artemidorus-oneirocritica.onirocriticon 4.83
Ὅσα τῶν ἀγαθῶν καὶ ὅσα τῶν κακῶν τῶν περὶ τὸ σῶμα βλεπομένων οὐχ ὅλα ἀλλ᾿ ἐξ ἡμισείας βλέπεται , καὶ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ ἥττονα ποιεῖ . οἷον ἡ τοῦ Διογνήτου γυνὴ ἔδοξεν ἐν τῇ δεξιᾷ μόνῃ παρειᾷ γένειον ἔχειν . καὶ σημαίνοντος τοῦ ὀνείρου πάσαις γυναιξὶ ταῖς γε μὴ ἀγάμοις μηδὲ ἀτέκνοις ἔτι καὶ ταῖς μὴ ἐν γαστρὶ ἐχούσαις χηρείαν , ἀπέβη αὐτῇ μήτε σὺν τῷ ἀνδρὶ εἶναι μήτε μὴν ἀπηλλάχθαι αὐτοῦ , ἀλλὰ πολλῷ χρόνῳ οἰκουρεῖν ὑπολειφθεῖσαν ἐν τῇ πατρίδι παρὰ τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἀποδημίαν . οὐδὲν δὲ διαφέρει γυναικὶ ἐάν τε πώγωνα ἔχειν δοκῇ ἐάν τε ἀνδρὸς αἰδοῖα ἐάν τε στολὴν ἢ κουρὰν ἢ ἄλλο τι ἀνδρεῖον . τὰ αὐτὰ γὰρ ἀποβήσεται . ὁμοίως καὶ ἐπὶ ἀνδρῶν οὐδὲν διαφέρει ἐάν τε ὅλον τὸ σῶμά τις εἰς γυναῖκα μεταβεβληκέναι δόξῃ ἐάν τε μόνον γυναικείαν φύσιν ἔχειν ἐάν τε στολὴν ὑπόδεσιν ἢ ἐμπλέγματα γυναικεῖα · τὰ αὐτὰ γὰρ ἀποβήσεται . ἔστι δὲ ταῦτα οὐχ ὅμοια τοῖς ἡμιτελέσι τῶν ἔργων οὐδὲ τῷ τοῦ Κίλικος ὀνείρῳ τοῦ τὸ πρόβατον δόξαντος κείρειν . Τῶν ἀποβάσεων τὸ κεφάλαιον εὑρεῖν ἔστω σοι ἔργον , καὶ τὰ συμπτώματα τὰ ἀκολουθοῦντα πειρῶ μὲν εὑρίσκειν , ἀποτυχὼν δὲ μὴ ἄχθου . ὁ Κύπριος νεανίσκος ὄνειρον ὥρισεν ἀποβεβηκότα φιλονείκως . ἦν δὲ οὗτος ὁ ὄνειρος · γυνὴ ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἔδοξε χῆνα τετοκέναι . ὃ κριτέον , εἰ μὲν ἱερέως εἴη ἡ γυνή , τὸ τεχθὲν ζήσειν ἱεροὶ γὰρ οἱ χῆνες οἱ ἐν ναοῖς ἀνατρεφόμενοι · εἰ δὲ μή , εἰ μὲν θῆλυ εἴη , ζήσειν μέν , ἑταιρικῷ δὲ χρήσεσθαι βίῳ διὰ τὸ περικαλλὲς τῶν χηνῶν · εἰ δὲ ἄρρεν , μὴ ζήσειν , ὅτι ἐστὶν ὁ μὲν χὴν στεγανόπους ὁ δὲ ἄνθρωπος σχιζόπους · τὰ δὲ μὴ ἐκ τοῦ αὐτοῦ γένους ἢ τοῦ αὐτοῦ εἴδους ἐναντία πρὸς ἀνατροφὴν παίδων . ὁ δὲ εἶπεν ἄρρεν τεχθὲν ἐν ὕδατι τεθνάναι . εἰ μὲν οὖν οὐ πάντῃ καὶ πάντως ὁ χὴν ἦν ἐν ὕδατι , ἀλλʼ ἀπέθνησκε μόνως , καὶ μὴ μυρίοι ἦσαν αὐτῷ οἱ θάνατοι , ἄξιον ἦν ἐγκαλεῖν τῷ κρίναντι , ὅτι μὴ εἶπεν ἐν ὕδατι τὸν παῖδα τεθνήξεσθαι · εἰ δὲ ἔδει μὲν ὀλιγοχρόνιον γενέσθαι , συνέπεσε δὲ αὐτῷ τὸ ἐν ὕδατι ἀποθανεῖν , αὐτάρκης ἦν ἡ κρίσις . καὶ γὰρ τὸ μὴ διακρῖναι πότερον ἄρρεν ἢ θῆλυ τέτοκε , κατὰ λόγον ἐγένετο ἔνεστι μὲν γὰρ ἄρρενα εἶναι τὸν χῆνα , ἔνεστι δὲ καὶ θήλειαν . Πρὸς δὲ τοὺς πυνθανομένους πόσῳ χρόνῳ οἱ ὄνειροι ἀποβαίνουσιν εἴποις ἂν ὅτι ὅσα τῶν ὄντων ἐν ὡρισμένοις χρόνοις γίνεται , ταῦτα καὶ ἐν τοῖς ὕπνοις ὁραθέντα ἐν τοῖς αὐτοῖς ἀποβαίνει χρόνοις , ὡς ἀγῶνες καὶ πανηγύρεις καὶ ἄρχοντες καὶ στρατηγοὶ καὶ τὰ ὅμοια . ὅσα δὲ τῶν ὄντων ἐν ἀορίστοις καὶ μὴ πεπηγόσι χρόνοις γίνεται , ἀορίστως καὶ ἀποβαίνει , ὡς συνουσίαι καὶ τροφαὶ καὶ ἐκκρίσεις καὶ τὰ συντελοῦντα τούτοις χωρὶς ζῴων ταῦτα γὰρ διʼ ὅσου χρόνου γεννᾶται , τοῦτʼ ἔστιν ὅσῳ κυοφορεῖται , τοσούτῳ καὶ ἀποβαίνει . ἔτι θεοὶ καὶ βασιλεῖς καὶ γονεῖς καὶ δεσπόται οὐκ ἐν ὡρισμένοις ἀποβαίνουσι χρόνοις . λάμβανε δὲ σύμμετρα τὰ ἀποτελέσματα καὶ τοὺς χρόνους ἐκ τῶν παρακειμένων ἑκάστοις τῶν ὁρωμένων ἐξ αὐτῶν τῶν προσδοκιῶν · γελοῖον γὰρ ἂν εἴη τῷ περὶ τῆς αὔριον φοβουμένῳ ἢ ἐλπίζοντι καὶ ἰδόντι ὄνειρον τὰ εἰς ὥρας ἐσόμενα κρίνειν . ἔτι καὶ ὧν προσήμερός ἐστιν ἡ χρῆσις , ἡμέραις ἀποβαίνει , ὧν δὲ χρονιωτέρα , χρόνῳ πλείονι . καὶ τὰ μακρόθεν ὁρώμενα , ὡς τὰ περὶ τὸν οὐρανόν , διὰ τὸ διάστημα βράδιον ἀποβαίνει . ἔτι καὶ τοῦτο . καὶ οἱ ἀγαθοὶ καὶ οἱ κακοὶ ὄνειροι τοῖς μὲν μεγάλοις ἀνδράσι καὶ γυναιξὶ μεγάλα καὶ τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ ποιοῦσι , τοῖς δὲ μετρίοις μέτρια , τοῖς δὲ ταπεινοῖς μικρὰ παντελῶς , καὶ μάλιστά γε οἱ ἀγαθοί καὶ γὰρ εἰκός , ἐπειδὴ οὗτοι καὶ τὸ τυχὸν λαβόντες ἀγαπῶσι καὶ ὑπερχαίρουσιν . ὀρθῶς γοῦν καὶ τὸ Καλλιμάχειον ἔχει ‘αἰεὶ τοῖς μικκοῖς μικκὰ διδοῦσι θεοί.’ Ταῦτα μὲν οὖν , ὦ τέκνον , ἱκανῶς καὶ ἀνενδεῶς ἔχει , πάντων τῶν ἐν ὀνειροκρισίᾳ ἀπόρων λελυμένων καὶ οὕτως ὑπτίων κειμένων καὶ εὐεπιγνώστων σοι ἐσομένων . ἴσθι δὲ ὅτι οὐχὶ ὀνείρων ἀποβάσεις εἰπεῖν σοι τὸ προκείμενόν μοι ἦν ἀλλʼ ἀφωρισμένως καθʼ ἕκαστον ζήτημα τὰς ἐπιλύσεις συναγαγεῖν . αἱ δὲ ἀποβάσεις ἑκάστων παράκεινται εἰς ὑπόδειγμα . ἱστορίας δὲ ἕνεκεν ὅπως ἔχῃς ἀπονώτερον ταῖς τριβαῖς χρῆσθαι , πειράσομαι συναγαγὼν ὡς πλείστους ἀποβεβηκότας ὀνείρους ἄλλο σοι βιβλίον ποιῆσαι .
Lemmas: ὅσος ὁ ἀγαθός καί ὅσος ὁ κακός ὁ περί ὁ σῶμα βλέπω οὐ ὅλος ἀλλά ἐκ ἥμισυς βλέπω , καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ἥσσων ποιέω . οἷος ὁ ὁ Διόγνητος γυνή δοκέω ἐν ὁ δεξιός μόνος παρειά γένειον ἔχω . καί σημαίνω ὁ ὄνειρος πᾶς γυνή ὁ γε μή ἄγαμος μηδέ ἄτεκνος ἔτι καί ὁ μή ἐν γαστήρ ἔχω χηρεία , ἀποβαίνω αὐτός μήτε σύν ὁ ἀνήρ εἰμί μήτε μήν ἀπαλλάσσω αὐτός , ἀλλά πολύς χρόνος οἰκουρέω ὑπολείπω ἐν ὁ πατρίς παρά ὁ ὁ ἀνήρ ἀποδημία . οὐδείς δέ διαφέρω γυνή ἐάν τε πώγων ἔχω δοκέω ἐάν τε ἀνήρ αἰδοῖον ἐάν τε στολή ἤ κουρά ἤ ἄλλος τις ἀνδρεῖος . ὁ αὐτός γάρ ἀποβαίνω . ὅμοιος καί ἐπί ἀνήρ οὐδείς διαφέρω ἐάν τε ὅλος ὁ σῶμα τις εἰς γυνή μεταβάλλω δοκέω ἐάν τε μόνος γυναικεῖος φύσις ἔχω ἐάν τε στολή ὑπόδεσις ἤ ἔμπλεγμα γυναικεῖος · ὁ αὐτός γάρ ἀποβαίνω . εἰμί δέ οὗτος οὐ ὅμοιος ὁ ἡμιτελής ὁ ἔργον οὐδέ ὁ ὁ Κίλιξ ὄνειρος ὁ ὁ πρόβατον δοκέω κείρω . ὁ ἀπόβασις ὁ κεφάλαιος εὑρίσκω εἰμί σύ ἔργον , καί ὁ σύμπτωμα ὁ ἀκολουθέω πειράω μέν εὑρίσκω , ἀποτυγχάνω δέ μή ἄχθομαι . ὁ Κύπριος νεανίσκος ὄνειρος ὁρίζω ἀποβαίνω φιλόνεικος . εἰμί δέ οὗτος ὁ ὄνειρος · γυνή ἐν γαστήρ ἔχω δοκέω χήν τίκτω . ὅς κρίνω , εἰ μέν ἱερεύς εἰμί ὁ γυνή , ὁ τίκτω ζάω ἱερός γάρ ὁ χήν ὁ ἐν ναός ἀνατρέφω · εἰ δέ μή , εἰ μέν θῆλυς εἰμί , ζάω μέν , ἑταιρικός δέ χράω βίος διά ὁ περικαλλής ὁ χήν · εἰ δέ ἄρσην , μή ζάω , ὅτι εἰμί ὁ μέν χήν στεγανόπους ὁ δέ ἄνθρωπος σχιζόπους · ὁ δέ μή ἐκ ὁ αὐτός γένος ἤ ὁ αὐτός εἶδος ἐναντίος πρός ἀνατροφή παῖς . ὁ δέ λέγω ἄρσην τίκτω ἐν ὕδωρ θνῄσκω . εἰ μέν οὖν οὐ πάντῃ καί πάντως ὁ χήν εἰμί ἐν ὕδωρ , ἀλλά ἀποθνῄσκω μόνος , καί μή μυρίος εἰμί αὐτός ὁ θάνατος , ἄξιος εἰμί ἐγκαλέω ὁ κρίνω , ὅτι μή λέγω ἐν ὕδωρ ὁ παῖς θνῄσκω · εἰ δέ δέω μέν ὀλιγοχρόνιος γίγνομαι , συμπίπτω δέ αὐτός ὁ ἐν ὕδωρ ἀποθνῄσκω , αὐτάρκης εἰμί ὁ κρίσις . καί γάρ ὁ μή διακρίνω πότερος ἄρσην ἤ θῆλυς τίκτω , κατά λόγος γίγνομαι ἔνειμι μέν γάρ ἄρσην εἰμί ὁ χήν , ἔνειμι δέ καί θῆλυς . πρός δέ ὁ πυνθάνομαι πόσος χρόνος ὁ ὄνειρος ἀποβαίνω λέγω ἄν ὅτι ὅσος ὁ εἰμί ἐν ὁρίζω χρόνος γίγνομαι , οὗτος καί ἐν ὁ ὕπνος ὁράω ἐν ὁ αὐτός ἀποβαίνω χρόνος , ὡς ἀγών καί πανήγυρις καί ἄρχων καί στρατηγός καί ὁ ὅμοιος . ὅσος δέ ὁ εἰμί ἐν ἀόριστος καί μή πήγνυμι χρόνος γίγνομαι , ἀόριστος καί ἀποβαίνω , ὡς συνουσία καί τροφή καί ἔκκρισις καί ὁ συντελέω οὗτος Χωρὶς ζῷον οὗτος γάρ διά ὅσος χρόνος γεννάω , οὗτος εἰμί ὅσος κυοφορέω , τοσοῦτος καί ἀποβαίνω . ἔτι θεός καί βασιλεύς καί γονεύς καί δεσπότης οὐ ἐν ὁρίζω ἀποβαίνω χρόνος . λαμβάνω δέ σύμμετρος ὁ ἀποτέλεσμα καί ὁ χρόνος ἐκ ὁ παράκειμαι ἕκαστος ὁ ὁράω ἐκ αὐτός ὁ προσδοκία · γελοῖος γάρ ἄν εἰμί ὁ περί ὁ αὔριον φοβέω ἤ ἐλπίζω καί ὁράω ὄνειρος ὁ εἰς ὥρα εἰμί κρίνω . ἔτι καί ὅς προσήμερος εἰμί ὁ χρῆσις , ἡμέρα ἀποβαίνω , ὅς δέ χρόνιος , χρόνος πολύς . καί ὁ μακρόθεν ὁράω , ὡς ὁ περί ὁ οὐρανός , διά ὁ διάστημα βραδύς ἀποβαίνω . ἔτι καί οὗτος . καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ὄνειρος ὁ μέν μέγας ἀνήρ καί γυνή μέγας καί ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ποιέω , ὁ δέ μέτριος μέτριος , ὁ δέ ταπεινός μικρός παντελής , καί μάλα γε ὁ ἀγαθός καί γάρ ἔοικα , ἐπεί οὗτος καί ὁ τυγχάνω λαμβάνω ἀγαπάω καί ὑπερχαίρω . ὀρθός γοῦν καί ὁ Καλλιμάχειον ἔχω ἰάομαι ὁ μικρός μικρός δίδωμι θεός οὗτος μέν οὖν , ὦ τέκνον , ἱκανός καί ἀνενδεής ἔχω , πᾶς ὁ ἐν ονειροκρισία ἄπορος λύω καί οὕτως ὕπτιος κεῖμαι καί εὐεπίγνωστος σύ εἰμί . εἰμί δέ ὅτι οὐ ὄνειρος ἀπόβασις λέγω σύ ὁ πρόκειμαι ἐγώ εἰμί ἀλλά ἀφορίζω κατά ἕκαστος ζήτημα ὁ ἐπίλυσις συνάγω . ὁ δέ ἀπόβασις ἕκαστος παράκειμαι εἰς ὑπόδειγμα . ἱστορία δέ ἕνεκα ὅπως χέω ἄπονος ὁ τριβή χράω , πειράω συνάγω ὡς πλεῖστος ἀποβαίνω ὄνειρος ἄλλος σύ βιβλίον ποιέω .