aristoteles-et-corpus-aristotelicum.problemata 10.54
Διὰ τί ἄνθρωπος μάλιστα τῶν ζῴων πτάρνυται ; ἢ ὅτι καὶ κορυζᾷ μάλιστα ; τούτου δ’ αἴτιόν ἐστιν ὅτι τοῦ θερμοῦ ὄντος περὶ τὴν καρδίαν καὶ πεφυκότος ἄνω φέρεσθαι τοῖς μὲν ἄλλοις ζῴοις ἡ κατὰ φύσιν αὐτοῦ φορά ἐστιν ἐπὶ τοὺς ὤμους , ἐντεῦθεν δὲ ἐξ ἀνακλάσεως σχιζόμενον τὸ μὲν ἐπὶ τὸν τράχηλον καὶ τὴν κεφαλὴν φέρεται αὐτοῦ , τὸ δὲ εἰς τὴν ῥάχιν καὶ τὴν ὀσφύν , διὰ τὸ ἐπὶ τῆς αὐτῆς εὐθείας εἶναι πάντα ταῦτα καὶ παρὰ τὴν βάσιν . φερόμενον δὲ ὁμοίως τὸ σῶμα καὶ τὰ ὑγρὰ μερίζει εἰς αὐτὰ ὁμαλῶς · ἕπεται γὰρ τὰ ὑγρὰ τῷ θερμῷ . διὸ οὐδὲ πάνυ κορυζᾷ τὰ τετράποδα ζῷα , οὐδὲ πτάρνυται · ὁ γὰρ πταρμὸς ἢ πνεύματος ἀθρόου φορά ἐστιν , ὑγρῶν ἐξατμιζόντων τι μᾶλλον τοῦ σώματος , ἢ ὑγρῶν ἀπέπτων . διὸ πρὸ τῶν κατάρρων γίνεται , ἅ οὐ συμβαίνει τοῖς ἄλλοις ζῴοις , διὰ τὸ τὴν τοῦ θερμοῦ φορὰν ὁμαλίζειν ἐν αὐτῷ εἰς τὸ πρόσθεν καὶ ὄπισθεν . τοῦ τε ἀνθρώπου πρὸς ὀρθῇ πεφυκότος τῇ βάσει , καθάπερ τὰ φυτά , συμβαίνει τοῦ θερμοῦ φορὰν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν γίνεσθαι πλείστην καὶ σφοδροτάτην . φερόμενόν τε ἐνταῦθα ἀραιοῖ καὶ θερμαίνει τοὺς περὶ αὐτὴν πόρους . ὄντες δὲ τοιοῦτοι δεκτικοὶ γίνονται τῶν ὑγρῶν μᾶλλον ἢ οἱ κάτω τῆς καρδίας πόροι . ὅταν οὖν συμβῇ ἐξυγρασθῆναι μᾶλλον τοῦ δέοντος καὶ καταψυγῆναι , ἔξωθεν συμβαίνει τὸ θερμόν , τροφήν τε ἔχον καὶ συστελλόμενον ἐντός , αὔξεσθαι , αὐξανόμενον δὲ φέρεσθαι ἐπὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ πόρους · εἰς οὓς ἀκολουθοῦντα τὰ ὑγρά , ὄντα λεπτὰ καὶ ἄπεπτα , πληροῖ αὐτοὺς καὶ τοὺς κατάρρους ποιεῖ , καὶ πταρμοὺς ὁμοίως . ἐν γὰρ ταῖς ἀρχαῖς τῶν κατάρρων τὸ θερμὸν προαναφερόμενον τοῦ ὑγροῦ , καὶ πνευματοῦν τοὺς πόρους , τῇ τ’ ἐκβολῇ τοῦ πνεύματος τοὺς πταρμοὺς ποιεῖ καὶ τῇ πρὸ τῶν ὑγρῶν ἀναγωγῇ , ἅ ἐστι λεπτὰ καὶ δριμέα . διὸ καὶ συμβαίνει μετὰ τῶν τῆς κορύζης πταρμῶν ὑδατώδη ἀπομύττεσθαι . πάντων δὲ τούτων ὁρμησάντων τὰ συνεχῆ καὶ πάθος ἔχοντα ὑγρὰ ἐφίσταται αὐτοῖς , καὶ ἐμφράττει τοὺς περὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὴν ῥῖνα πόρους · ὀγκηρότερα γὰρ γινόμενα καὶ διατείνοντα ποιεῖ τοὺς περὶ τὴν κεφαλὴν πόνους . σημεῖον δὲ τὸ μήτ’ ἐκτὸς ἢ δι’ αὐτῶν πνεῦμα ἀφεῖσθαι . διὸ οὔτε πτάρνυνται οὔτε ὀσφραίνονται οἱ κορυζῶντες . οἱ δὲ ἄνευ κορύζης γινόμενοι διὰ μὲν τὰς αὐτὰς αἰτίας γίνονται , μικρὰς δὲ καὶ ἐλαφρὰς ἀρχὰς λαβόντες . ὥστε συναχθέντα τὰ ὑγρὰ τῷ θερμῷ , ἐκπνευματούμενα ὑπ’ αὐτοῦ δι’ ὀλιγότητα , εἰσπίπτει κατὰ τὰς ῥῖνας . ποιεῖ δὲ τὸν ψόφον τοῦ πνεύματος οὐχ ἧττον ἡ βία τῆς φορᾶς ἢ τὸ πλῆθος αὐτοῦ . ἐνεχθέντος γὰρ τοῦ θερμοῦ πρὸς ὀρθὴν πρὸς τὸν ἐγκέφαλον καὶ προσπεσόντος αὐτῷ , ἀνακλᾶται ἐπὶ τὰς ῥῖνας διὰ τὸ τοὺς ταύτῃ πόρους ἐκτὸς ἀπὸ τοῦ ἐγκεφάλου διατείνειν . παρὰ φύσιν οὖν τῆς ἐκ τῆς κλάσεως φορᾶς γινομένης ἐπὶ τὰς ῥῖνας τῷ πνεύματι , σφοδρὰν συμβαίνει γίνεσθαι · διὸ ποιεῖ τοὺς ψόφους . τῶν δὲ ἄλλων ζῴων συμβαίνει μάλιστα κορυζᾶν τοὺς ὄρνιθας διὰ τὸ μάλιστα ὁμοιόσχημον εἶναι ἀνθρώπῳ · ἧττον δὲ ἢ ἄνθρωπος πάσχει αὐτό , ὅτι τὰ πολλὰ κάτω ἔχει τὴν κεφαλὴν διὰ τὸ τὴν νομὴν ἀπὸ τῆς γῆς εἶναι .
Lemmas: διά τίς ἄνθρωπος μάλιστα ὁ ζῷον πτάρνυμαι ; ἤ ὅτι καί κορυζάω μάλα ; οὗτος δέ αἴτιος εἰμί ὅτι ὁ θερμός εἰμί περί ὁ καρδία καί φύω ἄνω φέρω ὁ μέν ἄλλος ζῷον ὁ κατά φύσις αὐτός φορά εἰμί ἐπί ὁ ὦμος , ἐντεῦθεν δέ ἐκ ἀνάκλασις σχίζω ὁ μέν ἐπί ὁ τράχηλος καί ὁ κεφαλή φέρω αὐτός , ὁ δέ εἰς ὁ ῥάχις καί ὁ ὀσφῦς , διά ὁ ἐπί ὁ αὐτός εὐθύς εἰμί πᾶς οὗτος καί παρά ὁ βάσις . φέρω δέ ὅμοιος ὁ σῶμα καί ὁ ὑγρός μερίζω εἰς αὐτός ὁμαλής · ἕπομαι γάρ ὁ ὑγρός ὁ θερμός . διό οὐδέ πάνυ κορυζάω ὁ τετράπους ζῷον , οὐδέ πτάρνυμαι · ὁ γάρ πταρμός ἤ πνεῦμα ἀθρόος φορά εἰμί , ὑγρός ἐξατμίζω τις μάλα ὁ σῶμα , ἤ ὑγρός ἄπεπτος . διό πρό ὁ κατάρροος γίγνομαι , ὅς οὐ συμβαίνω ὁ ἄλλος ζῷον , διά ὁ ὁ ὁ θερμός φορά ὁμαλίζω ἐν αὐτός εἰς ὁ πρόσθεν καί ὄπισθεν . ὁ τε ἄνθρωπος πρός ὀρθός φύω ὁ βάσις , καθά ὁ φυτόν , συμβαίνω ὁ θερμός φορά ἐπί ὁ κεφαλή γίγνομαι πολύς καί σφοδρός . φέρω τε ἐνταῦθα ἀραιόω καί θερμαίνω ὁ περί αὐτός πόρος . εἰμί δέ τοιοῦτος δεκτικός γίγνομαι ὁ ὑγρός μάλα ἤ ὁ κάτω ὁ καρδία πόρος . ὅταν οὖν συμβαίνω ἐξυγραίνω μάλα ὁ δέω καί καταψύχω , ἔξωθεν συμβαίνω ὁ θερμός , τροφή τε ἔχω καί συστέλλω ἐντός , αὐξάνω , αὐξάνω δέ φέρω ἐπί ὁ κεφαλή καί ὁ ἐν αὐτός πόρος · εἰς ὅς ἀκολουθέω ὁ ὑγρός , εἰμί λεπτός καί ἄπεπτος , πληρόω αὐτός καί ὁ κατάρροος ποιέω , καί πταρμός ὅμοιος . ἐν γάρ ὁ ἀρχή ὁ κατάρροος ὁ θερμός προαναφέρω ὁ ὑγρός , καί πνευματόω ὁ πόρος , ὁ τε ἐκβολή ὁ πνεῦμα ὁ πταρμός ποιέω καί ὁ πρό ὁ ὑγρός ἀναγωγή , ὅς εἰμί λεπτός καί δριμύς . διό καί συμβαίνω μετά ὁ ὁ κόρυζα πταρμός ὑδατώδης ἀπομύσσω . πᾶς δέ οὗτος ὁρμάω ὁ συνεχής καί πάθος ἔχω ὑγρός ἐφίστημι αὐτός , καί ἐμφράσσω ὁ περί ὁ κεφαλή καί ὁ ῥίς πόρος · ὀγκηρός γάρ γίγνομαι καί διατείνω ποιέω ὁ περί ὁ κεφαλή πόνος . σημεῖον δέ ὁ μήτε ἐκτός ἤ διά αὐτός πνεῦμα ἀφίημι . διό οὔτε πτάρνυμαι οὔτε ὀσφραίνομαι ὁ κορυζάω . ὁ δέ ἄνευ κόρυζα γίγνομαι διά μέν ὁ αὐτός αἰτία γίγνομαι , μικρός δέ καί ἐλαφρός ἀρχή λαμβάνω . ὥστε συνάγω ὁ ὑγρός ὁ θερμός , ἐκπνευματόω ὑπό αὐτός διά ὀλιγότης , εἰσπίπτω κατά ὁ ῥίς . ποιέω δέ ὁ ψόφος ὁ πνεῦμα οὐ ἥσσων ὁ βία ὁ φορά ἤ ὁ πλῆθος αὐτός . φέρω γάρ ὁ θερμός πρός ὀρθός πρός ὁ ἐγκέφαλος καί προσπίπτω αὐτός , ἀνακλάω ἐπί ὁ ῥίς διά ὁ ὁ ταύτῃ πόρος ἐκτός ἀπό ὁ ἐγκέφαλος διατείνω . παρά φύσις οὖν ὁ ἐκ ὁ κλάσις φορά γίγνομαι ἐπί ὁ ῥίς ὁ πνεῦμα , σφοδρός συμβαίνω γίγνομαι · διό ποιέω ὁ ψόφος . ὁ δέ ἄλλος ζῷον συμβαίνω μάλα κορυζάω ὁ ὄρνις διά ὁ μάλα ὁμοιοσχήμων εἰμί ἄνθρωπος · ἥσσων δέ ἤ ἄνθρωπος πάσχω αὐτός , ὅτι ὁ πολύς κάτω ἔχω ὁ κεφαλή διά ὁ ὁ νομή ἀπό ὁ γῆ εἰμί .