aristoteles-et-corpus-aristotelicum.topica 3.3
Ἔτι τῶν ὑπὸ τὸ αὐτὸ εἶδος τὸ ἔχον τὴν οἰκείαν ἀρετὴν τοῦ μὴ ἔχοντος . Ἄμφω δ᾿ ἐχόντων τὸ μᾶλλον ἔχον . Ἔτι εἰ τὸ μὲν ποιεῖ ἀγαθὸν ἐκεῖνο ᾧ ἂν παρῃ , τὸ δὲ μὴ ποιεῖ , τὸ ποιοῦν αἱρετώτερον , καθάπερ καὶ θερμότερον τὸ θερμαῖνον τοῦ μή . Εἰ δ᾿ ἄμφω ποιεῖ , τὸ μᾶλλον ποιοῦν · ἢ εἰ τὸ βέλτιον καὶ κυριώτερον ποιεῖ ἀγαθόν , οἷον εἰ τὸ μὲν τὴν ψυχὴν τὸ δὲ τὸ σῶμα . Ἔτι ἀπὸ τῶν πτώσεων καὶ τῶν χρήσεων καὶ τῶν πράξεων καὶ τῶν ἔργων , καὶ ταῦτα δὲ ἀπ᾿ ἐκείνων · ἀκολουθεῖ γὰρ ἀλλήλοις , οἷον εἰ τὸ δικαίως αἱρετώτερον τοῦ ἀνδρείως , καὶ ἡ δικαιοσύνη τῆς ἀνδρίας αἱρετώτερον · καὶ εἰ ἡ δικαιοσύνη τῆς ἀνδρίας αἱρετώτερον , καὶ τὸ δικαίως τοῦ ἀνδρείως . Παραπλησίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . Ἔτι εἴ τινος τοῦ αὐτοῦ τὸ μὲν μεῖζον ἀγαθόν ἐστι τὸ δὲ ἔλαττον , αἱρετώτερον τὸ μεῖζον . Ἢ εἰ μείζονος μεῖζον θάτερον . Ἀλλὰ καὶ εἰ δύο τινὰ τινὸς εἴη αἱρετώτερα , τὸ μᾶλλον αἱρετώτερον τοῦ ἧττον αἱρετωτέρου αἱρετώτερον . Ἔτι οὗ ἡ ὑπερβολὴ τῆς ὑπερβολῆς αἱρετωτέρα , καὶ αὐτὸ αἱρετώτερον , οἷον φιλία χρημάτων · αἱρετωτέρα γὰρ ἡ τῆς φιλίας ὑπερβολὴ τῆς τῶν χρημάτων . Καὶ οὗ μᾶλλον ἂν ἕλοιτο αὐτὸς αὑτῷ αἴτιος εἶναι ἢ οὗ ἕτερον , οἷον τοὺς φίλους τῶν χρημάτων . Ἔτι ἐκ τῆς προσθέσεως , εἰ τῷ αὐτῷ προστιθέμενόν τι τὸ ὅλον αἱρετώτερον ποιεῖ . Εὐλαβεῖσθαι δὲ δεῖ προτείνειν ἐφ᾿ ὧν τῷ μὲν ἑτέρῳ τῶν προστιθεμένων χρῆται τὸ κοινὸν ἢ ἄλλως πως συνεργόν ἐστι , τῷ δὲ λοιπῷ μὴ χρῆται μηδὲ συνεργόν ἐστιν , οἷον πρίονα καὶ δρέπανον μετὰ τεκτονικῆς · αἱρετώτερον γὰρ ὁ πρίων συνδυαζόμενος , ἁπλῶς δὲ οὐχ αἱρετώτερον . Πάλιν εἰ ἐλάττονι προστεθέν τι τὸ ὅλον μεῖζον ποιεῖ . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως · οὗ γὰρ ἀφαιρεθέντος ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ τὸ λειπόμενον ἔλαττον , ἐκεῖνο μεῖζον αν εἴη , ὁπότε ἀφαιρεθὲν τὸ λειπόμενον ἔλαττον ποιεῖ . Καὶ εἰ τὸ μὲν δι᾿ αὑτὸ τὸ δὲ διὰ τὴν δόξαν αἱρετόν , οἷον ὑγίεια κάλλους . Ὅρος δὲ τοῦ πρὸς δόξαν τὸ μηδενὸς συνειδότος μὴ ἂν σπουδάσαι ὑπάρχειν . Καὶ εἰ τὸ μὲν δι᾿ αὑτὸ καὶ διὰ τὴν δόξαν αἱρετόν , τὸ δὲ διὰ θάτερον μόνον . Καὶ ὁπότερον μᾶλλον δι᾿ αὑτὸ τίμιον , τοῦτο καὶ βέλτιον καὶ αἱρετώτερον . Τιμιώτερον δ᾿ ἂν εἴη καθ᾿ αὑτό , ὃ μηδενὸς ἄλλου μέλλοντος ὑπάρξειν δι᾿ αὑτὸ αἱρούμεθα μᾶλλον . Ἔτι διελέσθαι ποσαχῶς τὸ αἱρετὸν λέγεται καὶ τίνων χάριν , οἷον τοῦ συμφέροντος ἢ τοῦ καλοῦ ἢ τοῦ ἡδέος · τὸ γὰρ πρὸς ἅπαντα ἢ πρὸς τὰ πλείω χρήσιμον αἱρετώτερον ἂν ὑπάρχοι τοῦ μὴ ὁμοίως . Τῶν δ᾿ αὐτῶν ἀμφοτέροις ὑπαρχόντων , ὁποτέρῳ μᾶλλον ὑπάρχει σκεπτέον , πότερον ἥδιον ἢ κάλλιον ἢ συμφερώτερον . Πάλιν τὸ τοῦ βελτίονος ἕνεκεν αἱρετώτερον , οἷον τὸ ἀρετῆς ἕνεκεν ἢ ἡδονῆς . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν φευκτῶν · φευκτότερον γὰρ τὸ μᾶλλον ἐμποδιστικὸν τῶν αἱρετῶν , οἷον νόσος αἴσχους · καὶ γὰρ ἡδονῆς καὶ τοῦ σπουδαῖον εἶναι κωλυτικώτερον ἡ νόσος . Ἔτι ἐκ τοῦ ὁμοίως δεικνύναι φευκτὸν καὶ αἱρετὸν τὸ προκείμενον · ἧττον γὰρ αἱρετὸν τὸ τοιοῦτον , ὃ καὶ ἕλοιτ᾿ ἄν τις ὁμοίως καὶ φύγοι , τοῦ ἑτέρου ὄντος αἱρετοῦ μόνον .
Lemmas: ἔτι ὁ ὑπό ὁ αὐτός εἶδος ὁ ἔχω ὁ οἰκεῖος ἀρετή ὁ μή ἔχω . ἄμφω δέ ἔχω ὁ μάλα ἔχω . ἔτι εἰ ὁ μέν ποιέω ἀγαθός ἐκεῖνος ὅς ἄν πριασκω , ὁ δέ μή ποιέω , ὁ ποιέω αἱρετός , καθά καί θερμός ὁ θερμαίνω ὁ μή . εἰ δέ ἄμφω ποιέω , ὁ μάλα ποιέω · ἤ εἰ ὁ ἀγαθός καί κύριος ποιέω ἀγαθός , οἷος εἰ ὁ μέν ὁ ψυχή ὁ δέ ὁ σῶμα . ἔτι ἀπό ὁ πτῶσις καί ὁ χρῆσις καί ὁ πρᾶξις καί ὁ ἔργον , καί οὗτος δέ ἀπό ἐκεῖνος · ἀκολουθέω γάρ ἀλλήλων , οἷος εἰ ὁ δίκαιος αἱρετός ὁ ἀνδρεῖος , καί ὁ δικαιοσύνη ὁ ἀνδρεία αἱρετός · καί εἰ ὁ δικαιοσύνη ὁ ἀνδρεία αἱρετός , καί ὁ δίκαιος ὁ ἀνδρεῖος . παραπλήσιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . ἔτι εἰ τις ὁ αὐτός ὁ μέν μέγας ἀγαθός εἰμί ὁ δέ ἐλαχύς , αἱρετός ὁ μέγας . ἤ εἰ μέγας μέγας ἕτερος . ἀλλά καί εἰ δύο τις τις εἰμί αἱρετός , ὁ μάλα αἱρετός ὁ ἥσσων αἱρετός αἱρετός . ἔτι ὅς ὁ ὑπερβολή ὁ ὑπερβολή αἱρετός , καί αὐτός αἱρετός , οἷος φιλία χρῆμα · αἱρετός γάρ ὁ ὁ φιλία ὑπερβολή ὁ ὁ χρῆμα . καί ὅς μάλα ἄν αἱρέω αὐτός ἑαυτοῦ αἴτιος εἰμί ἤ ὅς ἕτερος , οἷος ὁ φίλος ὁ χρῆμα . ἔτι ἐκ ὁ πρόσθεσις , εἰ ὁ αὐτός προστίθημι τις ὁ ὅλος αἱρετός ποιέω . εὐλαβέομαι δέ δέω προτείνω ἐπί ὅς ὁ μέν ἕτερος ὁ προστίθημι χράω ὁ κοινός ἤ ἄλλος πως συνεργός εἰμί , ὁ δέ λοιπός μή χράω μηδέ συνεργός εἰμί , οἷος πρίων καί δρέπανον μετά τεκτονικός · αἱρετός γάρ ὁ πρίων συνδυάζω , ἁπλῶς δέ οὐ αἱρετός . πάλιν εἰ ἐλαχύς προστίθημι τις ὁ ὅλος μέγας ποιέω . ὅμοιος δέ καί ἐκ ὁ ἀφαίρεσις · ὅς γάρ ἀφαιρέω ἀπό ὁ αὐτός ὁ λείπω ἐλαχύς , ἐκεῖνος μέγας αν εἰμί , ὁπότε ἀφαιρέω ὁ λείπω ἐλαχύς ποιέω . καί εἰ ὁ μέν διά ἑαυτοῦ ὁ δέ διά ὁ δόξα αἱρετός , οἷος ὑγίεια κάλλος . ὅρος δέ ὁ πρός δόξα ὁ μηδείς σύνοιδα μή ἄν σπουδάζω ὑπάρχω . καί εἰ ὁ μέν διά ἑαυτοῦ καί διά ὁ δόξα αἱρετός , ὁ δέ διά ἕτερος μόνος . καί ὁπότερος μάλα διά ἑαυτοῦ τίμιος , οὗτος καί ἀγαθός καί αἱρετός . τίμιος δέ ἄν εἰμί κατά ἑαυτοῦ , ὅς μηδείς ἄλλος μέλλω ὑπάρχω διά ἑαυτοῦ αἱρέω μάλα . ἔτι διαιρέω ποσαχῶς ὁ αἱρετός λέγω καί τίς χάριν , οἷος ὁ συμφέρω ἤ ὁ καλός ἤ ὁ ἡδύς · ὁ γάρ πρός ἅπας ἤ πρός ὁ πολύς χρήσιμος αἱρετός ἄν ὑπάρχω ὁ μή ὅμοιος . ὁ δέ αὐτός ἀμφότερος ὑπάρχω , ὁπότερος μάλα ὑπάρχω σκοπέω , πότερος ἡδύς ἤ καλός ἤ συμφερώτερος . πάλιν ὁ ὁ ἀγαθός ἕνεκα αἱρετός , οἷος ὁ ἀρετή ἕνεκα ἤ ἡδονή . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ φευκτός · φευκτός γάρ ὁ μάλα ἐμποδιστικός ὁ αἱρετός , οἷος νόσος αἶσχος · καί γάρ ἡδονή καί ὁ σπουδαῖος εἰμί κωλυτικός ὁ νόσος . ἔτι ἐκ ὁ ὅμοιος δείκνυμι φευκτός καί αἱρετός ὁ πρόκειμαι · ἥσσων γάρ αἱρετός ὁ τοιοῦτος , ὅς καί αἱρέω ἄν τις ὅμοιος καί φεύγω , ὁ ἕτερος εἰμί αἱρετός μόνος .