aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 1.1252a
ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν ( τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν πάντα πράττουσι πάντες ) , δῆλον ὡς πᾶσαι μὲν ἀγαθοῦ τινος στοχάζονται , μάλιστα δὲ καὶ τοῦ κυριωτάτου πάντων ἡ πασῶν κυριωτάτη καὶ πάσας περιέχουσα τὰς ἄλλας . αὕτη δʼ ἐστὶν ἡ καλουμένη πόλις καὶ ἡ κοινωνία ἡ πολιτική . ὅσοι μὲν οὖν οἴονται πολιτικὸν καὶ βασιλικὸν καὶ οἰκονομικὸν καὶ δεσποτικὸν εἶναι τὸν αὐτὸν οὐ καλῶς λέγουσιν ( πλήθει γὰρ καὶ ὀλιγότητι νομίζουσι διαφέρειν ἀλλʼ οὐκ εἴδει τούτων ἕκαστον , οἷον ἂν μὲν ὀλίγων , δεσπότην , ἂν δὲ πλειόνων , οἰκονόμον , ἂν δʼ ἔτι πλειόνων , πολιτικὸν ἢ βασιλικόν , ὡς οὐδὲν διαφέρουσαν μεγάλην οἰκίαν ἢ μικρὰν πόλιν · καὶ πολιτικὸν δὲ καὶ βασιλικόν , ὅταν μὲν αὐτὸς ἐφεστήκῃ , βασιλικόν , ὅταν δὲ κατὰ τοὺς λόγους τῆς ἐπιστήμης τῆς τοιαύτης κατὰ μέρος ἄρχων καὶ ἀρχόμενος , πολιτικόν · ταῦτα δʼ οὐκ ἔστιν ἀληθῆ ) · δῆλον δʼ ἔσται τὸ λεγόμενον ἐπισκοποῦσι κατὰ τὴν ὑφηγημένην μέθοδον . ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς ἄλλοις τὸ σύνθετον μέχρι τῶν ἀσυνθέτων ἀνάγκη διαιρεῖν ( ταῦτα γὰρ ἐλάχιστα μόρια τοῦ παντός ) , οὕτω καὶ πόλιν ἐξ ὧν σύγκειται σκοποῦντες ὀψόμεθα καὶ περὶ τούτων μᾶλλον , τί τε διαφέρουσιν ἀλλήλων καὶ εἴ τι τεχνικὸν ἐνδέχεται λαβεῖν περὶ ἕκαστον τῶν ῥηθέντων . εἰ δή τις ἐξ ἀρχῆς τὰ πράγματα φυόμενα βλέψειεν , ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις , καὶ ἐν τούτοις κάλλιστʼ ἂν οὕτω θεωρήσειεν . ἀνάγκη δὴ πρῶτον συνδυάζεσθαι τοὺς ἄνευ ἀλλήλων μὴ δυναμένους εἶναι , οἷον θῆλυ μὲν καὶ ἄρρεν τῆς γενέσεως ἕνεκεν ( καὶ τοῦτο οὐκ ἐκ προαιρέσεως , ἀλλʼ ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις καὶ φυτοῖς φυσικὸν τὸ ἐφίεσθαι , οἷον αὐτό , τοιοῦτον καταλιπεῖν ἕτερον ) , ἄρχον δὲ καὶ ἀρχόμενον φύσει , διὰ τὴν σωτηρίαν . τὸ μὲν γὰρ δυνάμενον τῇ διανοίᾳ προορᾶν ἄρχον φύσει καὶ δεσπόζον φύσει , τὸ δὲ δυνάμενον τῷ σώματι ταῦτα πονεῖν ἀρχόμενον καὶ φύσει δοῦλον · διὸ δεσπότῃ καὶ δούλῳ ταὐτὸ συμφέρει .
Lemmas: ἐπειδή πᾶς πόλις ὁράω κοινωνία τις εἰμί καί πᾶς κοινωνία ἀγαθός τις ἕνεκα συνίστημι ( ὁ γάρ εἰμί δοκέω ἀγαθός χάριν πᾶς πράσσω πᾶς ) , δῆλος ὡς πᾶς μέν ἀγαθός τις στοχάζομαι , μάλα δέ καί ὁ κύριος πᾶς ὁ πᾶς κύριος καί πᾶς περιέχω ὁ ἄλλος . οὗτος δέ εἰμί ὁ καλέω πόλις καί ὁ κοινωνία ὁ πολιτικός . ὅσος μέν οὖν οἴομαι πολιτικός καί βασιλικός καί οἰκονομικός καί δεσποτικός εἰμί ὁ αὐτός οὐ καλός λέγω ( πλῆθος γάρ καί ὀλιγότης νομίζω διαφέρω ἀλλά οὐ εἶδος οὗτος ἕκαστος , οἷος ἄν μέν ὀλίγος , δεσπότης , ἄν δέ πολύς , οἰκονόμος , ἄν δέ ἔτι πολύς , πολιτικός ἤ βασιλικός , ὡς οὐδείς διαφέρω μέγας οἰκία ἤ μικρός πόλις · καί πολιτικός δέ καί βασιλικός , ὅταν μέν αὐτός ἐφίστημι , βασιλικός , ὅταν δέ κατά ὁ λόγος ὁ ἐπιστήμη ὁ τοιοῦτος κατά μέρος ἄρχω καί ἄρχω , πολιτικός · οὗτος δέ οὐ εἰμί ἀληθής ) · δῆλος δέ εἰμί ὁ λέγω ἐπισκοπέω κατά ὁ ὑφηγέομαι μέθοδος . ὥσπερ γάρ ἐν ὁ ἄλλος ὁ σύνθετος μέχρι ὁ ἀσύνθετος ἀνάγκη διαιρέω ( οὗτος γάρ ἐλαχύς μόριον ὁ πᾶς ) , οὕτως καί πόλις ἐκ ὅς σύγκειμαι σκοπέω ὁράω καί περί οὗτος μάλα , τις τε διαφέρω ἀλλήλων καί εἰ τις τεχνικός ἐνδέχομαι λαμβάνω περί ἕκαστος ὁ λέγω . εἰ δή τις ἐκ ἀρχή ὁ πρᾶγμα φύω βλέπω , ὥσπερ ἐν ὁ ἄλλος , καί ἐν οὗτος καλός ἄν οὕτως θεωρέω . ἀνάγκη δή πρότερος συνδυάζω ὁ ἄνευ ἀλλήλων μή δύναμαι εἰμί , οἷος θῆλυς μέν καί ἄρσην ὁ γένεσις ἕνεκα ( καί οὗτος οὐ ἐκ προαίρεσις , ἀλλά ὥσπερ καί ἐν ὁ ἄλλος ζῷον καί φυτόν φυσικός ὁ ἐφίημι , οἷος αὐτός , τοιοῦτος καταλείπω ἕτερος ) , ἄρχω δέ καί ἄρχω φύσις , διά ὁ σωτηρία . ὁ μέν γάρ δύναμαι ὁ διάνοια προοράω ἄρχω φύσις καί δεσπόζω φύσις , ὁ δέ δύναμαι ὁ σῶμα οὗτος πονέω ἄρχω καί φύσις δοῦλος · διό δεσπότης καί δοῦλος αὐτός συμφέρω .