aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1340a
τιμιωτέρα δʼ αὐτῆς ἡ φύσις ἐστὶν ἢ κατὰ τὴν εἰρημένην χρείαν , καὶ δεῖ μὴ μόνον τῆς κοινῆς ἡδονῆς μετέχειν ἀπʼ αὐτῆς , ἧς ἔχουσι πάντες αἴσθησιν ( ἔχει γὰρ ἡ μουσική τινʼ ἡδονὴν φυσικήν , διὸ πάσαις ἡλικίαις καὶ πᾶσιν ἤθεσιν ἡ χρῆσις αὐτῆς ἐστι προσφιλής ) , ἀλλʼ ὁρᾶν εἴ πῃ καὶ πρὸς τὸ ἦθος συντείνει καὶ πρὸς τὴν ψυχήν . τοῦτο δʼ ἂν εἴη δῆλον , εἰ ποιοί τινες τὰ ἤθη γιγνόμεθα διʼ αὐτῆς . ἀλλὰ μὴν ὅτι γιγνόμεθα ποιοί τινες , φανερὸν διὰ πολλῶν μὲν καὶ ἑτέρων , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ διὰ τῶν Ὀλύμπου μελῶν · ταῦτα γὰρ ὁμολογουμένως ποιεῖ τὰς ψυχὰς ἐνθουσιαστικάς , ὁ δʼ ἐνθουσιασμὸς τοῦ περὶ τὴν ψυχὴν ἤθους πάθος ἐστίν . ἔτι δὲ ἀκροώμενοι τῶν μιμήσεων γίγνονται πάντες συμπαθεῖς , καὶ χωρὶς τῶν ῥυθμῶν καὶ τῶν μελῶν αὐτῶν . ἐπεὶ δὲ συμβέβηκεν εἶναι τὴν μουσικὴν τῶν ἡδέων , τὴν δʼ ἀρετὴν περὶ τὸ χαίρειν ὀρθῶς καὶ φιλεῖν καὶ μισεῖν , δεῖ δηλονότι μανθάνειν καὶ συνεθίζεσθαι μηθὲν οὕτως ὡς τὸ κρίνειν ὀρθῶς καὶ τὸ χαίρειν τοῖς ἐπιεικέσιν ἤθεσι καὶ ταῖς καλαῖς πράξεσιν · ἔστι δὲ ὁμοιώματα μάλιστα παρὰ τὰς ἀληθινὰς φύσεις ἐν τοῖς ῥυθμοῖς καὶ τοῖς μέλεσιν ὀργῆς καὶ πραότητος , ἔτι δʼ ἀνδρείας καὶ σωφροσύνης καὶ πάντων τῶν ἐναντίων τούτοις καὶ τῶν ἄλλων ἠθικῶν ( δῆλον δὲ ἐκ τῶν ἔργων · μεταβάλλομεν γὰρ τὴν ψυχὴν ἀκροώμενοι τοιούτων ) · ὁ δʼ ἐν τοῖς ὁμοίοις ἐθισμὸς τοῦ λυπεῖσθαι καὶ χαίρειν ἐγγύς ἐστι τῷ πρὸς τὴν ἀλήθειαν τὸν αὐτὸν ἔχειν τρόπον ( οἷον εἴ τις χαίρει τὴν εἰκόνα τινὸς θεώμενος μὴ διʼ ἄλλην αἰτίαν ἀλλὰ διὰ τὴν μορφὴν αὐτήν , ἀναγκαῖον τούτῳ καὶ αὐτοῦ ἐκείνου τὴν θεωρίαν , οὗ τὴν εἰκόνα θεωρεῖ , ἡδεῖαν εἶναι ) . συμβέβηκε δὲ τῶν αἰσθητῶν ἐν μὲν τοῖς ἄλλοις μηδὲν ὑπάρχειν ὁμοίωμα τοῖς ἤθεσιν , οἷον ἐν τοῖς ἁπτοῖς καὶ τοῖς γευστοῖς , ἀλλʼ ἐν τοῖς ὁρατοῖς ἠρέμα ( σχήματα γὰρ ἔστι τοιαῦτα , ἀλλʼ ἐπὶ μικρόν , κοὐ πάντες τῆς τοιαύτης αἰσθήσεως κοινωνοῦσιν · ἔτι δὲ οὐκ ἔστι ταῦτα ὁμοιώματα τῶν ἠθῶν , ἀλλὰ σημεῖα μᾶλλον τὰ γιγνόμενα σχήματα καὶ χρώματα τῶν ἠθῶν , καὶ ταῦτʼ ἐστὶν ἐπίσημα ἐν τοῖς πάθεσιν · οὐ μὴν ἀλλʼ ὅσον διαφέρει καὶ περὶ τὴν τούτων θεωρίαν , δεῖ μὴ τὰ Παύσωνος θεωρεῖν τοὺς νέους , ἀλλὰ τὰ Πολυγνώτου κἂν εἴ τις ἄλλος τῶν γραφέων ἢ τῶν ἀγαλματοποιῶν ἐστιν ἠθικός ) , ἐν δὲ τοῖς μέλεσιν αὐτοῖς ἔστι μιμήματα τῶν ἠθῶν ( καὶ τοῦτʼ ἐστὶ φανερόν · εὐθὺς γὰρ ἡ τῶν ἁρμονιῶν διέστηκε φύσις , ὥστε ἀκούοντας ἄλλως διατίθεσθαι καὶ μὴ τὸν αὐτὸν ἔχειν τρόπον πρὸς ἑκάστην αὐτῶν , ἀλλὰ πρὸς μὲν ἐνίας ὀδυρτικωτέρως καὶ συνεστηκότως μᾶλλον ,
Lemmas: τίμιος δέ αὐτός ὁ φύσις εἰμί ἤ κατά ὁ λέγω χρεία , καί δέω μή μόνος ὁ κοινός ἡδονή μετέχω ἀπό αὐτός , ὅς ἔχω πᾶς αἴσθησις ( ἔχω γάρ ὁ μουσική τις ἡδονή φυσικός , διό πᾶς ἡλικία καί πᾶς ἦθος ὁ χρῆσις αὐτός εἰμί προσφιλής ) , ἀλλά ὁράω εἰ πη καί πρός ὁ ἦθος συντείνω καί πρός ὁ ψυχή . οὗτος δέ ἄν εἰμί δῆλος , εἰ ποιός τις ὁ ἦθος γίγνομαι διά αὐτός . ἀλλά μήν ὅτι γίγνομαι ποιός τις , φανερός διά πολύς μέν καί ἕτερος , οὐ ἦκα δέ καί διά ὁ Ὄλυμπος μέλος · οὗτος γάρ ὁμολογουμένως ποιέω ὁ ψυχή ἐνθουσιαστικός , ὁ δέ ἐνθουσιασμός ὁ περί ὁ ψυχή ἦθος πάθος εἰμί . ἔτι δέ ἀκροάομαι ὁ μίμησις γίγνομαι πᾶς συμπαθής , καί χωρίς ὁ ῥυθμός καί ὁ μέλος αὐτός . ἐπεί δέ συμβαίνω εἰμί ὁ μουσική ὁ ἡδύς , ὁ δέ ἀρετή περί ὁ χαίρω ὀρθός καί φιλέω καί μισέω , δέω δηλονότι μανθάνω καί συνεθίζω μηδείς οὕτως ὡς ὁ κρίνω ὀρθός καί ὁ χαίρω ὁ ἐπιεικής ἦθος καί ὁ καλός πρᾶξις · εἰμί δέ ὁμοίωμα μάλα παρά ὁ ἀληθινός φύσις ἐν ὁ ῥυθμός καί ὁ μέλος ὀργή καί πραότης , ἔτι δέ ἀνδρεία καί σωφροσύνη καί πᾶς ὁ ἐναντίος οὗτος καί ὁ ἄλλος ἠθικός ( δῆλος δέ ἐκ ὁ ἔργον · μεταβάλλω γάρ ὁ ψυχή ἀκροάομαι τοιοῦτος ) · ὁ δέ ἐν ὁ ὅμοιος ἐθισμός ὁ λυπέω καί χαίρω ἐγγύς εἰμί ὁ πρός ὁ ἀλήθεια ὁ αὐτός ἔχω τρόπος ( οἷος εἰ τις χαίρω ὁ εἰκών τις θεάομαι μή διά ἄλλος αἰτία ἀλλά διά ὁ μορφή αὐτός , ἀναγκαῖος οὗτος καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ θεωρία , ὅς ὁ εἰκών θεωρέω , ἡδύς εἰμί ) . συμβαίνω δέ ὁ αἰσθητός ἐν μέν ὁ ἄλλος μηδείς ὑπάρχω ὁμοίωμα ὁ ἦθος , οἷος ἐν ὁ ἁπτός καί ὁ γευστός , ἀλλά ἐν ὁ ὁρατός ἠρέμα ( σχῆμα γάρ εἰμί τοιοῦτος , ἀλλά ἐπί μικρός , οὐ πᾶς ὁ τοιοῦτος αἴσθησις κοινωνέω · ἔτι δέ οὐ εἰμί οὗτος ὁμοίωμα ὁ ἦθος , ἀλλά σημεῖον μάλα ὁ γίγνομαι σχῆμα καί χρῶμα ὁ ἦθος , καί οὗτος εἰμί ἐπίσημος ἐν ὁ πάθος · οὐ μήν ἀλλά ὅσος διαφέρω καί περί ὁ οὗτος θεωρία , δέω μή ὁ Παύσων θεωρέω ὁ νέος , ἀλλά ὁ Πολύγνωτος ἄν εἰ τις ἄλλος ὁ γραφεύς ἤ ὁ ἀγαλματοποιός εἰμί ἠθικός ) , ἐν δέ ὁ μέλος αὐτός εἰμί μίμημα ὁ ἦθος ( καί οὗτος εἰμί φανερός · εὐθύς γάρ ὁ ὁ ἁρμονία διΐστημι φύσις , ὥστε ἀκούω ἄλλος διατίθημι καί μή ὁ αὐτός ἔχω τρόπος πρός ἕκαστος αὐτός , ἀλλά πρός μέν ἔνιοι ὀδυρτικός καί συνεστηκότως μάλα ,