aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1282a
ὁμοίως δὲ τοῦτο καὶ περὶ τὰς ἄλλας ἐμπειρίας καὶ τέχνας . ὥσπερ οὖν ἰατρὸν δεῖ διδόναι τὰς εὐθύνας ἐν ἰατροῖς , οὕτω καὶ τοὺς ἄλλους ἐν τοῖς ὁμοίοις . ἰατρὸς δʼ ὅ τε δημιουργὰς καὶ ὁ ἀρχιτεκτονικὸς καὶ τρίτος ὁ πεπαιδευμένος περὶ τὴν τέχνην ( εἰσὶ γάρ τινες τοιοῦτοι καὶ περὶ πάσας ὡς εἰπεῖν τὰς τέχνας ) · ἀποδίδομεν δὲ τὸ κρίνειν οὐδὲν ἧττον τοῖς πεπαιδευμένοις ἢ τοῖς εἰδόσιν . ἔπειτα καὶ περὶ τὴν αἵρεσιν τὸν αὐτὸν ἂν δόξειεν ἔχειν τρόπον . καὶ γὰρ τὸ ἑλέσθαι ὀρθῶς τῶν εἰδότων ἔργον ἐστίν , οἷον γεωμέτρην τε τῶν γεωμετρικῶν καὶ κυβερνήτην τῶν κυβερνητικῶν . εἰ γὰρ καὶ περὶ ἐνίων ἔργων καὶ τεχνῶν μετέχουσι καὶ τῶν ἰδιωτῶν τινες , ἀλλʼ οὔ τι τῶν εἰδότων γε μᾶλλον . ὥστε κατὰ μὲν τοῦτον τὸν λόγον οὐκ ἂν εἴη τὸ πλῆθος ποιητέον κύριον οὔτε τῶν ἀρχαιρεσιῶν οὔτε τῶν εὐθυνῶν . ἀλλʼ ἴσως οὐ πάντα ταῦτα λέγεται καλῶς διά τε τὸν πάλαι λόγον , ἂν ᾖ τὸ πλῆθος μὴ λίαν ἀνδραποδῶδες ( ἔσται γὰρ ἕκαστος μὲν χείρων κριτὴς τῶν εἰδότων , ἅπαντες δὲ συνελθόντες ἢ βελτίους ἢ οὐ χείρους ) , καὶ ὅτι περὶ ἐνίων οὔτε μόνον ὁ ποιήσας οὔτʼ ἄριστʼ ἂν κρίνειεν , ὅσων τἆργα γινώσκουσι καὶ οἱ μὴ ἔχοντες τὴν τέχνην , οἷον οἰκίαν οὐ μόνον ἐστὶ γνῶναι τοῦ ποιήσαντος , ἀλλὰ καὶ βέλτιον ὁ χρώμενος αὐτῇ κρινεῖ ( χρῆται δʼ ὁ οἰκονόμος ) , καὶ πηδάλιον κυβερνήτης τέκτονος , καὶ θοίνην ὁ δαιτυμὼν ἀλλʼ οὐχ ὁ μάγειρος . ταύτην μὲν οὖν τὴν ἀπορίαν τάχα δόξειέ τις ἂν οὕτω λύειν ἱκανῶς · ἄλλη δʼ ἐστὶν ἐχομένη ταύτης . δοκεῖ γὰρ ἄτοπον εἶναι τὸ μειζόνων εἶναι κυρίους τοὺς φαύλους τῶν ἐπιεικῶν , αἱ δʼ εὔθυναι καὶ αἱ τῶν ἀρχῶν αἱρέσεις εἰσὶ μέγιστον · ἃς ἐν ἐνίαις πολιτείαις , ὥσπερ εἴρηται , τοῖς δήμοις ἀποδιδόασιν · ἡ γὰρ ἐκκλησία κυρία πάντων τῶν τοιούτων ἐστίν . καίτοι τῆς μὲν ἐκκλησίας μετέχουσι καὶ βουλεύουσι καὶ δικάζουσιν ἀπὸ μικρῶν τιμημάτων καὶ τῆς τυχούσης ἡλικίας , ταμιεύουσι δὲ καὶ στρατηγοῦσι καὶ τὰς μεγίστας ἀρχὰς ἄρχουσιν ἀπὸ μεγάλων . ὁμοίως δή τις ἂν λύσειε καὶ ταύτην τὴν ἀπορίαν . ἴσως γὰρ ἔχει καὶ ταῦτʼ ὀρθῶς . οὐ γὰρ ὁ δικαστὴς οὐδʼ ὁ βουλευτὴς οὐδʼ ὁ ἐκκλησιαστὴς ἄρχων ἐστίν , ἀλλὰ τὸ δικαστήριον καὶ ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος · τῶν δὲ ῥηθέντων ἕκαστος μόριόν ἐστι τούτων ( λέγω δὲ μόριον τὸν βουλευτὴν καὶ τὸν ἐκκλησιαστὴν καὶ τὸν δικαστήν ) · ὥστε δικαίως κύριον μειζόνων τὸ πλῆθος · ἐκ γὰρ πολλῶν ὁ δῆμος καὶ ἡ βουλὴ καὶ τὸ δικαστήριον . καὶ τὸ τίμημα δὲ πλεῖον τὸ πάντων τούτων ἢ τὸ τῶν καθʼ ἕνα καὶ κατʼ ὀλίγους μεγάλας ἀρχὰς ἀρχόντων . ταῦτα μὲν οὖν διωρίσθω τοῦτον τὸν τρόπον ·
Lemmas: ὅμοιος δέ οὗτος καί περί ὁ ἄλλος ἐμπειρία καί τέχνη . ὥσπερ οὖν ἰατρός δέω δίδωμι ὁ εὔθυνα ἐν ἰατρός , οὕτως καί ὁ ἄλλος ἐν ὁ ὅμοιος . ἰατρός δέ ὁ τε δημιουργάς καί ὁ ἀρχιτεκτονικός καί τρίτος ὁ παιδεύω περί ὁ τέχνη ( εἰμί γάρ τις τοιοῦτος καί περί πᾶς ὡς λέγω ὁ τέχνη ) · ἀποδίδωμι δέ ὁ κρίνω οὐδείς ἥσσων ὁ παιδεύω ἤ ὁ οἶδα . ἔπειτα καί περί ὁ αἵρεσις ὁ αὐτός ἄν δοκέω ἔχω τρόπος . καί γάρ ὁ αἱρέω ὀρθός ὁ οἶδα ἔργον εἰμί , οἷος γεωμέτρης τε ὁ γεωμετρικός καί κυβερνήτης ὁ κυβερνητικός . εἰ γάρ καί περί ἔνιοι ἔργον καί τέχνη μετέχω καί ὁ ἰδιώτης τις , ἀλλά οὐ τις ὁ οἶδα γε μάλα . ὥστε κατά μέν οὗτος ὁ λόγος οὐ ἄν εἰμί ὁ πλῆθος ποιέω κύριος οὔτε ὁ ἀρχαιρεσία οὔτε ὁ εὔθυνα . ἀλλά ἴσως οὐ πᾶς οὗτος λέγω καλός διά τε ὁ πάλαι λόγος , ἐάν εἰμί ὁ πλῆθος μή λίαν ἀνδραποδώδης ( εἰμί γάρ ἕκαστος μέν κακός κριτής ὁ οἶδα , ἅπας δέ συνέρχομαι ἤ ἀγαθός ἤ οὐ κακός ) , καί ὅτι περί ἔνιοι οὔτε μόνος ὁ ποιέω οὔτε ἀγαθός ἄν κρίνω , ὅσος τἆρξ γιγνώσκω καί ὁ μή ἔχω ὁ τέχνη , οἷος οἰκία οὐ μόνος εἰμί γιγνώσκω ὁ ποιέω , ἀλλά καί ἀγαθός ὁ χράω αὐτός κρίνω ( χράω δέ ὁ οἰκονόμος ) , καί πηδάλιον κυβερνήτης τέκτων , καί θοίνη ὁ δαιτυμών ἀλλά οὐ ὁ μάγειρος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀπορία τάχα δοκέω τις ἄν οὕτως λύω ἱκανός · ἄλλος δέ εἰμί ἔχω οὗτος . δοκέω γάρ ἄτοπος εἰμί ὁ μέγας εἰμί κύριος ὁ φαῦλος ὁ ἐπιεικής , ὁ δέ εὔθυνα καί ὁ ὁ ἀρχή αἵρεσις εἰμί μέγας · ὅς ἐν ἔνιοι πολιτεία , ὥσπερ λέγω , ὁ δῆμος ἀποδίδωμι · ὁ γάρ ἐκκλησία κύριος πᾶς ὁ τοιοῦτος εἰμί . καίτοι ὁ μέν ἐκκλησία μετέχω καί βουλεύω καί δικάζω ἀπό μικρός τίμημα καί ὁ τυγχάνω ἡλικία , ταμιεύω δέ καί στρατηγέω καί ὁ μέγας ἀρχή ἄρχω ἀπό μέγας . ὅμοιος δή τις ἄν λύω καί οὗτος ὁ ἀπορία . ἴσως γάρ ἔχω καί οὗτος ὀρθός . οὐ γάρ ὁ δικαστής οὐδέ ὁ βουλευτής οὐδέ ὁ ἐκκλησιαστής ἄρχων εἰμί , ἀλλά ὁ δικαστήριον καί ὁ βουλή καί ὁ δῆμος · ὁ δέ λέγω ἕκαστος μόριον εἰμί οὗτος ( λέγω δέ μόριον ὁ βουλευτής καί ὁ ἐκκλησιαστής καί ὁ δικαστής ) · ὥστε δίκαιος κύριος μέγας ὁ πλῆθος · ἐκ γάρ πολύς ὁ δῆμος καί ὁ βουλή καί ὁ δικαστήριον . καί ὁ τίμημα δέ πολύς ὁ πᾶς οὗτος ἤ ὁ ὁ κατά εἷς καί κατά ὀλίγος μέγας ἀρχή ἄρχω . οὗτος μέν οὖν διορίζω οὗτος ὁ τρόπος ·