aristoxenus-music.fragmenta 2.15
Ἀριστόξενος δ’ ὁ μουσικὸς ἐν τῷ Ἀρχύτα βίῳ ἀφίησι παρὰ Διονυσίου τοῦ νεωτέρου πρεσβευτὰς πρὸς τὴν Ταραντίνων πόλιν , ἐν οἷς εἶναι καὶ Πολύαρχον τὸν ἡδυπαθῆ ἐπικαλούμενον , ἄνδρα περὶ τὰς σωματικὰς ἡδονὰς ἐσπουδακότα , καὶ οὐ μόνον τῷ ἔργῳ ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ . Ὄντα δὲ γνώριμον τῷ Ἀρχύτᾳ , καὶ φιλοσοφίας οὐ παντελῶς ἀλλότριον , ἀπαντᾶν εἰς τὰ τεμένη καὶ συμπεριπατεῖν τοῖς περὶ τὸν Ἀρχύταν , ἀκροώμενον τῶν λόγων . Ἐμπεσούσης δέ ποτε ἀπορίας καὶ σκέψεως περί τε τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ τὸ σύνολον περὶ τῶν σωματικῶν ἡδονῶν , ἔφη ὁ Πολύαρχος · « Ἐμοὶ μὲν , ὦ ἄνδρες , πολλάκις ἤδη πέφηνεν ἐπισκοποῦντι κομιδῆ τὸ τῶν ἀρετῶν τούτων κατασκεύασμα καὶ πολὺ τῆς φύσεως ἀφεστηκὸς εἶναι . Ἡ γὰρ φύσις , ὅταν φθέγγηται τὴν ἑαυτῆς φωνὴν , ἀκολουθεῖν κελεύει ταῖς ἡδοναῖς , καὶ τοῦτό φησιν εἶναι νοῦν ἔχοντος , τὸ δὲ ἀντιτείνειν καὶ καταδουλοῦσθαι τὰς ἐπιθυμίας , οὔτε ἔμφρονος , οὔτε εὐτυχοῦς , οὔτε ξυνιέντος εἶναι , τἀς ποτε ἐστὶν ἡ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως σύστασις . Τεκμήριον δ’ ἰσχυρὸν εἶναι , τὸ πάντας ἀνθρώπους , ὅταν ἐξουσίας ἐπιλάβωνται μέγεθος ἀξιόχρεων ἐχούσης , ἐπὶ τὰς σωματικὰς ἡδονὰς καταφέρεσθαι , καὶ τοῦτο νομίζειν τέλος εἶναι τῆς ἐξουσίας · τὰ δὲ ἄλλα πάντα σχεδὸν ἁπλῶς εἰπεῖν ἐν παρέργον τίθεσθαι χώρᾳ . Προφέρειν δὲ ἔξεστι νῦν μὲν τοὺς Περσῶν βασιλεῖς , καὶ εἴ τίς που τυραννίδος ἀξιολόγου κύριος ὢν τυγχάνει · πρότερον δὲ τούς τε Λυδῶν καὶ τῶν Μήδων , καὶ ἔτι ἀνώτερον καὶ τοὺς Σύρων · οἷς οὐδὲν γένος ἡδονῆς ἀζήτητον γενέσθαι , ἀλλὰ καὶ δῶρα παρὰ τοῖς Πέρσαις προκεῖσθαι λέγεται τοῖς δυναμένοις ἐξευρίσκειν καινὴν ἡδονήν · καὶ μάλα ὀρθῶς . Ταχὺ γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἐμπίπλαται τῶν χρονιζουσῶν ἡδονῶν , κἂν ὦσι σφόδρα διηκριβωμέναι · ὥστε , ἐπεὶ μεγάλην ἔχει δύναμιν ἡ καινότης πρὸς τὸ μείζω φανῆναι τὴν ἡδονὴν , οὐκ ὀλιγωρητέον οὖν , ἀλλὰ πολλὴν ἐπιμέλειαν αὐτῆς ποιητέον . Διὰ ταύτην δὲ τὴν αἰτίαν πολλὰ μὲν ἐξευρεθῆναι βρωμάτων εἴδη , πολλὰ δὲ πεμμάτων , πολλὰ δὲ θυμιαμάτων καὶ μύρων , πολλὰ δὲ ἱματίων καὶ στρωμάτων , καὶ ποτηρίων δὴ , καὶ τῶν ἄλλων σκευῶν · πάντα γὰρ δὴ ταῦτα συμβάλλεσθαί τινας ἡδονὰς , ὅταν ᾗ ἡ ὑποκειμένη ὕλη τῶν θαυμαζομένων ὑπὸ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως · ὓ δὴ πεπονθέναι δοκεῖ ὅ τε χρυσὸς καὶ ἄργυρος , καὶ τὰ πολλὰ τῶν εὐοφθάλμων τε καὶ σπανίων , ὅσα καὶ κατὰ τὰς ἀπεργαζομένας τέχνας διηκριβωμένα φαίνεται . » Εἰπὼν δὲ τούτοις ἑξῆς τὰ περὶ τῆς θεραπείας τῆς τοῦ Περσῶν βασιλέως , οἵους καὶ ὅσους ἔχει θεραπευτῆρας , καὶ τῆς τῶν ἀφροδισίων αὐτοῦ χρήσεως , καὶ τῆς περὶ τὸν χρῶτα αὐτοῦ ὀδμῆς , καὶ τῆς εὐμορφίας καὶ τῆς ὁμιλίας , καὶ περὶ τῶν θεωρημάτων καὶ τῶν ἀκροαμάτων , εὐδαιμονέστατον ἔφη κρῖναι τῶν νῦν τὸν τῶν Περσῶν βασιλέα · « πλεῖσται γάρ εἰσιν αὐτῷ καὶ τελειόταται παρεσκευασμέναι ἡδονά . Δεύτερον δὲ , φησὶ , τὸν ἡμέτερον τύραννον θείη τις ἂν , καίπερ πολὺ λειπόμενον . Ἐκείνῳ μὲν γὰρ ἥ γε Ἀσία ὅλη χορηγεῖ , τὸ δὲ Διονυσίου χορηγεῖον παντελῶς ἂν εὐτελές τι φανείη πρ(??)ς ἐκεῖνο συγκρινόμενον . Ὅτι μὲν οὖν περιμάχητός ἐστιν ὁ τοιοῦτος βίος , φανερὸν ἐκ τῶν συμβεβηκότων . Σύρους μὲν γὰρ Μῆδοι μετὰ τῶν μεγτίστων κινδύνων ἀφείλαντο τὴν βασιλείαν οὐκ ἄλλου τινὸς ἕνεκα , ἤ τοῦ κυριεῦσαι τῆς Σύρων ἐξουσίας · Μήδους δὲ Πέρσαι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν · αὕτη δ’ ἐστὶν ἡ τῶν σωματικῶν ἡδονῶν ἀπόλαυσις . Οἱ δὲ νομοθέται , ὁμαλίζειν βουληθέντες τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος , καὶ μηδένα τῶν πολιτῶν τρυφᾶν , ἀνακύψαι πεποιήκασι τὸ τῶν ἀρετῶν εἶδος · καὶ ἔγραψαν νόμους περὶ συναλλαγμάτων καὶ τῶν ἀλλῶν ὅσα ἐδόκει πρὸς τὴν πολιτικὴν κοινωνίαν ἀναγκαῖα εἶναι , καὶ δὴ καὶ περὶ ἐσθῆτος καὶ τῆς λοιπῆς διαίτης , ὅπως ᾗ ὁμαλής . Πολεμούντων οὖν τῶν νομοθετῶν τῷ τῆς πλεονεξίας γένει , πρῶτον μὲν ὁ περὶ τὴν δικαιοσύνην ἔπαινος ηὐξήθη , καὶ πού τις καὶ τὴν δικαιοσύνην ἔπαινος ηὐξήθη , καὶ πού τις καὶ ποιητὴς ἐφθέγξατο · Δίκαιοσύνας τὸ χρύσεον πρόσωπον · καὶ πάλιν · Τὸ χρύσεον ὄμμα τὸ τᾶς Δίκας . Ἀπεθεώθη δὲ καὶ αὐτὸ τὸ τῆς Δίκης ὄνομα · ὥστε παρ’ ἐνίοις καὶ βωμοὺς καὶ θυσίας γίνεσθαι Δίκῃ . Μετὰ ταύτην δὲ καὶ σωφροσύνην καὶ ἐγκράτειαν ἐπεισεκώμασαν , καὶ πλεονεξίαν ἐκάλεσαν τὴν ἐν ἀπολαύσεσιν ὑπεροχήν · ὥστε καὶ τὸν πειθαρχοῦντα τοῖς νόμοις καὶ τῇ τῶν πολλῶν φήμῃ μετριάζειν περὶ τὰς σωματικὰς ἡδονὰς . »
Lemmas: Ἀριστόξενος δέ ὁ μουσικός ἐν ὁ Ἀρχύτης βίος ἀφίημι παρά Διονύσιος ὁ νέος πρεσβευτής πρός ὁ Ταράντινος πόλις , ἐν ὅς ἔρχομαι καί Πολύαρχος ὁ ἡδυπαθής ἐπικαλέω , ἀνήρ περί ὁ σωματικός ἡδονή σπουδάζω , καί οὐ μόνος ὁ ἔργον ἀλλά καί ὁ λόγος . Όντα δέ γνώριμος ὁ Ἀρχύτης , καί φιλοσοφία οὐ παντελής ἀλλότριος , ἀπαντάω εἰς ὁ τέμενος καί συμπεριπατέω ὁ περί ὁ Ἀρχύτης , ἀκροάομαι ὁ λόγος . ἐμπίπτω δέ ποτέ ἀπορία καί σκέψις περί τε ὁ ἐπιθυμία καί ὁ σύνολος περί ὁ σωματικός ἡδονή , φημί ὁ Πολύαρχος · « ἐμός μέν , ὦ ἀνήρ , πολλάκις ἤδη φαίνω ἐπισκοπέω κομιδῇ ὁ ὁ ἀρετή οὗτος κατασκεύασμα καί πολύς ὁ φύσις ἀφίστημι ἔρχομαι . ὁ γάρ φύσις , ὅταν φθέγγομαι ὁ ἑαυτοῦ φωνή , ἀκολουθέω κελεύω ὁ ἡδονή , καί τούτος φημί ἔρχομαι νόος ἔχω , ὁ δέ ἀντιτείνω καί καταδουλόω ὁ ἐπιθυμία , οὔτε ἔμφρων , οὔτε εὐτυχής , οὔτε συνίημι ἔρχομαι , ες ποτέ εἰμί ὁ ὁ ἀνθρώπινος φύσις σύστασις . τεκμήριον δέ ἰσχυρός ἔρχομαι , ὁ πᾶς ἄνθρωπος , ὅταν ἐξουσία ἐπιλαμβάνω μέγεθος ἀξιόχρεως ἔχω , ἐπί ὁ σωματικός ἡδονή καταφέρω , καί οὗτος νομίζω τέλος ἔρχομαι ὁ ἐξουσία · ὁ δέ ἄλλος πᾶς σχεδόν ἁπλῶς λέγω ἐν παρά-ἔργνυμι τίθημι χώρα . προφέρω δέ ἔξεστι νῦν μέν ὁ Πέρσης βασιλεύς , καί εἰμί τίς ποῦ τυραννίς ἀξιόλογος κύριος εἰμί τυγχάνω · πρότερος δέ ὁ τε Λυδός καί ὁ Μῆδος , καί ἔτι ἀνώτερος καί ὁ Συρών · ὅς οὐδείς γένος ἡδονή ἀζήτητος γίγνομαι , ἀλλά καί δῶρον παρά ὁ Πέρσης πρόκειμαι λέγω ὁ δύναμαι ἐξευρίσκω καινός ἡδονή · καί μάλα ὀρθός . ταχύς γάρ ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐμπίμπλημι ὁ χρονίζω ἡδονή , κἀν εἰμί σφόδρα διακριβόω · ὥστε , ἐπεί μέγας ἔχω δύναμις ὁ καινότης πρός ὁ μέγας φαίνω ὁ ἡδονή , οὐ ὀλιγωρέω οὖν , ἀλλά πολύς ἐπιμέλεια αὐτηες͂ς ποιέω . Ζεύς οὗτος δέ ὁ αἰτία πολύς μέν ἐξευρίσκω βρῶμα εἶδος , πολύς δέ πέμμα , πολύς δέ θυμίαμα καί μύρον , πολύς δέ ἱμάτιον καί στρῶμα , καί ποτήριον δή , καί ὁ ἄλλος σκεῦος · πᾶς γάρ δή οὗτος συμβάλλω τις ἡδονή , ὅταν ὅς ὁ ὑπόκειμαι ὕλη ὁ θαυμάζω ὑπό ὁ ἀνθρώπινος φύσις · ὗ δή πάσχω δοκέω ὁ τε χρυσός καί ἄργυρος , καί ὁ πολύς ὁ εὐόφθαλμος τε καί σπάνιος , ὅσος καί κατά ὁ ἀπεργάζομαι τέχνη διακριβόω φαίνω . » λέγω δέ οὗτος ἑξῆς ὁ περί ὁ θεραπεία ὁ ὁ Πέρσης βασιλεύς , οἷος καί ὅσος ἔχω θεραπευτήρ , καί ὁ ὁ ἀφροδίσιος αὐτός χρῆσις , καί ὁ περί ὁ χρώς αὐτός ὀσμή , καί ὁ εὐμορφία καί ὁ ὁμιλία , καί περί ὁ θεώρημα καί ὁ ἀκρόαμα , εὐδαίμων φημί κρίνω ὁ νῦν ὁ ὁ Πέρσης βασιλεύς · « πλεῖστος γάρ εἰμί αὐτός καί τέλειος παρασκευάζω ἡδονή . Δεύτερος δέ , φημί , ὁ ἡμέτερος τύραννος τίθημι τις ἄν , καίπερ πολύς λείπω . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ γε Ἀσία ὅλος χορηγέω , ὁ δέ Διονύσιος χορηγεῖον παντελής ἄν εὐτελής τίς φαίνω πρ(??)ς ἐκεῖνος συγκρίνω . Ὅτι μέν οὖν περιμάχητος εἰμί ὁ τοιοῦτος βίος , φανερός ἐκ ὁ συμβαίνω . Συροῦς μέν γάρ Μῆδος μετά ὁ μεγτίστων κίνδυνος ἀφαιρέω ὁ βασίλειος οὐ ἄλλος τις ἕνεκα , ἤ ὁ κυριόω ὁ Συρών ἐξουσία · Μῆδος δέ Πέρσης διά ὁ αὐτός αἰτία · οὗτος δέ εἰμί ὁ ὁ σωματικός ἡδονή ἀπόλαυσις . ὁ δέ νομοθέτης , ὁμαλίζω βούλομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , καί μηδείς ὁ πολίτης τρυφάω , ἀνακύπτω ποιέω ὁ ὁ ἀρετή εἶδος · καί γράφω νόμος περί συνάλλαγμα καί ὁ ἅλων ὅσος δοκέω πρός ὁ πολιτικός κοινωνία ἀναγκαῖος ἔρχομαι , καί δή καί περί ἐσθής καί ὁ λοιπός δίαιτα , ὅπως ὅς ὁμαλής . πολεμέω οὖν ὁ νομοθέτης ὁ ὁ πλεονεξία γένος , πρῶτος μέν ὁ περί ὁ δικαιοσύνη ἔπαινος αὐξάνω , καί ποῦ τις καί ὁ δικαιοσύνη ἔπαινος αὐξάνω , καί ποῦ τις καί ποιητής φθέγγομαι · Δικαιοσύνη ὁ χρύσεος πρόσωπον · καί πάλιν · Τέ χρύσεος ὄμμα ὁ ὁ Δίκη . ἀποθεόω δέ καί αὐτός ὁ ὁ Δίκη ὄνομα · ὥστε παρά ἔνιοι καί βωμός καί θυσία γίγνομαι Δίκη . μετά οὗτος δέ καί σωφροσύνη καί ἐγκράτεια ἐπεισκωμάζω , καί πλεονεξία καλέω ὁ ἐν ἀπόλαυσις ὑπεροχή · ὥστε καί ὁ πειθαρχέω ὁ νόμος καί ὁ ὁ πολύς φήμη μετριάζω περί ὁ σωματικός ἡδονή . »