aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 1.1252b
φύσει μὲν οὖν διώρισται τὸ θῆλυ καὶ τὸ δοῦλον ( οὐθὲν γὰρ ἡ φύσις ποιεῖ τοιοῦτον οἷον οἱ χαλκοτύποι τὴν Δελφικὴν μάχαιραν , πενιχρῶς , ἀλλʼ ἓν πρὸς ἕν · οὕτω γὰρ ἂν ἀποτελοῖτο κάλλιστα τῶν ὀργάνων ἕκαστον , μὴ πολλοῖς ἔργοις ἀλλʼ ἑνὶ δουλεῦον ) · ἐν δὲ τοῖς βαρβάροις τὸ θῆλυ καὶ τὸ δοῦλον τὴν αὐτὴν ἔχει τάξιν . αἴτιον δʼ ὅτι τὸ φύσει ἄρχον οὐκ ἔχουσιν , ἀλλὰ γίνεται ἡ κοινωνία αὐτῶν δούλης καὶ δούλου . διό φασιν οἱ ποιηταὶ βαρβάρων δʼ Ἕλληνας ἄρχειν εἰκός , ὡς ταὐτὸ φύσει βάρβαρον καὶ δοῦλον ὄν . ἐκ μὲν οὖν τούτων τῶν δύο κοινωνιῶν οἰκία πρώτη , καὶ ὀρθῶς Ἡσίοδος εἶπε ποιήσας οἶκον μὲν πρώτιστα γυναῖκά τε βοῦν τʼ ἀροτῆρα · ὁ γὰρ βοῦς ἀντʼ οἰκέτου τοῖς πένησίν ἐστιν . ἡ μὲν οὖν εἰς πᾶσαν ἡμέραν συνεστηκυῖα κοινωνία κατὰ φύσιν οἶκός ἐστιν , οὓς Χαρώνδας μὲν καλεῖ ὁμοσιπύους , Ἐπιμενίδης δὲ ὁ Κρὴς ὁμοκάπους · ἡ δʼ ἐκ πλειόνων οἰκιῶν κοινωνία πρώτη χρήσεως ἕνεκεν μὴ ἐφημέρου κώμη . μάλιστα δὲ κατὰ φύσιν ἔοικεν ἡ κώμη ἀποικία οἰκίας εἶναι , οὓς καλοῦσί τινες ὁμογάλακτας , . διὸ καὶ τὸ πρῶτον ἐβασιλεύοντο αἱ πόλεις , καὶ νῦν ἔτι τὰ ἔθνη · ἐκ βασιλευομένων γὰρ συνῆλθον · πᾶσα γὰρ οἰκία βασιλεύεται ὑπὸ τοῦ πρεσβυτάτου , ὥστε καὶ αἱ ἀποικίαι , διὰ τὴν συγγένειαν . καὶ τοῦτʼ ἐστὶν ὃ λέγει Ὅμηρος θεμιστεύει δὲ ἕκαστος παίδων ἠδʼ ἀλόχων . σποράδες γάρ · καὶ οὕτω τὸ ἀρχαῖον ᾤκουν . καὶ τοὺς θεοὺς δὲ διὰ τοῦτο πάντες φασὶ βασιλεύεσθαι , ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ μὲν ἔτι καὶ νῦν οἱ δὲ τὸ ἀρχαῖον ἐβασιλεύοντο , ὥσπερ δὲ καὶ τὰ εἴδη ἑαυτοῖς ἀφομοιοῦσιν οἱ ἄνθρωποι , οὕτω καὶ τοὺς βίους τῶν θεῶν . ἡ δʼ ἐκ πλειόνων κωμῶν κοινωνία τέλειος πόλις , ἤδη πάσης ἔχουσα πέρας τῆς αὐταρκείας ὡς ἔπος εἰπεῖν , γινομένη μὲν τοῦ ζῆν ἕνεκεν , οὖσα δὲ τοῦ εὖ ζῆν . διὸ πᾶσα πόλις φύσει ἔστιν , εἴπερ καὶ αἱ πρῶται κοινωνίαι . τέλος γὰρ αὕτη ἐκείνων , ἡ δὲ φύσις τέλος ἐστίν · οἷον γὰρ ἕκαστόν ἐστι τῆς γενέσεως τελεσθείσης , ταύτην φαμὲν τὴν φύσιν εἶναι ἑκάστου , ὥσπερ ἀνθρώπου ἵππου οἰκίας . ἔτι τὸ οὗ ἕνεκα καὶ τὸ τέλος βέλτιστον ·
Lemmas: φύσις μέν οὖν διορίζω ὁ θῆλυς καί ὁ δοῦλος ( οὐδείς γάρ ὁ φύσις ποιέω τοιοῦτος οἷος ὁ χαλκοτύπος ὁ Δελφικός μάχαιρα , πενιχρός , ἀλλά εἷς πρός εἷς · οὕτως γάρ ἄν ἀποτελέω καλός ὁ ὄργανον ἕκαστος , μή πολύς ἔργον ἀλλά εἷς δουλεύω ) · ἐν δέ ὁ βάρβαρος ὁ θῆλυς καί ὁ δοῦλος ὁ αὐτός ἔχω τάξις . αἴτιος δέ ὅτι ὁ φύσις ἄρχω οὐ ἔχω , ἀλλά γίγνομαι ὁ κοινωνία αὐτός δούλη καί δοῦλος . διό φημί ὁ ποιητής βάρβαρος δέ Ἕλλην ἄρχω ἔοικα , ὡς αὐτός φύσις βάρβαρος καί δοῦλος εἰμί . ἐκ μέν οὖν οὗτος ὁ δύο κοινωνία οἰκία πρότερος , καί ὀρθός Ἡσίοδος λέγω ποιέω οἶκος μέν πρότερος γυνή τε βοῦς τε ἀροτήρ · ὁ γάρ βοῦς ἀντί οἰκέτης ὁ πένης εἰμί . ὁ μέν οὖν εἰς πᾶς ἡμέρα συνίστημι κοινωνία κατά φύσις οἶκος εἰμί , ὅς Χαρώνδης μέν καλέω ὁμοσίπυος , Ἐπιμενίδης δέ ὁ Κρής ὁμόκαποι · ὁ δέ ἐκ πολύς οἰκία κοινωνία πρότερος χρῆσις ἕνεκα μή ἐφήμερος κώμη . μάλα δέ κατά φύσις ἔοικα ὁ κώμη ἀποικία οἰκία εἰμί , ὅς καλέω τις ὁμογάλακτες , . διό καί ὁ πρότερος βασιλεύω ὁ πόλις , καί νῦν ἔτι ὁ ἔθνος · ἐκ βασιλεύω γάρ συνέρχομαι · πᾶς γάρ οἰκία βασιλεύω ὑπό ὁ πρέσβυς , ὥστε καί ὁ ἀποικία , διά ὁ συγγένεια . καί οὗτος εἰμί ὅς λέγω Ὅμηρος θεμιστεύω δέ ἕκαστος παῖς ἠδέ ἄλοχος . σποράς γάρ · καί οὕτως ὁ ἀρχαῖος οἰκέω . καί ὁ θεός δέ διά οὗτος πᾶς φημί βασιλεύω , ὅτι καί αὐτός ὁ μέν ἔτι καί νῦν ὁ δέ ὁ ἀρχαῖος βασιλεύω , ὥσπερ δέ καί ὁ εἶδος ἑαυτοῦ ἀφομοιόω ὁ ἄνθρωπος , οὕτως καί ὁ βίος ὁ θεός . ὁ δέ ἐκ πολύς κώμη κοινωνία τέλειος πόλις , ἤδη πᾶς ἔχω πέρα ὁ αὐτάρκεια ὡς ἔπος λέγω , γίγνομαι μέν ὁ ζάω ἕνεκα , εἰμί δέ ὁ εὖ ζάω . διό πᾶς πόλις φύσις εἰμί , εἴπερ καί ὁ πρότερος κοινωνία . τέλος γάρ οὗτος ἐκεῖνος , ὁ δέ φύσις τέλος εἰμί · οἷος γάρ ἕκαστος εἰμί ὁ γένεσις τελέω , οὗτος φημί ὁ φύσις εἰμί ἕκαστος , ὥσπερ ἄνθρωπος ἵππος οἰκία . ἔτι ὁ ὅς ἕνεκα καί ὁ τέλος ἀγαθός ·