aristoteles-et-corpus-aristotelicum.sophistici-elenchi 8
Ἐπεὶ δ᾿ ἔχομεν παρ᾿ ὅσα γίνονται οἱ φαινόμενοι συλλογισμοί , ἔχομεν καὶ παρ᾿ ὁπόσα οἱ σοφιστικοὶ γένοιντ᾿ ἂν συλλογισμοὶ καὶ ἔλεγχοι . Λέγω δὲ σοφιστικὸν ἔλεγχον καὶ συλλογισμὸν οὐ μόνον τὸν φαινόμενον συλλογισμὸν ἢ ἔλεγχον , μὴ ὄντα δέ , ἀλλὰ καὶ τὸν ὄντα μέν , φαινόμενον δὲ οἰκεῖον τοῦ πράγματος . Εἰσὶ δ᾿ οὗτοι οἱ μὴ κατὰ τὸ πρᾶγμα ἐλέγχοντες καὶ δεικνύντες ἀγνοοῦντας , ὅπερ ἦν τῆς πειραστικῆς . Ἔστι δ᾿ ἡ πειραστικὴ μέρος τῆς διαλεκτικῆς · αὕτη δὲ δύναται συλλογίζεσθαι ψεῦδος δι᾿ ἄγνοιαν τοῦ διδόντος τὸν λόγον . Οἱ δὲ σοφιστικοὶ ἔλεγχοι , ἂν καὶ συλλογίζωνται τὴν ἀντίφασιν , οὐ ποιοῦσι δῆλον εἰ ἀγνοεῖ · καὶ γὰρ τὸν εἰδότα ἐμποδίζουσι τούτοις τοῖς λόγοις . Ὅτι δ᾿ ἔχομεν αὐτοὺς τῇ αὐτῇ μεθόδῳ , δῆλον · παρ᾿ ὅσα γὰρ φαίνεται τοῖς ἀκούουσιν ὡς ἠρωτημένα συλλελογίσθαι , παρὰ ταῦτα κἂν τῷ ἀποκρινομένῳ δόξειεν , ὥστ᾿ ἔσονται συλλογισμοὶ ψευδεῖς διὰ τούτων ἢ πάντων ἢ ἐνίων · ὃ γὰρ μὴ ἐρωτηθεὶς οἴεται δεδωκέναι , κἂν ἐρωτηθεὶς θείη . Πλὴν ἐπί γέ τινων ἅμα συμβαίνει προσερωτᾶν τὸ ἐνδεὲς καὶ τὸ ψεῦδος ἐμφανίζειν , οἷον ἐν τοῖς παρὰ τὴν λέξιν καὶ τὸν σολοικισμόν . Εἰ οὖν οἱ παραλογισμοὶ τῆς ἀντιφάσεως παρὰ τὸν φαινόμενον ἔλεγχόν εἰσι , δῆλον ὅτι παρὰ τοσαῦτα ἂν καὶ τῶν ψευδῶν εἴησαν συλλογισμοὶ παρ᾿ ὅσα καὶ ὁ φαινόμενος ἔλεγχος . Ὁ δὲ φαινόμενος παρὰ τὰ μόρια τοῦ ἀληθινοῦ · ἑκάστου γὰρ ἐκλείποντος φανείη ἂν ἔλεγχος , οἷον ὁ παρὰ τὸ μὴ συμβαῖνον διὰ τὸν λόγον , ὁ εἰς τὸ ἀδύνατον καὶ ὁ τὰς δύο ἐρωτήσεις μίαν ποιῶν παρὰ τὴν πρότασιν , καὶ ἀντὶ τοῦ καθ᾿ αὑτὸ ὁ παρὰ τὸ συμβεβηκός , καὶ τὸ τούτου μόριον , ὁ παρὰ τὸ ἑπόμενον · ἔτι τὸ μὴ ἐπὶ τοῦ πράγματος ἀλλ᾿ ἐπὶ τοῦ λόγου συμβαίνειν · εἶτ᾿ ἀντὶ τοῦ καθόλου τὴν ἀντίφασιν καὶ κατὰ ταὐτὸ καὶ πρὸς ταὐτὸ καὶ ὡσαύτως παρά τε τὸ ἐπί τι ἢ παρ᾿ ἕκαστον τούτων · ἔτι παρὰ τὸ μὴ ἐναριθμουμένου τοῦ ἐν ἀρχῇ τὸ ἐν ἀρχῇ λαμβάνειν . Ὥστ᾿ ἔχοιμεν ἂν παρ᾿ ὅσα γίνονται οἱ παραλογισμοί · παρὰ πλείω μὲν γὰρ οὐκ ἂν εἶεν , παρὰ δὲ τὰ εἰρημένα ἔσονται πάντες . Ἔστι δ᾿ ὁ σοφιστικὸς ἔλεγχος οὐχ ἁπλῶς ἔλεγχος , ἀλλὰ πρός τινα · καὶ ὁ συλλογισμὸς ὡσαύτως . Ἂν μὲν γὰρ μὴ λάβῃ ὅ τε παρὰ τὸ ὁμώνυμον ἓν σημαίνειν καὶ ὁ παρὰ τὴν ὁμοιοσχημοσύνην τὸ μόνον τόδε καὶ οἱ ἄλλοι ὡσαύτως , οὔτ᾿ ἔλεγχοι οὔτε συλλογισμοὶ ἔσονται , οὔθ᾿ ἁπλῶς οὔτε πρὸς τὸν ἐρωτώμενον · ἐὰν δὲ λάβωσι , πρὸς μὲν τὸν ἐρωτώμενον ἔσονται , ἁπλῶς δ᾿ οὐκ ἔσονται · οὐ γὰρ ἓν σημαῖνον εἰλήφασιν , ἀλλὰ φαινόμενον , καὶ παρὰ τοῦδε .
Lemmas: ἐπεί δέ ἔχω παρά ὅσος γίγνομαι ὁ φαίνω συλλογισμός , ἔχω καί παρά ὁπόσος ὁ σοφιστικός γίγνομαι ἄν συλλογισμός καί ἔλεγχος . λέγω δέ σοφιστικός ἔλεγχος καί συλλογισμός οὐ μόνος ὁ φαίνω συλλογισμός ἤ ἔλεγχος , μή εἰμί δέ , ἀλλά καί ὁ εἰμί μέν , φαίνω δέ οἰκεῖος ὁ πρᾶγμα . εἰμί δέ οὗτος ὁ μή κατά ὁ πρᾶγμα ἐλέγχω καί δείκνυμι ἀγνοέω , ὅς εἰμί ὁ πειραστικός . εἰμί δέ ὁ πειραστικός μέρος ὁ διαλεκτικός · οὗτος δέ δύναμαι συλλογίζομαι ψεῦδος διά ἄγνοια ὁ δίδωμι ὁ λόγος . ὁ δέ σοφιστικός ἔλεγχος , ἐάν καί συλλογίζομαι ὁ ἀντίφασις , οὐ ποιέω δῆλος εἰ ἀγνοέω · καί γάρ ὁ οἶδα ἐμποδίζω οὗτος ὁ λόγος . ὅτι δέ ἔχω αὐτός ὁ αὐτός μέθοδος , δῆλος · παρά ὅσος γάρ φαίνω ὁ ἀκούω ὡς ἐρωτάω συλλογίζομαι , παρά οὗτος ἄν ὁ ἀποκρίνω δοκέω , ὥστε εἰμί συλλογισμός ψευδής διά οὗτος ἤ πᾶς ἤ ἔνιοι · ὅς γάρ μή ἐρωτάω οἴομαι δίδωμι , ἄν ἐρωτάω τίθημι . πλήν ἐπί γε τις ἅμα συμβαίνω προσερωτάω ὁ ἐνδεής καί ὁ ψεῦδος ἐμφανίζω , οἷος ἐν ὁ παρά ὁ λέξις καί ὁ σολοικισμός . εἰ οὖν ὁ παραλογισμός ὁ ἀντίφασις παρά ὁ φαίνω ἔλεγχος εἰμί , δῆλος ὅτι παρά τοσοῦτος ἄν καί ὁ ψευδής εἰμί συλλογισμός παρά ὅσος καί ὁ φαίνω ἔλεγχος . ὁ δέ φαίνω παρά ὁ μόριον ὁ ἀληθινός · ἕκαστος γάρ ἐκλείπω φαίνω ἄν ἔλεγχος , οἷος ὁ παρά ὁ μή συμβαίνω διά ὁ λόγος , ὁ εἰς ὁ ἀδύνατος καί ὁ ὁ δύο ἐρώτησις εἷς ποιέω παρά ὁ πρότασις , καί ἀντί ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ παρά ὁ συμβαίνω , καί ὁ οὗτος μόριον , ὁ παρά ὁ ἕπομαι · ἔτι ὁ μή ἐπί ὁ πρᾶγμα ἀλλά ἐπί ὁ λόγος συμβαίνω · εἶτα ἀντί ὁ καθόλου ὁ ἀντίφασις καί κατά αὐτός καί πρός αὐτός καί ὡσαύτως παρά τε ὁ ἐπί τις ἤ παρά ἕκαστος οὗτος · ἔτι παρά ὁ μή ἐναριθμέω ὁ ἐν ἀρχή ὁ ἐν ἀρχή λαμβάνω . ὥστε ἔχω ἄν παρά ὅσος γίγνομαι ὁ παραλογισμός · παρά πολύς μέν γάρ οὐ ἄν εἰμί , παρά δέ ὁ λέγω εἰμί πᾶς . εἰμί δέ ὁ σοφιστικός ἔλεγχος οὐ ἁπλῶς ἔλεγχος , ἀλλά πρός τις · καί ὁ συλλογισμός ὡσαύτως . ἐάν μέν γάρ μή λαμβάνω ὁ τε παρά ὁ ὁμώνυμος εἷς σημαίνω καί ὁ παρά ὁ ὁμοιοσχημοσύνη ὁ μόνος ὅδε καί ὁ ἄλλος ὡσαύτως , οὔτε ἔλεγχος οὔτε συλλογισμός εἰμί , οὔτε ἁπλῶς οὔτε πρός ὁ ἐρωτάω · ἐάν δέ λαμβάνω , πρός μέν ὁ ἐρωτάω εἰμί , ἁπλῶς δέ οὐ εἰμί · οὐ γάρ εἷς σημαίνω λαμβάνω , ἀλλά φαίνω , καί παρά ὅδε .