artemidorus-oneirocritica.onirocriticon 4.59
Ἔτι καὶ τῶν ἀνθρώπων τὰ ἤθη βασάνιζε πρότερον , τοῦτ᾿ ἔστιν ἐπιμελῶς ἀναπυνθάνου καὶ εἰ μὴ παῤ αὐτῶν ἀσφαλὲς εἴη σοι πυνθάνεσθαι , τὸ παρὸν ὑπερθέμενος παῤ ἄλλου πυνθάνου τὰ περὶ αὐτούς , ἵνα μὴ πταίσῃς . οἷον ἔδοξέ τις τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἀρρητοποιεῖν . καὶ πάλιν αὖ ἔδοξέ τις ὑπὸ τῆς γυναικὸς ἀρρητοποιεῖσθαι . καὶ πολλῷ χρόνῳ οὐδὲν αὐτοῖς ἀπέβαινε τῶν σημαινομένων ὑπὸ τῆς τοιαύτης ὄψεως , ὅσα γε ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων ἀποβαίνειν φιλεῖ . ὡς δὲ οὐκ ἦν φανερὰ ἡ αἰτία , ἐθαύμαζον , καί μοι ἐδόκει ἄλογον εἶναι τὸ μηδὲν αὐτοῖς ἀποβαίνειν · ὕστερον δὲ τῷ χρόνῳ ἔμαθον ὅτι ἦν ἄρα ἀμφοτέροις ἔθος τοῦτο πράσσειν , καὶ μὴ καθαρεύειν τὰ στόματα . διὸ καὶ εἰκότως οὐδὲν αὐτοῖς ἀπέβαινεν , πρὸς ἃ δὲ ἐπτοημένοι ἦσαν , ταῦτα ἔβλεπον . ὑπόδειγμα ἐπὶ τῶν κλέπτειν δοκούντων καὶ φονεύειν καὶ ἱεροσυλεῖν πολλάκις γὰρ αὐτὰ ταῦτα ἐννοοῦσι . καὶ ἤν τις αὐτὰ ὡς αἰνίγματα ἑρμηνεύειν ἐπιχειρῇ , πταίει καὶ ἐξαπατᾶται . περιίστασο δὲ καὶ τοὺς ἡγουμένους ὅτι οἱ ὄνειροι κατὰ γένεσιν τὴν ἑκάστου θεωροῦνται , καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακοί · λέγουσι γὰρ ὅτι οἱ ἀγαθοποιοὶ τῶν ἀστέρων , ὅταν μὴ δύνωνται ἀγαθόν τι ποιῆσαι , διά γε τῶν ὀνείρων εὐφραίνουσιν , οἱ δὲ κακοποιοὶ τῶν ἀστέρων , ὅταν μὴ δύνωνται κακόν τι ποιῆσαι , διά γε τῶν ὀνείρων ἐκταράσσουσι καὶ φοβοῦσιν . εἰ γὰρ ἦν τοῦτο ἀληθές , οὐκ ἂν οἱ ὄνειροι ἀπέβαινον · νυνὶ δὲ καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακοὶ ἀποβαίνουσι κατὰ τὸν λόγον τὸν ἴδιον ἕκαστος . ἔτι τῶν ὀνείρων τοὺς φιλολογωτέρους οὐδαμῶς οἱ ἰδιῶται τῶν ἀνθρώπων ὁρῶσι ( λέγω δὲ τοὺς ἀπαιδεύτους ) , ἀλλʼ ὅσοι φιλολογοῦσι καὶ ὅσοι μὴ ἀπαίδευτοί εἰσιν . ὅθεν ἄν τις καὶ μάλιστα καταμάθοι ὅτι τῆς ψυχῆς ἔργα εἰσὶν οἱ ὄνειροι καὶ ὅτι οὐχ ὑπό τινος ἔξωθεν γίνονται . τῶν δὲ ἐν τοῖς ὕπνοις λεγομένων ἐπῶν ἰάμβων ἢ ἐπιγραμμάτων ἢ ἄλλων ῥήσεων τὰ μὲν αὐτὰ παρέχει τὴν ἀπόβασιν , ὅσα γε αὐτοτελῆ διάνοιαν περιέχει . οἷον ἔδοξέ τις λέγειν αὐτῷ τινα τῶν ἀξιοπίστων τὸ Ἡσιόδειον ἔπος μὴ κακὰ κερδαίνειν · κακὰ κέρδεα ἶαʼ ἄτῃσιν . οὗτος ἐπιθέμενος λῃστείαις ἑάλω καὶ ἐκολάσθη . τὰ δὲ ἐπὶ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ποιήματος ἀναπέμπει τὴν κρίσιν , ὅσα μὴ αὐτοτελῆ διάνοιαν περιέχει . οἷον ἔδοξέ τις λέγειν θεράπαιναν τὰ Εὐριπίδεια ἰαμβεῖα ὄπτα , κάταιθε σάρκας , ἐμπλήσθητί μου . αὕτη ζηλοτυπηθεῖσα ὑπὸ τῆς δεσποίνης μυρία ἔπαθε κακά · ἦν γὰρ εἰκὸς τῇ ὑποθέσει τῇ περὶ Ἀνδρομάχην ἀκόλουθα γενέσθαι αὐτῇ τὰ ἀποτελέσματα . πάλιν οὖ ἀνὴρ πένης ἔδοξε λέγειν τοῦτο τὸ ἰαμβεῖον ἅπαντα τἀδόκητα πρῶτον ἦλθʼ ἅπαξ . θησαυρὸν εὗρε καὶ ἐπλούτησε . γυνὴ ἔδοξε λέγειν αὐτῇ τινα κεῖται Πάτροκλος , νέκυος δὲ δὴ ἀμφιμάχονται γυμνοῦ · ἀτὰρ τά γε τεύχεʼ ἔχει κορυθαίολος Ἕκτωρ . ταύτης ὁ ἀνὴρ ἀποδημῶν ἀπέθανε , καὶ τῆς οὐσίας ὑπὸ τοῦ φίσκου καταληφθείσης εἰς μάχην κατέστη καὶ ἐδικάσατο ἡ γυνή · καὶ οὐδὲν ἤνυσεν , ἀλλʼ ἐν τῇ δίκῃ οὖσα ἀπέθανεν . ὁρᾷς ὅτι τούτων ἃ μὲν αὐτάρκως τὴν ἀπόβασιν ἔδειξεν οὐ προσδεηθέντα τῆς τῶν ποιημάτων ὑποθέσεως , ἃ δὲ κατὰ τὰς ἱστορίας τὰς ἐν τοῖς ποιήμασιν ἀπέβη .
Lemmas: ἔτι καί ὁ ἄνθρωπος ὁ ἦθος βασανίζω πρότερος , οὗτος εἰμί ἐπιμελής ἀναπυνθάνομαι καί εἰ μή παρά αὐτός ἀσφαλής εἰμί σύ πυνθάνομαι , ὁ πάρειμι ὑπερτίθημι παρά ἄλλος πυνθάνομαι ὁ περί αὐτός , ἵνα μή πταίω . οἷος δοκέω τις ὁ ἑαυτοῦ γυνή ἀρρητοποιέω . καί πάλιν αὖ δοκέω τις ὑπό ὁ γυνή ἀρρητοποιέω . καί πολύς χρόνος οὐδείς αὐτός ἀποβαίνω ὁ σημαίνω ὑπό ὁ τοιοῦτος ὄψις , ὅσος γε ἐπί ὁ ἄλλος ἄνθρωπος ἀποβαίνω φιλέω . ὡς δέ οὐ εἰμί φανερός ὁ αἰτία , θαυμάζω , καί ἐγώ δοκέω ἄλογος εἰμί ὁ μηδείς αὐτός ἀποβαίνω · ὕστερον δέ ὁ χρόνος μανθάνω ὅτι εἰμί ἄρα ἀμφότερος ἔθος οὗτος πράσσω , καί μή καθαρεύω ὁ στόμα . διό καί ἔοικα οὐδείς αὐτός ἀποβαίνω , πρός ὅς δέ πτοέω εἰμί , οὗτος βλέπω . ὑπόδειγμα ἐπί ὁ κλέπτω δοκέω καί φονεύω καί ἱεροσυλέω πολλάκις γάρ αὐτός οὗτος ἐννοέω . καί ἐάν τις αὐτός ὡς αἴνιγμα ἑρμηνεύω ἐπιχειρέω , πταίω καί ἐξαπατάω . περιίστημι δέ καί ὁ ἡγέομαι ὅτι ὁ ὄνειρος κατά γένεσις ὁ ἕκαστος θεωρέω , καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός · λέγω γάρ ὅτι ὁ ἀγαθοποιός ὁ ἀστήρ , ὅταν μή δύναμαι ἀγαθός τις ποιέω , διά γε ὁ ὄνειρος εὐφραίνω , ὁ δέ κακοποιός ὁ ἀστήρ , ὅταν μή δύναμαι κακός τις ποιέω , διά γε ὁ ὄνειρος ἐκταράσσω καί φοβέω . εἰ γάρ εἰμί οὗτος ἀληθής , οὐ ἄν ὁ ὄνειρος ἀποβαίνω · νυνί δέ καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ἀποβαίνω κατά ὁ λόγος ὁ ἴδιος ἕκαστος . ἔτι ὁ ὄνειρος ὁ φιλόλογος οὐδαμῶς ὁ ἰδιώτης ὁ ἄνθρωπος ὁράω ( λέγω δέ ὁ ἀπαίδευτος ) , ἀλλά ὅσος φιλολογέω καί ὅσος μή ἀπαίδευτος εἰμί . ὅθεν ἄν τις καί μάλα καταμανθάνω ὅτι ὁ ψυχή ἔργον εἰμί ὁ ὄνειρος καί ὅτι οὐ ὑπό τις ἔξωθεν γίγνομαι . ὁ δέ ἐν ὁ ὕπνος λέγω ἔπος ἴαμβος ἤ ἐπίγραμμα ἤ ἄλλος ῥῆσις ὁ μέν αὐτός παρέχω ὁ ἀπόβασις , ὅσος γε αὐτοτελής διάνοια περιέχω . οἷος δοκέω τις λέγω αὐτός τις ὁ ἀξιόπιστος ὁ Ἡσιόδειος ἔπος μή κακός κερδαίνω · κακός κέρδος ἰά ἄτη . οὗτος ἐπιτίθημι λῃστεία ἁλίσκομαι καί κολάζω . ὁ δέ ἐπί ὁ ὑπόθεσις ὁ ποίημα ἀναπέμπω ὁ κρίσις , ὅσος μή αὐτοτελής διάνοια περιέχω . οἷος δοκέω τις λέγω θεράπαινα ὁ Εὐριπίδειος ἰαμβεῖος ὀπτάω , καταίθω σάρξ , ἐμπίμπλημι ἐγώ . οὗτος ζηλοτυπέω ὑπό ὁ δέσποινα μυρίος πάσχω κακός · εἰμί γάρ ἔοικα ὁ ὑπόθεσις ὁ περί Ἀνδρομάχη ἀκόλουθος γίγνομαι αὐτός ὁ ἀποτέλεσμα . πάλιν ὅς ἀνήρ πένης δοκέω λέγω οὗτος ὁ ἰαμβεῖος ἅπας ἀδόκητος πρῶτος ἔρχομαι ἅπαξ . θησαυρός εὑρίσκω καί πλουτέω . γυνή δοκέω λέγω αὐτός τις κεῖμαι Πάτροκλος , νέκυς δέ δή ἀμφιμάχομαι γυμνός · ἀτάρ ὁ γε τεῦχος ἔχω κορυθαίολος Ἕκτωρ . οὗτος ὁ ἀνήρ ἀποδημέω ἀποθνῄσκω , καί ὁ οὐσία ὑπό ὁ φίσκος καταλαμβάνω εἰς μάχη καθίστημι καί δικάζω ὁ γυνή · καί οὐδείς ἀνύω , ἀλλά ἐν ὁ δίκη εἰμί ἀποθνῄσκω . ὁράω ὅτι οὗτος ὅς μέν αὔταρκος ὁ ἀπόβασις δείκνυμι οὐ προσδέομαι ὁ ὁ ποίημα ὑπόθεσις , ὅς δέ κατά ὁ ἱστορία ὁ ἐν ὁ ποίημα ἀποβαίνω .