aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 1.1259b
ἀλλὰ γυναικὸς μὲν πολιτικῶς τέκνων δὲ βασιλικῶς · τό τε γὰρ ἄρρεν φύσει τοῦ θήλεος ἡγεμονικώτερον , εἰ μή που συνέστηκε παρὰ φύσιν , καὶ τὸ πρεσβύτερον καὶ τέλειον τοῦ νεωτέρου καὶ ἀτελοῦς)—ἐν μὲν οὖν ταῖς πολιτικαῖς ἀρχαῖς ταῖς πλείσταις μεταβάλλει τὸ ἄρχον καὶ τὸ ἀρχόμενον ( ἐξ ἴσου γὰρ εἶναι βούλεται τὴν φύσιν καὶ διαφέρειν μηδέν ) , ὅμως δέ , ὅταν τὸ μὲν ἄρχῃ τὸ δʼ ἄρχηται , ζητεῖ διαφορὰν εἶναι καὶ σχήμασι καὶ λόγοις καὶ τιμαῖς , ὥσπερ καὶ Ἄμασις εἶπε τὸν περὶ τοῦ ποδανιπτῆρος λόγον · τὸ δʼ ἄρρεν ἀεὶ πρὸς τὸ θῆλυ τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον . ἡ δὲ τῶν τέκνων ἀρχὴ βασιλική · τὸ γὰρ γεννῆσαν καὶ κατὰ φιλίαν ἄρχον καὶ κατὰ πρεσβείαν ἐστίν , ὅπερ ἐστὶ βασιλικῆς εἶδος ἀρχῆς . διὸ καλῶς Ὅμηρος τὸν Δία προσηγόρευσεν εἰπὼν πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε τὸν βασιλέα τούτων ἁπάντων . φύσει γὰρ τὸν βασιλέα διαφέρειν μὲν δεῖ , τῷ γένει δʼ εἶναι τὸν αὐτόν · ὅπερ πέπονθε τὸ πρεσβύτερον πρὸς τὸ νεώτερον καὶ ὁ γεννήσας πρὸς τὸ τέκνον . φανερὸν τοίνυν ὅτι πλείων ἡ σπουδὴ τῆς οἰκονομίας περὶ τοὺς ἀνθρώπους ἢ περὶ τὴν τῶν ἀψύχων κτῆσιν , καὶ περὶ τὴν ἀρετὴν τούτων ἢ περὶ τὴν τῆς κτήσεως , ὃν καλοῦμεν πλοῦτον , καὶ τῶν ἐλευθέρων μᾶλλον ἢ δούλων . πρῶτον μὲν οὖν περὶ δούλων ἀπορήσειεν ἄν τις , πότερον ἔστιν ἀρετή τις δούλου παρὰ τὰς ὀργανικὰς καὶ διακονικὰς ἄλλη τιμιωτέρα τούτων , οἷον σωφροσύνη καὶ ἀνδρεία καὶ δικαιοσύνη καὶτῶν ἄλλων τῶν τοιούτων ἕξεων , ἢ οὐκ ἔστιν οὐδεμία παρὰ τὰς σωματικὰς ὑπηρεσίας ( ἔχει γὰρ ἀπορίαν ἀμφοτέρως · εἴτε γὰρ ἔστιν , τί διοίσουσι τῶν ἐλευθέρων ; εἴτε μὴ ἔστιν , ὄντων ἀνθρώπων καὶ λόγου κοινωνούντων ἄτοπον ) . σχεδὸν δὲ ταὐτόν ἐστι τὸ ζητούμενον καὶ περὶ γυναικὸς καὶ παιδός , πότερα καὶ τούτων εἰσὶν ἀρεταί , καὶ δεῖ τὴν γυναῖκα εἶναι σώφρονα καὶ ἀνδρείαν καὶ δικαίαν , καὶ παῖς ἔστι καὶ ἀκόλαστος καὶ σώφρων , ἢ οὔ ; καθόλου δὴ τοῦτʼ ἐστὶν ἐπισκεπτέον περὶ ἀρχομένου φύσει καὶ ἄρχοντος , πότερον ἡ αὐτὴ ἀρετὴ ἢ ἑτέρα . εἰ μὲν γὰρ δεῖ ἀμφοτέρους μετέχειν καλοκαγαθίας , διὰ τί τὸν μὲν ἄρχειν δέοι ἂν τὸν δὲ ἄρχεσθαι καθάπαξ ; οὐδὲ γὰρ τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον οἷόν τε διαφέρειν · τὸ μὲν γὰρ ἄρχεσθαι καὶ ἄρχειν εἴδει διαφέρει , τὸ δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον οὐδέν . εἰ δὲ τὸν μὲν δεῖ τὸν δὲ μή , θαυμαστόν . εἴτε γὰρ ὁ ἄρχων μὴ ἔσται σώφρων καὶ δίκαιος , πῶς ἄρξει καλῶς ; εἴθʼ ὁ ἀρχόμενος , πῶς ἀρχθήσεται καλῶς ;
Lemmas: ἀλλά γυνή μέν πολιτικός τέκνον δέ βασιλικός · ὁ τε γάρ ἄρσην φύσις ὁ θῆλυς ἡγεμονικός , εἰ μή που συνίστημι παρά φύσις , καί ὁ πρέσβυς καί τέλειος ὁ νέος καί ἀτελοῦς)—ἐν μέν οὖν ὁ πολιτικός ἀρχή ὁ πολύς μεταβάλλω ὁ ἄρχω καί ὁ ἄρχω ( ἐκ ἴσος γάρ εἰμί βούλομαι ὁ φύσις καί διαφέρω μηδείς ) , ὅμως δέ , ὅταν ὁ μέν ἄρχω ὁ δέ ἄρχω , ζητέω διαφορά εἰμί καί σχῆμα καί λόγος καί τιμή , ὥσπερ καί Ἄμασις λέγω ὁ περί ὁ ποδανιπτήρ λόγος · ὁ δέ ἄρσην ἀεί πρός ὁ θῆλυς οὗτος ἔχω ὁ τρόπος . ὁ δέ ὁ τέκνον ἀρχή βασιλικός · ὁ γάρ γεννάω καί κατά φιλία ἄρχω καί κατά πρεσβεία εἰμί , ὅς εἰμί βασιλικός εἶδος ἀρχή . διό καλός Ὅμηρος ὁ Ζεύς προσαγορεύω λέγω πατήρ ἀνήρ τε θεός τε ὁ βασιλεύς οὗτος ἅπας . φύσις γάρ ὁ βασιλεύς διαφέρω μέν δέω , ὁ γένος δέ εἰμί ὁ αὐτός · ὅς πάσχω ὁ πρέσβυς πρός ὁ νέος καί ὁ γεννάω πρός ὁ τέκνον . φανερός τοίνυν ὅτι πολύς ὁ σπουδή ὁ οἰκονομία περί ὁ ἄνθρωπος ἤ περί ὁ ὁ ἄψυχος κτῆσις , καί περί ὁ ἀρετή οὗτος ἤ περί ὁ ὁ κτῆσις , ὅς καλέω πλοῦτος , καί ὁ ἐλεύθερος μάλα ἤ δοῦλος . πρότερος μέν οὖν περί δοῦλος ἀπορέω ἄν τις , πότερος εἰμί ἀρετή τις δοῦλος παρά ὁ ὀργανικός καί διακονικός ἄλλος τίμιος οὗτος , οἷος σωφροσύνη καί ἀνδρεία καί δικαιοσύνη καΐτης ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἕξις , ἤ οὐ εἰμί οὐδείς παρά ὁ σωματικός ὑπηρεσία ( ἔχω γάρ ἀπορία ἀμφοτέρως · εἴτε γάρ εἰμί , τίς διαφέρω ὁ ἐλεύθερος ; εἴτε μή εἰμί , εἰμί ἄνθρωπος καί λόγος κοινωνέω ἄτοπος ) . σχεδόν δέ αὐτός εἰμί ὁ ζητέω καί περί γυνή καί παῖς , πότερος καί οὗτος εἰμί ἀρετή , καί δέω ὁ γυνή εἰμί σώφρων καί ἀνδρεῖος καί δίκαιος , καί παῖς εἰμί καί ἀκόλαστος καί σώφρων , ἤ οὐ ; καθόλου δή οὗτος εἰμί ἐπισκοπέω περί ἄρχω φύσις καί ἄρχω , πότερος ὁ αὐτός ἀρετή ἤ ἕτερος . εἰ μέν γάρ δέω ἀμφότερος μετέχω καλοκαγαθία , διά τίς ὁ μέν ἄρχω δέω ἄν ὁ δέ ἄρχω καθάπαξ ; οὐδέ γάρ ὁ μάλα καί ἥσσων οἷος τε διαφέρω · ὁ μέν γάρ ἄρχω καί ἄρχω εἶδος διαφέρω , ὁ δέ μάλα καί ἥσσων οὐδείς . εἰ δέ ὁ μέν δέω ὁ δέ μή , θαυμαστός . εἴτε γάρ ὁ ἄρχω μή εἰμί σώφρων καί δίκαιος , πῶς ἄρχω καλός ; εἴτε ὁ ἄρχω , πῶς ἄρχω καλός ;