aristoteles-et-corpus-aristotelicum.sophistici-elenchi 25
Τοὺς δὲ παρὰ τὸ κυρίως τόδε ἢ πῇ ἢ ποῦ ἢ πῶς ἢ πρός τι λέγεσθαι καὶ μὴ ἁπλῶς , λυτέον σκοποῦντι τὸ συμπέρασμα πρὸς τὴν ἀντίφασιν , εἰ ἐνδέχεται τούτων τι πεπονθέναι . Τὰ γὰρ ἐναντία καὶ τὰ ἀντικείμενα καὶ φάσιν καὶ ἀπόφασιν ἁπλῶς μὲν ἀδύνατον ὑπάρχειν τῷ αὐτῷ , πῇ μέντοι ἑκάτερον ἢ πρός τι ἢ πῶς , ἢ τὸ μὲν πῇ τὸ δ᾿ ἁπλῶς , οὐδὲν κωλύει . Ὥστ᾿ εἰ τόδε μὲν ἁπλῶς τόδε δὲ πῇ , οὔπω ἔλεγχος . Τοῦτο δ᾿ ἐν τῷ συμπεράσματι θεωρητέον πρὸς τὴν ἀντίφασιν . Εἰσὶ δὲ πάντες οἱ τοιοῦτοι λόγοι τοῦτ᾿ ἔχοντες . Ἆρ᾿ ἐνδέχεται τὸ μὴ ὂν εἶναι ; Ἀλλὰ μὴν ἔστι γέ τι μὴ ὄν . Ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ὂν οὐκ ἔσται · οὐ γὰρ ἔσται τι τῶν ὄντων . Ἆρ᾿ ἐνδέχεται τὸν αὐτὸν ἅμα εὐορκεῖν καὶ ἐπιορκεῖν ; Ἆρ᾿ ἐγχωρεῖ τὸν αὐτὸν ἅμα τῷ αὐτῷ πείθεσθαι καὶ ἀπειθεῖν ; Ἢ οὔτε τὸ εἶναί τι καὶ εἶναι ταὐτόν ; Τὸ δὲ μὴ ὄν , οὐκ εἰ ἔστι τι , καὶ ἔστιν ἁπλῶς · οὔτ᾿ εἰ εὐορκεῖ τόδε ἢ τῇδε , ἀνάγκη καὶ εὐορκεῖν , ὁ δ᾿ ὀμόσας ἐπιορκήσειν εὐορκεῖ ἐπιορκῶν τοῦτο μόνον , εὐορκεῖ δὲ οὔ · οὐδ᾿ ὁ ἀπειθῶν πείθεται , ἀλλά τι πείθεται . Ὅμοιος δ᾿ ὁ λόγος καὶ περὶ τοῦ ψεύδεσθαι τὸν αὐτὸν ἅμα καὶ ἀληθεύειν · ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ εἶναι εὐθεώρητον , ποτέρως ἄν τις ἀποδοίη τὸ ἁπλῶς ἀληθεύειν ἢ ψεύδεσθαι , δύσκολον φαίνεται . Κωλύει δ᾿ αὐτὸν οὐδὲν ἁπλῶς μὲν εἶναι ψευδῆ , πῇ δ᾿ ἀληθῆ ἢ τινός , καὶ εἶναι ἀληθῆ τινά , ἀληθῆ δὲ μή . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πρός τι καὶ ποῦ καὶ πότε · πάντες γὰρ οἱ τοιοῦτοι λόγοι παρὰ τοῦτο συμβαίνουσιν . Ἆρ᾿ ἡ ὑγίεια ἢ ὁ πλοῦτος ἀγαθόν ; Ἀλλὰ τῷ ἄφρονι καὶ μὴ ὀρθῶς χρωμένῳ οὐκ ἀγαθόν · ἀγαθὸν ἄρα καὶ οὐκ ἀγαθόν . Ἆρα τὸ ὑγιαίνειν ἢ δύνασθαι ἐν πόλει ἀγαθόν ; Ἀλλ᾿ ἔστιν ὅτε οὐ βέλτιον · ταὐτὸν ἄρα τῷ αὐτῷ ἀγαθὸν καὶ οὐκ ἀγαθόν . Ἢ οὐδὲν κωλύει ἁπλῶς ὂν ἀγαθὸν τῷδε μὴ εἶναι ἀγαθόν , ἢ τῷδε μὲν ἀγαθόν , ἀλλ᾿ οὐ νῦν ἢ οὐκ ἐνταῦθ᾿ ἀγαθόν . Ἆρ᾿ ὃ μὴ βούλοιτ᾿ ἂν ὁ φρόνιμος , κακόν ; Ἀποβαλεῖν δ᾿ οὐ βούλεται τἀγαθόν · κακὸν ἄρα τἀγαθόν . Οὐ γὰρ ταὐτὸν εἰπεῖν τἀγαθὸν εἶναι κακὸν καὶ τὸ ἀποβαλεῖν τἀγαθόν . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ τοῦ κλέπτου λόγος . Οὐ γὰρ εἰ κακόν ἐστιν ὁ κλέπτης , καὶ τὸ λαβεῖν ἐστὶ κακόν · οὔκουν τὸ κακὸν βούλεται , ἀλλὰ τἀγαθόν · τὸ γὰρ λαβεῖν ἀγαθὸν ἀγαθόν . Καὶ ἡ νόσος κακόν ἐστιν , ἀλλ᾿ οὐ τὸ ἀποβαλεῖν νόσον . Ἆρα τὸ δίκαιον τοῦ ἀδίκου καὶ τὸ δικαίως τοῦ ἀδίκως αἱρετώτερον ; Ἀλλ᾿ ἀποθανεῖν ἀδίκως αἱρετώτερον . Ἆρα δίκαιόν ἐστιν τὰ αὑτοῦ ἔχειν ἕκαστον ; Ἃ δ᾿ ἄν τις κρίνῃ κατὰ δόξαν τὴν αὑτοῦ , κἂν ᾖ ψευδῆ , κύριά ἐστιν ἐκ τοῦ νόμου · τὸ αὐτὸ ἄρα δίκαιον καὶ οὐ δίκαιον . Καὶ πότερα δεῖ κρίνειν τὸν τὰ δίκαια λέγοντα ἢ τὸν τὰ ἄδικα ; Ἀλλὰ μὴν καὶ τὸν ἀδικούμενον δίκαιόν ἐστιν ἱκανῶς λέγειν ἃ ἔπαθεν · ταῦτα δ᾿ ἦν ἄδικα . Οὐ γὰρ εἰ παθεῖν τι ἀδίκως αἱρετόν , τὸ ἀδίκως αἱρετώτερον τοῦ δικαίως · ἀλλ᾿ ἁπλῶς μὲν τὸ δικαίως , τοδὶ μέντοι οὐδὲν κωλύει ἀδίκως ἢ δικαίως . Καὶ τὸ ἔχειν τὰ αὑτοῦ δίκαιον , τὸ δὲ τἀλλότρια οὐ δίκαιον · κρίσιν μέντοι ταύτην δικαίαν εἶναι οὐδὲν κωλύει , οἷον ἂν ᾖ κατὰ δόξαν τοῦ κρίναντος · οὐ γὰρ εἰ δίκαιον τοδὶ ἢ ὡδί , καὶ ἁπλῶς δίκαιον . Ὁμοίως δὲ καὶ ἄδικα ὄντα οὐδὲν κωλύει λέγειν γε αὐτὰ δίκαιον εἶναι · οὐ γὰρ εἰ λέγειν δίκαιον , ἀνάγκη δίκαια εἶναι , ὥσπερ οὐδ᾿ εἰ ὠφέλιμον λέγειν , ὠφέλιμα . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν δικαίων . Ὤστ᾿ οὐκ εἰ τὰ λεγόμενα ἄδικα , ὁ λέγων ἄδικα νικᾷ · λέγει γὰρ ἃ λέγειν ἐστὶ δίκαια , ἁπλῶς δὲ καὶ παθεῖν ἄδικα .
Lemmas: ὁ δέ παρά ὁ κύριος ὅδε ἤ πῇ ἤ ποῦ ἤ πῶς ἤ πρός τις λέγω καί μή ἁπλῶς , λυτέον σκοπέω ὁ συμπέρασμα πρός ὁ ἀντίφασις , εἰ ἐνδέχομαι οὗτος τις πάσχω . ὁ γάρ ἐναντίος καί ὁ ἀντίκειμαι καί φάσις καί ἀπόφασις ἁπλῶς μέν ἀδύνατος ὑπάρχω ὁ αὐτός , πῇ μέντοι ἑκάτερος ἤ πρός τις ἤ πῶς , ἤ ὁ μέν πῇ ὁ δέ ἁπλῶς , οὐδείς κωλύω . ὥστε εἰ ὅδε μέν ἁπλῶς ὅδε δέ πῇ , οὔπω ἔλεγχος . οὗτος δέ ἐν ὁ συμπέρασμα θεωρέω πρός ὁ ἀντίφασις . εἰμί δέ πᾶς ὁ τοιοῦτος λόγος οὗτος ἔχω . ἆρα ἐνδέχομαι ὁ μή εἰμί εἰμί ; ἀλλά μήν εἰμί γε τις μή εἰμί . ὅμοιος δέ καί ὁ εἰμί οὐ εἰμί · οὐ γάρ εἰμί τις ὁ εἰμί . ἆρα ἐνδέχομαι ὁ αὐτός ἅμα εὐορκέω καί ἐπιορκέω ; ἆρα ἐγχωρέω ὁ αὐτός ἅμα ὁ αὐτός πείθω καί ἀπειθέω ; ἤ οὔτε ὁ εἰμί τις καί εἰμί αὐτός ; ὁ δέ μή εἰμί , οὐ εἰ εἰμί τις , καί εἰμί ἁπλῶς · οὔτε εἰ εὐορκέω ὅδε ἤ ὅδε , ἀνάγκη καί εὐορκέω , ὁ δέ ὄμνυμι ἐπιορκέω εὐορκέω ἐπιορκέω οὗτος μόνος , εὐορκέω δέ οὐ · οὐδέ ὁ ἀπειθέω πείθω , ἀλλά τις πείθω . ὅμοιος δέ ὁ λόγος καί περί ὁ ψεύδω ὁ αὐτός ἅμα καί ἀληθεύω · ἀλλά διά ὁ μή εἰμί εὐθεώρητος , ποτέρως ἄν τις ἀποδίδωμι ὁ ἁπλῶς ἀληθεύω ἤ ψεύδω , δύσκολος φαίνω . κωλύω δέ αὐτός οὐδείς ἁπλῶς μέν εἰμί ψευδής , πῇ δέ ἀληθής ἤ τις , καί εἰμί ἀληθής τις , ἀληθής δέ μή . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ πρός τις καί ποῦ καί πότε · πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος λόγος παρά οὗτος συμβαίνω . ἆρα ὁ ὑγίεια ἤ ὁ πλοῦτος ἀγαθός ; ἀλλά ὁ ἄφρων καί μή ὀρθός χράω οὐ ἀγαθός · ἀγαθός ἄρα καί οὐ ἀγαθός . ἆρα ὁ ὑγιαίνω ἤ δύναμαι ἐν πόλις ἀγαθός ; ἀλλά εἰμί ὅτε οὐ ἀγαθός · αὐτός ἄρα ὁ αὐτός ἀγαθός καί οὐ ἀγαθός . ἤ οὐδείς κωλύω ἁπλῶς εἰμί ἀγαθός ὅδε μή εἰμί ἀγαθός , ἤ ὅδε μέν ἀγαθός , ἀλλά οὐ νῦν ἤ οὐ ἐνταῦθα ἀγαθός . ἆρα ὅς μή βούλομαι ἄν ὁ φρόνιμος , κακός ; ἀποβάλλω δέ οὐ βούλομαι ἀγαθός · κακός ἄρα ἀγαθός . οὐ γάρ αὐτός λέγω ἀγαθός εἰμί κακός καί ὁ ἀποβάλλω ἀγαθός . ὅμοιος δέ καί ὁ ὁ κλέπτης λόγος . οὐ γάρ εἰ κακός εἰμί ὁ κλέπτης , καί ὁ λαμβάνω εἰμί κακός · οὔκουν ὁ κακός βούλομαι , ἀλλά ἀγαθός · ὁ γάρ λαμβάνω ἀγαθός ἀγαθός . καί ὁ νόσος κακός εἰμί , ἀλλά οὐ ὁ ἀποβάλλω νόσος . ἆρα ὁ δίκαιος ὁ ἄδικος καί ὁ δίκαιος ὁ ἄδικος αἱρετός ; ἀλλά ἀποθνῄσκω ἄδικος αἱρετός . ἆρα δίκαιος εἰμί ὁ ἑαυτοῦ ἔχω ἕκαστος ; ὅς δέ ἄν τις κρίνω κατά δόξα ὁ ἑαυτοῦ , ἐάν εἰμί ψευδής , κύριος εἰμί ἐκ ὁ νόμος · ὁ αὐτός ἄρα δίκαιος καί οὐ δίκαιος . καί πότερος δέω κρίνω ὁ ὁ δίκαιος λέγω ἤ ὁ ὁ ἄδικος ; ἀλλά μήν καί ὁ ἀδικέω δίκαιος εἰμί ἱκανός λέγω ὅς πάσχω · οὗτος δέ εἰμί ἄδικος . οὐ γάρ εἰ πάσχω τις ἄδικος αἱρετός , ὁ ἄδικος αἱρετός ὁ δίκαιος · ἀλλά ἁπλῶς μέν ὁ δίκαιος , ὅδε μέντοι οὐδείς κωλύω ἄδικος ἤ δίκαιος . καί ὁ ἔχω ὁ ἑαυτοῦ δίκαιος , ὁ δέ ἀλλότριος οὐ δίκαιος · κρίσις μέντοι οὗτος δίκαιος εἰμί οὐδείς κωλύω , οἷος ἄν εἰμί κατά δόξα ὁ κρίνω · οὐ γάρ εἰ δίκαιος ὅδε ἤ ὡδί , καί ἁπλῶς δίκαιος . ὅμοιος δέ καί ἄδικος εἰμί οὐδείς κωλύω λέγω γε αὐτός δίκαιος εἰμί · οὐ γάρ εἰ λέγω δίκαιος , ἀνάγκη δίκαιος εἰμί , ὥσπερ οὐδέ εἰ ὠφέλιμος λέγω , ὠφέλιμος . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ δίκαιος . ὥστε οὐ εἰ ὁ λέγω ἄδικος , ὁ λέγω ἄδικος νικάω · λέγω γάρ ὅς λέγω εἰμί δίκαιος , ἁπλῶς δέ καί πάσχω ἄδικος .