aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 4.1290b
μᾶλλον τοίνυν λεκτέον ὅτι δῆμος μέν ἐστιν ὅταν οἱ ἐλεύθεροι κύριοι ὦσιν , ὀλιγαρχία δʼ ὅταν οἱ πλούσιοι , ἀλλὰ συμβαίνει τοὺς μὲν πολλοὺς εἶναι τοὺς δʼ ὀλίγους · ἐλεύθεροι μὲν γὰρ πολλοί , πλούσιοι δʼ ὀλίγοι . καὶ γὰρ ἂν εἰ κατὰ μέγεθος διενέμοντο τὰς ἀρχάς , ὥσπερ ἐν Αἰθιοπίᾳ φασί τινες , ἢ κατὰ κάλλος , ὀλιγαρχία ἦν ἄν · ὀλίγον γὰρ τὸ πλῆθος καὶ τὸ τῶν καλῶν καὶ τὸ τῶν μεγάλων . οὐ μὴν ἀλλʼ οὐδὲ τούτοις μόνον ἱκανῶς ἔχει διωρίσθαι τὰς πολιτείας ταύτας · ἀλλʼ ἐπεὶ πλείονα μόρια καὶ τοῦ δήμου καὶ τῆς ὀλιγαρχίας εἰσίν , ἔτι διαληπτέον ὡς οὔτʼ ἂν οἱ ἐλεύθεροι ὀλίγοι ὄντες πλειόνων καὶ μὴ ἐλευθέρων ἄρχωσι , δῆμος , οἷον ἐν Ἀπολλωνίᾳ τῇ ἐν τῷ Ἰονίῳ καὶ ἐν Θήρᾳ ( ἐν τούτων γὰρ ἑκατέρᾳ τῶν πόλεων ἐν ταῖς τιμαῖς ἦσαν οἱ διαφέροντες κατʼ εὐγένειαν καὶ πρῶτοι κατασχόντες τὰς ἀποικίας , ὀλίγοι ὄντες , πολλῶν ) , οὔτε ἂν οἱ πλούσιοι διὰ τὸ κατὰ πλῆθος ὑπερέχειν , δῆμος , οἷον ἐν Κολοφῶνι τὸ παλαιόν ( ἐκεῖ γὰρ ἐκέκτηντο μακρὰν οὐσίαν οἱ πλείους πρὶν γενέσθαι τὸν πόλεμον τὸν πρὸς Λυδούς ) , ἀλλʼ ἔστι δημοκρατία μὲν ὅταν οἱ ἐλεύθεροι καὶ ἄποροι πλείους ὄντες κύριοι τῆς ἀρχῆς ὦσιν , ὀλιγαρχία δʼ ὅταν οἱ πλούσιοι καὶ εὐγενέστεροι ὀλίγοι ὄντες . ὅτι μὲν οὖν πολιτεῖαι πλείους , καὶ διʼ ἣν αἰτίαν , εἴρηται · διότι δὲ πλείους τῶν εἰρημένων , καὶ τίνες καὶ διὰ τί , λέγωμεν ἀρχὴν λαβόντες τὴν εἰρημένην πρότερον . ὁμολογοῦμεν γὰρ οὐχ ἓν μέρος ἀλλὰ πλείω πᾶσαν ἔχειν πόλιν . ὥσπερ οὖν εἰ ζῴου προῃρούμεθα λαβεῖν εἴδη , πρῶτον ἂν ἀποδιωρίζομεν ἅπερ ἀναγκαῖον πᾶν ἔχειν ζῷον ( οἷον ἔνιά τε τῶν αἰσθητηρίων καὶ τὸ τῆς τροφῆς ἐργαστικὸν καὶ δεκτικόν , οἷον στόμα καὶ κοιλίαν , πρὸς δὲ τούτοις , οἷς κινεῖται μορίοις ἕκαστον αὐτῶν ) · εἰ δὲ τοσαῦτα εἴη μόνον , τούτων δʼ εἶεν διαφοραί ( λέγω δʼ οἷον στόματός τινα πλείω γένη καὶ κοιλίας καὶ τῶν αἰσθητηρίων , ἔτι δὲ καὶ τῶν κινητικῶν μορίων ) , ὁ τῆς συζεύξεως τῆς τούτων ἀριθμὸς ἐξ ἀνάγκης ποιήσει πλείω γένη ζῴων ( οὐ γὰρ οἷόν τε ταὐτὸν ζῷον ἔχειν πλείους στόματος διαφοράς , ὁμοίως δὲ οὐδʼ ὤτων ) , ὥσθʼ ὅταν ληφθῶσι τούτων πάντες οἱ ἐνδεχόμενοι συνδυασμοί , ποιήσουσιν εἴδη ζῴου , καὶ τοσαῦτʼ εἴδη τοῦ ζῴου ὅσαι περ αἱ συζεύξεις τῶν ἀναγκαίων μορίων εἰσίν—τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τῶν εἰρημένων πολιτειῶν . καὶ γὰρ αἱ πόλεις οὐκ ἐξ ἑνὸς ἀλλʼ ἐκ πολλῶν σύγκεινται μερῶν , ὥσπερ εἴρηται πολλάκις . ἓν μὲν οὖν ἐστι τὸ περὶ τὴν τροφὴν πλῆθος , οἱ καλούμενοι γεωργοί ,
Lemmas: μάλα τοίνυν λεκτέος ὅτι δῆμος μέν εἰμί ὅταν ὁ ἐλεύθερος κύριος εἰμί , ὀλιγαρχία δέ ὅταν ὁ πλούσιος , ἀλλά συμβαίνω ὁ μέν πολύς εἰμί ὁ δέ ὀλίγος · ἐλεύθερος μέν γάρ πολύς , πλούσιος δέ ὀλίγος . καί γάρ ἄν εἰ κατά μέγεθος διανέμω ὁ ἀρχή , ὥσπερ ἐν Αἰθιοπία φημί τις , ἤ κατά κάλλος , ὀλιγαρχία εἰμί ἄν · ὀλίγος γάρ ὁ πλῆθος καί ὁ ὁ καλός καί ὁ ὁ μέγας . οὐ μήν ἀλλά οὐδέ οὗτος μόνος ἱκανός ἔχω διορίζω ὁ πολιτεία οὗτος · ἀλλά ἐπεί πολύς μόριον καί ὁ δῆμος καί ὁ ὀλιγαρχία εἰμί , ἔτι διαλαμβάνω ὡς οὔτε ἄν ὁ ἐλεύθερος ὀλίγος εἰμί πολύς καί μή ἐλεύθερος ἄρχω , δῆμος , οἷος ἐν Ἀπολλώνιος ὁ ἐν ὁ Ἰόνιος καί ἐν Θήρα ( ἐν οὗτος γάρ ἑκάτερος ὁ πόλις ἐν ὁ τιμή εἰμί ὁ διαφέρω κατά εὐγένεια καί πρῶτος κατέχω ὁ ἀποικία , ὀλίγος εἰμί , πολύς ) , οὔτε ἄν ὁ πλούσιος διά ὁ κατά πλῆθος ὑπερέχω , δῆμος , οἷος ἐν Κολοφών ὁ παλαιός ( ἐκεῖ γάρ κτάομαι μακρός οὐσία ὁ πολύς πρίν γίγνομαι ὁ πόλεμος ὁ πρός Λυδός ) , ἀλλά εἰμί δημοκρατία μέν ὅταν ὁ ἐλεύθερος καί ἄπορος πολύς εἰμί κύριος ὁ ἀρχή εἰμί , ὀλιγαρχία δέ ὅταν ὁ πλούσιος καί εὐγενής ὀλίγος εἰμί . ὅτι μέν οὖν πολιτεία πολύς , καί διά ὅς αἰτία , λέγω · διότι δέ πολύς ὁ λέγω , καί τίς καί διά τίς , λέγω ἀρχή λαμβάνω ὁ λέγω πρότερος . ὁμολογέω γάρ οὐ εἷς μέρος ἀλλά πολύς πᾶς ἔχω πόλις . ὥσπερ οὖν εἰ ζῷον προαιρέω λαμβάνω εἶδος , πρῶτος ἄν ἀποδιορίζω ὅς ἀναγκαῖος πᾶς ἔχω ζῷον ( οἷος ἔνιοι τε ὁ αἰσθητήριον καί ὁ ὁ τροφή ἐργαστικός καί δεκτικός , οἷος στόμα καί κοιλία , πρός δέ οὗτος , ὅς κινέω μόριον ἕκαστος αὐτός ) · εἰ δέ τοσοῦτος εἰμί μόνος , οὗτος δέ εἰμί διαφορά ( λέγω δέ οἷος στόμα τις πολύς γένος καί κοιλία καί ὁ αἰσθητήριον , ἔτι δέ καί ὁ κινητικός μόριον ) , ὁ ὁ σύζευξις ὁ οὗτος ἀριθμός ἐκ ἀνάγκη ποιέω πολύς γένος ζῷον ( οὐ γάρ οἷος τε αὐτός ζῷον ἔχω πολύς στόμα διαφορά , ὅμοιος δέ οὐδέ οὖς ) , ὥστε ὅταν λαμβάνω οὗτος πᾶς ὁ ἐνδέχομαι συνδυασμός , ποιέω εἶδος ζῷον , καί τοσοῦτος εἶδος ὁ ζῷον ὅσος περ ὁ σύζευξις ὁ ἀναγκαῖος μόριον εἰσέρχομαι αὐτός δή τρόπος καί ὁ λέγω πολιτεία . καί γάρ ὁ πόλις οὐ ἐκ εἷς ἀλλά ἐκ πολύς σύγκειμαι μέρος , ὥσπερ λέγω πολλάκις . εἷς μέν οὖν εἰμί ὁ περί ὁ τροφή πλῆθος , ὁ καλέω γεωργός ,