arius-didymus.liber-de-philosophorum-sectis-epitome-ap-stobaeum 3.15
Περὶ δὲ τῶν ἠθικῶν ἑξῆς ποιήσομαι τὸν ὑπομνηματισμόν , τὰ κεφάλαια τῶν ἀναγκαίων δογμάτων ἀναλαβών . Ἄρξομαι δ’ ἐντεῦθεν . Ταῦτ’ εἶναί φησιν ὁ Ζήνων , ὅσα οὐσίας μετέχει · τῶν δ’ ὄντων τὰ μὲν εἶναι ἀγαθά , τὰ δὲ κακά , τὰ δὲ ἀδιάφορα . Ἀγαθὰ μὲν τὰ τοιαῦτα · φρόνησιν , δικαιοσύνην , σωφροσύνην , ἀνδρείαν , καὶ πᾶν ὅ ἐστιν ἀρετὴ ἢ μετέχον ἀρετῆς · κακὰ δὲ τὰ τοιαῦτα · ἀφροσύνην , ἀκολασίαν , δειλίαν , ἀδικίαν , καὶ πᾶν ὅ ἐστι κακία ἢ μετέχον κακίας · ἀδιάφορα δὲ τὰ τοιαῦτα · ζωήν , θάνατον , δόξαν , ἀδοξίαν , πόνον , ἡδονήν , πλοῦτον , πενίαν , νόσον , ὑγίειαν , καὶ τὰ τούτοις ὅμοια . Τῶν δ’ ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι ἀρετάς , τὰ δ’ οὔ . Φρόνησιν μὲν οὖν καὶ σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν ἀρετάς · χαρὰν δὲ καὶ εὐφροσύνην καὶ θάρσος καὶ βούλησιν καὶ τὰ παραπλήσια οὐκ εἶναι ἀρετάς . Τῶν δ’ ἀρετῶν τὰς μὲν ἐπιστήμας τινῶν καὶ τέχνας , τὰς δ’ οὔ . Φρόνησιν μὲν οὖν καὶ σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν καὶ δικαιοσύνην ἐπιστήμας εἶναί τινων καὶ τέχνας · μεγαλοψυχίαν δὲ καὶ ῥώμην καὶ ἰσχὺν ψυχῆς οὔτ’ ἐπιστήμας εἶναί τινων οὔτε τέχνας . Ἀνάλογον δὲ καὶ τῶν κακῶν τὰ μὲν εἶναι κακίας , τὰ δ’ οὔ . Ἀφροσύνην μὲν οὖν καὶ ἀκολασίαν καὶ ἀδικίαν καὶ δειλίαν καὶ μικροψυχίαν καὶ ἀδυναμίαν κακίας εἶναι · λύπην δὲ καὶ φόβον καὶ τὰ παραπλήσια οὐκ εἶναι κακίας . Τῶν δὲ κακιῶν τὰς μὲν εἶναι ἀγνοίας τινῶν , καὶ ἀτεχνίας , τὰς δ’ οὔ . Ἀφροσύνην μὲν οὖν καὶ ἀκολασίαν καὶ ἀδικίαν καὶ δειλίαν ἀγνοίας εἶναί τινῶν καὶ ἀτεχνίας · μικροψυχίαν δὲ καὶ ἀδυναμίαν , οὔτε ἀγνοίας τινῶν οὔτε ἀτεχνίας . Ἔτι δὲ τῶν ἀγαθῶν τὰ μὲν πᾶσι τοῖς φρονίμοις ὑπάρχειν , καὶ ἀεί , τὰ δὲ οὔ . Ἀρετὴν μὲν οὖν πᾶσαν καὶ φρονίμην αἴσθησιν , καὶ φρονίμην ὁρμήν , καὶ τὰ ὅμοια πᾶσι τοῖς φρονίμοις ὑπάρχειν , καὶ ἐν παντὶ καιρῷ · χαρὰν δὲ καὶ εὐφροσύνην καὶ φρονίμην περιπάτησιν , οὔτε πᾶσι τοῖς φρονίμοις ὑπάρχειν , οὔτ’ ἀεί . Ἀνάλογον δὲ καὶ τῶν κακῶν , τὰ μὲν πᾶσι τοῖς ἄφροσιν ὑπάρχει καὶ ἀεί , τὰ δ’ οὔ . Κακίαν μὲν οὖν πᾶσαν , καὶ ἄφρονα αἴσθησιν , καὶ ἄφρονα ὁρμήν , καὶ τὰ παραπλήσια , πᾶσι τοῖς ἄφροσιν ὑπάρχειν καὶ ἀεί · λύπην δὲ καὶ φόβον καὶ ἄφρονα ἀπόκρισιν , οὔτε πᾶσι τοῖς ἄφροσιν ὑπάρχειν , οὔτε παντὶ καιρῷ . Πάντα δὲ τἀγαθὰ ὠφέλιμα εἶναι καὶ χρηστά , καὶ συμφέροντα καὶ λυσιτελῆ , καὶ σπουδαῖα καὶ πρέποντα καὶ καλὰ καὶ οἰκεῖα · τὰ δὲ κακὰ ἐκ τῶν ἐναντίων πάντα βλαβερὰ καὶ δύσχρηστα καὶ ἀσύμφορα καὶ ἀλυσιτελῆ , καὶ φαῦλα καὶ ἀνοίκεια καὶ ἀπρεπῆ καὶ αἰσχρά . Τὸ δ’ ἀγαθὸν λέγεσθαί φασι πλεοναχῶς , τὸ μὲν πρῶτον , οἷον πηγῆς ἔχον χώραν , ὅπερ οὕτως ἀποδεδόσθαι , ἀφ’ οὗ συμβαίνει ὠφελεῖσθαι , ( τὸ δὲ πρῶτον εἶναι αἴτιον , ) ἢ ὑφ’ οὗ · τὸ δεύτερον , καθ’ ὃ συμβαίνει ὠφελεῖσθαι · κοινότατον δὲ καὶ ἐπιδιατεῖνον καὶ ἐπὶ τὰ προειρημένα , τὸ οἷόν τε ὠφελεῖν . Ὁμοίως δὲ καὶ τὸ κακὸν κατὰ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἀναλογίαν ὑπογράφεσθαι . Τὸ μὲν οὖν ἀφ’ οὗ συμβαίνει βλάπτεσθαι ἢ ὑφ’ οὗ · τὸ δὲ καθ’ ὃ συμβαίνει βλάπτεσθαι · κοινότερον δὲ τούτων τὸ οἷόν τε βλάπτειν . Τῶν δ’ ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι περὶ ψυχήν , τὰ δ’ ἐκτός , τὰ δ’ οὔτε περὶ ψυχὴν οὔτ’ ἐκτός . Περὶ ψυχὴν μὲν τὰς ἀρετὰς καὶ σπουδαίας ἕξεις , καὶ καθόλου τὰς ἐπαινετὰς ἐνεργείας · ἐκτὸς δὲ τούς τε φίλους καὶ τοὺς γνωρίμους καὶ τὰ παραπλήσια · οὔτε δὲ περὶ ψυχὴν οὔτ’ ἐκτός , τοὺς σπουδαίους καὶ καθόλου τοὺς τὰς ἀρετὰς ἔχοντας . Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν κακῶν τὰ μὲν περὶ ψυχήν , τὰ δ’ ἐκτός , τὰ δὲ οὔτε περὶ ψυχὴν οὔτ’ ἐκτός . Περὶ ψυχὴν μὲν τάς τε κακίας σὺν ταῖς μοχθηραῖς ἕξεσι , καὶ καθόλου τὰς ψεκτὰς ἐνεργείας · ἐκτὸς δὲ τοὺς ἐχθροὺς σὺν τοῖς εἴδεσιν · οὔτε περὶ ψυχὴν οὔτ’ ἐκτὸς τοὺς φαύλους καὶ πάντας τοὺς τὰς κακίας ἔχοντας . Τῶν δὲ περὶ ψυχὴν ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι ἕξεις , τὰ δὲ διαθέσεις , τὰ δὲ ἕξεις μὲν διαθέσεις δ’ οὔ , τὰ δὲ οὔτε ἕξεις οὔτε διαθέσεις . Διαθέσεις μέν , τὰς ἀρετὰς πάσας , ἕξεις δὲ μόνον καὶ οὐ διαθέσεις , τὰ ἐπιτηδεύματα , ὡς τὴν μαντικήν , καὶ τὰ παραπλήσια · οὔτε δὲ ἕξεις οὔτε διαθέσεις , τὰς κατ’ αὐτὰς ἐνεργείας , οἷον φρόνησιν , καὶ τὴν τῆς σωφροσύνης κτῆσιν καὶ τὰ παραπλήσια . Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν περὶ ψυχὴν κακῶν τὰ μὲν εἶναι ἕξεις τὰ δὲ διαθέσεις , τὰ δ’ ἕξεις μὲν διαθέσεις δ’ οὔ , τὰ δὲ οὔτε ἕξεις οὔτε διαθέσεις . Διαθέσεις μὲν τὰς κακίας πάσας , ἕξεις δὲ μόνον τάς γ’ εὐκαταφορίας , οἷον τὴν φθονερίαν , τὴν ἐπιλυπίαν καὶ τὰ ὅμοια , καὶ ἔτι τὰ νοσήματα καὶ ἀῤῥωστήματα , οἷον φιλαργυρίαν , οἰνοφλυγίαν καὶ τὰ παραπλήσια . Οὔθ’ ἕξεις οὔτε διαθέσεις τὰς κατὰ κακίας ἐνεργείας , οἷον ἀφρόνευσιν , ἀδίκευσιν , καὶ τὰ ταύταις παραπλήσια . Τῶν τε ἀγαθῶν τὰ μὲν εἶναι τελικὰ τὰ δὲ ποιητικά , τὰ δὲ ἀμφοτέρως ἔχοντα . Ὁ μὲν οὖν φρόνιμος ἄνθρωπος καὶ ὁ φίλος ποιητικὰ μόνον ἐστὶν ἀγαθά · χαρὰ δὲ καὶ εὐφροσύνη καὶ θάρσος , καὶ φρονίμη περιπάτησις , τελικὰ μόνον ἐστὶν ἀγαθά · αἱ δ’ ἀρεταὶ πᾶσαι καὶ ποιητικά ἐστιν ἀγαθὰ καὶ τελικά , καὶ γὰρ ἀπογεννῶσι τὴν εὐδαιμονίαν καὶ συμπληροῦσι , μέρη αὐτῆς γινόμενα . Ἀνάλογον δὲ καὶ τῶν κακῶν τὰ μέν ἐστι ποιητικὰ τῆς κακοδαιμονίας , τὰ δὲ τελικά , τὰ δὲ ἀμφοτέρως ἔχοντα . Ὁ μὲν οὖν ἄφρων ἄνθρωπος καὶ ὁ ἐχθρὸς ποιητικὰ μόνον ἐστὶ κακά , λύπη δὲ καὶ φόβος καὶ κλοπὴ καὶ ἄφρων ἐρώτησις καὶ τὰ ὅμοια τελικά · αἱ δὲ κακίαι καὶ ποιητικὰ καὶ τελικά ἐστι κακά · ἀπογεννῶσι γὰρ τὴν κακοδαιμονίαν καὶ συμπληροῦσι , μέρη αὐτῆς γινόμενα .
Lemmas: περι δέ ὁ ἠθικός ἑξῆς ποιέω ὁ ὑπομνηματισμός , ὁ κεφάλαιος ὁ ἀναγκαῖος δόγμα ἀναλαμβάνω . ἄρχω δέ ἐντεῦθεν . ταῦτα εἰμί φημί ὁ Ζήνων , ὅσος οὐσία μετέχω · ὁ δέ εἰμί ὁ μέν εἰμί ἀγαθός , ὁ δέ κακός , ὁ δέ ἀδιάφορος . ἀγαθός μέν ὁ τοιοῦτος · φρόνησις , δικαιοσύνη , σωφροσύνη , ἀνδρεῖος , καί πᾶς ὅς εἰμί ἀρετή ἢ μετέχω ἀρετή · κακός δέ ὁ τοιοῦτος · ἀφροσύνη , ἀκολασία , δειλία , ἀδικία , καί πᾶς ὅς εἰμί κακία ἢ μετέχω κακία · ἀδιάφορος δέ ὁ τοιοῦτος · ζωή , θάνατος , δόξα , ἀδοξία , πόνος , ἡδονή , πλοῦτος , πενία , νόσος , ὑγίεια , καί ὁ οὗτος ὅμοιος . ὁ δέ ἀγαθός ὁ μέν εἰμί ἀρετή , ὁ δέ οὖον . φρόνησις μέν οὖν καί σωφροσύνη καί ἀνδρεῖος ἀρετή · χαρά δέ καί Εὐφρόσυνος καί θάρσος καί βούλησις καί ὁ παραπλήσιος οὐ εἰμί ἀρετή . ὁ δέ ἀρετή ὁ μέν ἐπιστήμη τις καί τέχνη , ὁ δέ οὖον . φρόνησις μέν οὖν καί σωφροσύνη καί ἀνδρεῖος καί δικαιοσύνη ἐπιστήμη εἰμί τίνω καί τέχνη · μεγαλοψυχία δέ καί ῥώμη καί ἰσχύς Ψυχή οὔτε ἐπιστήμη εἰμί τίνω οὔτε τέχνη . ἀνάλογος δέ καί ὁ κακός ὁ μέν εἰμί κακία , ὁ δέ οὖον . ἀφροσύνη μέν οὖν καί ἀκολασία καί ἀδικία καί δειλία καί μικροψυχία καί ἀδυναμία κακία εἰμί · λύπη δέ καί φόβος καί ὁ παραπλήσιος οὐ εἰμί κακία . ὁ δέ κακία ὁ μέν εἰμί ἄγνοια τις , καί ἀτεχνία , ὁ δέ οὖον . ἀφροσύνη μέν οὖν καί ἀκολασία καί ἀδικία καί δειλία ἄγνοια εἰμί τις καί ἀτεχνία · μικροψυχία δέ καί ἀδυναμία , οὔτε ἄγνοια τις οὔτε ἀτεχνία . ἔτι δέ ὁ ἀγαθός ὁ μέν πᾶς ὁ φρόνιμος ὑπάρχω , καί ἀεί , ὁ δέ οὖον . Ἀρετή μέν οὖν πᾶς καί φρόνιμος αἴσθησις , καί φρόνιμος ὁρμή , καί ὁ ὅμοιος πᾶς ὁ φρόνιμος ὑπάρχω , καί ἐν πᾶς καιρός · χαρά δέ καί Εὐφρόσυνος καί φρόνιμος περιπάτησις , οὔτε πᾶς ὁ φρόνιμος ὑπάρχω , οὔτε ἀεί . ἀνάλογος δέ καί ὁ κακός , ὁ μέν πᾶς ὁ ἄφρων ὑπάρχω καί ἀεί , ὁ δέ οὖον . κακία μέν οὖν πᾶς , καί ἄφρων αἴσθησις , καί ἄφρων ὁρμή , καί ὁ παραπλήσιος , πᾶς ὁ ἄφρων ὑπάρχω καί ἀεί · λύπη δέ καί φόβος καί ἄφρων ἀπόκρισις , οὔτε πᾶς ὁ ἄφρων ὑπάρχω , οὔτε πᾶς καιρός . πάν δέ ἀγαθός ὠφέλιμος εἰμί καί χρηστός , καί συμφέρω καί λυσιτελής , καί σπουδαῖος καί πρέπω καί καλός καί οἰκεῖος · ὁ δέ κακός ἐκ ὁ ἐναντίος πᾶς βλαβερός καί δύσχρηστος καί ἀσύμφορος καί ἀλυσιτελής , καί φαῦλος καί ἀνοίκειος καί ἀπρεπής καί αἰσχρός . ὁ δέ ἀγαθός λέγω3 φημί πλεοναχός , ὁ μέν πρῶτος , οἷος πηγή ἔχω χώρα , ὅσπερ οὕτως ἀποδίδωμι , ἀπό ὅς συμβαίνω ὠφελέω , ( ὁ δέ πρῶτος εἰμί αἴτιος , ) ἢ ὑπό ὅς · ὁ δύο , κατά ὅς συμβαίνω ὠφελέω · κοινός δέ καί ἐπιδιατείνω καί ἐπί ὁ προερέω , ὁ οἷος τε ὠφελέω . ὅμοιος δέ καί ὁ κακός κατά ὁ ὁ ἀγαθός ἀναλογία ὑπογράφω . ὁ μέν οὖν ἀπό ὅς συμβαίνω βλάπτω ἢ ὑπό ὅς · ὁ δέ κατά ὅς συμβαίνω βλάπτω · κοινός δέ οὗτος ὁ οἷος τε βλάπτω . ὁ δέ ἀγαθός ὁ μέν εἰμί περί Ψυχή , ὁ δέ ἐκτός , ὁ δέ οὔτε περί ψυχή οὔτε ἐκτός . περι ψυχή μέν ὁ ἀρετή καί σπουδαῖος ἔχω , καί καθόλου ὁ ἐπαινετός ἐνέργεια · ἐκτός δέ ὁ τε φίλος καί ὁ γνώριμος καί ὁ παραπλήσιος · οὔτε δέ περί ψυχή οὔτε ἐκτός , ὁ σπουδαῖος καί καθόλου ὁ ὁ ἀρετή ἔχω . ὅμοιος δέ καί ὁ κακός ὁ μέν περί Ψυχή , ὁ δέ ἐκτός , ὁ δέ οὔτε περί ψυχή οὔτε ἐκτός . περι ψυχή μέν ὁ τε κακία σύν ὁ μοχθηρός ἕξις , καί καθόλου ὁ ψεκτός ἐνέργεια · ἐκτός δέ ὁ ἐχθρός σύν ὁ εἶδος · οὔτε περί ψυχή οὔτε ἐκτός ὁ φαῦλος καί πᾶς ὁ ὁ κακία ἔχω . ὁ δέ περί ψυχή ἀγαθός ὁ μέν εἰμί ἔχω , ὁ δέ διάθεσις , ὁ δέ ἔχω μέν διάθεσις δέ οὖον , ὁ δέ οὔτε ἔχω οὔτε διάθεσις . Διάθεσις μέν , ὁ ἀρετή πᾶς , ἔχω δέ μόνος καί οὖον διάθεσις , ὁ ἐπιτήδευμα , ὡς ὁ μαντικός , καί ὁ παραπλήσιος · οὔτε δέ ἔχω οὔτε διάθεσις , ὁ κατά αὐτός ἐνέργεια , οἷος φρόνησις , καί ὁ ὁ σωφροσύνη κτῆσις καί ὁ παραπλήσιος . ὅμοιος δέ καί ὁ περί ψυχή κακός ὁ μέν εἰμί ἔχω ὁ δέ διάθεσις , ὁ δέ ἔχω μέν διάθεσις δέ οὖον , ὁ δέ οὔτε ἔχω οὔτε διάθεσις . Διάθεσις μέν ὁ κακία πᾶς , ἔχω δέ μόνος ὁ γε εὐκαταφορία , οἷος ὁ φθονερία , ὁ ἐπιλυπία καί ὁ ὅμοιος , καί ἔτι ὁ νόσημα καί ἀῤῥωστήματα , οἷος φιλαργυρία , οἰνοφλυγία καί ὁ παραπλήσιος . οὔτε ἔχω οὔτε διάθεσις ὁ κατά κακία ἐνέργεια , οἷος ἀφρόνευσις , ἀδίκευσις , καί ὁ οὗτος παραπλήσιος . ὁ τε ἀγαθός ὁ μέν εἰμί τελικός ὁ δέ ποιητικός , ὁ δέ ἀμφοτέρως ἔχω . ὁ μέν οὖν φρόνιμος ἄνθρωπος καί ὁ φίλος ποιητικός μόνος εἰμί ἀγαθός · χαρά δέ καί Εὐφρόσυνος καί θάρσος , καί Φρονίμη περιπάτησις , τελικός μόνος εἰμί ἀγαθός · ὁ δέ ἀρετή πᾶς καί ποιητικός εἰμί ἀγαθός καί τελικός , καί γάρ ἀπογεννάω ὁ εὐδαιμονία καί συμπληρόω , μέρος αὐτός γίγνομαι . ἀνάλογος δέ καί ὁ κακός ὁ μέν εἰμί ποιητικός ὁ κακοδαιμονία , ὁ δέ τελικός , ὁ δέ ἀμφοτέρως ἔχω . ὁ μέν οὖν ἄφρων ἄνθρωπος καί ὁ ἐχθρός ποιητικός μόνος εἰμί κακός , λύπη δέ καί φόβος καί κλοπή καί ἄφρων ἐρώτησις καί ὁ ὅμοιος τελικός · ὁ δέ κακία καί ποιητικός καί τελικός εἰμί κακός · ἀπογεννάω γάρ ὁ κακοδαιμονία καί συμπληρόω , μέρος αὐτός γίγνομαι .