aristoteles-et-corpus-aristotelicum.topica 6.7
Σκεπτέον δὲ καὶ εἰ καθ᾿ ἕτερόν τι μᾶλλον λέγεται τὸ ὁρισθὲν ἢ κατὰ τὸν ἀποδοθέντα λόγον , οἷον εἰ ἡ δικαιοσύνη δύναμις τοῦ ἴσου διανεμητική . Δίκαιος γὰρ μᾶλλον ὁ προαιρούμενος τὸ ἴσον διανεῖμαι τοῦ δυναμένου , ὥστ᾿ οὐκ ἂν εἴη ἡ δικαιοσύνη δύναμις τοῦ ἴσου διανεμητική · καὶ γὰρ δίκαιος εἴη ἂν μάλιστα ὁ δυνάμενος μάλιστα τὸ ἴσον διανεῖμαι . Ἔτι εἰ τὸ μὲν πρᾶγμα δέχεται τὸ μᾶλλον , τὸ δὲ κατὰ τὸν λόγον ἀποδοθὲν μὴ δέχεται , ἢ ἀνάπαλιν τὸ μὲν κατὰ τὸν λόγον ἀποδοθὲν δέχεται , τὸ δὲ πρᾶγμα μή . Δεῖ γὰρ ἀμφότερα δέχεσθαι ἢ μηδέτερον , εἴπερ δὴ ταὐτόν ἐστι τὸ κατὰ τὸν λόγον ἀποδοθὲν τῷ πράγματι . Ἔτι εἰ δέχεται μὲν ἀμφότερα τὸ μᾶλλον , μὴ ἅμα δὲ τὴν ἐπίδοσιν ἀμφότερα λαμβάνει , οἷον εἰ ὁ ἔρως ἐπιθυμία συνουσίας ἐστίν · ὁ γὰρ μᾶλλον ἐρῶν οὐ μᾶλλον ἐπιθυμεῖ τῆς συνουσίας , ὥστ᾿ οὐχ ἅμα ἀμφότερα τὸ μᾶλλον ἐπιδέχεται · ἔδει δέ γε , εἴπερ ταὐτὸν ἦν . Ἔτι εἰ δύο τινῶν προτεθέντων , καθ᾿ οὗ τὸ πρᾶγμα μᾶλλον λέγεται , τὸ κατὰ τὸν λόγον ἧττον λέγεται , οἷον εἰ τὸ πῦρ ἐστὶ σῶμα τὸ λεπτομερέστατον · πῦρ μὲν γὰρ μᾶλλον ἡ φλόξ ἐστι τοῦ φωτός , σῶμα δὲ τὸ λεπτομερέστατον ἧττον φλὸξ τοῦ φωτός · ἔδει δ᾿ ἀμφότερα μᾶλλον τῷ αὐτῷ ὑπάρχειν , εἴπερ ταὐτὰ ἦν . Πάλιν εἰ τὸ μὲν ὁμοίως ἀμφοτέροις ὑπάρχει τοῖς προτεθεῖσι , τὸ δ᾿ ἕτερον μὴ ὁμοίως ἀμφοτέροις , ἀλλὰ τῷ ἑτέρῳ μᾶλλον . Ἔτι ἐὰν πρὸς δύο τὸν ὁρισμὸν ἀποδῷ καθ᾿ ἑκάτερον , οἷον τὸ καλὸν τὸ δι᾿ ὄψεως ἢ τὸ δι᾿ ἀκοῆς ἡδύ , καὶ τὸ ὂν τὸ δυνατὸν παθεῖν ἢ ποιῆσαι · ἅμα γὰρ ταὐτὸν καλόν τε καὶ οὐ καλὸν ἔσται , ὁμοίως δὲ καὶ ὄν τε καὶ οὐκ ὄν . Τὸ γὰρ δι᾿ ἀκοῆς ἡδὺ ταὐτὸν τῷ καλῷ ἔσται , ὥστε τὸ μὴ ἡδὺ δι᾿ ἀκοῆς τῷ μὴ καλῷ ταὐτόν · τοῖς γὰρ αὐτοῖς καὶ τὰ ἀντικείμενα ταὐτά , ἀντίκειται δὲ τῷ μὲν καλῷ τὸ οὐ καλόν , τῷ δὲ δι᾿ ἀκοῆς ἡδεῖ τὸ οὐχ ἡδὺ δι᾿ ἀκοῆς . Δῆλον οὖν ὅτι ταὐτὸν τὸ οὐχ ἡδὺ δι᾿ ἀκοῆς τῷ οὐ καλῷ . Εἰ οὖν τι ἐστὶ δι᾿ ὄψεως μὲν ἡδὺ δι᾿ ἀκοῆς δὲ μή , καλόν τε καὶ οὐ καλὸν ἔσται . Ὁμοίως δὲ δείξομεν καὶ διότι ταὐτὸν ὄν τε καὶ οὐκ ὄν ἐστιν . Ἔτι καὶ τῶν γενῶν καὶ τῶν διαφορῶν καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τῶν ἐν τοῖς ὁρισμοῖς ἀποδιδομένων λόγους ἀντὶ τῶν ὀνομάτων ποιοῦντα σκοπεῖν εἴ τι διαφωνεῖ .
Lemmas: σκοπέω δέ καί εἰ κατά ἕτερος τις μάλα λέγω ὁ ὁρίζω ἤ κατά ὁ ἀποδίδωμι λόγος , οἷος εἰ ὁ δικαιοσύνη δύναμις ὁ ἴσος διανεμητικός . δίκαιος γάρ μάλα ὁ προαιρέω ὁ ἴσος διανέμω ὁ δύναμαι , ὥστε οὐ ἄν εἰμί ὁ δικαιοσύνη δύναμις ὁ ἴσος διανεμητικός · καί γάρ δίκαιος εἰμί ἄν μάλα ὁ δύναμαι μάλα ὁ ἴσος διανέμω . ἔτι εἰ ὁ μέν πρᾶγμα δέχομαι ὁ μάλα , ὁ δέ κατά ὁ λόγος ἀποδίδωμι μή δέχομαι , ἤ ἀνάπαλιν ὁ μέν κατά ὁ λόγος ἀποδίδωμι δέχομαι , ὁ δέ πρᾶγμα μή . δέω γάρ ἀμφότερος δέχομαι ἤ μηδέτερος , εἴπερ δή αὐτός εἰμί ὁ κατά ὁ λόγος ἀποδίδωμι ὁ πρᾶγμα . ἔτι εἰ δέχομαι μέν ἀμφότερος ὁ μάλα , μή ἅμα δέ ὁ ἐπίδοσις ἀμφότερος λαμβάνω , οἷος εἰ ὁ ἔρως ἐπιθυμία συνουσία εἰμί · ὁ γάρ μάλα ἐράω οὐ μάλα ἐπιθυμέω ὁ συνουσία , ὥστε οὐ ἅμα ἀμφότερος ὁ μάλα ἐπιδέχομαι · δέω δέ γε , εἴπερ αὐτός εἰμί . ἔτι εἰ δύο τις προτίθημι , κατά ὅς ὁ πρᾶγμα μάλα λέγω , ὁ κατά ὁ λόγος ἥσσων λέγω , οἷος εἰ ὁ πῦρ εἰμί σῶμα ὁ λεπτομερής · πῦρ μέν γάρ μάλα ὁ φλόξ εἰμί ὁ φώς , σῶμα δέ ὁ λεπτομερής ἥσσων φλόξ ὁ φώς · δέω δέ ἀμφότερος μάλα ὁ αὐτός ὑπάρχω , εἴπερ αὐτός εἰμί . πάλιν εἰ ὁ μέν ὅμοιος ἀμφότερος ὑπάρχω ὁ προτίθημι , ὁ δέ ἕτερος μή ὅμοιος ἀμφότερος , ἀλλά ὁ ἕτερος μάλα . ἔτι ἐάν πρός δύο ὁ ὁρισμός ἀποδίδωμι κατά ἑκάτερος , οἷος ὁ καλός ὁ διά ὄψις ἤ ὁ διά ἀκοή ἡδύς , καί ὁ εἰμί ὁ δυνατός πάσχω ἤ ποιέω · ἅμα γάρ αὐτός καλός τε καί οὐ καλός εἰμί , ὅμοιος δέ καί εἰμί τε καί οὐ εἰμί . ὁ γάρ διά ἀκοή ἡδύς αὐτός ὁ καλός εἰμί , ὥστε ὁ μή ἡδύς διά ἀκοή ὁ μή καλός αὐτός · ὁ γάρ αὐτός καί ὁ ἀντίκειμαι αὐτός , ἀντίκειμαι δέ ὁ μέν καλός ὁ οὐ καλός , ὁ δέ διά ἀκοή ἡδύς ὁ οὐ ἡδύς διά ἀκοή . δῆλος οὖν ὅτι αὐτός ὁ οὐ ἡδύς διά ἀκοή ὁ οὐ καλός . εἰ οὖν τις εἰμί διά ὄψις μέν ἡδύς διά ἀκοή δέ μή , καλός τε καί οὐ καλός εἰμί . ὅμοιος δέ δείκνυμι καί διότι αὐτός εἰμί τε καί οὐ εἰμί εἰμί . ἔτι καί ὁ γένος καί ὁ διαφορά καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ ἐν ὁ ὁρισμός ἀποδίδωμι λόγος ἀντί ὁ ὄνομα ποιέω σκοπέω εἰ τις διαφωνέω .