aristoteles-et-corpus-aristotelicum.problemata 7.5
Διὰ τί τῶν μὲν διὰ τῆς ἀκοῆς λυπηρῶν ἔνια φρίττειν ἡμᾶς ποιεῖ , οἷον πρίων ἀκονώμενος καὶ κίσηρις τεμνομένη καὶ λίθος ἀλούμενος , τὰ δὲ διὰ τῆς ὄψεως σημεῖα τῶν παθῶν αὐτὰ ἡμῖν τὰ πάθη ἐμποιεῖ ; αἱμωδιῶμέν τε γὰρ τοὺς ὀξὺ ὁρῶντες ἐσθίοντας , καὶ τοὺς ἀπαγχομένους ἔνιοι ὁρῶντες ἐκψύχουσιν . ἢ διότι φωνὴ μὲν πᾶσα καὶ ψόφος πνεῦμά ἐστιν ; τοῦτο δὲ εἰσδυόμενον ἡμῖν πέφυκεν κινεῖν . κινήσει δὲ μᾶλλον ἢ διὰ μέγεθος ἢ διὰ πληγὴν σφοδροτέραν , ποιοῦν ἢ ἀλλοιοῦν τι τῶν ἐν ἡμῖν . τὰ μὲν οὖν μεγάλα καὶ λεῖα πνεύματα τὸν τῆς αἰσθήσεως τόπον αὐτὸν κινεῖ , διὸ καὶ ἡδύνει τὰ τοιαῦτα · τὰ δὲ τραχέα , πληγὴν ποιοῦντα σφοδράν , σείει τε τὸν τόπον καὶ πόρρω διαδίδωσιν τῇ τῆς πληγῆς δυνάμει . διαδίδωσι δὲ καὶ τὰ ψυχρὰ πόρρω · δύναμις γάρ τίς ἐστιν ἡ ψυχρότης . αὕτη μὲν οὖν ὅτι φρίττειν ποιεῖ , εἴρηται . τὰ δὲ τραχέα τῷ πληγὴν ποιεῖν πυκνήν , προσκόπτοντα τῇ ἀρχῇ τῶν τριχῶν , ἀπωθεῖ αὐτὴν εἰς τοὐναντίον · ἀπωθουμένης δὲ ἀνάγκη τὴν κορυφὴν τῆς τριχὸς ἀνάπαλιν γίνεσθαι · διὸ συμβαίνει ἵστασθαι αὐτάς · πᾶσαι γὰρ νενεύκασι κάτω . ἡ δὲ φορὰ τοῦ διὰ τῆς ἀκοῆς πνεύματος εἰς τὸ σῶμα ἄνωθεν κάτω ἐστίν . ὄντων οὖν τραχέων τῶν εἰρημένων ψόφων , ἡ φρίκη γίνοιτ’ ἂν διὰ τὰ εἰρημένα . γίνονται δ’ αὗται μᾶλλον τῷ ἄλλῳ σώματι ἢ ἐν τῇ κεφαλῇ διὰ τὸ τὰς ἐνταῦθα τρίχας ἀσθενεστέρας εἶναι καὶ τὸ πάθος ἀσθενές . τῆς μὲν οὖν ἀκοῆς οὔσης ἀμβλυτέρας αἰσθήσεως ἢ τῆς ὄψεως , ἐπιπόλαια καὶ τὰ πάθη γίνεται ἀπ’ αὐτῆς · ἡ δὲ φρίκη τοιοῦτον , διὸ καὶ ἀπὸ πολλῶν καἱ ἀνομοίων γίνεται . τῆς δὲ ὄψεως ἐναργεστάτης οὔσης αἰσθήσεως , ἀνάλογον καὶ τὰ συμβαίνοντα γίνεται ἀπ’ αὐτῆς · διὸ ταῦτα μὲν τὰ ἀπὸ τῆς ἀληθείας πάθη συμβαίνει γίνεσθαι ἀπ’ αὐτῆς , ἐλαφρότερα δὲ τῆς ἀληθείας . ἀπὸ δὲ τῆς ἀκοῆς αὐτὰ μὲν οὔ , τὴν δ’ ἀπ’ αὐτῶν προσδοκίαν φρίττομεν · ἀλγεινοῦ γὰρ κακοῦ προσδοκία ἐστίν .
Lemmas: διά τίς ὁ μέν διά ὁ ἀκοή λυπηρός ἔνιοι φρίσσω ἐγώ ποιέω , οἷος πρίων ἀκονάω καί κίσηρις τέμνω καί λίθος ἀλέω , ὁ δέ διά ὁ ὄψις σημεῖον ὁ πάθος αὐτός ἐγώ ὁ πάθος ἐμποιέω ; αἱμωδιάω τε γάρ ὁ ὀξύς ὁράω ἐσθίω , καί ὁ ἀπάγχω ἔνιοι ὁράω ἐκψύχω . ἤ διότι φωνή μέν πᾶς καί ψόφος πνεῦμα εἰμί ; οὗτος δέ εἰσδύνω ἐγώ φύω κινέω . κινέω δέ μάλα ἤ διά μέγεθος ἤ διά πληγή σφοδρός , ποιέω ἤ ἀλλοιόω τις ὁ ἐν ἐγώ . ὁ μέν οὖν μέγας καί λεῖος πνεῦμα ὁ ὁ αἴσθησις τόπος αὐτός κινέω , διό καί ἡδύνω ὁ τοιοῦτος · ὁ δέ τραχύς , πληγή ποιέω σφοδρός , σείω τε ὁ τόπος καί πρόσω διαδίδωμι ὁ ὁ πληγή δύναμις . διαδίδωμι δέ καί ὁ ψυχρός πρόσω · δύναμις γάρ τις εἰμί ὁ ψυχρότης . οὗτος μέν οὖν ὅτι φρίσσω ποιέω , λέγω . ὁ δέ τραχύς ὁ πληγή ποιέω πυκνός , προσκόπτω ὁ ἀρχή ὁ θρίξ , ἀπωθέω αὐτός εἰς ἐναντίος · ἀπωθέω δέ ἀνάγκη ὁ κορυφή ὁ θρίξ ἀνάπαλιν γίγνομαι · διό συμβαίνω ἵστημι αὐτός · πᾶς γάρ νέω κάτω . ὁ δέ φορά ὁ διά ὁ ἀκοή πνεῦμα εἰς ὁ σῶμα ἄνωθεν κάτω εἰμί . εἰμί οὖν τραχύς ὁ λέγω ψόφος , ὁ φρίκη γίγνομαι ἄν διά ὁ λέγω . γίγνομαι δέ οὗτος μάλα ὁ ἄλλος σῶμα ἤ ἐν ὁ κεφαλή διά ὁ ὁ ἐνταῦθα θρίξ ἀσθενής εἰμί καί ὁ πάθος ἀσθενής . ὁ μέν οὖν ἀκοή εἰμί ἀμβλύς αἴσθησις ἤ ὁ ὄψις , ἐπιπόλαιος καί ὁ πάθος γίγνομαι ἀπό αὐτός · ὁ δέ φρίκη τοιοῦτος , διό καί ἀπό πολύς καί ἀνόμοιος γίγνομαι . ὁ δέ ὄψις ἐναργής εἰμί αἴσθησις , ἀνάλογος καί ὁ συμβαίνω γίγνομαι ἀπό αὐτός · διό οὗτος μέν ὁ ἀπό ὁ ἀλήθεια πάθος συμβαίνω γίγνομαι ἀπό αὐτός , ἐλαφρός δέ ὁ ἀλήθεια . ἀπό δέ ὁ ἀκοή αὐτός μέν οὐ , ὁ δέ ἀπό αὐτός προσδοκία φρίσσω · ἀλγεινός γάρ κακός προσδοκία εἰμί .