aristoteles-et-corpus-aristotelicum.topica 8.13
Τὸ δ᾿ ἐν ἀρχῇ καὶ τὰ ἐναντία πῶς αἰτεῖται ὁ ἐρωτῶν , κατ᾿ ἀλήθειαν μὲν ἐν τοῖς Ἀναλυτικοῖς εἴρηται , κατὰ δόξαν δὲ νῦν λεκτέον . Αἰτεῖσθαι δὲ φαίνονται τὸ ἐν ἀρχῇ πενταχῶς , φανερώτατα μὲν καὶ πρῶτον εἴ τις αὐτὸ τὸ δείκνυσθαι δέον αἰτήσει . Τοῦτο δ᾿ ἐπ᾿ αὐτοῦ μὲν οὐ ῥᾴδιον λανθάνειν , ἐν δὲ τοῖς συνωνύμοις , καὶ ἐν ὅσοις τὸ ὄνομα καὶ ὁ λόγος τὸ αὐτὸ σημαίνει , μᾶλλον . Δεύτερον δὲ ὅταν κατὰ μέρος δέον ἀποδεῖξαι καθόλου τις αἰτήσῃ , οἷον ἐπιχειρῶν ὅτι τῶν ἐναντίων μία ἐπιστήμη , ὅλως τῶν ἀντικειμένων ἀξιώσειε μίαν εἶναι · δοκεῖ γὰρ ὃ ἔδει καθ᾿ αὑτὸ δεῖξαι μετ᾿ ἄλλων αἰτεῖσθαι πλειόνων . Τρίτον εἴ τις καθόλου δεῖξαι προκειμένου κατὰ μέρος αἰτήσειεν , οἷον εἰ πάντων τῶν ἐναντίων προκειμένου τῶνδέ τινων ἀξιώσειε · δοκεῖ γὰρ καὶ οὗτος , ὃ μετὰ πλειόνων ἔδει δεῖξαι , καθ᾿ αὑτὸ χωρὶς αἰτεῖσθαι . Πάλιν εἴ τις διελὼν αἰτεῖται τὸ προβληθέν , οἷον εἰ δέον δεῖξαι τὴν ἰατρικὴν ὑγιεινοῦ καὶ νοσώδους , χωρὶς ἑκάτερον ἀξιώσειεν . Ἢ εἴ τις τῶν ἑπομένων ἀλλήλοις ἐξ ἀνάγκης θάτερον αἰτήσειεν , οἷον τὴν πλευρὰν ἀσύμμετρον τῇ διαμέτρῳ , δέον ἀποδεῖξαι ὅτι ἡ διάμετρος τῇ πλευρᾷ . Ἰσαχῶς δὲ καὶ τἀναντία αἰτοῦνται τῷ ἐξ ἀρχῆς . Πρῶτον μὲν γὰρ εἴ τις τὰς ἀντικειμένας αἰτήσαιτο φάσιν καὶ ἀπόφασιν , δεύτερον δὲ τἀναντία κατὰ τὴν ἀντίθεσιν , οἷον ἀγαθὸν καὶ κακὸν ταὐτόν . Τρίτον εἴ τις τὸ καθόλου ἀξιώσας ἐπὶ μέρους αἰτοῖτο τὴν ἀντίφασιν , οἷον εἰ λαβὼν τῶν ἐναντίων μίαν ἐπιστήμην , ὑγιεινοῦ καὶ νοσώδους ἑτέραν ἀξιώσειεν , ἢ τοῦτο αἰτησάμενος ἐπὶ τοῦ καθόλου τὴν ἀντίθεσιν πειρῷτο λαμβάνειν . Πάλιν ἐάν τις αἰτήσῃ τὸ ἐναντίον τῷ ἐξ ἀνάγκης συμβαίνοντι διὰ τῶν κειμένων , κἂν εἴ τις αὐτὰ μὲν μὴ λάβοι τἀντικείμενα , τοιαῦτα δ᾿ αἰτήσαιτο δύο ἐξ ὧν ἔσται ἡ ἀντικειμένη ἀντίφασις . Διαφέρει δὲ τὸ τἀναντία λαμβάνειν τοῦ ἐν ἀρχῇ ὅτι τοῦ μέν ἐστιν ἡ ἁμαρτία πρὸς τὸ συμπέρασμα ( πρὸς γὰρ ἐκεῖνο βλέποντες τὸ ἐν ἀρχῇ λέγομεν αἰτεῖσθαι ) , τὰ δ᾿ ἐναντία ἐστὶν ἐν ταῖς προτάσεσι τῷ ἔχειν πως ταύτας πρὸς ἀλλήλας .
Lemmas: ὁ δέ ἐν ἀρχή καί ὁ ἐναντίος πῶς αἰτέω ὁ ἐρωτάω , κατά ἀλήθεια μέν ἐν ὁ Ἀναλυτικός λέγω , κατά δόξα δέ νῦν λεκτέος . αἰτέω δέ φαίνω ὁ ἐν ἀρχή πενταχῶς , φανερός μέν καί πρῶτος εἰ τις αὐτός ὁ δείκνυμι δέω αἰτέω . οὗτος δέ ἐπί αὐτός μέν οὐ ῥᾴδιος λανθάνω , ἐν δέ ὁ συνώνυμος , καί ἐν ὅσος ὁ ὄνομα καί ὁ λόγος ὁ αὐτός σημαίνω , μάλα . δεύτερος δέ ὅταν κατά μέρος δέω ἀποδείκνυμι καθόλου τις αἰτέω , οἷος ἐπιχειρέω ὅτι ὁ ἐναντίος εἷς ἐπιστήμη , ὅλος ὁ ἀντίκειμαι ἀξιόω εἷς εἰμί · δοκέω γάρ ὅς δέω κατά ἑαυτοῦ δείκνυμι μετά ἄλλος αἰτέω πολύς . τρίτος εἰ τις καθόλου δείκνυμι πρόκειμαι κατά μέρος αἰτέω , οἷος εἰ πᾶς ὁ ἐναντίος πρόκειμαι ὅδε τις ἀξιόω · δοκέω γάρ καί οὗτος , ὅς μετά πολύς δέω δείκνυμι , κατά ἑαυτοῦ χωρίς αἰτέω . πάλιν εἰ τις διαιρέω αἰτέω ὁ προβάλλω , οἷος εἰ δέω δείκνυμι ὁ ἰατρικός ὑγιεινός καί νοσώδης , χωρίς ἑκάτερος ἀξιόω . ἤ εἰ τις ὁ ἕπομαι ἀλλήλων ἐκ ἀνάγκη ἕτερος αἰτέω , οἷος ὁ πλευρά ἀσύμμετρος ὁ διάμετρος , δέω ἀποδείκνυμι ὅτι ὁ διάμετρος ὁ πλευρά . ἰσαχῶς δέ καί ἐναντίος αἰτέω ὁ ἐκ ἀρχή . πρῶτος μέν γάρ εἰ τις ὁ ἀντίκειμαι αἰτέω φάσις καί ἀπόφασις , δεύτερος δέ ἐναντίος κατά ὁ ἀντίθεσις , οἷος ἀγαθός καί κακός αὐτός . τρίτος εἰ τις ὁ καθόλου ἀξιόω ἐπί μέρος αἰτέω ὁ ἀντίφασις , οἷος εἰ λαμβάνω ὁ ἐναντίος εἷς ἐπιστήμη , ὑγιεινός καί νοσώδης ἕτερος ἀξιόω , ἤ οὗτος αἰτέω ἐπί ὁ καθόλου ὁ ἀντίθεσις πειράω λαμβάνω . πάλιν ἐάν τις αἰτέω ὁ ἐναντίος ὁ ἐκ ἀνάγκη συμβαίνω διά ὁ κεῖμαι , ἄν εἰ τις αὐτός μέν μή λαμβάνω ἀντίκειμαι , τοιοῦτος δέ αἰτέω δύο ἐκ ὅς εἰμί ὁ ἀντίκειμαι ἀντίφασις . διαφέρω δέ ὁ ἐναντίος λαμβάνω ὁ ἐν ἀρχή ὅτι ὁ μέν εἰμί ὁ ἁμαρτία πρός ὁ συμπέρασμα ( πρός γάρ ἐκεῖνος βλέπω ὁ ἐν ἀρχή λέγω αἰτέω ) , ὁ δέ ἐναντίος εἰμί ἐν ὁ πρότασις ὁ ἔχω πως οὗτος πρός ἀλλήλων .