aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1312b
ἐὰν ἐναντία τις ᾖ πολιτεία κρείττων ( τὸ μὲν γὰρ βούλεσθαι δῆλον ὡς ὑπάρξει διὰ τὴν ἐναντιότητα τῆς προαιρέσεως · ἃ δὲ βούλονται , δυνάμενοι πράττουσι πάντες ) , ἐναντίαι δʼ αἱ πολιτεῖαι , δῆμος μὲν τυραννίδι καθʼ Ἡσίοδον ὡς κεραμεὺς κεραμεῖ ( καὶ γὰρ ἡ δημοκρατία ἡ τελευταία τυραννίς ἐστιν ) , βασιλεία δὲ καὶ ἀριστοκρατία διὰ τὴν ἐναντιότητα τῆς πολιτείας ( διὸ Λακεδαιμόνιοι πλείστας κατέλυσαν τυραννίδας καὶ Συρακούσιοι κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἐπολιτεύοντο καλῶς ) · ἕνα δʼ ἐξ αὑτῆς , ὅταν οἱ μετέχοντες στασιάζωσιν , ὥσπερ ἡ τῶν περὶ Γέλωνα καὶ νῦν ἡ τῶν περὶ Διονύσιον , ἡ μὲν Γέλωνος Θρασυβούλου τοῦ Ἱέρωνος ἀδελφοῦ τὸν υἱὸν τοῦ Γέλωνος δημαγωγοῦντος καὶ πρὸς ἡδονὰς ὁρμῶντος , ἵνʼ αὐτὸς ἄρχῃ , τῶν δὲ οἰκείων συστησάντων ἵνα μὴ ἡ τυραννὶς ὅλως καταλυθῇ ἀλλὰ Θρασύβουλος , οἱ δὲ συστάντες αὐτῶν , ὡς καιρὸν ἔχοντες , ἐξέβαλον ἅπαντας αὐτούς · Διονύσιον δὲ Δίων στρατεύσας , κηδεστὴς ὢν καὶ προσλαβὼν τὸν δῆμον , ἐκεῖνον ἐκβαλὼν διεφθάρη . δύο δὲ οὐσῶν αἰτιῶν διʼ ἃς μάλιστʼ ἐπιτίθενται ταῖς τυραννίσι , μίσους καὶ καταφρονήσεως , θάτερον μὲν ἀεὶ τούτων ὑπάρχει τοῖς τυράννοις , τὸ μῖσος , ἐκ δὲ τοῦ καταφρονεῖσθαι πολλαὶ γίνονται τῶν καταλύσεων . σημεῖον δέ · τῶν μὲν γὰρ κτησαμένων οἱ πλεῖστοι καὶ διεφύλαξαν τὰς ἀρχάς , οἱ δὲ παραλαβόντες εὐθὺς ὡς εἰπεῖν ἀπολλύασι πάντες . ἀπολαυστικῶς γὰρ ζῶντες εὐκαταφρόνητοί τε γίνονται καὶ πολλοὺς καιροὺς παραδιδόασι τοῖς ἐπιτιθεμένοις . μόριον δέ τι τοῦ μίσους καὶ τὴν ὀργὴν δεῖ τιθέναι · τρόπον γάρ τινα τῶν αὐτῶν αἰτία γίνεται πράξεων . πολλάκις δὲ καὶ πρακτικώτερον τοῦ μίσους · συντονώτερον γὰρ ἐπιτίθενται διὰ τὸ μὴ χρῆσθαι λογισμῷ τὸ πάθος ( μάλιστα δὲ συμβαίνει τοῖς θυμοῖς ἀκολουθεῖν διὰ τὴν ὕβριν , διʼ ἣν αἰτίαν ἥ τε τῶν Πεισιστρατιδῶν κατελύθη τυραννὶς καὶ πολλαὶ τῶν ἄλλων ) , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ μῖσος · ἡ μὲν γὰρ ὀργὴ μετὰ λύπης πάρεστιν , ὥστε οὐ ῥᾴδιον λογίζεσθαι , ἡ δʼ ἔχθρα ἄνευ λύπης . ὡς δὲ ἐν κεφαλαίοις εἰπεῖν , ὅσας αἰτίας εἰρήκαμεν τῆς τε ὀλιγαρχίας τῆς ἀκράτου καὶ τελευταίας καὶ τῆς δημοκρατίας τῆς ἐσχάτης , τοσαύτας καὶ τῆς τυραννίδος θετέον · καὶ γὰρ αὗται τυγχάνουσιν οὖσαι διαιρεταὶ τυραννίδες . βασιλεία δʼ ὑπὸ μὲν τῶν ἔξωθεν ἥκιστα φθείρεται , διὸ καὶ πολυχρόνιός ἐστιν · ἐξ αὐτῆς δʼ αἱ πλεῖσται φθοραὶ συμβαίνουσιν . φθείρεται δὲ κατὰ δύο τρόπους ,
Lemmas: ἐάν ἐναντίος τις εἰμί πολιτεία κρατύς ( ὁ μέν γάρ βούλομαι δῆλος ὡς ὑπάρχω διά ὁ ἐναντιότης ὁ προαίρεσις · ὅς δέ βούλομαι , δύναμαι πράσσω πᾶς ) , ἐναντίος δέ ὁ πολιτεία , δῆμος μέν τυραννίς κατά Ἡσίοδος ὡς κεραμεύς κεραμεύς ( καί γάρ ὁ δημοκρατία ὁ τελευταῖος τυραννίς εἰμί ) , βασιλεία δέ καί ἀριστοκρατία διά ὁ ἐναντιότης ὁ πολιτεία ( διό Λακεδαιμόνιος πολύς καταλύω τυραννίς καί Συρακούσιος κατά ὁ χρόνος ὅς πολιτεύω καλός ) · εἷς δέ ἐκ ἑαυτοῦ , ὅταν ὁ μετέχω στασιάζω , ὥσπερ ὁ ὁ περί Γέλων καί νῦν ὁ ὁ περί Διονύσιος , ὁ μέν Γέλων Θρασύβουλος ὁ Ἱέρων ἀδελφός ὁ υἱός ὁ Γέλων δημαγωγέω καί πρός ἡδονή ὁρμάω , ἵνα αὐτός ἄρχω , ὁ δέ οἰκεῖος συνίστημι ἵνα μή ὁ τυραννίς ὅλος καταλύω ἀλλά Θρασύβουλος , ὁ δέ συνίστημι αὐτός , ὡς καιρός ἔχω , ἐκβάλλω ἅπας αὐτός · Διονύσιος δέ Δίων στρατεύω , κηδεστής εἰμί καί προσλαμβάνω ὁ δῆμος , ἐκεῖνος ἐκβάλλω διαφθείρω . δύο δέ εἰμί αἰτία διά ὅς μάλα ἐπιτίθημι ὁ τυραννίς , μῖσος καί καταφρόνησις , ἕτερος μέν ἀεί οὗτος ὑπάρχω ὁ τύραννος , ὁ μῖσος , ἐκ δέ ὁ καταφρονέω πολύς γίγνομαι ὁ κατάλυσις . σημεῖον δέ · ὁ μέν γάρ κτάομαι ὁ πολύς καί διαφυλάσσω ὁ ἀρχή , ὁ δέ παραλαμβάνω εὐθύς ὡς λέγω ἀπόλλυμι πᾶς . ἀπολαυστικός γάρ ζάω εὐκαταφρόνητος τε γίγνομαι καί πολύς καιρός παραδίδωμι ὁ ἐπιτίθημι . μόριον δέ τις ὁ μῖσος καί ὁ ὀργή δέω τίθημι · τρόπος γάρ τις ὁ αὐτός αἴτιος γίγνομαι πρᾶξις . πολλάκις δέ καί πρακτικός ὁ μῖσος · σύντονος γάρ ἐπιτίθημι διά ὁ μή χράω λογισμός ὁ πάθος ( μάλα δέ συμβαίνω ὁ θυμός ἀκολουθέω διά ὁ ὕβρις , διά ὅς αἰτία ὁ τε ὁ Πεισιστρατίδης καταλύω τυραννίς καί πολύς ὁ ἄλλος ) , ἀλλά μάλα ὁ μῖσος · ὁ μέν γάρ ὀργή μετά λύπη πάρειμι , ὥστε οὐ ῥᾴδιος λογίζομαι , ὁ δέ ἔχθρα ἄνευ λύπη . ὡς δέ ἐν κεφάλαιος λέγω , ὅσος αἰτία λέγω ὁ τε ὀλιγαρχία ὁ ἄκρατος καί τελευταῖος καί ὁ δημοκρατία ὁ ἔσχατος , τοσοῦτος καί ὁ τυραννίς τίθημι · καί γάρ οὗτος τυγχάνω εἰμί διαιρετός τυραννίς . βασιλεία δέ ὑπό μέν ὁ ἔξωθεν ἦκα φθείρω , διό καί πολυχρόνιος εἰμί · ἐκ αὐτός δέ ὁ πολύς φθορά συμβαίνω . φθείρω δέ κατά δύο τρόπος ,