aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1278b
πότερον μὲν οὖν ἑτέραν ἢ τὴν αὐτὴν θετέον , καθʼ ἣν ἀνὴρ ἀγαθός ἐστι καὶ πολίτης σπουδαῖος , δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων , ὅτι τινὸς μὲν πόλεως ὁ αὐτὸς τινὸς δʼ ἕτερος , κἀκεῖνος οὐ πᾶς ἀλλʼ ὁ πολιτικὸς καὶ κύριος ἢ δυνάμενος εἶναι κύριος , ἢ καθʼ αὑτὸν ἢ μετʼ ἄλλων , τῆς τῶν κοινῶν ἐπιμελείας . ἐπεὶ δὲ ταῦτα διώρισται , τὸ μετὰ ταῦτα σκεπτέον , πότερον μίαν θετέον πολιτείαν ἢ πλείους , κἂν εἰ πλείους , τίνες καὶ πόσαι , καὶ διαφοραὶ τίνες αὐτῶν εἰσιν . ἔστι δὲ πολιτεία πόλεως τάξις τῶν τε ἄλλων ἀρχῶν καὶ μάλιστα τῆς κυρίας πάντων . κύριον μὲν γὰρ πανταχοῦ τὸ πολίτευμα τῆς πόλεως , πολίτευμα δʼ ἐστὶν ἡ πολιτεία . λέγω δʼ οἷον ἐν μὲν ταῖς δημοκρατίαις κύριος ὁ δῆμος , οἱ δʼ ὀλίγοι τοὐναντίον ἐν ταῖς ὀλιγαρχίαις , φαμὲν δὲ καὶ πολιτείαν ἑτέραν εἶναι τούτων . τὸν αὐτὸν δὲ τοῦτον ἐροῦμεν λόγον καὶ περὶ τῶν ἄλλων . ὑποθετέον δὴ πρῶτον τίνος χάριν συνέστηκε πόλις , καὶ τῆς ἀρχῆς εἴδη πόσα τῆς περὶ ἄνθρωπον καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς ζωῆς . εἴρηται δὴ κατὰ τοὺς πρώτους λόγους , ἐν οἷς περὶ οἰκονομίας διωρίσθη καὶ δεσποτείας , καὶ ὅτι φύσει μέν ἐστιν ἄνθρωπος ζῷον πολιτικόν . διὸ καὶ μηδὲν δεόμενοι τῆς παρὰ ἀλλήλων βοηθείας οὐκ ἔλαττον ὀρέγονται τοῦ συζῆν · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὸ κοινῇ συμφέρον συνάγει , καθʼ ὅσον ἐπιβάλλει μέρος ἑκάστῳ τοῦ ζῆν καλῶς . μάλιστα μὲν οὖν τοῦτʼ ἐστὶ τέλος , καὶ κοινῇ πᾶσι καὶ χωρίς · συνέρχονται δὲ καὶ τοῦ ζῆν ἕνεκεν αὐτοῦ καὶ συνέχουσι τὴν πολιτικὴν κοινωνίαν , ἴσως γὰρ ἔνεστί τι τοῦ καλοῦ μόριον καὶ κατὰ τὸ ζῆν αὐτὸ μόνον · ἂν μὴ τοῖς χαλεποῖς κατὰ τὸν βίον ὑπερβάλῃ λίαν , δῆλον δʼ ὡς καρτεροῦσι πολλὴν κακοπάθειαν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων γλιχόμενοι τοῦ ζῆν , ὡς ἐνούσης τινὸς εὐημερίας ἐν αὐτῷ καὶ γλυκύτητος φυσικῆς . ἀλλὰ μὴν καὶ τῆς ἀρχῆς γε τοὺς λεγομένους τρόπους ῥᾴδιον διελεῖν · καὶ γὰρ ἐν τοῖς ἐξωτερικοῖς λόγοις διοριζόμεθα περὶ αὐτῶν πολλάκις . ἡ μὲν γὰρ δεσποτεία , καίπερ ὄντος κατʼ ἀλήθειαν τῷ τε φύσει δούλῳ καὶ τῷ φύσει δεσπότῃ ταὐτοῦ συμφέροντος , ὅμως ἄρχει πρὸς τὸ τοῦ δεσπότου συμφέρον οὐδὲν ἧττον , πρὸς δὲ τὸ τοῦ δούλου κατὰ συμβεβηκός , οὐ γὰρ ἐνδέχεται φθειρομένου τοῦ δούλου σῴζεσθαι τὴν δεσποτείαν . ἡ δὲ τέκνων ἀρχὴ καὶ γυναικὸς ἤτοι τῶν ἀρχομένων χάριν ἐστὶν ἢ κοινοῦ τινὸς ἀμφοῖν , καθʼ αὑτὸ μὲν τῶν ἀρχομένων , ὥσπερ ὁρῶμεν καὶ τὰς ἄλλας τέχνας ,
Lemmas: πότερος μέν οὖν ἕτερος ἤ ὁ αὐτός τίθημι , κατά ὅς ἀνήρ ἀγαθός εἰμί καί πολίτης σπουδαῖος , δῆλος ἐκ ὁ λέγω , ὅτι τις μέν πόλις ὁ αὐτός τις δέ ἕτερος , ἐκεῖνος οὐ πᾶς ἀλλά ὁ πολιτικός καί κύριος ἤ δύναμαι εἰμί κύριος , ἤ κατά ἑαυτοῦ ἤ μετά ἄλλος , ὁ ὁ κοινός ἐπιμέλεια . ἐπεί δέ οὗτος διορίζω , ὁ μετά οὗτος σκοπέω , πότερος εἷς τίθημι πολιτεία ἤ πολύς , ἄν εἰ πολύς , τίς καί πόσος , καί διαφορά τίς αὐτός εἰμί . εἰμί δέ πολιτεία πόλις τάξις ὁ τε ἄλλος ἀρχή καί μάλα ὁ κύριος πᾶς . κύριος μέν γάρ πανταχοῦ ὁ πολίτευμα ὁ πόλις , πολίτευμα δέ εἰμί ὁ πολιτεία . λέγω δέ οἷος ἐν μέν ὁ δημοκρατία κύριος ὁ δῆμος , ὁ δέ ὀλίγος ἐναντίος ἐν ὁ ὀλιγαρχία , φημί δέ καί πολιτεία ἕτερος εἰμί οὗτος . ὁ αὐτός δέ οὗτος λέγω λόγος καί περί ὁ ἄλλος . ὑποθετέος δή πρῶτος τίς χάριν συνίστημι πόλις , καί ὁ ἀρχή εἶδος πόσος ὁ περί ἄνθρωπος καί ὁ κοινωνία ὁ ζωή . λέγω δή κατά ὁ πρῶτος λόγος , ἐν ὅς περί οἰκονομία διορίζω καί δεσποτεία , καί ὅτι φύσις μέν εἰμί ἄνθρωπος ζῷον πολιτικός . διό καί μηδείς δέω ὁ παρά ἀλλήλων βοήθεια οὐ ἐλαχύς ὀρέγω ὁ συζάω · οὐ μήν ἀλλά καί ὁ κοινῇ συμφέρω συνάγω , κατά ὅσος ἐπιβάλλω μέρος ἕκαστος ὁ ζάω καλός . μάλα μέν οὖν οὗτος εἰμί τέλος , καί κοινῇ πᾶς καί χωρίς · συνέρχομαι δέ καί ὁ ζάω ἕνεκα αὐτός καί συνέχω ὁ πολιτικός κοινωνία , ἴσως γάρ ἔνειμι τις ὁ καλός μόριον καί κατά ὁ ζάω αὐτός μόνος · ἐάν μή ὁ χαλεπός κατά ὁ βίος ὑπερβάλλω λίαν , δῆλος δέ ὡς καρτερέω πολύς κακοπάθεια ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος γλίχομαι ὁ ζάω , ὡς ἔνειμι τις εὐημερία ἐν αὐτός καί γλυκύτης φυσικός . ἀλλά μήν καί ὁ ἀρχή γε ὁ λέγω τρόπος ῥᾴδιος διαιρέω · καί γάρ ἐν ὁ ἐξωτερικός λόγος διορίζω περί αὐτός πολλάκις . ὁ μέν γάρ δεσποτεία , καίπερ εἰμί κατά ἀλήθεια ὁ τε φύσις δοῦλος καί ὁ φύσις δεσπότης αὐτός συμφέρω , ὅμως ἄρχω πρός ὁ ὁ δεσπότης συμφέρω οὐδείς ἥσσων , πρός δέ ὁ ὁ δοῦλος κατά συμβαίνω , οὐ γάρ ἐνδέχομαι φθείρω ὁ δοῦλος σῴζω ὁ δεσποτεία . ὁ δέ τέκνον ἀρχή καί γυνή ἤτοι ὁ ἄρχω χάριν εἰμί ἤ κοινός τις ἄμφω , κατά ἑαυτοῦ μέν ὁ ἄρχω , ὥσπερ ὁράω καί ὁ ἄλλος τέχνη ,