aristoteles-et-corpus-aristotelicum.sophistici-elenchi 14
Σολοικισμὸς δ᾿ οἷον μέν ἐστιν εἴρηται πρότερον . Ἔστι δὲ τοῦτο καὶ ποιεῖν καὶ μὴ ποιοῦντα φαίνεσθαι καὶ ποιοῦντα μὴ δοκεῖν , καθάπερ ὁ Πρωταγόρας ἔλεγεν , εἰ ὁ μῆνις καὶ ὁ πήληξ ἄρρεν ἐστίν · ὁ μὲν γὰρ λέγων οὐλομένην σολοικίζει μὲν κατ᾿ ἐκεῖνον , οὐ φαίνεται δὲ τοῖς ἄλλοις , ὁ δὲ οὐλόμενον φαίνεται μὲν ἀλλ᾿ οὐ σολοικίζει . Δῆλον οὖν ὅτι κἂν τέχνῃ τις τοῦτο δύναιτο ποιεῖν · διὸ πολλοὶ τῶν λόγων οὐ συλλογιζόμενοι σολοικισμὸν φαίνονται συλλογίζεσθαι , καθάπερ ἐν τοῖς ἐλέγχοις . Εἰσὶ δὲ πάντες σχεδὸν οἱ φαινόμενοι σολοικισμοὶ παρὰ τὸ τόδε , καὶ ὅταν ἡ πτῶσις μήτε ἄρρεν μήτε θῆλυ δηλοῖ ἀλλὰ τὸ μεταξύ . Τὸ μὲν οὗτος ἄρρεν σημαίνει , τὸ δ᾿ αὕτη θῆλυ · τὸ δὲ τοῦτο θέλει μὲν τὸ μεταξὺ σημαίνειν , πολλάκις δὲ σημαίνει κἀκείνων ἑκάτερον , οἷον τί τοῦτο ; Καλλιόπη , ξύλον , Κορίσκος . Τοῦ μὲν οὖν ἄρρενος καὶ τοῦ θήλεος διαφέρουσιν αἱ πτώσεις ἅπασαι , τοῦ δὲ μεταξὺ αἱ μὲν αἱ δ᾿ οὔ . Δοθέντος δὴ πολλάκις τοῦτο , συλλογίζονται ὡς εἰρημένου τοῦτον · ὁμοίως δὲ καὶ ἄλλην πτῶσιν ἀντ᾿ ἄλλης . Ὁ δὲ παραλογισμὸς γίνεται διὰ τὸ κοινὸν εἶναι τὸ τοῦτο πλειόνων πτώσεων · τὸ γὰρ τοῦτο σημαίνει ὁτὲ μὲν οὗτος ὁτὲ δὲ τοῦτον . Δεῖ δ᾿ ἐναλλὰξ σημαίνειν , μετὰ μὲν τοῦ ἔστι τὸ οὗτος , μετὰ δὲ τοῦ εἶναι τὸ τοῦτον , οἷον ἔστι Κορίσκος , εἶναι Κορίσκον . Καὶ ἐπὶ τῶν θηλέων ὀνομάτων ὡσαύτως , καὶ ἐπὶ τῶν λεγομένων μὲν σκευῶν , ἐχόντων δὲ θηλείας ἢ ἄρρενος κλῆσιν . Ὅσα γὰρ εἰς τὸ ο̄ καὶ τὸ ν̄ τελευτᾷ , ταῦτα μόνα σκεύους ἔχει κλῆσιν , οἷον ξύλον , σχοινίον , τὰ δὲ μὴ οὕτως ἄρρενος ἢ θήλεος , ὧν ἔνια φέρομεν ἐπὶ τὰ σκεύη , οἷον ἀσκὸς μὲν ἄρρεν τοὔνομα , κλίνη δὲ θῆλυ . Διόπερ καὶ ἐπὶ τῶν τοιούτων ὡσαύτως τὸ ἔστι καὶ τὸ εἶναι διοίσει . Καὶ τρόπον τινὰ ὅμοιός ἐστιν ὁ σολοικισμὸς τοῖς παρὰ τὸ τὰ μὴ ὅμοια ὁμοίως λεγομένοις ἐλέγχοις . Ὥσπερ γὰρ ἐκείνοις ἐπὶ τῶν πραγμάτων , τούτοις ἐπὶ τῶν ὀνομάτων συμπίπτει σολοικίζειν · ἄνθρωπος γὰρ καὶ λευκὸν καὶ πρᾶγμα καὶ ὄνομά ἐστιν . Φανερὸν οὖν ὅτι τὸν σολοικισμὸν πειρατέον ἐκ τῶν εἰρημένων πτώσεων συλλογίζεσθαι . Εἴδη μὲν οὖν ταῦτα τῶν ἀγωνιστικῶν λόγων καὶ μέρη τῶν εἰδῶν καὶ τρόποι οἱ εἰρημένοι . Διαφέρει δ᾿ οὐ μικρόν , ἐὰν ταχθῇ πως τὰ περὶ τὴν ἐρώτησιν πρὸς τὸ λανθάνειν , ὥσπερ ἐν τοῖς διαλεκτικοῖς . Ἐφεξῆς οὖν τοῖς εἰρημένοις ταῦτα πρῶτον λεκτέον .
Lemmas: σολοικισμός δέ οἷος μέν εἰμί λέγω πρότερος . εἰμί δέ οὗτος καί ποιέω καί μή ποιέω φαίνω καί ποιέω μή δοκέω , καθά ὁ Πρωταγόρας λέγω , εἰ ὁ μῆνις καί ὁ πήληξ ἄρσην εἰμί · ὁ μέν γάρ λέγω ὄλλυμι σολοικίζω μέν κατά ἐκεῖνος , οὐ φαίνω δέ ὁ ἄλλος , ὁ δέ ὄλλυμι φαίνω μέν ἀλλά οὐ σολοικίζω . δῆλος οὖν ὅτι ἄν τέχνη τις οὗτος δύναμαι ποιέω · διό πολύς ὁ λόγος οὐ συλλογίζομαι σολοικισμός φαίνω συλλογίζομαι , καθά ἐν ὁ ἔλεγχος . εἰμί δέ πᾶς σχεδόν ὁ φαίνω σολοικισμός παρά ὁ ὅδε , καί ὅταν ὁ πτῶσις μήτε ἄρσην μήτε θῆλυς δηλόω ἀλλά ὁ μεταξύ . ὁ μέν οὗτος ἄρσην σημαίνω , ὁ δέ οὗτος θῆλυς · ὁ δέ οὗτος ἐθέλω μέν ὁ μεταξύ σημαίνω , πολλάκις δέ σημαίνω ἐκεῖνος ἑκάτερος , οἷος τίς οὗτος ; Καλλιόπη , ξύλον , Κορίσκος . ὁ μέν οὖν ἄρσην καί ὁ θῆλυς διαφέρω ὁ πτῶσις ἅπας , ὁ δέ μεταξύ ὁ μέν ὁ δέ οὐ . δίδωμι δή πολλάκις οὗτος , συλλογίζομαι ὡς λέγω οὗτος · ὅμοιος δέ καί ἄλλος πτῶσις ἀντί ἄλλος . ὁ δέ παραλογισμός γίγνομαι διά ὁ κοινός εἰμί ὁ οὗτος πολύς πτῶσις · ὁ γάρ οὗτος σημαίνω ὅτε μέν οὗτος ὅτε δέ οὗτος . δέω δέ ἐναλλάξ σημαίνω , μετά μέν ὁ εἰμί ὁ οὗτος , μετά δέ ὁ εἰμί ὁ οὗτος , οἷος εἰμί Κορίσκος , εἰμί Κορίσκος . καί ἐπί ὁ θῆλυς ὄνομα ὡσαύτως , καί ἐπί ὁ λέγω μέν σκεῦος , ἔχω δέ θῆλυς ἤ ἄρσην κλῆσις . ὅσος γάρ εἰς ὁ ο̅ καί ὁ ν τελευτάω , οὗτος μόνος σκεῦος ἔχω κλῆσις , οἷος ξύλον , σχοινίον , ὁ δέ μή οὕτως ἄρσην ἤ θῆλυς , ὅς ἔνιοι φέρω ἐπί ὁ σκεῦος , οἷος ἀσκός μέν ἄρσην ὄνομα , κλίνη δέ θῆλυς . διόπερ καί ἐπί ὁ τοιοῦτος ὡσαύτως ὁ εἰμί καί ὁ εἰμί διαφέρω . καί τρόπος τις ὅμοιος εἰμί ὁ σολοικισμός ὁ παρά ὁ ὁ μή ὅμοιος ὅμοιος λέγω ἔλεγχος . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ἐπί ὁ πρᾶγμα , οὗτος ἐπί ὁ ὄνομα συμπίπτω σολοικίζω · ἄνθρωπος γάρ καί λευκός καί πρᾶγμα καί ὄνομα εἰμί . φανερός οὖν ὅτι ὁ σολοικισμός πειράω ἐκ ὁ λέγω πτῶσις συλλογίζομαι . εἶδος μέν οὖν οὗτος ὁ ἀγωνιστικός λόγος καί μέρος ὁ εἶδος καί τρόπος ὁ λέγω . διαφέρω δέ οὐ μικρός , ἐάν τάσσω πως ὁ περί ὁ ἐρώτησις πρός ὁ λανθάνω , ὥσπερ ἐν ὁ διαλεκτικός . ἐφεξῆς οὖν ὁ λέγω οὗτος πρῶτος λεκτέος .