aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1305a
συνέβη δὲ ταὐτὸν καὶ περὶ Κύμην ἐπὶ τῆς δημοκρατίας ἣν κατέλυσε Θρασύμαχος . σχεδὸν δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἄν τις ἴδοι θεωρῶν τὰς μεταβολὰς τοῦτον ἐχούσας τὸν τρόπον . ὁτὲ μὲν γάρ , ἵνα χαρίζωνται , ἀδικοῦντες τοὺς γνωρίμους συνιστᾶσιν , ἢ τὰς οὐσίας ἀναδάστους ποιοῦντες ἢ τὰς προσόδους ταῖς λειτουργίαις , ὁτὲ δὲ διαβάλλοντες , ἵνʼ ἔχωσι δημεύειν τὰ κτήματα τῶν πλουσίων . ἐπὶ δὲ τῶν ἀρχαίων , ὅτε γένοιτο ὁ αὐτὸς δημαγωγὸς καὶ στρατηγός , εἰς τυραννίδα μετέβαλλον · σχεδὸν γὰρ οἱ πλεῖστοι τῶν ἀρχαίων τυράννων ἐκ δημαγωγῶν γεγόνασιν . αἴτιον δὲ τοῦ τότε μὲν γίγνεσθαι νῦν δὲ μή , ὅτι τότε μὲν οἱ δημαγωγοὶ ἦσαν ἐκ τῶν στρατηγούντων ( οὐ γάρ πω δεινοὶ ἦσαν λέγειν ) , νῦν δὲ τῆς ῥητορικῆς ηὐξημένης οἱ δυνάμενοι λέγειν δημαγωγοῦσι μέν , διʼ ἀπειρίαν δὲ τῶν πολεμικῶν οὐκ ἐπιτίθενται , πλὴν εἴ που βραχύ τι γέγονε τοιοῦτον . ἐγίγνοντο δὲ τυραννίδες πρότερον μᾶλλον ἢ νῦν καὶ διὰ τὸ μεγάλας ἀρχὰς ἐγχειρίζεσθαί τισιν , ὥσπερ ἐν Μιλήτῳ ἐκ τῆς πρυτανείας ( πολλῶν γὰρ ἦν καὶ μεγάλων κύριος ὁ πρύτανις ) . ἔτι δὲ διὰ τὸ μὴ μεγάλας εἶναι τότε τὰς πόλεις , ἀλλʼ ἐπὶ τῶν ἀγρῶν οἰκεῖν τὸν δῆμον ἄσχολον ὄντα πρὸς τοῖς ἔργοις , οἱ προστάται τοῦ δήμου , ὅτε πολεμικοὶ γένοιντο , τυραννίδι ἐπετίθεντο . πάντες δὲ τοῦτο ἔδρων ὑπὸ τοῦ δήμου πιστευθέντες , ἡ δὲ πίστις ἦν ἡ ἀπέχθεια ἡ πρὸς τοὺς πλουσίους , οἷον Ἀθήνησί τε Πεισίστρατος στασιάσας πρὸς τοὺς πεδιακούς , καὶ Θεαγένης ἐν Μεγάροις τῶν εὐπόρων τὰ κτήνη ἀποσφάξας , λαβὼν παρὰ τὸν ποταμὸν ἐπινέμοντας , καὶ Διονύσιος κατηγορῶν Δαφναίου καὶ τῶν πλουσίων ἠξιώθη τῆς τυραννίδος , διὰ τὴν ἔχθραν πιστευθεὶς ὡς δημοτικὸς ὤν . μεταβάλλουσι δὲ καὶ ἐκ τῆς πατρίας δημοκρατίας εἰς τὴν νεωτάτην · ὅπου γὰρ αἱρεταὶ μὲν αἱ ἀρχαί , μὴ ἀπὸ τιμημάτων δέ , αἱρεῖται δὲ ὁ δῆμος , δημαγωγοῦντες οἱ σπουδαρχιῶντες εἰς τοῦτο καθιστᾶσιν ὥστε κύριον εἶναι τὸν δῆμον καὶ τῶν νόμων . ἄκος δὲ τοῦ μὴ γίγνεσθαι ἢ τοῦ γίγνεσθαι ἧττον τὸ τὰς φυλὰς φέρειν τοὺς ἄρχοντας , ἀλλὰ μὴ πάντα τὸν δῆμον . τῶν μὲν οὖν δημοκρατιῶν αἱ μεταβολαὶ γίγνονται πᾶσαι σχεδὸν διὰ ταύτας τὰς αἰτίας . αἱ δʼ ὀλιγαρχίαι μεταβάλλουσι διὰ δύο μάλιστα τρόπους τοὺς φανερωτάτους , ἕνα μὲν ἐὰν ἀδικῶσι τὸ πλῆθος · πᾶς γὰρ ἱκανὸς γίνεται προστάτης , μάλιστα δʼ ὅταν ἐξ αὐτῆς συμβῇ τῆς ὀλιγαρχίας γίνεσθαι τὸν ἡγεμόνα , καθάπερ ἐν Νάξῳ Λύγδαμις , ὃς καὶ ἐτυράννησεν ὕστερον τῶν Ναξίων .
Lemmas: συμβαίνω δέ αὐτός καί περί Κύμη ἐπί ὁ δημοκρατία ὅς καταλύω Θρασύμαχος . σχεδόν δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἄν τις ὁράω θεωρέω ὁ μεταβολή οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . ὅτε μέν γάρ , ἵνα χαρίζω , ἀδικέω ὁ γνώριμος συνίστημι , ἤ ὁ οὐσία ἀνάδαστος ποιέω ἤ ὁ πρόσοδος ὁ λειτουργία , ὅτε δέ διαβάλλω , ἵνα ἔχω δημεύω ὁ κτῆμα ὁ πλούσιος . ἐπί δέ ὁ ἀρχαῖος , ὅτε γίγνομαι ὁ αὐτός δημαγωγός καί στρατηγός , εἰς τυραννίς μεταβάλλω · σχεδόν γάρ ὁ πολύς ὁ ἀρχαῖος τύραννος ἐκ δημαγωγός γίγνομαι . αἴτιος δέ ὁ τότε μέν γίγνομαι νῦν δέ μή , ὅτι τότε μέν ὁ δημαγωγός εἰμί ἐκ ὁ στρατηγέω ( οὐ γάρ πω δεινός εἰμί λέγω ) , νῦν δέ ὁ ῥητορική αὐξάνω ὁ δύναμαι λέγω δημαγωγέω μέν , διά ἀπειρία δέ ὁ πολεμικός οὐ ἐπιτίθημι , πλήν εἰ που βραχύς τις γίγνομαι τοιοῦτος . γίγνομαι δέ τυραννίς πρότερος μάλα ἤ νῦν καί διά ὁ μέγας ἀρχή ἐγχειρίζω τις , ὥσπερ ἐν Μίλητος ἐκ ὁ πρυτανεία ( πολύς γάρ εἰμί καί μέγας κύριος ὁ πρύτανις ) . ἔτι δέ διά ὁ μή μέγας εἰμί τότε ὁ πόλις , ἀλλά ἐπί ὁ ἀγρός οἰκέω ὁ δῆμος ἄσχολος εἰμί πρός ὁ ἔργον , ὁ προστάτης ὁ δῆμος , ὅτε πολεμικός γίγνομαι , τυραννίς ἐπιτίθημι . πᾶς δέ οὗτος δράω ὑπό ὁ δῆμος πιστεύω , ὁ δέ πίστις εἰμί ὁ ἀπέχθεια ὁ πρός ὁ πλούσιος , οἷος Ἀθήνησι τε Πεισίστρατος στασιάζω πρός ὁ πεδιακός , καί Θεαγένης ἐν Μέγαρος ὁ εὔπορος ὁ κτῆνος ἀποσφάζω , λαμβάνω παρά ὁ ποταμός ἐπινέμω , καί Διονύσιος κατηγορέω Δαφναῖος καί ὁ πλούσιος ἀξιόω ὁ τυραννίς , διά ὁ ἔχθρα πιστεύω ὡς δημοτικός εἰμί . μεταβάλλω δέ καί ἐκ ὁ πάτριος δημοκρατία εἰς ὁ νέος · ὅπου γάρ αἱρετός μέν ὁ ἀρχή , μή ἀπό τίμημα δέ , αἱρέω δέ ὁ δῆμος , δημαγωγέω ὁ σπουδαρχιάω εἰς οὗτος καθίστημι ὥστε κύριος εἰμί ὁ δῆμος καί ὁ νόμος . ἄκος δέ ὁ μή γίγνομαι ἤ ὁ γίγνομαι ἥσσων ὁ ὁ φυλή φέρω ὁ ἄρχω , ἀλλά μή πᾶς ὁ δῆμος . ὁ μέν οὖν δημοκρατία ὁ μεταβολή γίγνομαι πᾶς σχεδόν διά οὗτος ὁ αἰτία . ὁ δέ ὀλιγαρχία μεταβάλλω διά δύο μάλα τρόπος ὁ φανερός , εἷς μέν ἐάν ἀδικέω ὁ πλῆθος · πᾶς γάρ ἱκανός γίγνομαι προστάτης , μάλα δέ ὅταν ἐκ αὐτός συμβαίνω ὁ ὀλιγαρχία γίγνομαι ὁ ἡγεμών , καθά ἐν Νάξος Λύγδαμις , ὅς καί τυραννεύω ὕστερον ὁ Νάξιος .