aristoteles-et-corpus-aristotelicum.problemata 31.7
Διὰ τί εἰς μὲν τὰ δεξιὰ ἀμφοτέρας τὰς ὄψεις ἅμα διαστρέφειν δυνάμεθα , καὶ εἰς τὰ ἀριστερὰ καὶ πρὸς τὴν ῥῖνα , καὶ εἰς τὸ ἀριστερὸν δὲ ἢ τὸ δεξιὸν τὴν ἑτέραν , ἅμα δὲ εἰς τὸ δεξιὸν καὶ ἀριστερὸν ἀδυνατοῦμεν ; ὁμοίως δὲ καὶ εἰς τὸ κάτω καὶ εἰς τὸ ἄνω · ἅμα μὲν γὰρ ἐπὶ ταὐτὸ δυνάμεθα , χωρὶς δὲ οὔ . ἢ ὅτι αἱ ὄψεις δύο οὖσαι ὅμως ἐξ ἑνὸς συνήρτηνται ; ὅσα δὲ τοιαῦτα , ἄκρου θατέρου κινουμένου ἀνάγκη θάτερον ἀκολουθεῖν ἐπὶ ταὐτό . τῷ γὰρ ἑτέρῳ ἄκρῳ ἡ ἀρχὴ θάτερον ἄκρον . εἰ οὖν τὸ ἓν ἀδύνατον ἅμα εἰς τἀναντία κινεῖσθαι , ἀδύνατον καὶ τὰς ὄψεις . τὰ μὲν γὰρ ἄκρα εἰς τἀναντία ἂν κινοῖτο , εἰ τὸ μὲν ἄνω τὸ δὲ κάτω κινοῖτο , ἡ δὲ ἀρχὴ ἀμφοῖν ἂν ἀκολουθοίη , ὅπερ ἀδύνατον . ἡ δὲ διαστροφή ἐστι τῶν ὀμμάτων διὰ τὸ ἀρχὴν ἔχειν τὰς σφαίρας , καὶ μέχρι τοῦ στρέφεσθαι εἰς τὰ ἄνω καὶ κάτω καὶ εἰς πλάγιον . ὅταν οὖν ἔχουσαι ὡς ἂν ὁμοίως ἔχοιεν τῇ θέσει ἀλλήλαις , καὶ ἐν μέσῳ τοῦ ἐπὶ τὸ ἄνω καὶ κάτω κινεῖσθαι , καὶ εἰς πλάγιον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σημείου ἑαυτῶν λάβωσιν τὴν ὄψιν , αὗται μὲν ἀδιάστροφοί τε καὶ μάλιστα ἀκίνητοι τῇ θέσει · ὅσαι δὲ ἐπὶ ταὐτοῦ σημείου λάβωσι τὰς ὄψεις , ἀδιάστροφοι μέν εἰσι , διαφέρουσι δὲ ἀλλήλων . καίτοι κρύπτεται τοῦ μέλανός τι καὶ τοῖς ἄνω βάλλουσι τὰ λευκά , οἷον μελλέπταρμοι · ἕτεροι δὲ εἰς τὸ πλάγιον , ὥσπερ οἱ μανικοί , οἱ δὲ εἰς τοὺς μυκτῆρας , ὥσπερ τὰ τραγικὰ πρόσωπα καὶ οἱ στρυφνοί σύννουν γὰρ τὸ βλέμμα . ὅσοι δὲ μήθ’ ὑμοίως κειμένων τῶν σφαιρῶν ἐπὶ ταὐτῷ σημείῳ ἔχουσι τὰς ὄψεις , ἢ ὁμοίως μὲν κειμένων , μὴ ἐπὶ τῷ αὐτῷ δέ , οὗτοι διεστραμμένοι εἰσίν · διὸ ὑποβλέπουσι καὶ συνάγουσι τὰ ὄμματα . πειρῶνται γὰρ ἐπὶ ταὐτὸν καταστῆσαι σχῆμα τὴν σφαῖραν . ὥστε τὸν μὲν ἐῶσι , τὸν δὲ σχηματίζουσι τῶν ὀφθαλμῶν . ἐὰν γὰρ μὴ κατ’ αὐτὸ σημεῖον τεθῶσιν αἱ ὄψεις , ἀνάγκη διεστράφθαι . ὥσπερ γὰρ τοῖς ὑποβάλλλουσιν ὑπὸ τὸν ὀφθαλμὸν [ τὸ ἓν ] δύο φαίνεται ( καὶ γὰρ ἐκείνοις κεκίνηται ἡ ἀρχή ) , καὶ τούτοις ὁμοίως . ἐὰν μὲν οὖν ἄνω κινηθῇ ὁ ὀφθαλμός , τὸ πέρας κάτω τῆς ὄψεως γίνεται , ἐὰν δὲ κάτω , ἄνω τὸ πέρας . ἐν ἑνὶ δὲ ὀφθαλμῷ μεθισταμένῳ κινεῖσθαι μὲν τὸ ὁρώμενον δοκεῖ διὰ ταῦτα ἄνω ἢ κάτω , ὅτι καὶ ἡ ὄψις , δύο δὲ οὐ φαίνεται , ἂν μὴ δύο αἱ ὄψεις ὦσιν , καὶ διαστρέφει . τοιαύτη μὲν τῷ ἑτεροφθάλμῳ γίνεται , ὥστε δύο φαίνεσθαι · κατὰ τὴν θέσιν δὲ γίνεται τῷ μὴ κατὰ μέσον τοῦ ὄμματος κεῖσθαι .
Lemmas: διά τίς εἰς μέν ὁ δεξιός ἀμφότερος ὁ ὄψις ἅμα διαστρέφω δύναμαι , καί εἰς ὁ ἀριστερός καί πρός ὁ ῥίς , καί εἰς ὁ ἀριστερός δέ ἤ ὁ δεξιός ὁ ἕτερος , ἅμα δέ εἰς ὁ δεξιός καί ἀριστερός ἀδυνατέω ; ὅμοιος δέ καί εἰς ὁ κάτω καί εἰς ὁ ἄνω · ἅμα μέν γάρ ἐπί αὐτός δύναμαι , χωρίς δέ οὐ . ἤ ὅτι ὁ ὄψις δύο εἰμί ὅμως ἐκ εἷς συναρτάω ; ὅσος δέ τοιοῦτος , ἄκρον ἕτερος κινέω ἀνάγκη ἕτερος ἀκολουθέω ἐπί αὐτός . ὁ γάρ ἕτερος ἄκρον ὁ ἀρχή ἕτερος ἄκρος . εἰ οὖν ὁ εἷς ἀδύνατος ἅμα εἰς ἐναντίος κινέω , ἀδύνατος καί ὁ ὄψις . ὁ μέν γάρ ἄκρον εἰς ἐναντίος ἄν κινέω , εἰ ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω κινέω , ὁ δέ ἀρχή ἄμφω ἄν ἀκολουθέω , ὅς ἀδύνατος . ὁ δέ διαστροφή εἰμί ὁ ὄμμα διά ὁ ἀρχή ἔχω ὁ σφαῖρα , καί μέχρι ὁ στρέφω εἰς ὁ ἄνω καί κάτω καί εἰς πλάγιος . ὅταν οὖν ἔχω ὡς ἄν ὅμοιος ἔχω ὁ θέσις ἀλλήλων , καί ἐν μέσος ὁ ἐπί ὁ ἄνω καί κάτω κινέω , καί εἰς πλάγιος ἐπί ὁ αὐτός σημεῖον ἑαυτοῦ λαμβάνω ὁ ὄψις , οὗτος μέν ἀδιάστροφος τε καί μάλα ἀκίνητος ὁ θέσις · ὅσος δέ ἐπί αὐτός σημεῖον λαμβάνω ὁ ὄψις , ἀδιάστροφος μέν εἰμί , διαφέρω δέ ἀλλήλων . καίτοι κρύπτω ὁ μέλας τις καί ὁ ἄνω βάλλω ὁ λευκός , οἷος μελλέπταρμος · ἕτερος δέ εἰς ὁ πλάγιος , ὥσπερ ὁ μανικός , ὁ δέ εἰς ὁ μυκτήρ , ὥσπερ ὁ τραγικός πρόσωπον καί ὁ στρυφνός σύννους γάρ ὁ βλέμμα . ὅσος δέ μήτε υμοιος κεῖμαι ὁ σφαῖρα ἐπί αὐτός σημεῖον ἔχω ὁ ὄψις , ἤ ὅμοιος μέν κεῖμαι , μή ἐπί ὁ αὐτός δέ , οὗτος διαστρέφω εἰμί · διό ὑποβλέπω καί συνάγω ὁ ὄμμα . πειράω γάρ ἐπί αὐτός καθίστημι σχῆμα ὁ σφαῖρα . ὥστε ὁ μέν ἐάω , ὁ δέ σχηματίζω ὁ ὀφθαλμός . ἐάν γάρ μή κατά αὐτός σημεῖον τίθημι ὁ ὄψις , ἀνάγκη διαστρέφω . ὥσπερ γάρ ὁ ὑποβάλλω ὑπό ὁ ὀφθαλμός [ ὁ εἷς ] δύο φαίνω ( καί γάρ ἐκεῖνος κινέω ὁ ἀρχή ) , καί οὗτος ὅμοιος . ἐάν μέν οὖν ἄνω κινέω ὁ ὀφθαλμός , ὁ πέρας κάτω ὁ ὄψις γίγνομαι , ἐάν δέ κάτω , ἄνω ὁ πέρας . ἐν εἷς δέ ὀφθαλμός μεθίστημι κινέω μέν ὁ ὁράω δοκέω διά οὗτος ἄνω ἤ κάτω , ὅτι καί ὁ ὄψις , δύο δέ οὐ φαίνω , ἐάν μή δύο ὁ ὄψις εἰμί , καί διαστρέφω . τοιοῦτος μέν ὁ ἑτερόφθαλμος γίγνομαι , ὥστε δύο φαίνω · κατά ὁ θέσις δέ γίγνομαι ὁ μή κατά μέσος ὁ ὄμμα κεῖμαι .