aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 1.1254a
τὰ μὲν οὖν λεγόμενα ὄργανα ποιητικὰ ὄργανά ἐστι , τὸ δὲ κτῆμα πρακτικόν · ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς κερκίδος ἕτερόν τι γίνεται παρὰ τὴν χρῆσιν αὐτῆς , ἀπὸ δὲ τῆς ἐσθῆτος καὶ τῆς κλίνης ἡ χρῆσις μόνον . ἔτι δʼ ἐπεὶ διαφέρει ἡ ποίησις εἴδει καὶ ἡ πρᾶξις , καὶ δέονται ἀμφότεραι ὀργάνων , ἀνάγκη καὶ ταῦτα τὴν αὐτὴν ἔχειν διαφοράν . ὁ δὲ βίος πρᾶξις , οὐ ποίησις , ἐστιν · διὸ καὶ ὁ δοῦλος ὑπηρέτης τῶν πρὸς τὴν πρᾶξιν . τὸ δὲ κτῆμα λέγεται ὥσπερ καὶ τὸ μόριον . τό γὰρ μόριον οὐ μόνον ἄλλου ἐστὶ μόριον , ἀλλὰ καὶ ἁπλῶς ἄλλου · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ κτῆμα . διὸ ὁ μὲν δεσπότης τοῦ δούλου δεσπότης μόνον , ἐκείνου δʼ οὐκ ἔστιν · ὁ δὲ δοῦλος οὐ μόνον δεσπότου δοῦλός ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ὅλως ἐκείνου . τίς μὲν οὖν ἡ φύσις τοῦ δούλου καὶ τίς ἡ δύναμις , ἐκ τούτων δῆλον · ὁ γὰρ μὴ αὑτοῦ φύσει ἀλλʼ ἄλλου ἄνθρωπος ὤν , οὗτος φύσει δοῦλός ἐστιν , ἄλλου δʼ ἐστὶν ἄνθρωπος ὃς ἂν κτῆμα ᾖ ἄνθρωπος ὤν , κτῆμα δὲ ὄργανον πρακτικὸν καὶ χωριστόν . πότερον δʼ ἔστι τις φύσει τοιοῦτος ἢ οὔ , καὶ πότερον βέλτιον καὶ δίκαιόν τινι δουλεύειν ἢ οὔ , ἀλλὰ πᾶσα δουλεία παρὰ φύσιν ἐστί , μετὰ ταῦτα σκεπτέον . οὐ χαλεπὸν δὲ καὶ τῷ λόγῳ θεωρῆσαι καὶ ἐκ τῶν γινομένων καταμαθεῖν . τὸ γὰρ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι οὐ μόνον τῶν ἀναγκαίων ἀλλὰ καὶ τῶν συμφερόντων ἐστί , καὶ εὐθὺς ἐκ γενετῆς ἔνια διέστηκε τὰ μὲν ἐπὶ τὸ ἄρχεσθαι τὰ δʼ ἐπὶ τὸ ἄρχειν . καὶ εἴδη πολλὰ καὶ ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων ἔστιν ( καὶ ἀεὶ βελτίων ἡ ἀρχὴ ἡ τῶν βελτιόνων ἀρχομένων , οἷον ἀνθρώπου ἢ θηρίου · τὸ γὰρ ἀποτελούμενον ὑπὸ τῶν βελτιόνων βέλτιον ἔργον · ὅπου δὲ τὸ μὲν ἄρχει τὸ δʼ ἄρχεται , ἔστι τι τούτων ἔργον ) · ὅσα γὰρ ἐκ πλειόνων συνέστηκε καὶ γίνεται ἕν τι κοινόν , εἴτε ἐκ συνεχῶν εἴτε ἐκ διῃρημένων , ἐν ἅπασιν ἐμφαίνεται τὸ ἄρχον καὶ τὸ ἀρχόμενον , καὶ τοῦτο ἐκ τῆς ἁπάσης φύσεως ἐνυπάρχει τοῖς ἐμψύχοις · καὶ γὰρ ἐν τοῖς μὴ μετέχουσι ζωῆς ἔστι τις ἀρχή , οἷον ἁρμονίας . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἴσως ἐξωτερικωτέρας ἐστὶ σκέψεως · τὸ δὲ ζῷον πρῶτον συνέστηκεν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος , ὧν τὸ μὲν ἄρχον ἐστὶ φύσει τὸ δʼ ἀρχόμενον . δεῖ δὲ σκοπεῖν ἐν τοῖς κατὰ φύσιν ἔχουσι μᾶλλον τὸ φύσει , καὶ μὴ ἐν τοῖς διεφθαρμένοις · διὸ καὶ τὸν βέλτιστα διακείμενον καὶ κατὰ σῶμα καὶ κατὰ ψυχὴν ἄνθρωπον θεωρητέον , ἐν ᾧ τοῦτο δῆλον ·
Lemmas: ὁ μέν οὖν λέγω ὄργανον ποιητικός ὄργανον εἰμί , ὁ δέ κτῆμα πρακτικός · ἀπό μέν γάρ ὁ κερκίς ἕτερος τις γίγνομαι παρά ὁ χρῆσις αὐτός , ἀπό δέ ὁ ἐσθής καί ὁ κλίνη ὁ χρῆσις μόνος . ἔτι δέ ἐπεί διαφέρω ὁ ποίησις εἶδος καί ὁ πρᾶξις , καί δέω ἀμφότερος ὄργανον , ἀνάγκη καί οὗτος ὁ αὐτός ἔχω διαφορά . ὁ δέ βίος πρᾶξις , οὐ ποίησις , εἰμί · διό καί ὁ δοῦλος ὑπηρέτης ὁ πρός ὁ πρᾶξις . ὁ δέ κτῆμα λέγω ὥσπερ καί ὁ μόριον . ὁ γάρ μόριον οὐ μόνος ἄλλος εἰμί μόριον , ἀλλά καί ἁπλῶς ἄλλος · ὅμοιος δέ καί ὁ κτῆμα . διό ὁ μέν δεσπότης ὁ δοῦλος δεσπότης μόνος , ἐκεῖνος δέ οὐ εἰμί · ὁ δέ δοῦλος οὐ μόνος δεσπότης δοῦλος εἰμί , ἀλλά καί ὅλος ἐκεῖνος . τίς μέν οὖν ὁ φύσις ὁ δοῦλος καί τίς ὁ δύναμις , ἐκ οὗτος δῆλος · ὁ γάρ μή ἑαυτοῦ φύσις ἀλλά ἄλλος ἄνθρωπος εἰμί , οὗτος φύσις δοῦλος εἰμί , ἄλλος δέ εἰμί ἄνθρωπος ὅς ἄν κτῆμα εἰμί ἄνθρωπος εἰμί , κτῆμα δέ ὄργανον πρακτικός καί χωριστός . πότερος δέ εἰμί τις φύσις τοιοῦτος ἤ οὐ , καί πότερος ἀγαθός καί δίκαιος τις δουλεύω ἤ οὐ , ἀλλά πᾶς δουλεία παρά φύσις εἰμί , μετά οὗτος σκοπέω . οὐ χαλεπός δέ καί ὁ λόγος θεωρέω καί ἐκ ὁ γίγνομαι καταμανθάνω . ὁ γάρ ἄρχω καί ἄρχω οὐ μόνος ὁ ἀναγκαῖος ἀλλά καί ὁ συμφέρω εἰμί , καί εὐθύς ἐκ γενετή ἔνιοι διΐστημι ὁ μέν ἐπί ὁ ἄρχω ὁ δέ ἐπί ὁ ἄρχω . καί εἶδος πολύς καί ἄρχω καί ἄρχω εἰμί ( καί ἀεί ἀγαθός ὁ ἀρχή ὁ ὁ ἀγαθός ἄρχω , οἷος ἄνθρωπος ἤ θηρίον · ὁ γάρ ἀποτελέω ὑπό ὁ ἀγαθός ἀγαθός ἔργον · ὅπου δέ ὁ μέν ἄρχω ὁ δέ ἄρχω , εἰμί τις οὗτος ἔργον ) · ὅσος γάρ ἐκ πολύς συνίστημι καί γίγνομαι εἷς τις κοινός , εἴτε ἐκ συνεχής εἴτε ἐκ διαιρέω , ἐν ἅπας ἐμφαίνω ὁ ἄρχω καί ὁ ἄρχω , καί οὗτος ἐκ ὁ ἅπας φύσις ἐν-ὑπάρχω ὁ ἔμψυχος · καί γάρ ἐν ὁ μή μετέχω ζωή εἰμί τις ἀρχή , οἷος ἁρμονία . ἀλλά οὗτος μέν ἴσως ἐξωτερικός εἰμί σκέψις · ὁ δέ ζῷον πρότερος συνίστημι ἐκ ψυχή καί σῶμα , ὅς ὁ μέν ἄρχω εἰμί φύσις ὁ δέ ἄρχω . δέω δέ σκοπέω ἐν ὁ κατά φύσις ἔχω μάλα ὁ φύσις , καί μή ἐν ὁ διαφθείρω · διό καί ὁ ἀγαθός διάκειμαι καί κατά σῶμα καί κατά ψυχή ἄνθρωπος θεωρέω , ἐν ὅς οὗτος δῆλος ·