aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1275b
τὰς γὰρ ἡμαρτημένας καὶ παρεκβεβηκυίας ἀναγκαῖον ὑστέρας εἶναι τῶν ἀναμαρτήτων ( τὰς δὲ παρεκβεβηκυίας πῶς λέγομεν , ὕστερον ἔσται φανερόν ) . ὥστε καὶ τὸν πολίτην ἕτερον ἀναγκαῖον εἶναι τὸν καθʼ ἑκάστην πολιτείαν . διόπερ ὁ λεχθεὶς ἐν μὲν δημοκρατίᾳ μάλιστʼ ἐστὶ πολίτης , ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις ἐνδέχεται μέν , οὐ μὴν ἀναγκαῖον . ἐν ἐνίαις γὰρ οὐκ ἔστι δῆμος , οὐδʼ ἐκκλησίαν νομίζουσιν ἀλλὰ συγκλήτους , καὶ τὰς δίκας δικάζουσι κατὰ μέρος , οἷον ἐν Λακεδαίμονι τὰς τῶν συμβολαίων δικάζει τῶν ἐφόρων ἄλλος ἄλλας , οἱ δὲ γέροντες τὰς φονικάς , ἑτέρα δʼ ἴσως ἀρχή τις ἑτέρας . οὐ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ περὶ Καρχηδόνα · πάσας γὰρ ἀρχαί τινες κρίνουσι τὰς δίκας . ἀλλʼ ἔχει διόρθωσιν ὁ τοῦ πολίτου διορισμός . ἐν γὰρ ταῖς ἄλλαις πολιτείαις οὐχ ὁ ἀόριστος ἄρχων ἐκκλησιαστής ἐστι καὶ δικαστής , ἀλλὰ ὁ κατὰ τὴν ἀρχὴν ὡρισμένος · τούτων γὰρ ἢ πᾶσιν ἢ τισὶν ἀποδέδοται τὸ βουλεύεσθαι καὶ δικάζειν ἢ περὶ πάντων ἢ περὶ τινῶν . τίς μὲν οὖν ἐστιν ὁ πολίτης , ἐκ τούτων φανερόν · ᾧ γὰρ ἐξουσία κοινωνεῖν ἀρχῆς βουλευτικῆς ἢ κριτικῆς , πολίτην ἤδη λέγομεν εἶναι ταύτης τῆς πόλεως , πόλιν δὲ τὸ τῶν τοιούτων πλῆθος ἱκανὸν πρὸς αὐτάρκειαν ζωῆς , ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν . ὁρίζονται δὲ πρὸς τὴν χρῆσιν πολίτην τὸν ἐξ ἀμφοτέρων πολιτῶν καὶ μὴ θατέρου μόνον , οἷον πατρὸς ἢ μητρός , οἱ δὲ καὶ τοῦτʼ ἐπὶ πλέον ζητοῦσιν , οἷον ἐπὶ πάππους δύο ἢ τρεῖς ἢ πλείους . οὕτω δὲ ὁριζομένων πολιτικῶς καὶ ταχέως , ἀποροῦσί τινες τὸν τρίτον ἐκεῖνον ἢ τέταρτον , πῶς ἔσται πολίτης . Γοργίας μὲν οὖν ὁ Λεοντῖνος , τὰ μὲν ἴσως ἀπορῶν τὰ δʼ εἰρωνευόμενος , ἔφη , καθάπερ ὅλμους εἶναι τοὺς ὑπὸ τῶν ὁλμοποιῶν πεποιημένους , οὕτω καὶ Λαρισαίους τοὺς ὑπὸ τῶν δημιουργῶν πεποιημένους · εἶναι γάρ τινας λαρισοποιούς . ἔστι δʼ ἁπλοῦν . εἰ γὰρ μετεῖχον κατὰ τὸν ῥηθέντα διορισμὸν τῆς πολιτείας , ἦσαν πολῖται · καὶ γὰρ οὐδὲ δυνατὸν ἐφαρμόττειν τὸ ἐκ πολίτου ἢ ἐκ πολίτιδος ἐπὶ τῶν πρώτων οἰκησάντων ἢ κτισάντων . ἀλλʼ ἴσως ἐκεῖνο μᾶλλον ἔχει ἀπορίαν , ὅσοι μετέσχον μεταβολῆς γενομένης πολιτείας , οἷον Ἀθήνησιν ἐποίησε Κλεισθένης μετὰ τὴν τῶν τυράννων ἐκβολήν · πολλοὺς γὰρ ἐφυλέτευσε ξένους καὶ δούλους μετοίκους . τὸ δʼ ἀμφισβήτημα πρὸς τούτους ἐστὶν οὐ τίς πολίτης , ἀλλὰ πότερον ἀδίκως ἢ δικαίως . καίτοι κἂν τοῦτό τις ἔτι προσαπορήσειεν ,
Lemmas: ὁ γάρ ἁμαρτάνω καί παρεκβαίνω ἀναγκαῖος ὕστερος εἰμί ὁ ἀναμάρτητος ( ὁ δέ παρεκβαίνω πῶς λέγω , ὕστερον εἰμί φανερός ) . ὥστε καί ὁ πολίτης ἕτερος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ κατά ἕκαστος πολιτεία . διόπερ ὁ λέγω ἐν μέν δημοκρατία μάλα εἰμί πολίτης , ἐν δέ ὁ ἄλλος ἐνδέχομαι μέν , οὐ μήν ἀναγκαῖος . ἐν ἔνιοι γάρ οὐ εἰμί δῆμος , οὐδέ ἐκκλησία νομίζω ἀλλά σύγκλητος , καί ὁ δίκη δικάζω κατά μέρος , οἷος ἐν Λακεδαίμων ὁ ὁ συμβόλαιον δικάζω ὁ ἔφορος ἄλλος ἄλλος , ὁ δέ γέρων ὁ φονικός , ἕτερος δέ ἴσως ἀρχή τις ἕτερος . οὐ ὁ αὐτός δέ τρόπος καί περί Καρχηδών · πᾶς γάρ ἀρχή τις κρίνω ὁ δίκη . ἀλλά ἔχω διόρθωσις ὁ ὁ πολίτης διορισμός . ἐν γάρ ὁ ἄλλος πολιτεία οὐ ὁ ἀόριστος ἄρχων ἐκκλησιαστής εἰμί καί δικαστής , ἀλλά ὁ κατά ὁ ἀρχή ὁρίζω · οὗτος γάρ ἤ πᾶς ἤ τις ἀποδίδωμι ὁ βουλεύω καί δικάζω ἤ περί πᾶς ἤ περί τις . τίς μέν οὖν εἰμί ὁ πολίτης , ἐκ οὗτος φανερός · ὅς γάρ ἐξουσία κοινωνέω ἀρχή βουλευτικός ἤ κριτικός , πολίτης ἤδη λέγω εἰμί οὗτος ὁ πόλις , πόλις δέ ὁ ὁ τοιοῦτος πλῆθος ἱκανός πρός αὐτάρκεια ζωή , ὡς ἁπλῶς λέγω . ὁρίζω δέ πρός ὁ χρῆσις πολίτης ὁ ἐκ ἀμφότερος πολίτης καί μή ἕτερος μόνος , οἷος πατήρ ἤ μήτηρ , ὁ δέ καί οὗτος ἐπί πολύς ζητέω , οἷος ἐπί πάππος δύο ἤ τρεῖς ἤ πολύς . οὕτως δέ ὁρίζω πολιτικός καί ταχύς , ἀπορέω τις ὁ τρίτος ἐκεῖνος ἤ τέταρτος , πῶς εἰμί πολίτης . Γοργίας μέν οὖν ὁ Λεοντῖνος , ὁ μέν ἴσως ἀπορέω ὁ δέ εἰρωνεύομαι , φημί , καθά ὅλμος εἰμί ὁ ὑπό ὁ ὁλμοποιός ποιέω , οὕτως καί Λαρισαῖος ὁ ὑπό ὁ δημιουργός ποιέω · εἰμί γάρ τις λαρισοποιός . εἰμί δέ ἁπλόος . εἰ γάρ μετέχω κατά ὁ λέγω διορισμός ὁ πολιτεία , εἰμί πολίτης · καί γάρ οὐδέ δυνατός ἐφαρμόζω ὁ ἐκ πολίτης ἤ ἐκ πολῖτις ἐπί ὁ πρῶτος οἰκέω ἤ κτίζω . ἀλλά ἴσως ἐκεῖνος μάλα ἔχω ἀπορία , ὅσος μετέχω μεταβολή γίγνομαι πολιτεία , οἷος Ἀθήνησι ποιέω Κλεισθένης μετά ὁ ὁ τύραννος ἐκβολή · πολύς γάρ φυλετεύω ξένος καί δοῦλος μέτοικος . ὁ δέ ἀμφισβήτημα πρός οὗτος εἰμί οὐ τίς πολίτης , ἀλλά πότερος ἄδικος ἤ δίκαιος . καίτοι ἄν οὗτος τις ἔτι προσαπορέω ,