asclepius.in-aristotelis-metaphysicorum-libros-az-commentaria 6
p . 1025b3 Αἱ ἀρχαὶ τὰ αἴτια ζητεῖται ὄντων · δῆλον γὰρ ὁτιὴ ὄντα . Σκοπός ἐστι τῷ Ἀριστοτέλει εἰπεῖν ἐν τῷ E περὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸζ ὄντος . ἐπειδὴ δὲ τῆς πρώτης φιλοσοφίας ἐστὶν ἔργον διαλεχθῆναι περὶ πάντων τῶν ὄντων , καθὸ ὄντα ἐστί , δῆλον ὅτι οὐ διαλέξεται περὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντος τοῦτο γὰρ ἀόριστόν ἐστι καὶ ἀπερίληπτον ) , εἰ μήτι γε ἄρα ἄλλῳ τινὶ γένοιτο καθ’ αὑτὸ τὸ ἄλλῳ ὑπάρχον κατὰ συμβεβηκός , ὁ γοῦν πρῶτος φιλόσοφος διαλέξεται περὶ τοῦ καθ’ αὑτὸ ὄντος . τοῦτο δὲ τὸ καθ’ αὑτὸ ὄν , ὡς καὶ ἀνωτέρω εἴρηται , θεωρεῖται καὶ ἐν οὐσίᾳ καὶ ἐν ποσῷ καὶ ἐν ποιῶ καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις πάσαις κατηγορίαις . οὔτε δὲ περὶ τοῦ ὡς ἀληθοῦς διωρισμένου καὶ ψευδοῦς ὄντος διαλέξεται ἡ πρώτη φιλοσοφία , ἐπειδὴ περὶ τοῦ ἁπλῶς ὄντος διαλέγεται , τουτέστι τοῦ ἁπλουστάτου , ἡ δὲ ἀλήθεια καὶ τὸ ψεῦδος , τὸ ἐνταῦθα δηλονότι , περὶ σύνθεσιν καὶ διαρεσιν θεωρεῖται . οὔτε δὲ περὶ τοῦ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ ὄντος , ἀλλ’ ὡς εἴρηται πολλάκις , περὶ τοῦ ἁπλῶς ὄντος , τουτέστι τοῦ καθ’ αὑτὸ ὄντος . ἐπεὶ δὲ ἑκάστη τέχνη καὶ ἐπιστήμη πρότερον περὶ τῶν αἰτίων διαλέγεται , καὶ τότε περὶ τῶν ὑποβεβλημένων αὐτῇ πραγμάτων , οἷον γεωμετρία πρότερον λέγει ἡμῖν τί ἐστι σημεῖον καὶ τί ἐστι γραμμή , ὁμοίως καὶ ἀριθμητικὴ τί μονάς , ὡσαύτως καὶ ἰατρικὴ ὅτι ἐκ τεσσάρων στοιχείων τὰ σώ · μάτα συνεστήκασι , καὶ ὅτι τέσσαρες χυμοὶ ὑπάρχουσιν , ὡσαύτως δὲ καὶ οἰκοδομικὴ καὶ αἱ ἄλλαι πᾶσαι , οὕτως οὖν καὶ ὁ Ἀριστοτέλης ἐνταῦθά φησιν ὅτι δεῖ διαλεχθῆναι τὴν πρώτην φιλοσοφίαν καὶ θείαν περὶ τῶν ἀρχῶν πρότερον , τουτέστι τῶν ἐξῃρημένων πάντων τῶν ὄντων κατὰ φύσιν . καὶ οὐκ ἔστιν ἡ φυσιολογία ἡ αὐτὴ τῇ πρώτῃ φιλοσοφίᾳ , ὡς ἄν τις ὑπολάβοι , ἐπειδὴ περὶ πάντων τῶν φυσικῶν διαλέγεται · οὔτε γὰρ περὶ πάντων ἀπλῶς τῶν ὄντων διαλέγεται , ἀλλὰ περὶ μόνων τῶν ἐν κινήσει ὑπαρχόντων , ἡ δὲ πρώτη φιλοσοφία ἀπλῶς περὶ πάντων τῶν ὄντων . διαλέγεται οὖν ἐνταῦθα περὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντος δεικνὺς ὅτι οὐ διαἀληθοῦς λέξεται περὶ αὐτοῦ ἡ πρώτη φιλοσοφία , οὔτε δὲ περὶ τοῦ ἀληθοῦς καὶ ψευδοῦς , ἢ ( tou ) δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ . ἐν δὲ τῷ Ζ διαλέγεται περὶ τοὐ ἁπλῶς καὶ καθ’ αὑτὸ ὄντος . καὶ ἐντεῦθεν ἀναφαίνεται ἡμῖν ἡ διαίρεσις τῆς φιλοσοφίας , ὅτι εἰκότως εἰς δύο τμήματα διαιρεῖται εἴς τε τὸ πρακτικὸν καὶ εἰς · τὸ θεωρητικόν . φησὶ γὰρ ὅτι πᾶσα ἐπιστήμη ἢ θεωρητική ἐστιν ἢ ποιητικὴ ἢ πρακτική . εἰ τοίνυν ἡ φιλοσοφία μή ἐστι ποιητική οὔτε γὰρ ποιεῖ τι ἀποτέλεσμα , ἀλλὰ μόνον γινώσκει καὶ πράττει ἃ γινώσκει ) , δῆλον ὅτι εἰς δύο ταῦτα μόνα διαιρεῖται , εἴς τε τὸ θεωρητικόν φημι καὶ τὸ πρακτικόν . p . 1025b3 Αἱ ἀρχαὶ καὶ τὰ αἴτια τῶν ὄντων ζητεῖται . Ἀνιχνεῦσαι βουλομένη ἡ πρώτη φιλοσοφία τὰς ἀρχὰς καὶ τὰ αἴτια τῶν ὄντων , καθὸ ὄντα ἐστίν . οὐ μόνον δὲ αὕτη ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἐπιστήμη . οἷον ἐπὶ ἰατρικῆς ἔστι τι αἴτιον ὑγιείας καὶ εὐεξίας τὸ ἔχειν τοὺς χυμοὺς ἄριστα κεκραμένους , δῆλον ὅτι ἐναντίους νόσου . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν μαθημάτων εἰσὶν ἀρχαί , οἷον γεωμετρίας , ὅτι ἀμερὲς τὸ σημεῖον καὶ ὅτι ἡ γραμμὴ ἀπλατὴς ὑπάρχει , καἰ καθόλου φάναι πᾶσα ἐπιστήμη διανοητική , τουτέστιν ἡ λόγῳ μόνῳ χρωμένη , ὥσπερ γεωμετρία . ἢ μετέχουσά τι διανοίας , ὥσπερ ἡ λογικὴ ἢ καὶ ἔργῳ χρωμένη , τουτέστιν αἰσθήσει , καθάπερ ἡ ἁρμονική κέχρηται γὰρ καὶ ἀκοῇ πρότερον ) περὶ ἀρχὰς καταγινομένη ἢ ἀκριβεστέρα καὶ ὥσπερ λόγῳ μόνῳ χρωμένη , ἢ ἁπλουστέρα ὡς λόγῳ καὶ αἰσθήσει . πᾶσαι δὲ αὗται αἱ τέχναι περὶ μερικόν τι ὂν καταγίνονται , οἷον ἡ ἰατρικὴ περὶ τὸ ἀνθρώπινον σῶμα ἀστρονομία περὶ τὸ οὐράνιον σῶμα , γεωμετρία περὶ τὰ μεγέθη · περὶ δὲ τοῦ ἁπλῶς ὄντος οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν , φησίν , οὐδὲ καθὸ ὄν , οὔτε δὲ πάλιν τοῦ τί ἐστι λόγον ποιοῦνται , οἷον ὁ γεωμέτρης οὐκ ἀποδείκνυσι τὴν οἰκείαν ἀρχήν · οὐ λέγει γὰρ τί ἐστι σημεῖον , ἀλλ’ ὁμολογούμενον αὐτὸ λαμβάνει ὅτι ἀμερὲς ὑπάρχει · ὁμοίως δὲ καὶ ἰατρικὴ καὶ αἱ ἄλλαι πᾶσαι ἐπιστῆμαι . καὶ εἰκότως τοῦτο ποιοῦσιν · οὐδὲ γὰρ δυνατόν ἐστι τὰς ἀρχὰς ἀποδεῖξαι , ἐπεὶ κἀκεῖναι ἔσονται ἀποδεικταί , καὶ οὕτως ἐπ’ ἄπειρον ὁδεύσομεν , ὡς εἴρηται ἐν τῇ Ἀποδεικτικῇ πραγματείᾳ . τὰς ἀρχὰς οὖν αἱ μὲν τῶν ἐπιστημῶν ἐξ αἰσθήσεως ποιοῦνται δήλας , ὥσπερ ὁ ἀστρονόμος ὅτι σφαιρικόν ἐστι τὸ σχῆμα τοῦ οὐρανοῦ ἐκ τοῦ ὁρᾶν τοὺς ἀστέρας ἐκ τῶν αὐτῶν τόπων ἀεὶ ἀνατέλλοντας καὶ δύνοντας , καὶ ὅσα εἴρηται ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τῆς Μεγάλης συντάξεως · ἄλλαι δὲ ὑπόθεσιν λαβοδσαι τὸ τί ἐστιν , ὥσπερ γεωμετρία ὅτι ἀμερὲς τὸ σημεῖον , οὕτω λοιπὸν τῶν καθ’ αὑτὰ ὑπαρχόντων τῷ γένει , τουτέστι τῷ ὑποκειμένῳ περὶ οὗ διαλέγονται , τὰς ἀποδείξεις ποιοῦνται , ὡς γεωμετρία ἀποδείκνυσιν ἐν τῷ πρώτῳ θεωρήματι καὶ δευτέρῳ καὶ τοῖς ἐφεξῆς , ἢ ἀναγκαιό - τερον , ὥσπερ αἱ λόγοις χρώμεναι , ἢ μαλακώτερον , ὥσπερ αἱ λόγῳ καὶ αἰσθήσει . καὶ ἐκ ἰῆς τοιαύτης ἐπαγωγῆς οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις οὔτε οὐσίας οὔτε τοῦ τί ἐσστιν · οὐ γὰρ ἀποδείκνοσιν ὀ ἀριθμητικὸς ὅτι εἰσὶν ἀριθμοί , οὐδ' ὁ γεωμέτρης ὅτι τἰσὶ μεγέθη , ἀλλὰ ταῦτα ὡς ὁμολογούμενα λαμβάνει . οὔτε δὲ τὸ τι ἐστι · τῶν γὰρ ὁρισμῶν οὐκ ἔστιν ἀπόδειξις . οὐ γὰρ ἀποδείκνυσιν ὁ γεωμέτρης τί ἐστι τὸ σημεῖον ἢ τί ἐστι γραμμή , ἀλλ’ ὅτι εσ,τι μόνον ὑποτίθεται . διὰ τοῦτο οὖν , ὡς εἴρηται , οὐκ ἀποδει.κ·νύουσιν , εἴτε εστι τὸ ὑποκείμενον αὐτοῖς εἴτε μή ἐστιν , οἷον , ὡς εἰρήκαμεν , οὐ δείκνοσιν 6 γεωμέτρης ὅτι εἰσὶ μεγέθη , ἀλλ’ ὡς ὁμολογούμενον τοῦτο λαῷβάνει . τῆς τῆς αὐτῆς γάρ ἐστι διανοίας τὸ εἰπεῖν εἰ ἔστι · καὶ τί ἐστι . πρό - τερον γὰρ τὸ εἰ εστι τοῦ τί ἐστι . πῶς οὖν δυνατὸν αὐτοὺς ἀποδεῖξαι τὸ τί ἐστι , μὴ ἀποδείξαντας ὅλως τὸ εἰ ἔστι μέγεθος , . p . 1025b18 18 ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ φυσικὴ ἐπιστήμη τυγχάνει οὖσα περὶ γένος τι του ὄντος . Ἐντεῦθεν ἀποδείκνυσιν ὅτι οὐ δυνατὸν εἶναι τὴν φυσιολογίαν καὶ πρακτικην οὔτε δὲ ποιητικήν , ἀλλὰ μόνον θεωρητικήν · καί φησιν ὅτι ἐπὶ τῶν ποιητικων καὶ πρακτικῶν τὰ ποιητικὰ αἴτια ἔξωθεν ὑπάρχουσιν , οἷον . ποιητικὸν αἴτιον τῆς οἰκίας ὁ οἰκοδόμος , καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ τῷ οἴκῳ ἀλλ’ ἔξωθεν . ὁμοίως ὁ στρατηγὸς ποιητικός ἐστι τῆσδε τῆς μάχης , καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῇ τῇ πράξει ἀλλ’ ἔξωθεν . εἰ οὖν ἡ φύσις ἐν αὐτῷ ἐστι τῷ ἔργῳ ἐν ᾧ καὶ ποιεῖ ( περὶ γὰρ τὴν τοιαύτην ἐστὶν οὐσίαν , ἐν ᾗ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως καὶ στάσεως ἐν αὐτῇ ) , δῆλον ὅτι οὔτε πρακτική ἐστιν οὔτε δὲ ποιητική . τῶν τῶν μὲν γὰρ ποιητικῶν ἐν τῷ ποιοῦντί ἐστιν ἡ ἀρχὴ ἢ νοῦς ἢ τέζνη ἢ δύναμις ἑτέρα · τῶν δὲ πρακτικῶν ἡ προαίρεσις ἐν τῷ πράττοντι . εἰ οὖν πᾶσα διάνοια ἢ πρακτική ἐστιν ἢ ποιητική , δῆλον ὁτι ἡ φύσις θεωρητική τις ἄν εἴη , ἀλλὰ θεωρητικὴ περι τοιοῦτον ὂν ὅ ἐστι δυνατὸν κινεῖσθαι περὶ γὰρ τῶν ἀκινήτων ἡ πρώτη φιλοσοφία διαλέξεται ) , καὶ περὶ οὐσίας διαλέξεται κυρίως τῆς κατὰ τὸ εἶδος , ἥτις ἐστὶν ἀχώριστος · τὰ γὰρ φυσικὰ εἴδη ἔνυλα ὑπάρχουσι . διαλέγεται δὲ καὶ περὶ τῆς ὕλης ἔστιν ὅτε διὰ τὸ εἶδος αὐτό . p . 1025b28 Δεῖ δὲ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ τὸν λόγον πῶς ἐστι μὴ λανθάνειν , ὡς ἄνευ γε τούτου τὸ ζητεῖν μηδὲν ποιεῖν ἐστιν . Δείξας διὰ τῶν προλαβόντων ὅτι οὐ καταγίνεται ἡ φυσικὴ περὶ πάντα τὰ ὄντα ὄντα περὶ μόνα τὰ ἐν κινήσει ὑπάρχοντα οὐ γὰρ δήπου διαλέγεται καὶ περὶ τῶν ἀύλων καὶ ἀκινήτων , ὥστε οὐ μόνη ἐστὶν ἡ φυσιολογία ) , ἐντεῦθεν λοιπὸν ἀποδίδωσι τὴν διαφορὰν τῆς πρώτης φιλοσοφίας καὶ τῆς φυσιολογίας καὶ τῆς μαθηματικῆς · αἱ τρεῖς γὰρ αὗται ἐπιστῆμαι θεωρητικαὶ ὑπάρχουσι μόναι · καί φησιν ὅτι ἡ πρώτη φιλοσοφία καταγίνεται περὶ τὰ ἄυλα καὶ χωριστὰ τῆς ὕλης παντελῶς καὶ ἀκίνητα , ἡ μέντοι γε φυσιολογία καταγίνεται περὶ τὰ ἔνυλα εἴδη τὰ παντελῶς ἀχώριστα τῆς ὕλης καὶ περὶ τὰ ἐν κινήσει θεωρούμενα , ἡ μέντοι γε μαθηματικὴ καὶ αὐτὴ καταγίνεται · περὶ τὰ εἴδη τὰ ἀχώριστα τῆς ὕλης , ἅτινα καὶ αὐτὰ κατὰ μὲν οὐσίαν ἀχώριστα ὑπάρχουσι , τῇ δὲ ἐπινοίᾳ δυνατόν ἐστι ταῦτα χωρίσαι ἐκ τῆς ὕλης . χωρίζει γὰρ τὸ εἶδος τοῦ κύκλου ὁ μαθηματικός , καὶ οὕτως αὐτὸ ὁρίζεται σχῆμα ἐπίπεδον ὑπὸ μιᾶς γραμμῆς περιεχόμενον · διὸ καὶ ἐφαρμόττει ὁ ὁρισμὸς οὗτος παντὶ κύκλῳ μεγίστῳ καὶ ἥττονι . δεῖ οὖν τὸν φυσικὸν διαλέγεσθαι περὶ τῶν ἐνύλων εἰδῶν καὶ λέγειν καὶ τὰς διαφορὰς αὐτῶν , οἷον οὐ μόνον δεῖ λέγειν περὶ τοῦ σχήματος τῆς χειρὸς ὅτι τοιόνδε , ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἐνεργείας αὐτῆς , οἷον ὅτι ἐστὶν ἀντιληπτικὴ καὶ ἀποβλητική · εἰ γὰρ μόνον περὶ τοῦ σχήματος εἴποι , οὐδὲν ἕτερον λέξει ὡς ἄν εἰ καὶ περὶ χειρὸς ἀνδριάντος διαλέξεται . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ ὀφθαλμοῦ οὐ μόνον δεῖ λέγειν ὅτι σφαιρικός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ δεῖ μνημονεύειν , ὅτι τὸ ἀντιληπτικὸν τῶν χρωμάτων . ὥστε δεῖ τὸν φυσικὸν μὴ μόνον τῶν σχημάτων μνημονεύειν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν μορίων , ἐπεὶ οὕτως οὐδὲν ἔσται ὁριζόμενος , εἰ μήτι γε ὁμωνύμως , καθάπερ εἰρήκαμεν . ὡς οὖν εἴρηται , ὁ μὲν φυσικὸς περὶ τῶν ἀχωρίστων εἰδῶν παντελῶς διαλέξεται , ὁ μέντοι γε μαθηματικὸς περὶ τῶν ἀχωρίστων μὲν κατ’ οὐσίαν , τῇ δὲ ἐπινοίᾳ χωριζομένων . διὸ ἡ μὲν σιμότης , ὅτι κοίλανσις ἐν ῥινί , οὐδὲ κατ’ ἐπίνοιαν δύναται νοηθῆναι οὐ θεωρεῖται γὰρ ἄνευ ῥινός ποτε ) , ἡ μέντοι γε κοιλότης ἐν πλείοσιν ὑποκειμένοις θεωρεῖται , καὶ ἐν ῥινὶ καὶ ἐν ἐπιφανείᾳ , καὶ διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν δυνατὸν καὶ κατ’ ἐπίνοιαν αὐτὴν χωρίσαι τοῦ ὑποκειμένου . εἶτα λοιπὸν ἀπορεῖ λέγων ὅτι πῶς φαμεν τὴν πρώτην φιλοσοφίαν περὶ πάντων τῶν ὄντων ἀπλῶς διαλέγεσθαι ἡ ὄντα ἐστίν · οὐ γὰρ περὶ πάντων τῶν ὄντων διαλέγεται · οὐ γὰρ δήπου καὶ περὶ τῶν φυσικῶν καὶ τῶν ἐν κινήσει ὄντων , ἀλλὰ περὶ μόνων τῶν ἀύλων καὶ ἀκινήτων . λέγομεν οὖν πρὸς τοῦτο ὅτι καθὸ μὲν περὶ ἀύλων μόνων διαλέγεται , περὶ μερικῶν μόνων διαλέγεται , καθὸ δὲ τὰ ἄυλα ταῦτα καὶ ἀκίνητα ἀρχαί εἰσι τῶν πάντων καὶ πηγαί δεῖ γὰρ πρὸ τῶν κινουμένων εἶναι τὰ ἀκίνητα ) , δῆλον ὅτι περὶ πάντων τῶν ὄντων διαλέγεται . εἶτα περὶ τῶν ἀρχῶν φησιν , ἐξ ὧν τοῖς ἄλλοις τὸ εἶναι . ταύτας δὲ τὰς ἀρχὰς ἀνάγκη ἀιδίους εἶναι . εἰ γάρ , φησίν , ὑποθώμεθα αὐτὰς φθείρεσθαι , εἰς ἐκείνας ἀναλυθήσονται , ἐξ ὧν καὶ γεγόνασιν , ὥστε εἰς ἑτέρας ἀρχάς , καὶ περὶ ἐκείνων πάλιν ἐρωτήσω εἰ ἄφθαρτοί εἰσιν ἢ φθαρταί . εἰ μὲν οὖν ἀίδιοι , ἔχω τὸ ζητούμενον , εἰ δὲ φθαρταί , ἐπ’ ἄπειρον πρόεισι , καὶ οὕτως ἀναιρεῖται γένεσις διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἐπεξιέναι τὸ ἄπειρον . p . 1025b28 28 Δεῖ δὲ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ τὸν λόγον πῶς ἐστι μὴ λανθάνειν . Δεῖ δὲ τὸν φυσικὸν εἰδέναι τὸν ὁρισμὸν τοῦ πράγματος , περὶ οὗ ποιεῖλέγει τᾶι τὸν λόγον , καὶ τὰς διαφορὰς αὐτοῦ ἄνευ γὰρ τούτων τὸ ἀληθὲς οὐ κατορθοῖ ) , ὥσπερ καὶ τὸν οἰκοδόμον δεῖ εἰδέναι τὴν διαφορὰν τῶν λίθων καὶ τῶν ξύλων , καὶ τὸν ἰατρὸν τὰς διαφορὰς τῶν σωμάτων καὶ τῶν κράσεων , εἰ μέλλοι τῷ ὄντι ἰατρὸς εἶναι . φησὶν οὖν ὅτι οἱ μὲν τῶν ὁρισμῶν οὕτως ὑπάρχουσιν ὡς τὸ σιμὸν τὸ ἐν ῥινί , μηδὲ τῇ ἐπινοίᾳ δυνάμενοί ποτε χωρίζεσθαι τῆς ὕλης , οἱ δὲ ὡς τὸ κοῖλον , δυνάμενοι κατ’ ἐπίνοιαν χωρισθῆναι . διό φησιν ὅτι διαφέρουσιν ἀλλήλων ταῦτα , ὅτι τὸ μὲν σιμὸν συνειλημμένον ἐστίν , ἀντὶ τοῦ οὐδὲ κατ’ ἐπίνοιαν χωρίζεται τῆς ὕλης , ἅτε δὴ μετὰ τῆς ὕλης ὑπάρχον ἔστι γὰρ τὸ σιμὸν οὐδὲν ἕτερον ἢ κοίλη ῥίς ) , ἡ δὲ κοιλότης ἄνευ ὕλης αἰσθητῆς ὑπάρχει . καλῶς δὲ εἶπε τὸ αἰσθητῆς διὰ τὸν ὁρισμόν , ὥσπερ αἱ προτάσεις εἶναι ὕλη λέγονται τοῦ συλλογισμοῦ · οὕτως δὲ καὶ ὁ ὁρισμὸς ἕτερον ὂν τοῦ εἴδους ὕλη γίνεται τῆς κοιλότητος . οὗτος δὲ ὁ λόγος , διὸ οὐκ αἰσθητὸν πρᾶγμα ὑπάρχει · ἐὰν δὲ εἴπω σχῆμα ἐπίπεδον τοιώσδε ὑπάρχον , λόγον εἶπον μὴ προσχρησάμενος αἰσθήσει . εἰ τοίνυν πάντα τὰ φυσικὰ πράγματα ὁμοίως τῷ σιμῷ λέγεται , οἷον ῥίς , ὀφθαλμός , πρόσωπον , σάρξ , ὀστοῦν , καὶ τὰ ἄλλα τοῦ ζῴου μόρια οὔτε κατ’ ἐπίνοιαν δυνάμενά χωρισθῆναι ἀλλ’ ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ ὑποκειμένῳ θεωρούμενα , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ φύλλου καὶ φλοιοῦ καὶ συκῆς καὶ ἁπλῶς φυτοῦ ὁ γὰρ ὁρισμὸς αὐτῶν οὐ δύναται ἀποδοθῆναι ἄνευ κινήσεως , τουτέστιν ἐνεργείας , ὡς ἐλέγομεν · τὰ μὲν γὰρ τεχνητὰ δυνατὸν ὁρίσασθαι ἄνευ τῆς αὐτῶν ἐνεργείας · ἀκίνητα γὰρ ὑπάρχουσι · τὰ μέντοι γε φυσικὰ οὐ δυνατόν ) , ὥστε ἐντεῦθεν μεμαθήκαμεν πῶς δεῖ ὁρίζεσθαι τὰ φυσικὰ πράγματα , ὅτι μετὰ τοῦ σχήματος , μνημονεύειν δὲ καὶ τῆς ἐνεργείας αὐτῶν . διὸ καὶ ἐνίας τῶν ψυχῶν οὕτω δεῖ ὁρίζεσθαι , ὅσαι μὴ δύνανται ἄνευ ὕλης εἶναι , ὥσπερ τὴν φυσικήν . ἀνακηρύττει τοίνυν τὴν ἑαυτοῦ διάνοιαν καὶ ἐντεῦθεν ὁ Ἀριστοτέλης περὶ τῆς ἀθανασίας τῆς λογικῆς ψυχῆς , ὅτι οἶδε ψυχὴν καὶ χωριστὴν ὕλης , εἴ γε φησὶν ἐνταῦθα ὅτι ὅση μὴ ἄνευ τῆς ὅλης ἐστὶν ὡς οὐσία καὶ χωριστὴ ψυχή . p . 1026a6 Ὅτι μὲν οὖν ἡ φυσικὴ θεωρητική ἐστι , δῆλον ἐν τούτων . ἐντεῦθεν συνάγει τὰ εἰρημένα καί φησιν ὅτι φανερὸν ἡμῖν γέγονεν ὅτι ἡ φυσικὴ θεωρητικὴ ἐπιστήμη ἐστίν · οὔτε γὰρ πρακτικὴ δύναται εἶναι οὔτε ποιητική , ὡς καὶ τῇ προτεραίᾳ εἴρηται · ἡ μὲν γὰρ ἔξωθεν ἔχει τὰ ποιητικὰ αἴτια , ἡ μέντοι γε φυσικὴ ἐν ἑαυτῇ , ἀρχὴ κινήσεως καὶ ἠρεμίας ὑπάρχουσα . δῆλον δ’ ὅτι καὶ ἡ μαθηματικὴ θεωρητική ἐστιν ἡ κυρίως · οὐδὲν γὰρ πράττει , εἰ μήτι γε αἱ ὑποβεβηκυῖαι αὐτήν , οἷον μηχανικὴ καὶ ὅθι τοιαῦται ὑπάρχουσιν . ἡ μέντοι γε μαθηματικὴ εἰ περὶ χωριστὰ εἴδη καταγίνεται καὶ κατ’ οὐσίαν ἀκίνητα , οὔπω δῆλον , ἐπειδὴ μέλλει προϊὼν διελέγξαι ταύτην τὴν δόξαν . ἐνίσταται δὲ πρὸς Πλάτωνα λέγοντα εἶναι αὐτογραμμὴν ἐν ὑποστάσει καὶ κύκλον καὶ αὐτοζῷον αὐτὰ καθ’ αὑτὰ ὑπάρχοντα , πρὸς ἃ ἀφορῶν ὁ δημιουργὸς παράγει ἃ παράγει · εἰ μήτι γε διὰ τούτων λόγον τινὰ ἐδήλου καὶ οὐκ οὐσίας αὐτὰς καθ’ αὑτὰς ὑπαρχούσας , εἰς ἅς ἀποβλέπων ὁ ὀημιουργὸς παράγει ἅ ποιεῖ . p . 1026a9 Ὅτι μέντοι ἔνια μαθήματα . Φησὶν ὅτι περὶ τὰ εἴδη ἡ μαθηματικὴ θεωρία , καθὸ ἀκίνητα ὑπάρχουσι καὶ χωριστά , ὥσπερ γεωμετρία καὶ ἀριθμητική . αὐτὸ γὰρ τὸ εἶδος ἐπισκοπεῖ τοῦ κύκλου ὡς χωριστόν , ὅπερ ἐστὶν ἀκίνητον , καὶ τὸ εἶδος τοῦ ἀριθμοῦ ὁ ἀριθμητικός . ὀπτικὴ μέντοι καὶ μηχανικὴ οὐκέτι ὁμοίως · περὶ κινητὰ γὰρ καταγίνονται καὶ ἔνυλα . τὸ γοῦν διαλεχθῆναι περὶ ἀι - δίων καὶ ἀκινήτων πρόσκειται † ἔν τισι ) θεωρητικῆς φιλοσοφίας ἐστὺ τῆς πρώτης , οὐ μέντοι φυσιολογίας · αὕτη γὰρ περὶ κινητῶν πραγμάτων διαλέγεται , τουτέστιν ἐν κινήσει τὸ εἶναι ἐχόντων . οὔτε δὲ ἡ μαθηγατικὴ περὶ τῶν παντάπασι χωριστῶν διαλέγεται καὶ ἀκινήτων τῶν ἐχόντων τὴν οὐσίαν αὐτὴν καθ’ αὑτὴν ἄνευ ὕλης , ἀλλ’ ἡ προτέρα τούτων , τουτέστιν ἡ θεολογική , διαλέγεται περὶ τούτων . ἡ μὲν γὰρ φυσιολογία διαλέγεται περὶ ἀχωρίστων εἰδῶν ἀλλ’ οὐκ ἀκινήτων · τῆς δὲ μαθηματικῆς ἔνια περὶ ἀκίνητα , ὥσπερ γεωμετρία καλῶς δὲ εἶπεν ἔνια διὰ τὴν ὀπτικήν ) , οὐ χωριστὰ δὲ ἴσως . πάλιν δὲ τὸ ἴσως προστέθεικε διὰ τοὺς Πλατωνικοὺς ὡς μέλλων δεικνύναι ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτογραμμὴ ἐνυπόστατος ἢ ὑπάρχουσα αὐτὴ καθ’ αὑτήν , οὔτε δὲ αὐτοζῷον , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων · ἐν ὕλῃ γὰρ τὸ εἶναι ἔχουσι ταῦτα , οἱ δὲ μαθηματικοὶ τῇ ἐπινοίᾳ αὐτὰ χωρίζουσιν . ἡ δὲ πρώτη φιλοσοφία καὶ περὶ χωριστὰ εἴδη καταγίνεται καὶ κατ’ οὐσίαν παντάπασιν ἀκίνητα · λέγει δὲ τοὺς νόας . p . 1026a16 Ἀνάγκη δὲ πάντα μὲν τὰ αἴτια ἀίδια εἶναι . Φησὶν ὅτι πᾶσα ἀνάγκη τὰ αἴτια ἀίδια εἶναι . εἰ γὰρ ὑποθώμεθα τὴν ἀρχὴν φθείρεσθαι , εἰς ἄλλην ἀρχὴν φθαρήσεται , καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον · ὥστε πᾶσα ἀνάγκη , φησί , τὰ αἴτια ἀίδια εἶναι , μάλιστα δὲ τὰ πρῶτα καὶ αἴτια τῶν οὐρανίων , τουτέστι τὰς ἀρχὰς τῶν ἀρχῶν , φημὶ δὴ τὰς νοητὰς δυνάμεις . ὥστε τρεῖς καὶ μόναι ὑπάρχουσι θεωρητικαὶ φιλοσοφίαι , μαθηματική , φυσική , θεολογία . καὶ εἰκότως τὸ θεωρητικὸν εἰς τρία διῄρηται ταῦτα , ὅτι προφανές ἐστι τοῦτο , ὅτι εἰ ἄρα που λέγεται εἶναι τὸ θεῖον , ἐν τῇ τοιαύτῃ φύσει ὑπάρχει , τουτέστι τῇ ἀύλῳ καὶ ἀκινήτῳ · ὥστε καὶ τὴν τιμιωτάτην ἐπιστήμην , τουτέστι τὴν πρώτην φιλοσοφίαν , δεῖ καταγίνεσθαι περὶ τὸ τιμιώτατον γένος , τουτέστι περὶ τὸ ἄυλον καὶ ἀκίνητον καὶ νοητόν . εἰ οὖν αἱ θεωρητικαὶ ἐπιστῆμαι κρείττονές εἰσι τῶν πρακτικῶν , ἐπειδὴ καὶ τὰ μόρια τῆς ψυχῆς κρείττονα τὰ μεταχειρίζομεν τὰ μὲν γὰρ πρακτικὰ προαίρεσις κατορθοῖ , τὰ δὲ θεωρητικὰ νοῦς , κρείττων δὲ ὁ νοῦς προαιρέσεως · τὸ γὰρ ἀκρότατόν ἐστιν , ὡς εἴρηται , τῆς ψυχῆς ὁ νοῦς ) ἡ δὲ θεολογία κρείττων ἐστὶ τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν ἅτε περὶ κρεῖττον μέρος καταγινομένη . p . lU26a23 Ἀπορήσειε γὰρ ἄν τις , πότερόν ποθ’ ἡ πρώτη φιλοσοφία . τὴν ἀπορίαν δι’ ἣν τὴν θεωρίαν ἐκίνησε ταύτην λέγει . φησὶ γὰρ ἆρά γε ἡ πρώτη φιλοσοφία περὶ πάντα τὰ ὄντα καταγίνεται ἢ περί τι γένος καὶ φύσιν μία . οὔτε γὰρ ἐν ταῖς μαθηματικαῖς ἐπιστήμαις ὁ αὐτὸς τρόπος ἐστίν · ἡ μὲν γὰρ καθόλου μαθηματικὴ περὶ πάντα τὰ μαθηματικὰ καταγίνεται , ἡ δὲ μερικὴ περὶ μίαν φύσιν , οἷον , ὥς φησιν αὐτός , γεωμε τρία καὶ ἀστρολογία περί τινα φύσιν μερικὴν ὑπάρχει , ἡ μὲν περὶ μεγέθη , ἡ δὲ περὶ ἀστρα , ἡ δὲ καθόλου κοινή ἐστι πασῶν , ὡς εἴρηται . οὕτως οὖν καὶ ἡ πρώτη φιλοσοφία ὡς ἔχουσα τὰς ἀρχὰς τῶν ὄντων περὶ πάντων ἀπλῶς διαλέγεται . p . 1026a27 Εἰ μὲν οὖν μή ἐστί τις ἑτέρα οὐσία . Εἰ μηδέν ἐστιν ἔξωθεν τῶν φυσικῶν πραγμάτων καὶ τῶν ἐν κινήσει ὄντων , ἡ φυσικὴ φιλοσοφία ἐστὶ πρώτη φιλοσοφία · εἰ δὲ καὶ ἔστι τις οὐσία ἀκίνητος , ὥσπερ καὶ ἔστιν , αὕτη ἐστὶ προτέρα φιλοσοφία καὶ πρώτη , καὶ διὰ τοῦτο καθόλου , ἐπειδὴ πρώτη , ἅτε δὴ πάντων ἔχουσα τὰς ἀρχὰς ἐν ἑαυτῇ · καὶ διὰ τοῦτο περὶ τοὺ ἁπλῶς ὄντος αὕτη διαλέγεται , καὶ τί ἐστι καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῷ , καθὸ ὄν ἐστιν , οἷον ὅτι ἐστὶ θεὸς καὶ προνοεῖται πάντων καὶ ὅτι οὐκ ἔστι στέρησις κυρίως . p . 1026a33 Ἀλλ' ἐπεὶ τὸ ὂν τὸ ἁπλῶς λεγόμενον λέγεται καὶ πολλαχως . Τὸ ἀπλῶς ὂν πολλαχῶς λέγεται , ἓν μὲν τὸ κατὰ συμβεβηκός , ὥσπερ φαμὲν τὸν φαλακρὸν οἰκοδομεῖν · οὐ γὰρ ᾗ φαλακρὸς οἰκοδομεῖ , ἀλλ’ ᾗ f . 255v οἰκοδόμος . ἕτερον δὲ ὂν τὸ ὡς ἀληθὲς καὶ τὸ μὴ ὂν ὡς τὸ ψεῦδος · ὡς γὰρ πρὸς τὸ ἀληθὲς μὴ ὄν ἐστιν , οἷον ὅτι ἔστι Σωκράτης ὄντος αὐτοῦ ἀληθές , μὴ ὄντος δὲ ψεῦδος . παρὰ ταῦτα δέ ἐστι τὸ καθ’ αὑτὸ ὂν τὸ θεωρούμενον ἐν πάσαις ταῖς κατηγορίαις · διό φησιν οἷον τὸ μὲν τί , τὸ δὲ ποιόν , τὸ δὲ ποσόν , ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . οἷον καθ’ αὑτὸ ὂν ἐν οὐσίᾳ ὁ ἄνθρωπος , ἐν ποσῷ τὸ μέγεθος , ἐν ποιῷ τὸ λευκόν , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὡσαύτως . πάλιν λέγεται τὸ ὂν τὸ κατ’ ἐνέργειαν καὶ τὴν δύναμιν . λέγεται δὲ τὸ σπέρμα δυνάμει βρέφος , τὸ μέντοι καὶ γενόμενον ἐνεργείᾳ λέγεται ὄν . ἐπειδὴ οὖν πολλαχῶς λέγεται τὸ ὄν , δεῖ ἡμᾶς πρῶτον περὶ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντος εἰπεῖν , τί ἐστι τὸ τοιοῦτον ὄν , ὅτι οὐδεμία τέχνη περὶ αὐτοῦ διαλέγεται , οὔτε ποιητικὴ οὔτε πρακτικὴ οὔτε θεωρητική · ἄπειρον γάρ τι καὶ ἀόριστον . οὔτε γὰρ ὁ ποιῶν οἰκίαν ποιεῖ ABBREY ὅσα συμβαίνει ἅμα τῇ οἰκίᾳ γίνεσθαι · ἄπειρα γὰρ ταῦτα ὑπάρζουσι . τοῖς μὲν γὰρ ἡδεῖα γίνεται ἡ κτισθεῖσα οἰκία , τοῖς δὲ βλαβερά , ἄλλοις δὲ ὠφέλιμος · οὐδενὸς δὲ τούτων ποιητική ἐστιν ἡ οἰκοδομική . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον οὐδ' ὁ γεωμέτρης θεωρεῖ τὰ οὕτως συμβεβηκότα τοῖς σχήμασιν , οἷον ὅτι τὰ μὲν τῶν τριγώνων δεξιὰ κεῖνται , τὰ δὲ ἀριστερά , οὐδ εἰ ἔτερόν ἐστι τρίγωνον καὶ τρίγωνον ἔχον δύο ὀρθαῖς ἴσας , ἀλλὰ μόνον σκοπεῖ τὰ καθ’ αὑτὸ τοῖς σχήμασιν ὑπάρχοντα , οἷον ὅτι παντὸς τριγώνου αἱ τρεῖς γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . καὶ ἡ ἰατρικὴ οὔ φησιν ὅτι τὸ σῶμα εὐτυχέστερον , τὰ δὲ περὶ τὰς κράσεις ἐπισκοπεῖ . οὕτω καὶ αἱ ἄλλαι πάσαι τέχναι τε καὶ ἐπιστῆμαι τὰ καθ αὑτὸ ὑπάρχοντα σκοποῦσιν · οὐ γὰρ δὴ τὰ κατὰ συμβεβηκός . p . 1026b12 Καὶ τοῦτο εὐλόγως συμπίπτει · ὥσπερ γὰρ ὄνομά τι μόνον τὸ συμβεβηκός ἐστιν . ἐπειδὴ ἡ σοφία διαλέγεται περὶ τοῦ ὄντος , πολλαχῶς δὲ τὸ ὂν λέγεται ( ἔστι γὰρ τὸ ὂν τὸ κατὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸ κατὰ τὴν δύναμιν καὶ τὸ κατ’ ἐνέργειαν καὶ τὸ καθ’ αὑτὸ ὂν τὸ θεωρούμενον ἐν ταῖς δέκα κατηγορίαις ) , φησὶν ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι περὶ πάντων τῶν σημαινομένων τοῦ ὄντος ἡ σοφία διαλέγεται χωρὶς τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντος · τοῦτο γὰρ ἀόστόν ριστόν ἐστι καὶ τρόπον τινὰ ἀναίτιον , καὶ οὔτε ὑπὸ θεοῦ οὔτε ὑπὸ φύσεως παραγόμενον προηγουμένως . τὰ γὰρ θεῖα τὰ ἀεὶ ὡσαύτως ἔχοντα παράγουσι , καὶ ἡ φύσις τὰ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τὸ δὲ συμβεβηκὸς τῶν ὡς ἐπ ἔλαττον ὑπάρχει · οἷον ἀεὶ ὁ ἄνθρωπος ζῷον , καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ πενταδάκτυλος , ἑξαδάκτυλος δὲ κατὰ συμβεβηκός · οὔτε γὰρ ἀεί ἐστι τοῦτο καὶ ἐξ ἀνάγκης οὔτε δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ἀλλὰ τύχη αἰτία τούτου καὶ αὐτό - ματον , ὡς εἴρηται ἐν τῷ δευτέρῳ λόγῳ τῆς Φυσικῆς ἀκροάσεως . διὸ οὔτε γένεσις λέγεται κυρίως τοῦ συμβεβηκότος οὔτε φθορά , ἀλλ’ ὅτι ἢ ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν , ὡς εἴρηται , οὔτε προηγουμένως ὑπὸ τῆς φύσεως γίνεται . οἷον τὸ χρῶμα κατὰ συμβεβηκὸς καὶ παρακολούθημα ὑπάρχει τῆς φύσεως · τῆς γὰρ φύσεως προηγουμένως ποιούσης τήνδε τὴν κρᾶσιν ἐπακολουθεῖ τὸ τοιγενόμενον ] όνδε χρῶμα · ὁμοίως δὲ καὶ τῇ φθορᾷ τὸ μὴ εἶναι . ὅθεν οὐδὲ αἱ ἄλλαι τέχναι κέχρηνται αὐτῷ · ὁ γὰρ γεωμέτρης διαλεγόμενος περὶ τοῦ τριγώνου οὐ λέγει ὅτι ἀργύρεον ἐστιν ἢ χαλκοῦν ἤ τι ἄλλο τοιοῦτον , ἀλλὰ τὰ καθ’ αὑτὸ ὑπάρχοντα τῷ τριγώνῳ λέγει , τὸ ἔχειν τὰς τρεῖς γωνίας δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας . ὁμοίως δὲ καὶ ὁ οἰκοδόμος οὐ λέγει ὅτι εὐτυχεῖς ἔσονται ἢ ἀνδοεῖοι οἱ ἐν τῶδε οἴκω οἴκω οἰκοῦντες . ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ ἐατρὸς οὐ λέγει περὶ πλούτου ἀλλὰ περὶ τῶν κράσεων . καὶ τὸν Πλάτωνα τῆς δόξης παράγει μάρτυρα τάττοντα τὸ συμβεβηκός τρόπον τινὰ περὶ τὸ μὴ ὄν · καλῶς δὲ προσέθηκε τρόπον τινά , ἐπειδὴ ἔχουσι καὶ τὰ συμβεβηκότα ἀμυδράν τινα ὕπαρξιν , ἢ ὅτι ἔστιν ὅτε καὶ οἱ σοφισταὶ διαλέγονταί ποτε καὶ περὶ οὐσίας . εἶτα λοιπὸν καὶ τρεῖς παραλογισμοὺς τίθησι , καθ’ οὓς ἐκ τοῦ συμβεβηκότος πειρῶνται οἱ σοφισταὶ παραλογίζεσθαι , ἕνα μὲν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν συμβεβηκότων . λέγουσι γὰρ οὕτως ‘πότερον ταὐτόν ἐστι μουσικὸν καὶ γραμματικὸν ἢ ἕτερον;' εἰ μὲν οὖν φαμεν ὅτι ἕτερόν ἐστι τὸ μουσικὸν τοὐ γραμματικοῦ , ἐπάγουσι καὶ θεωροῦσιν αὐτὰ ἐν ἑνὶ ὑποκειμένῳ , οἷον ἐν τῷ Κορίσκῳ τὸ μουσικὸν καὶ τὸ γραμματικόν . ἐπεὶ οὖν ταῦτα ἕτερα ἀλλήλων , καὶ ὁ Κορίσκος ὁ μουσικὸς καὶ γραμματικὸς αὐτὸς ἑαυτοῦ ἕτερος , ὅπερ ἀδύνατον . εἰ δὲ πάλιν φῶμεν ταὐτὸν εἶναι τὸ μουσικὸν καὶ τὸ γραμματικόν , αὖθις ἐπάγουσι καὶ θεωροῦσιν αὐτὰ ἐν διαφόροις ὑποκειμένοις , οἷον τὸ μὲν μουσικὸν ἐν τῷ Ἀριστοξένῳ καὶ τὸ γραμματικὸν ἐν τῷ Κορίσκῳ , καὶ οὕτως , φασίν , ἐπειδή φατε τὰ αὐτὰ εἶναι τὸ μουσικὸν καὶ τὸ γραμματικόν , συμβήσεται καὶ τὸν Κορίσκον καὶ τὸν Ἀριστόξενον τὸ αὐτὸ εἶναι , ὅπερ ἄτοπον . λέγομεν τοίνυν ἡμεῖς πρὸς αὐτοὺς ὅτι οὐ καλῶς λαμβάνεται ὅτι τὰ ὑπάρχοντα τοῖς ὑποκειμένοις ἤδη καὶ τοῖς συμβεβηκόσιν αὐτῶν ὑπάρχουσι , καὶ τὸ ἀνάπαλιν · οὐκ ἄτοπον γὰρ ταῦτα διάφορα ὄντα ἐν ἑνὶ ὑποκειμένῳ θεωρεῖσθαι , καὶ οὐκ ἤδη διὰ τοῦτο καὶ τὸ ὑποκείμενον αὐτὸ ἑαυτοῦ διάφορον γίνεται , ἐπειδὴ τὰ συμβεβηκότα αὐτῷ διάφορα ὑπάρχουσι . καὶ πάλιν οὐκ ἐπειδὴ τὰ αὐτὰ ὑπάρχουσιν , ἐν διαφόροις δὲ ὑπο - κειμένοις θεωροῦνται , ἤδη ἀνάγκη καὶ τὰ ὑποκείμενα τὰ αὐτὰ ἀλλήλοις εἶναι . ὡς γὰρ εἴρηται , οὐ τὰ ὑπάρχοντα τοῖς συμβεβηκόσιν ἤδη καὶ τοῖς ὑποκειμένοις ὑπάρχουσιν . οὐκ ἐπειδὴ γὰρ τὸ λευκὸν διακριτικόν ἐστιν ὄψεως , καὶ ὁ ἄνθρωπος διακριτικός ἐστιν ὄψεως . πάλιν τὸν δεύτερον παραλογισμὸν προάγουσι τοῦτον τὸν τρόπον ἐξ ὑποκειμένου καὶ συμβεβηκότος λέγοντες οὕτως ‘τὸ μουσικὸν καὶ ὁ Κορίσκος ταὐτὰ ὑπάρχουσιν ἀλλήλοις ἢ ἕτερα;’ εἰ μὲν οὖν φῶμεν ὅτι ἕτερόν ἐστι τὸ μουσικὸν παρὰ τὸν Κορίσκον , ἐροῦσιν ὅτι οὐκοῦν αὐτὸς ἑαυτοῦ διαφέρει Κορίσκος γε ὢν καὶ μουσικὸς Κορίσκος . εἰ δὲ φῶμεν ὅτι ταὐτόν ἐστιν , ἐροῦσιν ὅτι καὶ ἅμα τῷ τεχθῆναι μουσικὸς ὑπῆρχε Κορίσκος , ὅπερ ἄτοπον . ἐροῦμεν τοίνυν πάλιν πρὸς τοῦτο ὅτι ἕτερον μέν ἐστι τὸ μουσικὸν παρὰ τὸν Κορίσκον , ἀλλ’ οὐκ ἐπειδὴ ἕτερόν ἐστι τοῦ συνθέτου .. ὁ Κορίσκος αὐτὸς ἑαυτοῦ διαφέρει . καθὸ γὰρ Κορίσκος , οὐκ ημείφθη · οὐδὲν γὰρ ἧττον Κορίσκος ἐστὶ καὶ πρὶν ἢ γενέσθαι αὐτὸν μουσικὸν καὶ μετὰ Τὸ γενέσθαι · ταῦτα δὲ ὡς τὰ συμβεβηκότα γίνονται καὶ ἀπογίνονται καὶ οὐδὲν βλάπτει τὸ ὑποκείμενον . πάλιν τρίτον παραλογισμὸν παράγουσι τοῦτον τὸν τρόπον . ἡνίκα , φασί , μουσικὸς Κορίσκος . ἆρα καὶ γραμματικὸς ὑπάρχει ἢ γέγονεν ; εἰ μὲν γὰρ ἀεὶ ὁ μουσικὸς καὶ γραμματικὸς ὑπῆρχεν , οὐ γέγονε · τὸ γὰρ ἀίδιον οὐ γέγονε , ἀλλὰ τὸ ποτὲ μὲν μὴ ὂν νῦν δὲ ὄν , τοῦτό φαμεν γεγονέναι . εἰ οὖν ἀεὶ ἦν μουσικός , ἦν καὶ γραμματικός · πᾶς γὰρ μουσικὸς ἔσται καὶ γραμματικός · εἰ δὲ μὴ ἀεὶ γραμματικός ἐστιν , ὕστερον δ’ ἐγένετο , δῆλον ὅτι γέγονεν ἐκ τοῦ μουσικοὺ γραμματικός . πᾶν δὲ τὸ γινόμενον ἐκ μὴ ὄντος γίνεται . ὥστε μὴ ὄν ἐστιν ᾗ μουσικός , ὅπερ ἄτοπον . λέγομεν οὖν καὶ πρὸς τὸν παραλογισμὸν τοῦτον ὅτι παραλογίζεται ἐκ τοῦ ἀπλῶς μὴ ὄντος καὶ πῇ μὴ ὄντος · τὸ γὰρ μουσικὸν ἀπλῶς μὴ ὂν οὐκ ἔστι , τὶ δὲ μὴ ὂν ὑπάρχει . καθὸ γὰρ ἢ γραμματικὸς ἢ ῥητορικὸς οὐκ ἔστιν ὁ μουσικός , κατὰ τοῦτο γέγονεν ἐκ μουσικοῦ γραμματικός · καθὸ δὲ μουσικός , ὑπῆρχεν . ὥστε καλῶς ἐλέγετο ὅτι ἀόριστα τὰ συμβεβηκότα ὡς αἴτια παραλογισμοῦ καὶ τρόπον τινὰ ἀνυπόστατα καὶ τῇδε κἀκεῖσε φερόμενα . πῶς οὖν διαλέξεται ἡ σοφία τὸ θειότατον πρᾶγμα περὶ τοῦ τοιούτου ὄντος ; p . 1026b12 Καὶ τοῦτο εὐλόγως συμπίπτει · ὥσπερ γὰρ ὄνομά τι μονον . Φησὶν ὅτι καλῶς οὐδεμία τέχνη διαλέγεται περὶ τοῦ κατὰ συμβεβη - κὸς ὄντος · ὄνομα · γὰρ μόνον ἐστίν , ἐπεὶ μήτε ἔχει ὕπαρξιν βεβαίαν καὶ αὐθυπόστατον , ἀλλ’ ἐν ἄλλοις ἔχει τὸ εἶναι καὶ παρακολούθημά ἐστι . διὸ καὶ ἀποδοχῆς ἄξιος ὁ Πλατῶν τὴν σοφιστικὴν περὶ τὸ μὴ ὂν τάξας , ὕλην ἔχουσαν τὸ ψεῦδος . πῶς δὲ τοῦτο ὑποθώμεθα ἐν ὑποστάσει ; ὁ γὰρ τῶν σοφιστῶν λόγος περὶ τὸ συμβεβηκὸς καταγίνεται , πότερον ταὐτὸν <ἢ> ἕτερον μουσικὸς καὶ γραμματικός , ὡς εἴρηται , καὶ πότερον ταὐτὸν ἢ ἕτερον μουσικὸς καὶ μουσικὸς Κορίσκος , <καὶ εἰ> πᾶν ὃ ἄν νῦν μέν ἐστι , πρῴην δὲ οὐκ ἦν , τοῦτο γέγονεν , ὥστε εἰ μουσικὸς ὢν μὴ ὑπῆρχε γραμματικός , καὶ νῦν φαμεν ὅτι γέγονε γραμματικὸς πρῴην μὴ ὤν . ὥστε φαίνεται τὸ συμβεβηκὸς ἐγγὺς τοῦ μὴ ὄντος . p . 1026b22 Δῆλον δἐ καὶ ἐκ τῶν τοιούτων λόγων . Ἔστι καὶ ἐντεῦθεν ἑλεῖν ὅτι οὐχ ὑπάρχουσι κυρίως τὰ συμβεβηκότα · τῶν μὲν γὰρ κατ’ ἄλλον τρόπον ὄντων , τουτέστι τῶν καθ’ αὑτὰ τῶν φυσικῶν , ἔστι γένεσις καὶ φθορά , ὡς εἴρηται ἐν τῇ θεωρίᾳ , τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκὸς οὐκ ἔστιν ἁπλῶς γένεσις , εἰ μήτι ἄρα τινὰ γένεσιν αὐτῶν εἴπωμεν εἶναι . καλῶς δὲ προστέθεικε τὸ ἐγγύς , ἐπεί , ὡς εἴρηται , ἔχει ἀμυδρὰν τινα ὕπαρξιν . p . 1026b24 24 Ἀλλ' ὅμως λεκτέον περὶ τοῦ συμβεβηκότος . Φησὶν ὅτι δεῖ ἡμᾶς ἀνιχνεῦσαι τὴν φύσιν τοῦ συμβεβηκότος , καὶ διὰ τίνα αἰτίαν ἐστίν , ὅτι τῶν ὡς ἐπ’ ἔλαττον · ἅμα γὰρ ἐντεῦθεν φανερὸν ἡμῖν γίνεται καὶ διὰ τί οὐδεμία ἐπιστήμη καταγίνεται περὶ τὸ συμβεβηκός , ἐπειδὴ αἱ τέχναι ἢ περὶ τῶν ἀεὶ ὡσαύτως ἐχόντων διαλέγονται ἢ περὶ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . ἐφεξῆς διαίρεσιν ποιεῖται ἀνιχνεῦσαι βουλόμενος τὸ ζητούμενον , καί φησιν οὕτως ὅτι ἐν τοῖς οὖσι τὰ μὲν ἀεὶ ὡσαύτως ἔχουσιν , οἷον τὰ θεῖα , καὶ ἐξ ἀνάγκης , οὐ τῆς κατὰ τὸ βίαιον λεγομένης ὁ γὰρ θεὸς ἐξ ἀνάγκης ἀγαθὸς οὐ τῆς βιαίας , καθάπερ ἐπὶ προαιρέσεως θεωρεῖται , ἡνίκα λέγομεν τὸν αἰχμάλωτον ἐξ ἀνάγκης δουλεύειν , ἀλλὰ θείας οὐσίας · διό φησιν ἀλλ’ ἣν λέγομεν τὸ μὴ ἐωδέχεσθαι ἄλλως ἔχειν ) , ἢ ὅτι ὁἄνθρωπος ζῷόν τὰ δὲ τῶν πραγμάτων οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ὥσπερ λέγομεν ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὁ ἄνθρωπος πενταδάκτυλός ἐστι . τὰ δὲ ὡς ἐπ’ ἔλαττον ὑπάρχουσι · καὶ αὕτη ἐστὶν αἰτία καὶ ἀρχὴ τοῦ συμβεβηκότος , τὰ ὡς ἐπ’ ἔλαττον · ὃ γὰρ ἄν ἐστιν μήτε ἀεὶ μήτε δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τοῦτό φαμεν εἶναι συμβεβηκός . οἷον , ὥς φησιν αὐτός , ἐὰν ὑπὸ κύνα χειμὼν γένηται καὶ πάγος , τοῦτο κατὰ συμβεβηκός φαμεν , ἐπεὶ οὔτε ἀεὶ . τοῦτο γίνεται , οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , σπανιάκις δέ · ἐὰν δ’ ὑπὸ κύνα ἀλέα γένηται , οὔ φαμεν τοῦτο συμβεβηκὸς εἶναι , ἐπειδὴ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γέγονε . καὶ πάλιν τὸν ἄνθρωπον λευκὸν εἶναι συμβέβηκεν · οὔτε γὰρ ἀεὶ τοῦτο γίνεται οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολύ · ζῷον δὲ οὐ κατὰ συμβεβηκός , ἐπεὶ ἀεὶ τοῦτό ἐστι καὶ ἐξ ἀνάγκης . καὶ πάλιν ἡνίκα ὁ οἰκοδόμος ὑγείαν ποιήσει , κατὰ συμβεβηκός φαμεν εἶναι τὸ τοιοῦτον , ἐπειδὴ τῶν σπανίων · ὁ γὰρ ἰατρὸς πέφυκεν ὑγείαν ποιεῖν , οὐχ ὁ οἰκοδόμος · συνέβη οὖν ἰατρὸν εἶναι τὸν οἰκοδόμον . καὶ πάλιν ἡνίκα ὀψοποιὸς τέλος ἔχων τὴν ἡδονὴν ποιήσει τινὶ ὑγείαν · οὐ γὰρ κατὰ τὴν οψοποιητικήν . διὸ καὶ τοῦτο συνέβη · σπανίως γὰρ γίνεται · κατά τι γὰρ οὗτοι καὶ οὐχ ἁπλῶς . τῶν μὲν γὰρ ἄλλων τῶν καθ' αὑτὸ δυνάμεις εἰσῖ ποιητικαί , οἷον ὑγείας ἰατρική , τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκὸς οὐδεμία τέχνη οὐδὲ δύναμις ὡρισμένη , εἰ μήτι γε τὸ κατὰ συμβεβηκὸς κατ’ ἄλλο γίνεται καθ’ αὑτό · τῷ γὰρ βαρεῖ τὰ χρώματα καθ’ αὑτὸ ὑπάρχοντα . οὐκ ἔχουσι δυνάμεις ὡρισμένας τὰ κατὰ συμβεβηκὸς ὥσπερ τὰ καθ’ αὑτό , οἷον ἐπὶ τῶν ἡμετέρων σωμάτων δυνάμεις φυσικαὶ ὑπάρχουσιν ὡρισμέναι τέσσαρες αἱ πολυθρύλλητοι , ἑλκτική , ἀποκριτική , καθεκτική , ἀλλοιωτική . διό φησι τῶν γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς ὄντων ἢγινομένων καὶ τὸ αἴτιόν ἐστι κατὰ συμβεβηκός , ὥσπερ ἐπὶ τῆς ὀψοποιητικῆς · ὁ γὰρ ὀψοποιὸς κατὰ συμβεβηκὸς ἐποίησε τὴν ὑγείαν ὥστε καὶ ἡ αἰτία κατὰ συμβεβηκός ἐστιν . ὁ γὰρ ἰατρὸς καὶ ἡ φύσις αἴτια καθ’ αὑτὸ ἰῆς ὑγείας ὑπάρχουσιν . ὥστε ἐπεὶ οὐ πάντα ἐστὶν τὰ ] ἐξ ἀνάγκης καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , πᾶσά ἐστιν ἀνάγκη εἶναι καὶ τὰ ἐπ’ ἔλαττον καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὰ κατὰ συμβεβηκός . οὔτε γὰρ ἀεὶ οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὁ μουσικὸς λευκός ἐστιν · ἐπειδὴ δὲ ὁρῶμεν ὅτι γίνεταί ποτε ὁ λευκὸς μουσικός , τοῦτο ἔσται κατὰ συμβεβηκός . εἰ δὲ μὴ τοῦτο τοῦτο ὑποθώμεθα , ἔσονται πάντα ἐξ ἀνάγκης , ὥστε ἔδει ἀεὶ ταῦτα γίνεσθαι · ἀλλὰ μὴν οὐ γίνεται · ἔστιν ἄρα τὸ συμβεβ·ηκός . ὥστε ἡ ὕλη ἐστὶν αἰτία τοῦ συμβεβηκότος ἡ δυναμένη δέξασθαι ἕτερόν τι παρὰ τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ οἷον τὸ ἐν κυνὶ γίνεσθαι ψῦξιν . p . 1027a15 Ἀρχὴν δὲ τήνδε ληπτέον , πότερον οὐδέν ἐστιν οὔτε ἀεὶ οὔτε ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . Ἰστέον ὅτι ἡ σοφία περὶ μὲν τὸ συμβεβηκὸς καταγίνεται , περὶ δὲ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς οὐ καταγίνεται . διαφέρουσι γὰρ ταῦτα ἀλλήλων · τὸ μὲν γὰρ συμβεβηκὸς δύναται καὶ καθ’ αὑτὸ θεωρεῖσθαι , ὥσπερ καὶ τὸ λευκὸν τὸ ἐν κύκνῳ ( παντὶ γὰρ κύκνῳ ὑπάρχει καὶ ἀεί ) , τὸ μέντοι γε κατὰ συμβεβηος ἀόριστόν ἐστι καὶ ἄπειρον καὶ ἄλλα πράγματα παροφιστάμενον , ὥσπερ τὸ ὑπὸ κύνα γίνεσθαι ψύξιν ὡς γὰρ ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀλέα γίνεται ) , καὶ πάλιν τὸ γενέσθαι ἑξαδάκτολον · ὡς γὰρ ἐπὶ τὸ πολὺ πενταδάκτολος ὁ ἄνθρωπος γίνεται . ὥστε οὐδὲ αἴτια ταῦτα ἔχουσιν ὡρισμένα · οὔτε γὰρ ὁ καιρὸς ἕτερος τῆς φύσεως γέγονεν οὔτε μὴν * * * καὶ ὁ ἥλιος , ἀλλ’ ἡ ὕλη παρατραπεῖσα , ἅτε δὴ ἔχουσα δύναμιν καὶ τοῦ ἐναντίου . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἑξαδακτύλου οὐχ ἡ φύσις ἐστὶν αἰτία ἀλλ’ ἡ πλείων ὕλη . f . 259r εἶτα λοιπὸν καὶ ἀποδεικτικῶς δείκνυσιν , ὅτι οὐ καταγίνεται ἡ σοφία περὶ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ὅν , λέγων οὕτως ὅτι τὸ ὑπὸ κύνα ἀλέαν γίνεσθαι ἔμελλεν ἀίδιον εἶναι καὶ οὐκέτι ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , εἰ μὴ προσελθὸν τοῦτο τὸ κατὰ συμβεβηκὸς περιέκοψε τὴν ἀιδιότητα αὐτοῦ . τὸ γὰρ ποιοῦν τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τὸ κατὰ συμβεβηκός ἐστιν , ἐπεὶ τῷ ὄντι ἔμελλεν ἀίδιον εἶναι . τὸ δὲ ἀίδιον κυρίως ὂν ] ἐστὶν ὄν , τὸ δὲ ἀναιρετικὸν τούτου μὴ ὄν . εἰ τοίνυν τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ἀναιρετικόν ἐστι τοῦ ἀιδίου , μὴ ὄν ἐστι · ὥστε εὐλόγως · οὐ καταγίνεται περὶ τὸ μὴ ὂν ἡ σοφία . . διὸ καὶ ὁ Πλατῶν τὴν σοφιστικὴν μὴ ὃν προσηγόρευσεν េឲិតា λοιπὸν καὶ διαίρεσιν ποιεῖται τοῦ κατὰ συμβεβηκός , καί φησιν ὅτι τῶν κατὰ συμβεβηκὸς τὰ μὲν δύνανται καθ’ αὑτὸ εἶναι πρὸς ἄλλην τέχ·νην ἀναφερόμενα , τὰ δὲ οὐδέποτε δύπάντα νανται . οἷον λέγεται ὁ οἰκοδόμος κατὰ συμβεβηκὸς ποιῆσαι τὴν ὑγίειαν , ὁ δὲ ἰατρὸς καθ’ αὑτὸ ποιεῖ αὐτήν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ὀψοποιοῦ . πάλιν ἡ ψύξις ὑπὸ κύνα κατὰ συμβεβηκὸς γίνεται , ἡλίου δὲ ὄντος ἐν αἰγοκέρωτι καθ’ αὑτό . τὸ μέντοι γε περιτυχεῖν θησαυρῷ ἀεὶ κατὰ συμβεβηκός ἐστι καὶ οὐδέποτε γίνεται καθ’ αὑτὸ ἐν τῷ ὀρύττειν . εἶτα λοιπὸν δείκνυσιν ὅτι οὐδεμία τέχνη καταγίνεται περὶ τὸ κατὰ συμβεβηκός . φησὶ γὰρ ὅτι πᾶσα τέχνη ἡ περὶ τὸ ἀεὶ καταγίνεται , ὡς γεωμετρία ἀποδεικνύουσα ἀεὶ τὰς τρεῖς γωνίας τοῦ τριγώνου δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας εἶναι , ἢ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ὥσπερ ἡ ἰατρικὴ ἐπὶ πολὺ ὑγιάζουσα . καὶ τοῦτο εἰκότως · πῶς γὰρ δυνατόν ἐστι διδάξαι τὸ ἀόριστον ; ἢ πῶς δυνάμεθα μαθεῖν τὸ ἄλλοτε ἄλλως ἔχον ; δεῖ γὰρ τὰς ἐπιστήμας ὡρισμένας εἶναι , ὅτι ὑπὸ κύνα ἀλέα γίνεται , καὶ ὅτι αἱ τοῦ τριγώνου γωνίαι δυσὶν ὀρθαῖς ἴσαι ὑπάρχουσιν . p . 1027a15 Ἀρχὴν δὲ τήνδε ληπτέον . Φησὶν ὅτι δεῖ ἡμᾶς λαβεῖν τοιαύτην ἀρχήν , ἀρά γε οὐκ ἔστιν ἐν τῇ φύσει τῶν ὄντων οὔτε τὸ ἀεὶ οὔτε τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ἢ τοῦτο ἀδύνατον τῆς ἐναργείας ὑπαγορεύουσης ὅτι ἀεί ἐστιν ὁ θεὸς ἀγαθός , καὶ ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὑγιάζει ὁ ἰατρός . εἰ οὖν ἐστι τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τοῦτο δὲ μόνον τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ποιεῖ , ἔστιν ἄρα καὶ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ἐν τοῖς οὖσι . πότερον οὖν , φησί , τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τὸ δὲ ἀίδιον οὐδὲν ὑπάρχει , ἡ ἔστι καί τινα ἀίδια ; καὶ ἀναβάλλεται τὴν τούτων θεωρίαν εἰς τὴν Φυσικὴν ἀκρόασιν · ἐν ἐκείνοις γὰρ ἀποδείκνυται , φησίν , ὅτι ἔστιν ἡ ὕλη ἀίδιος . p . 1027a19 Ὅτι δὲ ἐπιστήμη οὐκ ἔστι τοῦ συμβεβηκότος φανερόν . ἐντεῦθεν ἀποδείκνυσιν ὅτι οὐδεμία ἐπιστήμη καταγίνεται περὶ τὸ κατὰ συμβεβηκός . φησὶ γὰρ ὅτι πᾶσα ἐπιστήμη ἢ τοῦ ἀεί ἐστιν , ὥσπερ γεωμετρία , ἢ τοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , ὥσπερ ἡ ἰατρική . πῶς γὰρ δύναται μαθεῖν ἢ διδάξαι ἄλλον ; δεῖ γὰρ ὁρίσαι ἢ τὸ ἀεὶ ἢ τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , καὶ οὕτως διδάξαι · τὸ δὲ ἀόριστον οὐ διδάσκεται , οἷον ὅτι ὠφέλιμον τὸ μελίκρατον τῷ πυρέττοντι ὡς ἐπὶ τὸ πολύ · τὸ δὲ παρὰ τοῦτο οὐχ ἕξει λέγειν ὁ ἰατρός , πότε οὐκ ὠφελεῖ , οἷον νουμηνίᾳ . τοῦτο γὰρ ἀόριστόν ἐστι καὶ ἀναίτιον · οὔτε γὰρ ὁ λόγος τοῦτο δείκνυσιν , ἀλλὰ <διὰ> τὴν ὕλην πλείονα γενομένην , ἢ τοιώσδε προσενεχθὲν τὸ μελίκρατον οὐκ ὠφέλησεν , ἐπεὶ ὅσον ἐπὶ τῇ τοὐ πυρετοῦ φύσει ἔδει ὠφελῆσαι ἤγουν πτισάνη , ὥς φησιν ὁ τῶν Ἀσκληπιαδῶν ἡγεμών , ὑγρᾷ διαίτῃ ὠφέλιμος πᾶσι τοῖς πυρέττουσιν ) · ἢ περὶ τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐπὶ τῆς νουμηνίας · τὸ δὲ συμβεβηκὸς παρὰ ταῦτά ἐστι . p . 1027a26 Τί μὲν οὖν ἐστι τὸ συμβεβηκός . Ὅτι παρυφίσταται τοῖς καθ’ αὑτό , ὥσπερ ἐπὶ τῆς τοῦ κυνὸς ἐπιτολῆς ἡ ψύξις , καὶ οὐκ ἔστι καθ’ αὐτό . καὶ διὰ τίνα αἰτίαν , διὰ τὸ τὴν ὕλην ἔχειν δύναμιν δεκτικὴν ἀμφοτέρων , καὶ ὅτι οὐκ ἔστιν ἐπιστήμη αὐτοῦ δέδεικται ἱκανῶς . p . 1027a29 Ὅτι δέ εἰσιν ἀρχαὶ καὶ αἴτια γενητὰ καὶ φθαρτὰ ἄνευ τοῦ γίνεσθαι καὶ φθείρεσθαι , φανερόν . Ἀποδείξας ἀναγκαστικῶς ὅτι οὐ καταγίνεται ἡ σοφία περὶ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ὄν , ἐντεῦθέν φησιν ὅτι τὰ κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια γίνονται καὶ φθείρονται ὡς ὄντα , οὐ μέντοι γε ὡς γινόμενα , ἐπειδὴ μὴ ἔχουσιν αἴτια κύρια καὶ ὡρισμένα , ὥστε οὔτε γίνονται οὕτε φθείρονται ὡς ἔχοντα αἴτια , ἀλλ’ ὡς ὄντα , καθάπερ εἰρήκαμεν . λέγομεν γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς πεσόντα τὸν λίθον ἐπιτήδειον γενέσθαι πρὸς καθέδραν , καὶ οὐκ ἔστιν αἴτιον τούτου ἡ πτῶσις · οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἔπεσεν ὁ λίθος , ἵνα γένηται ἐπιτήδειος πρὸς καθέδραν . καὶ πάλιν ὡς ἐπὶ τοῦ ἵππου τοῦ διψήσαντος ἐν πολέμῳ καὶ φυγόντος καὶ ἐντεῦθεν σωθέντος · οὔτε γὰρ διὰ τὴν σωτηρίαν ἔφυγεν , ἀλλὰ διὰ τὴν δίψαν . ὥστε οὐκ ἔχουσιν αἴτια ὡρισμένα τὰ κατὰ συμβεβηκός · διὸ οὔτε γίνονται οὔτε φθείρονται ὡς τελοῦντα ὑπὸ αἴτια , ἀλλ’ ὡς ὄντα . καὶ ὅτι οὐκ ἔχουσιν αἴτια δείκνυσι χρώμενος τῇ δι’ ἀδυνάτου δείξει τοῦτον τὸν τρόπον . φησὶ γὰρ ὅτι εἰ ὑποθώμεθα καὶ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια ὡρισμένα , ἔσονται πάντα τὰ πράγματα ἐξ ἀνάγκης , ὅπερ ἐστὶ παρὰ τὴν ἐνάργειαν · ἐν ἐμοὶ γάρ ἐστι καὶ λούσασθαι καὶ μὴ λούσασθαι , καὶ οὐκ ἔστι τὸ τοιοῦτον ἐξ ἀνάγκης . τὰ γὰρ ἔχοντα ὡρισμένα αἴτια πάντα ἐξ ἀνάγκης γίνεται · τῶν γὰρ αἰτιατῶν ὄντων εἰσὶ καὶ τὰ αἴτια , καὶ τῶν αἰτίων ὡς αἰτίων · πάντως καὶ τὰ αἰτιατὰ ὑπάρχουσιν . οἷον εἰ τέτοκεν ἡ δεῖνα , δῆλον ὅτι καὶ μῖξις προηκολούθησεν ἀνθρώπου , καὶ πάλιν εἰ μῖξις ὡς αἴτιον οὐ γὰρ πάντως ) , καὶ τοκετὸς ὑπάρχει . καὶ εἰ ἥλιος ὑπὲρ γῆν , πάντως ἡμέρα ἐστί · καὶ εἰ ἡμέρα ἐστί , πάντως , φησί , καὶ ἥλιος ὑπὲρ γῆν ἐστιν . ὥστε πάντα τὰ ἔχοντα ὡρισμένον τὸ αἴτιον πάντως καὶ ἐξ ἀνάγκης ἐστίν . εἰ τοίνυν ὑποθώμεθα καὶ τὰ κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια ὡρισμένα ἔχειν , ἔσονται πάντα ἐξ ἀνάγκης , καὶ οὕτως ἀναιρεθήσεται καὶ τῶν ἐνδεχομένων ἡ φύσις . εἶτα λοιπὸν ζητεῖ , εἰς ποίαν ἀρχὴν τῶν τεσσάρων δεῖ ἡμᾶς τάξαι τὰ κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια , καί φησιν ὅτι οὐ δυνατὸν εἰς τὴν εἰδικήν · ἡ γὰρ εἰδικὴ ἀρχὴ ὡρισμένη καὶ μεμετρημένη , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια ἀόριστα ὑπάρχουσιν . ἀλλ’ οὐδὲ εἰς τὴν τελικήν · τὸ γὰρ τέλος ὡρισμένον τὸ κυρίως , καὶ πάντες αὐτοῦ στοχαζόμενοι παραλαμβάδεικτικὴν νοῦσι τὰ εἰς αὐτὸ ἄγοντα . ὅτι δὲ οὐδ’ εἰς τὸ ὑλικόν , ἐδείξαμεν διὰ τῶν προλαβόντων , ὅτι παρέπονται καὶ παρακολουθοῦσι τὰ κτὰ συμβεβηκὸς τοῖς καθ’ αὑτό · εἰ οὖν ὑποθώμεθα τὸ ὑλικὸν αἴτιον εἶναι τῶν κατὰ συμβεβηκός , ἐπειδὴ ἐν τοῖς καθ’ αὑτὸ θεωρεῖται , ἔστι καὶ ἡ ὕλη τῶν καθ’ αὑτό , ὅπερ ἀδύνατον . ὥστε δῆλον ὅτι ὑπὸ τὸ ποιητικὸν αἴτιον αὐτὰ τακτέον , καὶ ἐπὶ μὲν τῶν φυσικῶν τὸ αὐτόματον , ἐπὶ δὲ τῶν πρακτῶν τὴν προαίρεσιν , ἀλλ’ οὐ πᾶσαν προαίρεσιν . οἷον ἡ προαίρεσις ἐκίνησεν εἰς τὸ λούσασθαι , καὶ συνέβη ἀπαντῆσαί τινι ὀφείλοντι · καὶ πάλιν ἡ φύσις ἤγαγε τὸν λίθον ἄνωθεν κάτω , καὶ ἐκ ταὐτομάτου γέγονεν ἐπιτήδειος πρὸς καθέδραν . ἐπεὶ οὖν πολλαχῶς τὸ ὂν λέγεται , τὸ καθ’ αὑτὸ καὶ τὸ κατὰ συμβεβηκός , τὸ ὡς ἀληθὲς καὶ ψεῦδος ; καὶ τὸ δυνάμει καὶ ἐνεργεία , δείξας ὅτι οὐ καταγίνεται ἡ σοφία περὶ τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ὅν , λοιπὸν ἐφεξῆς δείκνυσιν ὅτι οὐδὲ περὶ τὸ ὂν καταγίνεται ἡ σοφία τὸ ὡς ἀληθὲς καὶ ψεῦδος · τὸ γὰρ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος περὶ τὴν ἡμετέραν θεωρεῖται διάνοιαν , συντιθέντων ἡμῶν καὶ διαιρούντων . ἐὰν γὰρ συνθῶμεν τὰ δυνάμενα συντίθεσθαι , ποιοῦμεν ἀληθῆ κατάφασιν , εἰ δὲ τὰ μὴ δυνάμενα , ψευδῆ κατάφασιν · πάλιν ἐὰν διέλωμεν τὰ ἐκ φύσεως διῃρημένα , ποιοῦμεν ἀληθῆ ἀπόφασιν , οἷον ὅτι ἄνθρωπος οὐκ ἔστι λίθος , εἰ δὲ διέλωμεν τὰ μὴ δυνάμενα διαιρεθῆναι , ποιοῦμεν ψευδῆ ἀπόφασιν , οἷον εἰ λέγοιμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι ζῷον . ἡ οὖν σοφία οὐ περὶ λόγον καταγίνεται ἀλλὰ περὶ τὰ πράγματα , ὥστε οὐδὲ περὶ τὸ ὂν καταγίνεται τὸ ὡς ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος , τῆς διανοίας ἡμῶν καὶ τὰ ψευδῆ συντιθείσης καὶ διαιρούσης . ἄλλως τε δὴ ἡ σοφία περὶ τὰ καθ’ αὑτὸ ὄντα καταγίνεται , οἷον , εἰ τύχοι , τὰ ἐν ταῖς ιݲ κατηγορίαις · ταῦτα δὲ πρῶτον ἐν τοῖς πράγμασι θεωροῦνται , καὶ διὰ τῶν πραγμάτων ἔχουσιν οἱ λόγοι τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ὕπαρξιν . ὥστε εἰκότως καὶ ἡ σοφία περὶ τὸ ὂν καταγίνεται τὸ ἀρχοειδέστερον , οὐ τὸ ἐξ ἄλλου κρατυνόμενον . p . 1027a19 Ὅτι δέ εἰσιν ἀρχαὶ καὶ αἴτια γενητὰ καὶ φθαρτά . Φησὶν ὅτι ὑπάρχουσιν ἀρχαὶ καὶ αἴτια γενητὰ καὶ φθαρτὰ ὡς ὄντα ἄνευ τοῦ γίνεσθαι καὶ φθείρεσθαι προφανῆ . εἰ γὰρ μὴ ταῦτα ὑποθώμεθα , φημὶ δὴ τὰ ἔχοντα ἀόριστα αἴτια , ἔσονται πάντα ἐξ ἀνάγκης . εἰ ἄρα τοῦ γινομένου καὶ φθειρομένου μὴ εἴη τὸ αἴτιον κατὰ συμβεβηκός , ἐξ ἀνάγκης ἔσται . p . 1027a32 Πότερον ἔσται τοδὶ ἡ οὔ ; ἐντεῦθεν ὥσπερ τὴν τοῦ ἐνδεχομένου φύσιν ἡμῖν ὑπαγορεύει , καί φησιν οὕτως , οἷον ὅτι πότερον ἔσται ναυμαχία ἢ οὔ ; ἐὰν γὰρ γένηται μῖξις τῶν πολεμίων , ἔσται ναυμαχία , εἰ δὲ μή , οὐκ ἔσται . τοῦτο δὲ τὸ γενέἀληθὲς σθαι ναυμαχίαν ἄλλου γίνεται αἴτιον , οἷον τοῦ πολλοὺς ἀποθανεῖν . καὶ οὕτω , φησί , δῆλον ὅτι ἀεὶ χρόνου ἀφαιρουμένου ἀπὸ πεπερασμένου χρόνου ἥξει ἐπὶ τὸ νῦν , τουτέστιν ἐπ’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα . p . 1027b1 Ὥστε ὅδε ἀποθανεῖται ἢ νόσῳ ἢ βίᾳ . Νόσῳ μὲν ἐὰν κατακρατήσῃ τὸ ἕτερον τῶν στοιχείων , ἐπειδὴ ἐξ εναντίων συγκείμεθα · λύεται οὖν ἡ ἁρμονία καὶ οὐκέτι ἐπιδέχεται τὴν τὴν ἔλλαμψιν τῆς ψυχῆς . βίᾳ δὲ ἐὰν φάγοι , εἰ τύχοι , δριμέα πολεμίων πολιορ - κούντων , εἶτα λοιπὸν διψήσας ἐξέρχεται καὶ ἀπόλλυται , εἰ ληφθείη · καὶ οὕτω , φησίν , ἔρχεται εἰς ὃ νῦν ὑπῆρχε , τουτέστιν εἰς τὸν θάνατον · ὥστε ἐξ ἀνάγκης καὶ ἀποθανεῖται ἢ οὐκ ἀποθανεῖται . ὁμοίως δὲ ὁ αὐτὸς λόγογ ἐστὶ καὶ ἐπὶ τῶν παρελθόντων . ἐξ ἀνάγκης ουν ἔσονται πάντα τὰ ἐσόμενα , οἷον τὸ ἀποθανεῖν τὸν ζῶντα , ἐπειδὴ εξ εναντιων συγκειται · ἄδηλον δὲ εἴτε νόσῳ τελευτᾷ ἢ βίᾳ · εἰ μὲν γὰρ φάγοι δριμέα , βίᾳ , εἰ δὲ μή , νόσῳ , εἰ τύχοι . ὥστε δηλονότι μέχρι τινὸς ἀρχῆς βαδίζει τοῦ φαγεῖν τὰ δριμέα , αὕτη δὲ οὐκέτι εἰς ἄλλο , ἐπεὶ οὕτως ἀναγκάσομεν πάντα , ὅπερ ἐστὶ παρὰ τὴν ἐνάργειαν , οἷον τὸ τεχθῆναι ἐν τῇ πόλει , τὸ γενέσθαι πό - λεμον , τὸ ἐρασθῆναι δριμέων . τοῦτο οὖν ἐστι τὸ ενοεχομενον , τὸ ουναμενον καὶ ἄλλως ἔχειν , καὶ οὐδέν ἐστιν αἴτιον ὡρισμένον τῆς γενεσεως ἀδύνατον γάρ ) , εἴτε διὰ τὸ δριμέα φαγεῖν τεθνήξεται εἴτε διὰ τὴν μάχην τῶν στοιχείων . p . 1027b14 Ἀλλ' εἰς ἀρχὴν ποίαν . ἐντεῦθεν ζητεῖ ὑπὸ ποίαν ἀρχὴν ἀνακτέον τὰ κατὰ συμβεβηκὸς αἴτια , καί φησιν ὅτι εἰς ποίαν ἀρχὴν δεῖ αὐτὰ ἀνάγειν ; ἆρά γέ εἰς τὴν ὑλικὴν ἢ εἰς τὴν εἰδικὴν ἢ εἰς τὴν ποιητικὴν ἢ εἰς τὴν τελικήν ; καὶ ἐρεῖ ἐν ἄλλοις ὅτι εἰς τὴν ποιητικήν . ὥστε δεῖ ἠμᾶς παρελθεῖν τὰ · κατὰ συμβεβηκός ἱκανῶς γὰρ αὐτοῖς ὁ λόγος ἐνδιέτριψε . p . 1027b18 Τὸ δὲ ὡς ἀληθὲς ὂν καὶ μὴ ὂν ψδδος . ἐντεῦθεν λέγει ἡμῖν περὶ τοῦ σημαινομένου τοῦ ὄντος τοῦ κατ’ ἀλή - θ·ειαν καὶ ψεῦδος . καλῶς δὲ εἶπε καὶ μὴ ὃν ὡς ψεῦδος διὰ τὰ ανυπαρκτα , οἷον τραγέλαφον ἤ τι τοιοῦτον · τοῦτο γὰρ οὐκ ἔστιν ὡς ψεῦδος , ἐπειδὴ μηδὲ ὑπάρχει · ταῦτα γὰρ λέγομεν ψευδῆ , τὰ ὄντα μὲν λεγόμενα δὲ μὴ εἶναι . τὸ οὖν ἀληθὲς καὶ ψεῦδος περὶ σύνθεσιν καὶ διαίρεσιν θεωρεῖται , f.262r τὸ δὲ σύνολον , τουτέστι τὸ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος , περὶ μερισμὸν ἀντιφάσεως . ἀληθὴς γάρ ἐστι κατάφασις , ὅταν συνθῶμεν τὰ ἔχοντα τοιαύτην φύσιν , δηλονότι ἐναντίαν ψευδεῖ καταφάσει · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως . πῶς δὲ νοεῖν τὸ ἅμα ἢ τὸ χωρὶς συμβαίνει , ἄλλος λόγος · λέγω δὴ τὸ ἅμα καὶ τὸ χωρίς , ὥστε μὴ λέγειν ἡμᾶς ἄνθρωπος , ἵππος , κύων ἅμα ἢ χωρὶς οὐδὲν γὰρ ἐντεῦθεν ἀληθὲς ἢ ψεῦδος ) , ἀλλὰ δεῖ λέγειν ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν ἢ ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷον ἐστὶν ἢ ] οὐκ ἔστιν . ὥστε τὸ ψεῦδος καὶ τὸ ἀληθὲς οὐκ ἐν τοῖς πράγμασιν , ἀλλ’ ἐν τοῖς λόγοις , οἷον ὅτι τὸ ἀληθὲς ἀγαθόν , τὸ δὲ ψεῦδος κακόν · ἐν διανοίᾳ γάρ εἰσι · περὶ δὲ τὰ ἁπλῶς καὶ τὰ τί ἐστιν <οὐχ> ὑπάρχει ἡ διάνοια · ὁ γὰρ νοῦς αἱρεῖ τὰ ἁπλᾶ , τουτέστι τὰ νοητά , ἁπλαῖς ἐπιβολαῖς . ὅσα οὗν δεῖ θεωρῆσαι περὶ τὸ ὄντως ὂν καὶ μὴ ὄν , τουτέστι τὸ καθ’ αὑτό , ὕστερον ἐροῦμεν . ἐπειδὴ οὖν ἡ σύνθεσις καὶ ἡ διαίρεσις , τουτέστιν ἡ κατάφασις καὶ ἡ ἀπόφασις , ἐν διανοίᾳ θεωροῦνται . ἀλλ’ οὐκ ἐν τοῖς πράγμασι , τὸ δὲ τοιοῦτον ὄν , τουτέστι τὸ κατ’ ἀλήθειαν <καὶ> ψεῦδος , ἕτερόν ἐστι τοῦ κυρίως ὄντος , τουτέστι τοῦ καθ’ αὑτὸ ὄντος ἢ γὰρ οὐσίαν δηλοῖ τὸ καθ’ αὑτὸ ὃν ἢ ποσὸν ἢ ποιὸν ἤ τινα ἄλλην τῶν δέκα κατηγοριῶν · ταῦτα γὰρ συνάπτει ἢ ἀφαιρεῖ ἡ διάνοια συνάπτουσα τὴν οὐσίαν ποσῷ καὶ λέγουσα τὸν Ἀχιλλέα εἶναι πέντε πηχῶν , ἢ λευκὸν ἢ πατέρα ) , δεῖ οὖν ἀφεῖναι τὸ κατὰ συμβεβηκὸς ὂν καὶ τὸ ὡς ἀληθές . τοῦ μὲν γάρ ἐστι τὸ αἴτιον ἀόριστον , τοῦ δὲ τῆς διανοίας ἡ ἀλήθειά τί ἐστι · ἀμφότερα δὲ ταῦτα περὶ τὸ λοιπὸν γένος τοῦ ὄντος καταγίνεται , τουτέστι τὸ καθ’ αὑτό , καὶ οὐ δηλοῦσιν ἑτέραν τινὰ φύσιν παρὰ τὸ καθ’ αὑτὸ ὄν · τὰ γὰρ κατὰ συμβεβηκὸς καὶ τὸ ἀληθὲς περὶ αὐτὸ στρέφονται . διὸ δεῖ ἡμᾶς τὰ αἴτια τοῦ κυρίως ὄντος , τοὐ καθ’ αὑτό , ἐπισκέψασθαι , ἐπειδὴ καὶ τὰ ἄλλα ἐν αὐτῷ θεωρεῖται . καὶ ὅτι τὸ τοιοῦτον ὂν ἐν ταῖς δέκα κατηγορίαις θεωρεῖται * *
Lemmas: p . 1025b3 ὁ ἀρχή ὁ αἴτιος ζητέω εἰμί · δῆλος γάρ ὁτιή εἰμί . Σκοπός εἰμί ὁ Ἀριστοτέλης εἶπον ἐν ὁ E περί ὁ κατά συμβαίνω εἰμί . ἐπεί δέ ὁ πρῶτος φιλοσοφία εἰμί ἔργον διαλέγω περί πᾶς ὁ εἰμί , καθό εἰμί εἰμί , δῆλος ὅτι οὖον διαλέγω περί ὁ κατά συμβαίνω εἰμί οὗτος γάρ ἀόριστος εἰμί καί ἀπερίληπτος ) , εἰμί μῆτις γε ἄρα ἄλλος τις γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ ὁ ἄλλος ὑπάρχω κατά συμβεβηκός , ὁ γοῦν πρῶτος φιλόσοφος διαλέγω περί ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί . οὗτος δέ ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί , ὡς καί ἀνωτέρω εἴρω , θεωρέω καί ἐν οὐσία καί ἐν ποσός καί ἐν ποιέω καί ἐν ὁ ἄλλος πᾶς κατηγορία . οὔτε δέ περί ὁ ὡς ἀληθής διορίζω καί ψευδής εἰμί διαλέγω ὁ πρῶτος φιλοσοφία , ἐπεί περί ὁ ἁπλόος εἰμί διαλέγω , τουτέστι ὁ ἁπλόος , ὁ δέ ἀλήθεια καί ὁ ψεῦδος , ὁ ἐνταῦθα δηλονότι , περί σύνθεσις καί διαίρω θεωρέω . οὔτε δέ περί ὁ δύναμις καί ἐνέργεια εἰμί , ἀλλά ὡς εἴρω πολλάκις , περί ὁ ἁπλόος εἰμί , τουτέστι ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί . ἐπεί δέ ἕκαστος τέχνη καί ἐπιστήμη πρότερος περί ὁ αἴτιος διαλέγω , καί τότε περί ὁ ὑποβάλλω αὐτός πρᾶγμα , οἷος γεωμετρία πρότερος λέγω ἐγώ τίς εἰμί σημεῖον καί τίς εἰμί γραμμή , ὁμοίως καί ἀριθμητικός τίς μόνος , ὡσαύτως καί ἰατρικός ὅτι ἐκ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ σός · μάτη συνίστημι , καί ὅτι τέσσαρες χυμός ὑπάρχω , ὡσαύτως δέ καί οἰκοδομικός καί ὁ ἄλλος πᾶς , οὕτως οὖν καί ὁ Ἀριστοτέλης ἐνταῦθα φημί ὅτι δεῖ διαλέγω ὁ πρῶτος φιλοσοφία καί θεῖος περί ὁ ἀρχή πρότερος , τουτέστι ὁ ἐκλέγω πᾶς ὁ εἰμί κατά φύσις . καί οὐ εἰμί ὁ φυσιολογία ὁ αὐτός ὁ πρῶτος φιλοσοφία , ὡς ἄν τις ὑπολαμβάνω , ἐπεί περί πᾶς ὁ φυσικός διαλέγω · οὔτε γάρ περί πᾶς ἀπλόος ὁ εἰμί διαλέγω , ἀλλά περί μόνος ὁ ἐν κινέω ὑπάρχω , ὁ δέ πρῶτος φιλοσοφία ἀπλόος περί πᾶς ὁ εἰμί . διαλέγω οὖν ἐνταῦθα περί ὁ κατά συμβαίνω εἰμί δείκνυμι ὅτι οὖον διαἀληθοῦς λέγω περί αὐτός ὁ πρῶτος φιλοσοφία , οὔτε δέ περί ὁ ἀληθής καί ψευδής , ἢ ( tou ) δύναμις καί ἐνέργεια . ἐν δέ ὁ Ζ διαλέγω περί ὁ ἁπλόος καί κατά ἑαυτοῦ εἰμί . καί ἐντεῦθεν ἀναφαίνω ἐγώ ὁ διαίρεσις ὁ φιλοσοφία , ὅτι εἰκότως εἰς δύο τμῆμα διαιρέω εἰς τε ὁ πρακτικός καί εἰς · ὁ θεωρητικός . φημί γάρ ὅτι πᾶς ἐπιστήμη ἢ θεωρητικός εἰμί ἢ ποιητικός ἢ πρακτικός . εἰμί τοίνυν ὁ φιλοσοφία μή εἰμί ποιητικός οὔτε γάρ ποιέω τίς ἀποτέλεσμα , ἀλλά μόνος γιγνώσκω καί πράσσω ὁ γιγνώσκω ) , δῆλος ὅτι εἰς δύο οὗτος μόνος διαιρέω , εἰς τε ὁ θεωρητικός φημί καί ὁ πρακτικός . p . 1025b3 ὁ ἀρχή καί ὁ αἴτιος ὁ εἰμί ζητέω . ἀνιχνεύω βούλομαι ὁ πρῶτος φιλοσοφία ὁ ἀρχή καί ὁ αἴτιος ὁ εἰμί , καθό εἰμί εἰμί . οὖον μόνος δέ οὗτος ἀλλά καί πᾶς ἐπιστήμη . οἷος ἐπί ἰατρικός εἰμί τίς αἴτιος ὑγίεια καί εὐεξία ὁ ἔχω ὁ χυμός ἀγαθός κεράννυμι , δῆλος ὅτι ἐναντίος νόσος . ὁμοίως δέ καί ὁ μάθημα εἰμί ἀρχή , οἷος γεωμετρία , ὅτι ἀμερής ὁ σημεῖον καί ὅτι ὁ γραμμή ἀπλατής ὑπάρχω , καίω καθόλου φαίνω πᾶς ἐπιστήμη διανοητικός , τουτέστιν ὁ λόγος μόνος χράω , ὥσπερ γεωμετρία . ἢ μετέχω τίς διάνοια , ὥσπερ ὁ λογικός ἢ καί ἔργον χράω , τουτέστιν αἴσθησις , καθάπερ ὁ ἁρμονικός χράομαι γάρ καί ἀκοή πρότερος ) περί ἀρχή καταγίγνομαι ἢ ἀκριβής καί ὥσπερ λόγος μόνος χράω , ἢ ἁπλόος ὡς λόγος καί αἴσθησις . πᾶς δέ οὗτος ὁ τέχνη περί μερικός τίς εἰμί καταγίγνομαι , οἷος ὁ ἰατρικός περί ὁ ἀνθρώπινος σῶμα ἀστρονομία περί ὁ οὐράνιος σῶμα , γεωμετρία περί ὁ μέγεθος · περί δέ ὁ ἁπλόος εἰμί οὐδείς ἐκ αὐτός , φημί , οὐδέ καθό εἰμί , οὔτε δέ πάλιν ὁ τίς εἰμί λόγος ποιέω , οἷος ὁ γεωμέτρης οὐ ἀποδείκνυμι ὁ οἰκεῖος ἀρχή · οὖον λέγω γάρ τίς εἰμί σημεῖον , ἀλλά ὁμολογέω αὐτός λαμβάνω ὅτι ἀμερής ὑπάρχω · ὁμοίως δέ καί ἰατρικός καί ὁ ἄλλος πᾶς ἐπιστήμη . καί εἰκότως οὗτος ποιέω · οὐδέ γάρ δυνατός εἰμί ὁ ἀρχή ἀποδείκνυμι , ἐπεί κἀκείνης εἰμί ἀποδείκτης , καί οὕτως ἐπί ἤπειρος ὁδεύω , ὡς εἴρω ἐν ὁ ἀποδεικτικός πραγματεία . ὁ ἀρχή οὖν ὁ μέν ὁ ἐπιστήμη ἐκ αἴσθησις ποιέω δῆλος , ὥσπερ ὁ ἀστρονόμος ὅτι σφαιρικός εἰμί ὁ σχῆμα ὁ οὐρανός ἐκ ὁ ὁράω ὁ ἀστήρ ἐκ ὁ αὐτός τόπος ἀεί ἀνατέλλω καί δύω , καί ὅσος εἴρω ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ Μεγάλης σύνταξις · ἄλλος δέ ὑπόθεσις λαβοδσαι ὁ τίς εἰμί , ὥσπερ γεωμετρία ὅτι ἀμερής ὁ σημεῖον , οὗτος λοιπός ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ γένος , τουτέστι ὁ ὑπόκειμαι περί ὅς διαλέγω , ὁ ἀποδείκνυμι ποιέω , ὡς γεωμετρία ἀποδείκνυμι ἐν ὁ πρῶτος θεώρημα καί δύο καί ὁ ἐφεξῆς , ἢ αναγκαίος - τέρος , ὥσπερ ὁ λόγος χράω , ἢ μαλακός , ὥσπερ ὁ λόγος καί αἴσθησις . καί ἐκ εἷς τοιοῦτος ἐπαγωγή οὐ εἰμί ἀπόδειξις οὔτε οὐσία οὔτε ὁ τίς εἰμί · οὖον γάρ ἀποδείκνοσιν ὁ ἀριθμητικός ὅτι εἰμί ἀριθμός , οὐδέ ὁ γεωμέτρης ὅτι τις μέγεθος , ἀλλά οὗτος ὡς ὁμολογέω λαμβάνω . οὔτε δέ ὁ τίς εἰμί · ὁ γάρ ὁρισμός οὐ εἰμί ἀπόδειξις . οὖον γάρ ἀποδείκνυμι ὁ γεωμέτρης τίς εἰμί ὁ σημεῖον ἢ τίς εἰμί γραμμή , ἀλλά ὅτι εἰμί μόνος ὑποτίθημι . διά οὗτος οὖν , ὡς εἴρω , οὐ ἀποδείκνυμι , εἴτε εἰμί ὁ ὑπόκειμαι αὐτός εἴτε μή εἰμί , οἷος , ὡς εἴρω , οὖον δέκνος 6 γεωμέτρης ὅτι εἰμί μέγεθος , ἀλλά ὡς ὁμολογέω οὗτος λαμβάνω . ὁ ὁ αὐτός γάρ εἰμί διάνοια ὁ εἶπον εἰμί εἰμί · καί τίς εἰμί . πρό - τέρος γάρ ὁ εἰμί εἰμί ὁ τίς εἰμί . πῶς οὖν δυνατός αὐτός ἀποδείκνυμι ὁ τίς εἰμί , μή ἀποδείκνυμι ὅλως ὁ εἰμί εἰμί μέγεθος , . p . 1025b18 18 ἐπεί δέ καί ὁ φυσικός ἐπιστήμη τυγχάνω εἰμί περί γένος τίς ὁ εἰμί . ἐντεῦθεν ἀποδείκνυμι ὅτι οὖον δυνατός εἰμί ὁ φυσιολογία καί πρακτικός οὔτε δέ ποιητικός , ἀλλά μόνος θεωρητικός · καί φημί ὅτι ἐπί ὁ ποιητικός καί πρακτικός ὁ ποιητικός αἴτιος ἔξωθεν ὑπάρχω , οἷος . ποιητικός αἴτιος ὁ οἰκίον ὁ οἰκοδόμος , καί οὐ εἰμί ἐν αὐτός ὁ οἶκος ἀλλά ἔξωθεν . ὁμοίως ὁ στρατηγός ποιητικός εἰμί ὅδε ὁ μάχη , καί οὐ εἰμί ἐν αὐτός ὁ πρᾶξις ἀλλά ἔξωθεν . εἰμί οὖν ὁ φύσις ἐν αὐτός εἰμί ὁ ἔργον ἐν ὅς καί ποιέω ( περί γάρ ὁ τοιοῦτος εἰμί οὐσία , ἐν ὅς ὁ ἀρχή ὁ κίνησις καί στάσις ἐν αὐτός ) , δῆλος ὅτι οὔτε πρακτικός εἰμί οὔτε δέ ποιητικός . ὁ ὁ μέν γάρ ποιητικός ἐν ὁ ποιέω εἰμί ὁ ἀρχή ἢ νόος ἢ τέζνη ἢ δύναμις ἕτερος · ὁ δέ πρακτικός ὁ προαίρεσις ἐν ὁ πράσσω . εἰμί οὖν πᾶς διάνοια ἢ πρακτικός εἰμί ἢ ποιητικός , δῆλος ὅτι ὁ φύσις θεωρητικός τις ἄν εἰμί , ἀλλά θεωρητικός περί τοιοῦτος εἰμί ὅς εἰμί δυνατός κινέω περί γάρ ὁ ἀκίνητος ὁ πρῶτος φιλοσοφία διαλέγω ) , καί περί οὐσία διαλέγω κύριος ὁ κατά ὁ εἶδος , ὅστις εἰμί ἀχώριστος · ὁ γάρ φυσικός εἶδος ἔνυλος ὑπάρχω . διαλέγω δέ καί περί ὁ ὕλη εἰμί ὅτε διά ὁ εἶδος αὐτός . p . 1025b28 Δεύς δέ ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁ λόγος πῶς εἰμί μή λανθάνω , ὡς ἄνευ γε οὗτος ὁ ζητέω μηδείς ποιέω εἰμί . δείκνυμι διά ὁ προλαμβάνω ὅτι οὖον καταγίγνομαι ὁ φυσικός περί πᾶς ὁ εἰμί εἰμί περί μόνος ὁ ἐν κινέω ὑπάρχω οὖον γάρ δήπου διαλέγω καί περί ὁ ἄυλος καί ἀκίνητος , ὥστε οὖον μόνος εἰμί ὁ φυσιολογία ) , ἐντεῦθεν λοιπός ἀποδίδωμι ὁ διαφορά ὁ πρῶτος φιλοσοφία καί ὁ φυσιολογία καί ὁ μαθηματικός · ὁ τρεῖς γάρ οὗτος ἐπιστήμη θεωρητικός ὑπάρχω μόνος · καί φημί ὅτι ὁ πρῶτος φιλοσοφία καταγίγνομαι περί ὁ ἄυλος καί χωριστός ὁ ὕλη παντελῶς καί ἀκίνητος , ὁ μέντοι γε φυσιολογία καταγίγνομαι περί ὁ ἔνυλος εἶδος ὁ παντελῶς ἀχώριστος ὁ ὕλη καί περί ὁ ἐν κινέω θεωρέω , ὁ μέντοι γε μαθηματικός καί αὐτός καταγίγνομαι · περί ὁ εἶδος ὁ ἀχώριστος ὁ ὕλη , ὅστις καί αὐτός κατά μέν οὐσία ἀχώριστος ὑπάρχω , ὁ δέ ἐπίνοια δυνατός εἰμί οὗτος χωρίζω ἐκ ὁ ὕλη . χωρίζω γάρ ὁ εἶδος ὁ κύκλος ὁ μαθηματικός , καί οὕτως αὐτός ὁρίζω σχῆμα ἐπίπεδος ὑπό εἷς γραμμή περιέχω · διό καί ἐφαρμόζω ὁ ὁρισμός οὗτος πᾶς κύκλος μέγας καί κακός . δεῖ οὖν ὁ φυσικός διαλέγω περί ὁ ἔνυλος εἶδος καί λέγω καί ὁ διαφορά αὐτός , οἷος οὖον μόνος δεῖ λέγω περί ὁ σχῆμα ὁ χείρ ὅτι τοιόσδε , ἀλλά καί περί ὁ ἐνέργεια αὐτός , οἷος ὅτι εἰμί ἀντιληπτικός καί ἀποβλητικός · εἰμί γάρ μόνος περί ὁ σχῆμα εἶπον , οὐδείς ἕτερος λέγω ὡς ἄν εἰμί καί περί χείρ ἀνδριάς διαλέγω . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὀφθαλμός οὖον μόνος δεῖ λέγω ὅτι σφαιρικός εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἐνέργεια αὐτός δεῖ μνημονεύω , ὅτι ὁ ἀντιληπτικός ὁ χρῶμα . ὥστε δεῖ ὁ φυσικός μή μόνος ὁ σχῆμα μνημονεύω , ἀλλά καί ὁ ἐνέργεια ὁ μόριον , ἐπεί οὕτως οὐδείς εἰμί ὁρίζω , εἰμί μῆτις γε ὁμώνυμος , καθάπερ εἴρω . ὡς οὖν εἴρω , ὁ μέν φυσικός περί ὁ ἀχώριστος εἶδος παντελῶς διαλέγω , ὁ μέντοι γε μαθηματικός περί ὁ ἀχώριστος μέν κατά οὐσία , ὁ δέ ἐπίνοια χωρίζω . διό ὁ μέν σιμότης , ὅτι κοίλανσις ἐν ῥίς , οὐδέ κατά ἐπίνοια δύναμαι νοέω οὖον θεωρέω γάρ ἄνευ ῥίς ποτός ) , ὁ μέντοι γε κοιλότης ἐν πλείων ὑπόκειμαι θεωρέω , καί ἐν ῥίς καί ἐν ἐπιφάνεια , καί διά οὗτος ὁ αἴτιος δυνατός καί κατά ἐπίνοια αὐτός χωρίζω ὁ ὑπόκειμαι . εἶτα λοιπός ἀπορέω λέγω ὅτι πῶς φημί ὁ πρῶτος φιλοσοφία περί πᾶς ὁ εἰμί ἀπλόος διαλέγω ὁ εἰμί εἰμί · οὖον γάρ περί πᾶς ὁ εἰμί διαλέγω · οὖον γάρ δήπου καί περί ὁ φυσικός καί ὁ ἐν κινέω εἰμί , ἀλλά περί μόνος ὁ ἄυλος καί ἀκίνητος . λέγω οὖν πρός οὗτος ὅτι καθό μέν περί ἄυλος μόνος διαλέγω , περί μερικός μόνος διαλέγω , καθό δέ ὁ ἄυλος οὗτος καί ἀκίνητος ἀρχή εἰμί ὁ πᾶς καί Πηγαί δεῖ γάρ πρό ὁ κινέω εἰμί ὁ ἀκίνητος ) , δῆλος ὅτι περί πᾶς ὁ εἰμί διαλέγω . εἶτα περί ὁ ἀρχή φημί , ἐκ ὅς ὁ ἄλλος ὁ εἰμί . οὗτος δέ ὁ ἀρχή ἀνάγκη ἀίδιος εἰμί . εἰμί γάρ , φημί , ὑποτίθημι αὐτός φθείρω , εἰς ἐκεῖνος ἀναλύω , ἐκ ὅς καί γίγνομαι , ὥστε εἰς ἕτερος ἀρχή , καί περί ἐκεῖνος πάλιν ἐρωτάω εἰμί ἄφθαρτος εἰμί ἢ φθαρτός . εἰμί μέν οὖν ἀίδιος , ἔχω ὁ ζητέω , εἰμί δέ φθαρτός , ἐπί ἤπειρος πρόειμι , καί οὕτως ἀναιρέω γένεσις διά ὁ μή δύναμαι ἐπέξειμι ὁ ἤπειρος . p . 1025b28 28 Δεύς δέ ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁ λόγος πῶς εἰμί μή λανθάνω . Δεύς δέ ὁ φυσικός οἶδα ὁ ὁρισμός ὁ πρᾶγμα , περί ὅς ποιειλεγω ὁ ὁ λόγος , καί ὁ διαφορά αὐτός ἄνευ γάρ οὗτος ὁ ἀληθής οὖον κατορθόω ) , ὥσπερ καί ὁ οἰκοδόμος δεῖ οἶδα ὁ διαφορά ὁ λίθος καί ὁ ξύλον , καί ὁ ἰατρός ὁ διαφορά ὁ σῶμα καί ὁ κρᾶσις , εἰμί μέλλω ὁ εἰμί ἰατρός εἰμί . φημί οὖν ὅτι ὁ μέν ὁ ὁρισμός οὕτως ὑπάρχω ὡς ὁ σιμός ὁ ἐν ῥίς , μηδέ ὁ ἐπίνοια δύναμαι ποτός χωρίζω ὁ ὕλη , ὁ δέ ὡς ὁ κοῖλος , δύναμαι κατά ἐπίνοια χωρίζω . διό φημί ὅτι διαφέρω ἀλλήλων οὗτος , ὅτι ὁ μέν σιμός συλλαμβάνω εἰμί , ἀντί ὁ οὐδέ κατά ἐπίνοια χωρίζω ὁ ὕλη , ἅτε δή μετά ὁ ὕλη ὑπάρχω εἰμί γάρ ὁ σιμός οὐδείς ἕτερος ἢ κοῖλος ῥίς ) , ὁ δέ κοιλότης ἄνευ ὕλη αἰσθητός ὑπάρχω . καλῶς δέ εἶπον ὁ αἰσθητός διά ὁ ὁρισμός , ὥσπερ ὁ πρότασις εἰμί ὕλη λέγω ὁ συλλογισμός · οὕτως δέ καί ὁ ὁρισμός ἕτερος εἰμί ὁ εἶδος ὕλη γίγνομαι ὁ κοιλότης . οὗτος δέ ὁ λόγος , διό οὐ αἰσθητός πρᾶγμα ὑπάρχω · ἐάν δέ εἶπον σχῆμα ἐπίπεδος τοῖος ὑπάρχω , λόγος εἶπον μή προσχράομαι αἴσθησις . εἰμί τοίνυν πᾶς ὁ φυσικός πρᾶγμα ὁμοίως ὁ σιμός λέγω , οἷος ῥίς , ὀφθαλμός , πρόσωπον , σάρξ , ὀστέον , καί ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον οὔτε κατά ἐπίνοια δύναμαι χωρίζω ἀλλά ἐν εἷς καί ὁ αὐτός ὑπόκειμαι θεωρέω , ὁμοίως δέ καί ἐπί φύλλον καί φλόος καί συκέα καί ἁπλόος φυτός ὁ γάρ ὁρισμός αὐτός οὖον δύναμαι ἀποδίδωμι ἄνευ κίνησις , τουτέστιν ἐνέργεια , ὡς λέγω · ὁ μέν γάρ τεχνητός δυνατός ὁρίζω ἄνευ ὁ αὐτός ἐνέργεια · ἀκίνητος γάρ ὑπάρχω · ὁ μέντοι γε φυσικός οὖον δυνατός ) , ὥστε ἐντεῦθεν μανθάνω πῶς δεῖ ὁρίζω ὁ φυσικός πρᾶγμα , ὅτι μετά ὁ σχῆμα , μνημονεύω δέ καί ὁ ἐνέργεια αὐτός . διό καί ἔνιοι ὁ Ψυχή οὗτος δεῖ ὁρίζω , ὅσος μή δύναμαι ἄνευ ὕλη εἰμί , ὥσπερ ὁ φυσικός . ἀνακηρύσσω τοίνυν ὁ ἑαυτοῦ διάνοια καί ἐντεῦθεν ὁ Ἀριστοτέλης περί ὁ ἀθανασία ὁ λογικός Ψυχή , ὅτι οἶδα ψυχή καί χωριστός ὕλη , εἰμί γε φημί ἐνταῦθα ὅτι ὅσος μή ἄνευ ὁ ὅλος εἰμί ὡς οὐσία καί χωριστός ψυχή . p . 1026a6 ὅτι2 μέν οὖν ὁ φυσικός θεωρητικός εἰμί , δῆλος ἐν οὗτος . ἐντεῦθεν συνάγω ὁ εἴρω καί φημί ὅτι φανερός ἐγώ γίγνομαι ὅτι ὁ φυσικός θεωρητικός ἐπιστήμη εἰμί · οὔτε γάρ πρακτικός δύναμαι εἰμί οὔτε ποιητικός , ὡς καί ὁ προτεραῖος εἴρω · ὁ μέν γάρ ἔξωθεν ἔχω ὁ ποιητικός αἴτιος , ὁ μέντοι γε φυσικός ἐν ἑαυτοῦ , ἀρχή κίνησις καί ἠρεμία ὑπάρχω . δῆλος δέ ὅτι καί ὁ μαθηματικός θεωρητικός εἰμί ὁ κύριος · οὐδείς γάρ πράσσω , εἰμί μῆτις γε ὁ ὑποβαίνω αὐτός , οἷος μηχανικός καί ὅθι τοιοῦτος ὑπάρχω . ὁ μέντοι γε μαθηματικός εἰμί περί χωριστός εἶδος καταγίγνομαι καί κατά οὐσία ἀκίνητος , οὔπω δῆλος , ἐπεί μέλλω προέρχομαι διελέγχω οὗτος ὁ δόξα . ἐνίστημι δέ πρός Πλάτων λέγω εἰμί αὐτογραμμή ἐν ὑπόστασις καί κύκλος καί αὐτοζῷον αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω , πρός ὁ ἀφοράω ὁ δημιουργός παράγω ὁ παράγω · εἰμί μῆτις γε διά οὗτος λόγος τις δηλόω καί οὐ οὐσία αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω , εἰς ὅς ἀποβλέπω ὁ ὀημιουργὸς παράγω ὅς ποιέω . p . 1026a9 ὅτι2 μέντοι ἔνιοι μάθημα . Φησίν ὅτι περί ὁ εἶδος ὁ μαθηματικός θεωρία , καθό ἀκίνητος ὑπάρχω καί χωριστής , ὥσπερ γεωμετρία καί ἀριθμητικός . αὐτός γάρ ὁ εἶδος ἐπισκοπέω ὁ κύκλος ὡς χωριστός , ὅσπερ εἰμί ἀκίνητος , καί ὁ εἶδος ὁ ἀριθμός ὁ ἀριθμητικός . ὀπτικός μέντοι καί μηχανικός οὐκέτι ὁμοίως · περί κινητός γάρ καταγίγνομαι καί ἔνυλος . ὁ γοῦν διαλέγω περί ὁ - Δίων καί ἀκίνητος πρόσκειμαι † ἐν τις ) θεωρητικός φιλοσοφία εἰμί ὁ πρῶτος , οὖον μέντοι φυσιολογία · οὗτος γάρ περί κινητής πρᾶγμα διαλέγω , τουτέστιν ἐν κινέω ὁ εἰμί ἔχω . οὔτε δέ ὁ μαθηγατικὴ περί ὁ παντάπασι χωριστής διαλέγω καί ἀκίνητος ὁ ἔχω ὁ οὐσία αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἄνευ ὕλη , ἀλλά ὁ πρότερος οὗτος , τουτέστιν ὁ θεολογικός , διαλέγω περί οὗτος . ὁ μέν γάρ φυσιολογία διαλέγω περί ἀχώριστος εἶδος ἀλλά οὐ ἀκίνητος · ὁ δέ μαθηματικός ἔνιοι περί ἀκίνητος , ὥσπερ γεωμετρία καλῶς δέ εἶπον ἔνιοι διά ὁ ὀπτικός ) , οὖον χωριστός δέ ἴσως . πάλιν δέ ὁ ἴσως προστίθημι διά ὁ πλατωνικός ὡς μέλλω δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί αὐτογραμμή ἐνυπόστατος ἢ ὑπάρχω αὐτός κατά ἑαυτοῦ , οὔτε δέ αὐτοζῷον , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος · ἐν ὕλη γάρ ὁ εἰμί ἔχω οὗτος , ὁ δέ μαθηματικός ὁ ἐπίνοια αὐτός χωρίζω . ὁ δέ πρῶτος φιλοσοφία καί περί χωριστός εἶδος καταγίγνομαι καί κατά οὐσία παντάπασι ἀκίνητος · λέγω δέ ὁ νόος . p . 1026a16 Ἀνάγκη δέ πᾶς μέν ὁ αἴτιος ἀίδιος εἰμί . Φησίν ὅτι πᾶς ἀνάγκη ὁ αἴτιος ἀίδιος εἰμί . εἰμί γάρ ὑποτίθημι ὁ ἀρχή φθείρω , εἰς ἄλλος ἀρχή φθείρω , καί οὗτος ἐπί ἤπειρος · ὥστε πᾶς ἀνάγκη , φημί , ὁ αἴτιος ἀίδιος εἰμί , μάλιστα δέ ὁ πρῶτος καί αἴτιος ὁ οὐράνιος , τουτέστι ὁ ἀρχή ὁ ἀρχή , φημί δή ὁ νοητός δύναμις . ὥστε τρεῖς καί μόνος ὑπάρχω θεωρητικός φιλοσοφία , μαθηματικός , φυσικός , θεολογία . καί εἰκότως ὁ θεωρητικός εἰς τρεῖς διαιρέω οὗτος , ὅτι προφανής εἰμί οὗτος , ὅτι εἰμί ἄρα ποῦ λέγω εἰμί ὁ θέω , ἐν ὁ τοιοῦτος φύσις ὑπάρχω , τουτέστι ὁ ἄυλος καί ἀκίνητος · ὥστε καί ὁ τίμιος ἐπιστήμη , τουτέστι ὁ πρῶτος φιλοσοφία , δεῖ καταγίγνομαι περί ὁ τίμιος γένος , τουτέστι περί ὁ ἄυλος καί ἀκίνητος καί νοητός . εἰμί οὖν ὁ θεωρητικός ἐπιστήμη κρείσσων εἰμί ὁ πρακτικός , ἐπεί καί ὁ μόριον ὁ Ψυχή ἀγαθός ὁ μεταχειρίζω ὁ μέν γάρ πρακτικός προαίρεσις κατορθόω , ὁ δέ θεωρητικός νόος , ἀγαθός δέ ὁ νόος προαίρεσις · ὁ γάρ ἄκρος εἰμί , ὡς εἴρω , ὁ Ψυχή ὁ νόος ) ὁ δέ θεολογία ἀγαθός εἰμί ὁ ἄλλος ἐπιστήμη ἅτε περί ἀγαθός μέρος καταγίγνομαι . p . lU26a23 ἀπορέω γάρ ἄν τις , πότερον πρός ὁ πρῶτος φιλοσοφία . ὁ ἀπορία διά ὅς ὁ θεωρία κινέω οὗτος λέγω . φημί γάρ ἆρα γε ὁ πρῶτος φιλοσοφία περί πᾶς ὁ εἰμί καταγίγνομαι ἢ περί τίς γένος καί φύσις εἷς . οὔτε γάρ ἐν ὁ μαθηματικός ἐπιστήμη ὁ αὐτός τρόπος εἰμί · ὁ μέν γάρ καθόλου μαθηματικός περί πᾶς ὁ μαθηματικός καταγίγνομαι , ὁ δέ μερικός περί εἷς φύσις , οἷος , ὅς φημί αὐτός , γεωμε τρεῖς καί ἀστρολογία περί τις φύσις μερικός ὑπάρχω , ὁ μέν περί μέγεθος , ὁ δέ περί ἄστρον , ὁ δέ καθόλου κοινός εἰμί πᾶς , ὡς εἴρω . οὕτως οὖν καί ὁ πρῶτος φιλοσοφία ὡς ἔχω ὁ ἀρχή ὁ εἰμί περί πᾶς ἀπλόος διαλέγω . p . 1026a27 εἰμί μέν οὖν μή εἰμί τις ἕτερος οὐσία . εἰμί μηδείς εἰμί ἔξωθεν ὁ φυσικός πρᾶγμα καί ὁ ἐν κινέω εἰμί , ὁ φυσικός φιλοσοφία εἰμί πρῶτος φιλοσοφία · εἰμί δέ καί εἰμί τις οὐσία ἀκίνητος , ὥσπερ καί εἰμί , οὗτος εἰμί πρότερος φιλοσοφία καί πρῶτος , καί διά οὗτος καθόλου , ἐπεί πρῶτος , ἅτε δή πᾶς ἔχω ὁ ἀρχή ἐν ἑαυτοῦ · καί διά οὗτος περί ὅς ἁπλόος εἰμί οὗτος διαλέγω , καί τίς εἰμί καί ὁ ὑπάρχω αὐτός , καθό εἰμί εἰμί , οἷος ὅτι εἰμί θεός καί προνοέω πᾶς καί ὅτι οὐ εἰμί στέρησις κύριος . p . 1026a33 ἀλλά ἐπεί ὁ εἰμί ὁ ἁπλόος λέγω λέγω καί πολλαχώς . ὁ ἀπλόος εἰμί πολλαχῶς λέγω , εἷς μέν ὁ κατά συμβεβηκός , ὥσπερ φημί ὁ φαλακρός οἰκοδομέω · οὖον γάρ ὅς φαλακρός οἰκοδομέω , ἀλλά ὅς f . 255v οἰκοδόμος . ἕτερος δέ εἰμί ὁ ὡς ἀληθής καί ὁ μή εἰμί ὡς ὁ ψεῦδος · ὡς γάρ πρός ὁ ἀληθής μή εἰμί εἰμί , οἷος ὅτι εἰμί Σωκράτης εἰμί αὐτός ἀληθής , μή εἰμί δέ ψεῦδος . παρά οὗτος δέ εἰμί ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ θεωρέω ἐν πᾶς ὁ κατηγορία · διό φημί οἷος ὁ μέν τίς , ὁ δέ ποιός , ὁ δέ ποσός , ὁμοίως καί ἐπί ὁ ἄλλος . οἷος κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἐν οὐσία ὁ ἄνθρωπος , ἐν ποσός ὁ μέγεθος , ἐν ποιός ὁ λευκός , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὡσαύτως . πάλιν λέγω ὁ εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια καί ὁ δύναμις . λέγω δέ ὁ σπέρμα δύναμις βρέφος , ὁ μέντοι καί γίγνομαι ἐνέργεια λέγω εἰμί . ἐπεί οὖν πολλαχῶς λέγω ὁ εἰμί , δεῖ ἐγώ πρῶτος περί ὁ κατά συμβαίνω εἰμί εἶπον , τίς εἰμί ὁ τοιοῦτος εἰμί , ὅτι οὐδείς τέχνη περί αὐτός διαλέγω , οὔτε ποιητικός οὔτε πρακτικός οὔτε θεωρητικός · ἤπειρος γάρ τίς καί ἀόριστος . οὔτε γάρ ὁ ποιέω οἰκίον ποιέω ABBREY ὅσος συμβαίνω ἅμα ὁ οἰκίον γίγνομαι · ἤπειρος γάρ οὗτος ὑπάρχω . ὁ μέν γάρ ἡδύς γίγνομαι ὁ κτίζω οἰκίον , ὁ δέ βλαβερός , ἄλλος δέ ὠφέλιμος · οὐδείς δέ οὗτος ποιητικός εἰμί ὁ οἰκοδομικός . ὁ αὐτός δέ τρόπος οὐδέ ὁ γεωμέτρης θεωρέω ὁ οὕτως συμβεβηκός ὁ σχῆμα , οἷος ὅτι ὁ μέν ὁ τρίγωνος δεξιός κεῖμαι , ὁ δέ ἀριστερός , οὐδʼ εἰμί ἕτερος εἰμί τρίγωνος καί τρίγωνος ἔχω δύο ὀρθός ἴσος , ἀλλά μόνος σκοπέω ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ σχῆμα ὑπάρχω , οἷος ὅτι πᾶς τρίγωνος ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός Ἴσαι , ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . καί ὁ ἰατρικός οὖον φημί ὅτι ὁ σῶμα εὐτυχής , ὁ δέ περί ὁ κρᾶσις ἐπισκοπέω . οὗτος καί ὁ ἄλλος πᾶς τέχνη τε καί ἐπιστήμη ὁ καθά ἑαυτοῦ ὑπάρχω σκοπέω · οὖον γάρ δή ὁ κατά συμβεβηκός . p . 1026b12 καί οὗτος εὔλογος συμπίπτω · ὥσπερ γάρ ὄνομα τίς μόνος ὁ συμβεβηκός εἰμί . ἐπεί ὁ σοφία διαλέγω περί ὁ εἰμί , πολλαχῶς δέ ὁ εἰμί λέγω ( εἰμί γάρ ὁ εἰμί ὁ κατά ὁ ἀλήθεια καί ὁ κατά ὁ δύναμις καί ὁ κατά ἐνέργεια καί ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ θεωρέω ἐν ὁ δέκα κατηγορία ) , φημί ὁ Ἀριστοτέλης ὅτι περί πᾶς ὁ σημαίνω ὁ εἰμί ὁ σοφία διαλέγω Χωρὶς ὁ κατά συμβαίνω εἰμί · οὗτος γάρ ἀόστόν ριστόν εἰμί καί τρόπος τις ἀναίτιος , καί οὔτε ὑπό θεός οὔτε ὑπό φύσις παράγω προηγουμένως . ὁ γάρ θεῖον ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω παράγω , καί ὁ φύσις ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ συμβαίνω ὁ ὡς ἔπος μικρός ὑπάρχω · οἷος ἀεί ὁ ἄνθρωπος ζῷον , καί ὡς ἐπί ὁ πολύς πενταδάκτυλος , ἑξαδάκτυλος δέ κατά συμβεβηκός · οὔτε γάρ ἀεί εἰμί οὗτος καί ἐκ ἀνάγκη οὔτε δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ἀλλά τύχη αἰτία οὗτος καί αὐτός - μάω , ὡς εἴρω ἐν ὁ δύο λόγος ὁ φυσικός ἀκρόασις . διό οὔτε γένεσις λέγω κύριος ὁ συμβεβηκός οὔτε φθορά , ἀλλά ὅτι ἢ εἰμί ἢ οὐ εἰμί , ὡς εἴρω , οὔτε προηγουμένως ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι . οἷος ὁ χρῶμα κατά συμβαίνω καί παρακολούθημα ὑπάρχω ὁ φύσις · ὁ γάρ φύσις προηγουμένως ποιέω ὅδε ὁ κρᾶσις ἐπακολουθέω ὁ τοιγιγνομαι ] ὅνδε χρῶμα · ὁμοίως δέ καί ὁ φθορά ὁ μή εἰμί . ὅθεν οὐδέ ὁ ἄλλος τέχνη χράομαι αὐτός · ὁ γάρ γεωμέτρης διαλέγω περί ὁ τρίγωνος οὖον λέγω ὅτι ἀργύρεος εἰμί ἢ χάλκεος ἤ τίς ἄλλος τοιοῦτος , ἀλλά ὁ κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω ὁ τρίγωνος λέγω , ὁ ἔχω ὁ τρεῖς γωνία δύο ὀρθός ἴσος . ὁμοίως δέ καί ὁ οἰκοδόμος οὖον λέγω ὅτι εὐτυχέω εἰμί ἢ ανδοειεω ὁ ἐν ὅδε οἶκος οἶκος οἰκέω . ὡσαύτως δέ καί ὁ ἐατρὸς οὖον λέγω περί πλοῦτος ἀλλά περί ὁ κρᾶσις . καί ὁ Πλάτων ὁ δόξα παράγω μάρτυς τάσσω ὁ συμβεβηκός τρόπος τις περί ὁ μή εἰμί · καλῶς δέ προστίθημι τρόπος τις , ἐπεί ἔχω καί ὁ συμβεβηκός ἀμυδρός τις ὕπαρξις , ἢ ὅτι εἰμί ὅτε καί ὁ σοφιστής διαλέγω ποτός καί περί οὐσία . εἶτα λοιπός καί τρεῖς παραλογισμός τίθημι , κατά ὅς ἐκ ὁ συμβεβηκός πειράω ὁ σοφιστής παραλογίζομαι , εἷς μέν ἐκ ἀμφότερος ὁ συμβεβηκός . λέγω γάρ οὕτως ὄπος αὐτός εἰμί μουσικός καί γραμματικός ἢ ἕτερος εἰμί μέν οὖν φημί ὅτι ἕτερος εἰμί ὁ μουσικός ὁ γραμματικός , ἐπάγω καί θεωρέω αὐτός ἐν εἷς ὑπόκειμαι , οἷος ἐν ὁ Κορίσκος ὁ μουσικός καί ὁ γραμματικός . ἐπεί οὖν οὗτος ἕτερος ἀλλήλων , καί ὁ Κορίσκος ὁ μουσικός καί γραμματικός αὐτός ἑαυτοῦ ἕτερος , ὅσπερ ἀδύνατος . εἰμί δέ πάλιν φημί αὐτός εἰμί ὁ μουσικός καί ὁ γραμματικός , αὖθις ἐπάγω καί θεωρέω αὐτός ἐν διάφορος ὑπόκειμαι , οἷος ὁ μέν μουσικός ἐν ὁ Ἀριστόξενος καί ὁ γραμματικός ἐν ὁ Κορίσκος , καί οὕτως , φημί , ἐπειδή φημί ὁ αὐτός εἰμί ὁ μουσικός καί ὁ γραμματικός , συμβαίνω καί ὁ Κορίσκος καί ὁ Ἀριστόξενος ὁ αὐτός εἰμί , ὅσπερ ἄτοπος . λέγω τοίνυν ἐγώ πρός αὐτός ὅτι οὖον καλῶς λαμβάνω ὅτι ὁ ὑπάρχω ὁ ὑπόκειμαι ἤδη καί ὁ συμβεβηκός αὐτός ὑπάρχω , καί ὁ ἀνάπαλιν · οὐ ἄτοπος γάρ οὗτος διάφορος εἰμί ἐν εἷς ὑπόκειμαι θεωρέω , καί οὐ ἤδη διά οὗτος καί ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ἑαυτοῦ διάφορος γίγνομαι , ἐπεί ὁ συμβεβηκός αὐτός διάφορος ὑπάρχω . καί πάλιν οὐ ἐπεί ὁ αὐτός ὑπάρχω , ἐν διάφορος δέ ὑπο - κεῖμαι θεωρέω , ἤδη ἀνάγκη καί ὁ ὑπόκειμαι ὁ αὐτός ἀλλήλων εἰμί . ὡς γάρ εἴρω , οὖον ὁ ὑπάρχω ὁ συμβεβηκός ἤδη καί ὁ ὑπόκειμαι ὑπάρχω . οὐ ἐπεί γάρ ὁ λευκός διακριτικός εἰμί ὄψις , καί ὁ ἄνθρωπος διακριτικός εἰμί ὄψις . πάλιν ὁ δύο παραλογισμός προάγω οὗτος ὁ τρόπος ἐκ ὑπόκειμαι καί συμβεβηκός λέγω οὕτως τότος μουσικός καί ὁ Κορίσκος αὐτός ὑπάρχω ἀλλήλων ἢ ἕτερος εἰμί μέν οὖν φημί ὅτι ἕτερος εἰμί ὁ μουσικός παρά ὁ Κορίσκος , εἴρω ὅτι οὐκοῦν αὐτός ἑαυτοῦ διαφέρω Κορίσκος γε εἰμί καί μουσικός Κορίσκος . εἰμί δέ φημί ὅτι αὐτός εἰμί , εἴρω ὅτι καί ἅμα ὁ τίκτω μουσικός ὑπάρχω Κορίσκος , ὅσπερ ἄτοπος . εἴρω τοίνυν πάλιν πρός οὗτος ὅτι ἕτερος μέν εἰμί ὁ μουσικός παρά ὁ Κορίσκος , ἀλλά οὐ ἐπεί ἕτερος εἰμί ὁ σύνθετος .. ὁ Κορίσκος αὐτός ἑαυτοῦ διαφέρω . καθό γάρ Κορίσκος , οὐ ἀμείβω · οὐδείς γάρ κακός Κορίσκος εἰμί καί πρίν ἢ γίγνομαι αὐτός μουσικός καί μετά ὁ γίγνομαι · οὗτος δέ ὡς ὁ συμβεβηκός γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι καί οὐδείς βλάπτω ὁ ὑπόκειμαι . πάλιν τρίτος παραλογισμός παράγω οὗτος ὁ τρόπος . ἡνίκα , φημί , μουσικός Κορίσκος . ἆρα καί γραμματικός ὑπάρχω ἢ γίγνομαι ; εἰμί μέν γάρ ἀεί ὁ μουσικός καί γραμματικός ὑπάρχω , οὖον γίγνομαι · ὁ γάρ ἀίδιος οὖον γίγνομαι , ἀλλά ὁ ποτέ μέν μή εἰμί νῦν δέ εἰμί , οὗτος φημί γίγνομαι . εἰμί οὖν ἀεί εἰμί μουσικός , εἰμί καί γραμματικός · πᾶς γάρ μουσικός εἰμί καί γραμματικός · εἰμί δέ μή ἀεί γραμματικός εἰμί , ὕστερος δέ γίγνομαι , δῆλος ὅτι γίγνομαι ἐκ ὁ μουσικός γραμματικός . πᾶς δέ ὁ γίγνομαι ἐκ μή εἰμί γίγνομαι . ὥστε μή εἰμί εἰμί ὅς μουσικός , ὅσπερ ἄτοπος . λέγω οὖν καί πρός ὁ παραλογισμός οὗτος ὅτι παραλογίζομαι ἐκ ὁ ἀπλόος μή εἰμί καί πῇ μή εἰμί · ὁ γάρ μουσικός ἀπλόος μή εἰμί οὐ εἰμί , τίς δέ μή εἰμί ὑπάρχω . καθό γάρ ἢ γραμματικός ἢ ῥητορικός οὐ εἰμί ὁ μουσικός , κατά οὗτος γίγνομαι ἐκ μουσικός γραμματικός · καθό δέ μουσικός , ὑπάρχω . ὥστε καλῶς λέγω ὅτι ἀόριστος ὁ συμβεβηκός ὡς αἴτιος παραλογισμός καί τρόπος τις ἀνυπόστατος καί ὅδε κἀκεῖσε φέρω . πῶς οὖν διαλέγω ὁ σοφία ὁ θεῖος πρᾶγμα περί ὁ τοιοῦτος εἰμί ; p . 1026b12 καί οὗτος εὔλογος συμπίπτω · ὥσπερ γάρ ὄνομα τίς μόνος . Φησίν ὅτι καλῶς οὐδείς τέχνη διαλέγω περί ὁ κατά συμβαίνω - γυνή εἰμί · ὄνομα · γάρ μόνος εἰμί , ἐπεί μήτε ἔχω ὕπαρξις βέβαιος καί αὐθυπόστατος , ἀλλά ἐν ἄλλος ἔχω ὁ εἰμί καί παρακολούθημα εἰμί . διό καί ἀποδοχή ἄξιος ὁ Πλάτος ὁ σοφιστικός περί ὁ μή εἰμί τάσσω , ὕλη ἔχω ὁ ψεῦδος . πῶς δέ οὗτος ὑποτίθημι ἐν ὑπόστασις ; ὁ γάρ ὁ σοφιστής λόγος περί ὁ συμβαίνω καταγίγνομαι , πότερος αὐτός ἤ ἕτερος μουσικός καί γραμματικός , ὡς εἴρω , καί πότερος αὐτός ἢ ἕτερος μουσικός καί μουσικός Κορίσκος , καί εἰμί πᾶς ὅς ἄν νῦν μέν εἰμί , πρώην δέ οὐ εἰμί , οὗτος γίγνομαι , ὥστε εἰμί μουσικός εἰμί μή ὑπάρχω γραμματικός , καί νῦν φημί ὅτι γίγνομαι γραμματικός πρώην μή εἰμί . ὥστε φαίνω ὁ συμβαίνω ἐγγύς ὁ μή εἰμί . p . 1026b22 Δῆλος δεῖ καί ἐκ ὁ τοιοῦτος λόγος . εἰμί καί ἐντεῦθεν αἱρέω ὅτι οὐ ὑπάρχω κύριος ὁ συμβεβηκός · ὁ μέν γάρ κατά ἄλλος τρόπος εἰμί , τουτέστι ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ φυσικός , εἰμί γένεσις καί φθορά , ὡς εἴρω ἐν ὁ θεωρία , ὁ δέ κατά συμβαίνω οὐ εἰμί ἁπλόος γένεσις , εἰμί μῆτις ἄρα τις γένεσις αὐτός εἶπον εἰμί . καλῶς δέ προστίθημι ὁ ἐγγύς , ἐπεί , ὡς εἴρω , ἔχω ἀμυδρός τις ὕπαρξις . p . 1026b24 24 ἀλλά ὅμως λεκτέος περί ὁ συμβεβηκός . Φησίν ὅτι δεῖ ἐγώ ἀνιχνεύω ὁ φύσις ὁ συμβεβηκός , καί διά τίς αἴτιος εἰμί , ὅτι ὁ ὡς ἐπί μικρός · ἅμα γάρ ἐντεῦθεν φανερός ἐγώ γίγνομαι καί διά τίς οὐδείς ἐπιστήμη καταγίγνομαι περί ὁ συμβεβηκός , ἐπεί ὁ τέχνη ἢ περί ὁ ἀεί ὡσαύτως ἔχω διαλέγω ἢ περί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς . ἐφεξῆς διαίρεσις ποιέω ἀνιχνεύω βούλομαι ὁ ζητέω , καί φημί οὕτως ὅτι ἐν ὁ εἰμί ὁ μέν ἀεί ὡσαύτως ἔχω , οἷος ὁ θεῖον , καί ἐκ ἀνάγκη , οὖον ὁ κατά ὁ βίαιος λέγω ὁ γάρ θεός ἐκ ἀνάγκη ἀγαθός οὖον ὁ βίαιος , καθάπερ ἐπί προαίρεσις θεωρέω , ἡνίκα λέγω ὁ αἰχμάλωτος ἐκ ἀνάγκη δουλεύω , ἀλλά θεῖος οὐσία · διό φημί ἀλλά ὅς λέγω ὁ μή ἐωδέχεσθαι ἄλλως ἔχω ) , ἢ ὅτι ἄνθρωπος ζώιον ὁ δέ ὁ πρᾶγμα οὐ ἐκ ἀνάγκη ἀλλά ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὥσπερ λέγω ὅτι ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος πενταδάκτυλος εἰμί . ὁ δέ ὡς ἐπί μικρός ὑπάρχω · καί οὗτος εἰμί αἰτία καί ἀρχή ὁ συμβεβηκός , ὁ ὡς ἐπί μικρός · ὅς γάρ ἄν εἰμί μήτε ἀεί μήτε δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς , οὗτος φημί εἰμί συμβεβηκός . οἷος , ὅς φημί αὐτός , ἐάν ὑπό κύω χειμών γίγνομαι καί πάγος , οὗτος κατά συμβεβηκός φημί , ἐπεί οὔτε ἀεί . οὗτος γίγνομαι , οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς , σπανιάκις δέ · ἐάν δέ ὑπό κύω ἀλέα γίγνομαι , οὖον φημί οὗτος συμβαίνω εἰμί , ἐπεί ὡς ἐπί ὁ πολύς γίγνομαι . καί πάλιν ὁ ἄνθρωπος λευκός εἰμί συμβαίνω · οὔτε γάρ ἀεί οὗτος γίγνομαι οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς · ζῷον δέ οὖον κατά συμβεβηκός , ἐπεί ἀεί οὗτος εἰμί καί ἐκ ἀνάγκη . καί πάλιν ἡνίκα ὁ οἰκοδόμος ὑγεία ποιέω , κατά συμβεβηκός φημί εἰμί ὁ τοιοῦτος , ἐπεί ὁ σπάνις · ὁ γάρ ἰατρός φύω ὑγεία ποιέω , οὐ ὁ οἰκοδόμος · συμβαίνω οὖν ἰατρός εἰμί ὁ οἰκοδόμος . καί πάλιν ἡνίκα ὀψοποιός τέλος ἔχω ὁ ἡδονά ποιέω τις ὑγεία · οὖον γάρ κατά ὁ ὀψοποιητικός . διό καί οὗτος συμβαίνω · σπανίως γάρ γίγνομαι · κατά τίς γάρ οὗτος καί οὐ ἁπλόος . ὁ μέν γάρ ἄλλος ὁ κατά ἑαυτοῦ δύναμις εἰμί ποιητικός , οἷος ὑγεία Ἰατρική , ὁ δέ κατά συμβαίνω οὐδείς τέχνη οὐδέ δύναμις ὁρίζω , εἰμί μῆτις γε ὁ κατά συμβαίνω κατά ἄλλος γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ · ὁ γάρ βαρύς ὁ χρῶμα κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω . οὐ ἔχω δύναμις ὁρίζω ὁ κατά συμβαίνω ὥσπερ ὁ κατά ἑαυτοῦ , οἷος ἐπί ὁ ἡμέτερος σῶμα δύναμις φυσικός ὑπάρχω ὁρίζω τέσσαρες ὁ πολυθρύλλητος , ἑλκτικός , ἀποκριτικός , καθεκτικός , ἀλλοιωτικός . διό φημί ὁ γάρ κατά συμβαίνω εἰμί ἢγινομένων καί ὁ αἴτιος εἰμί κατά συμβεβηκός , ὥσπερ ἐπί ὁ ὀψοποιητικός · ὁ γάρ ὀψοποιός κατά συμβαίνω ποιέω ὁ ὑγεία ὥστε καί ὁ αἰτία κατά συμβεβηκός εἰμί . ὁ γάρ ἰατρός καί ὁ φύσις αἴτιος κατά ἑαυτοῦ εἷς ὑγεία ὑπάρχω . ὥστε ἐπεί οὖον πᾶς εἰμί ὁ ] ἐκ ἀνάγκη καί ὡς ἐπί ὁ πολύς , πᾶς εἰμί ἀνάγκη εἰμί καί ὁ ἐπί μικρός καί διά οὗτος καί ὁ κατά συμβεβηκός . οὔτε γάρ ἀεί οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ μουσικός λευκός εἰμί · ἐπεί δέ ὁράω ὅτι γίγνομαι ποτός ὁ λευκός μουσικός , οὗτος εἰμί κατά συμβεβηκός . εἰμί δέ μή οὗτος οὗτος ὑποτίθημι , εἰμί πᾶς ἐκ ἀνάγκη , ὥστε ἐσθίω ἀεί οὗτος γίγνομαι · ἀλλά μήv οὖον γίγνομαι · εἰμί ἄρα ὁ συμβαίνω . ὥστε ὁ ὕλη εἰμί αἰτία ὁ συμβεβηκός ὁ δύναμαι δέχομαι ἕτερος τίς παρά ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς οἷος ὁ ἐν κύων γίγνομαι ψῦξις . p . 1027a15 Ἀρχή δέ ὅδε ληπτέος , πότερος οὐδείς εἰμί οὔτε ἀεί οὔτε ὡς ἐπί ὁ πολύς . ἰστέον ὅτι ὁ σοφία περί μέν ὁ συμβαίνω καταγίγνομαι , περί δέ ὁ κατά συμβαίνω οὖον καταγίγνομαι . διαφέρω γάρ οὗτος ἀλλήλων · ὁ μέν γάρ συμβαίνω δύναμαι καί κατά ἑαυτοῦ θεωρέω , ὥσπερ καί ὁ λευκός ὁ ἐν κύκνος ( πᾶς γάρ κύκνος ὑπάρχω καί ἀεί ) , ὁ μέντοι γε κατά συμβαίνω ἀόριστος εἰμί καί ἤπειρος καί ἄλλος πρᾶγμα παροφιιστημι , ὥσπερ ὁ ὑπό κύω γίγνομαι ψῦξις ὡς γάρ ἐπί ὁ πλεῖστος ἀλέα γίγνομαι ) , καί πάλιν ὁ γίγνομαι ἑξαδάκτολον · ὡς γάρ ἐπί ὁ πολύς πενταδάκτολος ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι . ὥστε οὐδέ αἴτιος οὗτος ἔχω ὁρίζω · οὔτε γάρ ὁ καιρός ἕτερος ὁ φύσις γίγνομαι οὔτε μήv * * * καί ὁ ἥλιος , ἀλλά ὁ ὕλη παρατρέπω , ἅτε δή ἔχω δύναμις καί ὁ ἐναντίος . ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἑξαδάκτυλος οὐ ὁ φύσις εἰμί αἰτία ἀλλά ὁ πλείων ὕλη . f . 259r εἶτα λοιπός καί ἀποδεικτικός δείκνυμι , ὅτι οὖον καταγίγνομαι ὁ σοφία περί ὁ κατά συμβαίνω ὅς , λέγω οὕτως ὅτι ὁ ὑπό κύω ἀλέω γίγνομαι μέλλω ἀίδιος εἰμί καί οὐκέτι ὡς ἐπί ὁ πολύς , εἰμί μή προσέρχομαι οὗτος ὁ κατά συμβαίνω περικόπτω ὁ ἀιδιότης αὐτός . ὁ γάρ ποιέω ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ κατά συμβεβηκός εἰμί , ἐπεί ὁ εἰμί μέλλω ἀίδιος εἰμί . ὁ δέ ἀίδιος κύριος εἰμί ] εἰμί εἰμί , ὁ δέ ἀναιρετικός οὗτος μή εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ κατά συμβαίνω ἀναιρετικός εἰμί ὁ ἀίδιος , μή εἰμί εἰμί · ὥστε εὔλογος · οὖον καταγίγνομαι περί ὁ μή εἰμί ὁ σοφία . . διό καί ὁ Πλάτος ὁ σοφιστικός μή ὅς προσαγορεύω េឲិតា λοιπός καί διαίρεσις ποιέω ὁ κατά συμβεβηκός , καί φημί ὅτι ὁ κατά συμβαίνω ὁ μέν δύναμαι κατά ἑαυτοῦ εἰμί πρός ἄλλος τέχ·νην ἀναφέρω , ὁ δέ οὐδέποτε δυπας ντ . οἷος λέγω ὁ οἰκοδόμος κατά συμβαίνω ποιέω ὁ ὑγίεια , ὁ δέ ἰατρός κατά ἑαυτοῦ ποιέω αὐτός · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ὀψοποιός . πάλιν ὁ ψῦξις ὑπό κύω κατά συμβαίνω γίγνομαι , ἥλιος δέ εἰμί ἐν αἰγόκερως κατά ἑαυτοῦ . ὁ μέντοι γε περιτυγχάνω θησαυρός ἀεί κατά συμβεβηκός εἰμί καί οὐδέποτε γίγνομαι κατά ἑαυτοῦ ἐν ὁ ὀρύσσω . εἶτα λοιπός δείκνυμι ὅτι οὐδείς τέχνη καταγίγνομαι περί ὁ κατά συμβεβηκός . φημί γάρ ὅτι πᾶς τέχνη ὁ περί ὁ ἀεί καταγίγνομαι , ὡς γεωμετρία ἀποδείκνυμι ἀεί ὁ τρεῖς γωνία ὁ τρίγωνος δύο ὀρθός ἴσος εἰμί , ἢ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὥσπερ ὁ ἰατρικός ἐπί πολύς ὑγιάζω . καί οὗτος εἰκότως · πῶς γάρ δυνατός εἰμί διδάσκω ὁ ἀόριστος ; ἢ πῶς δύναμαι μανθάνω ὁ ἄλλοτε ἄλλως ἔχω ; δεῖ γάρ ὁ ἐπιστήμη ὁρίζω εἰμί , ὅτι ὑπό κύω ἀλέα γίγνομαι , καί ὅτι ὁ ὁ τρίγωνος γωνία δύο ὀρθός Ἴσαι ὑπάρχω . p . 1027a15 Ἀρχή δέ ὅδε ληπτέος . Φησίν ὅτι δεῖ ἐγώ λαμβάνω τοιοῦτος ἀρχή , ἀρά γε οὐ εἰμί ἐν ὁ φύσις ὁ εἰμί οὔτε ὁ ἀεί οὔτε ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ἢ οὗτος ἀδύνατος ὁ ἐνάργεια ὑπαγορεύω ὅτι ἀεί εἰμί ὁ θεός ἀγαθός , καί ὅτι ὡς ἐπί ὁ πολύς ὑγιάζω ὁ ἰατρός . εἰμί οὖν εἰμί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , οὗτος δέ μόνος ὁ κατά συμβαίνω ποιέω , εἰμί ἄρα καί ὁ κατά συμβαίνω ἐν ὁ εἰμί . πότερος οὖν , φημί , ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ ἀίδιος οὐδείς ὑπάρχω , ὁ εἰμί καί τις ἀίδιος ; καί ἀναβάλλω ὁ οὗτος θεωρία εἰς ὁ φυσικός ἀκρόασις · ἐν ἐκεῖνος γάρ ἀποδείκνυμι , φημί , ὅτι εἰμί ὁ ὕλη ἀίδιος . p . 1027a19 ὅτι2 δέ ἐπιστήμη οὐ εἰμί ὁ συμβεβηκός φανερός . ἐντεῦθεν ἀποδείκνυμι ὅτι οὐδείς ἐπιστήμη καταγίγνομαι περί ὁ κατά συμβεβηκός . φημί γάρ ὅτι πᾶς ἐπιστήμη ἢ ὁ ἀεί εἰμί , ὥσπερ γεωμετρία , ἢ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὥσπερ ὁ Ἰατρική . πῶς γάρ δύναμαι μανθάνω ἢ διδάσκω ἄλλος ; δεῖ γάρ ὁρίζω ἢ ὁ ἀεί ἢ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς , καί οὕτως διδάσκω · ὁ δέ ἀόριστος οὖον διδάσκω , οἷος ὅτι ὠφέλιμος ὁ μελίκρατον ὁ πυρέσσω ὡς ἐπί ὁ πολύς · ὁ δέ παρά οὗτος οὐ ἔχω λέγω ὁ ἰατρός , πότε οὐ ὠφελέω , οἷος νουμηνία . οὗτος γάρ ἀόριστος εἰμί καί ἀναίτιος · οὔτε γάρ ὁ λόγος οὗτος δείκνυμι , ἀλλά <διὰ> ὁ ὕλη πλείων γίγνομαι , ἢ τοῖος προσφέρω ὁ μελίκρατον οὐ ὠφελέω , ἐπεί ὅσος ἐπί ὁ ὁ πυρετός φύσις ἐσθίω ὠφελέω ἤγουν πτισάνη , ὅς φημί ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης ἡγεμών , ὑγρός δίαιτα ὠφέλιμος πᾶς ὁ πυρέσσω ) · ἢ περί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ἐπί ὁ Νουμηνίας · ὁ δέ συμβαίνω παρά οὗτος εἰμί . p . 1027a26 τις μέν οὖν εἰμί ὁ συμβεβηκός . ὅτι2 παρυφίστημι ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὥσπερ ἐπί ὁ ὁ κύων ἐπιτολή ὁ ψῦξις , καί οὐ εἰμί κατά αὐτός . καί διά τίς αἴτιος , διά ὁ ὁ ὕλη ἔχω δύναμις δεκτικός ἀμφότερος , καί ὅτι οὐ εἰμί ἐπιστήμη αὐτός δείκνυμι ἱκανῶς . p . 1027a29 ὅτι2 δέ εἰμί ἀρχή καί αἴτιος γενητός καί φθαρτός ἄνευ ὁ γίγνομαι καί φθείρω , φανερός . ἀποδείκνυμι ἀναγκαστικός ὅτι οὖον καταγίγνομαι ὁ σοφία περί ὁ κατά συμβαίνω εἰμί , ἐντεῦθεν φημί ὅτι ὁ κατά συμβαίνω αἴτιος γίγνομαι καί φθείρω ὡς εἰμί , οὖον μέντοι γε ὡς γίγνομαι , ἐπεί μή ἔχω αἴτιος κύριος καί ὁρίζω , ὥστε οὔτε γίγνομαι ἵημι φθείρω ὡς ἔχω αἴτιος , ἀλλά ὡς εἰμί , καθάπερ εἴρω . λέγω γάρ κατά συμβαίνω πίπτω ὁ λίθος ἐπιτήδειος γίγνομαι πρός καθέδρα , καί οὐ εἰμί αἴτιος οὗτος ὁ πτῶσις · οὖον γάρ διά οὗτος πίπτω ὁ λίθος , ἵνα γίγνομαι ἐπιτήδειος πρός καθέδρα . καί πάλιν ὡς ἐπί ὁ ἵππος ὁ διψάω ἐν πόλεμος καί φυγή καί ἐντεῦθεν σῴζω · οὔτε γάρ διά ὁ σωτηρία φεύγω , ἀλλά διά ὁ δίψα . ὥστε οὐ ἔχω αἴτιος ὁρίζω ὁ κατά συμβεβηκός · διό οὔτε γίγνομαι οὔτε φθείρω ὡς τελέω ὑπό αἴτιος , ἀλλά ὡς εἰμί . καί ὅτι οὐ ἔχω αἴτιος δείκνυμι χράω ὁ διά ἀδύνατος δείκνυμι οὗτος ὁ τρόπος . φημί γάρ ὅτι εἰμί ὑποτίθημι καί ὁ κατά συμβαίνω αἴτιος ὁρίζω , εἰμί πᾶς ὁ πρᾶγμα ἐκ ἀνάγκη , ὅσπερ εἰμί παρά ὁ ἐνάργεια · ἐν ἐγώ γάρ εἰμί καί λούω καί μή λούω , καί οὐ εἰμί ὁ τοιοῦτος ἐκ ἀνάγκη . ὁ γάρ ἔχω ὁρίζω αἴτιος πᾶς ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι · ὁ γάρ αἰτιατός εἰμί εἰμί καί ὁ αἴτιος , καί ὁ αἴτιος ὡς αἴτιος · πάντως καί ὁ αἰτιατός ὑπάρχω . οἷος εἰμί τίκτω ὁ Δεῖνα , δῆλος ὅτι καί μίξις προακολουθέω ἄνθρωπος , καί πάλιν εἰμί μίξις ὡς αἴτιος οὖον γάρ πάντως ) , καί τοκετός ὑπάρχω . καί εἰμί ἥλιος ὑπέρ γῆ , πάντως ἡμέρα εἰμί · καί εἰμί ἡμέρα εἰμί , πάντως , φημί , καί ἥλιος ὑπέρ γῆ εἰμί . ὥστε πᾶς ὁ ἔχω ὁρίζω ὁ αἴτιος πάντως καί ἐκ ἀνάγκη εἰμί . εἰμί τοίνυν ὑποτίθημι καί ὁ κατά συμβαίνω αἴτιος ὁρίζω ἔχω , εἰμί πᾶς ἐκ ἀνάγκη , καί οὕτως ἀναιρέω καί ὁ ἐνδέχομαι ὁ φύσις . εἶτα λοιπός ζητέω , εἰς ποῖος ἀρχή ὁ τέσσαρες δεῖ ἐγώ τάσσω ὁ κατά συμβαίνω αἴτιος , καί φημί ὅτι οὖον δυνατός εἰς ὁ εἰδικός · ὁ γάρ εἰδικός ἀρχή ὁρίζω καί μετρέω , ὁ δέ κατά συμβαίνω αἴτιος ἀόριστος ὑπάρχω . ἀλλά οὐδέ εἰς ὁ τελικός · ὁ γάρ τέλος ὁρίζω ὁ κύριος , καί πᾶς αὐτός στοχάζομαι παραλαμβάδεικτικὴν Νούσι ὁ εἰς αὐτός ἄγω . ὅτι δέ οὐδέ εἰς ὁ ὑλικός , δείκνυμι διά ὁ προλαμβάνω , ὅτι παρέπομαι καί παρακολουθέω ὁ κτάομαι συμβαίνω ὁ κατά ἑαυτοῦ · εἰμί οὖν ὑποτίθημι ὁ ὑλικός αἴτιος εἰμί ὁ κατά συμβεβηκός , ἐπεί ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ θεωρέω , εἰμί καί ὁ ὕλη ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὅσπερ ἀδύνατος . ὥστε δῆλος ὅτι ὑπό ὁ ποιητικός αἴτιος αὐτός τακτέον , καί ἐπί μέν ὁ φυσικός ὁ αὐτόματος , ἐπί δέ ὁ πράκτης ὁ προαίρεσις , ἀλλά οὖον πᾶς προαίρεσις . οἷος ὁ προαίρεσις κινέω εἰς ὁ λούω , καί συμβαίνω ἀπαντάω τις ὀφείλω · καί πάλιν ὁ φύσις ἄγω ὁ λίθος ἄνωθεν κάτω , καί ἐκ αὐτόματος γίγνομαι ἐπιτήδειος πρός καθέδρα . ἐπεί οὖν πολλαχῶς ὁ εἰμί λέγω , ὁ κατά ἑαυτοῦ καί ὁ κατά συμβεβηκός , ὁ ὡς ἀληθής καί ψεῦδος ; καί ὁ δύναμις καί ἐνέργεια , δείκνυμι ὅτι οὖον καταγίγνομαι ὁ σοφία περί ὁ κατά συμβαίνω ὅς , λοιπός ἐφεξῆς δείκνυμι ὅτι οὐδέ περί ὁ εἰμί καταγίγνομαι ὁ σοφία ὁ ὡς ἀληθής καί ψεῦδος · ὁ γάρ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος περί ὁ ἡμέτερος θεωρέω διάνοια , συντίθημι ἐγώ καί διαιρέω . ἐάν γάρ συντίθημι ὁ δύναμαι συντίθημι , ποιέω ἀληθής κατάφασις , εἰμί δέ ὁ μή δύναμαι , ψευδής κατάφασις · πάλιν ἐάν διαιρέω ὁ ἐκ φύσις διαιρέω , ποιέω ἀληθής ἀπόφασις , οἷος ὅτι ἄνθρωπος οὐ εἰμί λίθος , εἰμί δέ διαιρέω ὁ μή δύναμαι διαιρέω , ποιέω ψευδής ἀπόφασις , οἷος εἰμί λέγω ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὐ εἰμί ζῷον . ὁ οὖν σοφία οὖον περί λόγος καταγίγνομαι ἀλλά περί ὁ πρᾶγμα , ὥστε οὐδέ περί ὁ εἰμί καταγίγνομαι ὁ ὡς ἀληθής καί ὁ ψεῦδος , ὁ διάνοια ἐγώ καί ὁ ψευδής συντίθημι καί διαιρέω . ἄλλως τε δή ὁ σοφία περί ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί καταγίγνομαι , οἷος , εἰμί τυγχάνω , ὁ ἐν ὁ ἰ κατηγορία · οὗτος δέ πρῶτος ἐν ὁ πρᾶγμα θεωρέω , καί διά ὁ πρᾶγμα ἔχω ὁ λόγος ὁ ἀλήθεια καί ὁ ὕπαρξις . ὥστε εἰκότως καί ὁ σοφία περί ὁ εἰμί καταγίγνομαι ὁ ἀρχοειδής , οὖον ὁ ἐκ ἄλλος κρατύνω . p . 1027a19 ὅτι2 δέ εἰμί ἀρχή καί αἴτιος γενητός καί φθαρτός . Φησίν ὅτι ὑπάρχω ἀρχή καί αἴτιος γενητός καί φθαρτός ὡς εἰμί ἄνευ ὁ γίγνομαι καί φθείρω προφανής . εἰμί γάρ μή οὗτος ὑποτίθημι , φημί δή ὁ ἔχω ἀόριστος αἴτιος , εἰμί πᾶς ἐκ ἀνάγκη . εἰμί ἄρα ὁ γίγνομαι καί φθείρω μή εἰμί ὁ αἴτιος κατά συμβεβηκός , ἐκ ἀνάγκη εἰμί . p . 1027a32 πότερος εἰμί ὅδε ὁ οὖον ; ἐντεῦθεν ὥσπερ ὁ ὁ ἐνδέχομαι φύσις ἐγώ ὑπαγορεύω , καί φημί οὕτως , οἷος ὅτι πότερος εἰμί ναυμαχία ἢ οὖον ; ἐάν γάρ γίγνομαι μίξις ὁ πολέμιος , εἰμί ναυμαχία , εἰμί δέ μή , οὐ εἰμί . οὗτος δέ ὁ γενέἀληθὲς ἕπομαι ναυμαχία ἄλλος γίγνομαι αἴτιος , οἷος ὁ πολύς ἀποθνῄσκω . καί οὗτος , φημί , δῆλος ὅτι ἀεί χρόνος ἀφαιρέω ἀπό περαίνω χρόνος ἥκω ἐπί ὁ νῦν , τουτέστιν ἐπί αὐτός ὁ πρᾶγμα . p . 1027b1 ὥστε ὅδε ἀποθνῄσκω ἢ νόσος ἢ βία . Νόσος μέν ἐάν κατακρατέω ὁ ἕτερος ὁ στοιχεῖον , ἐπεί ἐκ ἐναντίος σύγκειμαι · λύω οὖν ὁ ἁρμονία καί οὐκέτι ἐπιδέχομαι ὁ ὁ ἔλλαμψις ὁ Ψυχή . βία δέ ἐάν ἐσθίω , εἰμί τυγχάνω , δριμύς πολέμιος πολιορ - κέω , εἶτα λοιπός διψάω ἐξέρχομαι καί ἀπόλλυμι , εἰμί λαμβάνω · καί οὗτος , φημί , ἔρχομαι εἰς ὅς νῦν ὑπάρχω , τουτέστιν εἰς ὁ θάνατος · ὥστε ἐκ ἀνάγκη καί ἀποθνῄσκω ἢ οὐ ἀποθνῄσκω . ὁμοίως δέ ὁ αὐτός λόγος εἰμί καί ἐπί ὁ παρέρχομαι . ἐκ ἀνάγκη οὖν εἰμί πᾶς ὁ εἰμί , οἷος ὁ ἀποθνῄσκω ὁ ζῶ , ἐπεί ἕξ ἐναντίος σύγκειμαι · ἄδηλος δέ εἴτε νόσος τελευτάω ἢ βία · εἰμί μέν γάρ ἐσθίω δριμύς , βία , εἰμί δέ μή , νόσος , εἰμί τυγχάνω . ὥστε δηλονότι μέχρι τις ἀρχή βαδίζω ὁ ἐσθίω ὁ δριμύς , οὗτος δέ οὐκέτι εἰς ἄλλος , ἐπεί οὕτως ἀναγκάζω πᾶς , ὅσπερ εἰμί παρά ὁ ἐνάργεια , οἷος ὁ τίκτω ἐν ὁ πόλις , ὁ γίγνομαι πό - Λέμον , ὁ ἔραμαι δριμύς . οὗτος οὖν εἰμί ὁ φέρω , ὁ ὀνίνημι καί ἄλλως ἔχω , καί οὐδείς εἰμί αἴτιος ὁρίζω ὁ γένεσις ἀδύνατος γάρ ) , εἴτε διά ὁ δριμύς ἐσθίω θνῄσκω εἴτε διά ὁ μάχη ὁ στοιχεῖον . p . 1027b14 ἀλλά εἰς ἀρχή ποῖος . ἐντεῦθεν ζητέω ὑπό ποῖος ἀρχή ἀνακτέον ὁ κατά συμβαίνω αἴτιος , καί φημί ὅτι εἰς ποῖος ἀρχή δεῖ αὐτός ἀνάγω ; ἆρα γε εἰς ὁ ὑλικός ἢ εἰς ὁ εἰδικός ἢ εἰς ὁ ποιητικός ἢ εἰς ὁ τελικός ; καί εἴρω ἐν ἄλλος ὅτι εἰς ὁ ποιητικός . ὥστε δεῖ ἐμαός παρέρχομαι ὁ · κατά συμβεβηκός ἱκανῶς γάρ αὐτός ὁ λόγος ἐνδιατρίβω . p . 1027b18 ὁ δέ ὡς ἀληθής εἰμί καί μή εἰμί ψδδος . ἐντεῦθεν λέγω ἐγώ περί ὁ σημαίνω ὁ εἰμί ὁ κατά ἀλέω - θ·ειαν καί ψεῦδος . καλῶς δέ εἶπον καί μή ὅς ὡς ψεῦδος διά ὁ ανύπαρκτος , οἷος τραγέλαφος ἤ τίς τοιοῦτος · οὗτος γάρ οὐ εἰμί ὡς ψεῦδος , ἐπεί μηδέ ὑπάρχω · οὗτος γάρ λέγω ψευδής , ὁ εἰμί μέν λέγω δέ μή εἰμί . ὁ οὖν ἀληθής καί ψεῦδος περί σύνθεσις καί διαίρεσις θεωρέω , f.262r ὁ δέ σύνολον , τουτέστι ὁ ἀληθής καί ὁ ψεῦδος , περί μερισμός ἀντίφασις . ἀληθής γάρ εἰμί κατάφασις , ὅταν συντίθημι ὁ ἔχω τοιοῦτος φύσις , δηλονότι ἐναντίος ψευδής κατάφασις · ὁμοίως δέ καί ἐπί ὁ ἀπόφασις . πῶς δέ νοέω ὁ ἅμα ἢ ὁ Χωρὶς συμβαίνω , ἄλλος λόγος · λέγω δή ὁ ἅμα καί ὁ χωρίς , ὥστε μή λέγω ἐγώ ἄνθρωπος , ἵππος , κύω ἅμα ἢ Χωρὶς οὐδείς γάρ ἐντεῦθεν ἀληθής ἢ ψεῦδος ) , ἀλλά δεῖ λέγω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζώιον εἰμί ἢ ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῷον εἰμί ἢ ] οὐ εἰμί . ὥστε ὁ ψεῦδος καί ὁ ἀληθής οὐ ἐν ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ἐν ὁ λόγος , οἷος ὅτι ὁ ἀληθής ἀγαθός , ὁ δέ ψεῦδος κακός · ἐν διάνοια γάρ εἰμί · περί δέ ὁ ἁπλόος καί ὁ τίς εἰμί <οὐχ> ὑπάρχω ὁ διάνοια · ὁ γάρ νόος αἱρέω ὁ ἁπλόος , τουτέστι ὁ νοητός , ἁπλόος ἐπιβολή . ὅσος ἐν δεῖ θεωρέω περί ὁ εἰμί εἰμί καί μή εἰμί , τουτέστι ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὕστερος εἴρω . ἐπεί οὖν ὁ σύνθεσις καί ὁ διαίρεσις , τουτέστιν ὁ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις , ἐν διάνοια θεωρέω . ἀλλά οὐ ἐν ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ τοιοῦτος εἰμί , τουτέστι ὁ κατά ἀλήθεια <καὶ> ψεῦδος , ἕτερος εἰμί ὁ κύριος εἰμί , τουτέστι ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί ἢ γάρ οὐσία δηλόω ὁ κατά ἑαυτοῦ ὅς ἢ ποσός ἢ ποιός ἤ τις ἄλλος ὁ δέκα κατηγορία · οὗτος γάρ συνάπτω ἢ ἀφαιρέω ὁ διάνοια συνάπτω ὁ οὐσία ποσός καί λέγω ὁ Ἀχιλλεύς εἰμί πέντε πῆχυς , ἢ λευκός ἢ πατήρ ) , δεῖ οὖν ἀφίημι ὁ κατά συμβαίνω εἰμί καί ὁ ὡς ἀληθής . ὁ μέν γάρ εἰμί ὁ αἴτιος ἀόριστος , ὁ δέ ὁ διάνοια ὁ ἀλήθεια τίς εἰμί · ἀμφότερος δέ οὗτος περί ὁ λοιπός γένος ὁ εἰμί καταγίγνομαι , τουτέστι ὁ κατά ἑαυτοῦ , καί οὖον δηλόω ἕτερος τις φύσις παρά ὁ κατά ἑαυτοῦ εἰμί · ὁ γάρ κατά συμβαίνω καί ὁ ἀληθής περί αὐτός στρέφω . διό δεῖ ἐγώ ὁ αἴτιος ὁ κύριος εἰμί , ὁ κατά ἑαυτοῦ , ἐπισκοπέω , ἐπεί καί ὁ ἄλλος ἐν αὐτός θεωρέω . καί ὅτι ὁ τοιοῦτος εἰμί ἐν ὁ δέκα κατηγορία θεωρέω * *