aristoteles-et-corpus-aristotelicum.topica 6.6
Πάλιν ἐπὶ τῶν διαφορῶν ὁμοίως σκεπτέον εἰ καὶ τὰς διαφορὰς εἶπε τὰς τοῦ γένους . Εἰ γὰρ μὴ ταῖς τοῦ πράγματος ἰδίαις ὥρισται διαφοραῖς , ἢ καὶ παντελῶς τοιοῦτον εἴρηκεν ὃ μηδενὸς ἐνδέχεται διαφορὰν εἶναι , οἷον τὸ ζῷον ἢ τὴν οὐσίαν , δῆλον ὅτι οὐχ ὥρισται · οὐδενὸς γὰρ διαφοραὶ τὰ εἰρημένα . Ὁρᾶν δὲ καὶ εἰ ἔστιν ἀντιδιῃρημένον τι τῇ εἰρημένῃ διαφορᾷ . Εἰ γὰρ μή ἐστι , δῆλον ὅτι οὐκ ἂν εἴη ἡ εἰρημένη τοῦ γένους διαφορά · πᾶν γὰρ γένος ταῖς ἀντιδιῃρημέναις διαφοραῖς διαιρεῖται , καθάπερ τὸ ζῷον τῷ πεζῷ καὶ τῷ πτηνῷ καὶ τῷ ἐνύδρῳ καὶ τῷ δίποδι . Ἣ εἰ ἔστι μὲν ἡ ἀντιδιῃρημένη διαφορά , μὴ ἀληθεύεται δὲ κατὰ τοῦ γένους . Δῆλον γὰρ ὅτι οὐδετέρα ἂν εἴη τοῦ γένους διαφορά · πᾶσαι γὰρ αἱ ἀντιδιῃρημέναι διαφοραὶ ἀληθεύονται κατὰ τοῦ οἰκείου γένους . Ὁμοίως δὲ καὶ εἰ ἀληθεύεται μέν , μὴ ποιεῖ δὲ προστιθεμένη τῷ γένει εἶδος . Δῆλον γὰρ ὅτι οὐκ ἂν εἴη αὕτη εἰδοποιὸς διαφορὰ τοῦ γένους · πᾶσα γὰρ εἰδοποιὸς διαφορὰ μετὰ τοῦ γένους εἶδος ποιεῖ . Εἰ δ᾿ αὕτη μή ἐστι διαφορά , οὐδ᾿ ἡ λεχθεῖσα , ἐπεὶ ταύτῃ ἀντιδιῄρηται . Ἔτι ἐὰν ἀποφάσει διαιρῇ τὸ γένος , καθάπερ οἱ τὴν γραμμὴν ὁριζόμενοι μῆκος ἀπλατὲς εἶναι . Οὐδὲν γὰρ ἄλλο σημαίνει ἢ ὅτι οὐκ ἔχει πλάτος . Συμβήσεται οὖν τὸ γένος μετέχειν τοῦ εἴδους · πᾶν γὰρ μῆκος ἢ ἀπλατὲς ἢ πλάτος ἔχον ἐστίν , ἐπεὶ κατὰ παντὸς ἢ ἡ κατάφασις ἢ ἡ ἀπόφασις ἀληθεύεται , ὥστε καὶ τὸ γένος τῆς γραμμῆς μῆκος ὂν ἢ ἀπλατὲς ἢ πλάτος ἔχον ἔσται . Μῆκος δ᾿ ἀπλατὲς εἴδους ἐστὶ λόγος , ὁμοίως δὲ καὶ μῆκος πλάτος ἔχον · τὸ γὰρ ἀπλατὲς καὶ πλάτος ἔχον διαφοραί εἰσιν , ἐκ δὲ τῆς διαφορᾶς καὶ τοῦ γένους ὁ τοῦ εἴδους ἐστὶ λόγος , ὥστε τὸ γένος ἐπιδέχοιτ᾿ ἂν τὸν τοῦ εἴδους λόγον . Ὁμοίως δὲ καὶ τὸν τῆς διαφορᾶς , ἐπειδὴ ἡ ἑτέρα τῶν εἰρημένων διαφορῶν ἐξ ἀνάγκης κατηγορεῖται τοῦ γένους . Ἔστι δ᾿ ὁ εἰρημένος τόπος χρήσιμος πρὸς τοὺς τιθεμένους ἰδέας εἶναι . Εἰ γάρ ἐστιν αὐτὸ μῆκος , πῶς κατηγορηθήσεται κατὰ τοῦ γένους ὅτι πλάτος ἔχον ἐστὶν ἢ ἀπλατές ἐστιν ; δεῖ γὰρ κατὰ παντὸς μήκους τὸ ἕτερον αὐτῶν ἀληθεύεσθαι , εἴπερ κατὰ τοῦ γένους ἀληθεύεσθαι μέλλει . Τοῦτο δ᾿ οὐ συμβαίνει · ἔστι γὰρ ἀπλατῆ καὶ πλάτος ἔχοντα μήκη . Ὥστε πρὸς ἐκείνους μόνους χρήσιμος ὁ τόπος , οἳ τὸ γένος ἓν ἀριθμῷ φασὶν εἶναι . Τοῦτο δὲ ποιοῦσιν οἱ τὰς ἰδέας τιθέμενοι · αὐτὸ γὰρ μῆκος καὶ αὐτὸ ζῷον γένος φασὶν εἶναι . Ἴσως δ᾿ ἐπ᾿ ἐνίων ἀναγκαῖον καὶ ἀποφάσει χρῆσθαι τὸν ὁριζόμενον , οἷον ἐπὶ τῶν στερήσεων · τυφλὸν γάρ ἐστι τὸ μὴ ἔχον ὄψιν , ὅτε πέφυκεν ἔχειν . Διαφέρει δ᾿ οὐδὲν ἀποφάσει διελεῖν τὸ γένος , ἢ τοιαύτῃ καταφάσει ᾗ ἀπόφασιν ἀναγκαῖον ἀντιδιαιρεῖσθαι , οἷον εἰ μῆκος πλάτος ἔχον ὥρισται · τῷ γὰρ πλάτος ἔχοντι τὸ μὴ ἔχον πλάτος ἀντιδιῄρηται , ἄλλο δ᾿ οὐδέν , ὥστε ἀποφάσει πάλιν διαιρεῖται τὸ γένος . Πάλιν εἰ τὸ εἶδος ὡς διαφορὰν ἀπέδωκε , καθάπερ οἱ τὸν προπηλακισμὸν ὕβριν μετὰ χλευασίας ὁριζόμενοι · ἡ γὰρ χλευασία ὕβρις τις , ὥστ᾿ οὐ διαφορὰ ἀλλ᾿ εἶδος ἡ χλευασία . Ἔτι εἰ τὸ γένος ὡς διαφορὰν εἴρηκεν , οἷον τὴν ἀρετὴν ἕξιν ἀγαθὴν ἢ σπουδαίαν · γένος γὰρ τἀγαθὸν τῆς ἀρετῆς ἐστίν . Ἢ οὐ γένος τἀγαθόν , ἀλλὰ διαφορά , εἴπερ ἀληθὲς ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ταὐτὸν ἐν δύο γένεσιν εἶναι μὴ περιέχουσιν ἄλληλα . Οὔτε γὰρ τἀγαθὸν τὴν ἕξιν περιέχει οὔθ᾿ ἡ ἕξις τἀγαθόν · οὐ γὰρ πᾶσα ἕξις ἀγαθόν , οὐδὲ πᾶν ἀγαθὸν ἕξις , ὥστ᾿ οὐκ ἂν εἴη γένη ἀμφότερα . Εἰ οὖν ἡ ἕξις τῆς ἀρετῆς γένος , δῆλον ὅτι τἀγαθὸν οὐ γένος , ἀλλὰ μᾶλλον διαφορά . Ἔτι ἡ μὲν ἕξις τί ἐστι σημαίνει ἡ ἀρετή , τὸ δ᾿ ἀγαθὸν οὐ τί ἐστιν ἀλλὰ ποιόν · δοκεῖ δ᾿ ἡ διαφορὰ ποῖόν τι σημαίνειν . Ὁρᾶν δὲ καὶ εἰ μὴ ποιόν τι ἀλλὰ τόδε σημαίνει ἡ ἀποδοθεῖσα διαφορά · δοκεῖ γὰρ ποιόν τι πᾶσα διαφορὰ δηλοῦν . Σκοπεῖν δὲ καὶ εἰ κατὰ συμβεβηκὸς ὑπάρχει τῷ ὁριζομένῳ ἡ διαφορά . Οὐδεμία γὰρ διαφορὰ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς ὑπαρχόντων ἐστί , καθάπερ οὐδὲ τὸ γένος · οὐ γὰρ ἐνδέχεται τὴν διαφορὰν ὑπάρχειν τινὶ καὶ μὴ ὑπάρχειν . Ἔτι εἰ κατηγορεῖται τοῦ γένους ἡ διαφορὰ ἢ τὸ εἶδος ἢ τῶν κάτωθέν τι τοῦ εἴδους , οὐκ ἂν εἴη ὡρισμένος · οὐδὲν γὰρ τῶν εἰρημένων ἐνδέχεται τοῦ γένους κατηγορεῖσθαι , ἐπειδὴ τὸ γένος ἐπὶ πλεῖστον πάντων λέγεται . Πάλιν εἰ κατηγορεῖται τὸ γένος τῆς διαφορᾶς · οὐ γὰρ κατὰ τῆς διαφορᾶς , ἀλλὰ καθ᾿ ὧν ἡ διαφορά , τὸ γένος δοκεῖ κατηγορεῖσθαι , οἷον τὸ ζῷον κατὰ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ βοὸς καὶ τῶν ἄλλων πεζῶν ζῴων , οὐκ αὐτῆς τῆς διαφορᾶς τῆς κατὰ τοῦ εἴδους λεγομένης . Εἰ γὰρ καθ᾿ ἑκάστης τῶν διαφορῶν τὸ ζῷον κατηγορηθήσεται , πολλὰ ζῷα τοῦ εἴδους ἂν κατηγοροῖτο · αἱ γὰρ διαφοραὶ τοῦ εἴδους κατηγοροῦνται . Ἔτι διαφοραὶ πᾶσι ἢ εἴδη ἢ ἄτομα ἔσται , εἴπερ ζῷα · ἕκαστον γὰρ τῶν ζῴων ἢ εἶδός ἐστιν ἢ ἄτομον . Ὁμοίως δὲ σκεπτέον καὶ εἰ τὸ εἶδος ἢ τῶν ὑποκάτω τι τοῦ εἴδους τῆς διαφορᾶς κατηγορεῖται · ἀδύνατον γάρ , ἐπειδὴ ἐπὶ πλέον ἡ διαφορὰ τῶν εἰδῶν λέγεται . Ἔτι συμβήσεται τὴν διαφορὰν εἶδος εἶναι , εἴπερ κατηγορεῖταί τι αὐτῆς τῶν εἰδῶν · εἰ γὰρ κατηγορεῖται ἄνθρωπος , δῆλον ὅτι ἡ διαφορὰ ἄνθρωπός ἐστιν . Πάλιν εἰ μὴ πρότερον ἡ διαφορὰ τοῦ εἴδους · τοῦ μὲν γὰρ γένους ὕστερον , τοῦ δ᾿ εἴδους πρότερον τὴν διαφορὰν δεῖ εἶναι . Σκοπεῖν δὲ καὶ εἰ ἑτέρου γένους ἡ ῥηθεῖσα διαφορὰ μὴ περιεχομένου μηδὲ περιέχοντος . Οὐ δοκεῖ γὰρ ἡ αὐτὴ διαφορὰ δύο γενῶν εἶναι μὴ περιεχόντων ἄλληλα . Εἰ δὲ μή , συμβήσεται καὶ εἶδος τὸ αὐτὸ ἐν δύο γένεσιν εἶναι μὴ περιέχουσιν ἄλληλα · ἐπιφέρει γὰρ ἑκάστη τῶν διαφορῶν τὸ οἰκεῖον γένος , καθάπερ τὸ πεζὸν καὶ τὸ δίπουν τὸ ζῷον συνεπιφέρει . Ὥστε εἰ καθ᾿ οὗ ἡ διαφορά , καὶ τῶν γενῶν ἑκάτερον . Δῆλον οὖν ὅτι τὸ εἶδος ἐν δύο γένεσιν οὐ περιέχουσιν ἄλληλα . Ἢ οὐκ ἀδύνατον τὴν αὐτὴν διαφορὰν δύο γενῶν εἶναι μὴ περιεχόντων ἄλληλα , ἀλλὰ προσθετέον μηδ᾿ ἄμφω ὑπὸ ταὐτὸν ὄντων . Τὸ γὰρ πεζὸν ζῷον καὶ τὸ πτηνὸν ζῷον γένη ἐστὶν οὐ περιέχοντα ἄλληλα , καὶ ἀμφοτέρων αὐτῶν ἐστὶ τὸ δίπουν διαφορά . Ὥστε προσθετέον ὅτι μηδ᾿ ὑπὸ ταὐτὸ ὄντων ἄμφω · ταῦτα γὰρ ἄμφω ὑπὸ τὸ ζῷόν ἐστιν . Δῆλον δὲ καὶ ὅτι οὐκ ἀνάγκη τὴν διαφορὰν πᾶν τὸ οἰκεῖον ἐπιφέρειν γένος , ἐπειδὴ ἐνδέχεται τὴν αὐτὴν δύο γενῶν εἶναι μὴ περιεχόντων ἄλληλα · ἀλλὰ τὸ ἕτερον μόνον ἀνάγκη συνεπιφέρειν καὶ τὰ ἐπάνω τούτου , καθάπερ τὸ δίπουν τὸ πτηνὸν ἢ τὸ πεζὸν συνεπιφέρει ζῷον . Ὁρᾶν δὲ καὶ εἰ τὸ ἔν τινι διαφορὰν ἀποδέδωκεν οὐσίας · οὐ δοκεῖ γὰρ διαφέρειν οὐσία οὐσίας τῷ ποῦ εἶναι . Διὸ καὶ τοῖς τῷ πεζῷ καὶ τῷ ἐνύδρῳ διαιροῦσι τὸ ζῷον ἐπιτιμῶσιν ὡς τὸ πεζὸν καὶ τὸ ἔνυδρον ποῦ σημαῖνον . Ἢ ἐπὶ μὲν τούτων οὐκ ὀρθῶς ἐπιτιμῶσιν · οὐ γὰρ ἔν τινι οὐδὲ ποῦ σημαίνει τὸ ἔνυδρον , ἀλλὰ ποιόν τι · καὶ γὰρ ἂν ᾖ ἐν τῷ ξηρῷ , ὁμοίως ἔνυδρον · ὁμοίως δὲ τὸ χερσαῖον , κἂν ἐν ὑγρῷ , χερσαῖον ἀλλ᾿ οὐκ ἔνυδρον ἔσται . Ἀλλ᾿ ὅμως ἐάν ποτε σημαίνῃ τὸ ἔν τινι ἡ διαφορά , δῆλον ὅτι διημαρτηκὼς ἔσται . Πάλιν εἰ τὸ πάθος διαφορὰν ἀποδέδωκεν . Πᾶν γὰρ πάθος μᾶλλον γινόμενον ἐξίστησι τῆς οὐσίας , ἡ δὲ διαφορὰ οὐ τοιοῦτον · μᾶλλον γὰρ σώζειν δοκεῖ ἡ διαφορὰ οὗ ἐστὶ διαφορά , καὶ ἁπλῶς ἀδύνατον εἶναι ἄνευ τῆς οἰκείας διαφορᾶς ἕκαστον · πεζοῦ γὰρ μὴ ὄντος οὐκ ἔσται ἄνθρωπος . Ἁπλῶς δ᾿ εἰπεῖν , καθ᾿ ὅσα ἀλλοιοῦται τὸ ἔχον , οὐδὲν τούτων διαφορὰ ἐκείνου · Ἅπαντα γὰρ τὰ τοιαῦτα μᾶλλον γινόμενα ἐξίστησι τῆς οὐσίας . Ὥστ᾿ εἴ τινα τοιαύτην διαφορὰν ἀπέδωκεν , ἡμάρτηκεν · ἁπλῶς γὰρ οὐκ ἀλλοιούμεθα κατὰ τὰς διαφοράς . Καὶ εἴ τινος τῶν πρός τι μὴ πρὸς ἄλλο τὴν διαφορὰν ἀποδέδωκεν · τῶν γὰρ πρός τι καὶ αἱ διαφοραὶ πρός τι , καθάπερ καὶ τῆς ἐπιστήμης · θεωρητικὴ γὰρ καὶ πρακτικὴ καὶ ποιητικὴ λέγεται , ἕκαστον δὲ τούτων πρός τι σημαίνει · θεωρητικὴ γάρ τινος καὶ ποιητική τινος καὶ πρακτική . Σκοπεῖν δὲ καὶ εἰ πρὸς ὃ πέφυκεν ἕκαστον τῶν πρός τι ἀποδίδωσιν ὁ ὁριζόμενος . Ἐνίοις μὲν γὰρ πρὸς ὃ πέφυκεν ἕκαστον τῶν πρός τι μόνον ἔστι χρῆσθαι , πρὸς ἄλλο δ᾿ οὐδέν , ἐνίοις δὲ καὶ πρὸς ἄλλο , οἷον τῇ ὄψει πρὸς τὸ ἰδεῖν μόνον , τῇ δὲ στλεγγίδι κἂν ἀρύσαιτό τις · ἀλλ᾿ ὅμως εἴ τις ὁρίσαιτο τὴν στλεγγίδα ὄργανον πρὸς τὸ ἀρύειν , ἡμάρτηκεν · οὐ γὰρ πρὸς τοῦτο πέφυκεν . Ὅρος δὲ τοῦ πρὸς ὃ πέφυκεν , ἐφ᾿ ὃ ἂν χρήσαιτο ὁ φρόνιμος ᾗ φρόνιμος , καὶ ἡ περὶ ἕκαστον οἰκεία ἐπιστήμη . Ἢ εἰ μὴ τοῦ πρώτου ἀπέδωκεν , ὅταν τυγχάνῃ πρὸς πλείω λεγόμενον , οἷον τὴν φρόνησιν ἀρετὴν ἀνθρώπου ἢ ψυχῆς καὶ μὴ τοῦ λογιστικοῦ · πρώτου γὰρ τοῦ λογιστικοῦ ἀρετὴ ἡ φρόνησις · κατὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἡ ψυχὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος φρονεῖν λέγεται . Ἔτι εἰ μὴ δεκτικόν ἐστιν οὗ εἴρηται τὸ ὡρισμένον πάθος ἢ ἡ διάθεσις ἢ ὁτιοῦν ἄλλο , ἡμάρτηκεν . Πᾶσα γὰρ διάθεσις καὶ πᾶν πάθος ἐν ἐκείνῳ πέφυκε γίνεσθαι οὗ ἐστὶ διάθεσις ἢ πάθος , καθάπερ καὶ ἡ ἐπιστήμη ἐν ψυχῇ διάθεσις οὖσα ψυχῆς . Ἐνίοτε δὲ διαμαρτάνουσιν ἐν τοῖς τοιούτοις , οἷον ὅσοι λέγουσιν ὅτι ὕπνος ἐστὶν ἀδυναμία αἰσθήσεως , καὶ ἡ ἀπορία ἰσότης ἐναντίων λογισμῶν , καὶ ἡ ἀλγηδὼν διάστασις τῶν συμφύτων μερῶν μετὰ βίας · οὔτε γὰρ ὁ ὕπνος ὑπάρχει τῇ αἰσθήσει , ἔδει δ᾿ , εἴπερ ἀδυναμία αἰσθήσεώς ἐστιν . Ὁμοίως δ᾿ οὐδ᾿ ἡ ἀπορία ὑπάρχει τοῖς ἐναντίοις λογισμοῖς , οὐδ᾿ ἡ ἀλγηδὼν τοῖς συμφύτοις μέρεσιν · ἀλγήσει γὰρ τὰ ἄψυχα , εἴπερ ἀλγηδὼν αὐτοῖς παρέσται . Τοιοῦτος δὲ καὶ ὁ τῆς ὑγιείας ὁρισμός , εἴπερ συμμετρία θερμῶν καὶ ψυχρῶν ἐστίν · ἀνάγκη γὰρ ὑγιαίνειν τὰ θερμὰ καὶ ψυχρά · ἡ γὰρ ἑκάστου συμμετρία ἐν ἐκείνοις ὑπάρχει ὧν ἐστὶ συμμετρία , ὥσθ᾿ ἡ ὑγίεια ὑπάρχοι ἂν αὐτοῖς . Ἔτι τὸ ποιούμενον εἰς τὸ ποιητικὸν ἢ ἀνάπαλιν συμβαίνει τιθέναι τοῖς οὕτως ὁριζομένοις . Οὐ γάρ ἐστιν ἀλγηδὼν ἡ διάστασις τῶν συμφύτων μερῶν , ἀλλὰ ποιητικὸν ἀλγηδόνος · οὐδ᾿ ἡ ἀδυναμία τῆς αἰσθήσεως ὕπνος , ἀλλὰ ποιητικὸν θάτερον θατέρου · ἤτοι γὰρ διὰ τὴν ἀδυναμίαν ὑπνοῦμεν , ἢ διὰ τὸν ὕπνον ἀδυνατοῦμεν . Ὁμοίως δὲ καὶ τῆς ἀπορίας δόξειεν ἂν ποιητικὸν εἶναι ἡ τῶν ἐναντίων ἰσότης λογισμῶν · ὅταν γὰρ ἐπ᾿ ἀμφότερα λογιζομένοις ἡμῖν ὁμοίως ἅπαντα φαίνηται καθ᾿ ἑκάτερον γίνεσθαι , ἀποροῦμεν ὁπότερον πράξωμεν . Ἔτι κατὰ τοὺς χρόνους πάντας ἐπισκοπεῖν εἴ που διαφωνεῖ , οἷον εἰ τὸ ἀθάνατον ὡρίσατο ζῷον ἄφθαρτον νῦν εἶναι · τὸ γὰρ νῦν ἄφθαρτον ζῷον νῦν ἀθάνατον ἔσται . ἢ ἐπὶ μὲν τούτου οὐ συμβαίνει · ἀμφίβολον γὰρ τὸ νῦν ἄφθαρτον εἶναι · ἢ γὰρ ὅτι οὐκ ἔφθαρται νῦν σημαίνει , ἢ ὅτι οὐ δυνατὸν φθαρῆναι νῦν , ἢ ὅτι τοιοῦτόν ἐστι νῦν οἷον μηδέποτε φθαρῆναι . Ὅταν οὖν λέγωμεν ὅτι ἄφθαρτον νῦν ἐστὶ ζῷον , τοῦτο λέγομεν ὅτι νῦν τοιοῦτόν ἐστι ζῷον οἷον μηδέποτε φθαρῆναι . Τοῦτο δὲ τῷ ἀθανάτῳ τὸ αὐτὸ ἦν , ὥστ᾿ οὐ συμβαίνει νῦν αὐτὸ ἀθάνατον εἶναι . Ἀλλ᾿ ὅμως ἂν συμβαίνῃ τὸ μὲν κατὰ τὸν λόγον ἀποδοθὲν ὑπάρχειν νῦν ἢ πρότερον , τὸ δὲ κατὰ τοὔνομα μὴ ὑπάρχειν , οὐκ ἂν εἴη ταὐτόν . Χρηστέον οὖν τῷ τόπῳ καθάπερ εἴρηται .
Lemmas: πάλιν ἐπί ὁ διαφορά ὅμοιος σκοπέω εἰ καί ὁ διαφορά λέγω ὁ ὁ γένος . εἰ γάρ μή ὁ ὁ πρᾶγμα ἴδιος ὁρίζω διαφορά , ἤ καί παντελής τοιοῦτος λέγω ὅς μηδείς ἐνδέχομαι διαφορά εἰμί , οἷος ὁ ζῷον ἤ ὁ οὐσία , δῆλος ὅτι οὐ ὁρίζω · οὐδείς γάρ διαφορά ὁ λέγω . ὁράω δέ καί εἰ εἰμί ἀντιδιαιρέω τις ὁ λέγω διαφορά . εἰ γάρ μή εἰμί , δῆλος ὅτι οὐ ἄν εἰμί ὁ λέγω ὁ γένος διαφορά · πᾶς γάρ γένος ὁ ἀντιδιαιρέω διαφορά διαιρέω , καθά ὁ ζῷον ὁ πεζός καί ὁ πτηνός καί ὁ ἔνυδρος καί ὁ δίπους . ὁ εἰ εἰμί μέν ὁ ἀντιδιαιρέω διαφορά , μή ἀληθεύω δέ κατά ὁ γένος . δῆλος γάρ ὅτι οὐδέτερος ἄν εἰμί ὁ γένος διαφορά · πᾶς γάρ ὁ ἀντιδιαιρέω διαφορά ἀληθεύω κατά ὁ οἰκεῖος γένος . ὅμοιος δέ καί εἰ ἀληθεύω μέν , μή ποιέω δέ προστίθημι ὁ γένος εἶδος . δῆλος γάρ ὅτι οὐ ἄν εἰμί οὗτος εἰδοποιός διαφορά ὁ γένος · πᾶς γάρ εἰδοποιός διαφορά μετά ὁ γένος εἶδος ποιέω . εἰ δέ οὗτος μή εἰμί διαφορά , οὐδέ ὁ λέγω , ἐπεί οὗτος ἀντιδιαιρέω . ἔτι ἐάν ἀπόφασις διαιρέω ὁ γένος , καθά ὁ ὁ γραμμή ὁρίζω μῆκος ἀπλατής εἰμί . οὐδείς γάρ ἄλλος σημαίνω ἤ ὅτι οὐ ἔχω πλάτος . συμβαίνω οὖν ὁ γένος μετέχω ὁ εἶδος · πᾶς γάρ μῆκος ἤ ἀπλατής ἤ πλάτος ἔχω εἰμί , ἐπεί κατά πᾶς ἤ ὁ κατάφασις ἤ ὁ ἀπόφασις ἀληθεύω , ὥστε καί ὁ γένος ὁ γραμμή μῆκος εἰμί ἤ ἀπλατής ἤ πλάτος ἔχω εἰμί . μῆκος δέ ἀπλατής εἶδος εἰμί λόγος , ὅμοιος δέ καί μῆκος πλάτος ἔχω · ὁ γάρ ἀπλατής καί πλάτος ἔχω διαφορά εἰμί , ἐκ δέ ὁ διαφορά καί ὁ γένος ὁ ὁ εἶδος εἰμί λόγος , ὥστε ὁ γένος ἐπιδέχομαι ἄν ὁ ὁ εἶδος λόγος . ὅμοιος δέ καί ὁ ὁ διαφορά , ἐπειδή ὁ ἕτερος ὁ λέγω διαφορά ἐκ ἀνάγκη κατηγορέω ὁ γένος . εἰμί δέ ὁ λέγω τόπος χρήσιμος πρός ὁ τίθημι ἰδέα εἰμί . εἰ γάρ εἰμί αὐτός μῆκος , πῶς κατηγορέω κατά ὁ γένος ὅτι πλάτος ἔχω εἰμί ἤ ἀπλατής εἰμί ; δέω γάρ κατά πᾶς μῆκος ὁ ἕτερος αὐτός ἀληθεύω , εἴπερ κατά ὁ γένος ἀληθεύω μέλλω . οὗτος δέ οὐ συμβαίνω · εἰμί γάρ ἀπλατής καί πλάτος ἔχω μῆκος . ὥστε πρός ἐκεῖνος μόνος χρήσιμος ὁ τόπος , ὅς ὁ γένος εἷς ἀριθμός φημί εἰμί . οὗτος δέ ποιέω ὁ ὁ ἰδέα τίθημι · αὐτός γάρ μῆκος καί αὐτός ζῷον γένος φημί εἰμί . ἴσως δέ ἐπί ἔνιοι ἀναγκαῖος καί ἀπόφασις χράω ὁ ὁρίζω , οἷος ἐπί ὁ στέρησις · τυφλός γάρ εἰμί ὁ μή ἔχω ὄψις , ὅτε φύω ἔχω . διαφέρω δέ οὐδείς ἀπόφασις διαιρέω ὁ γένος , ἤ τοιοῦτος κατάφασις ὅς ἀπόφασις ἀναγκαῖος ἀντιδιαιρέω , οἷος εἰ μῆκος πλάτος ἔχω ὁρίζω · ὁ γάρ πλάτος ἔχω ὁ μή ἔχω πλάτος ἀντιδιαιρέω , ἄλλος δέ οὐδείς , ὥστε ἀπόφασις πάλιν διαιρέω ὁ γένος . πάλιν εἰ ὁ εἶδος ὡς διαφορά ἀποδίδωμι , καθά ὁ ὁ προπηλακισμός ὕβρις μετά χλευασία ὁρίζω · ὁ γάρ χλευασία ὕβρις τις , ὥστε οὐ διαφορά ἀλλά εἶδος ὁ χλευασία . ἔτι εἰ ὁ γένος ὡς διαφορά λέγω , οἷος ὁ ἀρετή ἕξις ἀγαθός ἤ σπουδαῖος · γένος γάρ ἀγαθός ὁ ἀρετή εἰμί . ἤ οὐ γένος ἀγαθός , ἀλλά διαφορά , εἴπερ ἀληθής ὅτι οὐ ἐνδέχομαι αὐτός ἐν δύο γένεσις εἰμί μή περιέχω ἀλλήλων . οὔτε γάρ ἀγαθός ὁ ἕξις περιέχω οὔτε ὁ ἕξις ἀγαθός · οὐ γάρ πᾶς ἕξις ἀγαθός , οὐδέ πᾶς ἀγαθός ἕξις , ὥστε οὐ ἄν εἰμί γένος ἀμφότερος . εἰ οὖν ὁ ἕξις ὁ ἀρετή γένος , δῆλος ὅτι ἀγαθός οὐ γένος , ἀλλά μάλα διαφορά . ἔτι ὁ μέν ἕξις τίς εἰμί σημαίνω ὁ ἀρετή , ὁ δέ ἀγαθός οὐ τίς εἰμί ἀλλά ποιός · δοκέω δέ ὁ διαφορά ποῖος τις σημαίνω . ὁράω δέ καί εἰ μή ποιός τις ἀλλά ὅδε σημαίνω ὁ ἀποδίδωμι διαφορά · δοκέω γάρ ποιός τις πᾶς διαφορά δηλόω . σκοπέω δέ καί εἰ κατά συμβαίνω ὑπάρχω ὁ ὁρίζω ὁ διαφορά . οὐδείς γάρ διαφορά ὁ κατά συμβαίνω ὑπάρχω εἰμί , καθά οὐδέ ὁ γένος · οὐ γάρ ἐνδέχομαι ὁ διαφορά ὑπάρχω τις καί μή ὑπάρχω . ἔτι εἰ κατηγορέω ὁ γένος ὁ διαφορά ἤ ὁ εἶδος ἤ ὁ κάτωθεν τις ὁ εἶδος , οὐ ἄν εἰμί ὁρίζω · οὐδείς γάρ ὁ λέγω ἐνδέχομαι ὁ γένος κατηγορέω , ἐπειδή ὁ γένος ἐπί πολύς πᾶς λέγω . πάλιν εἰ κατηγορέω ὁ γένος ὁ διαφορά · οὐ γάρ κατά ὁ διαφορά , ἀλλά κατά ὅς ὁ διαφορά , ὁ γένος δοκέω κατηγορέω , οἷος ὁ ζῷον κατά ὁ ἄνθρωπος καί ὁ βοῦς καί ὁ ἄλλος πεζός ζῷον , οὐ αὐτός ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ εἶδος λέγω . εἰ γάρ κατά ἕκαστος ὁ διαφορά ὁ ζῷον κατηγορέω , πολύς ζῷον ὁ εἶδος ἄν κατηγορέω · ὁ γάρ διαφορά ὁ εἶδος κατηγορέω . ἔτι διαφορά πᾶς ἤ εἶδος ἤ ἄτομος εἰμί , εἴπερ ζῷον · ἕκαστος γάρ ὁ ζῷον ἤ εἶδος εἰμί ἤ ἄτομος . ὅμοιος δέ σκοπέω καί εἰ ὁ εἶδος ἤ ὁ ὑποκάτω τις ὁ εἶδος ὁ διαφορά κατηγορέω · ἀδύνατος γάρ , ἐπειδή ἐπί πολύς ὁ διαφορά ὁ εἶδος λέγω . ἔτι συμβαίνω ὁ διαφορά εἶδος εἰμί , εἴπερ κατηγορέω τις αὐτός ὁ εἶδος · εἰ γάρ κατηγορέω ἄνθρωπος , δῆλος ὅτι ὁ διαφορά ἄνθρωπος εἰμί . πάλιν εἰ μή πρότερος ὁ διαφορά ὁ εἶδος · ὁ μέν γάρ γένος ὕστερον , ὁ δέ εἶδος πρότερος ὁ διαφορά δέω εἰμί . σκοπέω δέ καί εἰ ἕτερος γένος ὁ λέγω διαφορά μή περιέχω μηδέ περιέχω . οὐ δοκέω γάρ ὁ αὐτός διαφορά δύο γένος εἰμί μή περιέχω ἀλλήλων . εἰ δέ μή , συμβαίνω καί εἶδος ὁ αὐτός ἐν δύο γένεσις εἰμί μή περιέχω ἀλλήλων · ἐπιφέρω γάρ ἕκαστος ὁ διαφορά ὁ οἰκεῖος γένος , καθά ὁ πεζός καί ὁ δίπους ὁ ζῷον συνεπιφέρω . ὥστε εἰ κατά ὅς ὁ διαφορά , καί ὁ γένος ἑκάτερος . δῆλος οὖν ὅτι ὁ εἶδος ἐν δύο γένεσις οὐ περιέχω ἀλλήλων . ἤ οὐ ἀδύνατος ὁ αὐτός διαφορά δύο γένος εἰμί μή περιέχω ἀλλήλων , ἀλλά προστίθημι μηδέ ἄμφω ὑπό αὐτός εἰμί . ὁ γάρ πεζός ζῷον καί ὁ πτηνός ζῷον γένος εἰμί οὐ περιέχω ἀλλήλων , καί ἀμφότερος αὐτός εἰμί ὁ δίπους διαφορά . ὥστε προστίθημι ὅτι μηδέ ὑπό αὐτός εἰμί ἄμφω · οὗτος γάρ ἄμφω ὑπό ὁ ζῷον εἰμί . δῆλος δέ καί ὅτι οὐ ἀνάγκη ὁ διαφορά πᾶς ὁ οἰκεῖος ἐπιφέρω γένος , ἐπειδή ἐνδέχομαι ὁ αὐτός δύο γένος εἰμί μή περιέχω ἀλλήλων · ἀλλά ὁ ἕτερος μόνος ἀνάγκη συνεπιφέρω καί ὁ ἐπάνω οὗτος , καθά ὁ δίπους ὁ πτηνός ἤ ὁ πεζός συνεπιφέρω ζῷον . ὁράω δέ καί εἰ ὁ ἐν τις διαφορά ἀποδίδωμι οὐσία · οὐ δοκέω γάρ διαφέρω οὐσία οὐσία ὁ ποῦ εἰμί . διό καί ὁ ὁ πεζός καί ὁ ἔνυδρος διαιρέω ὁ ζῷον ἐπιτιμάω ὡς ὁ πεζός καί ὁ ἔνυδρος ποῦ σημαίνω . ἤ ἐπί μέν οὗτος οὐ ὀρθός ἐπιτιμάω · οὐ γάρ ἐν τις οὐδέ ποῦ σημαίνω ὁ ἔνυδρος , ἀλλά ποιός τις · καί γάρ ἐάν εἰμί ἐν ὁ ξηρός , ὅμοιος ἔνυδρος · ὅμοιος δέ ὁ χερσαῖος , ἐάν ἐν ὑγρός , χερσαῖος ἀλλά οὐ ἔνυδρος εἰμί . ἀλλά ὅμως ἐάν ποτέ σημαίνω ὁ ἐν τις ὁ διαφορά , δῆλος ὅτι διαμαρτάνω εἰμί . πάλιν εἰ ὁ πάθος διαφορά ἀποδίδωμι . πᾶς γάρ πάθος μάλα γίγνομαι ἐξίστημι ὁ οὐσία , ὁ δέ διαφορά οὐ τοιοῦτος · μάλα γάρ σῴζω δοκέω ὁ διαφορά ὅς εἰμί διαφορά , καί ἁπλῶς ἀδύνατος εἰμί ἄνευ ὁ οἰκεῖος διαφορά ἕκαστος · πεζός γάρ μή εἰμί οὐ εἰμί ἄνθρωπος . ἁπλῶς δέ λέγω , κατά ὅσος ἀλλοιόω ὁ ἔχω , οὐδείς οὗτος διαφορά ἐκεῖνος · ἅπας γάρ ὁ τοιοῦτος μάλα γίγνομαι ἐξίστημι ὁ οὐσία . ὥστε εἰ τις τοιοῦτος διαφορά ἀποδίδωμι , ἁμαρτάνω · ἁπλῶς γάρ οὐ ἀλλοιόω κατά ὁ διαφορά . καί εἰ τις ὁ πρός τις μή πρός ἄλλος ὁ διαφορά ἀποδίδωμι · ὁ γάρ πρός τις καί ὁ διαφορά πρός τις , καθά καί ὁ ἐπιστήμη · θεωρητικός γάρ καί πρακτικός καί ποιητικός λέγω , ἕκαστος δέ οὗτος πρός τις σημαίνω · θεωρητικός γάρ τις καί ποιητικός τις καί πρακτικός . σκοπέω δέ καί εἰ πρός ὅς φύω ἕκαστος ὁ πρός τις ἀποδίδωμι ὁ ὁρίζω . ἔνιοι μέν γάρ πρός ὅς φύω ἕκαστος ὁ πρός τις μόνος εἰμί χράω , πρός ἄλλος δέ οὐδείς , ἔνιοι δέ καί πρός ἄλλος , οἷος ὁ ὄψις πρός ὁ ὁράω μόνος , ὁ δέ στλεγγίς ἄν ἀρύω τις · ἀλλά ὅμως εἰ τις ὁρίζω ὁ στλεγγίς ὄργανον πρός ὁ ἀρύω , ἁμαρτάνω · οὐ γάρ πρός οὗτος φύω . ὅρος δέ ὁ πρός ὅς φύω , ἐπί ὅς ἄν χράω ὁ φρόνιμος ᾗ φρόνιμος , καί ὁ περί ἕκαστος οἰκεῖος ἐπιστήμη . ἤ εἰ μή ὁ πρῶτος ἀποδίδωμι , ὅταν τυγχάνω πρός πολύς λέγω , οἷος ὁ φρόνησις ἀρετή ἄνθρωπος ἤ ψυχή καί μή ὁ λογιστικός · πρῶτος γάρ ὁ λογιστικός ἀρετή ὁ φρόνησις · κατά γάρ οὗτος καί ὁ ψυχή καί ὁ ἄνθρωπος φρονέω λέγω . ἔτι εἰ μή δεκτικός εἰμί ὅς λέγω ὁ ὁρίζω πάθος ἤ ὁ διάθεσις ἤ ὁστισοῦν ἄλλος , ἁμαρτάνω . πᾶς γάρ διάθεσις καί πᾶς πάθος ἐν ἐκεῖνος φύω γίγνομαι ὅς εἰμί διάθεσις ἤ πάθος , καθά καί ὁ ἐπιστήμη ἐν ψυχή διάθεσις εἰμί ψυχή . ἐνίοτε δέ διαμαρτάνω ἐν ὁ τοιοῦτος , οἷος ὅσος λέγω ὅτι ὕπνος εἰμί ἀδυναμία αἴσθησις , καί ὁ ἀπορία ἰσότης ἐναντίος λογισμός , καί ὁ ἀλγηδών διάστασις ὁ σύμφυτος μέρος μετά βία · οὔτε γάρ ὁ ὕπνος ὑπάρχω ὁ αἴσθησις , δέω δέ , εἴπερ ἀδυναμία αἴσθησις εἰμί . ὅμοιος δέ οὐδέ ὁ ἀπορία ὑπάρχω ὁ ἐναντίος λογισμός , οὐδέ ὁ ἀλγηδών ὁ σύμφυτος μέρος · ἀλγέω γάρ ὁ ἄψυχος , εἴπερ ἀλγηδών αὐτός πάρειμι . τοιοῦτος δέ καί ὁ ὁ ὑγίεια ὁρισμός , εἴπερ συμμετρία θερμός καί ψυχρός εἰμί · ἀνάγκη γάρ ὑγιαίνω ὁ θερμός καί ψυχρός · ὁ γάρ ἕκαστος συμμετρία ἐν ἐκεῖνος ὑπάρχω ὅς εἰμί συμμετρία , ὥστε ὁ ὑγίεια ὑπάρχω ἄν αὐτός . ἔτι ὁ ποιέω εἰς ὁ ποιητικός ἤ ἀνάπαλιν συμβαίνω τίθημι ὁ οὕτως ὁρίζω . οὐ γάρ εἰμί ἀλγηδών ὁ διάστασις ὁ σύμφυτος μέρος , ἀλλά ποιητικός ἀλγηδών · οὐδέ ὁ ἀδυναμία ὁ αἴσθησις ὕπνος , ἀλλά ποιητικός ἕτερος ἕτερος · ἤτοι γάρ διά ὁ ἀδυναμία ὑπνόω , ἤ διά ὁ ὕπνος ἀδυνατέω . ὅμοιος δέ καί ὁ ἀπορία δοκέω ἄν ποιητικός εἰμί ὁ ὁ ἐναντίος ἰσότης λογισμός · ὅταν γάρ ἐπί ἀμφότερος λογίζομαι ἐγώ ὅμοιος ἅπας φαίνω κατά ἑκάτερος γίγνομαι , ἀφοράω ὁπότερος πράσσω . ἔτι κατά ὁ χρόνος πᾶς ἐπισκοπέω εἰ που διαφωνέω , οἷος εἰ ὁ ἀθάνατος ὁρίζω ζῷον ἄφθαρτος νῦν εἰμί · ὁ γάρ νῦν ἄφθαρτος ζῷον νῦν ἀθάνατος εἰμί . ἤ ἐπί μέν οὗτος οὐ συμβαίνω · ἀμφίβολος γάρ ὁ νῦν ἄφθαρτος εἰμί · ἤ γάρ ὅτι οὐ φθείρω νῦν σημαίνω , ἤ ὅτι οὐ δυνατός φθείρω νῦν , ἤ ὅτι τοιοῦτος εἰμί νῦν οἷος μηδέποτε φθείρω . ὅταν οὖν λέγω ὅτι ἄφθαρτος νῦν εἰμί ζῷον , οὗτος λέγω ὅτι νῦν τοιοῦτος εἰμί ζῷον οἷος μηδέποτε φθείρω . οὗτος δέ ὁ ἀθάνατος ὁ αὐτός εἰμί , ὥστε οὐ συμβαίνω νῦν αὐτός ἀθάνατος εἰμί . ἀλλά ὅμως ἐάν συμβαίνω ὁ μέν κατά ὁ λόγος ἀποδίδωμι ὑπάρχω νῦν ἤ πρότερος , ὁ δέ κατά ὄνομα μή ὑπάρχω , οὐ ἄν εἰμί αὐτός . χράω οὖν ὁ τόπος καθά λέγω .