aristoteles-et-corpus-aristotelicum.rhetorica 3.3.3
τρίτον δʼ ἐν τοῖς ἐπιθέτοις τὸ ἢ μακροῖς ἢ ἀκαίροις ἢ πυκνοῖς χρῆσθαι · ἐν μὲν γὰρ ποιήσει πρέπει γάλα λευκὸν εἰπεῖν , ἐν δὲ λόγῳ τὰ μὲν ἀπρεπέστερα · τὰ δέ , ἂν ᾖ κατακορῆ , ἐξελέγχει καὶ ποιεῖ φανερὸν ὅτι ποίησις ἐστίν , ἐπεὶ δεῖ γε χρῆσθαι αὐτοῖς ( ἐξαλλάττει γὰρ τὸ εἰωθὸς καὶ ξενικὴν ποιεῖ τὴν λέξιν ) , ἀλλὰ δεῖ στοχάζεσθαι τοῦ μετρίου , ἐπεὶ μεῖζον ποιεῖ κακὸν τοῦ εἰκῇ λέγειν · ἡ μὲν γὰρ οὐκ ἔχει τὸ εὖ , ἡ δὲ τὸ κακῶς . διὸ τὰ Ἀλκιδάμαντος ψυχρὰ φαίνεται · οὐ γὰρ ὡς ἡδύσματι χρῆται ἀλλʼ ὡς ἐδέσματι τοῖς ἐπιθέτοις τοῖς οὕτω πυκνοῖς καὶ μείζοσι καὶ ἐπιδήλοις , οἷον οὐχ ἱδρῶτα ἀλλὰ τὸν ὑγρὸν ἱδρῶτα , καὶ οὐκ εἰς Ἴσθμια ἀλλʼ εἰς τὴν τῶν Ἰσθμίων πανήγυριν , καὶ οὐχὶ νόμους ἀλλὰ τοὺς τῶν πόλεων βασιλεῖς νόμους , καὶ οὐ δρόμῳ ἀλλὰ δρομαίᾳ τῇ τῆς ψυχῆς ὁρμῇ , καὶ οὐχὶ μουσεῖον ἀλλὰ τὸ τῆς φύσεως παραλαβὼν μουσεῖον , καὶ σκυθρωπὸν τὴν φροντίδα τῆς ψυχῆς , καὶ οὐ χάριτος ἀλλὰ πανδήμου χάριτος δημιουργός , καὶ οἰκονόμος τῆς τῶν ἀκουόντων ἡδονῆς , καὶ οὐ κλάδοις ἀλλὰ τοῖς τῆς ὕλης κλάδοις ἀπέκρυψεν , καὶ οὐ τὸ σῶμα παρήμπισχεν ἀλλὰ τὴν τοῦ σώματος αἰσχύνην , καὶ ἀντίμιμον τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιθυμίαν ( τοῦτο δʼ ἅμα καὶ διπλοῦν καὶ ἐπίθετον , ὥστε ποίημα γίνεται ) , καὶ οὕτως ἔξεδρον τὴν τῆς μοχθηρίας ὑπερβολήν . διὸ ποιητικῶς λέγοντες τῇ ἀπρεπείᾳ τὸ γελοῖον καὶ τὸ ψυχρὸν ἐμποιοῦσι , καὶ τὸ ἀσαφὲς διὰ τὴν ἀδολεσχίαν · ὅταν γὰρ γιγνώσκοντι ἐπεμβάλλῃ , διαλύει τὸ σαφὲς τῷ ἐπισκοτεῖν . οἱ δʼ ἄνθρωποι τοῖς διπλοῖς χρῶνται ὅταν ἀνώνυμον ᾖ καὶ ὁ λόγος εὐσύνθετος , οἷον τὸ χρονοτριβεῖν · ἀλλʼ ἂν πολύ , πάντως ποιητικόν · διὸ χρησιμωτάτη ἡ διπλῆ λέξις τοῖς διθυραμβοποιοῖς ( οὗτοι γὰρ ψοφώδεις ) , αἱ δὲ γλῶτται τοῖς ἐποποιοῖς ( σεμνὸν γὰρ καὶ αὔθαδες ) , ἡ δὲ μεταφορὰ τοῖς ἰαμβείοις ( τούτοις γὰρ νῦν χρῶνται , ὥσπερ εἴρηται ) .
Lemmas: τρίτος δέ ἐν ὁ ἐπίθετον ὁ ἤ μακρός ἤ ἄκαιρος ἤ πυκνός χράω · ἐν μέν γάρ ποίησις πρέπω γάλα λευκός λέγω , ἐν δέ λόγος ὁ μέν ἀπρεπής · ὁ δέ , ἐάν εἰμί κατακορής , ἐξελέγχω καί ποιέω φανερός ὅτι ποίησις εἰμί , ἐπεί δέω γε χράω αὐτός ( ἐξαλλάσσω γάρ ὁ εἴωθα καί ξενικός ποιέω ὁ λέξις ) , ἀλλά δέω στοχάζομαι ὁ μέτριος , ἐπεί μέγας ποιέω κακός ὁ εἰκῇ λέγω · ὁ μέν γάρ οὐ ἔχω ὁ εὖ , ὁ δέ ὁ κακός . διό ὁ Ἀλκιδάμας ψυχρός φαίνω · οὐ γάρ ὡς ἥδυσμα χράω ἀλλά ὡς ἔδεσμα ὁ ἐπίθετος ὁ οὕτως πυκνός καί μέγας καί ἐπίδηλος , οἷος οὐ ἱδρώς ἀλλά ὁ ὑγρός ἱδρώς , καί οὐ εἰς Ἴσθμια ἀλλά εἰς ὁ ὁ Ἴσθμια πανήγυρις , καί οὐ νόμος ἀλλά ὁ ὁ πόλις βασιλεύς νόμος , καί οὐ δρόμος ἀλλά δρομαῖος ὁ ὁ ψυχή ὁρμή , καί οὐ μουσεῖον ἀλλά ὁ ὁ φύσις παραλαμβάνω μουσεῖον , καί σκυθρωπός ὁ φροντίς ὁ ψυχή , καί οὐ χάρις ἀλλά πάνδημος χάρις δημιουργός , καί οἰκονόμος ὁ ὁ ἀκούω ἡδονή , καί οὐ κλάδος ἀλλά ὁ ὁ ὕλη κλάδος ἀποκρύπτω , καί οὐ ὁ σῶμα παραμπισ́σσω ἀλλά ὁ ὁ σῶμα αἰσχύνη , καί ἀντίμιμος ὁ ὁ ψυχή ἐπιθυμία ( οὗτος δέ ἅμα καί διπλόος καί ἐπίθετος , ὥστε ποίημα γίγνομαι ) , καί οὕτως ἔξεδρος ὁ ὁ μοχθηρία ὑπερβολή . διό ποιητικός λέγω ὁ ἀπρέπεια ὁ γέλοιος καί ὁ ψυχρός ἐμποιέω , καί ὁ ἀσαφής διά ὁ ἀδολεσχία · ὅταν γάρ γιγνώσκω ἐπεμβάλλω , διαλύω ὁ σαφής ὁ ἐπισκοτέω . ὁ δέ ἄνθρωπος ὁ διπλόος χράω ὅταν ἀνώνυμος εἰμί καί ὁ λόγος εὐσύνθετος , οἷος ὁ χρονοτριβέω · ἀλλά ἄν πολύς , πάντως ποιητικός · διό χρήσιμος ὁ διπλόος λέξις ὁ διθυραμβοποιός ( οὗτος γάρ ψοφώδης ) , ὁ δέ γλῶσσα ὁ ἐποποιός ( σεμνός γάρ καί αὔθαδες ) , ὁ δέ μεταφορά ὁ ἰαμβεῖος ( οὗτος γάρ νῦν χράω , ὥσπερ λέγω ) .