aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1302a
ταῦτα δʼ ἐν πλείοσιν · εὐγενεῖς γὰρ καὶ ἀγαθοὶ οὐδαμοῦ ἑκατόν , εὔποροι δὲ πολλαχοῦ . τὸ δὲ ἁπλῶς πάντῃ καθʼ ἑκατέραν τετάχθαι τὴν ἰσότητα φαῦλον . φανερὸν δʼ ἐκ τοῦ συμβαίνοντος · οὐδεμία γὰρ μόνιμος ἐκ τῶν τοιούτων πολιτειῶν . τούτου δʼ αἴτιον ὅτι ἀδύνατον ἀπὸ τοῦ πρώτου καὶ τοῦ ἐν ἀρχῇ ἡμαρτημένου μὴ ἀπαντᾶν εἰς τὸ τέλος κακόν τι . διὸ δεῖ τὰ μὲν ἀριθμητικῇ ἰσότητι χρῆσθαι , τὰ δὲ τῇ κατʼ ἀξίαν . ὅμως δὲ ἀσφαλεστέρα καὶ ἀστασίαστος μᾶλλον ἡ δημοκρατία τῆς ὀλιγαρχίας . ἐν μὲν γὰρ ταῖς ὀλιγαρχίαις ἐγγίνονται δύο , ἥ τε πρὸς ἀλλήλους στάσις καὶ ἔτι ἡ πρὸς τὸν δῆμον , ἐν δὲ ταῖς δημοκρατίαις ἡ πρὸς τὴν ὀλιγαρχίαν μόνον , αὐτῷ δὲ πρὸς αὑτόν , ὅ τι καὶ ἄξιον εἰπεῖν , οὐκ ἐγγίνεται τῷ δήμῳ στάσις · ἔτι δὲ ἡ ἐκ τῶν μέσων πολιτεία ἐγγυτέρω τοῦ δήμου ἢ τῶν ὀλίγων · ἥπερ ἐστὶν ἀσφαλεστάτη τῶν τοιούτων πολιτειῶν . ἐπεὶ δὲ σκοποῦμεν ἐκ τίνων αἵ τε στάσεις γίνονται καὶ αἱ μεταβολαὶ περὶ τὰς πολιτείας , ληπτέον καθόλου πρῶτον τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς αἰτίας αὐτῶν . εἰσὶ δὴ σχεδὸν ὡς εἰπεῖν τρεῖς τὸν ἀριθμόν , ἃς διοριστέον καθʼ αὑτὰς τύπῳ πρῶτον . δεῖ γὰρ λαβεῖν πῶς τε ἔχοντες στασιάζουσι καὶ τίνων ἕνεκεν , καὶ τρίτον τίνες ἀρχαὶ γίνονται τῶν πολιτικῶν ταραχῶν καὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους στάσεων . τοῦ μὲν οὖν αὐτοὺς ἔχειν πως πρὸς τὴν μεταβολὴν αἰτίαν καθόλου μάλιστα θετέον περὶ ἧς ἤδη τυγχάνομεν εἰρηκότες . οἱ μὲν γὰρ ἰσότητος ἐφιέμενοι στασιάζουσιν ἂν νομίζωσιν ἔλαττον ἔχειν ὄντες ἴσοι τοῖς πλεονεκτοῦσιν , οἱ δὲ τῆς ἀνισότητος καὶ τῆς ὑπεροχῆς ἂν ὑπολαμβάνωσιν ὄντες ἄνισοι μὴ πλέον ἔχειν ἀλλʼ ἴσον ἢ ἔλαττον ( τούτων δʼ ἔστι μὲν ὀρέγεσθαι δικαίως , ἔστι δὲ καὶ ἀδίκως ) · ἐλάττους τε γὰρ ὄντες ὅπως ἴσοι ὦσι στασιάζουσι , καὶ ἴσοι ὄντες ὅπως μείζους . πῶς μὲν οὖν ἔχοντες στασιάζουσιν , εἴρηται · περὶ ὧν δὲ στασιάζουσιν ἐστὶ κέρδος καὶ τιμὴ καὶ τἀναντία τούτοις . καὶ γὰρ ἀτιμίαν φεύγοντες καὶ ζημίαν , ἢ ὑπὲρ αὑτῶν ἢ τῶν φίλων , στασιάζουσιν ἐν ταῖς πόλεσιν . αἱ δʼ αἰτίαι καὶ ἀρχαὶ τῶν κινήσεων , ὅθεν αὐτοί τε διατίθενται τὸν εἰρημένον τρόπον καὶ περὶ τῶν λεχθέντων , ἔστι μὲν ὡς τὸν ἀριθμὸν ἑπτὰ τυγχάνουσιν οὖσαι , ἔστι δʼ ὡς πλείους . ὧν δύο μέν ἐστι ταὐτὰ τοῖς εἰρημένοις , ἀλλʼ οὐχ ὡσαύτως · διὰ κέρδος γὰρ καὶ διὰ τιμὴν καὶ παροξύνονται πρὸς ἀλλήλους οὐχ ἵνα κτήσωνται σφίσιν αὐτοῖς , ὥσπερ εἴρηται πρότερον ,
Lemmas: οὗτος δέ ἐν πολύς · εὐγενής γάρ καί ἀγαθός οὐδαμοῦ ἑκατόν , εὔπορος δέ πολλαχοῦ . ὁ δέ ἁπλῶς πάντῃ κατά ἑκάτερος τάσσω ὁ ἰσότης φαῦλος . φανερός δέ ἐκ ὁ συμβαίνω · οὐδείς γάρ μόνιμος ἐκ ὁ τοιοῦτος πολιτεία . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι ἀδύνατος ἀπό ὁ πρῶτος καί ὁ ἐν ἀρχή ἁμαρτάνω μή ἀπαντάω εἰς ὁ τέλος κακός τις . διό δέω ὁ μέν ἀριθμητικός ἰσότης χράω , ὁ δέ ὁ κατά ἀξία . ὅμως δέ ἀσφαλής καί ἀστασίαστος μάλα ὁ δημοκρατία ὁ ὀλιγαρχία . ἐν μέν γάρ ὁ ὀλιγαρχία ἐγγίγνομαι δύο , ὁ τε πρός ἀλλήλων στάσις καί ἔτι ὁ πρός ὁ δῆμος , ἐν δέ ὁ δημοκρατία ὁ πρός ὁ ὀλιγαρχία μόνος , αὐτός δέ πρός ἑαυτοῦ , ὅς τις καί ἄξιος λέγω , οὐ ἐγγίγνομαι ὁ δῆμος στάσις · ἔτι δέ ὁ ἐκ ὁ μέσος πολιτεία ἐγγύς ὁ δῆμος ἤ ὁ ὀλίγος · ὅς εἰμί ἀσφαλής ὁ τοιοῦτος πολιτεία . ἐπεί δέ σκοπέω ἐκ τίς ὁ τε στάσις γίγνομαι καί ὁ μεταβολή περί ὁ πολιτεία , λαμβάνω καθόλου πρῶτος ὁ ἀρχή καί ὁ αἰτία αὐτός . εἰμί δή σχεδόν ὡς λέγω τρεῖς ὁ ἀριθμός , ὅς διοριστέον κατά ἑαυτοῦ τύπος πρῶτος . δέω γάρ λαμβάνω πῶς τε ἔχω στασιάζω καί τίς ἕνεκα , καί τρίτος τίς ἀρχή γίγνομαι ὁ πολιτικός ταραχή καί ὁ πρός ἀλλήλων στάσις . ὁ μέν οὖν αὐτός ἔχω πως πρός ὁ μεταβολή αἰτία καθόλου μάλα τίθημι περί ὅς ἤδη τυγχάνω λέγω . ὁ μέν γάρ ἰσότης ἐφίημι στασιάζω ἐάν νομίζω ἐλαχύς ἔχω εἰμί ἴσος ὁ πλεονεκτέω , ὁ δέ ὁ ἀνισότης καί ὁ ὑπεροχή ἐάν ὑπολαμβάνω εἰμί ἄνισος μή πολύς ἔχω ἀλλά ἴσος ἤ ἐλαχύς ( οὗτος δέ εἰμί μέν ὀρέγω δίκαιος , εἰμί δέ καί ἄδικος ) · ἐλαχύς τε γάρ εἰμί ὅπως ἴσος εἰμί στασιάζω , καί ἴσος εἰμί ὅπως μέγας . πῶς μέν οὖν ἔχω στασιάζω , λέγω · περί ὅς δέ στασιάζω εἰμί κέρδος καί τιμή καί ἐναντίος οὗτος . καί γάρ ἀτιμία φεύγω καί ζημία , ἤ ὑπέρ ἑαυτοῦ ἤ ὁ φίλος , στασιάζω ἐν ὁ πόλις . ὁ δέ αἰτία καί ἀρχή ὁ κίνησις , ὅθεν αὐτός τε διατίθημι ὁ λέγω τρόπος καί περί ὁ λέγω , εἰμί μέν ὡς ὁ ἀριθμός ἑπτά τυγχάνω εἰμί , εἰμί δέ ὡς πολύς . ὅς δύο μέν εἰμί αὐτός ὁ λέγω , ἀλλά οὐ ὡσαύτως · διά κέρδος γάρ καί διά τιμή καί παροξύνω πρός ἀλλήλων οὐ ἵνα κτάομαι σφεῖς αὐτός , ὥσπερ λέγω πρότερος ,