aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 2.1273b
ἐθίζεσθαι δʼ εὔλογον κερδαίνειν τοὺς ὠνουμένους , ὅταν δαπανήσαντες ἄρχωσιν · ἄτοπον γὰρ εἰ πένης μὲν ὢν ἐπιεικὴς δὲ βουλήσεται κερδαίνειν , φαυλότερος δʼ ὢν οὐ βουλήσεται δαπανήσας . διὸ δεῖ τοὺς δυναμένους ἄριστʼ ἀρχεῖν , τούτους ἄρχειν . βέλτιον δʼ , εἰ καὶ προεῖτο τὴν εὐπορίαν τῶν ἐπιεικῶν ὁ νομοθέτης , ἀλλὰ ἀρχόντων γε ἐπιμελεῖσθαι τῆς σχολῆς . φαῦλον δʼ ἂν δόξειεν εἶναι καὶ τὸ πλείους ἀρχὰς τὸν αὐτὸν ἄρχειν · ὅπερ εὐδοκιμεῖ παρὰ τοῖς Καρχηδονίοις · ἓν γὰρ ὑφʼ ἑνὸς ἔργον ἄριστʼ ἀποτελεῖται . δεῖ δʼ ὅπως γίνηται τοῦθʼ ὁρᾶν τὸν νομοθέτην , καὶ μὴ προστάττειν τὸν αὐτὸν αὐλεῖν καὶ σκυτοτομεῖν . ὥσθʼ ὅπου μὴ μικρὰ ἡ πόλις , πολιτικώτερον πλείονας μετέχειν τῶν ἀρχῶν , καὶ δημοτικώτερον · κοινότερόν τε γὰρ καθάπερ εἴπομεν καὶ κάλλιον ἕκαστον ἀποτελεῖται τῶν αὐτῶν καὶ θᾶττον . δῆλον δὲ τοῦτο ἐπὶ τῶν πολεμικῶν καὶ τῶν ναυτικῶν · ἐν τούτοις γὰρ ἀμφοτέροις διὰ πάντων ὡς εἰπεῖν διελήλυθε τὸ ἄρχειν καὶ τὸ ἄρχεσθαι . ὀλιγαρχικῆς δʼ οὔσης τῆς πολιτείας ἄριστα ἐκφεύγουσι τῷ πλουτεῖν αἰεί τι τοῦ δήμου μέρος , ἐκπέμποντες ἐπὶ τὰς πόλεις . τούτῳ γὰρ ἰῶνται καὶ ποιοῦσι μόνιμον τὴν πολιτείαν . ἀλλὰ τουτί ἐστι τύχης ἔργον , δεῖ δὲ ἀστασιάστους εἶναι διὰ τὸν νομοθέτην . νῦν δέ , ἂν ἀτυχία γένηταί τις καὶ τὸ πλῆθος ἀποστῇ τῶν ἀρχομένων , οὐδὲν ἔστι φάρμακον διὰ τῶν νόμων τῆς ἡσυχίας . περὶ μὲν οὖν τῆς Λακεδαιμονίων πολιτείας καὶ Κρητικῆς καὶ τῆς Καρχηδονίων , αἵπερ δικαίως εὐδοκιμοῦσι , τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον . τῶν δὲ ἀποφηναμένων τι περὶ πολιτείας ἔνιοι μὲν οὐκ ἐκοινώνησαν πράξεων πολιτικῶν οὐδʼ ὡντινωνοῦν , ἀλλὰ διετέλεσαν ἰδιωτεύοντες τὸν βίον , περὶ ὧν εἴ τι ἀξιόλογον , εἴρηται σχεδὸν περὶ πάντων , ἔνιοι δὲ νομοθέται γεγόνασιν , οἱ μὲν ταῖς οἰκείαις πόλεσιν οἱ δὲ καὶ τῶν ὀθνείων τισί , πολιτευθέντες αὐτοί · καὶ τούτων οἱ μὲν νόμων ἐγένοντο δημιουργοὶ μόνον , οἱ δὲ καὶ πολιτείας , οἷον καὶ Λυκοῦργος καὶ Σόλων · οὗτοι γὰρ καὶ νόμους καὶ πολιτείας κατέστησαν . περὶ μὲν οὖν τῆς Λακεδαιμονίων εἴρηται , Σόλωνα δʼ ἔνιοι μὲν οἴονται νομοθέτην γενέσθαι σπουδαῖον · ὀλιγαρχίαν τε γὰρ καταλῦσαι λίαν ἄκρατον οὖσαν , καὶ δουλεύοντα τὸν δῆμον παῦσαι , καὶ δημοκρατίαν καταστῆσαι τὴν πάτριον , μείξαντα καλῶς τὴν πολιτείαν · εἶναι γὰρ τὴν μὲν ἐν Ἀρείῳ πάγῳ βουλὴν ὀλιγαρχικόν , τὸ δὲ τὰς ἀρχὰς αἱρετὰς ἀριστοκρατικόν , τὰ δὲ δικαστήρια δημοτικόν .
Lemmas: ἐθίζω δέ εὔλογος κερδαίνω ὁ ὠνέομαι , ὅταν δαπανάω ἄρχω · ἄτοπος γάρ εἰ πένης μέν εἰμί ἐπιεικής δέ βούλομαι κερδαίνω , φαῦλος δέ εἰμί οὐ βούλομαι δαπανάω . διό δέω ὁ δύναμαι ἀγαθός ἄρχω , οὗτος ἄρχω . ἀγαθός δέ , εἰ καί προίημι ὁ εὐπορία ὁ ἐπιεικής ὁ νομοθέτης , ἀλλά ἄρχω γε ἐπιμελέομαι ὁ σχολή . φαῦλος δέ ἄν δοκέω εἰμί καί ὁ πολύς ἀρχή ὁ αὐτός ἄρχω · ὅς εὐδοκιμέω παρά ὁ Καρχηδόνιος · εἷς γάρ ὑπό εἷς ἔργον ἀγαθός ἀποτελέω . δέω δέ ὅπως γίγνομαι οὗτος ὁράω ὁ νομοθέτης , καί μή προστάσσω ὁ αὐτός αὐλέω καί σκυτοτομέω . ὥστε ὅπου μή μικρός ὁ πόλις , πολιτικός πολύς μετέχω ὁ ἀρχή , καί δημοτικός · κοινός τε γάρ καθά λέγω καί καλός ἕκαστος ἀποτελέω ὁ αὐτός καί ταχύς . δῆλος δέ οὗτος ἐπί ὁ πολεμικός καί ὁ ναυτικός · ἐν οὗτος γάρ ἀμφότερος διά πᾶς ὡς λέγω διέρχομαι ὁ ἄρχω καί ὁ ἄρχω . ὀλιγαρχικός δέ εἰμί ὁ πολιτεία ἀγαθός ἐκφεύγω ὁ πλουτέω ἀεί τις ὁ δῆμος μέρος , ἐκπέμπω ἐπί ὁ πόλις . οὗτος γάρ ἰάομαι καί ποιέω μόνιμος ὁ πολιτεία . ἀλλά οὗτος εἰμί τύχη ἔργον , δέω δέ ἀστασίαστος εἰμί διά ὁ νομοθέτης . νῦν δέ , ἐάν ἀτυχία γίγνομαι τις καί ὁ πλῆθος ἀφίστημι ὁ ἄρχω , οὐδείς εἰμί φάρμακον διά ὁ νόμος ὁ ἡσυχία . περί μέν οὖν ὁ Λακεδαιμόνιος πολιτεία καί Κρητικός καί ὁ Καρχηδόνιος , ὅς δίκαιος εὐδοκιμέω , οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . ὁ δέ ἀποφαίνω τις περί πολιτεία ἔνιοι μέν οὐ κοινωνέω πρᾶξις πολιτικός οὐδέ ὅστις , ἀλλά διατελέω ἰδιωτεύω ὁ βίος , περί ὅς εἰ τις ἀξιόλογος , λέγω σχεδόν περί πᾶς , ἔνιοι δέ νομοθέτης γίγνομαι , ὁ μέν ὁ οἰκεῖος πόλις ὁ δέ καί ὁ ὀθνεῖος τις , πολιτεύω αὐτός · καί οὗτος ὁ μέν νόμος γίγνομαι δημιουργός μόνος , ὁ δέ καί πολιτεία , οἷος καί Λυκοῦργος καί Σόλων · οὗτος γάρ καί νόμος καί πολιτεία καθίστημι . περί μέν οὖν ὁ Λακεδαιμόνιος λέγω , Σόλων δέ ἔνιοι μέν οἴομαι νομοθέτης γίγνομαι σπουδαῖος · ὀλιγαρχία τε γάρ καταλύω λίαν ἄκρατος εἰμί , καί δουλεύω ὁ δῆμος παύω , καί δημοκρατία καθίστημι ὁ πάτριος , μείγνυμι καλός ὁ πολιτεία · εἰμί γάρ ὁ μέν ἐν Ἄρειος πάγος βουλή ὀλιγαρχικός , ὁ δέ ὁ ἀρχή αἱρετός ἀριστοκρατικός , ὁ δέ δικαστήριον δημοτικός .