aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1282b
ἡ δὲ πρώτη λεχθεῖσα ἀπορία ποιεῖ φανερὸν οὐδὲν οὕτως ἕτερον ὡς ὅτι δεῖ τοὺς νόμους εἶναι κυρίους κειμένους ὀρθῶς , τὸν ἄρχοντα δέ , ἄν τε εἷς ἄν τε πλείους ὦσι , περὶ τούτων εἶναι κυρίους περὶ ὅσων ἐξαδυνατοῦσιν οἱ νόμοι λέγειν ἀκριβῶς διὰ τὸ μὴ ῥᾴδιον εἶναι καθόλου διορίσαι περὶ πάντων . ὁποίους μέντοι τινὰς εἶναι δεῖ τοὺς ὀρθῶς κειμένους νόμους , οὐδέν πω δῆλον , ἀλλʼ ἔτι μένει τὸ πάλαι διαπορηθέν . ἅμα γὰρ καὶ ὁμοίως ταῖς πολιτείαις ἀνάγκη καὶ τοὺς νόμους φαύλους ἢ σπουδαίους εἶναι , καὶ δικαίους ἢ ἀδίκους . πλὴν τοῦτό γε φανερόν , ὅτι δεῖ πρὸς τὴν πολιτείαν κεῖσθαι τοὺς νόμους . ἀλλὰ μὴν εἰ τοῦτο , δῆλον ὅτι τοὺς μὲν κατὰ τὰς ὀρθὰς πολιτείας ἀναγκαῖον εἶναι δικαίους τοὺς δὲ κατὰ τὰς παρεκβεβηκυίας οὐ δικαίους . ἐπεὶ δʼ ἐν πάσαις μὲν ταῖς ἐπιστήμαις καὶ τέχναις ἀγαθὸν τὸ τέλος , μέγιστον δὲ καὶ μάλιστα ἐν τῇ κυριωτάτῃ πασῶν , αὕτη δʼ ἐστὶν ἡ πολιτικὴ δύναμις , ἔστι δὲ τὸ πολιτικὸν ἀγαθὸν τὸ δίκαιον , τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ κοινῇ συμφέρον , δοκεῖ δὴ πᾶσιν ἴσον τι τὸ δίκαιον εἶναι , καὶ μέχρι γέ τινος ὁμολογοῦσι τοῖς κατὰ φιλοσοφίαν λόγοις , ἐν οἷς διώρισται περὶ τῶν ἠθικῶν ( τὶ γὰρ καὶ τισὶ τὸ δίκαιον , καὶ δεῖν τοῖς ἴσοις ἴσον εἶναι φασιν ) , ποίων δὴ ἰσότης ἐστὶ καὶ ποίων ἀνισότης , δεῖ μὴ λανθάνειν . ἔχει γὰρ τοῦτʼ ἀπορίαν καὶ φιλοσοφίαν πολιτικήν . ἴσως γὰρ ἂν φαίη τις κατὰ παντὸς ὑπεροχὴν ἀγαθοῦ δεῖν ἀνίσως νενεμῆσθαι τὰς ἀρχάς , εἰ πάντα τὰ λοιπὰ μηδὲν διαφέροιεν ἀλλʼ ὅμοιοι τυγχάνοιεν ὄντες · τοῖς γὰρ διαφέρουσιν ἕτερον εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τὸ κατʼ ἀξίαν . ἀλλὰ μὴν εἰ τοῦτʼ ἀληθές , ἔσται καὶ κατὰ χρῶμα καὶ κατὰ μέγεθος καὶ καθʼ ὁτιοῦν τῶν ἀγαθῶν πλεονεξία τις τῶν πολιτικῶν δικαίων τοῖς ὑπερέχουσιν . ἢ τοῦτο ἐπιπόλαιον τὸ ψεῦδος ; φανερὸν δʼ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν καὶ δυνάμεων · τῶν γὰρ ὁμοίων αὐλητῶν τὴν τέχνην οὐ δοτέον πλεονεξίαν τῶν αὐλῶν τοῖς εὐγενεστέροις ( οὐδὲν γὰρ αὐλήσουσι βέλτιον ) , δεῖ δὲ τῷ κατὰ τὸ ἔργον ὑπερέχοντι διδόναι καὶ τῶν ὀργάνων τὴν ὑπεροχήν . εἰ δὲ μήπω δῆλον τὸ λεγόμενον , ἔτι μᾶλλον αὐτὸ προαγαγοῦσιν ἔσται φανερόν . εἰ γὰρ εἴη τις ὑπερέχων μὲν κατὰ τὴν αὐλητικήν , πολὺ δʼ ἐλλείπων κατʼ εὐγένειαν ἢ κάλλος , εἰ καὶ μεῖζον ἕκαστον ἐκείνων ἀγαθόν ἐστι τῆς αὐλητικῆς ( λέγω δὲ τήν τʼ εὐγένειαν καὶ τὸ κάλλος ) , καὶ κατὰ τὴν ἀναλογίαν ὑπερέχουσι πλέον τῆς αὐλητικῆς ἢ ἐκεῖνος κατὰ τὴν αὐλητικήν , ὅμως τούτῳ δοτέον τοὺς διαφέροντας τῶν αὐλῶν .
Lemmas: ὁ δέ πρῶτος λέγω ἀπορία ποιέω φανερός οὐδείς οὕτως ἕτερος ὡς ὅτι δέω ὁ νόμος εἰμί κύριος κεῖμαι ὀρθός , ὁ ἄρχω δέ , ἐάν τε εἷς ἐάν τε πολύς εἰμί , περί οὗτος εἰμί κύριος περί ὅσος ἐξαδυνατέω ὁ νόμος λέγω ἀκριβής διά ὁ μή ῥᾴδιος εἰμί καθόλου διορίζω περί πᾶς . ὁποῖος μέντοι τις εἰμί δέω ὁ ὀρθός κεῖμαι νόμος , οὐδείς πω δῆλος , ἀλλά ἔτι μένω ὁ πάλαι διαπορέω . ἅμα γάρ καί ὅμοιος ὁ πολιτεία ἀνάγκη καί ὁ νόμος φαῦλος ἤ σπουδαῖος εἰμί , καί δίκαιος ἤ ἄδικος . πλήν οὗτος γε φανερός , ὅτι δέω πρός ὁ πολιτεία κεῖμαι ὁ νόμος . ἀλλά μήν εἰ οὗτος , δῆλος ὅτι ὁ μέν κατά ὁ ὀρθός πολιτεία ἀναγκαῖος εἰμί δίκαιος ὁ δέ κατά ὁ παρεκβαίνω οὐ δίκαιος . ἐπεί δέ ἐν πᾶς μέν ὁ ἐπιστήμη καί τέχνη ἀγαθός ὁ τέλος , μέγας δέ καί μάλα ἐν ὁ κύριος πᾶς , οὗτος δέ εἰμί ὁ πολιτικός δύναμις , εἰμί δέ ὁ πολιτικός ἀγαθός ὁ δίκαιος , οὗτος δέ εἰμί ὁ κοινῇ συμφέρω , δοκέω δή πᾶς ἴσος τις ὁ δίκαιος εἰμί , καί μέχρι γε τις ὁμολογέω ὁ κατά φιλοσοφία λόγος , ἐν ὅς διορίζω περί ὁ ἠθικός ( τίς γάρ καί τις ὁ δίκαιος , καί δέω ὁ ἴσος ἴσος εἰμί φημί ) , ποῖος δή ἰσότης εἰμί καί ποῖος ἀνισότης , δέω μή λανθάνω . ἔχω γάρ οὗτος ἀπορία καί φιλοσοφία πολιτικός . ἴσως γάρ ἄν φημί τις κατά πᾶς ὑπεροχή ἀγαθός δέω ἄνισος νέμω ὁ ἀρχή , εἰ πᾶς ὁ λοιπός μηδείς διαφέρω ἀλλά ὅμοιος τυγχάνω εἰμί · ὁ γάρ διαφέρω ἕτερος εἰμί ὁ δίκαιος καί ὁ κατά ἀξία . ἀλλά μήν εἰ οὗτος ἀληθής , εἰμί καί κατά χρῶμα καί κατά μέγεθος καί κατά ὁστισοῦν ὁ ἀγαθός πλεονεξία τις ὁ πολιτικός δίκαιος ὁ ὑπερέχω . ἤ οὗτος ἐπιπόλαιος ὁ ψεῦδος ; φανερός δέ ἐπί ὁ ἄλλος ἐπιστήμη καί δύναμις · ὁ γάρ ὅμοιος αὐλητής ὁ τέχνη οὐ δίδωμι πλεονεξία ὁ αὐλός ὁ εὐγενής ( οὐδείς γάρ αὐλέω ἀγαθός ) , δέω δέ ὁ κατά ὁ ἔργον ὑπερέχω δίδωμι καί ὁ ὄργανον ὁ ὑπεροχή . εἰ δέ μήπω δῆλος ὁ λέγω , ἔτι μάλα αὐτός προάγω εἰμί φανερός . εἰ γάρ εἰμί τις ὑπερέχω μέν κατά ὁ αὐλητικός , πολύς δέ ἐλλείπω κατά εὐγένεια ἤ κάλλος , εἰ καί μέγας ἕκαστος ἐκεῖνος ἀγαθός εἰμί ὁ αὐλητικός ( λέγω δέ ὁ τε εὐγένεια καί ὁ κάλλος ) , καί κατά ὁ ἀναλογία ὑπερέχω πολύς ὁ αὐλητικός ἤ ἐκεῖνος κατά ὁ αὐλητικός , ὅμως οὗτος δίδωμι ὁ διαφέρω ὁ αὐλός .