγω δυνατός ὁ ἔχω ἄλλος τίς τοιοῦτος δύναμαι · ὅς ὁ δέ ὁ μή ἔχω , ὁμοίως δέ καί ὁ ἀδύνατος . ὥστε ὁ κύριος ὅρος ὁ πρῶτος δύναμις εἰμί εἄν ὁ μεταβλητικός ἐν ἄλλος , τουτέστι ὁ ποιητικός · κύριος γάρ ὁ ποιέω λέγω δύναμις ἔχω . p . 1020a7 ποσός λέγω ὁ διαιρετός εἰς ἐνυπάρχω , ὅς ἑκα - τέρος ἢ ἕκαστος εἷς τίς καί ὅδε φύω εἰμί . ἐντεῦθεν περί ὁ ποσός ἐγώ διαλέγω , καί φημί ὅτι ὁ ποσός διαιρετός εἰμί κατά ἐνέργεια , καί οὐ ὥσπερ ὁ γένος . διαιρετός μέν γάρ ὑπάρχω καί ὁ γένος , ἀλλά οὐκέτι κατά ἐνέργεια · ὁ γάρ διαφορά κατά ὅς διαιρέω , δύναμις ὑπάρχω ἐν ὁ γένεσις , ὅς φημί ὁ περιπατέω - τίκος , καθάπερ μανθάνω ἐν ὁ εἰσαγωγή Πορφύριος . φημί οὖν ὅτι ὅδε ὁ ποσός διαιρετός εἰμί κατά ἐνέργεια καί διαιρέω διχῶς εἰς τε ἀριθμός καί μέτρον . ὁ γάρ ποσός ὁ μέν ἀριθμητός ὑπάρχω , ὁ δέ μετρητός · καί ὁ μέν ἀριθμητός ἀναφέρω ὑπό ὁ διορίζω ποσός , εἰμί γε καί ὁ ἀριθμός ὁ διορίζω ὑπάρχω ποσός , ὡς ἐν ὁ κατηγορία μανθάνω , ὁ μέντοι γε μετρητός ὑπό ὁ συνεχής ποσός τελέω · ἐγώ - τρητός γάρ εἰμί ὁ συνεχής , οἷος ὁ δίπηχυς ἢ ὁ τρίπηχυς , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος συνεχής . πάλιν ἕτερος ποιέω ὑποδιαίρεσις , καί φημί ὅτι ὁ ποσός ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ λέγω , ὁ δέ κατά συμβεβηκός · οἷος ὁ μέν γραμμή ποσός τίς κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ μουσικός κατά συμβεβηκός , διότι συμβαίνω ὁ τρίπηχυς ἄνθρωπος ποσός εἰμί , καθό εἰμί τρίπηχυς , ἐγώ - σικῷ εἰμί . πάλιν ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ μέν κατά οὐσία ὑπάρχω , ὁ δέ πάθος . κατά οὐσία ποσός τίς εἰμί ὁ γραμμή · ἐν ἄγαρ ὁ ὁρισμός ὁ γραμμή παραλαμβάνω ὁ ποσός , μέγεθος τίς διαστατός , ὁ δέ ὁρισμός οὐσιώδης ὑπάρχω . ὁ δέ πάθος καί ὁ ] ἔχω ὁ τοιοῦτος οὐσία ὑπάρχω , οἷος ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος , καί ὁ μακρός καί ὁ βραχύς , καί πλατύς καί στενός , καί βαρύς καί κοῦφος , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος . ἰστέον δέ ὅτι καί Ἅβαρ καί ὅς κοῦφος , καθό μέγεθος ὑπάρχω . καί βαρύς μέν λέγω ὁ ταχύς φέρω ἐπί ὁ κάτω , κοῦφος δέ ὁ μή ὁμοίως φος - ρομενω · ἀμφότερος δέ ὁ ποσός , εἰμί γε πᾶς μέγεθος ὁ ποσός ὑπάρχω . δυνατός δέ εἰμί ὑπό ὁ ποιός αὐτός τελέω , καθό διακρίνω ὁ οὐσία · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ φύσις ὁ ποιέω , διό καί ἐν κατηγορία λέγω περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω · οὕτως γάρ φημί ὁ μέν γῆ βαρύς εἰμί , ὁ δέ πῦρ κοῦφος . εἰμί δέ καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός καί ὁ μείζων καί ὁ μικρός καί κατά ἑαυτοῦ λέγω ὁ ποσός καί πρός ἀλλήλων · ὥστε κύριος ὁ ποσός οὗτος βούλομαι εἰμί , εἰμί γε εἰμί ] καί κατά ἑαυτοῦ λεʹ - γόμενα ὁ ποσός ὑπάρχω καί πρός ἀλλήλων . καί ἐντεῦθεν λαμβάνω ὁ ἐξηγητής αὐτός ἀποφαίνω αὐτός εἰμί ὁ ποσός , καί οὐ εἰμί ανάπλα - σμάω αὐτός · ὅμως μέντοι γε δυνατός αὐτός ὁ πρός τίς εἰμί , καθό πρός ἕτερος λέγω , οὖον κύριος μέντοι γε , ὡς δείκνυμι ἐνταῦθα ὁ λόγος . ὁ δέ κατά συμβαίνω λέγω ποσός ὁ μέν οὗτος λέγω , ὥσπερ εἰμί - ρέω , ἐπειδή φημί ὁ τρίπηχυς ἄνθρωπος εἰμί μουσικός , ὁ δέ ὡς κίνησις καί χρόνος καί ὅσος ἄλλος λέγω εἰμί συνεχής διά ὁ εἰμί ὁ μέγεθος διαιρετός · ἐκ δέ ὁ μέγεθος ἔχω ὁ συνέχεια καί ὁ Ζεύς - αἵρεσις , καθάπερ εἴρω καί ἐν ὁ φυσικός καί ἐν κατηγορία . πληρόω τοίνυν ὁ περί ὁ ποσός λόγος ἐφεξῆς μετέρχομαι ἐπί ὁ ποιός , καί φημί ὅτι τετραχῶς ὁ ποιός . πρῶτος μέν ὁ ἐν ὁ οὐσία θεωρέω , οἷος ὁ διαφορά , φημί δή ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος . χρή γάρ οἶδα , ὡς πολλάκις μανθάνω , ὅτι ὁμώνυμος κατηγορέω ὁ εἰμί καί ὁ εἷς ὁ δέκα κατηγορία · εἰμί γάρ μή ὁμώνυμος αὐτός κατηγορέω , ὁ εἰμί ἕκαστος ὁ κατηγορία ἰδιάζω ἄν ἔχω ὕπαρξις καί οὐ δήω ὁ οὐσία . νυνί δέ πᾶς ἐν ὁ οὐσία θεωρέω . ἐπειδή , καθό οὐσία ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα ὁ ἐν γένεσις καί φθορά , ἀλλήλων διαφέ - Ρούσι , φανερός ὅτι ὁ διαφορά αὐτός προσγίγνομαι ἐκ ὁ ποιότης , καί πάγκαλος ἐν κατηγορία λέγω περί ὁ τοιοῦτος διαφορά ὅτι περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω , τουτέστι ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος . καί εἰμί πρῶτος ὁ τοιοῦτος ποιότης ὁ ἐν ὁ οὐσία θεωρέω , καθάπερ λέγω , ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος · δύο δέ ποιότης εἰμί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός δωρέω , καθάπερ φημί αὐτός , ὅς σύνθετος . ἐάν γάρ εἶπον ἅπαξ ἓξ ἕξ εἰμί , φανερός ὅτι οὗτος κοινός εἰμί πᾶς ὁ ἀριθμός · ἐπί πᾶς γάρ λέγω ὁ ἅπαξ · ὁ μέντοι γε λέγω δίς τρεῖς ἓξ καί τρίς πέντε δεκαπέντε , οὗτος οὐ ἐπί πᾶς θεωρέω . τρίτος σημαίνω ὁ ποιέω , ὅσπερ καί κύριος εἰμί , ὁ πάθος , ὅς φημί αὐτός , ὁ κινέω οὐσία , οἷος θερμότης ψυχρότης , λευκότης μελανία , βαρύτης κουφότης . ἰδού καί ἐνταῦθα τάσσω ὁ βαρύτης καί ὁ κουφότης , καθάπερ ἄνω λέγω . τέταρτος ὁ κατά ὁ ἀρετή καί ὁ κακία , καί ὅλως ὁ κακός καί ὁ ἀγαθός . οὗτος δέ πᾶς εἰς δύο τρόπος ἀναφέρω ὁ καθολικός · πρῶτος μέν γάρ καί κύριος ποιότης ὁ ἐν ὁ οὐσία θεωρέω , δήω - τέρας δέ ὁ ἐν ὁ ἀριθμός . οὗτος ἐρῶ μετέρχομαι ἐπί ὁ λόγος ὁ πρός τίς , καί φημί ὅτι τριχῶς λέγω ὁ πρός τίς · ὁ μέν κατά ὑπεροχή καί ἔλλειψις , ὁ δέ ὡς ὁ ποιητικός καί ὁ παθητικός , ὁ δέ ὡς ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω . καί εἰκότως ὁ τοιοῦτος εἶπον · ὁ πρός τίς , εἰμί καί ἑπταχῶς διά - ἀμαυρόω ἐν κατηγορία , ἐπεί κύριος οὗτος ὑπάρχω . ὁ μέν γάρ ὑπεροχή καί ἔλλειψις θεωρέω ἐν ὁ νοητός , περί ὅς ὁ λόγος ποιέω ὁ Ἐπιστήμων · ὁ μέν γάρ ὑπερέχω , ὁ δέ ἐλλείπω . πάλιν ἐπί ὁ ἐν γένεσις καί φθορά ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω . καί ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω ὡς ἐπιστήμη καί ἐπιστητός , ἄνευ δέ ἐπιστήμη οὖον δύο - νάω τίς οὗτος οἶδα . εἶτα λοιπός φημί ὅτι ὁ κατά ὑπεροχή καί ἔλλειψις ὁ μέν ὁρίζω ὑπάρχω , ὁ δέ ἀόριστος · ὁρίζω δέ ἐν ἀριθμός . ὁ δέ οὐδέ ἐν ἀριθμός ὁρίζω , οἷος διπλάσιος καί ἥμισυς ὁρίζω ὑπάρχω κατά ὑπεροχή καί ἔλλειψις εἰμί . ὁ δέ πολύς - πλάσις ἀόριστος εἰμί · οὐ οἶδα γάρ πόσος εἰμί , εἴτε διπλάσιος εἴτε τριπλάσιος ἢ καί ἄλλως πως · ὅμως δέ ἐν ἀριθμός ἔχω ὁ εἰμί . ὁ μέν - ὅς γε ὑπερέχω πρός ὁ ὑπερέχω ὅλως ἀόριστος ὑπάρχω κατά ἀριθμός , καί ἐν ὁ ἄλλος δέ ἅπας . εἰμί γάρ δήω αὐτός μέτρον ωρισμεκατηγορεω νοῦς , οὐκέτι γίγνομαι ὑπερέχω , ἀλλά ἢ διπλάσιος ἢ τριπλάσιος . θεωρέω δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας οὗτος . ὁ δέ ποιητικός καί παθητικός λεʹ - γοντ κατά δύναμις ποιητικός καί παθητικός , οἷος ὁ θερμαίνω πρός ὁ θερμαίνω , ὅτι ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω . λέγω δέ καί κατά χρόνος ὁ πρός τίς , ὥσπερ ἐπί πατήρ καί υἱός · λέγω γάρ ὁ μέν ποιέω - κόος ὁ δέ παθητικός ὡς πρός ὁ παρέρχομαι χρόνος · ὁ μέν γάρ γίγνομαι ποιητικός ὁ δέ παθητικός . εἶτα λοιπός λέγω ἐγώ περί ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω , ὥσπερ ἐπιστήμη καί ὁ ἐπιστητός . οἶδα μέντοι γε χρή ὅτι ἐπί ὁ πατήρ καί ὁ υἱός ἐν ἀλλήλων οὗτος θεωρέω , ἐπί μέντοι γε ὁ ἐπιστήμη καί ὁ ἐπιστητός οὐκέτι ὁμοίως ἔχω . λέγω μέν γάρ ὁ ἐπιστήμη ἐπιστητός εἰμί ἐπιστήμη , ἐπεί ὁ ἐπιστήμη ὁ εἰμί ἔχω ἐν ὁ ἐπιστητός · ἐπί μέντοι γε ὁ ἀνάπαλιν , ἡνίκα φημί ὁ ἐπιστητός ἐπιστήμη εἰμί ἐφίστημι , οὐ οὕτως λέγω ὡς ὁ ἐπιστητός ὁ εἰμί ἔχω ἐν ὁ ἐπιστήμη οὔτε γάρ ἐνέργεια ὁ ἐπιστητός εἰμί ὁ ἐπιστήμη οὔτε ἕξις ἵημι ἄλλος τίς ) , ἀλλά οὕτως ἐν ἐκεῖνος θεωρέω , ὥσπερ λέγω ὁ ἄνθρωπος λευκός εἰμί , καίτοι ὁ λευκός ὁ εἰμί ἔχω ἐν ὁ ἄνθρωπος . ὥσπερ οὖν ὁ οὐσία καί ὁ συμβεβηκός · μιμέομαι γάρ ὁ μέν ἐπιστητός ὁ οὐσία , ὁ δέ ἐπιστήμη ὁ συμβεβηκός , καθό ἐν ὁ ἐπιστητός ἔχω ὁ ὕπαρξις . εἶτά φημί ὅτι δεῖ ὁ ἐπιστητός πρός ὁ ἐπιστήμη ἀποδίδωμι καί ὁ ἐπιστήμη πρός ὁ ἐπιστητός · οὔτε γάρ πρός ὁ ἐπιστήμων . εἰμί γάρ οὕτως εἶπον συμβαίνω ἐγώ ἀδολεσχέω δίς ὁ αὐτός λέγω . οἷος ἐρωτάω φημί τίνω εἰμί ὅς εἰμί ἐπιστήμη εἶτα λοιπός ἀποκρίνω ἐκεῖνος λέγω ὅτι ὅς εἰμί ἐπιστήμη , ὥστε συμβαίνω δίς ὁ αὐτός λέγω . εἰμί οὖν λέγω ὁ ἐπιστητός πρός ὁ ἐπιστήμων , ὡς πρός ὁ αὐτός ἐπιστήμη λέγω ἄν · οὖον γάρ πρός ὁ ἐπιστήμων διά ὁ εἴρω ἄτοπος . ὁμοίως δέ καί ὁ ἐπιστήμη πρός ὁ ἐπιστητός . p . 1020a7 ποσός λέγω ὁ διαιρετός εἰς ἐνυπάρχω , ὅς ἑκάτερος ἢ ἕκαστος . ὅς λέγω οὗτος εἰμί , ὅτι τόσος λέγω ὁ διαιρετός εἰς ενυπαρα - χω , τουτέστι κατά ἐνεργέω , ὅς ἑκάτερος ἢ ἕκαστος ( αὐτός γάρ δηλόω , εἴτε ἑκάτερος εἶπον εἴτε ἕκαστος ) ὅς οὖν ἑκάτερος ἢ ἕκαστος εἷς τίς δηλόω καί ὅδε τίς φύω εἰμί . ὁ οὖν πλῆθος ποσός τίς ὑπάρχω , ἐάν ἀριθμέω - ὁ ὑπάρχω , τουτέστι διορίζω , μέγεθος δέ συνεχής , ἐάν μετρητός . διό ἑαυτοῦ ἐπεξηγέομαι φημί ὅτι λέγω δέ πλῆθος μέν ὁ διαιρετός δύναμις εἰς μή συνεχής μέγεθος ὁ γάρ δέκα ἵππος πλῆθος εἰμί f.233r διαλέγω μέγεθος ὑπάρχω ) μέγεθος δέ ὁ εἰς συνεχής μέγεθος . ἐγώ - γέθους δέ ὁ μέν ἐπί εἷς συνεχής λέγω εἰμί μῆκος , ὁ δέ ἐπί δύο πλάω ὅς , ὁ δέ ἐπί τρεῖς βάθος · οὗτος δέ πλῆθος μέν περαίνω ἀριθμός ὑπάρχω , μῆκος δέ γραμμή , πλάτος δέ ἐπιφάνεια , βάθος δέ σῶμα . p . 1020a14 ἔτι ὁ μέν λέγω ἑαυτοῦ ποσός τις . ἐντεῦθεν ἕτερος ἐγώ διαίρεσις ὁ ποσός παραδίδωμι , καί φημί ὅτι ὁ ποσός ὁ μέν λέγω κατά ἑαυτοῦ ὁ δέ κατά συμβεβηκός , οἷος ὁ μέν γραμμή λέγω ποσός τίς κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ μουσικός κατά συμβεβηκός , καθάπερ εἴρω ἐν ὁ θεωρία . p . 1020a17 ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ . ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδιαίρεσις · ὁ κατά αὐτός ποσός ὁ μέν κατά οὐσία ὑπάρχω , ὑπάρχω , οἷος ὁ γραμμή ποσός τίς ( ἐν γάρ ὁ λόγος ὁ τίς εἰμί λέγω , τουτέστι ὁ δηλόω ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα , ὁ ποσός ὑπάρχω ) , ὁ δέ πάθος καί ἔχω ὁ τοιοῦτος οὐσία ὑπάγω , οἷος ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος , καί μακρός καί βραχύς , καί πλατύς καί στενός , καί βαθύς καί ταπεινός , βαρύς καί κοῦφος , καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος . εἰμί δέ καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός , καί ὁ μείζων καί ὁ μικρός , καί κατά ἑαυτοῦ καί πρός ἀλλήλων λέγω ὁ ποσός κατά ἑαυτοῦ . μεταφέρω μέντοι γε καί ἐπί ἄλλος οὗτος ὁ ὄνομα . φημί γάρ μέγας εἰμί ὁ πρᾶξις καί μέγας ὁ πυρετός , ὡς ἐν κατηγορία λέγω ὅτι λέγω ὁ λευκός πολύς εἰμί ὁ ὁ ἐπιφάνεια πολύς εἰμί ἐν ὅς θεωρέω . ὁ δέ κατά συμβαίνω λέγω ποσός ὁ μέν οὕτως λέγω , ὥσπερ λέγω ὅτι ὁ μουσικός ποσός καί ὁ λευκός , ὁ εἰμί ποσός τίς ὅς ὑπάρχω πρᾶγμα ( λέγω γάρ ὁ ἄνθρωπος λευκός κατά συμβεβηκός , ἐπεί συμβαίνω ὁ ποσός ὁ λευκός ὥσπερ καί ὁ μουσικός ) , ὁ δέ ὡς κίνησις καί χρόνος · καί οὗτος f.233v καί ποσός εἰμί λέγω καί συνεχής ὁ ἐκεῖνος διαιρετός εἰμί ὁ μέγεθος , ὅς μέγεθος πάθος οὗτος ὑπάρχω . λέγω δή οὖον ὁ κινέω , οἷος ὁ λεύκανσις , ἀλλά ὅς κινέω , οὗτος εἰμί διαιρετός , τουτέστι ὁ μέγεθος · ὁ γάρ ποσός εἰμί ἐκεῖνος ὁ μέγεθος λέγω εἰμί ποσός καί ὁ κίνησις , ὁ δέ χρόνος ὁ τοιοῦτος εἰμί ὁ κίνησις , διά μέσος ὁ κίνησις , ὡς εἴρω ἐν κατηγορία . p . 1020a33 . ὁ ποιός λέγω εἷς μέν τρόπος ὁ διαφορά ὁ οὐσία . πληρόω ὁ περί ὁ ποσός λόγος καί καλῶς ἐγώ τεχνολογέω αὐτός μετέρχομαι ἐντεῦθεν ἐπί ὁ περί ὁ ποιέω λόγος , καί φημί ὅτι ὁ ποιός λέγω εἷς μέν τρόπος ὁ διαφορά ὁ οὐσία , ὥσπερ ὁ ἄν - θρωπος ποιός τίς εἰμί ζῷον , ἐπεί δίπους εἰμί κατά αὐτός γάρ διακρίνω ὁ τετράπους ) , ἵππος δέ ὅτι τετράπους , καί κύκλος ποιός τίς σχῆμα ὅτι ἀγός - νιον , ὡς ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ οὐσία ποιότης εἰμί . ἰδού σαφῶς ἐνταῦθα ἑρμηνεύω ὁ περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω . ὥστε εἷς τρόπος οὗτος ὁ ποιότης διαφορά οὐσία ὑπάρχω , ἄλλος δέ ὡς ὁ ἀκίς · νήτη καί ὁ μάθημα περί γάρ οὗτος λέγω ὁ Πυθαγόρειος ὅτι οὖον κατά ἀφαίρεσις θεωρέω ἀλλά ὅτι ἔχω οἰκεῖος ὕπαρξις ) , ὥσπερ ὁ ἀριθμός ποιέω τις ὑπάρχω ὁ σύνθετος καί μή μόνος ἐπί εἷς εἰμί ἄλλος ὅς μίμημα εἰμί ὁ ἐπίπεδος καί ὁ στερεός . τοῖος γάρ πολυπασιασθέντες ποιέω ὁ ἐπίπεδος ἀριθμός , τοῖος ὁ στερεός , καθάπερ ἐν ὁ ἀριθμητικός μανθάνω . οὗτος δέ εἰμί ὁ ποσάκις ποσός ἢ ποσάκις ποσάκις ποσός · ἐριθμὸς γάρ ἐπί ἑαυτοῦ πολυπλασιάζω ποτέ μέν γεννάω ἐπίπεδος ποτέ δέ στερεός . καί ὅλως ὅσπερ ἄποσος ὑπάρχω ἐν ὁ οὐσία ὁ ἀριθμός · οὐσία γάρ ἕκαστος ὁ ἅπαξ , τουτέστι ὁ εἷς , ὅσπερ οὐ εἰμί ὁ ποσός , οἷος ὁ ἓξ οὐ ὁ δίς ἢ τρίς ὑπάρχω , ἀλλά ὁ ἅπαξ . ἓξ γάρ ἅπαξ . ὥστε κατά οὗτος κοινωνέω , διαφέρω <δὲ> κατά ὁ δίς τρεῖς , τρίς δύο , τετράκις πέντε καί ὁ ἄλλος ὅσος εἴρω ἐν ὁ θεωρία . p . 1020b8 ἔτι ὅσος πάθος ὁ κινέω οὐσία . ἐντεῦθεν ἐπί ὁ τρίτος μετέρχομαι σημαίνω ὁ ποιότης , καί φημί ὅτι ἔτι ὅσος πάθος ὁ κινέω οὐσία , οἷος θερμότης ψυχότης , λευκότης μελανία , βαρύτης κουφότης , καί ὅσος τοιοῦτος , κατά ὅς ποιότης καί ἀλλοιόω ὁ σῶμα , μεταβάλλω ὁ ποιότης οὗτος . ἔτι κατά ἀρετή καί κακία καί ὅλως ὁ κακός καί ὁ ἀγαθός . οὗτος δέ ὁ τέσσαρες τρόπος εἰς δύο ἀναφέρω ὁ καθολικός , καί οὗτος εἷς ὁ κύριος . πρῶτος γε γάρ ποιότης εἰμί ὁ ὁ οὐσία διαφορά , οὗτος δέ εἰμί καί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός ποιότης μέρος · διά - φορά γάρ καί οὗτος τις οὐσία , <ἀλλ’ ἢ οὐ κινέω ἢ οὐ ὅς κινέω · οὔτε γάρ ὁ ἀριθμητός ποιότης ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , καθό κινέω ὑπάρχω * * * καί ὁ ὁ κίνησις διαφορά , οἷος κυκλοτερής κατά εὐθύς . ἀρετή μέντοι γε καί κακία ὁ πάθημα μέρος τίς ὑπάρχω · διαφορά γάρ δη - λοῦσις ὁ κίνησις καί ὁ ἐνέργεια , κατά ὅς ποιέω ὅς πάσχω καλῶς ἢ φαῦλος ὁ ἐν κινέω εἰμί πρᾶγμα · ὁ μέν γάρ τοοζω δύναμαι κις - νέομαι ἢ ἐνεργέω ἀγαθός λέγω , οἷος ὁ βαδίζω ὀξύς , ὁ δέ ἐναντίος μοχθηρός . μάλιστα δέ ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ἐπί ὁ ἔμψυχος ὁ ποιός ψυχή λέγω ποιόω πρός ὁ ἀγαθός , ὁ δέ · πρός ὁ κακός . p . 1020b26 πρός τίς λέγω ὁ μέν ὡς διπλάσιος πρός ἥμισυς . πληρόω ὁ λόγος ὁ περί ὁ ποιέω , ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ πρός τίς , καί φημί οὕτως , ὅτι πρός τίς λέγω ὁ μέν ὡς διπλάσιος πρός ἥμισυς , καί τριπλάσιος πρός τριτημόριον , καί ὅλως ὁ πολλαπλάσιον πρός ὁ πολλοστημόριον , ὅσπερ καί ἄδηλος εἰμί , καί ὑπερέχω πρός ὁ ὑπερέχω , ὁ τρεῖς εἶδος ὁ ὑπεροχή καί ὁ ἔλλειψις . ὁ δέ ὡς ὁ θερμαντικός πρός ὁ δερμαντόν , ὥσπερ πῦρ πρός λίθος , καί τμητικός πρός ὁ τμητός , ὥσπερ σίδηρος καί σῶμα , καί ὅλως ὁ ποιητικός πρός ὁ παθητικός . ὁ δέ ὡς ὁ μετρητός πρός ὁ μέτρον καί ὁ ἐπιστητός πρός ἐπιστήμη καί αἰσθητός πρός αἴσθησις . λέγω οὖν ὁ μέν πρῶτος κατά ἀριθμός ἢ ἀπλόος ἢ ὡρισμένως πρός αὐτός ἢ πρός ἔνιοι · ὁ μέν διπλάσιος πρός εἷς ἀριθμός ὁρίζω ] ὑπάρχω ὁρίζω , ὁ δέ πολλαπλάσιον πρός εἷς κατά ἀριθμός λέγω , οὖον μέντοι γε ὁρίζω , οἷος ὅδε ἢ ὅδε . πάλιν δέ ὁ ἡμιόλιος πρός ὁ ὑφημιόλιος , τουτέστι ὁ ἓξ πρός ὁ τέσσαρες , κατά ἀριθμός λέγω πρός ἀριθμός ὁρίζω · ὁ δέ ἐπιμόριος πρός ὁ ὑπεπιμόριος κατά ἀόριστος · οὔτε γάρ καταμετρέω ὁ ὅλος ὑπό μέγεθος , ἐπεί οὐ ἀπαρτίζω εἰς τέλειος · κατά ἀόριστος δέ ὡς ὁ πολλαπλάσιον πρός ὁ εἷς . ὁ μέντοι γε ὑπερέχω πρός ὁ ὑπερέχω , καθάπερ ἐν ὁ θεωρία εἴρω , ὅλως ἀόριστος ὑπάρχω κατά ἀριθμός · ὁ γάρ ἀριθμός σύμμετρος ὑπάρχω , κατά μή σύμμετρος δέ ἀριθμός λέγω . ὁ γάρ ὑπερέχω πρός ὁ ὑπερέχω τοσοῦτόν τε εἰμί καί εἰμί , οὗτος <δ’> ἀόριστος · ὁπότερος γάρ τυγχάνω εἰμί , ἢ ἴσος ἢ οὐ ἴσος · σαφῶς δέ οὗτος ἐν ὁ θεωρία ἐκτίθημι . p . 1021a8 οὗτος οὖν ὁ πρός τίς πᾶς κατά ἀριθμός λέγω . τίθημι ὅτι οὗτος πᾶς ὁ πρός τίς εἴρω κατά ἀριθμός λέγω καί ἀριθμός πάθος · φημί δέ ὅτι καί ὁ ἴσος καί ὁ ὅμοιος κατά ἀριθμός λέγω , κατά ἄλλος μέντοι γε τρόπος . θεωρέω γάρ ὁ εἷς καί ἐν ὁ ἴσος καί ἐν ὁ ὅμοιος · ἴσος γάρ λέγω κατά ὁ εἷς καί ὅμοιος , καθό f.235r εἷς τίς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ , ὁ δέ εἷς ὁ ἀριθμός εἰμί ἀρχή . οὗτος οὖν εἰμί ὅς λέγω ὅτι καί ὁ ἴσος καί ὁ ὅμοιος κατά ἄλλος τρόπος λέγω εἰμί ὁ ἀριθμός · κατά γάρ ὁ εἷς λέγω . αὐτός μέν γάρ πᾶς ὑπάρχω - βρόχος ὅς * * * εἷς εἰμί ὁ ποσός · ὁ δέ εἷς ὁ ἀριθμός εἰμί ἀρχή καί μέτρον . ὥστε οὗτος πᾶς πρός τίς λέγω κατά ἀριθμός , ἀλλά οὖον ὁ αὐτός τρόπος . p . 1021a14 ὁ δέ ποιητικός καί παθητικός . ὅς λέγω οὗτος εἰμί ὅτι ὁ ποιητικός καί παθητικός κατά δύναμις λέγω ποιητικός καί παθητικός καί ἐνέργεια ὁ δύναμις , οἷος ὁ θερμαίνω πρός ὁ θερμαίνω , ὅτι δύναμαι , καί ὁ τέμνω πρός ὁ τέμνω ὡς ἐνεργέω . ὁ δέ κατά ἀριθμός οὐ εἰμί ἐνέργεια , καθό ἀριθμός ὑπάρχω · ποῖος γάρ εἰμί ἐνέργεια ὁ ἀριθμός , καθό ἀριθμός εἰμί ; ἀλλά κατά ὅς τρόπος ἔχω ἐνέργεια , ἐν ἕτερος εἴρω . λέγω δέ ἀυτέω ὁ ἀριθμός ἐνέργεια , καθό ὅλως νοέω ὑπάρχω · ὁ οὖν νόησις ὁ περί περί αὐτός ἐνέργεια καλέω · ἢ ὅτι ἔχω ἐνέργεια καί ὁ ἀριθμός , καθάπερ φημί ὁ ποθαρορεω , διό καί δράω ὁ ἕβδομος καί ὁ τέταρτος . καί ἐν ὁ νόημα καί ἐν ὁ ἄλλος πᾶς ὁράω ὁ τοιοῦτος γίγνομαι · ὁ μέντοι γε κατά κίνησις ἐνέργεια οὐ ὑπάρχω · οὔτε γάρ κινέω ὁ ἀριθμός καθό ἀριθμός . ὁ δέ κατά δύναμις καί κατά χρόνος ἤδη λέγω πρός τίς , οἴομαι ποιέω πρός ὁ ποιέω ὡς ἐπί ὁ παρέρχομαι χρόνος , καί ὁ ποιέω πρός ὁ ποιέω . οὕτως γάρ λέγω καί πατήρ υἱός πατήρ · ὁ μέν γάρ ποιέω εἰμί , ὁ δέ πάσχω τίς . ἔτι δέ ἔνιοι λέγω καταστέρησις δύναμις , ὥσπερ ὁ ἀδύνατος καί ὅσος οὕτως λέγω , οἷος ὁ ἀόρατος πρός ὁ ὁρατός . ὁ τοίνυν κατά ἀριθμός καί δύναμις λέγω πρός τίς πᾶς ὑπάρχω πρός τίς ὁ ὅσπερ εἰμί ἄλλος λέγω αὐτός ὅσπερ ἐ.στίν , ἀλλά μή ὁ ἄλλος πρός ἐκεῖνος · εἰμί γάρ ὁ πατήρ πρός ὁ υἱός καί ὁ υἱός πρός ὁ πατήρ , καί οὐκέτι πρός ἄνθρωπος , εἰμί τυγχάνω . ὁ δέ μετρητός καί ὁ ἐπιστητός καί ὁ διανοητός ὁ ἄλλος πρός αὐτός λέγω πρός τίς λέγω · ὁ τε γάρ διανοητός δηλόω ὅτι εἰμί αὐτός διάνοια , οὐ εἰμί δέ ὁ διάνοια πρός οὗτος ὅς εἰμί διάνοια , τουτέστι πρός ὁ διανοέομαι ἄν - θρωπον , ἀλλά πρός ὁ διανοητός αὐτός . εἰμί γάρ πρός ὁ ἔχω ὁ διάνοια λέγω , δίς ἄν αὐτός εἴρω ὑπάρχω , καθάπερ ἐν ὁ θεωρία δείκνυμι . ὁμοίως δέ καί τίς εἰμί ἢ ὄψις ; οὐ ὅς εἰμί ὁ ὄψις . καίτοι ἀληθής οὗτος εἶπον ὅτι ὅς εἰμί ὄψις , ἀλλά πρός χρῶμα ἢ πρός ἄλλος τίς τοιοῦτος , τουτέστι πρός ὁ ὁρατός . ἐκείνως δέ δίς ὁ αὐτός λέγω , καθάπερ εἴρω , ὅτι εἰμί ὁ ὄψις ὅς εἰμί ὄψις . p . 10211)3 ὁ μέν οὖν κατά ἑαυτοῦ λέγω πρός τίς . Td μέν οὗτος λέγω ὥσπερ πατήρ καί υἱός , ὁ δέ ἐάν ὁ γένος αὐκαὶ ὁ ὑπάρχω πρός τίς , ὡς εἴρω ἐν κατηγορία . λέγω γάρ ὁ ἰατρικός ὁ πρός τίς , ἐπεί ὁ γένος αὐτός ὁ ἐπιστήμη ὁ πρός τίς ὑπάρχω · πρός ἐπιστητός γάρ . ἔτι λέγω πρός τίς , κατά ὅσος ὁ ἔχω ἀλέγω πρός · λέγω γάρ Ἰσότης ὁ πρός τίς , ἐπεί ὁ ἴσος ἴσος εἰμί ἴσος . διά γάρ οὗτος καί ὁ λευκότης λέγω οὐσία , ἐπεί καί ὁ λευκός λέγω ἄνθρωπος κτάομαι συμβεβηκός , ἐπεί συμβαίνω ὁ οὐσία · ἔχω δέ ὁ Λευ - κόος ὁ λευκότης ἐν ἑαυτοῦ καί ὁ ὁμοιότης ὁ ὅμοιος . ὁ δέ κατά συμβεβηκός , οἷος ὁ ἄνθρωπος πρός τίς , ὅτι συμβαίνω αὐτός διπλάσιος εἰμί , οὗτος δέ ὁ πρός ὑπάρχω · ἢ ὁ λευκός , εἰμί ὁ αὐτός συμβαίνω διπλάσιος εἰμί καί λευκός . λέγω δέ εἰμί ὅς ἄνθρωπος καί ὁ λευκός ὁ πρός τίς , ἐπεί ἅμα θεωρέω μετά ὁ διπλάσιος . p . 1021b12 τέλειος λέγω εἷς μέν ὅς μή εἰμί ἔξω τίς λαμβάνω f.236r μηδείς μόριον . ἐντεῦθεν περί ὁ τέλειος ἐγώ λέγω , καί φημί ὅτι τέλειος εἰμί ἐκεῖνος ὅς μηδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω , ὥσπερ ἐπί ὁ χρόνος τέλειος χρόνος ἕκαστος εἰμί ὅστις οὐδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω . οἷος , εἰμί τυγχάνω , ὁρίζω ὁ ὁ ἄνθρωπος βίος μέχρι ὁ ἑκατόν εἴκοσι ἐνιαυτός · οὗτος τοίνυν ὁ χρόνος τέλειος εἰμί ἐπί ὁ ἄνθρωπος · οὐδείς γάρ εἰμί ἔξω αὐτός λάω - Βέι · οὖον γάρ δυνατός εἰμί ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐν ὁ νῦν βίος ὑπερβαίνω ὁ ἑκατόν εἴκοσι ἔτος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ζῷον ἄλλος χρόνος . οὖον μόνος δέ ἐπί χρόνος ὁ τοιοῦτος ὑπάρχω , ἀλλά καί ἐπί ἐγώ - Θῶν · τέλειος γάρ εἰμί μέγεθος ὅς μηδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω . οἷος , εἰμί τυγχάνω , ὁρίζω ὁ ἀνθρώπειος μέγεθος μέχρι τέσσαρες πῆχυς ἢ καί πέντε · τε - λεῖος οὖν εἰμί μέγεθος ὁ ὁ πέντε · πῆχυς · ἀδύνατος γάρ εἰμί ὑπερβαίνω αὐτός . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος μέγεθος . οὕτως ἐρῶ ἐπί ὁ ποσός ὁ τέλειος ἐφεξῆς μετέρχομαι καί ἐπί ὁ ποιός , καί φημί ὅτι καί ἐπί ὁ ποιέω θεωρέω ὁ τέλειος , οἷος ὥσπερ ἐπί ἀρετή τέλειος λέγω ὁ ἔχω εἰς ἄκρος ὁ οἰκεῖος ἀρετή . οὕτως γάρ τέλειος λέγω καί ἄνθρωπος καί ἵππος καί κύω καί ἄψυχος , ἡνίκα ἔχω εἰς ἄκρος ὁ οἰκεῖος πλεονέκτημα , ὥστε μή δύναμαι ἔξω τίς οὗτος λαμβάνω . λέγω δέ πάλιν τέλειος καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος ἀρετή μόνος , ἐπεί ὁ ἄκρος ὁ ἀρετή ἐν ὁ ζῷον ὁ ἄνθρωπος ἔχω · καί εἰμί αὐτός ὁ ὑπόκειμαι ὁ πρότερος , ὁ δέ ἐπίνοια δοκέω διαφέρω . τέλειος γάρ λέγω ἄνθρωπος ὁ εἰς ἄκρος ἐλαύνω ἀρετή , οἷος Παρμενίδης ἢ εἰμί τις ἄλλος , φημί , τοιοῦτος . εἶτα λοιπός ἐντεῦθεν μεταφέρω μεταφορικός καί ἐπί ὁ κακός ἁρμόττω ὁ τοιοῦτος , ἐπεί ὁ τέλειος ἕκαστος ὁ ἀγαθός εἰμί · εἰς οὗτος γάρ ἕκαστος σπεύδω . μεταφορικός γάρ φημί f.236v συκοφάντης τέλειος καί κλέπτης τέλειος καί κακός ὁ μή καταλείπω κακία ὑπερβολή . καί πάλιν φημί τέλειος ἁλίσκομαι ὁ πρᾶγμα ὁ τέλειος φθείρω καί μηδέ εἷς ἔχω ἔτι ὑπόστασις · διό καί ὁ τελευτή κατά μετά - φορά λέγω τέλος . πάλιν φημί τέλειος εἰμί ὁ δύναμαι ἄλλος τέλος - χύτρειος , οἷος τέλειος ἰατρός ὁ Ἱπποκράτης , ἐπεί δύναμαι καί ἄλλος ἰατρός ποιέω . καί παρά ὁ ἔχω , οἷος τέλειος φημί ὁ μελία ὁ Ἀχιλλεύς , ἐπεί ὁ μέγας ὁ ἥρως ἁρμόζω , καί τέλειος χιτών ὁ ἁρμόζω τις ὁ μέγας , οἷος ὁ Αἴας , εἰμί τυγχάνω . οὗτος ἐρῶ περί ὁ τέλειος ἐφεξῆς μετέρχομαι · ἐπί ὁ πέρας , καί φημί ὅτι πέρας εἰμί ὅς ἔξω μηδείς εἰμί λαμβάνω , καί ὁ πᾶς περιέχω ἔνδον ἐν ἑαυτοῦ · οὕτως γάρ φημί ὁ ἐπιφάνεια πέρας εἰμί σῶμα , ἐπεί οὐδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω ὁ ἐπιφάνεια ἐπί ὁ σῶμα , ὅτι πᾶς περιέχω ἔνδον ἑαυτοῦ ὁ ἐπιφάνεια . θεωρέω δέ ὁ πέρας καί ἐπί ὁ τέσσαρες αἴτιος , ὑλικός , ποιητικός , εἰδικός , τελικός . οἷος τέλι - κόος αἴτιος , ὥσπερ ἐπί ὁ θάνατος · πέρας γάρ εἰμί ἕκαστος , διό καί ὁ σοφός Δημοσθένης φημί πέρα μέν γάρ πᾶς ὁ θάνατος , ἄν ἐν οἰκίσκος τις ἑαυτοῦ κατείργω λέγω δέ πέρας καί ὁ ὕλη ὡς ἔσχατος καί τρύξ καί ὑποστάθμη ὁ πᾶς . λέγω δέ πάλιν πέρας καί ὁ εἰδικός αἴτιος · ὁ γάρ ὁρισμός ἕκαστος ὁ οὐσία ἕκαστος εἰμί , πέρας δέ ἕκαστος ὁ ἀπολαμβάνω ὁ οἰκεῖος ὁλότης , ὡς εἴρω ἐν ὁ φυσικός πραγματεία ὁ δύναμαι ποιέω οἷος αὐτός . λέγω πάλιν πέρας καί ὁ ποιητικός αἴτιος ὡς ἀρχή · ἐθέλω γάρ ὁ ἀρχή ὁ πρᾶγμα ὁρίζω εἰμί , ὁ δέ ὁρίζω πέρας εἰμί . διό οὖον πᾶς ἀρχή γίγνομαι αἰτία ὁ πρᾶγμα , οἷος εἰμί τις βούλομαι λευκαίνω τίς , οὐ εἄν λευκαίνω αὐτός ἀρχή ποιέω ὁ βαδίζω ἢ ὁ ἀναγιγνώσκω · ὥστε ὁρίζω ὁ ἀρχή . οὗτος ἐρῶ περί ὁ πέρας μετέρχομαι καί λέγω ἐγώ λοιπός περί ὁ · καθό , καί φημί ὅτι καί ὁ καθό πολλαχῶς λέγω · εἷς μέν τρόπος ὁ εἶδος καί ὁ οὐσία ἕκαστος πρᾶγμα , οἷος φημί ὁ Σωκράτης ὅτι καθό ἀγαθός , ἀγαθός εἰμί · οὖον γάρ καθό Σωκράτης , ἐπεί οὕτως ἐσθίω ὁ μή εἰμί Σωκράτης μή εἰμί ἀγαθός . λέγω δέ καθό καί ἐν ὅς πρῶτος φύω γίγνομαι τίς , ὥσπερ ἐν ὁ ἐπιφάνεια ὁ χρῶμα · φημί γάρ ὅτι κατά ὁ ἐπιφάνεια εἰμί ὁ χρῶ·μα , καθό πρῶτος ὁμιλέω ὁ ἐπι - Φάνεια . † καθό εἰμί οὗτος ἐπί ὁ εἶδος . λέγω δέ ὁ καθό καί ἐπί ὁ ὕλη . διά τίς οὐ εἰμί ποικιλόμορφος ζῷον ὁ ἄνθρωπος ; καθό τοιοῦτος εἰμί κρᾶσις . λέγω δέ καί ἐπί ὁ ποιητικός αἴτιος , ὅτι τεκταίνομαι ὁ οἰκίον , καθό οἰκοδόμος , οὖον καθό φαλακρός ἢ σιμός , ὡς εἴρω ἐν ὁ φυσικός . λέγω δέ καί ἐπί ὁ τελικός αἴτιος · ἕκαστος γάρ ἐπί ὁ οἰκέω - τέλος ἐπείγω , καθό ὁ ἀγαθός ὁ ἕκαστος εἰμί τέλος αὐτός ὑπάρχω . λέγω ὁ καθό καί κατά ὁ θέσις . διά τίς ἐν ὅδε ὁ μέρα ὁ πόλις ἵστημι ὁ ἀνδριάς ὁ Σωκράτης ; καθό φιλόσοφος · ὁ Ἀκαδήμεια γάρ εἰμί . καί πάλιν ἐν ποῖος μέρος ὁ πόλις εἰμί ὁ Σωκράτης , ἡνίκα ὁ σεισμός γίγνομαι ; κατά ὅδε ὁ μέρος . οὗτος ἐρῶ περί ὁ καθό μετέρχομαι ἐπί ὁ κατά ἑαυτοῦ , καί φημί ὅτι τοσαυταχῶς καί ὁ κατά ἑαυτοῦ λέγω , ὁσαχῶς λέγω ὁ καθό , οἷος ζῷον ὁ Καλλίας κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω · ἐν γάρ ὁ ὁρισμός ὁ Καλλίας παραλαμβάνω ὁ ζῷον . λέγω ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ ὡς ποιητικός αἴτιος , οἷος κατά ἑαυτοῦ ὁ ἄνθρωπος οἰκος - δόμος ὑπάρχω καί ἰατρός , καί ὡς ὑλικός αἴτιος · κατά ἑαυτοῦ γάρ ὁ ναῦς γίγνομαι ἐκ ὅδε ὁ ὕλη . καί ὡς εἰδικός αἴτιος · κατά ἑαυτοῦ ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος εἰμί · ὁ γάρ ἄνθρωπος πολύς ὑπάρχω αἴτιος , οἷος ὁ εἰμί ζῷον , ὁ λογικός , ὁ θνητός , ὁ δίπους , ὁ δέ εἰμί ἄνθρωπος αἴτιος εἰμί ὁ ὑπό ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ὥστε ἐντεῦθεν ἔχω ὅτι ἕτερος εἰμί τίς ὁ ἄνθρωπος παρά ὁ οὗτος συμφόρησις , τουτέστι ὁ ὁ ζῷον λογικός θνητός · οὖον γάρ κατά οὗτος εἰμί , ἀλλά καθό ἄνθρωπος ὑπάρχω , ὅσπερ εἰμί ἕτερος οὗτος ὁ ἐπιγίγνομαι παρά ὁ οὗτος σύνθεσις . λεʹ - Γέτης δέ κατά ἑαυτοῦ καί ὁ τελικός αἴτιος · κατά ἑαυτοῦ γάρ τέλος ὁ εἰς - θρώπου ὁ εἶδος ὁ ἄνθρωπος . ἔτι δέ λέγω κατά ἑαυτοῦ καί ὁ πρῶτος ὑπάρχω τις , οἷος κατά ἑαυτοῦ λέγω ὁ ἐπιφάνεια λευκός , ἐπεί πρῶτος αὐτός ὑπάρχω ὁ λευκός , καί πάλιν ζῶ ὁ ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ ἀπό μέρος · ὁ γάρ ψυχή μέρος τίς ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς πρῶτος ὑπάρχω ὁ ζῶ , ὥσπερ καί ὁράω λέγω πρῶτος ἐκ ὁ ὀφθαλμός ὁ πούς . εἶτα λοιπός λέγω ἐγώ καί περί διάθεσις , καί φημί ὅτι διάθεσις λέγω ὁ ἔχω μέρος ὁ τάξις ἢ κατά τόπος ἢ κατά δύναμις ἢ κατά εἶδος . κατά τόπος μέν , ὅτι τάσσω μέν ὁ γῆ , εἰμί τυγχάνω , πρός ὁ κέντρον , ὁ δέ πῦρ ἀνωτέρω · τοιόσδε γάρ θέσις δηλόω οὗτος . ὁμοίως καί ἐπί ὁ δύναμις , ὡς ἐπί ὁ ψυχικός δύναμις , ἡνίκα κρατέω ὁ λόγος ὁ πάθος , τοιόσδε διάθεσις καί θέσις θεωρέω . καί ἐπί ὁ μορφή , ὅτι θέσις τίς εἰμί , ὥστε εἰμί ὁ μέν στόμα κοῖλος , ὁ δέ ῥίς κυρτός , καί ὁ αἰσθητήριον ὁ μέν εἰμί ἀντροειδής ὁ δέ κυρτός . p . 1021b12 τέλειος λέγω εἷς μέν ὅς μή εἰμί ἔξω τίς λαμβάνω . τέλειος εἰμί εἷς μέν ὅστις μή εἰμί λαμβάνω ἔξωθεν μηδείς μόριον , οἷος χρόνος τέλειος ἕκαστος οὗτος ὅς μή εἰμί ἔξω λαμβάνω χρόνος τις ὅς οὗτος μέρος εἰμί ὁ χρόνος · οὖον γάρ δυνατός εἰμί ὁ ἀνθρώπειος ζῷον ἔξω ὁ ἑκατόν εἴκοσι ἐνιαυτός λαμβάνω χρόνος τις καί εἶπον ὅτι μέρος ὁ ἑκατόν εἴκοσι ἔτος · οὔτε γάρ ὑπερβαίνω , φημί , δυνατός εἰμί ὁ ἑκατόν εἴκοσι ἔτος . τέλειος δέ εἰμί καί ὁ κατά ἀρετή καί ὁ μή ἔχω ὑπερβολή ὁ καλῶς ἔχω πρός ὁ γένος , οἷος τέλειος λέγω ἰατρός f.238r καί τέλειος αὐλητής , ὅταν κατά ὁ οἰκεῖος ἀρετή μηδείς ἐλλείπω , ἀλλά εἰς ἄκρος ἔρχομαι ὁ ἀρετή . λοιπός οὗτος αὐτός μεταξέφοντες λέγω καί ἐπί ὁ κακός , ὡς εἴρω ἐν ὁ θεωρία . λέγω γάρ συκοξαντης τέλειος καί κλέπτης τέλειος , ἐπεί καί ἀγαθός λέγω αὐτός διά ὅς αἴτιος ἐν ὁ θεωρία εἴρω εἰμί κλέπτης ἀγαθός καί συκοφάντης ἀγαθός · ὁ γάρ ἀρετή ἕκαστος τελείωσις ἕκαστος εἰμί · ἕκαστος γάρ τότε τε - λεῖος εἰμί , ὅταν ἀπολαμβάνω ὁ οἰκεῖος ἀρετή , καί ἐπί ἔμψυχος καί ἐπί αψύς - χόω . διό , φημί , καί οὐσία πᾶς τότε εἰμί τέλειος , ὅταν κατά ὁ εἶδος ὁ οἰκεῖος ἀρετή μηδείς ἐλλείπω μόριον ὁ κατάφυσις μέγεθος ἀντί ὁ εἶδος ὁ ἀρετή , ὅταν τέλειος ἔχω ὁ ἀρειή . εἰμί ὅς ὑπάρχω ὁ τέλος σπουδαῖος , οὗτος λέγω τέλειος , ἐπεί σπεύδω πρός ὁ οἰκέω τέλος ἔρχομαι , τουτέστι πρός ὁ οἰκεῖος ἀρετή · κατά γάρ ὁ ἔχω ὁ τέλος σπουδαῖος οὗτος λέγω τέλειος . ἐπεί οὖν ὁ τέλος δείκνυμι ὁ ἔσχατος ὑπάρχω , καί ἐπί ὁ φαῦλος μεταφέρω λέγω τέλειος ἀπόλλυμι καί τέλειος φθείρω , ὅταν μηδείς ἐλλείπω ὁ φθορά καί ὁ κακός , ἀλλά τέλειος ἐπί ὁ ἔσχατος ὑπάρχω . διά οὗτος γάρ καί ὁ τελευτή κατά μεταφορά λέγω τε - Λός · ἔχω τελευτή , ὅσπερ ἕνεκα γίγνομαι · τέλος γάρ εἰμί καί ὁ ὅς ἕνεκα ἔσχατος . ὥστε ὁ κατά ἑαυτοῦ λέγω τέλειος τοσαυταχῶς λέγω , ὁ μέν ὁ μηδείς ἐλλείπω κατά ὁ εὕω , τουτέστι κατά ὁ ἀρετή , ὁ · * * * ἔχω ὑπερβολή ἐν ἕκαστος γένος , ὥσπερ ἐπί ἰατρικός καί αὐλητικός εἴρω . ὁ μέντοι γε ἄλλος λέγω τέλειος ὁ ἢ ποιέω τίς ὡς ἐπί ὁ Ἱπποκράτης εἰμί - ῥητός , τέλειος ἰατρός ὁ δύναμαι καί ἄλλος ποιέω ) ἢ ἔχω , ὡς ἐπί ὁ μελία Ἀχιλλεύς εἴρω , ἢ ἁρμόζω , ὡς ἐπί ὁ θώραξ , ἢ ἄλλως πως πρός ὁ πρῶτος λέγω . p . 1022a4 Πέρευς λέγω ὁ ἔσχατος ἕκαστος . εἶπον περί ὁ τέλειος ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ πέρας ,, καί φημί ὅτι πέρας λέγω ὁ ἕκαστος ἔσχατος καί ὅστις οὐδείς εἰμί ἔξω λαμβάνω πρῶτος , καί ὅστις πρῶτος ἔνδον πᾶς ὑπάρχω , ὡς ἐπί ὁ ἐπιφάνεια εἴρω · καί ὅς εἄν εἰμί εἶδος μέγεθος ἵνα εἶπον περί ὁ ἕκαστος σχῆμα ) ἢ ἔχω μέγεθος ( ἵνα εἶπον περί ὁ μορφή ) καί ὁ τέλος ἕκαστος . διό φημί τοιοῦτος δέ ἐπί ὅς ὁ κίνησις καί ὁ πρᾶξις , τουτέστι ὁ τελικός αἴτιος · πᾶς γάρ ἀρχή καί πᾶς πρᾶξις ἐπί ὁ αὐτός ἐπεί - Γέτης , τοιοῦτος ( 03 ) εἰμί ὁ ἐπί ὅς καί οὖον ὁ ἀπό ὅς , τουτέστιν ὁ ἀρχή . εἰμί δέ ὅτε ἀμφότερος γίγνομαι πέρας , καί ὁ τέλος καί ὁ ἀρχή , ὡς ἐσθίω λέγω πέρας καί ὁ εἰδικός αἴτιος , τουτέστιν ὁ οὐσία ἕκαστος · ὁ γνῶσις γάρ οὗτος πέρας , ἐπεί ὁ ὁρισμός ἑκα - ἕκαστος ὁ εἶδος ἕκαστος εἰμί · γιγνώσκω οὖν ὁ ὁρισμός ἵστημι καί οὐκέτι προέρχομαι λαμβάνω πέρας . * * * εἰμί πέρας * * * φανερός ὅτι * * * ὁ γάρ πρᾶγμα ὁ γνῶσις * * * φανερός ὅτι ὁσαχῶς λέγω ὁ ὅς * * * καί ὁ πέρας , εἰμί γε δείκνυμι καί ὁ ὅς * * * πρός οὗτος δέ καί ὁ πλείων ὁ ἀρχή πέρας δείκνυμι , ὁ δέ πέρας οὖον * * * λέγω γάρ πέρας * * * p . 1022a14 <Τὸ καθό λέγω πολλαχῶς εἷς μέν οὖν ] τρόπος . πληρόω ὁ περί ὁ πέρας λόγος ἐντεῦθεν διαλέγω ἐγώ περί ὁ καθό , καί φημί ὅτι καί ὁ καθό πολλαχῶς λέγω , εἷς μέν τρόπος ὁ εἶδος καί ὁ οὐσία ἕκαστος πρᾶγμα , οἷος καθό ἀγαθός ὁ ἀνήρ , καθό ἀγαθός εἰμί · εἷς δέ πάλιν ἐν ὅς φύω πρῶτος γίγνομαι , οἷος ὁ χρῶμα ἐν ὁ ἐπιφάνεια · πρῶτος γάρ ἐν θεωρέω . ὁ μέν οὖν πρῶτος λέγω καθό ὁ εἶδος εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ ἀγαθός εἴρω · δύο δέ ὡς ὁ ὕλη ἕκαστος καί ὁ ὑπόκειμαι ἕκαστος , ὡς δείκνυμι . φημί οὖν ὅτι ὁσαχῶς λέγω ὁ αἴτιος , τοσαυταχῶς καί ὁ καθό , ὥστε τετραχῶς , καί ἔτι κατά ὁ θέσις . λέγω γάρ ὅτι κατά τίς ἔρχομαι , καθό ὁ τέλος ἐφίημι , καί κατά τίς παραλογίζομαι ἢ συλλογίζομαι , καθό ὁ αἴτιος ὁ συλλογισμός τοιοῦτος εἰμί ἢ ὁ παραλογισμός . λέγω γάρ ὁ καθό ὁ κατά ὁ θέσις , ὡς εἴρω , καθό ἵστημι ἐν ὅδε ὁ μέρος ὁ ἀνδριάς ἢ καθό βαδίζω · πᾶς γάρ οὗτος τόπος καί θέσις σημαι - Νούσι . εἰμί οὖν ὁ καθό πολλαχῶς , δῆλος ὅτι καί ὁ κατά ἑαυτοῦ · ἐκ γάρ ὁ καθό προέρχομαι . εἷς μέν οὖν τρόπος λέγω ὁ κατά ἑαυτοῦ * * * τουτέστιν ὁ ὁρισμός ἕκαστος καί ὁ εἶδος ἕκαστος , οἷος Καλλίας καί ὁ τίς εἰμί εἰμί Καλλίας · κατά ἑαυτοῦ γάρ ὑπάρχω ὁ Καλλίας ὁ ὁρισμός αὐτός . ἔτι δέ κατά ἑαυτοῦ λέγω καί ὅσος ἐν ὁ ὁρισμός ὁ πρᾶγμα παραλαμβάνω , οἷος * * * κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω · ἐν γάρ ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω ὁ ζῷον . πάλιν δέ λέγω * * * οἷος αὐτός ὑπάρχω πρῶτος ἤγουν ὁ * * * οἷος ὁ ἐπιφάνεια λευκός κατά αὐτός , ἐπεί πρῶτος αὐτός ὑπάρχω ὁ λευκός , καί πάλιν ζῶ ὁ ἄνθρωπος κατά αὐτός · ὁ γάρ ψυχή μέρος τίς ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς πρῶτος ὁ ζῶ ὑπάρχω . πάλιν λέγω κατά ἑαυτοῦ ὅστις μή εἰμί τίς ἄλλος αἴτιος , οἷος ὁ ἄνθρωπος πολύς αἴτιος ὑπάρχω , οἷος ὁ ζῷον , ὁ δίπους , ἀλλά καί ὁ ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἄνθρωπος οὖον καθό ζῷον ἀλλά καθό ἄνθρωπος . πάλιν δέ λέγω κατά ἑαυτοῦ ὁ ἴδιος , ὅσος μόνος ὑπάρχω <καὶ> καθό μόνος αὐτός ὑπάρχω , καί ὁρίζω κατά οὗτος , ὥσπερ ὁ γελαστικός ὁ ἄνθρωπος . p . 1022b1 Διάθεσις λέγω ὁ ἔχω μέρος . Διάθεσις ἔχω μέρος τάξις ἢ κατά τόπος ἢ κατὰδύναμιν ἢ κατά εἶδος , ὥσπερ ἐπί ὁ γῆ καί ὁ πυρός καί ὁ ψυχικός δύναμις σής μορφή . διό φημί <θέσιν> γάρ δεῖ τις εἰμί , ὥσπερ ὄνομα δηλόω ὁ διάθεσις f καί ὁ μέρος , ὥσπερ ὄνομα καί ὁ f . 239b θέσις οὐ ἁρμόζω ἐπί ὁ ψυχικός δύναμις οὔτε γάρ κεῖμαι οὗτος ποῦ ) ἀλλά εἰμί ἄρα , ἐπί τόπος καί ὁ μορφή . p . 1022b4 ἕξις δέ λέγω εἷς μέν τρόπος οἷος ἐνέργεια τις ὁ ἔχω καί ἔχω . Ἐντεδθεν περί ὁ ἕξις ἐγώ λέγω , καί φημί πολλαχῶς λέγω ὁ ἕξις . καί λέγω ὅτι λέγω ἕξις ὁ ἐνέργεια ὁ ἔχω καί ἔχω , τουτέστιν αὐτός ὁ σχέσις , ὥσπερ ὁ ἀνήρ καί ὁ ἐσθής · ἔχω γάρ ὁ ἀνήρ , ἔχω δέ ὁ ἐσθής . λέγω οὖν ἕξις οὗτος ὁ σχέσις ὁ ἔχω καί ὁ ἔχω , ὥσπερ ὁ μεταξύ ὁ ποιέω καί ὁ ποιέω λέγω π·οιασις καί πάλιν ὁ μεταξύ ὁ κινέω καί ὁ κινέω λέγω κίνησις . οὐκέτι μέντοι , λέγω , ἐγώ αὐτός πρός ὁ σχέσις λέγω ἔχω σχέσις · οὕτως γάρ ἐπί ἤπειρος προέρχομαι . πάλιν , φημί , ἄλλος τρόπος λέγω ἕξις ὁ διάθεσις , κατά ὅς εὕω καί κακῶς διάκειμαι ὁ διάκειμαι ἢ πρός ἑαυτοῦ ἢ πρός ἄλλος . πρός ἑαυτοῦ μέν , ὥσπερ ἐπί ὁ ὑγίεια · ἡνίκα γάρ τις ῥώννυμι , λέγω ἔχω ἕξις ὁ ὑγίεια , καί ἡνίκα ἀσφαλής εἰμί ὁ φίλιος , λέγω ἔχω ἕξις ὁ φίλιος . μανθάνω δέ ἐν κατηγορία ὅτι λέγω ὁ διάθεσις κατά εἷς ἕξις .. λέγω δέ ἕξις καί ὁ ὁ μέρος ἀρετή · οὕτως γάρ φημί ἔχω ἕξις ὁ ὀφθαλμός ὁ καλῶς ἐνεργέω καί ποιέω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια . οὗτος περί ὁ ἕξις ἐρῶ λοιπός μετέρχομαι καί λέγω ἐγώ περί ὁ πάθος , καί φημί ὅτι εἷς μέν τρόπος πάθος λέγω ὁ ποιότης , κατά ὅς ἀλλοιόω ἐνδέχομαι , οἷος ὁ λευκαίνω , ὁ μελαίνω , ὁ γλυκαίἀλλὰ νω , ὁ πικραίνω , ὁ βαρύτης καί ὁ κουφότης , οὐ ὅτι γίγνομαι μεταβολή ἀπό βαρύτης ἐπί κουφότης ὁ γάρ τοιοῦτος γένεσις εἰμί καί φθορά ) , ἀλλά ὅτι γίγνομαι ἐπίτασις καί ἄνεσις , οἷος ἡνίκα βαρύς ἑαυτοῦ γίγνομαι ἢ κοῦφος ἢ παντελῶς μή ὑπάρχω ἢ ὀλίγος . καί μάλιστα ὁ βλαβερός ἀλλοιόω προσαγορεύω πάθος , οἷος ὁ θερμαίνω , ὁ γηράσκω καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . πρός οὗτος λέγω πάθος καί ὁ μέγεθος ὁ συμφορά , φορός , οἷος ὁ θρηνέω , ὁ ἀποβάλλω φίλος καί εἰμί τίς τοιοῦτος ἢ κτῆμα . οὗτος ἐρῶ καί περί ὁ πάθος ἐφεξῆς μετέρχομαι καί λέγω ἐγώ περί ὁ στέρησις , καί φημί ὅτι στέρησις λέγω καί ἐπί ὁ μή φύζω ἔχω · οὕτως γάρ φημί στέρησις ἔχω ὁ φυτόν ὀφθαλμός · καίτοι οὖον φύω ἔχω ὀφθαλμός ὁ φυτός , ἀλλά καθό ὁ ἐν γένεσις καί φθορά φύω ἔχω , κατά οὗτος λέγω καί οὗτος στερέω ὡς ὑπάρχω ὁ ἐν γένεσις καί φθορά . ἀμελέω ὅς ἐπί ὁ ἀίδιος οὐ ἄν τις εἶπον ὁ τοιοῦτος , ἐπειδή , φημί , παντελῶς οὖον φύω οὗτος διοργανόομαι ὁ ἀίδιος . πάλιν λέγω στερέω καί ὅς ὁ γένος φύω ἔχω · οὕτως γάρ λέγω ὁ σπάλαξ στερέω ὀφθαλμός κατά γένος , οὐ ὅτι αὐτός φύω ἔχω , ἀλλά ὅτι ὁ γένος αὐτός , τουτέστι ὁ ζῷον . ἀμελέω ὅς ὁ ἵππος ὁ μή ἔχω ὀφθαλμός κατά ἑαυτοῦ λέγω στερέω , ἐπεί αὐτός φύω ἔχω . πάλιν δέ στερέω λέγω καί ὁ μή φύω ἔχω κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος , ὥσπερ ἐπί ὁ σκυλάκιον εἴρω ἐν κατηγορία · ὁ γάρ τυφλότης στέρησις τίς εἰμί , ἀλλά Τυφλὸς οὖον κατά πᾶς ἡλικία , ἀλλά ἡνίκα τίκτω , ἐπί ὀλίγος ἡμέρα . ἔτι ὁ βίαιος ἑκα - ἕκαστος ἀφαίρεσις στέρησις λέγω , οἷος ἡνίκα τύραννος ἢ λῃστής βιάζω τις ἀφαιρέω τίς ἐκ αὐτός , λέγω ὁ τοιοῦτος στέρησις ἔχω ὁ πρᾶγμα ὅς ἀπόλλυμι καί πᾶς · ὁ διά ὁ ὅς στερητικός στερέω λέγω , οἷος ἄφιλος ὁ μή ἔχω φίλος , ἄνισος ὁ μή ἔχω ἰσότης , καί ἄπους ὁ μηδέ ὅλως ἔχω πούς , ὡς ἐπί ὄφις , ἢ ὁ κακός ἔχω . πάλιν ἄτμητος ἢ ὁ ὅλως μή τέμνω , ὥσπερ ὁ ἀδάμας , ἢ ὁ μή ῥᾳδίως , ὥσπερ ὁ λίθος . ἔτι ὁ πάντῃ μή ἔχω · Τυφλὸς γάρ οὖον λέγω ὁ ἑτερόφθαλμος , ἀλλά ὁ παντελῶς μή ἔχω . εἰμί μέν γάρ μή ἔχω δύο ὀφθαλμός εὐθύς τυφλότης ἔχω ἐν στερέω ὁ εἰμί λέγω εἰμί καί ὁ ἑτερόφθαλμος · νῦν δέ εἰμί ὁράω καί ὁ εἷς ὀφθαλμός . διό οὖον πᾶς λέγω ἀγαθός εἰμί ἢ κακός , ἐπεί οὐ εἰμί ἄμεσος ὁ ἀντίθεσις οὗτος , ἀλλά εἰμί καί μέσος ἕξις , ὡς ἐπί ὁ παιδίον · οὔτε γάρ Δίκαιος λέγω οὔτε ἄδικος . οὗτος ἐρῶ περί ὁ στέρησις μετέρχομαι ἐπί ὁ ἔχω , καί φημί ὅτι καί ὁ ἔχω πολλαχῶς λέγω , ἢ ὁ ἄγω κατά ὁ αὐτός φύσις ὁ πρᾶγμα ἐν ὅς εἰμί , ἢ ὁ ἄγω κατά ὁ αὐτός ὁρμή · οὕτως γάρ λέγω ἔχω ὁ πυρετός ἐκεῖνος , ἐν ὅς εἰμί , ἐπεί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἄγω αὐτός θερμαίνω αὐτός . πάλιν λέγω ὁ τύραννος ἔχω ὁ πόλις , ἐπεί κατά ὁ ἑαυτοῦ ὁρμή ἄγω ὁ πόλις , ὡς βούλομαι πάλιν Γέτης ὁ χαλκός ἔχω ὁ ἀνδριάς , ἐπεί ἐν ὁ χαλκός θεωρέω , καί ὁ ζῷον ὁ νόσημα . πάλιν λέγω ἔχω καί ὁ περιέχω , οἷος καί ὁ ἀγγεῖον λέγω ἔχω ὁ ὑγρός , ἐπεί ἐμπεριέχω ἐν αὐτός , καί ὁ πόλις ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ναῦς ἰός ναύτης · οὗτος δέ καί ὁ ὅλος λέγω ἔχω ὁ μέρος , ἐπεί ἐν ὁ ὁλότης ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχω ὁ μέρος ὁ ἄνθρωπος καί περιέχω ὑπό αὐτός . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . ἔτι ὁ κωλύω κατά ὁ ἑαυτοῦ ὁρμή κινέω τίς ἢ πράσσω ἔχω λέγω · οὗτος γάρ λέγω ὁ κίων ἔχω ὁ οἰκίον , ἐπεί συγχέω αὐτός καί οὖον συγχωρέω πίπτω , καί ὥσπερ ὁ ποιητής , φημί , ποιέω ὁ Ἄτλας βαστάζω ὁ οὐρανός , καί ὁ φυσικός ὁ δίνη αὐτός , ὥσπερ Ἀναξαγόρας . πάλιν λέγω ἔχω ὁ συνέχω , ὡς ὁ φάκελος ὁ λάχανον · λύω γάρ αὐτός ἐκπίπτω . εἶτά φημί ὅτι καί ὁ ἐν τις τοσαυταχῶς λέγω , ὁσαχῶς καί ὁ ἔχω , οἷος ἐν τίς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ; ἐν πυρετός · ἐν τίς εἰμί ὁ πόλις ; ἐν ὁ τύραννος · ἐν τίς ὁ οἰκίον ; ἐν ὁ κίων · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας . οὗτος καί περί ὁ ἐν τις ἐρῶ μετέρχομαι ἐφεξῆς καί λέγω ἐγώ περί ὁ ἐκ τις , καί φημί ὅτ·ι ὁ ἐκ τις λέγω ὡς ὁ ἐκ ὅς , τουτέστιν ὡς ἐκ ὕλη · οὕτως γάρ φημί ὁ ἀνδριάς ἐκ ὁ χαλκός · εἰμί κατά ὁ ὕστερος , ἢ κατά ὁ πρῶτος γένος , ἡνίκα φημί ὅτι ὁ χαλκός ἐκ ὁ ὕδωρ εἰμί , ὡς εἴρω ἐν ὁ μετέωρος . καί πάλιν ἐκ ὁ πρῶτος κινέω ἀρχή , οἷος ἐκ τίς γίγνομαι ὁ μάχη ; ἐκ ὁ λοιδορία · οὗτος γάρ γίγνομαι ἀρχή ὁ μάχη . πάλιν δέ λέγω ἐκ ὅς καί ὁ ἐκ ὁ σύνθετος , οἷος ἐκ ὁ ὕλη καί ὁ μορφή , ὥσπερ ἐκ ὁ ὅλος ὁ μέρος καί ἐκ ὁ Ἰλιάς ὁ ἔπος ὡς ἐκ ὅλος μέρος , οἷος εἶπον ἐγώ ἐκ ὁ Ἰλιάς ὅδε ὁ στίχος , καί ἐκ ὁ οἰκίον ὁ λίθος . πάλιν ὁ μέν ὡς ἐκ ὁ μέρος ὁ εἶδος , τουτέστι ὁ ὅλος ἐκ ὁ μέρος , οἷος ἄνθρωπος εἰμί ἐκ ὁ δίπους καί ὁ δύο ἔχω χείρ καί εἰμί ὀρθοπεριπατητικός πλατυώνυχος . ὁ δέ πάλιν ἐάν κατά μέρος τίς οὗτος ὑπάρχω . λέγω γάρ ὁ τέκνον ἐκ ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ , ἐπεί ὁ μέν μήτηρ ἔχω ὁ καταμήνιος , ὁ δέ πατήρ ὁ σπέρμα · καί πάλιν ἐκ ὁ γῆ ὁ φυτός , ἐπεί μέρος συντελής ὁ 77 ; . πάλιν λέγω ὁ ἐκ ὅς καί ὁ κατά χρόνος · οὕτως γάρ φημί ἐκ ἡμέρα γίγνομαι νύξ καί ἐκ νύξ ἡμέρα . πάλιν δέ λέγω ἐκ ὅς , ἵνα μή ὑποτίθημι ἐκ ὁ φθορά ἐκεῖνος ὁ ἄλλος γίγνομαι γένεσις , ὥσπερ ἐπί ὁ ἡμέρα καί ὁ νύξ εἴρω , οἷος ἡνίκα φημί ὅτι ἐκ ἰσημερία γίγνομαι πλόος , ἀντί ὁ μετά ὁ ἰσημερία . οὗτος εἶπον περί ὁ ἐκ ὅς λοιπός λέγω ἐγώ περί ὁ μέρος ὅτι εἷς μέν τρόπος λέγω μέρος ὁ καταμετρέω ὁ ὅλος , ὅς φημί γεωμέτρης . οὕτως φημί ὁ δέκα μέρος εἰμί ὁ πέντε ὡς καταμετρέω ὁ ὅλος . πάλιν δέ λέγω μέρος ὅς ἀφαιρέω κολοβός γίγνομαι ὁ ὅλος , οὖον μέντοι γε καταμετρέω ὁ ὅλος , ὥσπερ ὁ δύο ὁ τρεῖς ἢ ὁ κεφαλή ὁ ἄνθρωπος . πάλιν λέγω μέρος καί ὁ εἶδος ὁ γένος , οἷος ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἵππος καί ὁ ἄλλος πᾶς μέρος ὁ ζῷον , ἐπεί εἰς αὐτός διαιρέω ὁ ζῷον . πάλιν λέγω μέρος καί ὁ εἰς ὁ διαιρέω τίς ἢ ἐκ ὅς σύγκειμαι · οὕτως γάρ φημί μέρος εἰμί ὁ σφαῖρα ὁ χαλκός , τουτέστι ὁ ὕλη , καί ὁ εἶδος , ὅσπερ καλέω γωνία . πάλιν λέγω καί ὁ γένος μέρος εἰμί ὁ εἶδος ὡς εἰς ὁ ὁρισμός αὐτός παραλαμβάνω · οὕτως γάρ φημί ὁ ζῷον μέρος εἰμί ὁ ἄνθρωπος . οὗτος εἶπον περί ὁ μέρος · ἐφεξῆς λέγω ἐγώ περί ὁ ὅλος ὅτι καί αὐτός πολλαχῶς λέγω . κύριος γάρ ὅλος λέγω , ὅς ὁ μέρος μηδείς ἄπειμι · οὕτως γάρ ὁ τέλειος ἄνθρωπος λέγω ὅλος , ἐπεί οὐδείς λείπω ὁ μέρος αὐτός . πάλιν καί ὁ περιέχω ὁ περιέχω ὅλος λεʹ - Γέτης , † αὐτός δέ εἰμί . οὕτως γάρ φημί ὅλος ὁ οἶκος εἰμί ὡς περιέχω πᾶς ὁ μόριον ἐν ἑαυτοῦ ἐκ ὅς σύγκειμαι . καί ἐντεῦθεν εἰμί αἱρέω ὅτι οὐ ἁπλόος ὁ μόριον εἰμί ὁ ὅλος , ἀλλά ἄλλος τίς ἔξωθεν προσγίγνομαι , ὅσπερ πρᾶγμα οὖον προσγίγνομαι ἄνευ ὁ ὁ μόριον συνθήκη · † ἔπειτα μόριον εἰμί εἄν εἰμί ὁ ὅλος καί εἄν πληρόω ὁ μόριον ὁ ὅλος μόνος , οὐκέτι εἷς πρᾶγμα ὑπάρχω ἀλλά πολύς , καθό ἐκ ὁ ὁ πολύς συνδρομή γίγνομαι . ὥστε ἕτερος τίς ἐπιγίγνομαι , ὅσπερ ποιέω ὁ ὅλος ἄλλος ὑπάρχω παρά ὁ μόριον , οὖον μέντοι γε παραγίγνομαι ἄνευ ὁ ὁ μόριον σῦς - δρομεύς . εἶτά φημί ὅτι ὁ πρᾶγμα ὁ μέν ὅλος λέγω , ὁ δέ πᾶς , <τὰ> δέ ἀμφότερος . οἷος ὅλος λέγω , ὅς διαιρέω καί ἀφαιρέω οὖον μένω ὁ αὐτός · ὁ μέντοι γε ἀήρ ἢ ὁ πῦρ ἢ ὁ ὕδωρ διαιρέω μένω ὁ αὐτός · ὥστε οὗτος πᾶς λέγω . συναμφότεροι δέ ὡς ὁ ἱμάτιον καί ὁ κῆρ · καθό μέν γάρ ὁ αὐτός ἱμάτιον εἰμί , πᾶς λέγω , καθό δέ τείνω καί συστέλλω , οὖον μένω ὁ αὐτός . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ κῆρ · καθό γάρ ὁ αὐτός κηρός μένω , πούς λέγω , καθό δέ διαφορά δέχομαι * * * εἶτά φημί ὅτι καί πᾶς λέγω ὁ πλείων , οἷος πολύς ὕδωρ , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἀριθμός , οἷος πᾶς ἀριθμός , ἐπεί ὁ ἀριθμός καθό ἀριθμός εἰς εἰμί , ὁ μέντοι γε μόνος πᾶς , ἐπεί διαφέρω ἀλλήλων . ὥστε ἐνταῦθα φαίνω ἕπω ὁ Πυθαγόρειος καί ὁ Πλάτων · ἐκεῖνος γάρ φημί ὅτι ἕτερος εἰμί ὁ ἀριθμός παρά ὁ μόνος · ὁ γάρ σωρεία ὁ μόνος ἕτερος τις ἐπιγίγνομαι ἔξωθεν ἀριθμός , ὥστε ἕτερος εἰμί ἀριθμός παρά ὁ ὁ μόνος σωρεία . p . 1022b4 ἕξις λέγω εἷς μέν τρόπος . ἕξις λέγω εἷς μέν τρόπος ἐνέργεια ὁ ἔχω καί ὁ ἔχω , τουτέστιν ὁ σχέσις αὐτός , ὥσπερ πρᾶξις τις ἀκίνησις . ὥσπερ γάρ f . 242v ἡνίκα ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω , καί ἐπί πυρός καί ξύλον εἰμί ποίησις μεταξύ , οὕτως καί ὁ ἔχω ἐσθής καί ὁ ἔχω ἐσθής εἰμί τις μεταξύ ἕξις . οὗτος μέν οὖν ὁ ἕξις φανερός ὅτι οὐ ἐνδέχομαι ἔχω , ἵνα ὑποτίθημι καί ὁ σχέσις αὐτός πρός ἐγώ εἰμί σχέσις , ἐπεί οὕτως εἰς ἤπειρος βαδίζω , εἰμί ὁ ἔχω εἰμί ἔχω ὁ ἕξις . πάλιν κατά ἄλλος τρόπος λέγω ἕξις διάθεσις τις , κατά ὅς εὕω ἢ κακῶς τις διάκειμαι , καί ἢ κατά ἑαυτοῦ ἢ πρός ἄλλος · οἷος ὁ ὑγεία ὁ φίλιος ἔχω τις ὑπάρχω , ἀλλά ὁ μέν ὑγεία πρός ἑαυτοῦ , ὁ δέ φίλιξ πρός ἕτερος . πάλιν λέγω ἕξις καί ἐπί μόριον εὕω ἔχω · διό καί ὁ ὁ μόριον ἀρετή ἕξις τίς εἰμί , ὥσπερ ὁ καλός ὁ ὀφθαλμός ἐνέργεια . p . 1022b15 πάθος δέ λέγω μέν τρόπος . εἶπον περί ὁ ἕξις τίς εἰμί , ἐντεῦθεν καί περί πάθος λέγω , καί φημί ὅτι πάθος λέγω κατά εἷς μέν τρόπος ποιότης τις , καθά ὅς ἐνδέχομαι ἀλλοιόω , οἷος ὁ λευκός ὁ μέλας , ὁ γλυκύς καί πικρός , ὁ κουφότης καί ὁ βαρύτης , καθάπερ ἐν ὁ θεωρία εἰμί - ῥητός . ἔτι δέ καί ὁ οὗτος ἐνέργεια καί ἀλλοιόω , καί οὗτος μᾶλλον ὁ βλαβερός , οἷος ὁ κακῶς ἀλλοιόω , οἷος ὁ ἄμετρος θερμαίνω ἢ ψύχω . πρός οὗτος δέ καί ὁ μέγεθος ὁ συμφορά πάθος λέγω ὁ ἴσχω πάθος ἐν σῶμα . p . 1022b22 στέρησις λέγω εἷς μέν τρόπος . εἶπον περί ὁ πάθος ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ στέρησις , καί φημί ὅτι στέρησις λέγω κατά εἷς μέν τρόπος , ἐάν μή ἔχω τίς ὁ φύζω ἔχω , κἀν μή αὐτός ὑπάρχω φύω ἔχω , οἷος λέγω ὁ φυτόν ὄμμα στερέω . κύριος δέ ὁ τοιοῦτος οὐ εἰμί στέρησις , ἀλλά μᾶλλον ἀπόφασις , ἐπεί ὁ στέρησις ἔχω καί ὁ ἐναντίος ἕξις · ἀλλά μόνος λέγω μή ἔχω ὀφθαλμός · ὥστε κύριος ἀπόφασις εἰμί ὁ τοιοῦτος . πάλιν δέ λέγω στέρησις ἔχω , ἐάν φύω ἔχω ἢ αὐτός ἢ ὁ γένος αὐτός μή ἔχω , οἷος ἄλλως ὁ Τυφλὸς ἵππος καί ἄλλως ὁ σπάλαξ στερέω . ὁ μέν γάρ σπάλαξ διά ὁ γένος λέγω ἔχω ὁ στέρησις , ἐπεί ὁ ζῷον φύω ἔχω ὄψις . πάλιν λέγω στέρησις , ἐάν φύω ἔχω , ὅτε φύω ἔχω , μή ἔχω · ὁ γάρ τυφλότης στέρησις · τίς εἰμί · οὖον γάρ εἰμί Τυφλὸς ὁ κατά πᾶς ἡλικία , ἀλλά εἰμί ὅς φύω ἔχω , ὡς ἐπί ὁ σκυλάκιον εἴρω . ὁμοίως δέ καί ἐν ὅς οὔτε γάρ φύω ἔχω ὀφθαλμός χείρ ) καί κατά ὅς χρόνος διά ὁ σκυλάκιον ) καί πρός ὅς οὔτε γάρ φύω ὁ ἐν οὐρανός ὁράω ἢ ὁ ὑπό γῆ ) καί ὡς ἄν μή ἔχω φύω ἔχω . ὡς ἐπί ὁ ἵππος εἴρω . πρός οὗτος δέ στέρησις λέγω καί ὁ βίαιος ἀφαίρεσις . καί ὁσαχῶς δέ ἀπό ὁ ὅς ἀπόφασις λέγω · κύριος δέ οὗτος οὐ ὑπάρχω ἀπόφασις · ὅμως φημί ὅτι τοσαυταχῶς ὁ στερέω λέγω . ἄνισος γάρ εἰμί ὁ ξύλον , εἰμί τυγχάνω , ὁ μή ἔχω ἰσότης φύω δέ ἔχω · ἀόρατος δέ ἢ ὁ μηδέ ὅλως ἔχω χρῶμα , ὡς ἐπί ὁ ἀήρ , ἢ ὁ φαῦλος ἔχω . πάλιν ἄπους λέγω ἢ ὁ μή ὅλως ἔχω πούς ἢ ὁ φαῦλος . εἶτα εἶπον περί ὁ ποιέω λέγω περί ὁ ποσός · φημί γάρ ὅτι καί ὁ μικρός ἔχω , οἷος ὁ ἀπύρηνος · οὗτος δέ εἰμί ὁ φαῦλος πως ἔχω . ἔτι ὁ μή ῥᾳδίως ἢ ὁ μή καλῶς , οἷος ἄτμητος λέγω οὖον μόνος ὁ μή δύναμαι τέμνω , ἀλλά καί ὁ δυσχερῶς τέμνω . ἔτι ἐν στερέω λέγω καί ὁ πάντῃ μή ἔχω · Τυφλὸς γάρ οὖον λέγω ὁ ἑτερόφθαλμος . ἀλλά ὅστις δύο στερέω . διό οὖον πᾶς ἀγαθός ἢ κακός , ἢ δίκαιος ἢ ἄδικος , ὡς εἴρω ἐν ὁ θεωρία . p , 1023a8 ὁ ἔχω δέ λέγω πολλαχῶς , εἷς μέν ὁ ἄγω . πληρόω ὁ περί ὁ στέρησις λόγος ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ ἔχω , καί φημί ὅτι καί ὁ ἔχω πολλαχῶς λέγω , εἷς μέν τρόπος ὁ ἄγω κατά ὁ αὐτός φύσις ἤγουν κατά ὁ αὐτός ὁρμή · διό λέγω πυρετός ἔχω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ τύραννος ὁ πόλις καί ὁ ἐσθής ὁ ἐνδύω . ἄλλος δέ τρόπος λέγω ἔχω ἐν ὅς ἄν τίς ὑπάρχω ὡς δεκτικός · λέγω γάρ ὁ χαλκός ἔχω ὁ ἀνδριάς , ἐπεί ἐν αὐτός εἰμί ὁ ἀνδριάς , ὁ ἵππος ὁ νόσος . ἄλλος δέ τρόπος ὡς ὁ περιέχω ὁ περιέχω · ἐν ὅς γάρ εἰμί περιέχω , ὑπό οὗτος ἔχω λέγω , οἷος ὁ ἀγγεῖον ἔχω ὁ ὑγρός φημί , ἐπεί περιέχω καί ὁ πόλις · ἄνθρωπος , καί ὁ ναῦς ναύτης . οὗτος δέ καί ὁ ὅλος λέγω ἔχω ὁ μέρος ὡς ἐν ὁ ὅλος θεωρέω αὐτός . ἔτι λέγω ἔχω ὁ κωλύω κατά ὁ ὁρμή αὐτός κινέω τίς ἢπράττειν , οἷος ὁ κίων ὁ ἐπίκειμαι βάρος , ἐπεί συνόχωκα αὐτός , καί ὡς ὁ ποιητής ποιέω ὁ Ἄτλας βαστάζω ὁ οὐρανός ὡς συμπίπτω ἄν ἐπί ὁ γῆ , εἰμί μή ἀνέχω , καί ὡς ὁ φυσικός ποιέω ὁ δίνη ἀνέχω αὐτός . ὁμοίως λέγω ἔχω καί ὁ συνόχωκα , ὥσπερ ὁ φάκελος ὁ λάχανον · λύω γάρ αὐτός διασκορπίζω . ἰστέον δέ ὅτι καί ὁ ἐν τις τοσαυταχῶς λέγω , ὁσαχῶς καί ὁ ἔχω , ὡς δείκνυμι . p . 1023a26 ὁ ἐκ τις εἰμί λέγω . ἐντεῦθεν περί ἰός ἐκ τις ποιέω ἐγώ ὁ τεχνολογία καί φημί αὐτός ποσαχῶς λέγω . εἷς μέν τρόπος ἐκ ὅς εἰμί ὡς ὕλη , καί οὗτος διχῶς , ἢ κατά ὁ πρῶτος γένος ἢ κατά ὁ ὕστερος εἶδος , οἷος κατά ὁ πρῶτος ὡς ἅπας ὁ τηκτός ἐκ ὕδωρ , κατά δέ ὁ ὕστερος ὡς ἐκ χαλκός ὁ ἀνδριάς . καί πάλιν ἐκ ὁ πρῶτος κινέω χάω , οἷος ἐκ τίς γίγνομαι * * * πάλιν δέ λέγω ὁ ἐκ τις καί ὡς ἐκ ὁ σύνθετος ἐκ ὁ ὕλη καί ὁ μορφή , ὥσπερ ἐκ ὁ ὅλος ὁ μέρος καί ἐκ ὁ Ἰλιάς ὁ ἔπος καί ἐκ ὁ οἰκίον ὁ λίθος · τέλος μέν γάρ εἰμί ὁ μορφή , τέλειος δέ ὁ ἔχω ὁ τέλος . ὁ δέ ὥσπερ λέγω ἐκ ὁ μέρος εἰμί ὁ ὅλος , οἷος ὁ ἄνθρωπος ἐκ ὁ δίπους , ὡς εἴρω ἐγώ ἐν ὁ θεωρία , καί ὁ συλλαβή ἐκ ὁ στοιχεῖον · ἄλλως γάρ οὗτος ὁ μέν εἰμί τεχνικός ὁ δέ φυσικός , ὥσπερ ὁ ἀνδριάς ἐκ ὁ χαλκός · διό φημί ἑκτεύς συνθέτης ὕλη ὁ σύνθετος οὐσία , ἀλλά ὁ μέν φυσικός , ὁ δέ τεχνητός . ἀλλά καί ὁ εἶδος λέγω ἑκτεύς ὅς εἶδος ὕλη , ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος ἐκ ὁ δίπους · ἀμφότερος δέ εἶδος ὑπάρχω καί ὁ μέρος καί ὁ ὅλος . πάλιν λέγω ἐκ ὅς ἐκ ὁ κατά μέρος , οἷος ἐκ πατήρ καί μήτηρ ὁ τέκνον , ἐπεί μέρος τίς ἀμφότερος συντελέω , καί πάλιν ὅτι ἐκ ὁ γῆ φυτός , ὅτι ἐκ τις μέρος αὐτός εἰμί . πάλιν λέγω ὁ ἐκ τις καί ἐπί ὁ χρόνος , οἷος ἐκ ἡμέρα νύξ καί ἐκ εὐδία χειμών , ὅτι οὗτος μετά οὗτος . οὗτος δέ ὁ μέν ὁ ἔχω μεταβολή εἰς ἀλλήλων οὕτως λέγω μετά ὅς , ὥσπερ καί ὁ νῦν εἴρω , ὁ δέ ὁ κατά χρόνος ἐφεξῆς μόνος , οἷος ἐκ ἰσημερία γίγνομαι ὁ πλόος , ὅτι μετά ἰσημερία γίγνομαι , καί ἐκ Διονύσια Θαργήλια ἑορτή γίγνομαι ὁ Θαργηλιών μείς . p . 1023b12 Μέρος λέγω . ἐντεῦθεν περί μέρος ἐγώ διαλέγω , καί φημί ὅτι μέρος εἰμί κατά εἷς μέν τρόπος εἰς ὅς ἄν διαιρέω ὁ ποσός ὁπωσοῦν , καταμετρέω μέρος εἴτε καί μή · ἀεί γάρ ὁ ἀφαιρέω ὁ ποσός , τουτέστι ὁ δεκαπήχου ξύλον , καθό ποσός εἰμί , μέρος λέγω , εἴτε μετρέω εἴτε οὖον . οἷος ὁ τρεῖς ὁ δύο μέρος λέγω3 πως μή μετρέω . ἄλλος δέ τρόπος λέγω ὁ μετρέω · διό ὁ δύο ὁ τρεῖς καί μέρος λέγω καί οὖον λέγω μέρος * * * ὡς δέ ἐκ αὐτός ὑπάρχω μέρος . ἔτι εἰς ὁ ὁ εἶδος , τουτέστι ὁ γένος , διαιρέω ἄνευ ὁ ποσός , καί οὗτος μέρος αὐτός λέγω · ὁ γάρ ζῷον διαιρέω εἰς λογικός καί ἄλογος , καί ἐνταῦθα οὖον θεωρέω ὁ ποσός , καί ὅμως μέρος λέγω εἰμί ὁ ζῷον ὁ λογικός καί ὁ ἄλογος . διό φημί ὅτι ὁ εἶδος ὁ γένος εἰμί μόριον . εἰμί λέγω εἰμί μέρος , εἰς ὁ διαιρέω τίς , ἢ ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ ὅλος ἢ ὁ εἶδος ἢ ὁ ἔχω εἶδος . καί ὅλος μέν λέγω ὁ σωματικός , εἶδος δέ ὁ ἀσώματος , ἔχω δέ ὁ εἶδος ὁ συναμφότεροι · ἢ ὁ τρεῖς περί ὁ αὐτός λέγω , οἷος ὁ σφαῖρα ὁ χαλκεύς ἤ ὁ κύβος ὁ χαλκός λέγω καί ὁ χαλκός μέρος ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ὕλη ἐν ὁ ὁ εἶδος ) , λέγω καί ὁ γωνία μέρος , τουτέστι ὁ εἶδος · γωνία γάρ ὁ εἶδος καλέω . ἔτι ὁ ἐν ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω λέγω μέρος εἰμί · † οὗτος γάρ ὁ γένος ὁ εἶδος καί εἰμί μέρος ·· διό ὁ γένος , τουτέστι ὁ ζῷον , μέρος λέγω δέ ] ὁ ἄνθρωπος ὡς εἰς ὁ ὁρισμός αὐτός παραλαμβάνω . ἄλλως δέ ὁ εἶδος ὁ γένος λέγω μέρος ὡς διαιρέω ὁ γένος εἰς αὐτός . p . 1023b26 ὅλος λέγω ὅς μηδείς ἄπειμι μέρος . ἐντεῦθεν ὁ περί ὁ ὅλος τεχνολογία παραδίδωμι ἐγώ , καί φημί ὅτι ὅλος λέγω ὅς μηδείς ἄπειμι μέρος , ἀλλά ὁ πᾶς τέλειος εἰμί , ἐκ ἐκ ἀνά λέγω ὁ ὅλος φύσις , ὡς ὁ τέλειος ἄνθρωπος , καί ὁ περιέχω ὁ περιέχω , ὡς εἷς τίς εἰμί ἐκεῖνος , ὥσπερ ὁ οἶκος εἰμί λέγω ὁ πᾶς ; ὁ συμπληρόω αὐτός περιέχω . οὗτος δέ διχῶς λέγω · ἢ γάρ ὡς ἕκαστος εἷς , ἤ αὐτός ὁ ὁλότης ὁ ἐπιγίγνομαι , ὡς ἐκ οὗτος ὁ εἷς ὁ ὁ μέρος σύνθεσις · ἄλλος γάρ ὁ μέρος καί ἄλλος ὁ ἐπιγίγνομαι εἶδος . ὁ μέν γάρ καθόλου καί ὁ ὅλως λέγω , ὡς ὅλος τίς εἰμί ὁ κατηγορέω κατά ἕκαστος καί εἷς ἅπας εἰμί ὡς ἕκαστος , κατά ὅς κατηγορέω . οἷος ὁ ζῷον κατηγορέω ἄνθρωπος , ἵππος , βοῦς , κύω , καί πᾶς εἷς τίς ὑπάρχω καί ὅλος , ἄνθρωπος , ἵππος , βοῦς , κύω , διότι πᾶς οὗτος ζῷον ὑπάρχω . ὁ δέ συνεχής καί περαίνω , ὅταν εἷς τίς ἐκ πλείων εἰμί ἐνυπάρχω , μάλιστα μέν δύναμις , ὡς ἐπί ὁ γραμμή , εἰμί δέ μή , ἐνέργεια πως · ἐν γάρ ὁ γραμμή ὁ σημεῖον πως δύναμις ὑπάρχω , ἐν ἐγώ δέ ὁ μέρος ἐνέργεια , καθό οἰκέω ἕκαστος οὗτος ἔχω εἶδος καί οἰκεῖος περιγραφή , <ἣν> δύναμαι λέγω εἰμί ἐνέργεια . μᾶλλον δέ ὁ φυσικός μετέχω ὁ ἕνωσις , τουτέστι ὁ ὕδωρ , ἤ2 ὁ τεχνητός , τουτέστι θύρα , ὥσπερ καί * * * ἑνότης τις . p . 1024a1 ἔτι ὁ ποσός . ἐντεῦθεν περί ὁ πᾶς λέγω ἐγώ , καί φημί ὅτι ἐπί ὁ ποσός , ἔχω δέ ἀρχή καί μέσος καί ἔσχατος , ὅσος μέν μή ποιέω ὁ θέσις διαφορά ἀμείβω αὐτός , πᾶς λέγω , ὅσος δέ ποιέω , ὅλος · ὅσος δέ ἄμφω ἐνδέχομαι , καί ὅλος καί πᾶς , οἷος ὅσος μέν ὁ αὐτός φύσις μένω ὁ διάθεσις , ὁ δέ μορφή οὖον . οἷος ὁ ἱμάτιον καί ὁ κηρός † πᾶς δέ καί κηρός καί ἱμάτιον , ἄλλος δέ σχῆμα , ὥστε ἀμφότερος ἔχω · διό φημί καί γάρ ὅλος καί πᾶς λέγω · ἔχω γάρ ἀμφότερος . ὕδωρ δέ καί ὅσος ὑγρός καί ἀριθμός πᾶς μέν λέγω , ὅλος δέ ἀριθμός καί ὅλος ὕδωρ οὖον λέγω , εἰμί μή μεταφορικός , ἐπεί διαιρέω φολαττους ὁ αὐτός σχῆμα . πᾶς δέ λέγω , ἐπί ὅς ὁ πᾶς ὡς ἐπί εἷς , οἷος ὑδάτιον πλείων , πᾶς οὗτος ἀριθμός , πᾶς οὗτος μόνος . p . 1024a11 κολοβός δέ λέγω ὁ ποσός οὖον ὁ τυγχάνω , ἀλλά υεοοιδα τε δεῖ αὐτός εἰμί καί ὅλος . ἐντεῦθεν περί κολοβός διδάσκω ἐγώ τίς εἰμί καί ὁ τρόπος , κατά ὅς λέγω ὁ κολοβός · οὔτε γάρ λέγω ἐγώ , ποσαχῶς λέγω ὁ κολοβός , ἐπεί μοναχός μόνος λέγω . καί φημί ὅτι ὁ κολοβός περί ὁ ποσός θεωρέω · οὔτε γάρ δυνατός εἰμί λέγω κολοβός ὁ ἀμερής , ὥστε ἐν ποσός θεωρέω ὁ κολοβός . καί οὐ ἐν πᾶς ποσός · οὖον γάρ ἐν ὁ διορίζω , ἀλλά ἐν ὁ συνεχής , καί ἐν ὁ συνεχής οὖον πᾶς · οὖον γάρ ἐν ὁ ὁμοιομερής ἀλλά ἐν ὁ ὀργανικός . οἷος οὖον λέγω κολοβός ὁ τέσσαρες ἀριθμός ἀφαιρέω μόνος ἐκ αὐτός · οὐκέτι γάρ φυλάσσω ὁ αὐτός εἶδος · ἐθέλω δέ ὁ αὐτός εἶδος φυλάσσω ἐπί ὁ κολοβός , παντελῶς δέ ἕτερος εἶδος εἰμί ὁ τρεῖς ἀριθμός παρά ὁ τέσσαρες ἀριθμός . ὥστε οὖον δυνατός εἰμί ἐπί ὁ διορίζω ποσός θεωρέω ὁ κολοβός , ἀλλά ἐπί ὁ συνεχής , ὡς ἐπί κύλιξ · ἐάν γάρ ἀφαιρέω ὁ οὖς ὁ κύλιξ , κολοβός λέγω εἰμί ὁ κύλιξ · ἔτι γάρ μένω ὁ εἶδος ὁ κύλιξ . ὁμοίως καί ῥίς ἀφαιρέω ὁ χείρ καί ἐπί πᾶς ὁ ὀργανικός μέρος τις ἀφαιρέω λέγω εἰμί ὁ καταλιμπάνω κολοβός , ἐπειδή , ὡς εἴρω , μένω πως ὁ αὐτός εἶδος · εἰμί μέντοι γε καί ὁ κεφαλή ἀφαιρέω , οὐκέτι λέγω ὁ καταλιμπάνω κολοβός εἰμί , ἐπεί οὔτε ὑφίστημι ὅλως ἀλλά φθείρω · δεῖ δέ περισώζω ὁ μέλλω λέγω εἰμί κολοβός . οὔτε δέ ἐπί ὁ ὁμοιομερής , ὡς εἴρω , λέγω εἰμί ὁ καταλιμπάνω κολοβός , οἷος ἐάν ἀπό λίθος μέρος τίς ἀφαιρέω , οὖον λέγω ὁ καταλιμπάνω κολοβός εἰμί , ἐπεί οὐδείς κακός ἐν ἄλλος τόπος εἰμί ὁ λίθος ὁ αὐτός ὑπάρχω ὁ ἀφαιρέω . διό ὁ φαλακρός οὐ ἄν εἶπον κολοβός εἰμί , ἐπεί ἐν ἄλλος μέρος ὁ σῶμα αὐτός φύω θρίξ · ἐάν μέντοι γε ὁ χείρ ἀφαιρέω , λέγω ὁ καταλιμπάνω κολοβός εἰμί , ἐπεί οὖον δυνατός , εἰμί τυγχάνω , ἄλλος δεξιά γίγνομαι . οὗτος ἐρῶ περί ὁ κολοβός ἐφεξῆς λέγω ἐγώ καί περί ὁ γένος , καί φημί ὅτι ὁ γένος τετραχῶς λέγω , εἷς μέν τρόπος , κατά ὅς πάω ἢ ὁ ἵππος . δύο δέ οἷος αὐτός ὁ ἀρχή , οἷος ἐκ ὁ Τάνταλος Τανταλίδης καί ἐκ ὁ Πέλοψ Πελοπίδης , ὡς εἴρω ἐν ὁ Εἰσαγωγή Π ( ?? ) ιορφυριον , καί ὅτι ἀπό ἄρσην λέγω ὁ γένος οὐ ἀπό θῆλυς , ἐπεί τίμιος , * * * οἷος Αἰγύπτιος καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . τρίτος σημαίνω κατά ὁ ὑπόκειμαι ὥσπερ ὁ ἐπίπεδος γένος λέγω πᾶς ὁ σχῆμα ( tjov ) ὑπόκειμαι αὐτός . τέταρτος ἐκ ὁ μέρος ὁ εἰς ὁ ὁρισμός παραλαμβάνω · οὕτως γάρ φημί ὁ ζῷον γένος εἰμί ἄνθρωπος καί ἵππος καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ τοιοῦτος . οὗτος ἐρῶ περί ὁ γένος φημί ὅτι ἕτερος δέ ὁ γένος διχῶς λέγω · ἅπας γάρ πρός ὁ τελευταῖος σημαίνω ὁ γένος , οὖον πρός ὁ πρότερος διά ὁ ἀσαφής αὐτός . φημί οὖν ὅτι ὁ ἕτερος ὁ γένος διχῶς λέγω , ὅς ἕτερος εἰμί ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι καί ὅταν μή ἀναλύω ἕτερος εἰς ὁ ἕτερος , οἷος ὡς ἐπί ὁ λίθος , εἰμί τυγχάνω , καί ὁ χαλκός ὁ μέν γάρ χαλκός γένος εἰμί ὑπόκειμαι ὁ ἀτμίς , εἰμί τυγχάνω , ὁ δέ λίθος ὁ ξηρός ἀναθυμίασις ) , καί πάλιν ὡς ἐπί ὁ χαλκός καί ὁ κρύσταλλος . οὔτε γάρ ἀναλύω ὁ χαλκός εἰς ὁ κρύσταλλος . οὗτος ἐρῶ ἐφεξῆς λέγω ἐγώ περί ὁ ψεῦδος , καί φημί ὅτι ὁ ψεῦδος διχῶς λέγω · ἢ γάρ ἐν πρᾶγμα θεωρέω ἢ ἐν λόγος . καί f . 246v ἰδού ἐνταῦθα ἄντικρυς ὁμολογέω ὅτι ὁ ψεῦδος οὐ ἐν μόνος ὁ λόγος θεωρέω , ἀλλά καί ἐν ὁ πρᾶγμα . καί φημί ὅτι ὁ ψεῦδος ὁ ἐν ὁ πρᾶγμα ἁπλόος εἰμί , καί οὐ ὥσπερ ἐν ὁ λόγος περί σύνθεσις καί διαίρεσις ὁ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος θεωρέω , ὡς εἴρω ἐν κατηγορία · πάντως γάρ χρεία εἰμί ἄλλος ἄλλος κατάφημι ἢ ἀπόφημι , ἵνα οὕτως ὁ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος θεωρέω . ἐπί μέντοι γε ὁ πρᾶγμα , ὡς εἰμί - ῥητός , ἁπλόος εἰμί , οἷος αὐτός ὁ μή εἰμί καί ὁ ἀνυπαρξία ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ ἐπί ὁ διάμετρος φημί ὅτι ὁ διάμετρος σύμμετρος εἰμί ὁ πλευρά ἢ ὁ σύ κάθημαι · οὗτος γάρ ὁ ] ψεῦδος ὁ μέν ἀεί εἰμί , φημί , ὡς ἐπί ὁ διάμετρος , ὁ δέ ποτός , ὡς ἐπί ὁ κάθημαι · δυνατός γάρ ὕστερος κάθημαι ὁ νῦν μή κάθημαι . φαίνω δέ καί ἐπί πρᾶγμα ὁ ψεῦδος , ἐπί ὅς φύω φαίνω ἢ μή οἷος εἰμί ἢ ὁ μή εἰμί , οἷος ὡς ἐπί ὁ σκιαγραφία · εἰμί γάρ σκιαγραφώ τις ὁ Σωκράτης , ἐπεί ἔχω τις ὁμοιότης πρός ὁ Θεαίτητος , δοκέω ὁ σκιαγραφία ὁ Θεαίτητος εἰμί , ἐπεί ἔχω τίς αὐτός · οὐ εἰμί δέ αὐτός . ἐπί μέντοι γε ὁ ὄνειρος παντελῶς εἰμί ἐξαλλαγή ὁ πρᾶγμα · ὁράω γάρ τις ἑαυτοῦ πολλάκις πέτομαι , ὅσπερ οὐδέ ὅλως ἔχω ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια . οὗτος ἐρῶ περί ὁ πρᾶγμα ἐφεξῆς λέγω καί περί ὁ λόγος , καί φημί ὅτι ὁ ἐπί τις εἶδος ἀληθής λόγος πάντως ἐπί ἄλλος ψευδής , οἷος ἐπί ὁ κύκλος ἀληθής εἰμί ὁ λόγος ὁ λέγω σχῆμα ἐπίπεδος ὑπό εἷς γραμμή περιέχω , καί ὅσος ἄλλος εἴρω περί αὐτός · οὗτος τοίνυν ὁ λόγος ἐπί ἄλλος παντελῶς ψευδής εἰμί · οὔτε γάρ ἀληθής ἐπί τρίγωνος εἰμί ἢ ἐπί τετράγωνος , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . ὁ μέντοι γε ψευδής λόγος οὖον πάντως καί ἐπί ἄλλος ψευδής ὑπάρχω . οἷος λέγω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζώιον εἰμί τετράπους ἄπους · οὗτος ὁ λόγος καί ἐπί ἄνθρωπος ψευδής δήω ὑπάρχω καί ἐπί πᾶς ὁ ἄλλος , ἵνα ὁ ὅλος οὗτος ἔχω καί ὁ ἄνθρωπος σύν αὐτός ὁ λόγος οὗτος . ἐάν μέντοι γε εἶπον ὅτι ζῷον λογικός ἀθάνατος , ἐπί μέν ἄνθρωπος ψευδής , φημί , ὑπάρχω , ἐπί δέ ἄγγελος οὐ εἰμί ψεῦδος . ὁ αὐτός δέ δύναμαι εἰμί ἀληθής καί μοναχός λέγω καί πολλαχῶς , ἐπεί καί οὕτως ἔχω φύσις αὐτός ὁ πρᾶγμα . ἐάν γάρ εἶπον μοναχός ὅτι Σωκράτης , ἀληθής λέγω · πάλιν δέ κἀν ἰός συμβεβηκός συμπλέκω ὁ οὐσία οὕτως εἶπον , οὐδείς κακός ἀληθής λέγω , οἷος Σωκράτης μουσικός φαλακρός . ὁ μέντοι γε ψευδής λόγος οὐδείς εἰμί ἁπλόος λόγος , ὡς ἐπί ὁ ἄνθρωπος καί . ὁ τετράπους καί ἄπους λέγω , διό Ἀντισθένης οὖον καλῶς πειράω δείκνυμι ὅτι οὖον δυνατός εἰμί ἀντιλέγω , λέγω οὕτως ὅτι ἢ σύμφωνος ἑαυτοῦ διαλέγω ἢ οὖον σύμφωνος · ἀλλά εἰμί μέν σύμφωνος , οὐ εἰμί ἀντιλέγω αὐτός γάρ οὗτος συμ - φωνέω ἀλλήλων ) · εἰμί δέ μή σύμφωνος λέγω , κατά διάφορος πρᾶγμα φέρω , ὥστε οὐδέ οὕτως ἀντιλέγω , εἰμί γε μηδέ περί ὁ αὐτός πρᾶγμα ὁ λόγος ποιέω . οὗτος δέ λέγω ὁ Ἀντισθένης ὑπολαμ - βάνα ὅς τίς οὐ εἰμί · καί ὁ ψεύδω γάρ κατά ὁ αὐτός φέρω καί ὁ ἀληθεύω ὅτι ἀθάνατος εἰμί ὁ ψυχή · ὥστε εἰμί ἀντιλέγω . εἰμί οὖον * * * παντελῶς μέν οὖν ὡς ἐπί ὁ λέγω θνητός εἰμί ὁ Ψυχή , ἐπί τίς δέ ὡς ἐπί ὁ λέγω πούς Ἴδη κατά ἀναλογία γάρ εἴρω ) , ἢ ὅτι ὁ ὀκτώ διπλάσιος ὁ τέσσαρες ὑπάρχω · ἀπό γάρ ὁ δύο εἰμί ὁ διπλάσιος . εἶτά φημί ὅτι ὁ ψεύδω διά κέρδος ἢ διά δόξα λέγω ψεύδω , διά κέρδος , ὥσπερ ὁ ἐμπορεύομαι , διά δόξα , ὥσπερ ὁ ἐράω αὐτός · κύριος δέ ψεύστης εἰμί ὁ διά αὐτός ὁ ψεύδω οὗτος ποιέω καί μή διά ἕτερος τίς , ἀλλά τοιοῦτος ἕξις ἔχω καί οὗτος ἔχω σκοπός ὁ ψεύδω . διό , φημί , ὁ ἐν ὁ Ἱππίας ὁ διάλογος συλλογεύς - ζέω παραλογίζομαι ἐγώ · ἐκεῖσε γάρ πειράω δείκνυμι ὁ Πλάτος ὅτι ὁ ἑκών ψεύδω ἀγαθός εἰμί ὁ ἄκων ψεύδω , ὥσπερ καί ὁ ἑκών χωλεύω ὁ ἄκων χωλεύω . ὥστε κατά γε οὗτος ὁ λόγος ὁ ἑκών πηρόω ὁ πούς ἀγαθός εἰμί ὁ ἄκων οὗτος ὑπομένω - ὅς , ὅσπερ οὐ εἰμί . φημί οὖν ὅτι ὁ ὅτι ὁ ἑκών ψεύδω ἐπί συμφέρω , ὥσπερ ἐπί ὁ ψεύδω ὁ Φοινίκιον ψεῦσμα καί εἶπον ὅτι αὐτόχθων ὑπάρχω ὁ πολίτης , ἵνα μᾶλλον γίγνομαι ἐραστής ὁ πόλις · ἐπεί ὁ ἐπί βλάβη ψεύδω ὁμολογουμένως χείρων εἰμί ὁ ἄκων ψεύδω . εἰμί ὁ ἐπί μικρός , οἷος ἐπί ὁ εὑρίσκω θησαυρός ἐν ὁ ὀρύσσω · πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ ὡς ἐπί μικρός ὑπάρχω · καί ὅταν διά ἄλλος τις προέρχομαι περιτυγχάνω φίλος τις ὅς μή προσδοκάω . καί ἀπλόος οὐ εἰμί κύριος ὁρίζω ὁ αἴτιος ὁ συμβεβηκός . λέγω καί ἄλλως συμβεβηκός , οἷος ὅσος ὑπάρχω ἕκαστος κατά ἑαυτοῦ ὁ πρᾶγμα , οἷος ὁ τρίγωνος ὁ ἔχω ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός ἴσος . οὗτος μέν οὖν ἀίδιος φημί , ὁ δέ ὁ θησαυρός οὐ ἀίδιος . p . 1024a11 Κολοβός ὁ ποσός οὖον ὁ τυγχάνω . ὅς λέγω οὗτος εἰμί , ὅτι κολοβός λέγω ὁ ποσός οὖον ὁ τυγχάνω , ἀλλά δεῖ αὐτός μεριστός εἰμί . ἄνευ γάρ ὁ ποσός οὖον θεωρέω ὁ κολοβός , ὡς εἴρω ἐν ὁ θεωρία · ἐπί δέ ὁ ἀριθμός οὖον θεωρέω ὁ κ - λοβός . ὁ τε γάρ δύο οὖον λέγω κολοβός θατέρου ἀφαιρέω ( οὖον γάρ f . 248r εἰμί ἴσος ὁ κολόβωμα καί ὁ λοιπός ) , οὐδέ ὅλως ἀριθμός οὐδείς , ἐπεί ὑπό ὁ διορίζω ποσός τελέω , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ θεωρία . καί γάρ ὁ οὐσία καί ὁ εἶδος δεῖ μένω ὁ γίγνομαι κολοβός , οἷος εἰμί κύλιξ κολοβός εἰμί , δεῖ μένω ὁ κύλιξ · ὁδός ἀριθμός οὐκέτι ὁ αὐτός μένω , εἰμί καί ἀνομοιομερής ὑπάρχω ὁ ἀριθμός · διάφορος γάρ ὁ τρεῖς ὁ δύο , ἐπεί ἐναλλάσσω ὁ εἶδος ἐπί αὐτός . καθόλου οὖν , ὅς ὁ θέσις οὖον ποιέω διαφορά , οὗτος οὖον λέγω εἰμί κολοβός , οἷος ὕδωρ , πῦρ · αὐτός γάρ εἰμί ὕδωρ ὁ ἀφαιρέω ὁ καταλείπω , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ πῦρ · διό φημί ἀλλά δεῖ τοιοῦτος εἰμί , ὁ κατά ὁ οὐσία θέσις ἔχω . πρός δέ οὗτος δεῖ αὐτός εἰμί καί συνεχής · ὁ γάρ ἁρμονία ἐκ ἀνομοιομερής μέν ὑπάρχω καί θέσις ἔχω , κολοβός δέ οὖον λέγω φθείρω , εἰμί τυγχάνω , ὁ Νήτης · τέλειος γάρ ἀπόλλυμι ὁ ἁρμονία πᾶς , δεῖ δέ σῴζω ὁ εἶδος ἐπί ὁ κολοβός . πρός δέ οὗτος οὐδέ ὅσος ἄλλος , οὐδέ οὗτος στερέω ὁ τυγχάνω μόριον κολοβός γίγνομαι · οὖον γάρ δεῖ οὔτε ὁ κύριος μόριον ὁ οὐσία ἀφαιρέω , οἷος κεφαλή , ἐπεί φθείρω ὁ πᾶς καί πως ὁ μή εἰμί λέγω ἄν κολοβός , οὔτε δέ ὁ ὁπουοῦν ὑπάρχω , οἷος ἄν ἔχω τρύπημα ὁ κύλιξ , οὖον λέγω εἰμί κολοβός , ἐπεί οὐκέτι ποιέω ὁ ὁ κύλιξ ἐκχέω γάρ ὁ πόμα ) , ἀλλά ἐάν ὁ οὖς ἀκρωτηριάζω . καί ὁ ἄνθρωπος οὐ ἐάν σάρξ ἢ ὁ σπλήν ἀφαιρέω , ἀλλά ἐάν ἀκρωτηριάζω χείρ . εἴρω γάρ καί ἐν ὁ θεωρία ὅτι ὁ ἀφαίρεσις ὁ ὁμοιομερής οὖον ποιέω κολοβός ὁ καταλιμπάνω , καί ὁ αἴτιος προστίθημι . σπλήν δέ λαμβάνω ὡς μή φαίνω , ἐπεί ὀργανικός εἰμί . καί ἀκρωτήριον οὖον πᾶς , ἀλλά ὅς μή ἔχω γένεσις ἀφαιρέω ὅλος , ὥσπερ ἐπί ὁ δεξιός χείρ . διά οὗτος ὁ φαλακρός οὖον λέγω εἰμί κολοβός , ἐπεί ἐν ἄλλος τόπος φύω θρίξ . p . 1024a29 Γένος λέγω ὁ μέν ἐάν ὁ γένεσις συνεχής . ἐντεῦθεν περί ὁ γένος λέγω ἐγώ ποσαχῶς λέγω , καί φημί ὅτι γένος λέγω , ἐάν ὁ γένεσις εἰμί συνεχής ὁ ὁ εἶδος ἔχω ὁ αὐτός , οἷος λέγω ἠώς ἄν * * * ὁ γένεσις αὐτός συνεχής . δύο δέ ὁ ἀπό ὅς εἄν εἰμί πρῶτος κινέω εἰς ὁ εἰμί · οὗτος γάρ ὁ μέν λέγω Ἕλλην εἰμί ὁ γένος , ὁ δέ Ἴων ὁ ὁ μέν ἀπό Ἕλλην κατάγω , ὁ δέ ἀπό Ἴων ὁ πρῶτος γεννάω . μᾶλλον δέ λέγω ἀπό ὁ ἄρσην ὁ ποιητικός ἤ2 ἀπό ὁ θῆλυς ὁ ὑλικός αἴτιος , οἷος ἀπό Πύρρα . τρίτος σημαίνω εἰμί ὁ γένος , κατά ὅς φημί ὅτι ὁ ἐπίπεδος ὁ σχῆμα γένος ὡς ὑπόκειμαι , καί ὁ στερεός ὁ στερεός · ἕκαστος δέ ὁ σχῆμα ὁ μέν ἐπίπεδος τοονδ́ς , ὁ δέ στερεός τοονδ́ς · οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ διαφορά . τέταρτος σημαίνω ὡς ἐν ὁ λόγος ὁ πρῶτος ἐνυπάρχω , ὅς λέγω ἐν ὁ τίς εἰμί , τουτέστι ὁ παραλαμβάνω εἰς ὁ ὁρισμός , ὅστις ὁ διαφορά ποιότης λέγω . ὥστε τοσαυταχῶς λέγω ὁ γένος , ὁ μέν κατά γένεσις συνεχής ὁ αὐτός εἶδος , ὁ δέ κατά ὁ πρῶτος κινέω ὁμοειδής . ὡς ἐπί ὁ πατήρ , ὁ δέ ὡς ὁ ὕλη , τουτέστι ὁ ὑπόκειμαι . p . 1024b9 ἕτερος δέ ὁ γένος λέγω . ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ ἑτερογενής , καί φημί ὅτι ἕτερος δέ ὁ γένος λέγω εἰμί ὅς ἕτερος εἰμί ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι καί μή ἀναλύω ἕτερος εἰς ἕτερος , ὡς ἐπί ὁ χαλκός καί ὁ κρύσταλλος εἴρω , μηδέ ἄμφω εἰς αὐτός , φημί αὐτός , οἷος ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη ἕτερος ὁ γένος ὑπάρχω · οὔτε γάρ ἀναλύω εἰς ἀλλήλων . καί ὅσος ὑπό διάφορος τελέω κατηγορία · ὁ γάρ εἰμί ὁ μέν οὐσία δηλόω , ὁ ὅδε ποσός , ὁ δέ ποιός , ὡς διαιρέω ἐν κατηγορία · οὔτε γάρ εἰς αὐτός ἀναλύω , οὔτε εἰς ἀλλήλων οὔτε εἰς εἷς τίς · ὁ γάρ εἰμί ὁμώνυμος αὐτός κατηγορέω . p . 1024b17 ὁ ψεῦδος λέγω ἐν μέν τρόπος ὡς ὁ ] πρᾶγμα . ἐντεῦθεν περί ὁ ψεῦδος λέγω ἐγώ , καί φημί ὅτι ὁ ψεῦδος λέγω εἷς μέν τρόπος ὡς πρᾶγμα ψεδδος · καί οὗτος ὁ μέν ὁ μή σογκειεπομαι ἢ ἀδύνατος εἰμί συντίθημι ( ἁπλόος γάρ φύσις δηλόω ὁ ψεδδος ἐπί ὁ πρᾶγμα ) , ὥσπερ λέγω ὁ ὁ διάμετρος εἰμί σύμμετρος ἢ ὁ σύ κάθημαι . οὗτος γάρ ὁ μέν ἀίδιος ψεῦδος ὁ ὁ διάμετρος , ὁ δέ οὐ ἀίδιος ὁ ὁ κάθημαι · οὗτος γάρ ὑπάρχω οὗτος οὐ εἰμί . ὁ δέ λέγω ἀντιλέγω ψευδής , ὅσος εἰμί μέν εἰμί , φύω μέντοι φαίνω ἢ μή οἷος εἰμί ἢ ὅστις παντελῶς μή εἰμί , οἷος ὁ σκιαγραφία καί ἐνύπνιος · οὗτος γάρ εἰμί μέν τίς ἀλλ'οὐχ ὅς ἐμποιέω ὁ φαντασία , τουτέστιν οὐ ἀληθής ὑπάρχω · οὔτε γάρ ὁ θεάομαι ἑαυτοῦ εἰμί ] ἐν ὕπνος πέτομαι ἤδη πη πτερόν ἔχω . ὁ μέν οὖν οὗτος λέγω εἰμί ψευδής , ἢ ὁ μή εἰμί αὐτός παντελῶς , ἢ ὁ ὁ ἀπό αὐτός φαντασία μή εἰμί εἰμί , ὡς ἐν ὁ θεωρία δείκνυμι . λόγος δέ εἰμί ψευδής ὁ ὁ μή εἰμί , καθό ψευδής ὑπάρχω · εἰμί γάρ ἀναιρέω ὁ μή εἰμί , οὐ εἰμί ψευδής , διό προστίθημι ὁ καθό ψευδής ὑπάρχω . ὅθεν ὁ ] πᾶς λόγος ψευδής ἕτερος παρά ἐκεῖνος , ἐπί ὅς καί ἀληθής εἰμί , οἷος ὁ ὁ κύκλος ἀληθής λόγος ψευδής γίγνομαι ἐπί τρίγωνος . ἕκαστος δέ πρᾶγμα λόγος εἰμί ὡς εἷς εἰμί ὁ ὁριστικός αὐτός λόγος , εἰμί δέ ὡς πολύς , ἐπεί ὁ αὐτός εἰμί καί ὁ οὐσία ἅμα ὁ συμβεβηκός , ὅσπερ καλέω πάσχω , οἷος Σωκράτης καί Σωκράτης μουσικός . ὁδός ψευδής λόγος οὐδείς εἰμί ἁπλόος λόγος · διό καί Ἀντισθένης , φημί , ἀνόητος ὑπολαμβάνω μηδείς ἄξιος λέγω πλήν ὁ οἰκέω λόγος εἷς ἐπί εἷς · συμβαίνω μή εἰμί ἀντιλέγω κατά αὐτός , σχεδόν δέ μηδέ ψεύδω , εἰμί γε ψεῦδος ὑπάρχω ὅπου ἀντιλογία · ἕτερος γάρ ἀνάγκη εἰμί ἀληθεύω . εἰμί δέ ἕκαστος λέγω περί τις οὖον μόνος ἐν ] ὁ αὐτός λόγος , τουτέστιν ἀληθής περί ὁ πρᾶγμα , ἀλλά καί ὁ ἕτερος , ψευδής μέν καί παντελῶς , εἰμί δέ ὡς καί ἀληθής , ὥσπερ ὁ ὀκτώ διπλάσιος ὑπάρχω ὁ ὁ δυάς λόγος . ὁ μέν οὖν οὕτως λέγω ψευδής · ἄνθρωπος δέ κύριος λέγω ψευδής ὁ εὐχερής προαιρετικός ὁ τοιοῦτος λόγος μή διά ἕτερος τίς , οἷος διά κέρδος ἢ διά φιλοτιμία , ἀλλά καί διά αὐτός ὁ ψεύδω - δένω , ἵνα ὑποτίθημι αὐτός καί πλάσσω ὁ ψεῦδος διά ὁ χαίρω ὁ ψεύδω , ὥσπερ φημί καί πρᾶγμα ψευδής εἰμί , ἐμποιέω φαντασία ψευδής , ὡς ἐπί ὁ σκιαγραφία . διό ὁ ἐν ὁ Ἱππίας λόγος παραλογίζομαι ὅτι ὁ αὐτός ψευδής καί ἀληθής ὑπάρχω · ὁ δύναμαι γάρ ψεύδω λαμβάνω ἐκεῖσε ψευδής · οὗτος δέ , φημί , εἰμί ὁ εἰδοί καί φρόνιμος , ὁ εἰδοί ψεύδω . δύναμαι γάρ οὗτος , ἅτε δή Ἐπιστήμων ὑπάρχω , καί ἐκκλίνω ὁ ψευδής · ὁ γάρ ἐναντίος εἷς εἰμί ἐπιστήμη . καί φημί ἐκεῖσε ὅτι ὁ ἑκών λέγω ὁ φαῦλος ἀγαθός ὑπάρχω ὁ ἄκων ψεύδω . οὗτος δέ ψευδής κατασκευάζω ὁ Πλάτος διά ὁ ἐπαγωγή · φημί γάρ ἐκεῖσε ὅτι , ὥσπερ ὁ ἑκών χωλεύω ἀγαθός εἰμί ὁ ἄκων χωλεύω , οὕτως καί ἐπί · ὁ ψεῦδος * * * φημί , ἐπεί εἰμί γε ὁ ] ἑκών χωλεύω , χείρων εἰμί ἴσως , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἦθος , καί οὗτος , τουτέστιν ὁ ἑκών πηρόω ἑαυτοῦ , ὁ ἄκων . p . 1025a14 συμβαίνω λέγω . ἐντεῦθεν · λέγω ἐγώ περί ὁ συμβεβηκός , καί φημί οὕτως ὅτι συμβαίνω λέγω , ὅσπερ δυνατός εἰμί καί ἀληθεύω , οὖον μέντοι γε ἐκ ἀνάγκη οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς , οἷος ἐάν τις ἐν ὁ ὀρύσσω καί φυτεύω εὑρίσκω θησαυρός · οὔτε γάρ ἐκ ἀνάγκη εἰμί ὁ τοιοῦτος οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς ὀρύσσω τις περιτυγχάνω θησαυρός . ἐπεί οὖν οὔτε ἐκ ἀνάγκη οὗτος εἰμί οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς , συμβαίνω αὐτός λέγω . ὥστε ἐπεί εἰμί ὑπάρχω τίς καί τις , καί ἔνιοι οὗτος καί ποδ καί ποτός , ὅτι εἄν ὑπάρχω μέν ἀλλά μή διότι ἢ νῦν ἢ ἐνταῦθα , ὁ τοιοῦτος συμβεβηκός εἰμί , ὥσπερ ἐπί ὁ προέρχομαι διά ἕτερος τίς πρᾶγμα καί περιτυγχάνω φίλος , ὅς οὖον προσδοκάω θεάομαι . ἄλλως τε δή οὐδείς εἰμί αἴτιος ὁρίζω ὁ συμβεβηκός , ἀλλά τυγχάνω , ὥσπερ ὁ θέρος , εἰμί τυγχάνω , ὁ εἰμί ὁ ἥλιος ἐν καρκίνος · οὗτος δέ ἀόριστος . συμβαίνω ὁ εἰς Αἴγινα ἔρχομαι , εἰμί μή διά οὗτος ἀφικνέομαι , ἀλλά ὑπό χειμών ἀναγκάζω ἐκεῖσε παραγίγνομαι . ὥστε γίγνομαι οὗτος καί εἰμί συμβεβηκός , ἀλλά οὐ ὅς αὐτός ἀλλά καθό ἕτερος · ὁ γάρ χειμών αἴτιος ὁ μή ὅπου πλέω ἔρχομαι . λέγω δέ καί ἄλλως συμβεβηκός , οἷος ὅσος ὑπάρχω ἕκαστος κατά ἑαυτοῦ μή ἐν ὁ οὐσία εἰμί , οἷος ὁ τρίγωνος ὁ ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός ἔχω ἴσος · οὔτε γάρ εἰς ὁ ὁρισμός ὁ τρίγωνος παραλαμβάνω . καί οὗτος μέν , φημί , ἀίδιος ὑπάρχω , ἐκεῖνος δέ οὐ ἀίδιος ὁ περί Αἴγινα καί ὁ θησαυρός . ἐν ὁ δύο δέ ὁ ἀποδεικτικός λέγω ἀκριβής περί οὗτος .