aristoteles-et-corpus-aristotelicum.sophistici-elenchi 20
Φανερὸν δὲ καὶ τοὺς παρὰ τὴν διαίρεσιν καὶ σύνθεσιν πῶς λυτέον · ἂν γὰρ διαιρούμενος καὶ συντιθέμενος ὁ λόγος ἕτερον σημαίνῃ , συμπεραινομένου τοὐναντίον λεκτέον . Εἰσὶ δὲ πάντες οἱ τοιοῦτοι λόγοι παρὰ τὴν σύνθεσιν ἢ διαίρεσιν . Ἆρ᾿ ᾧ εἶδες σὺ τοῦτον τυπτόμενον , τούτῳ ἐτύπτετο οὗτος ; καὶ ᾧ ἐτύπτετο , τούτῳ σὺ εἶδες ; Ἔχει μὲν οὖν τι κἀκ τῶν ἀμφιβόλων ἐρωτημάτων , ἀλλ᾿ ἔστι παρὰ σύνθεσιν . Οὐ γάρ ἐστι διττὸν τὸ παρὰ τὴν διαίρεσιν · οὐ γὰρ ὁ αὐτὸς λόγος γίνεται διαιρούμενος , εἴπερ μὴ καὶ τὸ ὄρος καὶ ὅρος τῇ προσῳδίᾳ λεχθὲν σημαίνει ἕτερον . Ἀλλ᾿ ἐν μὲν τοῖς γεγραμμένοις ταὐτὸν ὄνομα , ὅταν ἐκ τῶν αὐτῶν στοιχείων γεγραμμένον ᾖ καὶ ὡσαύτως , κἀκεῖ δ᾿ ἤδη παράσημα ποιοῦνται , τὰ δὲ φθεγγόμενα οὐ ταὐτά . Ὥστ᾿ οὐ διττὸν τὸ παρὰ διαίρεσιν . Φανερὸν δὲ καὶ ὅτι οὐ πάντες οἱ ἔλεγχοι παρὰ τὸ διττόν , καθάπερ τινές φασιν . Διαιρετέον οὖν τῷ ἀποκρινομένῳ · οὐ γὰρ ταὐτὸν ἰδεῖν τοῖς ὀφθαλμοῖς τυπτόμενον καὶ τὸ φάναι ἰδεῖν τοῖς ὀφθαλμοῖς τυπτόμενον . Καὶ ὁ Εὐθυδήμου δὲ λόγος , ἆρ᾿ οἶδας σὺ νῦν οὔσας ἐν Πειραιεῖ τριήρεις ἐν Σικελίᾳ ὤν ; Καὶ πάλιν , ἆρ᾿ ἔστιν ἀγαθὸν ὄντα σκυτέα μοχθηρὸν εἶναι ; εἴη δ᾿ ἄν τις ἀγαθὸς ὢν σκυτεὺς μοχθηρός · ὥστ᾿ ἔσται ἀγαθὸς σκυτεὺς μοχθηρός . Ἆρ᾿ ὧν αἱ ἐπιστῆμαι σπουδαῖαι , σπουδαῖα τὰ μαθήματα ; Τοῦ δὲ κακοῦ σπουδαῖον τὸ μάθημα · σπουδαῖον ἄρα μάθημα τὸ κακόν . Ἀλλὰ μὴν καὶ κακὸν καὶ μάθημα τὸ κακόν , ὥστε κακὸν μάθημα τὸ κακόν . Ἀλλ᾿ ἐστὶ κακῶν σπουδαία ἐπιστήμη . Ἆρ᾿ ἀληθὲς εἰπεῖν νῦν ὅτι σὺ γέγονας ; Γέγονας ἄρα νῦν . Ἢ ἄλλο σημαίνει διαιρεθέν · ἀληθὲς γὰρ εἰπεῖν νῦν ὅτι σὺ γέγονας , ἀλλ᾿ οὐ νῦν γέγονας . Ἆρ᾿ ὡς δύνασαι καὶ ἃ δύνασαι , οὕτως καὶ ταῦτα ποιήσαις ἄν ; Οὐ κιθαρίζων δ᾿ ἔχεις δύναμιν τοῦ κιθαρίζειν · κιθαρίσαις ἂν ἄρα οὐ κιθαρίζων . Ἢ οὐ τούτου ἔχει τὴν δύναμιν τοῦ οὐ κιθαρίζων κιθαρίζειν , ἀλλ᾿ ὅτε οὐ ποιεῖ , τοῦ ποιεῖν . Λύουσι δέ τινες τοῦτον καὶ ἄλλως . Εἰ γὰρ ἔδωκεν ὡς δύναται ποιεῖν , οὔ φασι συμβαίνειν μὴ κιθαρίζοντα κιθαρίζειν · οὐ γὰρ πάντως ὡς δύναται ποιεῖν , δεδόσθαι ποιήσειν · οὐ ταὐτὸν δ᾿ εἶναι ὡς δύναται καὶ πάντως ὡς δύναται ποιεῖν . Ἀλλὰ φανερὸν ὅτι οὐ καλῶς λύουσιν · τῶν γὰρ παρὰ ταὐτὸν λόγων ἡ αὐτὴ λύσις , αὕτη δ᾿ οὐχ ἁρμόσει ἐπὶ πάντας οὐδὲ πάντως ἐρωτωμένους , ἀλλ᾿ ἔστι πρὸς τὸν ἐρωτῶντα , οὐ πρὸς τὸν λόγον .
Lemmas: φανερός δέ καί ὁ παρά ὁ διαίρεσις καί σύνθεσις πῶς λυτέον · ἐάν γάρ διαιρέω καί συντίθημι ὁ λόγος ἕτερος σημαίνω , συμπεραίνω ἐναντίος λεκτέος . εἰμί δέ πᾶς ὁ τοιοῦτος λόγος παρά ὁ σύνθεσις ἤ διαίρεσις . ἆρα ὅς ὁράω σύ οὗτος τύπτω , οὗτος τύπτω οὗτος ; καί ὅς τύπτω , οὗτος σύ ὁράω ; ἔχω μέν οὖν τις ἐκ ὁ ἀμφίβολος ἐρώτημα , ἀλλά εἰμί παρά σύνθεσις . οὐ γάρ εἰμί δισσός ὁ παρά ὁ διαίρεσις · οὐ γάρ ὁ αὐτός λόγος γίγνομαι διαιρέω , εἴπερ μή καί ὁ ὄρος καί ὅρος ὁ προσῳδία λέγω σημαίνω ἕτερος . ἀλλά ἐν μέν ὁ γράφω αὐτός ὄνομα , ὅταν ἐκ ὁ αὐτός στοιχεῖον γράφω εἰμί καί ὡσαύτως , ἐκεῖ δέ ἤδη παράσημος ποιέω , ὁ δέ φθέγγομαι οὐ αὐτός . ὥστε οὐ δισσός ὁ παρά διαίρεσις . φανερός δέ καί ὅτι οὐ πᾶς ὁ ἔλεγχος παρά ὁ δισσός , καθά τις φημί . διαιρετέον οὖν ὁ ἀποκρίνω · οὐ γάρ αὐτός ὁράω ὁ ὀφθαλμός τύπτω καί ὁ φημί ὁράω ὁ ὀφθαλμός τύπτω . καί ὁ Εὐθύδημος δέ λόγος , ἆρα οἶδα σύ νῦν εἰμί ἐν Πειραιεύς τριήρης ἐν Σικελία εἰμί ; καί πάλιν , ἆρα εἰμί ἀγαθός εἰμί σκυτεύς μοχθηρός εἰμί ; εἰμί δέ ἄν τις ἀγαθός εἰμί σκυτεύς μοχθηρός · ὥστε εἰμί ἀγαθός σκυτεύς μοχθηρός . ἆρα ὅς ὁ ἐπιστήμη σπουδαῖος , σπουδαῖος ὁ μάθημα ; ὁ δέ κακός σπουδαῖος ὁ μάθημα · σπουδαῖος ἄρα μάθημα ὁ κακός . ἀλλά μήν καί κακός καί μάθημα ὁ κακός , ὥστε κακός μάθημα ὁ κακός . ἀλλά εἰμί κακός σπουδαῖος ἐπιστήμη . ἆρα ἀληθής λέγω νῦν ὅτι σύ γίγνομαι ; γίγνομαι ἄρα νῦν . ἤ ἄλλος σημαίνω διαιρέω · ἀληθής γάρ λέγω νῦν ὅτι σύ γίγνομαι , ἀλλά οὐ νῦν γίγνομαι . ἆρα ὡς δύναμαι καί ὅς δύναμαι , οὕτως καί οὗτος ποιέω ἄν ; οὐ κιθαρίζω δέ ἔχω δύναμις ὁ κιθαρίζω · κιθαρίζω ἄν ἄρα οὐ κιθαρίζω . ἤ οὐ οὗτος ἔχω ὁ δύναμις ὁ οὐ κιθαρίζω κιθαρίζω , ἀλλά ὅτε οὐ ποιέω , ὁ ποιέω . λύω δέ τις οὗτος καί ἄλλος . εἰ γάρ δίδωμι ὡς δύναμαι ποιέω , οὐ φημί συμβαίνω μή κιθαρίζω κιθαρίζω · οὐ γάρ πάντως ὡς δύναμαι ποιέω , δίδωμι ποιέω · οὐ αὐτός δέ εἰμί ὡς δύναμαι καί πάντως ὡς δύναμαι ποιέω . ἀλλά φανερός ὅτι οὐ καλός λύω · ὁ γάρ παρά αὐτός λόγος ὁ αὐτός λύσις , οὗτος δέ οὐ ἁρμόζω ἐπί πᾶς οὐδέ πάντως ἐρωτάω , ἀλλά εἰμί πρός ὁ ἐρωτάω , οὐ πρός ὁ λόγος .