aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1307a
θλιβόμενοι γάρ τινες διὰ τὸν πόλεμον ἠξίουν ἀνάδαστον ποιεῖν τὴν χώραν ) · ἔτι ἐάν τις μέγας ᾖ καὶ δυνάμενος ἔτι μείζων εἶναι , ἵνα μοναρχῇ , ὥσπερ ἐν Λακεδαίμονι δοκεῖ Παυσανίας ὁ στρατηγήσας κατὰ τὸν Μηδικὸν πόλεμον , καὶ ἐν Καρχηδόνι Ἄννων . λύονται δὲ μάλιστα αἵ τε πολιτεῖαι καὶ αἱ ἀριστοκρατίαι διὰ τὴν ἐν αὐτῇ τῇ πολιτείᾳ τοῦ δικαίου παρέκβασιν . ἀρχὴ γὰρ τὸ μὴ μεμεῖχθαι καλῶς ἐν μὲν τῇ πολιτείᾳ δημοκρατίαν καὶ ὀλιγαρχίαν , ἐν δὲ τῇ ἀριστοκρατίᾳ ταῦτά τε καὶ τὴν ἀρετήν , μάλιστα δὲ τὰ δύο · λέγω δὲ τὰ δύο δῆμον καὶ ὀλιγαρχίαν . ταῦτα γὰρ αἱ πολιτεῖαί τε πειρῶνται μιγνύναι καὶ αἱ πολλαὶ τῶν καλουμένων ἀριστοκρατιῶν . διαφέρουσι γὰρ τῶν ὀνομαζομένων πολιτειῶν αἱ ἀριστοκρατίαι τούτῳ , καὶ διὰ τοῦτʼ εἰσὶν αἱ μὲν ἧττον αἱ δὲ μᾶλλον μόνιμοι αὐτῶν · τὰς γὰρ ἀποκλινούσας μᾶλλον πρὸς τὴν ὀλιγαρχίαν ἀριστοκρατίας καλοῦσιν , τὰς δὲ πρὸς τὸ πλῆθος πολιτείας · διόπερ ἀσφαλέστεραι αἱ τοιαῦται τῶν ἑτέρων εἰσίν · κρεῖττόν τε γὰρ τὸ πλεῖον , καὶ μᾶλλον ἀγαπῶσιν ἴσον ἔχοντες , οἱ δʼ ἐν ταῖς εὐπορίαις , ἂν ἡ πολιτεία διδῷ τὴν ὑπεροχήν , ὑβρίζειν ζητοῦσι καὶ πλεονεκτεῖν . ὅλως δʼ ἐφʼ ὁπότερον ἂν ἐγκλίνῃ ἡ πολιτεία , ἐπὶ τοῦτο μεθίσταται ἑκατέρων τὸ σφέτερον αὐξανόντων , οἷον ἡ μὲν πολιτεία εἰς δῆμον , ἀριστοκρατία δʼ εἰς ὀλιγαρχίαν · ἢ εἰς τἀναντία , οἷον ἡ μὲν ἀριστοκρατία εἰς δῆμον ( ὡς ἀδικούμενοι γὰρ περισπῶσιν εἰς τοὐναντίον οἱ ἀπορώτεροι ) , αἱ δὲ πολιτεῖαι εἰς ὀλιγαρχίαν ( μόνον γὰρ μόνιμον τὸ κατʼ ἀξίαν ἴσον καὶ τὸ ἔχειν τὰ αὑτῶν ) · συνέβη δὲ τὸ εἰρημένον ἐν Θουρίοις . διὰ μὲν γὰρ τὸ ἀπὸ πλείονος τιμήματος εἶναι τὰς ἀρχὰς εἰς ἔλαττον μετέβη καὶ εἰς ἀρχεῖα πλείω , διὰ δὲ τὸ τὴν χώραν ὅλην τοὺς γνωρίμους συγκτήσασθαι παρὰ τὸν νόμον ( ἡ γὰρ πολιτεία ὀλιγαρχικωτέρα ἦν , ὥστε ἐδύναντο πλεονεκτεῖν ) ὁ δὲ δῆμος γυμνασθεὶς ἐν τῷ πολέμῳ τῶν φρουρῶν ἐγένετο κρείττων , ἕως ἀφεῖσαν τῆς χώρας ὅσοι πλείω ἦσαν ἔχοντες . ἔτι διὰ τὸ πάσας τὰς ἀριστοκρατικὰς πολιτείας ὀλιγαρχικὰς εἶναι μᾶλλον πλεονεκτοῦσιν οἱ γνώριμοι , οἷον καὶ ἐν Λακεδαίμονι εἰς ὀλίγους αἱ οὐσίαι ἔρχονται · καὶ ἔξεστι ποιεῖν ὅ τι ἂν θέλωσι τοῖς γνωρίμοις μᾶλλον , καὶ κηδεύειν ὅτῳ θέλουσιν , διὸ καὶ ἡ Λοκρῶν πόλις ἀπώλετο ἐκ τῆς πρὸς Διονύσιον κηδείας , ὃ ἐν δημοκρατίᾳ οὐκ ἂν ἐγένετο , οὐδʼ ἂν ἐν ἀριστοκρατίᾳ εὖ μεμειγμένῃ .
Lemmas: θλίβω γάρ τις διά ὁ πόλεμος ἀξιόω ἀνάδαστος ποιέω ὁ χώρα ) · ἔτι ἐάν τις μέγας εἰμί καί δύναμαι ἔτι μέγας εἰμί , ἵνα μοναρχέω , ὥσπερ ἐν Λακεδαίμων δοκέω Παυσανίας ὁ στρατηγέω κατά ὁ Μηδικός πόλεμος , καί ἐν Καρχηδόνιος Ἄννων . λύω δέ μάλα ὁ τε πολιτεία καί ὁ ἀριστοκρατία διά ὁ ἐν αὐτός ὁ πολιτεία ὁ δίκαιος παρέκβασις . ἀρχή γάρ ὁ μή μείγνυμι καλός ἐν μέν ὁ πολιτεία δημοκρατία καί ὀλιγαρχία , ἐν δέ ὁ ἀριστοκρατία οὗτος τε καί ὁ ἀρετή , μάλα δέ ὁ δύο · λέγω δέ ὁ δύο δῆμος καί ὀλιγαρχία . οὗτος γάρ ὁ πολιτεία τε πειράω μείγνυμι καί ὁ πολύς ὁ καλέω ἀριστοκρατία . διαφέρω γάρ ὁ ὀνομάζω πολιτεία ὁ ἀριστοκρατία οὗτος , καί διά οὗτος εἰμί ὁ μέν ἥσσων ὁ δέ μάλα μόνιμος αὐτός · ὁ γάρ ἀποκλίνω μάλα πρός ὁ ὀλιγαρχία ἀριστοκρατία καλέω , ὁ δέ πρός ὁ πλῆθος πολιτεία · διόπερ ἀσφαλής ὁ τοιοῦτος ὁ ἕτερος εἰμί · κρατύς τε γάρ ὁ πολύς , καί μάλα ἀγαπάω ἴσος ἔχω , ὁ δέ ἐν ὁ εὐπορία , ἐάν ὁ πολιτεία δίδωμι ὁ ὑπεροχή , ὑβρίζω ζητέω καί πλεονεκτέω . ὅλος δέ ἐπί ὁπότερος ἄν ἐγκλίνω ὁ πολιτεία , ἐπί οὗτος μεθίστημι ἑκάτερος ὁ σφέτερος αὐξάνω , οἷος ὁ μέν πολιτεία εἰς δῆμος , ἀριστοκρατία δέ εἰς ὀλιγαρχία · ἤ εἰς ἐναντίος , οἷος ὁ μέν ἀριστοκρατία εἰς δῆμος ( ὡς ἀδικέω γάρ περισπάω εἰς ἐναντίος ὁ ἄπορος ) , ὁ δέ πολιτεία εἰς ὀλιγαρχία ( μόνος γάρ μόνιμος ὁ κατά ἀξία ἴσος καί ὁ ἔχω ὁ ἑαυτοῦ ) · συμβαίνω δέ ὁ λέγω ἐν Θούριος . διά μέν γάρ ὁ ἀπό πολύς τίμημα εἰμί ὁ ἀρχή εἰς ἐλαχύς μεταβαίνω καί εἰς ἀρχεῖον πολύς , διά δέ ὁ ὁ χώρα ὅλος ὁ γνώριμος συγκτάομαι παρά ὁ νόμος ( ὁ γάρ πολιτεία ὀλιγαρχικός εἰμί , ὥστε δύναμαι πλεονεκτέω ) ὁ δέ δῆμος γυμνάζω ἐν ὁ πόλεμος ὁ φρουρός γίγνομαι κρατύς , ἕως ἀφίημι ὁ χώρα ὅσος πολύς εἰμί ἔχω . ἔτι διά ὁ πᾶς ὁ ἀριστοκρατικός πολιτεία ὀλιγαρχικός εἰμί μάλα πλεονεκτέω ὁ γνώριμος , οἷος καί ἐν Λακεδαίμων εἰς ὀλίγος ὁ οὐσία ἔρχομαι · καί ἔξεστι ποιέω ὅς τις ἄν ἐθέλω ὁ γνώριμος μάλα , καί κηδεύω ὅστις ἐθέλω , διό καί ὁ Λοκροί πόλις ἀπόλλυμι ἐκ ὁ πρός Διονύσιος κηδεία , ὅς ἐν δημοκρατία οὐ ἄν γίγνομαι , οὐδέ ἄν ἐν ἀριστοκρατία εὖ μείγνυμι .