arius-didymus.liber-de-philosophorum-sectis-epitome-ap-stobaeum 3.23
Τριχῶς δὲ λεγομένης τῆς φιλίας , καθ’ ἕνα μὲν τρότῆς κοινῆς ἕνεκα χρείας , καθ’ ἣν φίλοι εἶναι λέγονται , ταύτην μὲν οὔ φασι τῶν ἀγαθῶν εἶναι , διὰ τὸ μηδὲν ἐκ διεστηκότων ἀγαθὸν εἶναι κατ’ αὐτούς · τὴν δὲ κατὰ τὸ δεύτερον σημαινόμενον λεγομένην φιλίαν , κατὰ σχέσιν οὖσαν φιλικὴν πρὸς τὸν πέλας , τῶν ἐκτὸς λέγουσιν ἀγαθῶν · τὴν δὲ περὶ αὐτὸν φιλίαν , καθ’ ἣν φίλος ἐστὶ τῶν πέλας , τῶν περὶ ψυχὴν ἀποφαίνουσιν ἀγαθῶν . Εἶναι δὲ καὶ καθ’ ἕτερον τρόπον κοινὰ τὰ ἀγαθά . Πάντα γὰρ τὸν ὁντινοῦν ὠφελοῦντα ἴσην ὠφέλειαν ἀπολαμβάνειν νομίζουσι παρ’ αὐτὸ τοῦτο , μηδένα δὲ φαῦλον μήτε ὠφελεῖσθαι μήτε ὠφελεῖν . Εἶναι γὰρ τὸ ὠφελεῖν ἴσχειν κατ’ ἀρετὴν , καὶ τὸ ὠφελεῖσθαι , κινεῖσθαι κατ’ ἀρετήν . Οἰκονομικὸν δ’ εἶναι μόνον λέγουσι τὸν σπουδαῖον καὶ ἀγαθὸν οἰκονόμον . Ἔτι δὲ χρημαστιστικόν . Τὴν μὲν γὰρ οἰκονομικὴν εἶναι θεωρητικὴν ἕξιν καὶ πρακτικὴν τῶν οἴκῳ συμφερόντων · τὴν δ’ οἰκονομίαν , διάταξιν περὶ ἀναλωμάτων καὶ ἔργων , καὶ κτήσεως ἐπιμέλειαν , καὶ τῶν κατ’ ἀγρὸν ἐργαζομένων . Τὴν δὲ χρηματιστικήν , ἐμπειρίαν περιποιήσεως χρημάτων ἀφειδῶς , καὶ ἕξιν ὁμολογουμένως ἀναστρέφεσθαι ποιοῦσαν ἐν συναγωγῇ χρημάτων , καὶ τηρήσει , καὶ ἀναλώσει πρὸς εὐπορίαν · τὸ δὲ χρηματίζεσθαι τινὲς μὲν μέσον εἶπον εἶναι , τινὲς δ’ ἀστεῖον . Φαῦλον δὲ μηδένα προστάτην ἀγαθὸν οἴκου γίγνεσθαι , μηδὲ δύνασθαι οἰκίαν εὖ οἰκονομεῖν . Μόνον δὲ τὸν σπουδαῖον ἄνδρα χρηματιστικὸν εἶναι , γιγνώσκοντα ἀφ’ ὧν χρηματιστέον , καὶ πότε , καὶ πῶς , καὶ μέχρι πότε . Φασὶ δὲ μηδέποτε συγγνώμην ἔχειν , μηδὲ νομίζειν τὸν ἡμαρτηκοτα μὴ παρ’ αὐτὸν ἡμαρτηκέναι , πάντων ἁμαρτανόντων παρὰ τὴν ἰδίαν κακίαν . δι’ ὃ καὶ δεόντως λέγεσθαι τὸ μηδὲν συγγνώμην ἔχειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν . Οὐδ’ ἐπιεικῆ φασιν εἶναι τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα , τὸν γὰρ ἐπιεικῆ παραιτητικὸν εἶναι τῆς κατ’ ἀξίαν κολάσεως , καὶ τοῦ αὐτοῦ εἶναι ἐπιεικῆ τε εἶναι , καὶ ὑπολαμβάνειν τὰς ἐκ τοῦ νόμου τεταγμένας κολάσεις τοῖς ἀδικοῦσι σκληροτέρας εἶναι , καὶ τὸ ἡγεῖσθαι παρὰ τὴν ἀξίαν ἀπονέμειν τὰς κολάσεις τὸν νομοθέτην . Τόν τε νόμον σπουδαῖόν εἶναί φασι , λόγον ὀρθὸν ὄντα προστακτικὸν μὲν τῶν ποιητέων , ἀπαγορευτικὸν δὲ τῶν οὐ ποιητέων . Τοῦ δὲ νόμου ἀστείου ὄντος , καὶ ὁ νόμιμος ἀστεῖος ἀνήρ · νόμιμον μὲν γὰρ εἶναι ἄνδρα τὸν ἀκολουθητικὸν τῷ νόμῳ καὶ πρακτικὸν τῶν ὑπ’ αὐτοῦ προσταττομένων · νομικὸν δέ , τὸν ἐξηγητικὸν τοῦ νομίμου . Μηδένα δὲ τῶν φαύλων μήτε νόμιμον εἶναι μήτε νομικόν .
Lemmas: τριχῶς δέ λέγω ὁ φίλιος , κατά εἷς μέν τροος κοινός ἕνεκα χρεία , κατά ὅς φίλος εἰμί λέγω , οὗτος μέν οὖον φημί ὁ ἀγαθός εἰμί , διά ὁ μηδείς ἐκ διίστημι ἀγαθός εἰμί κατά αὐτός · ὁ δέ κατά ὁ δύο σημαίνω λέγω φίλιος , κατά σχέσις εἰμί φιλικός πρός ὁ πέλας , ὁ ἐκτός λέγω ἀγαθός · ὁ δέ περί αὐτός φίλιος , κατά ὅς φίλος εἰμί ὁ πέλας , ὁ περί ψυχή ἀποφαίνω ἀγαθός . εἰμί δέ καί κατά ἕτερος τρόπος κοινός ὁ ἀγαθός . Πάν γάρ ὁ ὅστις ὠφελέω ἴσος ὠφέλεια ἀπολαμβάνω νομίζω παρά αὐτός οὗτος , μηδείς δέ φαῦλος μήτε ὠφελέω μήτε ὠφελέω . εἰμί γάρ ὁ ὠφελέω ἴσχω κατά ἀρετή , καί ὁ ὠφελέω , κινέω κατά ἀρετή . Οἰκονομικόν δέ εἰμί μόνος λέγω ὁ σπουδαῖος καί ἀγαθός οἰκονόμος . ἔτι δέ χρημαστιστικόν . ὁ μέν γάρ οἰκονομικός εἰμί θεωρητικός ἕξις καί πρακτικός ὁ οἶκος συμφέρω · ὁ δέ οἰκονομία , διάταξις περί ἀνάλωμα καί ἔργον , καί κτῆσις ἐπιμέλεια , καί ὁ κατά ἀγρός ἐργάζομαι . ὁ δέ χρηματιστικός , ἐμπειρία περιποίησις χρῆμα ἀφειδής , καί ἕξις ὁμολογουμένως ἀναστρέφω ποιέω ἐν συναγωγή χρῆμα , καί τηρέω , καί ἀναλίσκω πρός εὐπορία · ὁ δέ χρηματίζω τις μέν μέσος εἶπον εἰμί , τις δέ ἀστεῖος . φαῦλος δέ μηδείς προστάτης ἀγαθός οἶκος γίγνομαι , μηδέ δύναμαι οἰκίον εὕω οἰκονομέω . Μόνος δέ ὁ σπουδαῖος ἀνήρ χρηματιστικός εἰμί , γιγνώσκω ἀπό ὅς χρηματιστέον , καί πότε , καί πῶς , καί μέχρι πότε . φημί δέ μηδέποτε συγγνώμη ἔχω , μηδέ νομίζω ὁ ἁμαρτάνω μή παρά αὐτός ἁμαρτάνω , πᾶς ἁμαρτάνω παρά ὁ ἴδιος κακία . διά ὅς καί δήω λέγω ὁ μηδείς συγγνώμη ἔχω ὁ ἁμαρτάνω . οὐ ἐπιεικής φημί εἰμί ὁ ἀγαθός ἀνήρ , ὁ γάρ ἐπιεικής παραιτητικός εἰμί ὁ κατά ἄξιος κόλασις , καί ὁ αὐτός εἰμί ἐπιεικής τε εἰμί , καί ὑπολαμβάνω ὁ ἐκ ὁ νόμος τάσσω κολάζω ὁ ἀδικέω σκληρός εἰμί , καί ὁ ἡγέομαι παρά ὁ ἄξιος ἀπονέμω ὁ κολάζω ὁ νομοθέτης . ὁ τε νόμος σπουδαῖος εἰμί φημί , λόγος ὀρθός εἰμί προστακτικός μέν ὁ ποιητής , ἀπαγορευτικός δέ ὁ οὖον ποιητής . ὁ δέ νόμος ἀστεῖος εἰμί , καί ὁ νόμιμος ἀστεῖος ἀνήρ · νόμιμος μέν γάρ εἰμί ἀνήρ ὁ ἀκολουθητικός ὁ νόμος καί πρακτικός ὁ ὑπό αὐτός προστάσσω · νομικός δέ , ὁ ἐξηγητικός ὁ νόμιμος . μηδείς δέ ὁ φαῦλος μήτε νόμιμος εἰμί μήτε νομικός .