aristoteles-et-corpus-aristotelicum.topica 5.8
Ἔπειτα ἐκ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον , πρῶτον μὲν ἀνασκευάζοντα εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον , οὐδὲ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα , οὐδὲ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα , οὐδὲ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς . Οἷον ἐπεὶ οὐκ ἔστι τὸ μᾶλλον κεχρῶσθαι τοῦ μᾶλλον σώματος ἴδιον , οὐδὲ τὸ ἧττον κεχρῶσθαι τοῦ ἧττον σώματος εἴη ἂν ἴδιον , οὐδὲ τὸ κεχρῶσθαι σώματος ὅλως . Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον · καὶ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον , καὶ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα , καὶ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα , καὶ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς . Οἷον ἐπεὶ τοῦ μᾶλλον ζῶντος τὸ μᾶλλον αἰσθάνεσθαί ἐστιν ἴδιον , καὶ τοῦ ἧττον ζῶντος τὸ ἧττον αἰσθάνεσθαι εἴη ἂν ἴδιον , καὶ τοῦ μάλιστα δὲ τὸ μάλιστα , καὶ τοῦ ἥκιστα τὸ ἥκιστα , καὶ τοῦ ἁπλῶς τὸ ἁπλῶς . Καὶ ἐκ τοῦ ἁπλῶς δὲ πρὸς ταὐτὰ σκεπτέον ἐστὶν ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον , οὐδὲ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον , οὐδὲ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα , οὐδὲ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ οὐκ ἔστι τοῦ ἀνθρώπου τὸ σπουδαῖον ἴδον , οὐδ᾿ ἂν τοῦ μᾶλλον ἀνθρώπου τὸ μᾶλλον σπουδαῖον ἴδιον εἴη . Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς ἐστὶν ἴδιον · καὶ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον καὶ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα καὶ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ τοῦ πυρός ἐστιν ἴδιον τὸ ἄνω φέρεσθαι κατὰ φύσιν , καὶ τοῦ μᾶλλον πυρὸς εἴη ἂν ἴδιον τὸ μᾶλλον ἄνω φέρεσθαι κατὰ φύσιν . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον σκεπτέον ἐστὶ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων πρὸς ἅπαντα ταῦτα . Δεύτερον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον ζῴου τὸ αἰσθάνεσθαι ἢ ἀνθρώπου τὸ ἐπίστασθαι , οὐκ ἔστι δὲ ζῴου ἴδιον τὸ αἰσθάνεσθαι , οὐκ ἂν εἴη ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ἐπίστασθαι . Κατασκευάζοντα δ᾿ εἰ τὸ ἧττον τοῦ ἧττόν ἐστιν ἴδιον · καὶ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ἧττόν ἐστιν ἴδιον ἀνθρώπου τὸ ἥμερον φύσει ἢ ζῴου τὸ ζῆν , ἔστι δ᾿ ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ἥμερον φύσει , εἴη αν ζῴου ἴδιον τὸ ζῆν . Τρίτον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ οὗ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον , μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ οὗ ἧττόν ἐστιν ἴδιον , ἔσται τούτου ἴδιον . Εἰ δ᾿ ἐκείνου ἐστὶν ἴδιον , οὐκ ἔσται τούτου ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ τὸ κεχρῶσθαι μᾶλλον τῆς ἐπιφανείας ἢ τοῦ σώματός ἐστιν ἴδιον , οὐκ ἔστι δὲ τῆς ἐπιφανείας ἴδιον , οὐκ ἂν εἴη τοῦ σώματος ἴδιον τὸ κεχρῶσθαι . Εἰ δ᾿ ἐστὶ τῆς ἐπιφανείας ἴδιον , οὐκ ἂν εἴη τοῦ σώματος ἴδιον . Κατασκευάζοντι δὲ ὁ τόπος οὗτος οὐκ ἔστι χρήσιμος · ἀδύνατον γάρ ἐστι ταὐτὸ πλειόνων ἴδιον εἶναι . Τέταρτον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ μᾶλλον αὐτοῦ ἴδιον μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ τὸ ἧττον αὐτοῦ ἴδιον ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ μᾶλλόν ἐστι τοῦ ζῴου ἴδιον τὸ αἰσθητὸν ἢ τὸ μεριστόν , οὐκ ἔστι δὲ τοῦ ζῴου τὸ αἰσθητὸν ἴδιον , οὐκ ἂν εἴη τοῦ ζῴου τὸ μεριστὸν ἴδιον . Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ ἧττον αὐτοῦ ὂν ἴδιον ἔστιν ἴδιον · καὶ γὰρ τὸ μᾶλλον αὐτοῦ ὂν ἴδιον ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ἧττόν ἐστιν ἴδιον ζῴου τὸ αἰσθάνεσθαι ἢ τὸ ζῆν , ἔστι δὲ τοῦ ζῴου τὸ αἰσθάνεσθαι ἴδιον , εἴη ἂν τοῦ ζῴου τὸ ζῆν ἴδιον . Ἔπειτ᾿ ἐκ τῶν ὁμοίως ὑπαρχόντων πρῶτον μὲν ἀνασκευάζοντα εἰ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον μή ἐστιν ἴδιον τούτου οὗ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον ἔσται ἴδιον τούτου οὗ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον ἐπιθυμητικοῦ τὸ ἐπιθυμεῖν καὶ λογιστικοῦ τὸ λογίζεσθαι , οὐκ ἔστι δ᾿ ἴδιον ἐπιθυμητικοῦ τὸ ἐπιθυμεῖν , οὐκ ἂν εἴη ἴδιον λογιστικοῦ τὸ λογίζεσθαι . Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον ἔστι τούτου ἴδιον οὗ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον · ἔσται γὰρ καὶ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον τούτου ἴδιον οὗ ὁμοίως ἐστὶ ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον λογιστικοῦ τὸ πρῶτον φρόνιμον καὶ ἐπιθυμητικοῦ τὸ πρῶτον σῶφρον , ἔστι δὲ τοῦ λογιστικοῦ ἴδιον τὸ πρῶτον φρόνιμον , εἴη ἂν τοῦ ἐπιθυμητικοῦ ἴδιον τὸ πρῶτον σῶφρον . Δεύτερον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον μή ἐστιν ἴδιον αὐτοῦ · οὐδὲ γὰρ τὸ ὁμοίως ὂν ἴδιον ἔσται ἴδιον αὐτοῦ . Οἷον ἐπεὶ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον ἀνθρώπου τὸ ὁρᾶν καὶ τὸ ἀκούειν , οὐκ ἔστι δ᾿ ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ὁρᾶν , οὐκ ἂν εἴη ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ἀκούειν . Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ ὁμοίως αὐτοῦ ὂν ἴδιον ἔστιν ἴδιον · καὶ γὰρ τὸ ὁμοίως αὐτοῦ ὂν ἴδιον ἔσται ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον ψυχῆς τὸ μέρος αὐτῆς ἐπιθυμητικὸν εἶναι καὶ λογιστικὸν πρώτου , ἔστι δὲ ψυχῆς ἴδιον τὸ μέρος αὐτῆς εἶναι ἐπιθυμητικὸν πρώτου , εἴη ἂν ἴδιον ψυχῆς τὸ μέρος αὐτῆς εἶναι λογιστικὸν πρώτου . Τρίτον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ οὗ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον , μή ἐστιν ἴδιον · οὐδὲ γὰρ οὗ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον , ἔσται ἴδιον . Εἰ δ᾿ ἐκείνου ἐστὶν ἴδιον , οὐκ ἔσται θατέρου ἴδιον . Οἷον ἐπεὶ ὁμοίως ἐστὶν ἴδιον τὸ καίειν φλογὸς καὶ ἄνθρακος , οὐκ ἔστι δ᾿ ἴδιον φλογὸς τὸ καίειν , οὐκ ἂν εἴη ἴδιον ἄνθρακος τὸ καίειν . Εἰ δ᾿ ἐστὶ φλογὸς ἴδιον , οὐκ ἂν εἴη ἄνθρακος ἴδιον . Κατασκευάζοντι δὲ οὐδὲν οὗτος ὁ τόπος ἐστὶ χρήσιμος . Διαφέρει δ᾿ ὁ ἐκ τῶν ὁμοίως ἐχόντων τοῦ ἐκ τῶν ὁμοίως ὑπαρχόντων , ὅτι τὸ μὲν κατ᾿ ἀναλογίαν λαμβάνεται , οὐκ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχειν τι θεωρούμενον , τὸ δ᾿ ἐκ τοῦ ὑπάρχειν τι συγκρίνεται .
Lemmas: ἔπειτα ἐκ ὁ μάλα καί ἥσσων , πρῶτος μέν ἀνασκευάζω εἰ ὁ μάλα ὁ μάλα μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων εἰμί ἴδιος , οὐδέ ὁ ἦκα ὁ ἦκα , οὐδέ ὁ μάλα ὁ μάλα , οὐδέ ὁ ἁπλῶς ὁ ἁπλῶς . οἷον ἐπεί οὐ εἰμί ὁ μάλα χρώζω ὁ μάλα σῶμα ἴδιος , οὐδέ ὁ ἥσσων χρώζω ὁ ἥσσων σῶμα εἰμί ἄν ἴδιος , οὐδέ ὁ χρώζω σῶμα ὅλος . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ μάλα ὁ μάλα εἰμί ἴδιος · καί γάρ ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων εἰμί ἴδιος , καί ὁ ἦκα ὁ ἦκα , καί ὁ μάλα ὁ μάλα , καί ὁ ἁπλῶς ὁ ἁπλῶς . οἷον ἐπεί ὁ μάλα ζάω ὁ μάλα αἰσθάνομαι εἰμί ἴδιος , καί ὁ ἥσσων ζάω ὁ ἥσσων αἰσθάνομαι εἰμί ἄν ἴδιος , καί ὁ μάλα δέ ὁ μάλα , καί ὁ ἦκα ὁ ἦκα , καί ὁ ἁπλῶς ὁ ἁπλῶς . καί ἐκ ὁ ἁπλῶς δέ πρός αὐτός σκοπέω εἰμί ἀνασκευάζω μέν εἰ ὁ ἁπλῶς ὁ ἁπλῶς μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὁ μάλα ὁ μάλα , οὐδέ ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων , οὐδέ ὁ μάλα ὁ μάλα , οὐδέ ὁ ἦκα ὁ ἦκα εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί οὐ εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ σπουδαῖος ὁράω , οὐδέ ἄν ὁ μάλα ἄνθρωπος ὁ μάλα σπουδαῖος ἴδιος εἰμί . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ ἁπλῶς ὁ ἁπλῶς εἰμί ἴδιος · καί γάρ ὁ μάλα ὁ μάλα καί ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων καί ὁ ἦκα ὁ ἦκα καί ὁ μάλα ὁ μάλα εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ὁ πῦρ εἰμί ἴδιος ὁ ἄνω φέρω κατά φύσις , καί ὁ μάλα πῦρ εἰμί ἄν ἴδιος ὁ μάλα ἄνω φέρω κατά φύσις . ὁ αὐτός δέ τρόπος σκοπέω εἰμί καί ἐκ ὁ ἄλλος πρός ἅπας οὗτος . δεύτερος δέ ἀνασκευάζω μέν εἰ ὁ μάλα ὁ μάλα μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί μάλα εἰμί ἴδιος ζῷον ὁ αἰσθάνομαι ἤ ἄνθρωπος ὁ ἐπίσταμαι , οὐ εἰμί δέ ζῷον ἴδιος ὁ αἰσθάνομαι , οὐ ἄν εἰμί ἄνθρωπος ἴδιος ὁ ἐπίσταμαι . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ ἥσσων ὁ ἥσσων εἰμί ἴδιος · καί γάρ ὁ μάλα ὁ μάλα εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ἥσσων εἰμί ἴδιος ἄνθρωπος ὁ ἥμερος φύσις ἤ ζῷον ὁ ζάω , εἰμί δέ ἄνθρωπος ἴδιος ὁ ἥμερος φύσις , εἰμί αν ζῷον ἴδιος ὁ ζάω . τρίτος δέ ἀνασκευάζω μέν εἰ ὅς μάλα εἰμί ἴδιος , μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὅς ἥσσων εἰμί ἴδιος , εἰμί οὗτος ἴδιος . εἰ δέ ἐκεῖνος εἰμί ἴδιος , οὐ εἰμί οὗτος ἴδιος . οἷον ἐπεί ὁ χρώζω μάλα ὁ ἐπιφάνεια ἤ ὁ σῶμα εἰμί ἴδιος , οὐ εἰμί δέ ὁ ἐπιφάνεια ἴδιος , οὐ ἄν εἰμί ὁ σῶμα ἴδιος ὁ χρώζω . εἰ δέ εἰμί ὁ ἐπιφάνεια ἴδιος , οὐ ἄν εἰμί ὁ σῶμα ἴδιος . κατασκευάζω δέ ὁ τόπος οὗτος οὐ εἰμί χρήσιμος · ἀδύνατος γάρ εἰμί αὐτός πολύς ἴδιος εἰμί . τέταρτος δέ ἀνασκευάζω μέν εἰ ὁ μάλα αὐτός ἴδιος μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὁ ἥσσων αὐτός ἴδιος εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί μάλα εἰμί ὁ ζῷον ἴδιος ὁ αἰσθητός ἤ ὁ μεριστός , οὐ εἰμί δέ ὁ ζῷον ὁ αἰσθητός ἴδιος , οὐ ἄν εἰμί ὁ ζῷον ὁ μεριστός ἴδιος . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ ἥσσων αὐτός εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος · καί γάρ ὁ μάλα αὐτός εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ἥσσων εἰμί ἴδιος ζῷον ὁ αἰσθάνομαι ἤ ὁ ζάω , εἰμί δέ ὁ ζῷον ὁ αἰσθάνομαι ἴδιος , εἰμί ἄν ὁ ζῷον ὁ ζάω ἴδιος . ἔπειτα ἐκ ὁ ὅμοιος ὑπάρχω πρῶτος μέν ἀνασκευάζω εἰ ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος μή εἰμί ἴδιος οὗτος ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος οὗτος ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ὅμοιος εἰμί ἴδιος ἐπιθυμητικός ὁ ἐπιθυμέω καί λογιστικός ὁ λογίζομαι , οὐ εἰμί δέ ἴδιος ἐπιθυμητικός ὁ ἐπιθυμέω , οὐ ἄν εἰμί ἴδιος λογιστικός ὁ λογίζομαι . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος εἰμί οὗτος ἴδιος ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος · εἰμί γάρ καί ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος οὗτος ἴδιος ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ὅμοιος εἰμί ἴδιος λογιστικός ὁ πρῶτος φρόνιμος καί ἐπιθυμητικός ὁ πρῶτος σώφρων , εἰμί δέ ὁ λογιστικός ἴδιος ὁ πρῶτος φρόνιμος , εἰμί ἄν ὁ ἐπιθυμητικός ἴδιος ὁ πρῶτος σώφρων . δεύτερος δέ ἀνασκευάζω μέν εἰ ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος μή εἰμί ἴδιος αὐτός · οὐδέ γάρ ὁ ὅμοιος εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος αὐτός . οἷον ἐπεί ὅμοιος εἰμί ἴδιος ἄνθρωπος ὁ ὁράω καί ὁ ἀκούω , οὐ εἰμί δέ ἄνθρωπος ἴδιος ὁ ὁράω , οὐ ἄν εἰμί ἄνθρωπος ἴδιος ὁ ἀκούω . κατασκευάζω δέ εἰ ὁ ὅμοιος αὐτός εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος · καί γάρ ὁ ὅμοιος αὐτός εἰμί ἴδιος εἰμί ἴδιος . οἷον ἐπεί ὅμοιος εἰμί ἴδιος ψυχή ὁ μέρος αὐτός ἐπιθυμητικός εἰμί καί λογιστικός πρῶτος , εἰμί δέ ψυχή ἴδιος ὁ μέρος αὐτός εἰμί ἐπιθυμητικός πρῶτος , εἰμί ἄν ἴδιος ψυχή ὁ μέρος αὐτός εἰμί λογιστικός πρῶτος . τρίτος δέ ἀνασκευάζω μέν εἰ ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος , μή εἰμί ἴδιος · οὐδέ γάρ ὅς ὅμοιος εἰμί ἴδιος , εἰμί ἴδιος . εἰ δέ ἐκεῖνος εἰμί ἴδιος , οὐ εἰμί ἕτερος ἴδιος . οἷον ἐπεί ὅμοιος εἰμί ἴδιος ὁ καίω φλόξ καί ἄνθραξ , οὐ εἰμί δέ ἴδιος φλόξ ὁ καίω , οὐ ἄν εἰμί ἴδιος ἄνθραξ ὁ καίω . εἰ δέ εἰμί φλόξ ἴδιος , οὐ ἄν εἰμί ἄνθραξ ἴδιος . κατασκευάζω δέ οὐδείς οὗτος ὁ τόπος εἰμί χρήσιμος . διαφέρω δέ ὁ ἐκ ὁ ὅμοιος ἔχω ὁ ἐκ ὁ ὅμοιος ὑπάρχω , ὅτι ὁ μέν κατά ἀναλογία λαμβάνω , οὐ ἐπί ὁ ὑπάρχω τις θεωρέω , ὁ δέ ἐκ ὁ ὑπάρχω τις συγκρίνω .