aristoteles-et-corpus-aristotelicum.sophistici-elenchi 24
Πρὸς δὲ τοὺς παρὰ τὸ συμβεβηκὸς μία μὲν ἡ αὐτὴ λύσις πρὸς ἅπαντας . Ἐπεὶ γὰρ ἀδιόριστόν ἐστι τὸ πότε λεκτέον ἐπὶ τοῦ πράγματος , ὅταν ἐπὶ τοῦ συμβεβηκότος ὑπάρχῃ , καὶ ἐπ᾿ ἐνίων μὲν δοκεῖ καὶ φασίν , ἐπ᾿ ἐνίων δ᾿ οὔ φασιν ἀναγκαῖον εἶναι , ῥητέον οὖν συμβιβασθέντας ὁμοίως πρὸς ἅπαντας ὅτι οὐκ ἀναγκαῖον . Ἔχειν δὲ δεῖ προφέρειν τὸ οἷον . Εἰσὶ δὲ πάντες οἱ τοιοίδε τῶν λόγων παρὰ τὸ συμβεβηκός . Ἆρ᾿ οἶδας ὃ μέλλω σε ἐρωτᾶν ; Ἆρ᾿ οἶδας τὸν προσιόντα ἢ τὸν ἐγκεκαλυμμένον ; Ἆρ᾿ ὁ ἀνδριὰς σόν ἐστιν ἔργον , ἢ σὸς ὁ κύων πατήρ ; Ἆρα τὰ ὀλιγάκις ὀλίγα ὀλίγα ; Φανερὸν γὰρ ἐν ἅπασι τούτοις ὅτι οὐκ ἀνάγκη τὸ κατὰ τοῦ συμβεβηκότος καὶ κατὰ τοῦ πράγματος ἀληθεύεσθαι · μόνοις γὰρ τοῖς κατὰ τὴν οὐσίαν ἀδιαφόροις καὶ ἓν οὖσιν ἅπαντα δοκεῖ ταὐτὰ ὑπάρχειν · τῷ δ᾿ ἀγαθῷ οὐ ταὐτόν ἐστιν ἀγαθῷ τ᾿ εἶναι καὶ μέλλοντι ἐρωτᾶσθαι , οὐδὲ τῷ προσιόντι ἢ ἐγκεκαλυμμένῳ προσιόντι τε εἶναι καὶ Κορίσκῳ · ὥστ᾿ οὐκ εἰ οἶδα τὸν Κορίσκον , ἀγνοῶ δὲ τὸν προσιόντα , τὸν αὐτὸν οἶδα καὶ ἀγνοῶ · οὐδ᾿ εἰ τοῦτ᾿ ἐστὶν ἐμόν , ἔστι δ᾿ ἔργον , ἐμόν ἐστιν ἔργον , ἀλλ᾿ ἢ κτῆμα ἢ πρᾶγμα ἢ ἄλλο τι . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . Λύουσι δέ τινες ἀναιροῦντες τὴν ἐρώτησιν · φασὶ γὰρ ἐνδέχεσθαι ταὐτὸ πρᾶγμα εἰδέναι καὶ ἀγνοεῖν , ἀλλὰ μὴ κατὰ ταὐτό · τὸν οὖν προσιόντα οὐκ εἰδότες , τὸν δὲ Κορίσκον εἰδότες , ταὐτὸ μὲν εἰδέναι καὶ ἀγνοεῖν φασίν , ἀλλ᾿ οὐ κατὰ ταὐτό . Καίτοι πρῶτον μέν , καθάπερ ἤδη εἴπομεν , δεῖ τῶν παρὰ ταὐτὸ λόγων τὴν αὐτὴν εἶναι διόρθωσιν · αὕτη δ᾿ οὐκ ἔσται , ἄν τις μὴ ἐπὶ τοῦ εἰδέναι ἀλλ᾿ ἐπὶ τοῦ εἶναι ἢ πῶς ἔχειν τὸ αὐτὸ ἀξίωμα λαμβάνῃ , οἷον εἰ ὅδε ἐστὶ πατήρ , ἔστι δὲ σός · εἰ γὰρ ἐπ᾿ ἐνίων τοῦτ᾿ ἐστὶν ἀληθὲς καὶ ἐνδέχεται ταὐτὸ εἰδέναι καὶ ἀγνοεῖν , ἀλλ᾿ ἐνταῦθα οὐδὲν κοινωνεῖ τὸ λεχθέν . Οὐδὲν δὲ κωλύει τὸν αὐτὸν λόγον πλείους μοχθηρίας ἔχειν . Ἀλλ᾿ οὐχ ἡ πάσης ἁμαρτίας ἐμφάνισις λύσις ἐστίν · ἐγχωρεῖ γὰρ ὅτι μὲν ψεῦδος συλλελόγισται δεῖξαί τινα , παρ᾿ ὃ δὲ μὴ δεῖξαι , οἷον τὸν Ζήνωνος λόγον , ὅτι οὐκ ἔστι κινηθῆναι . Ὥστε καὶ εἴ τις ἐπιχειροίη συνάγειν ὡς ἀδύνατον , ἁμαρτάνει , κἂν εἰ μυριάκις ᾖ συλλελογισμένος · οὐ γάρ ἐστιν αὕτη λύσις . Ἦν γὰρ ἡ λύσις ἐμφάνισις ψευδοῦς συλλογισμοῦ , παρ᾿ ὃ ψευδής · εἰ οὖν μὴ συλλελόγισται ἢ καὶ ἀληθὲς ἢ ψεῦδος ἐπιχειρεῖ συνάγειν , ἡ ἐκείνου δήλωσις λύσις ἐστίν . Ἴσως δὲ καὶ τοῦτ᾿ ἐπ᾿ ἐνίων οὐδὲν κωλύει συμβαίνειν · πλὴν ἐπί γε τούτων οὐδὲ τοῦτο δόξειεν ἄν · καὶ γὰρ τὸν Κορίσκον ὅτι Κορίσκος οἶδε , καὶ τὸ προσιὸν ὅτι προσιόν . Ἐνδέχεσθαι δὲ δοκεῖ τὸ αὐτὸ εἰδέναι καὶ μή , οἷον ὅτι μὲν λευκὸν εἰδέναι , ὅτι δὲ μουσικὸν μὴ γνωρίζειν · οὕτω γὰρ τὸ αὐτὸ οἶδε καὶ οὐκ οἶδεν , ἀλλ᾿ οὐ κατὰ ταὐτόν . Τὸ δὲ προσιὸν καὶ Κορίσκον , καὶ ὅτι προσιὸν καὶ ὅτι Κορίσκος , οἶδεν Ὁμοίως δ᾿ ἁμαρτάνουσι καὶ οἱ λύοντες , ὅτι ἅπας ἀριθμὸς ὀλίγος , ὥσπερ οὓς εἴπομεν · εἰ γὰρ μὴ συμπεραινομένου , τοῦτο παραλιπόντες , ἀληθὲς συμπεπεράνθαι φασί , πάντα γὰρ εἶναι καὶ πολὺν καὶ ὀλίγον , ἁμαρτάνουσιν . Ἔνιοι δὲ καὶ τῷ διττῷ λύουσι τοὺς συλλογισμούς , οἷον ὅτι σός ἐστι πατὴρ ἢ υἱὸς ἢ δοῦλος . Καίτοι φανερὸν ὡς εἰ παρὰ τὸ πολλαχῶς λέγεσθαι φαίνεται ὁ ἔλεγχος , δεῖ τοὔνομα ἢ τὸν λόγον κυρίως εἶναι πλειόνων · τὸ δὲ τόνδ᾿ εἶναι τοῦδε τέκνον οὐδεὶς λέγει κυρίως , εἰ δεσπότης ἐστὶ τέκνου · ἀλλὰ παρὰ τὸ συμβεβηκὸς ἡ σύνθεσίς ἐστιν . Ἆρ᾿ ἐστὶ τοῦτο σόν ; Ναί . Ἔστι δὲ τοῦτο τέκνον · σὸν ἄρα τοῦτο τέκνον · ὅτι συμβέβηκεν εἶναι καὶ σὸν καὶ τέκνον , ἀλλ᾿ οὐ σὸν τέκνον . Καὶ τὸ εἶναι τῶν κακῶν τι ἀγαθόν · ἡ γὰρ φρόνησίς ἐστιν ἐπιστήμη τῶν κακῶν . Τὸ δὲ τοῦτο τούτων εἶναι οὐ λέγεται πολλαχῶς , ἀλλὰ κτῆμα . Εἰ δ᾿ ἄρα πολλαχῶς ( καὶ γὰρ τὸν ἄνθρωπον τῶν ζῴων φαμὲν εἶναι , ἀλλ᾿ οὔ τι κτῆμα ) καὶ ἐάν τι πρὸς τὰ κακὰ λέγηται ὡς τινός , διὰ τοῦτο τῶν κακῶν ἐστίν , ἀλλ᾿ οὐ τοῦτο τῶν κακῶν . Παρὰ τὸ πῇ οὖν καὶ ἁπλῶς φαίνεται . Καίτοι ἐνδέχεται ἴσως ἀγαθὸν εἶναί τι τῶν κακῶν διττῶς , ἀλλ᾿ οὐκ ἐπὶ τοῦ λόγου τούτου , ἀλλ᾿ εἴ τι δοῦλον εἴη ἀγαθὸν μοχθηροῦ , μᾶλλον . Ἴσως δ᾿ οὐδ᾿ οὕτως · οὐ γὰρ εἰ ἀγαθὸν καὶ τούτου , ἀγαθὸν τούτου ἅμα . Οὐδὲ τὸ τὸν ἄνθρωπον φάναι τῶν ζῴων εἶναι οὐ λέγεται πολλαχῶς · οὐ γὰρ εἴ ποτέ τι σημαίνομεν ἀφελόντες , τοῦτο λέγεται πολλαχῶς · καὶ γὰρ τὸ ἥμισυ εἰπόντες τοῦ ἔπους δός μοι Ἰλιάδα σημαίνομεν , οἷον τὸ Μῆνιν ἄειδε θέα .
Lemmas: πρός δέ ὁ παρά ὁ συμβαίνω εἷς μέν ὁ αὐτός λύσις πρός ἅπας . ἐπεί γάρ ἀδιόριστος εἰμί ὁ πότε λεκτέος ἐπί ὁ πρᾶγμα , ὅταν ἐπί ὁ συμβαίνω ὑπάρχω , καί ἐπί ἔνιοι μέν δοκέω καί φημί , ἐπί ἔνιοι δέ οὐ φημί ἀναγκαῖος εἰμί , λέγω οὖν συμβιβάζω ὅμοιος πρός ἅπας ὅτι οὐ ἀναγκαῖος . ἔχω δέ δέω προφέρω ὁ οἷος . εἰμί δέ πᾶς ὁ τοιόσδε ὁ λόγος παρά ὁ συμβαίνω . ἆρα οἶδα ὅς μέλλω σύ ἐρωτάω ; ἆρα οἶδα ὁ προσέρχομαι ἤ ὁ ἐγκαλύπτω ; ἆρα ὁ ἀνδριάς σός εἰμί ἔργον , ἤ σός ὁ κύων πατήρ ; ἆρα ὁ ὀλιγάκις ὀλίγος ὀλίγος ; φανερός γάρ ἐν ἅπας οὗτος ὅτι οὐ ἀνάγκη ὁ κατά ὁ συμβαίνω καί κατά ὁ πρᾶγμα ἀληθεύω · μόνος γάρ ὁ κατά ὁ οὐσία ἀδιάφορος καί εἷς εἰμί ἅπας δοκέω αὐτός ὑπάρχω · ὁ δέ ἀγαθός οὐ αὐτός εἰμί ἀγαθός τε εἰμί καί μέλλω ἐρωτάω , οὐδέ ὁ προσέρχομαι ἤ ἐγκαλύπτω προσέρχομαι τε εἰμί καί Κορίσκος · ὥστε οὐ εἰ οἶδα ὁ Κορίσκος , ἀγνοέω δέ ὁ προσέρχομαι , ὁ αὐτός οἶδα καί ἀγνοέω · οὐδέ εἰ οὗτος εἰμί ἐμός , εἰμί δέ ἔργον , ἐμός εἰμί ἔργον , ἀλλά ἤ κτῆμα ἤ πρᾶγμα ἤ ἄλλος τις . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἐπί ὁ ἄλλος . λύω δέ τις ἀναιρέω ὁ ἐρώτησις · φημί γάρ ἐνδέχομαι αὐτός πρᾶγμα οἶδα καί ἀγνοέω , ἀλλά μή κατά αὐτός · ὁ οὖν προσέρχομαι οὐ οἶδα , ὁ δέ Κορίσκος οἶδα , αὐτός μέν οἶδα καί ἀγνοέω φημί , ἀλλά οὐ κατά αὐτός . καίτοι πρῶτος μέν , καθά ἤδη λέγω , δέω ὁ παρά αὐτός λόγος ὁ αὐτός εἰμί διόρθωσις · οὗτος δέ οὐ εἰμί , ἐάν τις μή ἐπί ὁ οἶδα ἀλλά ἐπί ὁ εἰμί ἤ πῶς ἔχω ὁ αὐτός ἀξίωμα λαμβάνω , οἷος εἰ ὅδε εἰμί πατήρ , εἰμί δέ σός · εἰ γάρ ἐπί ἔνιοι οὗτος εἰμί ἀληθής καί ἐνδέχομαι αὐτός οἶδα καί ἀγνοέω , ἀλλά ἐνταῦθα οὐδείς κοινωνέω ὁ λέγω . οὐδείς δέ κωλύω ὁ αὐτός λόγος πολύς μοχθηρία ἔχω . ἀλλά οὐ ὁ πᾶς ἁμαρτία ἐμφάνισις λύσις εἰμί · ἐγχωρέω γάρ ὅτι μέν ψεῦδος συλλογίζομαι δείκνυμι τις , παρά ὅς δέ μή δείκνυμι , οἷος ὁ Ζήνων λόγος , ὅτι οὐ εἰμί κινέω . ὥστε καί εἰ τις ἐπιχειρέω συνάγω ὡς ἀδύνατος , ἁμαρτάνω , ἄν εἰ μυριάκις εἰμί συλλογίζομαι · οὐ γάρ εἰμί οὗτος λύσις . εἰμί γάρ ὁ λύσις ἐμφάνισις ψευδής συλλογισμός , παρά ὅς ψευδής · εἰ οὖν μή συλλογίζομαι ἤ καί ἀληθής ἤ ψεῦδος ἐπιχειρέω συνάγω , ὁ ἐκεῖνος δήλωσις λύσις εἰμί . ἴσως δέ καί οὗτος ἐπί ἔνιοι οὐδείς κωλύω συμβαίνω · πλήν ἐπί γε οὗτος οὐδέ οὗτος δοκέω ἄν · καί γάρ ὁ Κορίσκος ὅτι Κορίσκος οἶδα , καί ὁ προσέρχομαι ὅτι προσέρχομαι . ἐνδέχομαι δέ δοκέω ὁ αὐτός οἶδα καί μή , οἷος ὅτι μέν λευκός οἶδα , ὅτι δέ μουσικός μή γνωρίζω · οὕτως γάρ ὁ αὐτός οἶδα καί οὐ οἶδα , ἀλλά οὐ κατά αὐτός . ὁ δέ προσέρχομαι καί Κορίσκος , καί ὅτι προσέρχομαι καί ὅτι Κορίσκος , οἶδα Ὅμοιος δέ ἁμαρτάνω καί ὁ λύω , ὅτι ἅπας ἀριθμός ὀλίγος , ὥσπερ ὅς λέγω · εἰ γάρ μή συμπεραίνω , οὗτος παραλείπω , ἀληθής συμπεραίνω φημί , πᾶς γάρ εἰμί καί πολύς καί ὀλίγος , ἁμαρτάνω . ἔνιοι δέ καί ὁ δισσός λύω ὁ συλλογισμός , οἷος ὅτι σός εἰμί πατήρ ἤ υἱός ἤ δοῦλος . καίτοι φανερός ὡς εἰ παρά ὁ πολλαχῶς λέγω φαίνω ὁ ἔλεγχος , δέω ὄνομα ἤ ὁ λόγος κύριος εἰμί πολύς · ὁ δέ ὅδε εἰμί ὅδε τέκνον οὐδείς λέγω κύριος , εἰ δεσπότης εἰμί τέκνον · ἀλλά παρά ὁ συμβαίνω ὁ σύνθεσις εἰμί . ἆρα εἰμί οὗτος σός ; ναί . εἰμί δέ οὗτος τέκνον · σός ἄρα οὗτος τέκνον · ὅτι συμβαίνω εἰμί καί σός καί τέκνον , ἀλλά οὐ σός τέκνον . καί ὁ εἰμί ὁ κακός τις ἀγαθός · ὁ γάρ φρόνησις εἰμί ἐπιστήμη ὁ κακός . ὁ δέ οὗτος οὗτος εἰμί οὐ λέγω πολλαχῶς , ἀλλά κτῆμα . εἰ δέ ἄρα πολλαχῶς ( καί γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον φημί εἰμί , ἀλλά οὐ τις κτῆμα ) καί ἐάν τις πρός ὁ κακός λέγω ὡς τις , διά οὗτος ὁ κακός εἰμί , ἀλλά οὐ οὗτος ὁ κακός . παρά ὁ πῇ οὖν καί ἁπλῶς φαίνω . καίτοι ἐνδέχομαι ἴσως ἀγαθός εἰμί τις ὁ κακός δισσός , ἀλλά οὐ ἐπί ὁ λόγος οὗτος , ἀλλά εἰ τις δοῦλος εἰμί ἀγαθός μοχθηρός , μάλα . ἴσως δέ οὐδέ οὕτως · οὐ γάρ εἰ ἀγαθός καί οὗτος , ἀγαθός οὗτος ἅμα . οὐδέ ὁ ὁ ἄνθρωπος φημί ὁ ζῷον εἰμί οὐ λέγω πολλαχῶς · οὐ γάρ εἰ ποτέ τις σημαίνω ἀφαιρέω , οὗτος λέγω πολλαχῶς · καί γάρ ὁ ἥμισυς λέγω ὁ ἔπος δίδωμι ἐγώ Ἰλιάς σημαίνω , οἷος ὁ Μῆνις ἀείδω θέα .