arius-didymus.liber-de-philosophorum-sectis-epitome-ap-stobaeum 3.27
Τὸ μὲν οὖν ἦθος τοὔνομα λαβεῖν φησιν ἀπὸ τοῦ ἔθους · ὧν γὰρ ἐκ φύσεως ἀρχὰς ἔχομεν καὶ σπέρματα , τούτων τὰς τελειότητας περιποιεῖσθαι τοῖς ἔθεσι καὶ ταῖς ὀρθαῖς ἀγωγαῖς · δι’ ὃ καὶ τὴν ἠθικὴν ἐθικὴν εἶναι , καὶ περὶ μόνα τὰ ζῷα γίγνεσθαι , καὶ μάλιστα περὶ ἄνθρωπον . Τὰ μὲν γὰρ λοιπὰ ἐθισθέντα οὐ λόγῳ ἀλλὰ τῇ ἀνάγκῃ γίγνεσθαι ποιὰ ἄττα , τὸν δ’ ἄνθρωπον , τῷ λόγῳ πλαττόμενον , ἐκ τοῦ ἐθισμοῦ μέρους τῆς ψυχῆς ἀλόγου διακειμένου κατὰ τὸν λόγον . Ἄλογον δὲ λέγεσθαι ψυχῆς μέρος οὐ τὸ καθάπαξ ἄλογον , ἀλλὰ τὸ οἷόν τε πείθεσθαι λόγῳ , ὁποῖόν ἐστι τὸ παθητικόν , τοῦτο δὲ καὶ τῆς ἀρετῆς δεκτικόν . Τῆς γὰρ ψυχῆς τὸ μὲν εἶναι λογικόν , τὸ δ’ ἄλογον · λογικὸν μὲν τὸ κριτικόν , ἄλογον δὲ τὸ ὁρμητικόν . Τοῦ δὲ λογικοῦ τὸ μὲν περὶ τὰ ἀΐδια καὶ τὰ θεῑα θεωρητικόν , ἐπιστημονικὸν καλεῖσθαι · τὸ δὲ περὶ τὰ ἀνθρώπινα καὶ τὰ πρακτικά , βουλευτικόν . Καὶ τοῦ ἀλόγου τὸ μὲν ὀρεκτικὸν τῶν ἐν ἡμῑν , ἐπιθυμητικόν · τὸ δὲ πρὸς τοὺς πλησίον οἷον ἀμυντικόν , θυμικόν . Ὥστε διττὸν εἶναι καὶ τῶν ἀρετῶν τὸ εἶδος , τὸ μὲν λογικόν , τὸ δ’ ἄλογον , ἐπειδὴ καὶ ταῦτα πέφυκε μὲν κατὰ θεωρίαν καὶ πρᾶξιν , ὅθεν καὶ τὴν ἠθικὴν ἀρετὴν οὐκ εἶναι μὲν ἐπιστήμην , προαιρετικὴν δὲ τῶν καλῶν ὑπάρχειν . Ἐκ τριῶν δὲ συμβεβηκέναι τὴν ἀρετὴν τελειοῦσθαι , φύσεως , ἔθους , λόγου . Τὸν γὰρ ἄνθρωπον , διαφέροντα κατά τε σῶμα καὶ ψυχὴν τῶν ἄλλων ζῴων , διὰ τὸ , μεταξὺ τῶν ἀθανάτων ὄντα καὶ τῶν θνητῶν , κοινωνίαν ἐξῆφθαι πρὸς ἄμφω , πρὸς μὲν τὰ λογικά , τῷ κατὰ τὴν ψυχὴν θείῳ , πρὸς δὲ τὰ ἄλογα , τῷ κατὰ τὸ σῶμα θνητῷ , κατὰ λόγον ἀμφοῖν τῆς τελειότητος ἐφίεσθαι . Καὶ πρῶτον μὲν ὀρέγεσθαι τοῦ εἶναι , φύσει γὰρ ᾠκειῶσθαι πρὸς ἑαυτόν , δι’ ὃ καὶ προσηκόντως μὲν ἀσμενίζειν ἐπὶ τοῖς κατὰ φύσιν , δυσχεραίνειν δὲ ἐπὶ τοῖς παρὰ φύσιν . Τήν τε γὰρ ὑγίειαν περιποιεῖσθαι σπουδάζειν , καὶ τῆς ἡδονῆς πόθον ἔχειν , καὶ τοῦ ζῆν ἀντιποιεῖσθαι , τῷ ταῦτα μὲν εἶναι κατὰ φύσιν , καὶ αὐθαίρετα καὶ ἀγαθά . Κατὰ δὲ τἀναντία τὴν νόσον καὶ τὴν ἀλγηδόνα καὶ τὴν φθορὰν διακρούεσθαι καὶ παρακλίνειν , τῷ παρὰ φύσιν ὑπάρχειν , καὶ διὰ ταῦτα φευκτὰ καὶ κακά . Φίλον γὰρ εἶναι ἡμῖν τὸ σῶμα , φίλην δὲ τὴν ψυχήν , φίλα δὲ τὰ τούτων μέρη , καὶ τὰς δυνάμεις , καὶ τὰς ἐνεργείας , ὧν κατὰ τὴν πρόνοιαν τῆς σωτηρίας τὴν ἀρχὴν γίγνεσθαι τῆς ὁρμῆς , καὶ τοῦ καθήκοντος , καὶ τῆς ἀρετῆς . Εἰ μὲν γὰρ περὶ τὰς τῶν εἰρημένων αἱρέσεις καὶ φυγὰς μηδεμία συνέβαινε πλάνη καθάπαξ , ἀλλὰ τῶν μὲν ἀγαθῶν ἐπήβολοι , τῶν δὲ κακῶν ἄμοιροι διετελοῦμεν ὄντες , οὐδέποτ’ ἂν τὴν ὀρθὴν καὶ ἄπταιστον ἐν τούτοις ἐπεζητήσαμεν ἐκλογήν . Ἐπεὶ δὲ πολλάκις δι’ ἄγνοιαν περὶ τὰς αἱρέσεις καὶ φυγὰς ἀπατώμεθα , καὶ τὰ μὲν ἀγαθὰ παραπέμπομεν , τοῖς κακοῑς δ’ ὡς ἀγαθοῖς ἐντυγχάνομεν , ἀναγκαίως τὴν τῆς ἐπικρίσεως βέβαιον εἴδησιν ἐπεζητήσαμεν , ἣν καὶ συνῳδὸν εὑρόμενοι τῇ φύσει , διὰ τὸ τῆς ἐνεργείας μεγαλοπρεπές , ἀρετὴν προσηγορεύσαμεν , καὶ μόνην , ὡς θαυμάσαντες , ἐπετιμήσαμεν πρὸ τῶν ἄλλων ἁπάντων . Τὰς γὰρ πράξεις ἀπό τε τῆς τῶν κατὰ φύσιν ἐκλογῆς καὶ ἀπεκλογῆς τῶν παρὰ φύσιν τὰς ἀρχὰς ἔχειν συμβέβηκε , καὶ τὰ λεγόμενα καθήκοντα · δι’ ὃ καὶ τάς τε κατορθώσεις καὶ τὰς ἁμαρτίας ἐν τούτοις καὶ περὶ ταῦτα γίγνεσθαι . Σχεδὸν γὰρ τὴν ὅλην τῆς αἱρέσεως ὑπογραφὴν ἀπὸ τούτων ὡρμῆσθαι , καθάπερ ἐπιδείξω διὰ βραχυτάτων . Ὅτι γὰρ οὐ μόνον αἱρετὰ τὰ τέκνα τοῖς γειναμένοις ἐστὶ διὰ τὰς χρείας , ἀλλὰ καὶ δι’ ἑαυτά , γνώριμον ἐκ τῆς ἐνεργείας . Οὐδένα γοῦν οὕτως ὠμὸν εἶναι καὶ θηριώδη τὴν φύσιν , ὃς οὐκ ἂν σπουδάζοι μετὰ τὴν ἑαυτοῦ τελευτὴν εὐδαιμονεῑν τὰ τέκνα , καὶ καλῶς ἐπανάγειν μᾶλλον ἢ τοὐναντίον . Ἀπὸ ταύτης γοῦν τῆς φιλοστοργίας καὶ διαθήκας τελευτᾶν μέλλοντας διατίθεσθαι , καὶ τῶν ἔτι κυοφορουμένων φροντίζειν , ἐπιτρόπους ἀπολιπόντας καὶ κηδεμόνας , καὶ τοῖς φιλτάτοις παρατιθεμένους , καὶ παρακαλοῦντας ἐπικουρεῖν αὐτοῖς , καί τινας μὲν ἀποθνήσκουσι τοῖς τέκνοις συναποθνήσκειν . Τῶν δὲ τέκνων οὕτως ἀγαπωμένων κατὰ τὸ αὐθαίρετον , ἀναγκαῖον καὶ τοὺς γονεῖς , καὶ τοὺς ἀδελφούς , καὶ τὴν τοῦ λέχους κοινωνόν , καὶ τοὺς συγγενεῖς , καὶ τοὺς ἄλλους οἰκείους καὶ πολίτας , ὡς δι’ αὐτοὺς φιλίας τυγχάνειν · ἔχειν γὰρ ἐκ φύσεως ἡμᾶς καὶ πρὸς τούτους τινὰς οἰκειότητας · φιλάλληλον γὰρ εἶναι καὶ κοινωνικὸν ζῷον τὸν ἄνθρωπον . Εἰ δὲ τῶν φιλιῶν τὰς μὲν εἶναι πόῤῥω · συμβέβηκε , τὰς δὲ προσεχεῖς ἡμῖν , οὐθὲν πρὸς ἔπος · πᾶσαν γὰρ δι’ αὑτὴν αἱρετὴν ὑπάρχειν , καὶ μὴ μόνον διὰ χρείας . Εἰ δὲ πρὸς τοὺς πολίτας φιλίαν δι’ αὑτὴν αἱρετήν , ἀναγκαῑον εἶναι καὶ τὴν πρὸς ὁμοεθνεῖς καὶ ὁμοφύλους , ὥστε καὶ τὴν πρὸς πάντας ἀνθρώπους . Καὶ γὰρ δὴ πάντας τοὺς σώζοντας οὕτως ἔχειν πρὸς τοὺς πλησίον , ὥστε μὴ κατὰ χρήσεις , ἀλλὰ κατὰ τὸ διαυθαίρετον τὰ πλεῖστα δρᾶν . Τίνα γὰρ οὐκ ἂν ἐξελέσθαι θεασάμενον ἄνθρωπον ὑπὸ θηρίου καταδυναστευόμενον , εἰ δύναιτο ; τίνα δ’ οὐκ ἂν ὁδὸν πλανωμένῳ μηνύσειν ; τίνα δ’ οὐκ ἂν ἐπαρκέσειν ὑπ’ ἐνδείας ἀπολλυμένῳ ; τίνα δ’ οὐκ ἂν ἐπ’ ἐρημίας ἀνύδρου νάμασι περιτυχόντα γνωρίσμασι διαδηλώσειν τοῖς τὴν αὐτὴν ὁδὸν βαδίζουσι ; τίνα δ’ οὐ τῆς μετὰ τὸν βίον εὐφημίας πολὺν ποιεῖσθαι λόγον ; τίνα δ’ οὐκ ἀποστυγεῖν τὰς τοιαύτας φωνάς , ὡς παρὰ τὴν ἀνθρωπίνην οὔσας φύσιν , Ἐμοῦ θανόντος γαῖα μιχθήτω πυρί . Οὐδὲν μέλει μοι , τἀμὰ γὰρ καλῶς ἔχει . Φανερὸν οὖν ὅτι πρὸς πάντας ἐστὶν ἡμῖν εὔνοια φυσικὴ καὶ φιλία , τὸ διαυθαίρετον ἐμφαίνουσα καὶ τὸ κατὰ λόγον . « Ἓν γὰρ ἀνδρῶν , ἓν θεῶν γένος · ἐκ μιᾶς δὲ πνέομεν ματρὸς ἀμφότεροι » , τῆς φύσεως . Ἐπεὶ δὲ κοινή τις ἡμῖν ὑπάρχει φιλανθρωπία , πολὺ μᾶλλον πρὸς τοὺς ἐν συνηθείᾳ φίλους τὸ διαυθαίρετον φανερώτερον · εἰ δ’ ὁ φίλος δι’ αὑτὸν αἱρετός , καὶ ἡ φιλία , καὶ ἡ εὔνοια , καὶ ἡ παρὰ πάντων τῶν τοῦ βίου κοινωνούντων , καὶ παρὰ τῶν πλείστων ἀνθρώπων , ὥστε καὶ τὸν ἔπαινον εἶναι δι’ αὑτὸν αἱρετόν , οἰκειοῦσθαι γὰρ ἡμᾶς πρὸς τοὺς ἐπαινοῦντας . Εἰ δὲ ὁ ἔπαινος δι’ ἑαυτὸν αἱρετός , καὶ ἡ εὐδοξία · καὶ γὰρ οὐδὲν ἕτερον τὴν εὐδοξίαν κατὰ τὴν ὑπογραφὴν παρειλήφαμεν , εἰ μὴ τὸν παρὰ πολλῶν ἔπαινον · ὥστε ταύτῃ μὲν τὰ λεγόμενα τῶν ἔξω ἀγαθῶν ὅτι διαυθαίρετα πέφυκεν ἐπιδεδεῑχθαι σαφῶς · πῶς οὖν οὐ πολὺ μᾶλλον τὰ περὶ ἡμᾶς καὶ ἐν ἡμῖν ; λέγω δὴ τὰ περὶ σῶμά τε καὶ ψυχήν . Εἰ γὰρ ὁ ἄνθρωπος δι’ αὑτὸν αἱρετός , καὶ τὰ μέρη τοῦ ἀνθρώπου δι’ αὑτὰ ἂν εἴη αἱρετά . Μέρη δ’ ἐστὶν ἀνθρώπου ὁλοσχερέστατα σῶμα καὶ ψυχή . Ὥστε καὶ τὸ σῶμα δι’ αὑτὸ ἂν αἱρετὸν εἴη . Πῶς γὰρ τὸ μὲν τοῦ πλησίον σῶμα δι’ αὑτὸ αἱρετόν ἐστιν ἡμῖν , τὸ δ’ ἡμέτερον οὐκ ἔτι ; ἢ πῶς ὁ μὲν πλησίον ἄνθρωπος δι’ αὑτόν ἐστιν αἱρετός , οὐχὶ δὲ καὶ ἕκαστος ἡμῶν αὐτῷ δι’ αὑτὸν αἱρετός ; ἢ πῶς τοῦτο μέν , οὐχὶ δὲ καὶ τὰ μέρη τὰ τοῦ σώματος , καὶ αἱ τῶν μερῶν ἀρεταὶ καὶ αἱ τοῦ ὅλου σώματος ἂν εἶεν αίρεταί ; Ὥστε δι’ αὑτὰ αἱρετὰ ἡμῖν εἶναι τὴν ὑγίειαν , τὴν ἰσχύν , τὸ κάλλος , τὴν ποδώκειαν , τὴν εὐεξίαν , τὴν εὐαισθησίαν , καθόλου πάσας ὡς ἔπος εἰπεῖν ἀρετάς , Καὶ γὰρ ἄλλως οὐδεὶς ἂν εὖ φρονῶν δέξαιτο ἄμορφος καὶ λελωβημένος εἶναι κατὰ τὸ εἶδος , κἂν εἰ μηδεμία μέλλοι δυσχρηστία τὸ παράπαν ἐπακολουθεῖν διὰ τὴν τοιαύτην εἰδέχθειαν . Ὥστε καὶ δίχα τῆς δυσχρηστίας εὔλογον φυγὴν φαίνεσθαι τοῦ αἴσχους . Εἰ δὲ δι’ αὑτὸ φευκτόν ἐστι τὸ αἶσχος , καὶ τὸ κάλλος οὐ μόνον διὰ τὴν χρείαν αἱρετόν , ἀλλὰ καὶ δι’ αὑτό . Ὅτι γὰρ ἐξ αὐτοῦ προσκλητικόν τι ἔχει τὸ κάλλος , ἐμφανές . Πάντας γοῦν φυσικῶς οἰκειοῦσθαι τοῖς καλοῖς χωρὶς πάσης χρείας , καὶ γὰρ πρὸς τὸ εὖ ποιεῑν αὐτοὺς καὶ εὐεργετεῖν ἑτοίμως ἔχειν , ὅθεν δὴ καὶ δοκεῖν εὐνοίας εἶναι παρασκευαστικόν · ὥστε καὶ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον τὸ μὲν κάλλος τῶν δι’ αὑτὸ αἱρετῶν ὑπάρχειν · τὸ δὲ αἶσχος , τῶν δι’ αὑτὸ φευκτῶν . Τὸν δ’ αὐτὸν λόγον καὶ περὶ ὑγιείας εἶναι καὶ νόσου , καὶ ἰσχύος καὶ ἀσθενείας , καὶ ποδωκείας καὶ βραδυτῆτος , καὶ αἰσθήσεως καὶ πηρώσεως . Ὥστ’ εἰ καὶ τὰ σωματικὰ τῶν ἀγαθῶν δέδεικται διαυθαίρετα , καὶ τἀναντία τούτων κακὰ δι’ αὑτὰ φευκτά , καὶ τὰ τῆς ψυχῆς ἀναγκαῖον μέρη διαυθαίρετα ὑπάρχειν , καὶ τὰς ἀρετὰς αὐτῶν καὶ τῆς ὅλης ψυχῆς . Τὴν γὰρ εἴσοδον ἡ ἀρετὴ λαβοῦσα , καθάπερ ὑπεδείξαμεν , ἀπὸ τῶν σωματικῶν καὶ τῶν ἔξωθεν ἀγαθῶν , καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἐπιστρέψασα καὶ θεασαμένη διότι αὐτῇ τὰ κατὰ ψυχὴν πολὺ μᾶλλον τῶν τοῦ σώματος ἀγαθῶν ᾠκειώθη , οὕτως ᾠκειώθη πρὸς ἑαυτήν , ὥσπερ δι’ αὑτὴν αἱρετήν , καὶ μᾶλλόν γε πρὸς ἑαυτήν , ἢ πρὸς τὰς τοῦ σώματος ἀρετάς · ὥστε παρὰ πολὺ τιμιωτέρας εἶναι τὰς τῆς ψυχῆς ἀρετάς . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν προεφωδευμένων τοῦτ’ ἄν τις ἐπιλογίσαιτο . Εἰ γὰρ ἡ τοῦ σώματος ὑγίεια αἱρετὴ δι’ αὑτήν , καὶ πολὺ μᾶλλον ἡ τῆς ψυχῆς · ὑγίεια δὲ ψυχῆς σωφροσύνη , τῆς σφοδρότητος ἀπολύουσα τῶν παθῶν ἡμᾶς . Καὶ εἰ ἰσχὺς ἡ σωματικὴ τῶν ἀγαθῶν ἐστι , πολὺ μᾶλλον ἡ ψυχικὴ δι’ αὑτὴν ἂν εἴη αἱρετὴ καὶ ἀγαθόν . Ψυχῆς δ’ ἔστιν ἰσχὺς ἀνδρεία καὶ καρτερία , εὐρώστους τὰς ψυχὰς κατασκευάζουσα · διόπερ ἂν εἴη καὶ ἡ ἀνδρεία δι’ αὑτὴν αἱρετὴ καὶ ἡ καρτερία . Κατὰ τὸ ἀνάλογον εἰ τὸ κάλλος τὸ σωματικὸν δι’ αὑτὸ αἱρετὸν , καὶ τὸ τῆς ψυχῆς κάλλος εἴη ἂν δι’ αὑτὸ αἱρετόν , κάλλος δὲ ψυχῆς ἐστιν ἡ δικαιοσύνη , τὸ γὰρ μηθὲν ἀδικεῑν καὶ καλοὺς ἡμᾶς ποιεῑ . Ὅτι τὰ τρία γένη τῶν ἀγαθῶν , τὰ περὶ σώματα , τὰ περὶ ψυχήν . τὰ ἐκτός , ἀναλογίαν πρὸς ἄλληλα ἔχει , καίτοι διαφέροντα . Τὸν παραπλήσιον δ’ εἶναι λόγον καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν , διὰ τὸ δοκεῑν τὰ τρία γένη τῶν ἀγαθῶν ἐκ πλείστης διαφορᾶς τῆς ἐν ἀλλήλοις ὅμως ἔχειν τινὰ πρὸς τὸν λόγον ἀναλογίαν , ἣν καὶ δὴ πειράσομαι δηλῶσαι σαφῶς . Ὅπερ μὲν οὖν ἐν σώματί φαμεν ὑγίειαν , τοῦτ’ ἐν τῇ ψυχῇ καλεῑσθαι σωφροσύνην , ἐν δὲ τοῖς ἐκτὸς πλοῦτον , περιστέλλει γὰρ τὰ πολλὰ τῶν ἁμαρτημάτων . Κατὰ τοῦτο δέ , ὅπερ ἐν τῷ σώματι ἰσχύν , τοῦτ’ ἐν τῇ ψυχῇ τὴν ἀνδρείαν , ἐν δὲ τοῖς ἐκτὸς τὴν ἀρχήν · ὅπερ δ’ ἐν τῷ σώματι εὐαισθησίαν , τοῦτ’ ἐν τῇ ψυχῇ φρόνησιν , ἐν δὲ τοῖς ἐκτὸς εὐτυχίαν · ὅ,τι δ’ ἐν σώματι κάλλος , τοῦτ’ ἐν ψυχῇ δικαιοσύνην , ἐν δὲ τοῖς ἐκτὸς φιλίαν · ὥστε τρία γένη τῶν ἀγαθῶν διαυθαίρετα ὑπάρχειν , τά τε περὶ ψυχήν , καὶ τὰ περὶ τὸ σῶμα , καὶ τὰ ἐκτός · καὶ μακρῷ αἱρετώτερα τὰ περὶ ψυχὴν τῶν ἄλλων , ἐπειδὴ καὶ ἡγεμονικώτερον καὶ αἱρετώτερον ψυχὴ σώματος . Δῆλον οὖνὅτι τῶν τοῦ σώματος ἀρετῶν καὶ τῶν ἐκτὸς αἱ τῆς ψυχῆς ὑπάρχουσιν αἱρετώτεραι , ὑπεροχὴν ὁμοίως φερόμεναι · στοχάζονται δὲ καὶ τῶν ἄλλων πρῶτον μὲν ὡς διαυθαιρέτων , ἔπειθ’ ὡς χρησίμων πρός τε τὸν πολιτικὸν καὶ τὸν κοινωνικὸν βίον , καὶ δὴ καὶ πρὸς τὸν θεωρητικόν . Παραμετρεῑσθαι γὰρ τὸν βίον ταῖς πολιτικαῑς καὶ ταῖς κοινωνικαῖς πράξεσι καὶ ταῖς θεωρητικαῖς . Οὐ γὰρ φίλαυτον εἶναι τὴν ἀρετὴν κατὰ τὴν αἵρεσιν ταύτην , ἀλλὰ κοινωνικὴν καὶ πολιτικήν . Τούτοις δ’ ἀκολούθως καὶ τὰς μονὰς τὰς ἐν τῷ ζῆν παραμετρεῖσθαι ταῖς κοινωνικαῖς καὶ πολιτικαῖς καὶ θεωρητικαῖς πράξεσι , καὶ τὰς ἀφόδους ἐκ τῶν ἐναντίων . Ἐπειδὴ γὰρ πρὸς ἑαυτὴν ᾠκειῶσθαι μάλιστα πάντων ἔφαμεν τὴν ἀρετήν , δῆλον ὡς καὶ πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας ἐπιστήμην ἀναγκαίως ᾠκειῶσθαι φυσικῶς αὐτήν · ὥστε καὶ τοῖς σοφοῖς εὔλογον ἐξαγωγὴν ἐκ τοῦ ζῆν θεωρεῖσθαι , καὶ τοῖς φαύλοις εὔλογον ἐν τῷ ζῆν μονήν · τοῖς γὰρ ἐκτελεῖν δυναμένοις τὰς κοινωνικὰς καὶ πολιτικὰς πράξεις καὶ θεωρητικὰς καὶ τῶν σπουδαίων καὶ τῶν φαύλων , εὔλογον ἐν τῷ ζῆν εἶναι μονήν · τοῖς δὲ μὴ δυναμένοις εὔλογον ἐκ τοῦ ζῆν ἀπαλλαγήν . Ἐπειδὴ μεγάλη τῆς ἀρετῆς ἐστιν ὑπεροχὴ κατά τε τὸ ποιητικόν , καὶ κατὰ τὸ διαυθαίρετον παρὰ τὰ σωματικὰ καὶ τὰ ἔξωθεν ἀγαθά , κατὰ τὸν λόγον οὐκ εἶναι συμπλήρωμα τὸ τέλος ἐκ τῶν σωματικῶν καὶ ἐκ τῶν ἔξωθεν ἀγαθῶν , οὐδὲ τὸ τυγχάνειν αὐτῶν , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ κατ’ ἀρετὴν ζῆν ἐν τοῖς περὶ σῶμα καὶ τοῖς ἔξωθεν ἀγαθοῖς ἢ πᾶσιν ἢ τοῖς πλείστοις καὶ κυριωτάτοις . Ὅθεν ἐνέργειαν εἶναι τὴν εὐδαιμονίαν κατ’ ἀρετὴν ἐν πράξεσι προηγουμέναις κατ’ εὐχήν · τὰ δὲ περὶ σῶμα καὶ τὰ ἔξωθεν ἀγαθὰ ποιητικὰ λέγεσθαι τῆς εὐδαιμονίας , τῷ συμβάλλεσθαί τι παρόντα . τοὺς δὲ νομίζοντας αὐτὰ συμπληροῦν τὴν εὐδαιμονίαν ἀγνοεῖν , ὅτι ἡ μὲν εὐδαιμονία βίος ἐστίν , ὁ δὲ βίος ἐκ πράξεως συμπεπλήρωται . Τῶν δὲ σωματικῶν καὶ τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν οὐδὲν οὔτε πρᾶξιν εἶναι καθ’ ἑαυτό , οὔθ’ ὅλως ἐνέργειαν . Τούτων δὴ τοῦτον τὸν λόγον ἐχόντων ἥ τε εὐεργεσία συστήσεται , καὶ ἡ χάρις , καὶ ἡ εὐχαριστία καὶ φιλανθρωπία καὶ φιλοτεκνία καὶ φιλαδελφία , καὶ πρὸς ταύταις ὅ τε φιλόπατρις , καὶ φιλοπάτωρ , καὶ φιλοικεῖος , καὶ κατὰ τὸ προσῆκον ἥ τ’ εὐκοινωνησία καὶ ἡ εὔνοια , καὶ ἡ φιλία , καὶ ἡ ἰσότης καὶ ἡ δικαιοσύνη , καὶ πᾶς ὁ τῶν ἀρετῶν θεῖος χορός , οὗ τοὺς κατολιγωρήσαντας ἁμαρτάνειν φανερῶς περί τε τὰς αἱρέσεις τῶν ἀγαθῶν , καὶ τὰς φυγὰς τῶν κακῶν , καὶ περὶ τὴν κτῆσιν καὶ περὶ τὴν χρῆσιν τῶν ἀγαθῶν , ὁμολογουμένως τε διασφάλλεσθαι περὶ μὲν τὴν αἵρεσιν παρὰ τὴν κρίσιν , περὶ δὲ τὴν κτῆσιν παρὰ τὸν τρόπον , περὶ δὲ τὴν χρῆσιν παρὰ τὴν ἀμαθίαν . Παρὰ μὲν οὖν τὴν αἵρεσιν ἁμαρτάνειν , ὅταν τὸ μηδ’ ὅλως ὂν ἀγαθὸν αἱρῶνται , ἢ τὸ ἧτον σφοδρότερον ἢ δεῖ . Τοῦτο δὲ περὶ τοὺς πλείστους ὑπάρχειν , τὸ μὲν ἡδὺ τοῦ συμφέροντος , τὸ δὲ συμφέρον τοῦ καλοῦ προκρίνοντας , καὶ τῆς ὁρμῆς ἀμέτρως προεκφοιτῶντας . Παρὰ δὲ τὴν κτῆσιν , ὅταν μήτε ὅθὲν , μήθ’ ὅπως , μήτ’ ἐφ’ ὅσον χρὴ περιποιεῖσθαι , ταῦτα προδιαλάβωσι . Παρὰ δὲ τὴν χρῆσιν , ἐπεὶ πᾶσα χρῆσις ἢ πρὸς αὑτὴν ἔχει τὴν ἀναφοράν , ἢ πρὸς ἕτερον , ἐν μὲν τῇ πρὸς ἑαυτήν , ὅταν μὴ προσφέρωνται τοῖς πράγμασι συμμέτρως · ἐν δὲ τῇ πρὸς ἕτερον , ὅταν τὸ κατ’ ἀξίαν μὴ φυλάττωσι τοῦ πρέποντος . Εἰ δὲ περὶ αὐτὰ ἁμαρτάνουσιν οἱ φαῦλοι , περὶ τὰ ἐναντία πάντως κατορθοῦσιν οἱ σπουδαῖοι , καθηγεμόνα τῶν πράξεων ἔχοντες τὴν ἀρετήν . Πάσαις γοῦν ὡς ἔοικε ταῖς ἀρεταῑς κοινὸν ὑπάρχειν τό τε κρίνειν , καὶ προαιρεῖσθαι , καὶ πράττειν . Οὔτε γὰρ ἄκριτον , οὔτ’ ἀπροαίρετον , οὔτ’ ἄπρακτον εἶναι τὴν ἀρετήν , ἀλλὰ τὴν μὲν φρόνησιν ἐξάρχειν , ὥσπερ ἡγεμονικὴν οὖσαν , καὶ τῶν δι’ ἑαυτὴν καὶ τῶν διὰ τὰς ἄλλας αἱρετῶν καὶ φευκτῶν , καὶ πρακτῶν καὶ οὐ πρακτῶν , καὶ τῶν μᾶλλον καὶ ἧττον · τῶν δ’ ἄλλων ἑκάστην ἀποτέμνεσθαι μόνα τὰ καθ’ ἑαυτήν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἦθος ὄνομα λαμβάνω φημί ἀπό ὁ ἔθος · ὅς γάρ ἐκ φύσις ἀρχή ἔχω καί σπέρμα , οὗτος ὁ τελειότης περιποιέω ὁ ἔθος καί ὁ ὀρθός ἀγωγή · διά ὅς καί ὁ ἠθικός ἐθικός εἰμί , καί περί μόνος ὁ ζῷον γίγνομαι , καί μάλιστα περί ἄνθρωπος . ὁ μέν γάρ λοιπάς ἐθίζω οὖον λόγος ἀλλά ὁ ἀνάγκη γίγνομαι ποιός τις , ὁ δέ ἄνθρωπος , ὁ λόγος πλάσσω , ἐκ ὁ ἐθισμός μέρος ὁ Ψυχή ἄλογος διάκειμαι κατά ὁ λόγος . ἄλογος δέ λέγω Ψυχή μέρος οὖον ὁ καθάπαξ ἄλογος , ἀλλά ὁ οἷος τε πείθω λόγος , ὁποῖος εἰμί ὁ παθητικός , οὗτος δέ καί ὁ ἀρετή δεκτικός . ὁ γάρ Ψυχή ὁ μέν εἰμί λογικός , ὁ δέ ἄλογος · λογικός μέν ὁ κριτικός , ἄλογος δέ ὁ ὁρμητικός . ὁ δέ λογικός ὁ μέν περί ὁ ἀΐδιος καί ὁ θεῖος θεωρητικός , ἐπιστημονικός καλέω · ὁ δέ περί ὁ ἀνθρώπινος καί ὁ πρακτικός , βουλευτικός . καί ὁ ἄλογος ὁ μέν ὀρεκτικός ὁ ἐν ἡμεῖς , ἐπιθυμητικός · ὁ δέ πρός ὁ πλησίος οἷος ἀμυντικός , θυμικός . ὥστε δισσός εἰμί καί ὁ ἀρετή ὁ εἶδος , ὁ μέν λογικός , ὁ δέ ἄλογος , ἐπεί καί οὗτος φύω μέν κατά θεωρία καί πρᾶξις , ὅθεν καί ὁ ἠθικός ἀρετή οὐ εἰμί μέν ἐπιστήμη , προαιρετικός δέ ὁ καλός ὑπάρχω . ἐκ τρεῖς δέ συμβαίνω ὁ ἀρετή τελειόω , φύσις , ἔθος , λόγος . ὁ γάρ ἄνθρωπος , διαφέρω κατά τε σῶμα καί ψυχή ὁ ἄλλος ζῷον , διά ὁ , μεταξύ ὁ ἀθάνατος εἰμί καί ὁ θνητός , κοινωνία ἐξάπτω πρός ἄμφω , πρός μέν ὁ λογικός , ὁ κατά ὁ ψυχή θεῖον , πρός δέ ὁ ἄλογος , ὁ κατά ὁ σῶμα θνητός , κατά λόγος ἄμφω ὁ τελειότης ἐφίημι . καί πρῶτος μέν ὀρέγω ὁ εἰμί , φύσις γάρ οἰκειόω πρός ἑαυτοῦ , διά ὅς καί προσήκω μέν ἀσμενίζω ἐπί ὁ κατά φύσις , δυσχεραίνω δέ ἐπί ὁ παρά φύσις . ὁ τε γάρ ὑγίεια περιποιέω σπουδάζω , καί ὁ ἡδονή πόθος ἔχω , καί ὁ ζῶ ἀντιποιέω , ὁ οὗτος μέν εἰμί κατά φύσις , καί αὐθαίρετος καί ἀγαθός . κατά δέ τἀναντία ὁ νόσος καί ὁ ἀλγηδών καί ὁ φθορά διακρούω καί παρακλίνω , ὁ παρά φύσις ὑπάρχω , καί διά οὗτος φευκτός καί κακός . Φίλον γάρ εἰμί ἐγώ ὁ σῶμα , φίλος δέ ὁ Ψυχή , φίλος δέ ὁ οὗτος μέρος , καί ὁ δύναμις , καί ὁ ἐνέργεια , ὅς κατά ὁ πρόνοια ὁ σωτηρία ὁ ἀρχή γίγνομαι ὁ ὁρμή , καί ὁ καθήκω , καί ὁ ἀρετή . εἰμί μέν γάρ περί ὁ ὁ εἴρω αἵρεσις καί φυγάς μηδείς συμβαίνω πλάνη καθάπαξ , ἀλλά ὁ μέν ἀγαθός ἐπήβολος , ὁ δέ κακός ἄμοιρος διατελέω εἰμί , οὐδέποτε εἄν ὁ ὀρθός καί ἄπταιστος ἐν οὗτος ἐπιζητέω ἐκλογή . ἐπεί δέ πολλάκις διά ἄγνοια περί ὁ αἵρεσις καί φυγάς ἀπατάω , καί ὁ μέν ἀγαθός παραπέμπω , ὁ κακός δέ ὡς ἀγαθός ἐντυγχάνω , ἀναγκαῖος ὁ ὁ ἐπίκρισις βέβαιος εἴδησις ἐπιζητέω , ὅς καί συνῳδός εὑρίσκω ὁ φύσις , διά ὁ ὁ ἐνέργεια μεγαλοπρεπής , ἀρετή προσαγορεύω , καί μόνος , ὡς θαυμάζω , ἐπιτιμάω πρό ὁ ἄλλος ἅπας . ὁ γάρ πρᾶξις ἀπό τε ὁ ὁ κατά φύσις ἐκλογή καί ἀπεκλογή ὁ παρά φύσις ὁ ἀρχή ἔχω συμβαίνω , καί ὁ λέγω καθήκω · διά ὅς καί ὁ τε κατόρθωσις καί ὁ ἁμαρτία ἐν οὗτος καί περί οὗτος γίγνομαι . σχεδόν γάρ ὁ ὅλος ὁ αἵρεσις ὑπογραφή ἀπό οὗτος ὁρμάω , καθάπερ ἐπιδείκνυμι διά βραχύς . ὅτι2 γάρ οὖον μόνος αἱρετός ὁ τέκνον ὁ γίγνομαι εἰμί διά ὁ χρεία , ἀλλά καί διά ἑαυτοῦ , γνώριμος ἐκ ὁ ἐνέργεια . οὐδείς γοῦν οὕτως ὠμός εἰμί καί θηριώδης ὁ φύσις , ὅς οὐ εἄν σπουδάζω μετά ὁ ἑαυτοῦ τελευτή εὐδαιμονέω ὁ τέκνον , καί καλῶς ἐπανάγω μᾶλλον ἢ ἐναντίος . ἀπό οὗτος γοῦν ὁ φιλοστοργία καί διαθήκη τελευτάω μέλλω διατίθημι , καί ὁ ἔτι κυοφορέω φροντίζω , ἐπίτροπος ἀπολιμπάνω καί κηδεμών , καί ὁ φίλος παρατίθημι , καί παρακαλέω ἐπικουρέω αὐτός , καί τις μέν ἀποθνῄσκω ὁ τέκνον συναποθνήσκω . ὁ δέ τέκνον οὕτως ἀγαπάω κατά ὁ αὐθαίρετος , ἀναγκαῖος καί ὁ γονεύς , καί ὁ ἀδελφός , καί ὁ ὁ λέχος κοινωνός , καί ὁ συγγενής , καί ὁ ἄλλος οἰκεῖος καί πολίτης , ὡς διά αὐτός φίλιος τυγχάνω · ἔχω γάρ ἐκ φύσις ἐγώ καί πρός οὗτος τις οἰκειότης · φιλάλληλος γάρ εἰμί καί κοινωνικός ζῷον ὁ ἄνθρωπος . εἰμί δέ ὁ φίλιος ὁ μέν εἰμί πόρρω · συμβαίνω , ὁ δέ προσεχής ἐγώ , οὐδείς πρός ἔπος · πᾶς γάρ διά ἑαυτοῦ αἱρετός ὑπάρχω , καί μή μόνος διά χρεία . εἰμί δέ πρός ὁ πολίτης φίλιος διά ἑαυτοῦ αἱρετός , ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ πρός ὁμοεθνής καί ὁμόφυλος , ὥστε καί ὁ πρός πᾶς ἄνθρωπος . καί γάρ δή πᾶς ὁ σῴζω οὕτως ἔχω πρός ὁ πλησίος , ὥστε μή κατά χρῆσις , ἀλλά κατά ὁ διαυθαιρετος ὁ πλεῖστος δράω . τίς γάρ οὐ εἄν ἐξαιρέω θεάομαι ἄνθρωπος ὑπό θηρίον καταδυναστεύω , εἰμί δύναμαι ; τίς δέ οὐ εἄν ὁδός πλανάω μηνύω ; τίς δέ οὐ εἄν ἐπαρκέω ὑπό ἔνδεια ἀπόλλυμι ; τίς δέ οὐ εἄν ἐπί ἐρημία ἄνυδρος νᾶμα περιτυγχάνω γνώρισμα διαδηλώνω ὁ ὁ αὐτός ὁδός βαδίζω ; τίς δέ οὖον ὁ μετά ὁ βίος Εὐφημία πολύς ποιέω λόγος ; τίς δέ οὐ ἀποστυγέω ὁ τοιοῦτος φωνή , ὡς παρά ὁ ἀνθρώπινος εἰμί φύσις , ἐμέω θνῄσκω γαῖα μίγνυμι πῦρ . οὐδείς μέλος ἐγώ , ἐμός γάρ καλῶς ἔχω . Φανερός οὖν ὅτι πρός πᾶς εἰμί ἐγώ εὔνοια φυσικός καί φίλιος , ὁ διαυθαιρετος ἐμφαίνω καί ὁ κατά λόγος . « εἷς γάρ ἀνήρ , εἷς θεός γένος · ἐκ εἷς δέ πνέω μήτηρ ἀμφότερος » , ὁ φύσις . ἐπεί δέ κοινός τις ἐγώ ὑπάρχω φιλανθρωπία , πολύς μᾶλλον πρός ὁ ἐν συνήθεια φίλος ὁ διαυθαιρετος φανερός · εἰμί δέ ὁ φίλος διά ἑαυτοῦ αἱρετός , καί ὁ φίλιος , καί ὁ εὔνοια , καί ὁ παρά πᾶς ὁ ὁ βίος κοινωνέω , καί παρά ὁ πλεῖστος ἄνθρωπος , ὥστε καί ὁ ἔπαινος εἰμί διά ἑαυτοῦ αἱρετός , οἰκειόω γάρ ἐγώ πρός ὁ ἐπαινέω . εἰμί δέ ὁ ἔπαινος διά ἑαυτοῦ αἱρετός , καί ὁ εὐδοξία · καί γάρ οὐδείς ἕτερος ὁ εὐδοξία κατά ὁ ὑπογραφή παραλαμβάνω , εἰμί μή ὁ παρά πολύς ἔπαινος · ὥστε οὗτος μέν ὁ λέγω ὁ ἔξω ἀγαθός ὅτι διαυθαιρετος φύω ἐπιδείκνυμι σαφῶς · πῶς οὖν οὖον πολύς μᾶλλον ὁ περί ἐγώ καί ἐν ἐγώ ; λέγω δή ὁ περί σῶμα τε καί Ψυχή . εἰμί γάρ ὁ ἄνθρωπος διά ἑαυτοῦ αἱρετός , καί ὁ μέρος ὁ ἄνθρωπος διά ἑαυτοῦ εἄν εἰμί αἱρετός . Μέρα δέ εἰμί ἄνθρωπος ὁλοσχερής σῶμα καί ψυχή . ὥστε καί ὁ σῶμα διά ἑαυτοῦ εἄν αἱρετός εἰμί . Πῶς γάρ ὁ μέν ὁ πλησίος σῶμα διά ἑαυτοῦ αἱρετός εἰμί ἐγώ , ὁ δέ ἡμέτερος οὐ ἔτι ; ἢ πῶς ὁ μέν πλησίος ἄνθρωπος διά ἑαυτοῦ εἰμί αἱρετός , οὐ δέ καί ἕκαστος ἐγώ αὐτός διά ἑαυτοῦ αἱρετός ; ἢ πῶς οὗτος μέν , οὐ δέ καί ὁ μέρος ὁ ὁ σῶμα , καί ὁ ὁ μέρος ἀρετή καί ὁ ὁ ὅλος σῶμα εἄν ἄγω ἀείρω ; ὥστε διά ἑαυτοῦ αἱρετός ἐγώ εἰμί ὁ ὑγίεια , ὁ ἰσχύς , ὁ κάλλος , ὁ ποδώκεια , ὁ εὐεξία , ὁ εὐαισθησία , καθόλου πᾶς ὡς ἔπος εἶπον ἀρετή , καί γάρ ἄλλως οὐδείς εἄν εὕω φρονέω δέχομαι ἄμορφος καί λωβάομαι εἰμί κατά ὁ εἶδος , κἀν εἰμί μηδείς μέλλω δυσχρηστία ὁ παράπαν ἐπακολουθέω διά ὁ τοιοῦτος εἰδέχθεια . ὥστε καί δίχα ὁ δυσχρηστία εὔλογος φυγή φαίνω ὁ αἶσχος . εἰμί δέ διά ἑαυτοῦ φευκτός εἰμί ὁ αἶσχος , καί ὁ κάλλος οὖον μόνος διά ὁ χρεία αἱρετός , ἀλλά καί διά ἑαυτοῦ . ὅτι2 γάρ ἐκ αὐτός προσκλητικός τίς ἔχω ὁ κάλλος , ἐμφανής . Πᾶς γοῦν φυσικός οἰκειόω ὁ καλός Χωρὶς πᾶς χρεία , καί γάρ πρός ὁ εὕω ποιέω αὐτός καί εὐεργετέω ἑτοίμως ἔχω , ὅθεν δή καί δοκέω εὔνοια εἰμί παρασκευαστικός · ὥστε καί κατά οὗτος ὁ λόγος ὁ μέν κάλλος ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός ὑπάρχω · ὁ δέ αἶσχος , ὁ διά ἑαυτοῦ φευκτός . ὁ δέ αὐτός λόγος καί περί ὑγίεια εἰμί καί νόσος , καί ἰσχύς καί ἀσθένεια , καί ποδώκεια καί βραδυτής , καί αἴσθησις καί πήρωσις . ὥστε εἰμί καί ὁ σωματικός ὁ ἀγαθός δείκνυμι διαυθαιρετος , καί τἀναντία οὗτος κακός διά ἑαυτοῦ φευκτός , καί ὁ ὁ Ψυχή ἀναγκαῖος μέρος διαυθαιρετος ὑπάρχω , καί ὁ ἀρετή αὐτός καί ὁ ὅλος Ψυχή . ὁ γάρ εἴσοδος ὁ ἀρετή λαμβάνω , καθάπερ ὑποδείκνυμι , ἀπό ὁ σωματικός καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός , καί πρός ἑαυτοῦ ἐπιστρέφω καί θεάομαι διότι αὐτός ὁ κατά ψυχή πολύς μᾶλλον ὁ ὁ σῶμα ἀγαθός οἰκειόω , οὕτως οἰκειόω πρός ἑαυτοῦ , ὥσπερ διά ἑαυτοῦ αἱρετός , καί μάλα γε πρός ἑαυτοῦ , ἢ πρός ὁ ὁ σῶμα ἀρετή · ὥστε παρά πολύς τίμιος εἰμί ὁ ὁ Ψυχή ἀρετή . οὖον μήv ἀλλά καί ἀπό ὁ προεφωδευμένων οὗτος ἄν τις ἐπιλογίζομαι . εἰμί γάρ ὁ ὁ σῶμα ὑγίεια αἱρετός διά ἑαυτοῦ , καί πολύς μᾶλλον ὁ ὁ Ψυχή · ὑγίεια δέ Ψυχή σωφροσύνη , ὁ σφοδρότης ἀπολύω ὁ πάθος ἐγώ . καί εἰμί ἰσχύς ὁ σωματικός ὁ ἀγαθός εἰμί , πολύς μᾶλλον ὁ ψυχικός διά ἑαυτοῦ εἄν εἰμί αἱρετός καί ἀγαθός . Ψυχή δέ εἰμί ἰσχύς ἀνδρεία καί καρτερία , εὔρωστος ὁ ψυχή κατασκευάζω · διόπερ εἄν εἰμί καί ὁ ἀνδρεία διά ἑαυτοῦ αἱρετός καί ὁ καρτερία . κατά ὁ ἀνάλογος εἰμί ὁ κάλλος ὁ σωματικός διά ἑαυτοῦ αἱρετός , καί ὁ ὁ Ψυχή κάλλος εἰμί εἄν διά ἑαυτοῦ αἱρετός , κάλλος δέ Ψυχή εἰμί ὁ δικαιοσύνη , ὁ γάρ μηδείς ἀδικέω καί καλός ἐγώ ποιέω . ὅτι2 ὁ τρεῖς γένος ὁ ἀγαθός , ὁ περί σῶμα , ὁ περί Ψυχή . ὁ ἐκτός , ἀναλογία πρός ἀλλήλων ἔχω , καίτοι διαφέρω . ὁ παραπλήσιος δέ εἰμί λόγος καί ἐπί ὁ ἀρετή , διά ὁ δοκέω ὁ τρεῖς γένος ὁ ἀγαθός ἐκ πλεῖστος διαφορά ὁ ἐν ἀλλήλων ὅμως ἔχω τις πρός ὁ λόγος ἀναλογία , ὅς καί δή πειράζω δηλόω σαφῶς . ὅπερ μέν οὖν ἐν σῶμα φημί ὑγίεια , οὗτος ἐν ὁ Ψυχή καλέω σωφροσύνη , ἐν δέ ὁ ἐκτός πλοῦτος , περιστέλλω γάρ ὁ πολύς ὁ ἁμάρτημα . κατά οὗτος δέ , ὅσπερ ἐν ὁ σῶμα ἰσχύς , οὗτος ἐν ὁ Ψυχή ὁ ἀνδρεῖος , ἐν δέ ὁ ἐκτός ὁ ἀρχή · ὅσπερ δέ ἐν ὁ σῶμα εὐαισθησία , οὗτος ἐν ὁ Ψυχή φρόνησις , ἐν δέ ὁ ἐκτός εὐτυχία · ὅστις δέ ἐν σῶμα κάλλος , οὗτος ἐν Ψυχή δικαιοσύνη , ἐν δέ ὁ ἐκτός φίλιος · ὥστε τρεῖς γένος ὁ ἀγαθός διαυθαιρετος ὑπάρχω , ὁ τε περί Ψυχή , καί ὁ περί ὁ σῶμα , καί ὁ ἐκτός · καί μακρός αἱρετός ὁ περί ψυχή ὁ ἄλλος , ἐπεί καί ἡγεμονικός καί αἱρετός ψυχή σῶμα . Δῆλος οὖς ὁ ὁ σῶμα ἀρετή καί ὁ ἐκτός ὁ ὁ Ψυχή ὑπάρχω αἱρετός , ὑπεροχή ὁμοίως φέρω · στοχάζομαι δέ καί ὁ ἄλλος πρῶτος μέν ὡς διαυθαιρετος , ἔπειτα ὡς χρήσιμος πρός τε ὁ πολιτικός καί ὁ κοινωνικός βίος , καί δή καί πρός ὁ θεωρητικός . παραμετρέω γάρ ὁ βίος ὁ πολιτικός καί ὁ κοινωνικός πρᾶξις καί ὁ θεωρητικός . οὖον γάρ φίλαυτος εἰμί ὁ ἀρετή κατά ὁ αἵρεσις οὗτος , ἀλλά κοινωνικός καί πολιτικός . οὗτος δέ ἀκόλουθος καί ὁ μονή ὁ ἐν ὁ ζῶ παραμετρέω ὁ κοινωνικός καί πολιτικός καί θεωρητικός πρᾶξις , καί ὁ ἄφοδος ἐκ ὁ ἐναντίος . ἐπεί γάρ πρός ἑαυτοῦ οἰκειόω μάλιστα πᾶς φημί ὁ ἀρετή , δῆλος ὡς καί πρός ὁ ὁ ἀλήθεια ἐπιστήμη ἀναγκαῖος οἰκειόω φυσικός αὐτός · ὥστε καί ὁ σοφός εὔλογος ἐξαγωγή ἐκ ὁ ζῶ θεωρέω , καί ὁ φαῦλος εὔλογος ἐν ὁ ζῶ μονή · ὁ γάρ ἐκτελέω δύναμαι ὁ κοινωνικός καί πολιτικός πρᾶξις καί θεωρητικός καί ὁ σπουδαῖος καί ὁ φαῦλος , εὔλογος ἐν ὁ ζῶ εἰμί μονή · ὁ δέ μή δύναμαι εὔλογος ἐκ ὁ ζῶ ἀπαλλαγή . ἐπεί μέγας ὁ ἀρετή εἰμί ὑπεροχή κατά τε ὁ ποιητικός , καί κατά ὁ διαυθαιρετος παρά ὁ σωματικός καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός , κατά ὁ λόγος οὐ εἰμί συμπλήρωμα ὁ τέλος ἐκ ὁ σωματικός καί ἐκ ὁ ἔξωθεν ἀγαθός , οὐδέ ὁ τυγχάνω αὐτός , ἀλλά μᾶλλον ὁ κατά ἀρετή ζῶ ἐν ὁ περί σῶμα καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός ἢ πᾶς ἢ ὁ πλεῖστος καί κύριος . ὅθεν ἐνέργεια εἰμί ὁ εὐδαιμονία κατά ἀρετή ἐν πρᾶξις προηγούμενος κατά εὐχή · ὁ δέ περί σῶμα καί ὁ ἔξωθεν ἀγαθός ποιητικός λέγω ὁ εὐδαιμονία , ὁ συμβάλλω τίς πάρειμι . ὁ δέ νομίζω αὐτός συμπληρόω ὁ εὐδαιμονία ἀγνοέω , ὅτι ὁ μέν εὐδαιμονία βίος εἰμί , ὁ δέ βίος ἐκ πρᾶξις συμπληρόω . ὁ δέ σωματικός καί ὁ ἐκτός ἀγαθός οὐδείς οὔτε πρᾶξις εἰμί κατά ἑαυτοῦ , οὔτε ὅλως ἐνέργεια . οὗτος δή οὗτος ὁ λόγος ἔχω ὅς τε εὐεργεσία συνίστημι , καί ὁ χάρις , καί ὁ εὐχαριστία καί φιλανθρωπία καί φιλοτεκνία καί φιλαδελφία , καί πρός οὗτος ὅς τε φιλόπατρις , καί Φιλοπάτωρ , καί φιλοικεῖος , καί κατά ὁ προσήκω ὅς τε εὐκοινωνησία καί ὁ εὔνοια , καί ὁ φίλιος , καί ὁ Ἰσότης καί ὁ δικαιοσύνη , καί πᾶς ὁ ὁ ἀρετή θεῖος χορός , ὅς ὁ κατολιγωρέω ἁμαρτάνω φανερῶς περί τε ὁ αἵρεσις ὁ ἀγαθός , καί ὁ φυγάς ὁ κακός , καί περί ὁ κτῆσις καί περί ὁ χρῆσις ὁ ἀγαθός , ὁμολογουμένως τε διασφάλλω περί μέν ὁ αἵρεσις παρά ὁ κρίσις , περί δέ ὁ κτῆσις παρά ὁ τρόπος , περί δέ ὁ χρῆσις παρά ὁ ἀμαθία . παρά μέν οὖν ὁ αἵρεσις ἁμαρτάνω , ὅταν ὁ μηδέ ὅλως εἰμί ἀγαθός αἱρέω , ἢ ὁ ἵημι σφοδρός ἢ δεῖ . οὗτος δέ περί ὁ πλεῖστος ὑπάρχω , ὁ μέν ἡδύς ὁ συμφέρω , ὁ δέ συμφέρω ὁ καλός προκρίνω , καί ὁ ὁρμή ἄμετρος προεκφοιτάω . παρά δέ ὁ κτῆσις , ὅταν μήτε ὅθεν , μήτε ὅπως , μήτε ἐπί ὅσος χρή περιποιέω , οὗτος προδιαλαμβάνω . Παρά δέ ὁ χρῆσις , ἐπεί πᾶς χρῆσις ἢ πρός ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἀναφορά , ἢ πρός ἕτερος , ἐν μέν ὁ πρός ἑαυτοῦ , ὅταν μή προσφέρω ὁ πρᾶγμα σύμμετρος · ἐν δέ ὁ πρός ἕτερος , ὅταν ὁ κατά ἄξιος μή φυλάσσω ὁ πρέπω . εἰμί δέ περί αὐτός ἁμαρτάνω ὁ φαῦλος , περί ὁ ἐναντίος πάντως κατορθόω ὁ σπουδαῖος , καθηγεμών ὁ πρᾶξις ἔχω ὁ ἀρετή . Πᾶς γοῦν ὡς ἔοικα ὁ ἀρετή κοινός ὑπάρχω ὁ τε κρίνω , καί προαιρέω , καί πράσσω . οὔτε γάρ ἄκριτος , οὔτε ἀπροαίρετος , οὔτε ἄπρακτος εἰμί ὁ ἀρετή , ἀλλά ὁ μέν φρόνησις ἐξάρχω , ὥσπερ ἡγεμονικός εἰμί , καί ὁ διά ἑαυτοῦ καί ὁ διά ὁ ἄλλος αἱρετός καί φευκτός , καί πράκτης καί οὖον πράκτης , καί ὁ μᾶλλον καί κακός · ὁ δέ ἄλλος ἕκαστος ἀποτέμνω μόνος ὁ κατά ἑαυτοῦ .