artemidorus-oneirocritica.onirocriticon 4.22
Περὶ συνταγῶν , ὅτι μὲν θεοὶ ἀνθρώποις συντάσσουσι θεραπείας , μάταιον τὸ ζητεῖν · πολλοὶ γὰρ καὶ ἐν Περγάμῳ καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ ἀλλαχοῦ συνταγαῖς ἐθεραπεύθησαν , εἰσὶ δὲ οἳ καὶ τὴν ἰατρικὴν ἐκ τοιούτων συνταγῶν λέγουσιν εὑρῆσθαι ὅτι δὲ ἃς ἀναγράφουσί τινες συντα - γὰς πολλοῦ γέλωτός εἰσι μεσταί , καὶ τοῖς ἐπὶ ποσὸν ἀφοιγμένοις φρονήσεως ἡγοῦμαι σαφὲς εἶναι · οὐ γὰρ τὰ ὀρώμενα ἀναγράφουσιν ἀλλʼ ὅσα ἂν αὐτοὶ πλάσωσιν . ὅταν γάρ τις λέγῃ Νηρεΐδων ζωμὸν χειμῶνι συνταγὴν δεδόσθαι τισί , δοκεῖ μοι τὰς χείμας τῶν πελωρίδων ἀποκληρώσας βελτίονας ἡγεῖσθαι καὶ πελωρίου ἐγκέφαλον τὸν ἀλεκτρυόνος , καὶ Ἰνδοὺς δάκνοντας πέπερι , , καὶ παρθένου γάλα δάκρυον καὶ ἄστρων αἷμα δρόσον , καὶ πρόβατον Ρ Κρητικὸν μῆλον κυδώνιον καὶ ὅσα τοιαῦτα , ἵνα μὴ μακρότερον ἀποτείνω λόγον · δεῖ γὰρ μὴ τοὺς ἀλλοτρίους λήρους διαβάλλοντα τῆς ὑποθέσεως ἀποπλανᾶσθαι · ἀρκεῖ γὰρ καὶ διʼ ὀλίγων ἐν ὑποδείγματος λόγῳ ἐλέγχειν τὰ τοιαῦτα . ὅταν οὖν τὰ τοιαῦτα ἄττα ἀναγράφωσι , δοκοῦσί μοι τὴν ἑαυτῶν ἕξιν ἐπιδεικνύειν , ὅτι δύνανται πλάσσειν ὀνείρους μᾶλλον ἢ τὸ τῶν θεῶν φιλάνθρωπον συνιέναι · ἓν γὰρ οὐδὲ ἓν τοιοῦτον ἀληθῶς ὁραθὲν εἰς ἡμᾶς ἦλθεν . ἡγοῦμαι δὲ καὶ τοὺς θεούς , οἷς ταῦτα προσάπτουσιν , εἰκότως ἂν χαλεπαίνειν τοῖς ἀναπλάσσουσιν αὐτά , ὅτι κακοζήλους καὶ πανούργους καὶ ἀσόφους τοὺς θεοὺς διαβάλλουσι . πολλοὶ δὲ καὶ ἐκ τῶν Ἀριστοτέλους περὶ ζῴων καὶ Ἀρχελάου καὶ τῶν Ξενοκράτους τοῦ Ἀφροδισιέως παρακηκοότες ὑφʼ οὗ ἕκαστον ζῷον θεραπεύεται καὶ τί ἕκαστον φοβεῖται καὶ ᾧ μάλιστα χαίρει , εἰς συνταγὰς καὶ θεραπείας ἀναπεπλάκασι . καί τις κάσης συνταγὰς καὶ θεραπείας ἀναπλάσσει , ὃς μάλιστα κατακόρως ἐν τρίτῳ τῆς ἑαυτοῦ συντάξεως κέχρηται οὕτως . οὗ ἐγὼ καίπερ εὖ εἰδὼς τὸ ὄνομα οὐκ ἐπιμνησθήσομαι . τὰς δὲ συνταγὰς τῶν θεῶν ἤτοι ἁπλᾶς καὶ οὐδὲν ἐχούσας αἴνιγμα εὑρήκεις · χριστὰ γὰρ ἢ ἐπίπλαστα ἢ βρωτὰ ἢ ποτὰ τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασιν , οἷς καὶ ἡμεῖς καλοῦμεν , συντάσσουσιν οἱ θεοί , καὶ ὅταν αἰνίσσωνται οἱ θεοί , πάνυ σαφῶς αἰνίσσονται . οἷον γυνὴ ἔδοξε περὶ μαζὸν ἔχουσα φλεγμονὴν ὑπὸ προβάτου θηλάζεσθαι . ἀρνόγλωσσον καταπλασαμένη ἰάθη . οἵαν δʼ ἂν θεραπείαν εὕρῃς , ἐάν τε αὐτὸς κρίνῃς ἐάν τε ἄλλου κρίναντος ἀποβᾶσαν μάθῃς , ἀνερευνῶν εὑρήσεις ἰατρικώτατα ἔχουσαν καὶ οὐκ ἔξωο τοῦ ἐν ἰατρικῇ λόγου . ὡς καὶ Φρόντων ὁ ἀρθριτικὸς θεραπείαν αἰτήσας ἔδοξεν ἐν τοῖς προαστείοις περιπατεῖν , καὶ προπόλει χρισάμενος παρηγορήθη ἱκανῶς . ὅθεν ἔστω σοι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἐπιμελές , ὡς πολλάκις σοι παρῄνουν , ἰατρικῶν ἔχεσθαι λόγων . μέμνησο δὲ κἀκεῖνο , ὅτι οἱ μὴ νοσοῦντες μηδὲ ὅλως ἀλγοῦντές τι , εἴ τινα λάβοιεν συνταγὴν ἢ ἀπὸ ἱερείων ἢ ἐμπύρων τι λαβόντες ἀποφέροιεν ὡς ὠφελῆσον , νοσήσουσιν ἢ ἀλγήσουσί τι μέρος τοῦ σώματος · οὐ γὰρ τοῖς ὑγιαίνουσιν ἀλλὰ τοῖς κάμνουσι δεῖ θεραπειῶν . Ἔτι κἀκεῖνο . μέμνησο τῶν ἐμῶν κρίσεων καὶ τῆς ἐμῆς ἐπιβολῆς καὶ μὴ ζηλώσῃς κακοζήλους κρίσεις , μηδὲ ἐὰν ἐπαινεῖσθαι πρός τινος μέλλῃς . μηδὲ ἀπὸ μιᾶς συλλαβῆς κρίνῃς ὀνείρους , ἵνα μὴ πταίσμασι περιπτίπτων ἀδοξήσῃς . οἷόν νοσῶν τις ἔδοξε Πείσωνά τινα καλούμενον ὁρᾶν . τοῦτό τις ὑπεκρίνατο πολλὴν ἀσφάλειαν καὶ σωτηρίαν καὶ προσέτι ἔφη ἐνενήκοντα καὶ πέντε ζήσειν αὐτὸν ἔτη ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ Πείσωνος συλλαβῆς . ἀλλʼ οὐδὲν ἧττον ἀπέθανεν ὁ ἰδὼν τὸν ὄνειρον ἐν αὐτῇ τῇ νόσῳ · καὶ γὰρ ὁ Πείσων αὐτῷ μύρα βαστάζειν ἐδόκει , νοσοῦντι δὲ πονηρὰ τὰ μύρα διὰ τὸ συνεκφέρεσθαι . μὴ νομίσῃς δὲ τὸν τοῦ ναυκλήρου ὄνειρον τούτῳ ὅμοιον εἶναι · πυνθανομένῳ γὰρ αὐτῷ εἰ ἀναβήσεται εἰς Ῥώμην , ἀπεκρίνατό τις ‘οὐ’ . εἰς τετρακοσίας ἑβδομήκοντα ἡμέρας ἀνέβη οὐδὲν γὰρ διέφερεν ἢ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν εἰπεῖν τὸ ὄνομα τοῦ στοιχείου τοῦ δηλοῦντος τὸν ἀριθμόν .
Lemmas: περί συνταγή , ὅτι μέν θεός ἄνθρωπος συντάσσω θεραπεία , μάταιος ὁ ζητέω · πολύς γάρ καί ἐν Πέργαμος καί ἐν Ἀλεξάνδρεια καί ἀλλαχοῦ συνταγή θεραπεύω , εἰμί δέ ὅς καί ὁ ἰατρικός ἐκ τοιοῦτος συνταγή λέγω εὑρίσκω ὅτι δέ ὅς ἀναγράφω τις συντα - γῆ πολύς γέλως εἰμί μεστός , καί ὁ ἐπί ποσός ἀφικνέομαι φρόνησις ἡγέομαι σαφής εἰμί · οὐ γάρ ὁ ὁράω ἀναγράφω ἀλλά ὅσος ἄν αὐτός πλάσσω . ὅταν γάρ τις λέγω Νηρηΐς ζωμός χειμών συνταγή δίδωμι τις , δοκέω ἐγώ ὁ χειμάω ὁ πελωρίς ἀποκληρόω ἀγαθός ἡγέομαι καί πελώριος ἐγκέφαλος ὁ ἀλεκτρυών , καί Ἰνδός δάκνω πέπερι , , καί παρθένος γάλα δάκρυον καί ἄστρον αἷμα δρόσος , καί πρόβατον Ρ Κρητικός μῆλον κυδώνιος καί ὅσος τοιοῦτος , ἵνα μή μακρός ἀποτείνω λόγος · δέω γάρ μή ὁ ἀλλότριος λῆρος διαβάλλω ὁ ὑπόθεσις ἀποπλανάω · ἀρκέω γάρ καί διά ὀλίγος ἐν ὑπόδειγμα λόγος ἐλέγχω ὁ τοιοῦτος . ὅταν οὖν ὁ τοιοῦτος τις ἀναγράφω , δοκέω ἐγώ ὁ ἑαυτοῦ ἕξις ἐπιδείκνυμι , ὅτι δύναμαι πλάσσω ὄνειρος μάλα ἤ ὁ ὁ θεός φιλάνθρωπος συνίημι · εἷς γάρ οὐδέ εἷς τοιοῦτος ἀληθής ὁράω εἰς ἐγώ ἔρχομαι . ἡγέομαι δέ καί ὁ θεός , ὅς οὗτος προσάπτω , ἔοικα ἄν χαλεπαίνω ὁ ἀναπλάσσω αὐτός , ὅτι κακόζηλος καί πάνουργος καί ἄσοφος ὁ θεός διαβάλλω . πολύς δέ καί ἐκ ὁ Ἀριστοτέλης περί ζῷον καί Ἀρχέλαος καί ὁ Ξενοκράτης ὁ Ἀφροδισιεύς παρακούω ὑπό ὅς ἕκαστος ζῷον θεραπεύω καί τίς ἕκαστος φοβέω καί ὅς μάλα χαίρω , εἰς συνταγή καί θεραπεία ἀναπλάσσω . καί τις κάσα συνταγή καί θεραπεία ἀναπλάσσω , ὅς μάλα κατάκορος ἐν τρίτος ὁ ἑαυτοῦ σύνταξις χράω οὕτως . ὅς ἐγώ καίπερ εὖ οἶδα ὁ ὄνομα οὐ ἐπιμιμνήσκομαι . ὁ δέ συνταγή ὁ θεός ἤτοι ἁπλόος καί οὐδείς ἔχω αἴνιγμα εὑρίσκω · χριστός γάρ ἤ ἐπίπλαστος ἤ βρωτός ἤ ποτός ὁ αὐτός ὄνομα , ὅς καί ἐγώ καλέω , συντάσσω ὁ θεός , καί ὅταν αἰνίσσομαι ὁ θεός , πάνυ σαφής αἰνίσσομαι . οἷος γυνή δοκέω περί μαστός ἔχω φλεγμονή ὑπό πρόβατον θηλάζω . ἀρνόγλωσσον καταπλάσσω ἰάομαι . οἷος δέ ἄν θεραπεία εὑρίσκω , ἐάν τε αὐτός κρίνω ἐάν τε ἄλλος κρίνω ἀποβαίνω μανθάνω , ἀνερευνάω εὑρίσκω ἰατρικός ἔχω καί οὐ οἴγω ὁ ἐν ἰατρικός λόγος . ὡς καί Φρόντων ὁ ἀρθριτικός θεραπεία αἰτέω δοκέω ἐν ὁ προάστειον περιπατέω , καί πρόπολις χρίω παρηγορέω ἱκανός . ὅθεν εἰμί σύ κατά ὁ ἐνδέχομαι ἐπιμελής , ὡς πολλάκις σύ παραινέω , ἰατρικός ἔχω λόγος . μιμνῄσκω δέ ἐκεῖνος , ὅτι ὁ μή νοσέω μηδέ ὅλος ἀλγέω τις , εἰ τις λαμβάνω συνταγή ἤ ἀπό ἱερεῖον ἤ ἔμπυρος τις λαμβάνω ἀποφέρω ὡς ὠφελέω , νοσέω ἤ ἀλγέω τις μέρος ὁ σῶμα · οὐ γάρ ὁ ὑγιαίνω ἀλλά ὁ κάμνω δέω θεραπεία . ἔτι ἐκεῖνος . μιμνῄσκω ὁ ἐμός κρίσις καί ὁ ἐμός ἐπιβολή καί μή ζηλόω κακόζηλος κρίσις , μηδέ ἐάν ἐπαινέω πρός τις μέλλω . μηδέ ἀπό εἷς συλλαβή κρίνω ὄνειρος , ἵνα μή πταῖσμα περιπτίπτων ἀδοξέω . οἷος νοσέω τις δοκέω Πείσων τις καλέω ὁράω . οὗτος τις ὑποκρίνω πολύς ἀσφάλεια καί σωτηρία καί προσέτι φημί ἐνενήκοντα καί πέντε ζάω αὐτός ἔτος ἀπό ὁ πρῶτος ὁ Πείσων συλλαβή . ἀλλά οὐδείς ἥσσων ἀποθνῄσκω ὁ ὁράω ὁ ὄνειρος ἐν αὐτός ὁ νόσος · καί γάρ ὁ Πείσων αὐτός μύρον βαστάζω δοκέω , νοσέω δέ πονηρός ὁ μύρον διά ὁ συνεκφέρω . μή νομίζω δέ ὁ ὁ ναύκληρος ὄνειρος οὗτος ὅμοιος εἰμί · πυνθάνομαι γάρ αὐτός εἰ ἀναβαίνω εἰς Ῥώμη , ἀποκρίνω τις οὐ . εἰς τετρακόσιοι ἑβδομήκοντα ἡμέρα ἀναβαίνω οὐδείς γάρ διαφέρω ἤ ὁ ἀριθμός αὐτός λέγω ὁ ὄνομα ὁ στοιχεῖον ὁ δηλόω ὁ ἀριθμός .