aristoteles-et-corpus-aristotelicum.problemata 30.1
Διὰ τί πάντες ὅσοι περιττοὶ γεγόνασιν ἄνδρες ἢ κατὰ φιλοσοφίαν ἢ πολιτικὴν ἢ ποίησιν ἢ τέχνας φαίνονται μελαγχολικοὶ ὄντες , καὶ οἱ μὲν οὕτως ὥστε καὶ λαμβάνεσθαι τοῖς ἀπὸ μελαίνης χολῆς ἀρρωστήμασιν , οἷον λέγεται τῶν τε ἡρωικῶν τὰ περὶ τὸν Ἡρακλέα . καὶ γὰρ ἐκεῖνος ἔοικε γενέσθαι ταύτης τῆς φύσεως , διὸ καὶ τὰ ἀρρωστήματα τῶν ἐπιληπτικῶν ἀπ’ ἐκείνου προσηγόρευον οἱ ἀρχαῖοι ἱερὰν νόσον . καὶ ἡ περὶ τοὺς παῖδας ἔκστασις καὶ ἡ πρὸ τῆς ἀφανίσεως ἐν Οἴτῃ τῶν ἑλκῶν ἔκφυσις γενομένη τοῦτο δηλοῖ · καὶ γὰρ τοῦτο γίνεται πολλοῖς ἀπὸ μελαίνης χολῆς . συνέβη δὲ καὶ Λυσάνδρῳ τῷ Λάκωνι πρὸ τῆς τελευτῆς γενέσθαι τὰ ἕλκη ταῦτα . ἔτι δὲ τὰ περὶ Αἴαντα καὶ Βελλεροφόντην , ὧν ὁ μὲν ἐκστατικὸς ἐγένετο παντελῶς , ὁ δὲ τὰς ἐρημίας ἐδίωκεν , διὸ οὕτως ἐποίησεν Ὅμηρος αὐτὰρ ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἀπήχθετο πᾶσι θεοῖσιν , ἤτοι ὁ καππεδίον τὸ Ἀλήϊον οἶος ἀλᾶτο , ὃν θυμὸν κατέδων , πάτον ἀνθρώπων ἀλεείνων . καὶ ἄλλοι δὲ πολλοὶ τῶν ἡρώων ὁμοιοπαθεῖς φαίνονται τούτοις . τῶν δὲ ὕστερον Ἐμπεδοκλῆς καὶ Πλάτων καὶ Σωκράτης καὶ ἕτεροι συχνοὶ τῶν γνωρίμων . ἔτι δὲ τῶν περὶ τὴν ποίησιν οἱ πλεῖστοι . πολλοῖς μὲν γὰρ τῶν τοιούτων γίνεται νοσήματα ἀπὸ τῆς τοιαύτης κράσεως τῷ σώματι , τοῖς δὲ ἡ φύσις δήλη ῥέπουσα πρὸς τὰ πάθη . πάντες δ’ οὖν ὡς εἰπεῖν ἀπλῶς εἰσί , καθάπερ ἐλέχθη , τοιοῦτοι τὴν φύσιν . δεῖ δὴ λαβεῖν τὴν αἰτίαν πρῶτον ἐπὶ παραδείγματος προχειρισαμένους . ὁ γὰρ οἶνος ὁ πολὺς μάλιστα φαίνεται παρασκευάζειν τοιούτους οἵους λέγομεν τοὺς μελαγχολικοὺς εἶναι , καὶ πλεῖστα ἤθη ποιεῖν πινόμενος , οἷον ὀργίλους , φιλανθρώπους , ἐλεήμονας , ἰταμούς · ἀλλ’ τοιούτων οὐδέν . ἴδοι δ’ ἄν τις ὅτι παντοδαποὺς ἀπεργάζεται , οἴτη θεωρῶν ὡς μεταβάλλει τοὺς πίνοντας ἐκ προσαγωγῆς · παραλαβὼν γὰρ ἀπεψυγμένους ἐν τῷ νήφειν καὶ σιωπηλοὺς μικρῷ μὲν πλείων ποθεὶς λαλιστέρους ποιεῖ , ἔτι δὲ πλείων ῥητορικοὺς καὶ θαρραλέους , προϊόντας δὲ πρὸς τὸ πράττειν ἰταμούς , ἔτι δὲ μᾶλλον πινόμενος ὑβριστάς , ἔπειτα μανικούς , λίαν δὲ πολὺς ἐκλύει καὶ ποιεῖ μωρούς , ὥσπερ τοὺς ἐκ παίδων ἐπιλήπτους ἢ καὶ ἐχομένους τοῖς μελαγχολικοῖς ἄγαν . ὥσπερ οὖν ὁ εἷς ἄνθρωπος μεταβάλλει τὸ ἦθος πίνων καὶ χρώμενος τῷ οἴνῳ ποσῷ τινί , οὕτω καθ’ ἕκαστον τὸ ἦθος εἰσί τινες ἄνθρωποι . οἷος γὰρ οὗτος μεθύων νῦν ἐστίν , ἄλλος τις τοιοῦτος φύσει ἐστίν , ὁ μὲν λάλος , ὁ δὲ κεκινημένος , ὁ δὲ ἀρίδακρυς · ποιεῖ γάρ τινας καὶ τοιούτους , διὸ καὶ Ὅμηρος ἐποίησε καί μέ φησι δακρυπλώειν βεβαρημένον οἴνῳ . καὶ γὰρ ἐλεήμονές ποτε γίνονται καὶ ἄγριοι καὶ σιωπηλοί · ἔνιοι γὰρ αὖ ἀποσιωπῶσι , καὶ μάλιστα τῶν μελαγχολικῶν ὅσοι ἐκστατικοί . ποιεῖ δὲ καὶ φιλητικοὺς ὁ οἶνος · σημεῖον δὲ ὅτι προάγεται ὁ πίνων καὶ τῷ στόματι φιλεῖν , οὓς νήφων οὐδ’ ἂν εἷς φιλήσειεν ἢ διὰ τὸ εἶδος ἢ διὰ τὴν ἡλικίαν . ὁ μὲν οὖν οἶνος οὐ πολὺν χρόνον ποιεῖ περιττόν , ἀλλ’ ὀλίγον , ἡ δὲ φύσις ἀεί , ἕως τις ἂν ᾖ · οἱ μὲν γὰρ θρασεῖς , οἱ δὲ σιωπηλοί , οἱ δὲ ἐλεήμονες , οἱ δὲ δειλοὶ γίνονται φύσει . ὥστε δῆλον ὅτι διὰ τὸ αὐτὸ ποιεῖ ὅ τε οἶνος καὶ ἡ φύσις ἑκάστου τὸ ἦθος · πάντα γὰρ κατεργάζεται τῇ θερμότητι ταμιευόμενα . ὅ τε δὴ χυμὸς καὶ ἡ κρᾶσις ἡ τῆς μελαίνης χολῆς πνευματικά ἐστιν · διὸ καὶ τὰ πνευματώδη πάθη καὶ τὰ ὑποχονδριακὰ μελαγχολικὰ οἱ ἰατροί φασιν εἶναι . καὶ ὁ οἶνος δὲ πνευματώδης τὴν δύναμιν . διὸ δή ἐστι τὴν φύσιν ὅμοια ὅ τε οἶνος καὶ ἡ κρᾶσις . δηλοῖ δὲ ὅτι πνευματώδης ὁ οἶνός ἐστιν ὁ ἀφρός · τὸ μὲν γὰρ ἔλαιον θερμὸν ὄν οὐ ποιεῖ ἀφρόν , ὁ δὲ οἶνος πολύν , καὶ μᾶλλον ὁ μέλας τοῦ λευκοῦ , ὅτι θερμότερος καὶ σωματωδέστερος . καὶ διὰ τοῦτο ὅ τε οἶνος ἀφροδισιαστικοὺς ἀπεργάζεται , καὶ ὀρθῶς Διόνυσος καὶ Ἀφροδίτη λέγονται μετ’ ἀλλήλων εἶναι , καὶ οἱ μελαγχολικοὶ οἱ πλεῖστοι λάγνοι εἰσίν . ὅ τε γὰρ ἀφροδισιασμὸς πνευματώδης . σημεῖον δὲ τὸ αἰδοῖον , ὡς ἐκ μικροῦ ταχεῖαν ποιεῖται τὴν αὔξησιν διὰ τὸ ἐμφυσᾶσθαι . καὶ ἔτι πρὶν δύνασθαι προΐεσθαι σπέρμα , γίνεταί τις ἡδονὴ ἔτι παισὶν οὖσιν , ὅταν ἐγγὺς ὄντες τοῦ ἡβᾶν ξύωνται τὰ αἰδοῖα δι’ ἀκολασίαν · γίνεται δὲ δῆλον διὰ τὸ πνεῦμα διεξιέναι διὰ τῶν πόρων , δι’ ὧν ὕστερον τὸ ὑγρὸν φέρεται . ἥ τε ἔκχυσις τοῦ σπέρματος ἐν ταῖς ὁμιλίαις καὶ ἡ ῥῖψις ὑπὸ τοῦ πνεύματος ὠθοῦντος φανερὸν γίνεσθαι . ὥστε καὶ τῶν ἐδεσμάτων καὶ ποτῶν εὐλόγως ταῦτ’ ἐστὶν ἀφροδισιαστικά , ὅσα πνευματώδη τὸν περὶ τὰ αἰδοῖα ποιεῖ τόπον . διὸ καὶ ὁ μέλας οἶνος οὐδενὸς ἧττον τοιούτους ἀπεργάζεται , οἷοι καὶ οἱ μελαγχολικοὶ πνευματώδεις . δῆλοι δ’ εἰσὶν ἐπ’ ἐνίων · σκληροὶ γὰρ οἱ πλείους τῶν μελαγχολικῶν , καὶ αἱ φλέβες ἐξέχουσιν · τούτου δ’ αἴτιον οὐ τὸ τοῦ αἵματος πλῆθος , ἀλλὰ τοῦ πνεύματος , διότι δὲ οὐδὲ πάντες οἱ μελαγχολικοὶ σκληροὶ οὐδὲ οἱ μέλανες , ἀλλ’ οἱ μᾶλλον κακόχυμοι , ἄλλος λόγος · περὶ οὗ δὲ ἐξ ἀρχῆς προειλόμεθα διελθεῖν , ὅτι ἐν τῇ φύσει εὐθὺς ὁ τοιοῦτος χυμὸς ὁ μελαγχολικὸς κεράννυται · θερμοῦ γὰρ καὶ ψυχροῦ κρᾶσίς ἐστιν · ἐκ τούτων γὰρ τῶν δυοῖν ἡ φύσις συνέστηκεν . διὸ καὶ ἡ μέλαινα χολὴ καὶ θερμότατον καὶ ψυχρότατον γίνεται . τὸ γὰρ αὐτὸ πάσχειν πέφυκε ταῦτ’ ἄμφω , οἷον καὶ τὸ ὕδωρ ὂν . ψυχρόν , ὅμως ἐὰν ἱκανῶς θερμανθῇ , οἷον τὸ ζέον , τῆς φλογὸς αὐτῆς θερμότερόν ἐστι , καὶ λίθος καὶ σίδηρος διάπυρα γενόμενα μᾶλλον θερμὰ γίνεται ἄνθρακος , ψυχρὰ ὄντα φύσει . εἴρηται δὲ σαφέστερον περὶ τούτων ἐν τοῖς περὶ πυρός . καὶ ἡ χολὴ δὲ ἡ μέλαινα φύσει ψυχρὰ καὶ οὐκ ἐπιπολαίως οὖσα , ὅταν μὲν οὕτως ἔχῃ ὡς εἴρηται , ἐὰν ὑπερβάλλῃ ἐν τῷ σώματι , ἀποπληξίας ἢ νάρκας ἢ ἀθυμίας ποιεῖ ἢ φόβους , ἐὰν δὲ ὑπερθερμανθῇ , τὰς μετ’ ᾠδῆς εὐθυμίας καὶ ἐκστάσεις καὶ ἐκζέσεις ἑλκῶν καὶ ἄλλα τοιαῦτα . τοῖς μὲν οὖν πολλοῖς ἀπὸ τῆς καθ’ ἡμέραν τροφῆς ἐγγινομένη οὐδὲν τὸ ἦθος ποιεῖ διαφόρους , ἀλλὰ μόνον νόσημά τι μελαγχολικὸν ἀπειργάσατο . ὅσοις δὲ ἐν τῇ φύσει συνέστη κρᾶσις τοιαύτη , εὐθὺς οὗτοι τὰ ἤθη γίνονται παντοδαποί , ἄλλος κατ’ ἄλλην κρᾶσιν · οἷον ὅσοις μὲν πολλὴ καὶ ψυχρὰ ἐνυπάρχει , νωθροὶ καὶ μωροί , ὅσοις δὲ λίαν πολλὴ καὶ θερμή , μανικοὶ καὶ εὐφυεῖς καὶ ἐρωτικοὶ καὶ εὐκίνητοι πρὸς τοὺς θυμοὺς καὶ τὰς ἐπιθυμίας , ἔνιοι δὲ καὶ λάλοι μᾶλλον . πολλοὶ δὲ καὶ διὰ τὸ ἐγγὺς εἶναι τοῦ νοεροῦ τόπου τὴν θερμότητα ταύτην νοσήμασιν ἁλίσκονται μανικοῖς ἢ ἐνθουσιαστικοῖς , ὅθεν Σίβυλλαι καὶ Βάκιδες καὶ οἱ ἔνθεοι γίνονται πάντες , ὅταν μὴ νοσήματι γένωνται ἀλλὰ φυσικῇ κράσει . Μαρακὸς δὲ ὁ Συρακούσιος καὶ ἀμείνων ἦν ποιητής , ὅτ’ ἐκσταίη . ὅσοις δ’ ἂν ἐπανθῇ τὴν ἄγαν θερμότητα πρὸς τὸ μέσον , οὗτοι μελαγχολικοὶ μέν εἰσι , φρονιμώτεροι δέ , καὶ ἧττον μὲν ἔκτοποι , πρὸς πολλὰ δὲ διαφέροντες τῶν ἄλλων , οἱ μὲν πρὸς παιδείαν , οἱ δὲ πρὸς τέχνας , οἱ δὲ πρὸς πολιτείαν . πολλὴν δὲ καὶ εἰς τοὺς κινδύνους ποιεῖ διαφορὰν ἡ τοιαύτη ἕξις τοῦ ἐνίοτε ἀνωμάλους εἶναι μὲν τοῖς φόβοις πολλοὺς τῶν ἀνδρῶν . ὡς γὰρ ἂν τύχωσι τὸ σῶμα ἔχοντες πρὸς τὴν τοιαύτην κρᾶσιν , διαφέρουσιν αὐτοὶ αὑτῶν . ἡ δὲ μελαγχολικὴ κρᾶσις , ὥσπερ καὶ ἐν ταῖς νόσοις ἀνωμάλους ποιεῖ , οὕτω καὶ αὐτὴ ἀνώμαλός ἐστιν · ὁτὲ μὲν γὰρ ψυχρά ἐστιν ὥσπερ ὕδωρ , ὁτὲ δὲ θερμή . ὥστε φοβερόν τι ὄταν εἰσαγγελθῇ , ἐὰν μὲν ψυχροτέρας οὔσης τῆς κράσεως τύχῃ , δειλὸν ποιεῖ · προωδοπεποίηκε γὰρ τῷ φόβῳ , καὶ ὁ φόβος καταψύχει . δηλοῦσι δὲ οἱ περίφοβοι · τρέμουσι γάρ . ἐὰν δὲ μᾶλλον θερμή , εἰς τὸ μέτριον κατέστησεν ὁ φόβος , καὶ ἐν αὐτῷ καὶ ἀπαθῆ . ὁμοίως δὲ καὶ πρὸς τὰς καθ’ ἡμέραν ἀθυμίας · πολλάκις γὰρ οὕτως ἔχομεν ὥστε λυπεῖσθαι , ἐφ’ ὅτῳ δέ , οὐκ ἄν ἔχοιμεν εἰπεῖν · ὁτὲ δὲ εὐθύμως , ἐφ’ ᾧ δ’ οὐ δῆλον . τὰ δὴ τοιαῦτα πάθη καὶ τὰ παλαιὰ λεχθέντα κατὰ μέν τι μικρὸν πᾶσι γίνεται · πᾶσι γὰρ μέμικταί τι τῆς δυνάμεως · ὅσοις δ’ εἰς βάθος , οὗτοι δ’ ἤδη ποιοί τινές εἰσι τὰ ἤθη . ὥσπερ γὰρ τὸ εἶδος ἕτεροι γίνονται οὐ τῷ πρόσωπον ἔχειν , ἀλλὰ τῷ ποιόν τι τὸ πρόσωπον , οἱ μὲν καλόν , οἱ δὲ αἰσχρόν , οἱ δὲ μηθὲν ἔχοντες περιττόν , οὗτοι δὲ μέσοι τὴν φύσιν , οὔτῳ καὶ οἱ μὲν μικρὰ μετέχοντες τῆς τοιαύτης κράσεως μέσοι εἰσίν , οἱ δὲ πλήθους ἤδη ἀνόμοιοι τοῖς πολλοῖς . ἐὰν μὲν γὰρ σφόδρα κατακορὴς ᾖ ἡ ἕξις , μελαγχολικοί εἰσὶ λίαν , ἐὰν δέ πως κραθῶσι , περιττοί . ῥέπουσι δ’ , ἂν ἀμελῶσιν , ἐπὶ τὰ μελαγχολικὰ νοσήματα , ἄλλοι περὶ ἄλλο μέρος τοῦ σώματος · καὶ τοῖς μὲν ἐπιληπτικὰ ἀποσημαίνει , τοῖς δὲ ἀποπληκτικά , ἄλλοις δὲ ἀθυμίαι ἰσχυραὶ ἢ φόβοι , τοῖς δὲ θάρρη λίαν , οἷον καὶ Ἀρχελάῳ συνέβαινε τῷ Μακεδονίας βασιλεῖ . σιτίον δὲ τῆς τοιαύτης δυνάμεως ἡ κρᾶσις , ὅπως ἂν ἔχῃ ψύξεώς τε καὶ θερμότητος . ψυχροτέρα μὲν γὰρ οὖσα τοῦ καιροῦ δυσθυμίας ποιεῖ ἀλόγους · διὸ αἵ τ’ ἀγχόναι μάλιστα τοῖς νέοις , ἐνίοτε δὲ καὶ πρεσβυτέροις . πολλοὶ δὲ καὶ μετὰ τὰς μέθας διαφθείρουσιν ἑαυτούς . ἔνιοι δὲ τῶν μελαγχολικῶν ἐκ τῶν πότων ἀθύμως διάγουσιν · σβέννυσι γὰρ ἡ τοῦ οἴνου θερμότης τὴν φυσικὴν θερμότητα . τὸ δὲ θερμὸν τὸ περὶ τὸν τόπον ᾧ φρονοῦμεν καὶ ἐλπίζομεν ποιεῖ εὐθύμους . καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὸ πίνειν εἰς μέθην πάντες ἔχουσι προθύμως , ὅτι πάντας ὁ οἶνος ὁ πολὺς εὐέλπιδας ποιεῖ , καθάπερ ἡ νεότης τοὺς παῖδας · τὸ μὲν γὰρ γῆρας δύσελπί ἐστιν , ἡ δὲ νεότης ἐλπίδος πλήρης . εἰσὶ δέ τινες ὀλίγοι οὓς πίνοντας δυσθυμίαι λαμβάνουσι , διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν δι’ ἣν καὶ μετὰ τοὺς πότους ἐνίους . ὅσοις μὲν οὖν μαραινομένου τοῦ θερμοῦ αἱ ἀθυμίαι γίνονται , μᾶλλον ἀπάγχονται . διὸ καὶ οἱ νέοι ἢ καὶ οἱ πρεσβῦται μᾶλλον ἀπάγχονται · τὸ μὲν γὰρ γῆρας μαραίνει τὸ θερμόν , τῶν δὲ τὸ πάθος φυσικὸν ὂν καὶ αὐτὸ τὸ μαραινόμενον θερμόν . ὅσοις δὲ σβεννυμένου , ἐξαίφνης οἱ πλεῖστοι διαχρῶνται ἑαυτούς , ὥστε θαυμάζειν πάντας διὰ τὸ μηθὲν ποιῆσαι σημεῖον πρότερον . ψυχροτέρα μὲν οὖν γινομένη ἡ κρᾶσις ἡ ἀπὸ τῆς μελαίνης χολῆς , ὥσπερ εἴρηται , ποιεῖ ἀθυμίας παντοδαπάς , θερμοτέρα δὲ οὖσα εὐθυμίας . διὸ καὶ οἱ μὲν παῖδες εὐθυμότεροι , οἱ δὲ γέροντες δυσθυμότεροι . οἱ μὲν γὰρ θερμοί , οἱ δὲ ψυχροί · τὸ γὰρ γῆρας κατάψυξίς τις . συμβαίνει δὲ σβέννυσθαι ἐξαίφνης ὑπό τε τῶν ἐκτὸς αἰτιῶν , ὡς καὶ παρὰ φύσιν τὰ πυρωθέντα , οἷον ἄνθρακα ὕδατος ἐπιχυθέντος . διὸ καὶ ἐκ μέθης ἔνιοι ἑαυτοὺς διαχρῶνται · ἡ γὰρ ἀπὸ τοῦ οἴνου θερμότης ἐπείσακτός ἐστιν , ἧς σβεννυμένης συμβαίνει τὸ πάθος . καὶ μετὰ τὰ ἀφροδίσια οἱ πλεῖστοι ἀθυμότεροι γίνονται , ὅσοι δὲ περίττωμα πολὺ προίενται μετὰ τοῦ σπέρματος , οὗτοι εὐθυμότεροι · κουφίζονται γὰρ περιττώματός τε καὶ πνεύματος καὶ θερμοῦ ὑπερβολῆς . ἐκεῖνοι δὲ ἀθυμότεροι πολλάκις · καταψύχονται γὰρ ἀφροδισιάσαντες διὰ τὸ τῶν ἱκανῶν τι ἀφαιρεθῆναι · δηλοῖ δὲ τοῦτο τὸ μὴ πολλὴν τὴν ἀπορροὴν γεγονέναι . ὡς οὖν ἐν κεφαλαίῳ εἰπεῖν , διὰ μὲν τὸ ἀνώμαλον εἶναι τὴν δύναμιν τῆς μελαίνης χολῆς ἀνώμαλοί εἰσιν οἱ μελαγχολικοί · καὶ γὰρ ψυχρὰ σφόδρα γίνεται καὶ θερμή . διὰ δὲ τὸ ἠθοποιὸς εἶναι ( ἠθοποιὸν γὰρ τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν μάλιστα τῶν ἐν ἡμῖν ἐστὶν ) ὥσπερ ὁ οἶνος πλείων καὶ ἐλάττων κεραννύμενος τῷ σώματι ποιεῖ τὸ ἦθος ποιούς τινας ἡμᾶς . ἄμφω δὲ πνευματικά , καὶ ὁ οἶνος καὶ ἡ μέλαινα χολή . ἐπεὶ δ’ ἔστι καὶ εὔκρατον εἶναι τὴν ἀνωμαλίαν καὶ καλῶς πως ἔχειν , καὶ ὅπου δεῖ θερμοτέραν εἶναι τὴν διάθεσιν καὶ πάλιν ψυχράν , ἢ τοὐναντίον διὰ τὸ ὑπερβολὴν ἔχειν , περιττοὶ μέν εἰσι πάντες οἱ μελαγχολικοί , οὐ διὰ νόσον , ἀλλὰ διὰ φύσιν .
Lemmas: διά τίς πᾶς ὅσος περισσός γίγνομαι ἀνήρ ἤ κατά φιλοσοφία ἤ πολιτικός ἤ ποίησις ἤ τέχνη φαίνω μελαγχολικός εἰμί , καί ὁ μέν οὕτως ὥστε καί λαμβάνω ὁ ἀπό μέλας χολή ἀρρώστημα , οἷος λέγω ὁ τε ἡρωϊκός ὁ περί ὁ Ἡρακλῆς . καί γάρ ἐκεῖνος ἔοικα γίγνομαι οὗτος ὁ φύσις , διό καί ὁ ἀρρώστημα ὁ ἐπιληπτικός ἀπό ἐκεῖνος προσαγορεύω ὁ ἀρχαῖος ἱερός νόσος . καί ὁ περί ὁ παῖς ἔκστασις καί ὁ πρό ὁ ἀφάνισις ἐν Οἴτη ὁ ἕλκος ἔκφυσις γίγνομαι οὗτος δηλόω · καί γάρ οὗτος γίγνομαι πολύς ἀπό μέλας χολή . συμβαίνω δέ καί Λύσανδρος ὁ Λάκων πρό ὁ τελευτή γίγνομαι ὁ ἕλκος οὗτος . ἔτι δέ ὁ περί Αἴας καί Βελλεροφόντης , ὅς ὁ μέν ἐκστατικός γίγνομαι παντελής , ὁ δέ ὁ ἐρημία διώκω , διό οὕτως ποιέω Ὅμηρος ἀτάρ ἐπεί καί ἐκεῖνος ἀπεχθάνομαι πᾶς θεός , ἤτοι ὁ καταπεδάω ὁ Ἀλήϊον οἶος ἀλάομαι , ὅς θυμός καταδίδωμι , πάτος ἄνθρωπος ἀλεείνω . καί ἄλλος δέ πολύς ὁ ἥρως ὁμοιοπαθής φαίνω οὗτος . ὁ δέ ὕστερον Ἐμπεδοκλῆς καί Πλάτων καί Σωκράτης καί ἕτερος συχνός ὁ γνώριμος . ἔτι δέ ὁ περί ὁ ποίησις ὁ πολύς . πολύς μέν γάρ ὁ τοιοῦτος γίγνομαι νόσημα ἀπό ὁ τοιοῦτος κρᾶσις ὁ σῶμα , ὁ δέ ὁ φύσις δῆλος ῥέπω πρός ὁ πάθος . πᾶς δέ οὖν ὡς λέγω ἁπλῶς εἰμί , καθά λέγω , τοιοῦτος ὁ φύσις . δέω δή λαμβάνω ὁ αἰτία πρῶτος ἐπί παράδειγμα προχειρίζω . ὁ γάρ οἶνος ὁ πολύς μάλα φαίνω παρασκευάζω τοιοῦτος οἷος λέγω ὁ μελαγχολικός εἰμί , καί πολύς ἦθος ποιέω πίνω , οἷος ὀργίλος , φιλάνθρωπος , ἐλεήμων , ἰταμός · ἀλλά τοιοῦτος οὐδείς . ὁράω δέ ἄν τις ὅτι παντοδαπός ἀπεργάζομαι , Οἴτη θεωρέω ὡς μεταβάλλω ὁ πίνω ἐκ προσαγωγή · παραλαμβάνω γάρ ἀποψύχω ἐν ὁ νήφω καί σιωπηλός μικρός μέν πολύς πίνω λάλος ποιέω , ἔτι δέ πολύς ῥητορικός καί θαρσαλέος , προέρχομαι δέ πρός ὁ πράσσω ἰταμός , ἔτι δέ μάλα πίνω ὑβριστής , ἔπειτα μανικός , λίαν δέ πολύς ἐκλύω καί ποιέω μωρός , ὥσπερ ὁ ἐκ παῖς ἐπίληπτος ἤ καί ἔχω ὁ μελαγχολικός ἄγαν . ὥσπερ οὖν ὁ εἷς ἄνθρωπος μεταβάλλω ὁ ἦθος πίνω καί χράω ὁ οἶνος πός τις , οὕτως κατά ἕκαστος ὁ ἦθος εἰμί τις ἄνθρωπος . οἷος γάρ οὗτος μεθύω νῦν εἰμί , ἄλλος τις τοιοῦτος φύσις εἰμί , ὁ μέν λάλος , ὁ δέ κινέω , ὁ δέ ἀρίδακρυς · ποιέω γάρ τις καί τοιοῦτος , διό καί Ὅμηρος ποιέω καί ἐγώ φημί δακρυπλώω βαρέω οἶνος . καί γάρ ἐλεήμων ποτέ γίγνομαι καί ἄγριος καί σιωπηλός · ἔνιοι γάρ αὖ ἀποσιωπάω , καί μάλα ὁ μελαγχολικός ὅσος ἐκστατικός . ποιέω δέ καί φιλητικός ὁ οἶνος · σημεῖον δέ ὅτι προάγω ὁ πίνω καί ὁ στόμα φιλέω , ὅς νήφω οὐδέ ἄν εἷς φιλέω ἤ διά ὁ εἶδος ἤ διά ὁ ἡλικία . ὁ μέν οὖν οἶνος οὐ πολύς χρόνος ποιέω περισσός , ἀλλά ὀλίγος , ὁ δέ φύσις ἀεί , ἕως τις ἄν εἰμί · ὁ μέν γάρ θρασύς , ὁ δέ σιωπηλός , ὁ δέ ἐλεήμων , ὁ δέ δειλός γίγνομαι φύσις . ὥστε δῆλος ὅτι διά ὁ αὐτός ποιέω ὁ τε οἶνος καί ὁ φύσις ἕκαστος ὁ ἦθος · πᾶς γάρ κατεργάζομαι ὁ θερμότης ταμιεύω . ὁ τε δή χυμός καί ὁ κρᾶσις ὁ ὁ μέλας χολή πνευματικός εἰμί · διό καί ὁ πνευματώδης πάθος καί ὁ ὑποχονδριακός μελαγχολικός ὁ ἰατρός φημί εἰμί . καί ὁ οἶνος δέ πνευματώδης ὁ δύναμις . διό δή εἰμί ὁ φύσις ὅμοιος ὁ τε οἶνος καί ὁ κρᾶσις . δηλόω δέ ὅτι πνευματώδης ὁ οἶνος εἰμί ὁ ἀφρός · ὁ μέν γάρ ἔλαιον θερμός εἰμί οὐ ποιέω ἀφρός , ὁ δέ οἶνος πολύς , καί μάλα ὁ μέλας ὁ λευκός , ὅτι θερμός καί σωματώδης . καί διά οὗτος ὁ τε οἶνος ἀφροδισιαστικός ἀπεργάζομαι , καί ὀρθός Διόνυσος καί Ἀφροδίτη λέγω μετά ἀλλήλων εἰμί , καί ὁ μελαγχολικός ὁ πολύς λάγνος εἰμί . ὁ τε γάρ ἀφροδισιασμός πνευματώδης . σημεῖον δέ ὁ αἰδοῖον , ὡς ἐκ μικρός ταχύς ποιέω ὁ αὔξησις διά ὁ ἐμφυσάω . καί ἔτι πρίν δύναμαι προίημι σπέρμα , γίγνομαι τις ἡδονή ἔτι παῖς εἰμί , ὅταν ἐγγύς εἰμί ὁ ἡβάω ξύω ὁ αἰδοῖον διά ἀκολασία · γίγνομαι δέ δῆλος διά ὁ πνεῦμα διεξέρχομαι διά ὁ πόρος , διά ὅς ὕστερον ὁ ὑγρός φέρω . ὁ τε ἔκχυσις ὁ σπέρμα ἐν ὁ ὁμιλία καί ὁ ῥῖψις ὑπό ὁ πνεῦμα ὠθέω φανερός γίγνομαι . ὥστε καί ὁ ἔδεσμα καί ποτόν εὔλογος οὗτος εἰμί ἀφροδισιαστικός , ὅσος πνευματώδης ὁ περί ὁ αἰδοῖον ποιέω τόπος . διό καί ὁ μέλας οἶνος οὐδείς ἥσσων τοιοῦτος ἀπεργάζομαι , οἷος καί ὁ μελαγχολικός πνευματώδης . δῆλος δέ εἰμί ἐπί ἔνιοι · σκληρός γάρ ὁ πολύς ὁ μελαγχολικός , καί ὁ φλέψ ἐξέχω · οὗτος δέ αἴτιος οὐ ὁ ὁ αἷμα πλῆθος , ἀλλά ὁ πνεῦμα , διότι δέ οὐδέ πᾶς ὁ μελαγχολικός σκληρός οὐδέ ὁ μέλας , ἀλλά ὁ μάλα κακόχυμος , ἄλλος λόγος · περί ὅς δέ ἐκ ἀρχή προαιρέω διέρχομαι , ὅτι ἐν ὁ φύσις εὐθύς ὁ τοιοῦτος χυμός ὁ μελαγχολικός κεράννυμι · θερμός γάρ καί ψυχρός κρᾶσις εἰμί · ἐκ οὗτος γάρ ὁ δύο ὁ φύσις συνίστημι . διό καί ὁ μέλας χολή καί θερμός καί ψυχρός γίγνομαι . ὁ γάρ αὐτός πάσχω φύω οὗτος ἄμφω , οἷος καί ὁ ὕδωρ εἰμί . ψυχρός , ὅμως ἐάν ἱκανός θερμαίνω , οἷος ὁ ζέω , ὁ φλόξ αὐτός θερμός εἰμί , καί λίθος καί σίδηρος διάπυρος γίγνομαι μάλα θερμός γίγνομαι ἄνθραξ , ψυχρός εἰμί φύσις . λέγω δέ σαφής περί οὗτος ἐν ὁ περί πῦρ . καί ὁ χολή δέ ὁ μέλας φύσις ψυχρός καί οὐ ἐπιπόλαιος εἰμί , ὅταν μέν οὕτως ἔχω ὡς λέγω , ἐάν ὑπερβάλλω ἐν ὁ σῶμα , ἀποπληξία ἤ νάρκα ἤ ἀθυμία ποιέω ἤ φόβος , ἐάν δέ ὑπερθερμαίνω , ὁ μετά ἀοιδή εὐθυμία καί ἔκστασις καί ἔκζεσις ἕλκος καί ἄλλος τοιοῦτος . ὁ μέν οὖν πολύς ἀπό ὁ κατά ἡμέρα τροφή ἐγγίγνομαι οὐδείς ὁ ἦθος ποιέω διάφορος , ἀλλά μόνος νόσημα τις μελαγχολικός ἀπεργάζομαι . ὅσος δέ ἐν ὁ φύσις συνίστημι κρᾶσις τοιοῦτος , εὐθύς οὗτος ὁ ἦθος γίγνομαι παντοδαπός , ἄλλος κατά ἄλλος κρᾶσις · οἷον ὅσος μέν πολύς καί ψυχρός ἐν-ὑπάρχω , νωθρός καί μωρός , ὅσος δέ λίαν πολύς καί θερμός , μανικός καί εὐφυής καί ἐρωτικός καί εὐκίνητος πρός ὁ θυμός καί ὁ ἐπιθυμία , ἔνιοι δέ καί λάλος μάλα . πολύς δέ καί διά ὁ ἐγγύς εἰμί ὁ νοερός τόπος ὁ θερμότης οὗτος νόσημα ἁλίσκομαι μανικός ἤ ἐνθουσιαστικός , ὅθεν Σίβυλλα καί Βάκις καί ὁ ἔνθεος γίγνομαι πᾶς , ὅταν μή νόσημα γίγνομαι ἀλλά φυσικός κρᾶσις . Μαρακός δέ ὁ Συρακούσιος καί ἀγαθός εἰμί ποιητής , ὅτε ἐξίστημι . ὅσος δέ ἄν ἐπανατίθημι ὁ ἄγαν θερμότης πρός ὁ μέσος , οὗτος μελαγχολικός μέν εἰμί , φρόνιμος δέ , καί ἥσσων μέν ἔκτοπος , πρός πολύς δέ διαφέρω ὁ ἄλλος , ὁ μέν πρός παιδεία , ὁ δέ πρός τέχνη , ὁ δέ πρός πολιτεία . πολύς δέ καί εἰς ὁ κίνδυνος ποιέω διαφορά ὁ τοιοῦτος ἕξις ὁ ἐνίοτε ἀνώμαλος εἰμί μέν ὁ φόβος πολύς ὁ ἀνήρ . ὡς γάρ ἄν τυγχάνω ὁ σῶμα ἔχω πρός ὁ τοιοῦτος κρᾶσις , διαφέρω αὐτός ἑαυτοῦ . ὁ δέ μελαγχολικός κρᾶσις , ὥσπερ καί ἐν ὁ νόσος ἀνώμαλος ποιέω , οὕτως καί αὐτός ἀνώμαλος εἰμί · ὅτε μέν γάρ ψυχρός εἰμί ὥσπερ ὕδωρ , ὅτε δέ θερμός . ὥστε φοβερός τις ὅταν εἰσαγγέλλω , ἐάν μέν ψυχρός εἰμί ὁ κρᾶσις τυγχάνω , δειλός ποιέω · προωδοπιποιηκ́ω γάρ ὁ φόβος , καί ὁ φόβος καταψύχω . δηλόω δέ ὁ περίφοβος · τρέμω γάρ . ἐάν δέ μάλα θερμός , εἰς ὁ μέτριος καθίστημι ὁ φόβος , καί ἐν αὐτός καί ἀπαθής . ὅμοιος δέ καί πρός ὁ κατά ἡμέρα ἀθυμία · πολλάκις γάρ οὕτως ἔχω ὥστε λυπέω , ἐπί ὅστις δέ , οὐ ἄν ἔχω λέγω · ὅτε δέ εὔθυμος , ἐπί ὅς δέ οὐ δῆλος . ὁ δή τοιοῦτος πάθος καί ὁ παλαιός λέγω κατά μέν τις μικρός πᾶς γίγνομαι · πᾶς γάρ μείγνυμι τις ὁ δύναμις · ὅσος δέ εἰς βάθος , οὗτος δέ ἤδη ποιός τις εἰμί ὁ ἦθος . ὥσπερ γάρ ὁ εἶδος ἕτερος γίγνομαι οὐ ὁ πρόσωπον ἔχω , ἀλλά ὁ ποιός τις ὁ πρόσωπον , ὁ μέν καλός , ὁ δέ αἰσχρός , ὁ δέ μηδείς ἔχω περισσός , οὗτος δέ μέσος ὁ φύσις , οὕτως καί ὁ μέν μικρός μετέχω ὁ τοιοῦτος κρᾶσις μέσος εἰμί , ὁ δέ πλῆθος ἤδη ἀνόμοιος ὁ πολύς . ἐάν μέν γάρ σφόδρα κατακορής εἰμί ὁ ἕξις , μελαγχολικός εἰμί λίαν , ἐάν δέ πως κεράννυμι , περισσός . ῥέπω δέ , ἐάν ἀμελέω , ἐπί ὁ μελαγχολικός νόσημα , ἄλλος περί ἄλλος μέρος ὁ σῶμα · καί ὁ μέν ἐπιληπτικός ἀποσημαίνω , ὁ δέ ἀποπληκτικός , ἄλλος δέ ἀθυμία ἰσχυρός ἤ φόβος , ὁ δέ θάρσος λίαν , οἷος καί Ἀρχέλαος συμβαίνω ὁ Μακεδονία βασιλεύς . σιτίον δέ ὁ τοιοῦτος δύναμις ὁ κρᾶσις , ὅπως ἄν ἔχω ψῦξις τε καί θερμότης . ψυχρός μέν γάρ εἰμί ὁ καιρός δυσθυμία ποιέω ἄλογος · διό ὁ τε ἀγχόνη μάλα ὁ νέος , ἐνίοτε δέ καί πρέσβυς . πολύς δέ καί μετά ὁ μέθη διαφθείρω ἑαυτοῦ . ἔνιοι δέ ὁ μελαγχολικός ἐκ ὁ πότος ἄθυμος διάγω · σβέννυμι γάρ ὁ ὁ οἶνος θερμότης ὁ φυσικός θερμότης . ὁ δέ θερμός ὁ περί ὁ τόπος ὅς φρονέω καί ἐλπίζω ποιέω εὔθυμος . καί διά οὗτος πρός ὁ πίνω εἰς μέθη πᾶς ἔχω πρόθυμος , ὅτι πᾶς ὁ οἶνος ὁ πολύς εὔελπις ποιέω , καθά ὁ νεότης ὁ παῖς · ὁ μέν γάρ γῆρας δύσελπις εἰμί , ὁ δέ νεότης ἐλπίς πλήρης . εἰμί δέ τις ὀλίγος ὅς πίνω δυσθυμία λαμβάνω , διά ὁ αὐτός αἰτία διά ὅς καί μετά ὁ πότος ἔνιοι . ὅσος μέν οὖν μαραίνω ὁ θερμός ὁ ἀθυμία γίγνομαι , μάλα ἀπάγχω . διό καί ὁ νέος ἤ καί ὁ πρεσβύτης μάλα ἀπάγχω · ὁ μέν γάρ γῆρας μαραίνω ὁ θερμός , ὁ δέ ὁ πάθος φυσικός εἰμί καί αὐτός ὁ μαραίνω θερμός . ὅσος δέ σβέννυμι , ἐξαίφνης ὁ πολύς διαχράομαι ἑαυτοῦ , ὥστε θαυμάζω πᾶς διά ὁ μηδείς ποιέω σημεῖον πρότερος . ψυχρός μέν οὖν γίγνομαι ὁ κρᾶσις ὁ ἀπό ὁ μέλας χολή , ὥσπερ λέγω , ποιέω ἀθυμία παντοδαπός , θερμός δέ εἰμί εὐθυμία . διό καί ὁ μέν παῖς εὔθυμος , ὁ δέ γέρων δύσθυμος . ὁ μέν γάρ θερμός , ὁ δέ ψυχρός · ὁ γάρ γῆρας κατάψυξις τις . συμβαίνω δέ σβέννυμι ἐξαίφνης ὑπό τε ὁ ἐκτός αἰτία , ὡς καί παρά φύσις ὁ πυρόω , οἷος ἄνθραξ ὕδωρ ἐπιχέω . διό καί ἐκ μέθη ἔνιοι ἑαυτοῦ διαχράομαι · ὁ γάρ ἀπό ὁ οἶνος θερμότης ἐπείσακτος εἰμί , ὅς σβέννυμι συμβαίνω ὁ πάθος . καί μετά ὁ ἀφροδίσιος ὁ πολύς ἄθυμος γίγνομαι , ὅσος δέ περίσσωμα πολύς προίημι μετά ὁ σπέρμα , οὗτος εὔθυμος · κουφίζω γάρ περίσσωμα τε καί πνεῦμα καί θερμός ὑπερβολή . ἐκεῖνος δέ ἄθυμος πολλάκις · καταψύχω γάρ ἀφροδισιάζω διά ὁ ὁ ἱκανός τις ἀφαιρέω · δηλόω δέ οὗτος ὁ μή πολύς ὁ ἀπορροή γίγνομαι . ὡς οὖν ἐν κεφάλαιος λέγω , διά μέν ὁ ἀνώμαλος εἰμί ὁ δύναμις ὁ μέλας χολή ἀνώμαλος εἰμί ὁ μελαγχολικός · καί γάρ ψυχρός σφόδρα γίγνομαι καί θερμός . διά δέ ὁ ἠθοποιός εἰμί ( ἠθοποιός γάρ ὁ θερμός καί ψυχρός μάλα ὁ ἐν ἐγώ εἰμί ) ὥσπερ ὁ οἶνος πολύς καί ἐλαχύς κεράννυμι ὁ σῶμα ποιέω ὁ ἦθος ποιός τις ἐγώ . ἄμφω δέ πνευματικός , καί ὁ οἶνος καί ὁ μέλας χολή . ἐπεί δέ εἰμί καί εὔκρατος εἰμί ὁ ἀνωμαλία καί καλός πως ἔχω , καί ὅπου δέω θερμός εἰμί ὁ διάθεσις καί πάλιν ψυχρός , ἤ ἐναντίος διά ὁ ὑπερβολή ἔχω , περισσός μέν εἰμί πᾶς ὁ μελαγχολικός , οὐ διά νόσος , ἀλλά διά φύσις .