artemidorus-oneirocritica.onirocriticon 1.1
Περὶ μὲν οὖν ἐνυπνίου καὶ ὀνείρου διαφορᾶς τῆς πρὸς ἄλληλα διαίρεσις οὐκ ὀλίγη καὶ ἐν ἄλλοις γέγραπταί μοι καὶ ἐπειδὴ ἄκοσμον καὶ ὥσπερ οὐκ ἀπʼ ἀρχῆς γενόμενον φανεῖταί σοι τὸ σύγγραμμα , καὶ νῦν ἀπʼ αὐτῶν τούτων ἄρξασθαι καλῶς ἔχον εἶναι μοι δοκεῖ . ταύτῃ γὰρ ὄνειρος ἐνυπνίον διαφέρει , ᾗ συμβέβηκε τῷ μὲν εἶναι σημαντικῷ τῶν μελλόντων , τῷ δὲ τῶν ὄντων . σαφέστερον δʼ ἂν μάθοις οὕτω . τὰ ποιὰ τῶν παθῶν προσανατρέχειν πέφψυκε καὶ προσανατάσσειν ἑαυτά τῇ ψυχῇ καὶ τοὺς ὀνειρωυγμοὺς ἀποτελεῖν . οἷον ἀνάγκη τὸν ἐρῶντα ὄναρ ἅμα τοῖς παιδικοῖς εἶναι δοκεῖν καὶ τὸν δεδιότα ὁρᾶν ἅ δέδιε , καὶ πάλιν αὖ τὸν πεῖνῶντα ἐσθίειν καὶ τὸν δεψῶντα πίνειν , ἔτι καὶ τὸν πεπλησμένον τροφῆς ἢ ἐμεῖν ἢ πνίγεσθαι . ἔστι τοίνυν ἰδεῖν ταῦτα καθυποκειμένων ἤδη τῶν παθῶν οὐ πρόρρησιν ἔχοντα τῶν μελλόντων ἀλλʼ ὑπόμνησιν τῶν ὄντων . τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων ἴδοις ἂν ἃ μὲν ἴδια σώματος μόνου ἃδὲ ἴδια ψυχῆς ἃ δὲ κοινὰ σώματι καὶ ψυχῇ , οἷον ἐρῶντα δοκεῖν ἅμα τοῖς παιδικοῖς εἶναι καὶ νοσοῦντα θεραπεύεσθαι καὶσυμμίσγειν ἰατροῖς κοινὰ γὰρ ταῦτα σώματι καὶ ψυχῇ . ἐμεῖν δὲ καὶ καθεύδειν καὶ πάλιν αὖ πίνειν τε καὶ ἐσθίειν ἴδια σώματος ἡγητέον , ὥσπερ ἴδια ψυχῆς χαίρειν τε καὶ λυπεῖσθαι . σαφὲς δὲ ἀπὸ τούτων ὅτι τῶν σωματικῶν ἃ μὲν διʼ ἔνδειαν ἃ δὲ διὰ περισσότητα ὁρᾶται , τῶν δʼ αὖ ψυχικῶν ἃ μὲν διὰ φόβον ἃ δὲ διʼ ἐλπίδα . Περὶ μὲν οὖν ἐνυπνίου τοσαῦτα εἰρήσθω τὸ δὲ ὄνομα αὐτὸ κύριον , οὐχ ᾗ ὑπνοῦντες αὐτὸ ὁρῶσι πάντες , ἐπεὶκαὶ ὄνειρος ὑπνούντων ἔργον ἐστίν , ἀλλʼ ᾗ ἐφʼ ὅσον μὲν ἐνύπνιόν ἐστιν ἐνεργεῖ , παυομένων δὲ τῶν ὕπνων ἀφανίζεται · ὁ δʼ ὄνειρος ἐνύπνιόν τε ὢν ἐνεργεῖ ἄγων εἰς ἐπίστασιν προαγορεύσεως τῶν μελλόντων , καὶ μεθʼ ὕπνον ἐνεργεῖς ἐπάγων τὰς ἐγχειρήσεις ἐγείρειν τε καὶ ὀρείνειν τὴν ψυχὴν πέφυκε , διὰ ταῦτα καὶ τοῦ ὀνόματος αὐτῷ τεθέντος ἀπʼ ἀρχῆς ἢ παρὰ τὸ τὸ ὂν εἴρειν , ὅ ἐατι λέγειν , ὡς ὁ ποιητὴς ‘τὰ δέ τοι νημερτέα εἴρω.ʼ καὶ τὸν πτωχὸν Ἶρον ἐκάλουν οἱ Ἰθακήσιοι ‘οὔνεκεʼ ἀπαγγέλλεσκε κιών , ὅτε πού τις ἀνώγοι.’
Lemmas: περί μέν οὖν ἐνύπνιον καί ὄνειρος διαφορά ὁ πρός ἀλλήλων διαίρεσις οὐ ὀλίγος καί ἐν ἄλλος γράφω ἐγώ καί ἐπειδή ἄκοσμος καί ὥσπερ οὐ ἀπό ἀρχή γίγνομαι φαίνω σύ ὁ σύγγραμμα , καί νῦν ἀπό αὐτός οὗτος ἄρχω καλός ἔχω εἰμί ἐγώ δοκέω . οὗτος γάρ ὄνειρος ἐνύπνιον διαφέρω , ὅς συμβαίνω ὁ μέν εἰμί σημαντικός ὁ μέλλω , ὁ δέ ὁ εἰμί . σαφής δέ ἄν μανθάνω οὕτως . ὁ ποιός ὁ πάθος προσανατρέχω φύω καί προσανατάσσω ἑαυτοῦ ὁ ψυχή καί ὁ ὀνειρωγμός ἀποτελέω . οἷος ἀνάγκη ὁ ἐράω ὄναρ ἅμα ὁ παιδικός εἰμί δοκέω καί ὁ δείδω ὁράω ὅς δείδω , καί πάλιν αὖ ὁ πεινάω ἐσθίω καί ὁ δέψω πίνω , ἔτι καί ὁ πίμπλημι τροφή ἤ ἐμέω ἤ πνίγω . εἰμί τοίνυν ὁράω οὗτος καθυπόκειμαι ἤδη ὁ πάθος οὐ πρόρρησις ἔχω ὁ μέλλω ἀλλά ὑπόμνησις ὁ εἰμί . οὗτος δέ οὕτως ἔχω ὁράω ἄν ὅς μέν ἴδιος σῶμα μόνος ὅδε ἴδιος ψυχή ὅς δέ κοινός σῶμα καί ψυχή , οἷος ἐράω δοκέω ἅμα ὁ παιδικός εἰμί καί νοσέω θεραπεύω καισυμμισγω ἰατρός κοινός γάρ οὗτος σῶμα καί ψυχή . ἐμέω δέ καί καθεύδω καί πάλιν αὖ πίνω τε καί ἐσθίω ἴδιος σῶμα ἡγέομαι , ὥσπερ ἴδιος ψυχή χαίρω τε καί λυπέω . σαφής δέ ἀπό οὗτος ὅτι ὁ σωματικός ὅς μέν διά ἔνδεια ὅς δέ διά περισσότης ὁράω , ὁ δέ αὖ ψυχικός ὅς μέν διά φόβος ὅς δέ διά ἐλπίς . περί μέν οὖν ἐνύπνιον τοσοῦτος λέγω ὁ δέ ὄνομα αὐτός κύριος , οὐ ᾗ ὑπνόω αὐτός ὁράω πᾶς , ἐπεὶκαὶ ὄνειρος ὑπνόω ἔργον εἰμί , ἀλλά ᾗ ἐπί ὅσος μέν ἐνύπνιον εἰμί ἐνεργέω , παύω δέ ὁ ὕπνος ἀφανίζω · ὁ δέ ὄνειρος ἐνύπνιον τε εἰμί ἐνεργέω ἄγω εἰς ἐπίστασις προαγόρευσις ὁ μέλλω , καί μετά ὕπνος ἐνεργός ἐπάγω ὁ ἐγχείρησις ἐγείρω τε καί ὀρείνω ὁ ψυχή φύω , διά οὗτος καί ὁ ὄνομα αὐτός τίθημι ἀπό ἀρχή ἤ παρά ὁ ὁ εἰμί εἴρω , ὅς ἄγαλμα λέγω , ὡς ὁ ποιητής τά δέ τοι νημερτής εἴρω καί ὁ πτωχός Ἶρος καλέω ὁ Ἰθακήσιος ‘οὔνεκεʼ ἀπαγγέλλω κίω , ὅτε που τις ἀνώγω