aristoteles-et-corpus-aristotelicum.problemata 12.3
Λέγεται γὰρ ὡς εὐώδη γίνεται τὰ δένδρα εἰς ἅπερ ἂν ἡ ἶρις κατασκήψῃ . πότερον οὖν ἀληθές ἐστιν ἢ ψεῦδος ; καὶ εἰ ἀληθές , διὰ τίν’ αἰτίαν εἴη τὸ συμβαῖνον ; ὅτι μὲν οὖν οὔτε πάντα οὔτε ἀεί , δῆλον · πολλάκις γὰρ ἡ ἶρις μὲν γέγονε , τὰ δὲ δένδρα οὐθὲν ἐπίδηλα φαίνεται . ὅταν τε γέννηται τοῦτο , οὐκ ἐν πάσῃ γίνεται ὕλῃ , ἐπεὶ συμβαίνει γέ ποτε · διὸ καὶ λέγεται . τὸ δ’ αἴτιον κατὰ συμβεβηκὸς τῇ ἴριδι ἀποδοτέον , ἄλλως τε καὶ εἰ μή ἐστί τις φύσις ἡ ἶρις . ἀλλὰ τῆς ὄψεως πάθος ἀνακλωμένης . γίνεται δέ , ὥσπερ ἐλέχθη , οὐχ ὁπωσοῦν ἐχούσης τῆς ὕλης τὸ πάθος · οὔτε γὰρ ἐν τοῖς χλωροῖς δένδροις οὔτε ἐν τοῖς αὔοις , ἀλλ’ ἐν τῇ ἐμπεπρησμένῃ ὕλῃ φασὶν οἱ νομεῖς μετὰ τὰ ἐπὶ τῇ ἴριδι ὕδατα γίνεσθαι ἐπίδηλον τὴν εὐωδίαν , καὶ μάλιστα οὗ ἂν ἀσπάλαθος ᾖ καὶ ῥάμνος καὶ ὧν τὰ ἄνθη εὐώδη ἐστίν . αἴτιον δὲ τῆς εὐωδίας ἐστίν , ὅπερ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς · διαθέρμου γὰρ καὶ διακεκαυμένης οὔσης , ὅ ἂν ἐκφύσῃ , τὸ πρῶτον εὐῶδες ὄζει . τὰ γὰρ πυρούμενά πως τῶν ὑγρότητα ἐχόντων ὀλίγην εὐώδη γίνεται · πέττει γὰρ τὸ θερμὸν ταύτην . διὸ καὶ τῆς ὅλης γῆς τὰ πρὸς τὸν ἥλιον εὐωδέστερα τῶν πρὸς ἄρκτον ἐστίν . τούτων δὲ τὰ πρὸς ἕω τῶν πρὸς μεσημβρίαν , ὅτι γεώδης μᾶλλον ὁ τόπος ὁ περὶ τὴν Συρίαν καὶ Ἀραβίαν ἐστίν , ἡ δὲ Λιβύη ἀμμώδης καὶ ἄνικμος . δεῖ γὰρ μήτε πολλὴν εἶναι τὴν ἰκμάδα , ἄπεπτος γάρ ἐστιν ἡ πολλή , μήτε ἄνικμον , οὐ γὰρ γίνεται ἀτμίς . ὃ συμβαίνει καὶ περὶ τὴν νεόκαυτον ὕλην καὶ τὸ γένος τοιαύτην ὥστε ἔχειν εὐωδίαν σὺν αὑτῇ . δηλοῖ δὲ τοῖς ἄνθεσιν · ἀφίησι γὰρ ἐν τούτοις τὴν ὀσμήν . δοκεῖ δὲ ἐν οἷς ἂν ἐνσκήψῃ ἡ ἶρις γίνεσθαι , ὅτι οὐδὲν ἄνευ ὕδατος οἷόν τε γίνεσθαι · βραχεῖσά τε γὰρ ἡ ὕλη καὶ τῷ ἐνόντι θερμῷ πέψασα τὴν ἐν αὐτῇ γινομένην ἀτμίδα ἀφίησιν . οὔτε πολὺ τὸ ὕδωρ δεῖ εἶναι · ἐκκλύζει γὰρ τὸ πολὺ λίαν , καὶ σβέννυσιν τὴν θερμότητα τὴν ἐνυπάρχουσαν ἀπὸ τῆς πυρώσεως , τὰ δὲ μετὰ τὴν ἶριν ὕδατα οὐ πολλὰ γίνεται , ἀλλὰ μέτρια ὡς εἰπεῖν . καὶ ἐὰν πολλαὶ γίνωνται ἴριδες , οὐ πολὺ γίνεται , ἀλλὰ πολλάκις μέν , ὀλίγον δέ . διὸ εἰκότως τούτου γινομένου , οὐθὲν ἄλλο ὁρῶντες διάφορον πλὴν τὴν ἶριν , ταύτῃ τὴν αἰτίαν προσέθεσαν τῆς εὐωδίας .
Lemmas: λέγω γάρ ὡς εὐώδης γίγνομαι ὁ δένδρον εἰς ὅς ἄν ὁ ἶρις κατασκήπτω . πότερος οὖν ἀληθής εἰμί ἤ ψεῦδος ; καί εἰ ἀληθής , διά τίς αἰτία εἰμί ὁ συμβαίνω ; ὅτι μέν οὖν οὔτε πᾶς οὔτε ἀεί , δῆλος · πολλάκις γάρ ὁ ἶρις μέν γίγνομαι , ὁ δέ δένδρον οὐδείς ἐπίδηλος φαίνω . ὅταν τε γεννητής οὗτος , οὐ ἐν πᾶς γίγνομαι ὕλη , ἐπεί συμβαίνω γε ποτέ · διό καί λέγω . ὁ δέ αἴτιος κατά συμβαίνω ὁ Ἶρις ἀποδοτέος , ἄλλος τε καί εἰ μή εἰμί τις φύσις ὁ ἶρις . ἀλλά ὁ ὄψις πάθος ἀνακλάω . γίγνομαι δέ , ὥσπερ λέγω , οὐ ὁπωσοῦν ἔχω ὁ ὕλη ὁ πάθος · οὔτε γάρ ἐν ὁ χλωρός δένδρον οὔτε ἐν ὁ αὖος , ἀλλά ἐν ὁ ἐμπίμπρημι ὕλη φημί ὁ νομεύς μετά ὁ ἐπί ὁ Ἶρις ὕδωρ γίγνομαι ἐπίδηλος ὁ εὐωδία , καί μάλα οὗ ἄν ἀσπάλαθος εἰμί καί ῥάμνος καί ὅς ὁ ἄνθος εὐώδης εἰμί . αἴτιος δέ ὁ εὐωδία εἰμί , ὅς καί ἐπί ὁ γῆ · διάθερμος γάρ καί διακαίω εἰμί , ὅς ἄν ἐκφύω , ὁ πρῶτος εὐώδης ὄζω . ὁ γάρ πυρόω πως ὁ ὑγρότης ἔχω ὀλίγος εὐώδης γίγνομαι · πέσσω γάρ ὁ θερμός οὗτος . διό καί ὁ ὅλος γῆ ὁ πρός ὁ ἥλιος εὐώδης ὁ πρός ἄρκτος εἰμί . οὗτος δέ ὁ πρός ἠώς ὁ πρός μεσημβρία , ὅτι γεώδης μάλα ὁ τόπος ὁ περί ὁ Συρία καί Ἀραβία εἰμί , ὁ δέ Λιβύη ἀμμώδης καί ἄνικμος . δέω γάρ μήτε πολύς εἰμί ὁ ἰκμάς , ἄπεπτος γάρ εἰμί ὁ πολύς , μήτε ἄνικμος , οὐ γάρ γίγνομαι ἀτμίς . ὅς συμβαίνω καί περί ὁ νεόκαυτος ὕλη καί ὁ γένος τοιοῦτος ὥστε ἔχω εὐωδία σύν ἑαυτοῦ . δηλόω δέ ὁ ἄνθος · ἀφίημι γάρ ἐν οὗτος ὁ ὀσμή . δοκέω δέ ἐν ὅς ἄν ἐνσκήπτω ὁ ἶρις γίγνομαι , ὅτι οὐδείς ἄνευ ὕδωρ οἷος τε γίγνομαι · βρέχω τε γάρ ὁ ὕλη καί ὁ ἔνειμι θερμός πέσσω ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι ἀτμίς ἀφίημι . οὔτε πολύς ὁ ὕδωρ δέω εἰμί · ἐκκλύζω γάρ ὁ πολύς λίαν , καί σβέννυμι ὁ θερμότης ὁ ἐνυπάρχω ἀπό ὁ πύρωσις , ὁ δέ μετά ὁ ἶρις ὕδωρ οὐ πολύς γίγνομαι , ἀλλά μέτριος ὡς λέγω . καί ἐάν πολύς γίγνομαι Ἶρις , οὐ πολύς γίγνομαι , ἀλλά πολλάκις μέν , ὀλίγος δέ . διό ἔοικα οὗτος γίγνομαι , οὐδείς ἄλλος ὁράω διάφορος πλήν ὁ ἶρις , οὗτος ὁ αἰτία προστίθημι ὁ εὐωδία .