aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1314a
καὶ γὰρ διὰ τοῦτο πονηρόφιλον ἡ τυραννίς · κολακευόμενοι γὰρ χαίρουσιν , τοῦτο δʼ οὐδʼ ἂν εἷς ποιήσειε φρόνημα ἔχων ἐλεύθερον , ἀλλὰ φιλοῦσιν οἱ ἐπιεικεῖς , ἢ οὐ κολακεύουσιν . καὶ χρήσιμοι οἱ πονηροὶ εἰς τὰ πονηρά · ἥλῳ γὰρ ὁ ἧλος , ὥσπερ ἡ παροιμία . καὶ τὸ μηδενὶ χαίρειν σεμνῷ μηδʼ ἐλευθέρῳ τυραννικόν ( αὑτὸν γὰρ εἶναι μόνον ἀξιοῖ τοιοῦτον ὁ τύραννος , ὁ δʼ ἀντισεμνυνόμενος καὶ ἐλευθεριάζων ἀφαιρεῖται τὴν ὑπεροχὴν καὶ τὸ δεσποτικὸν τῆς τυραννίδος · μισοῦσιν οὖν ὥσπερ καταλύοντας τὴν ἀρχήν ) · καὶ τὸ χρῆσθαι συσσίτοις καὶ συνημερευταῖς ξενικοῖς μᾶλλον ἢ πολιτικοῖς τυραννικόν , ὡς τοὺς μὲν πολεμίους τοὺς δʼ οὐκ ἀντιποιουμένους—ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα τυραννικὰ μὲν καὶ σωτήρια τῆς ἀρχῆς , οὐθὲν δʼ ἐλλείπει μοχθηρίας . ἔστι δʼ ὡς εἰπεῖν πάντα ταῦτα περιειλημμένα τρισὶν εἴδεσιν . στοχάζεται γὰρ ἡ τυραννὶς τριῶν , ἑνὸς μὲν τοῦ μικρὰ φρονεῖν τοὺς ἀρχομένους ( οὐθενὶ γὰρ ἂν μικρόψυχος ἐπιβουλεύσειεν ) , δευτέρου δὲ τοῦ διαπιστεῖν ἀλλήλοις ( οὐ καταλύεται γὰρ πρότερον τυραννὶς πρὶν ἢ πιστεύσωσί τινες ἑαυτοῖς · διὸ καὶ τοῖς ἐπιεικέσι πολεμοῦσιν ὡς βλαβεροῖς πρὸς τὴν ἀρχὴν οὐ μόνον διὰ τὸ μὴ ἀξιοῦν ἄρχεσθαι δεσποτικῶς , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ πιστοὺς καὶ ἑαυτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις εἶναι καὶ μὴ καταγορεύειν μήτε ἑαυτῶν μήτε τῶν ἄλλων ) · τρίτον δʼ ἀδυναμία τῶν πραγμάτων ( οὐθεὶς γὰρ ἐπιχειρεῖ τοῖς ἀδυνάτοις , ὥστε οὐδὲ τυραννίδα καταλύειν μὴ δυνάμεως ὑπαρχούσης ) . εἰς οὓς μὲν οὖν ὅρους ἀνάγεται τὰ βουλεύματα τῶν τυράννων , οὗτοι τρεῖς τυγχάνουσιν ὄντες · πάντα γὰρ ἀναγάγοι τις ἂν τὰ τυραννικὰ πρὸς ταύτας τὰς ὑποθέσεις , τὰ μὲν ὅπως μὴ πιστεύωσιν ἀλλήλοις , τὰ δʼ ὅπως μὴ δύνωνται , τὰ δʼ ὅπως μικρὸν φρονῶσιν . ὁ μὲν οὖν εἷς τρόπος διʼ οὗ γίγνεται σωτηρία ταῖς τυραννίσι τοιοῦτός ἐστιν · ὁ δʼ ἕτερος σχεδὸν ἐξ ἐναντίας ἔχει τοῖς εἰρημένοις τὴν ἐπιμέλειαν . ἔστι δὲ λαβεῖν αὐτὸν ἐκ τῆς φθορᾶς τῆς τῶν βασιλειῶν . ὥσπερ γὰρ τῆς βασιλείας εἷς τρόπος τῆς φθορᾶς τὸ ποιεῖν τὴν ἀρχὴν τυραννικωτέραν , οὕτω τῆς τυραννίδος σωτηρία τὸ ποιεῖν αὐτὴν βασιλικωτέραν , ἓν φυλάττοντα μόνον , τὴν δύναμιν , ὅπως ἄρχῃ μὴ μόνον βουλομένων ἀλλὰ καὶ μὴ βουλομένων . προϊέμενος γὰρ καὶ τοῦτο προΐεται καὶ τὸ τυραννεῖν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὥσπερ ὑπόθεσιν δεῖ μένειν , τὰ δʼ ἄλλα τὰ μὲν ποιεῖν τὰ δὲ δοκεῖν ὑποκρινόμενον τὸ βασιλικὸν καλῶς . πρῶτον μὲν δοκεῖν φροντίζειν τῶν κοινῶν ,
Lemmas: καί γάρ διά οὗτος πονηρόφιλος ὁ τυραννίς · κολακεύω γάρ χαίρω , οὗτος δέ οὐδέ ἐάν εἷς ποιέω φρόνημα ἔχω ἐλεύθερος , ἀλλά φιλέω ὁ ἐπιεικής , ἤ οὐ κολακεύω . καί χρήσιμος ὁ πονηρός εἰς ὁ πονηρός · ἧλος γάρ ὁ ἧλος , ὥσπερ ὁ παροιμία . καί ὁ μηδείς χαίρω σεμνός μηδέ ἐλεύθερος τυραννικός ( ἑαυτοῦ γάρ εἰμί μόνος ἀξιόω τοιοῦτος ὁ τύραννος , ὁ δέ ἀντισεμνύνομαι καί ἐλευθεριάζω ἀφαιρέω ὁ ὑπεροχή καί ὁ δεσποτικός ὁ τυραννίς · μισέω οὖν ὥσπερ καταλύω ὁ ἀρχή ) · καί ὁ χράω σύσσιτος καί συνημερευτής ξενικός μάλα ἤ πολιτικός τυραννικός , ὡς ὁ μέν πολέμιος ὁ δέ οὐ ἀντιποιέω καί ὁ τοιοῦτος τυραννικός μέν καί σωτήριος ὁ ἀρχή , οὐδείς δέ ἐλλείπω μοχθηρία . εἰμί δέ ὡς λέγω πᾶς οὗτος περιλαμβάνω τρεῖς εἶδος . στοχάζομαι γάρ ὁ τυραννίς τρεῖς , εἷς μέν ὁ μικρός φρονέω ὁ ἄρχω ( οὐδείς γάρ ἄν μικρόψυχος ἐπιβουλεύω ) , δεύτερος δέ ὁ διαπιστέω ἀλλήλων ( οὐ καταλύω γάρ πρότερος τυραννίς πρίν ἤ πιστεύω τις ἑαυτοῦ · διό καί ὁ ἐπιεικής πολεμέω ὡς βλαβερός πρός ὁ ἀρχή οὐ μόνος διά ὁ μή ἀξιόω ἄρχω δεσποτικός , ἀλλά καί διά ὁ πιστός καί ἑαυτοῦ καί ὁ ἄλλος εἰμί καί μή καταγορεύω μήτε ἑαυτοῦ μήτε ὁ ἄλλος ) · τρίτος δέ ἀδυναμία ὁ πρᾶγμα ( οὐδείς γάρ ἐπιχειρέω ὁ ἀδύνατος , ὥστε οὐδέ τυραννίς καταλύω μή δύναμις ὑπάρχω ) . εἰς ὅς μέν οὖν ὅρος ἀνάγω ὁ βούλευμα ὁ τύραννος , οὗτος τρεῖς τυγχάνω εἰμί · πᾶς γάρ ἀνάγω τις ἄν ὁ τυραννικός πρός οὗτος ὁ ὑπόθεσις , ὁ μέν ὅπως μή πιστεύω ἀλλήλων , ὁ δέ ὅπως μή δύναμαι , ὁ δέ ὅπως μικρός φρονέω . ὁ μέν οὖν εἷς τρόπος διά ὅς γίγνομαι σωτηρία ὁ τυραννίς τοιοῦτος εἰμί · ὁ δέ ἕτερος σχεδόν ἐκ ἐναντίος ἔχω ὁ λέγω ὁ ἐπιμέλεια . εἰμί δέ λαμβάνω αὐτός ἐκ ὁ φθορά ὁ ὁ βασίλεια . ὥσπερ γάρ ὁ βασιλεία εἷς τρόπος ὁ φθορά ὁ ποιέω ὁ ἀρχή τυραννικός , οὕτως ὁ τυραννίς σωτηρία ὁ ποιέω αὐτός βασιλικός , εἷς φυλάσσω μόνος , ὁ δύναμις , ὅπως ἄρχω μή μόνος βούλομαι ἀλλά καί μή βούλομαι . προίημι γάρ καί οὗτος προίημι καί ὁ τυραννεύω . ἀλλά οὗτος μέν ὥσπερ ὑπόθεσις δέω μένω , ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν ποιέω ὁ δέ δοκέω ὑποκρίνομαι ὁ βασιλικός καλός . πρῶτος μέν δοκέω φροντίζω ὁ κοινός ,