aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1303a
ὧν πολλάκις λανθάνει τι αὐξανόμενον , οἷον τὸ τῶν ἀπόρων πλῆθος ἐν ταῖς δημοκρατίαις καὶ πολιτείαις . συμβαίνει δʼ ἐνίοτε τοῦτο καὶ διὰ τύχας , οἷον ἐν Τάραντι ἡττηθέντων καὶ ἀπολομένων πολλῶν γνωρίμων ὑπὸ τῶν Ἰαπύγων μικρὸν ὕστερον τῶν Μηδικῶν δημοκρατία ἐγένετο ἐκ πολιτείας , καὶ ἐν Ἄργει τῶν ἐν τῇ ἑβδόμῃ ἀπολομένων ὑπὸ Κλεομένους τοῦ Λάκωνος ἠναγκάσθησαν παραδέξασθαι τῶν περιοίκων τινάς , καὶ ἐν Ἀθήναις ἀτυχούντων πεζῇ οἱ γνώριμοι ἐλάττους ἐγένοντο διὰ τὸ ἐκ καταλόγου στρατεύεσθαι ὑπὸ τὸν Λακωνικὸν πόλεμον . συμβαίνει δὲ τοῦτο καὶ ἐν ταῖς δημοκρατίαις , ἧττον δέ · πλειόνων γὰρ τῶν εὐπόρων γινομένων ἢ τῶν οὐσιῶν αὐξανομένων μεταβάλλουσιν εἰς ὀλιγαρχίας καὶ δυναστείας . — μεταβάλλουσι δʼ αἱ πολιτεῖαι καὶ ἄνευ στάσεως διά τε τὰς ἐριθείας , ὥσπερ ἐν Ἡραίᾳ ( ἐξ αἱρετῶν γὰρ διὰ τοῦτο ἐποίησαν κληρωτάς , ὅτι ᾑροῦντο τοὺς ἐριθευομένους ) , καὶ διʼ ὀλιγωρίαν , ὅταν ἐάσωσιν εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς κυρίας παριέναι τοὺς μὴ τῇ πολιτείᾳ φίλους , ὥσπερ ἐν Ὠρεῷ κατελύθη ἡ ὀλιγαρχία τῶν ἀρχόντων γενομένου Ἡρακλεοδώρου , ὃς ἐξ ὀλιγαρχίας πολιτείαν καὶ δημοκρατίαν κατεσκεύασεν . — ἔτι διὰ τὸ παρὰ μικρόν . λέγω δὲ παρὰ μικρόν , ὅτι πολλάκις λανθάνει μεγάλη γινομένη μετάβασις τῶν νομίμων , ὅταν παρορῶσι τὸ μικρόν , ὥσπερ ἐν Ἀμβρακίᾳ μικρὸν ἦν τὸ τίμημα , τέλος δʼ ἀπʼ οὐθενὸς ἦρχον , ὡς ἔγγιον ἢ μηθὲν διαφέρον τοῦ μηθὲν τὸ μικρόν . στασιωτικὸν δὲ καὶ τὸ μὴ ὁμόφυλον , ἕως ἂν συμπνεύσῃ · ὥσπερ γὰρ οὐδʼ ἐκ τοῦ τυχόντος πλήθους πόλις γίγνεται , οὕτως οὐδʼ ἐν τῷ τυχόντι χρόνῳ · διὸ ὅσοι ἤδη συνοίκους ἐδέξαντο ἢ ἐποίκους , οἱ πλεῖστοι διεστασίασαν · οἷον Τροιζηνίοις Ἀχαιοὶ συνῴκησαν Σύβαριν , εἶτα πλείους οἱ Ἀχαιοὶ γενόμενοι ἐξέβαλον τοὺς Τροιζηνίους , ὅθεν τὸ ἄγος συνέβη τοῖς Συβαρίταις · καὶ ἐν Θουρίοις Συβαρῖται τοῖς συνοικήσασιν ( πλεονεκτεῖν γὰρ ἀξιοῦντες ὡς σφετέρας τῆς χώρας ἐξέπεσον ) · καὶ Βυζαντίοις οἱ ἔποικοι ἐπιβουλεύοντες φωραθέντες ἐξέπεσον διὰ μάχης · καὶ Ἀντισσαῖοι τοὺς Χίων φυγάδας εἰσδεξάμενοι διὰ μάχης ἐξέβαλον · Ζαγκλαῖοι δὲ Σαμίους ὑποδεξάμενοι ἐξέπεσον αὐτοί · καὶ Ἀπολλωνιᾶται οἱ ἐν τῷ Εὐξείνῳ πόντῳ ἐποίκους ἐπαγαγόμενοι ἐστασίασαν ·
Lemmas: ὅς πολλάκις λανθάνω τις αὐξάνω , οἷος ὁ ὁ ἄπορος πλῆθος ἐν ὁ δημοκρατία καί πολιτεία . συμβαίνω δέ ἐνίοτε οὗτος καί διά τύχη , οἷος ἐν Τάρας ἡσσάομαι καί ἀπόλλυμι πολύς γνώριμος ὑπό ὁ Ἰᾶπυξ μικρός ὕστερον ὁ Μηδικός δημοκρατία γίγνομαι ἐκ πολιτεία , καί ἐν Ἄργος ὁ ἐν ὁ ἕβδομος ἀπόλλυμι ὑπό Κλεομένης ὁ Λάκων ἀναγκάζω παραδέχομαι ὁ περίοικος τις , καί ἐν Ἀθῆναι ἀτυχέω πεζός ὁ γνώριμος ἐλαχύς γίγνομαι διά ὁ ἐκ κατάλογος στρατεύω ὑπό ὁ Λακωνικός πόλεμος . συμβαίνω δέ οὗτος καί ἐν ὁ δημοκρατία , ἥσσων δέ · πολύς γάρ ὁ εὔπορος γίγνομαι ἤ ὁ οὐσία αὐξάνω μεταβάλλω εἰς ὀλιγαρχία καί δυναστεία . — μεταβάλλω δέ ὁ πολιτεία καί ἄνευ στάσις διά τε ὁ ἐριθεία , ὥσπερ ἐν Ἡραῖος ( ἐκ αἱρετός γάρ διά οὗτος ποιέω κληρωτός , ὅτι αἱρέω ὁ ἐριθεύομαι ) , καί διά ὀλιγωρία , ὅταν ἐάω εἰς ὁ ἀρχή ὁ κύριος παρέρχομαι ὁ μή ὁ πολιτεία φίλος , ὥσπερ ἐν Ὠρεός καταλύω ὁ ὀλιγαρχία ὁ ἄρχων γίγνομαι Ἡρακλεόδωρος , ὅς ἐκ ὀλιγαρχία πολιτεία καί δημοκρατία κατασκευάζω . — ἔτι διά ὁ παρά μικρός . λέγω δέ παρά μικρός , ὅτι πολλάκις λανθάνω μέγας γίγνομαι μετάβασις ὁ νόμιμος , ὅταν παροράω ὁ μικρός , ὥσπερ ἐν Ἀμβρακία μικρός εἰμί ὁ τίμημα , τέλος δέ ἀπό οὐδείς ἄρχω , ὡς ἐγγίων ἤ μηδείς διαφέρω ὁ μηδείς ὁ μικρός . στασιωτικός δέ καί ὁ μή ὁμόφυλος , ἕως ἄν συμπνέω · ὥσπερ γάρ οὐδέ ἐκ ὁ τυγχάνω πλῆθος πόλις γίγνομαι , οὕτως οὐδέ ἐν ὁ τυγχάνω χρόνος · διό ὅσος ἤδη σύνοικος δέχομαι ἤ ἔποικος , ὁ πολύς διαστασιάζω · οἷος Τροιζήνιος Ἀχαιός συνοικέω Σύβαρις , εἶτα πολύς ὁ Ἀχαιός γίγνομαι ἐκβάλλω ὁ Τροιζήνιος , ὅθεν ὁ ἄγος συμβαίνω ὁ Συβαρίτης · καί ἐν Θούριος Συβαρίτης ὁ συνοικέω ( πλεονεκτέω γάρ ἀξιόω ὡς σφέτερος ὁ χώρα ἐκπίπτω ) · καί Βυζάντιος ὁ ἔποικος ἐπιβουλεύω φωράω ἐκπίπτω διά μάχη · καί Ἀντισσαῖος ὁ Χῖος φυγάς εἰσδέχομαι διά μάχη ἐκβάλλω · Ζαγκλαῖος δέ Σάμος ὑποδέχομαι ἐκπίπτω αὐτός · καί Ἀπολλωνιάτης ὁ ἐν ὁ Εὐξείνος πόντος ἔποικος ἐπάγω στασιάζω ·