aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1312a
ὥσπερ Σαρδανάπαλλον ἰδών τις ξαίνοντα μετὰ τῶν γυναικῶν ( εἰ ἀληθῆ ταῦτα οἱ μυθολογοῦντες λέγουσιν · εἰ δὲ μὴ ἐπʼ ἐκείνου , ἀλλʼ ἐπʼ ἄλλου γε ἂν γένοιτο τοῦτο ἀληθές ) , καὶ Διονυσίῳ τῷ ὑστέρῳ Δίων ἐπέθετο διὰ τὸ καταφρονεῖν , ὁρῶν τούς τε πολίτας οὕτως ἔχοντας καὶ αὐτὸν ἀεὶ μεθύοντα . καὶ τῶν φίλων δέ τινες ἐπιτίθενται διὰ καταφρόνησιν · διὰ γὰρ τὸ πιστεύεσθαι καταφρονοῦσιν ὡς λήσοντες . καὶ οἱ οἰόμενοι δύνασθαι κατασχεῖν τὴν ἀρχὴν τρόπον τινὰ διὰ τὸ καταφρονεῖν ἐπιτίθενται · ὡς δυνάμενοι γὰρ καὶ καταφρονοῦντες τοῦ κινδύνου διὰ τὴν δύναμιν ἐπιχειροῦσι ῥᾳδίως , ὥσπερ οἱ στρατηγοῦντες τοῖς μονάρχοις , οἷον Κῦρος Ἀστυάγει καὶ τοῦ βίου καταφρονῶν καὶ τῆς δυνάμεως διὰ τὸ τὴν μὲν δύναμιν ἐξηργηκέναι αὐτὸν δὲ τρυφᾶν , καὶ Σεύθης ὁ Θρᾷξ Ἀμαδόκῳ στρατηγὸς ὤν . οἱ δὲ καὶ διὰ πλείω τούτων ἐπιτίθενται , οἷον καὶ καταφρονοῦντες καὶ διὰ κέρδος , ὥσπερ Ἀριοβαρζάνῃ Μιθριδάτης μάλιστα δὲ διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν ἐγχειροῦσιν οἱ τὴν φύσιν μὲν θρασεῖς , τιμὴν δʼ ἔχοντες πολεμικὴν παρὰ τοῖς μονάρχοις · ἀνδρεία γὰρ δύναμιν ἔχουσα θράσος ἐστίν , διʼ ἃς ἀμφοτέρας , ὡς ῥᾳδίως κρατήσοντες , ποιοῦνται τὰς ἐπιθέσεις . τῶν δὲ διὰ φιλοτιμίαν ἐπιτιθεμένων ἕτερος τρόπος ἔστι τῆς αἰτίας παρὰ τοὺς εἰρημένους πρότερον . οὐ γὰρ ὥσπερ ἔνιοι τοῖς τυράννοις ἐπιχειροῦσιν ὁρῶντες κέρδη τε μεγάλα καὶ τιμὰς μεγάλας οὔσας αὐτοῖς , οὕτω καὶ τῶν διὰ φιλοτιμίαν ἐπιτιθεμένων ἕκαστος προαιρεῖται κινδυνεύειν · ἀλλʼ ἐκεῖνοι μὲν διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν , οὗτοι δʼ ὥσπερ κἂν ἄλλης τινὸς γενομένης πράξεως περιττῆς καὶ διʼ ἣν ὀνομαστοὶ γίγνονται καὶ γνώριμοι τοῖς ἄλλοις , οὕτω καὶ τοῖς μονάρχοις ἐγχειροῦσιν , οὐ κτήσασθαι βουλόμενοι μοναρχίαν ἀλλὰ δόξαν . οὐ μὴν ἀλλʼ ἐλάχιστοί γε τὸν ἀριθμόν εἰσιν οἱ διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν ὁρμῶντες · ὑποκεῖσθαι γὰρ δεῖ τὸ τοῦ σωθῆναι μηδὲν φροντίζειν , ἂν μὴ μέλλῃ κατασχήσειν τὴν πρᾶξιν . οἷς ἀκολουθεῖν μὲν δεῖ τὴν Δίωνος ὑπόληψιν , οὐ ῥᾴδιον δʼ αὐτὴν ἐγγενέσθαι πολλοῖς · ἐκεῖνος γὰρ μετʼ ὀλίγων ἐστράτευσεν ἐπὶ Διονύσιον οὕτως ἔχειν φάσκων ὡς ὅποι περ ἂν δύνηται προελθεῖν , ἱκανὸν αὑτῷ τοσοῦτον μετασχεῖν τῆς πράξεως , οἷον εἰ μικρὸν ἐπιβάντα τῆς γῆς εὐθὺς συμβαίη τελευτῆσαι τοῦτον καλῶς ἔχειν αὑτῷ τὸν θάνατον . φθείρεται δὲ τυραννὶς ἕνα μὲν τρόπον , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων ἑκάστη πολιτειῶν , ἔξωθεν ,
Lemmas: ὥσπερ Σαρδανάπαλλος ὁράω τις ξαίνω μετά ὁ γυνή ( εἰ ἀληθής οὗτος ὁ μυθολογέω λέγω · εἰ δέ μή ἐπί ἐκεῖνος , ἀλλά ἐπί ἄλλος γε ἄν γίγνομαι οὗτος ἀληθής ) , καί Διονύσιος ὁ ὕστερος Δίων ἐπιτίθημι διά ὁ καταφρονέω , ὁράω ὁ τε πολίτης οὕτως ἔχω καί αὐτός ἀεί μεθύω . καί ὁ φίλος δέ τις ἐπιτίθημι διά καταφρόνησις · διά γάρ ὁ πιστεύω καταφρονέω ὡς λανθάνω . καί ὁ οἴομαι δύναμαι κατέχω ὁ ἀρχή τρόπος τις διά ὁ καταφρονέω ἐπιτίθημι · ὡς δύναμαι γάρ καί καταφρονέω ὁ κίνδυνος διά ὁ δύναμις ἐπιχειρέω ῥᾴδιος , ὥσπερ ὁ στρατηγέω ὁ μόναρχος , οἷος Κῦρος Ἀστυάγης καί ὁ βίος καταφρονέω καί ὁ δύναμις διά ὁ ὁ μέν δύναμις ἐξαργέω αὐτός δέ τρυφάω , καί Σεύθης ὁ Θρᾷξ Ἀμάδοκος στρατηγός εἰμί . ὁ δέ καί διά πολύς οὗτος ἐπιτίθημι , οἷος καί καταφρονέω καί διά κέρδος , ὥσπερ Ἀριοβαρζάνης Μιθριδάτης μάλα δέ διά οὗτος ὁ αἰτία ἐγχειρέω ὁ ὁ φύσις μέν θρασύς , τιμή δέ ἔχω πολεμικός παρά ὁ μόναρχος · ἀνδρεία γάρ δύναμις ἔχω θράσος εἰμί , διά ὅς ἀμφότερος , ὡς ῥᾴδιος κρατέω , ποιέω ὁ ἐπίθεσις . ὁ δέ διά φιλοτιμία ἐπιτίθημι ἕτερος τρόπος εἰμί ὁ αἰτία παρά ὁ λέγω πρότερος . οὐ γάρ ὥσπερ ἔνιοι ὁ τύραννος ἐπιχειρέω ὁράω κέρδος τε μέγας καί τιμή μέγας εἰμί αὐτός , οὕτως καί ὁ διά φιλοτιμία ἐπιτίθημι ἕκαστος προαιρέω κινδυνεύω · ἀλλά ἐκεῖνος μέν διά ὁ λέγω αἰτία , οὗτος δέ ὥσπερ ἐάν ἄλλος τις γίγνομαι πρᾶξις περισσός καί διά ὅς ὀνομαστός γίγνομαι καί γνώριμος ὁ ἄλλος , οὕτως καί ὁ μόναρχος ἐγχειρέω , οὐ κτάομαι βούλομαι μοναρχία ἀλλά δόξα . οὐ μήν ἀλλά ἐλαχύς γε ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ διά οὗτος ὁ αἰτία ὁρμάω · ὑπόκειμαι γάρ δέω ὁ ὁ σῴζω μηδείς φροντίζω , ἐάν μή μέλλω κατέχω ὁ πρᾶξις . ὅς ἀκολουθέω μέν δέω ὁ Δίων ὑπόληψις , οὐ ῥᾴδιος δέ αὐτός ἐγγίγνομαι πολύς · ἐκεῖνος γάρ μετά ὀλίγος στρατεύω ἐπί Διονύσιος οὕτως ἔχω φάσκω ὡς ὅποι περ ἄν δύναμαι προέρχομαι , ἱκανός ἑαυτοῦ τοσοῦτος μετέχω ὁ πρᾶξις , οἷος εἰ μικρός ἐπιβαίνω ὁ γῆ εὐθύς συμβαίνω τελευτάω οὗτος καλός ἔχω ἑαυτοῦ ὁ θάνατος . φθείρω δέ τυραννίς εἷς μέν τρόπος , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ἕκαστος πολιτεία , ἔξωθεν ,