aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1338b
μᾶλλον δʼ ὅτι ποιεῖ θεωρητικὸν τοῦ περὶ τὰ σώματα κάλλους . τὸ δὲ ζητεῖν πανταχοῦ τὸ χρήσιμον ἥκιστα ἁρμόττει τοῖς μεγαλοψύχοις καὶ τοῖς ἐλευθερίοις . ἐπεὶ δὲ φανερὸν πρότερον τοῖς ἔθεσιν ἢ τῷ λόγῳ παιδευτέον εἶναι , καὶ περὶ τὸ σῶμα πρότερον ἢ τὴν διάνοιαν , δῆλον ἐκ τούτων ὅτι παραδοτέον τοὺς παῖδας γυμναστικῇ καὶ παιδοτριβικῇ · τούτων γὰρ ἡ μὲν ποιάν τινα ποιεῖ τὴν ἕξιν τοῦ σώματος , ἡ δὲ τὰ ἔργα . νῦν μὲν οὖν αἱ μάλιστα δοκοῦσαι τῶν πόλεων ἐπιμελεῖσθαι τῶν παίδων αἱ μὲν ἀθλητικὴν ἕξιν ἐμποιοῦσι , λωβώμεναι τά τε εἴδη καὶ τὴν αὔξησιν τῶν σωμάτων , οἱ δὲ Λάκωνες ταύτην μὲν οὐχ ἥμαρτον τὴν ἁμαρτίαν , θηριώδεις δʼ ἀπεργάζονται τοῖς πόνοις , ὡς τοῦτο πρὸς ἀνδρείαν μάλιστα συμφέρον . καίτοι , καθάπερ εἴρηται πολλάκις , οὔτε πρὸς μίαν οὔτε πρὸς μάλιστα ταύτην βλέποντα ποιητέον τὴν ἐπιμέλειαν · εἰ δὲ καὶ πρὸς ταύτην , οὐδὲ τοῦτο ἐξευρίσκουσιν . οὔτε γὰρ ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις οὔτε ἐπὶ τῶν ἐθνῶν ὁρῶμεν τὴν ἀνδρείαν ἀκολουθοῦσαν τοῖς ἀγριωτάτοις , ἀλλὰ μᾶλλον τοῖς ἡμερωτέροις καὶ λεοντώδεσιν ἤθεσιν . πολλὰ δʼ ἔστι τῶν ἐθνῶν ἃ πρὸς τὸ κτείνειν καὶ πρὸς τὴν ἀνθρωποφαγίαν εὐχερῶς ἔχει , καθάπερ τῶν περὶ τὸν Πόντον Ἀχαιοί τε καὶ Ἡνίοχοι καὶ τῶν ἠπειρωτικῶν ἐθνῶν ἕτερα , τὰ μὲν ὁμοίως τούτοις τὰ δὲ μᾶλλον , ἃ λῃστρικὰ μέν ἐστιν , ἀνδρείας δʼ οὐ μετειλήφασιν . ἔτι δʼ αὐτοὺς τοὺς Λάκωνας ἴσμεν , ἕως μὲν αὐτοὶ προσήδρευον ταῖς φιλοπονίαις , ὑπερέχοντας τῶν ἄλλων , νῦν δὲ κἀν τοῖς γυμνικοῖς ἀγῶσι κἀν τοῖς πολεμικοῖς λειπομένους ἑτέρων · οὐ γὰρ τῷ τοὺς νέους γυμνάζειν τὸν τρόπον τοῦτον διέφερον , ἀλλὰ μόνον τῷ πρὸς μὴ ἀσκοῦντας ἀσκεῖν . ὥστε τὸ καλὸν ἀλλʼ οὐ τὸ θηριῶδες δεῖ πρωταγωνιστεῖν · οὐδὲ γὰρ λύκος οὐδʼ οὐδὲν τῶν ἄλλων θηρίων τι ἀγωνίσαιτο ἂν οὐθένα καλὸν κίνδυνον , ἀλλὰ μᾶλλον ἀνὴρ ἀγαθός , οἱ δὲ λίαν εἰς ταῦτα ἀνέντες τοὺς παῖδας , καὶ τῶν ἀναγκαίων ἀπαιδαγωγήτους ποιήσαντες , βαναύσους κατεργάζονται κατά γε τὸ ἀληθές , πρὸς ἕν τε μόνον ἔργον τῆς πολιτικῆς χρησίμους ποιήσαντες , καὶ πρὸς τοῦτο χεῖρον , ὥς φησιν ὁ λόγος , ἑτέρων . δεῖ δὲ οὐκ ἐκ τῶν προτέρων ἔργων κρίνειν , ἀλλʼ ἐκ τῶν νῦν · ἀνταγωνιστὰς γὰρ τῆς παιδείας νῦν ἔχουσι , πρότερον δʼ οὐκ εἶχον . ὅτι μὲν οὖν χρηστέον τῇ γυμναστικῇ , καὶ πῶς χρηστέον , ὁμολογούμενόν ἐστιν ( μέχρι μὲν γὰρ ἥβης κουφότερα γυμνάσια προσοιστέον , τὴν βίαιον τροφὴν καὶ τοὺς πρὸς ἀνάγκην πόνους ἀπείργοντας , ἵνα μηθὲν ἐμπόδιον ᾖ πρὸς τὴν αὔξησιν ·
Lemmas: μάλα δέ ὅτι ποιέω θεωρητικός ὁ περί ὁ σῶμα κάλλος . ὁ δέ ζητέω πανταχοῦ ὁ χρήσιμος ἦκα ἁρμόζω ὁ μεγαλόψυχος καί ὁ ἐλευθέριος . ἐπεί δέ φανερός πρότερος ὁ ἔθος ἤ ὁ λόγος παιδευτέος εἰμί , καί περί ὁ σῶμα πρότερος ἤ ὁ διάνοια , δῆλος ἐκ οὗτος ὅτι παραδοτέος ὁ παῖς γυμναστικός καί παιδοτριβικός · οὗτος γάρ ὁ μέν ποιός τις ποιέω ὁ ἕξις ὁ σῶμα , ὁ δέ ὁ ἔργον . νῦν μέν οὖν ὁ μάλα δοκέω ὁ πόλις ἐπιμελέομαι ὁ παῖς ὁ μέν ἀθλητικός ἕξις ἐμποιέω , λωβάομαι ὁ τε εἶδος καί ὁ αὔξησις ὁ σῶμα , ὁ δέ Λάκων οὗτος μέν οὐ ἁμαρτάνω ὁ ἁμαρτία , θηριώδης δέ ἀπεργάζομαι ὁ πόνος , ὡς οὗτος πρός ἀνδρεία μάλα συμφέρω . καίτοι , καθά λέγω πολλάκις , οὔτε πρός εἷς οὔτε πρός μάλα οὗτος βλέπω ποιέω ὁ ἐπιμέλεια · εἰ δέ καί πρός οὗτος , οὐδέ οὗτος ἐξευρίσκω . οὔτε γάρ ἐν ὁ ἄλλος ζῷον οὔτε ἐπί ὁ ἔθνος ὁράω ὁ ἀνδρεία ἀκολουθέω ὁ ἄγριος , ἀλλά μάλα ὁ ἥμερος καί λεοντώδης ἦθος . πολύς δέ εἰμί ὁ ἔθνος ὅς πρός ὁ κτείνω καί πρός ὁ ἀνθρωποφαγία εὐχερής ἔχω , καθά ὁ περί ὁ Πόντος Ἀχαιός τε καί Ἡνίοχος καί ὁ ἠπειρωτικός ἔθνος ἕτερος , ὁ μέν ὅμοιος οὗτος ὁ δέ μάλα , ὅς λῃστρικός μέν εἰμί , ἀνδρεία δέ οὐ μεταλαμβάνω . ἔτι δέ αὐτός ὁ Λάκων οἶδα , ἕως μέν αὐτός προσεδρεύω ὁ φιλοπονία , ὑπερέχω ὁ ἄλλος , νῦν δέ ἐν ὁ γυμνικός ἀγών ἐν ὁ πολεμικός λείπω ἕτερος · οὐ γάρ ὁ ὁ νέος γυμνάζω ὁ τρόπος οὗτος διαφέρω , ἀλλά μόνος ὁ πρός μή ἀσκέω ἀσκέω . ὥστε ὁ καλός ἀλλά οὐ ὁ θηριώδης δέω πρωταγωνιστέω · οὐδέ γάρ λύκος οὐδέ οὐδείς ὁ ἄλλος θηρίον τις ἀγωνίζομαι ἄν οὐδείς καλός κίνδυνος , ἀλλά μάλα ἀνήρ ἀγαθός , ὁ δέ λίαν εἰς οὗτος ἀνίημι ὁ παῖς , καί ὁ ἀναγκαῖος ἀπαιδαγώγητος ποιέω , βάναυσος κατεργάζομαι κατά γε ὁ ἀληθής , πρός εἷς τε μόνος ἔργον ὁ πολιτικός χρήσιμος ποιέω , καί πρός οὗτος κακός , ὡς φημί ὁ λόγος , ἕτερος . δέω δέ οὐ ἐκ ὁ πρότερος ἔργον κρίνω , ἀλλά ἐκ ὁ νῦν · ἀνταγωνιστής γάρ ὁ παιδεία νῦν ἔχω , πρότερος δέ οὐ ἔχω . ὅτι μέν οὖν χράω ὁ γυμναστικός , καί πῶς χράω , ὁμολογέω εἰμί ( μέχρι μέν γάρ ἥβη κοῦφος γυμνάσιον προσφέρω , ὁ βίαιος τροφή καί ὁ πρός ἀνάγκη πόνος ἀπείργω , ἵνα μηδείς ἐμπόδιος εἰμί πρός ὁ αὔξησις ·