aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 2.1263a
λέγω δὲ τὰ περὶ τὴν κτῆσιν πότερον κἂν ᾖ ἐκεῖνα χωρίς , καθʼ ὃν νῦν τρόπον ἔχει πᾶσι , τάς γε κτήσεις κοινὰς εἶναι βέλτιον καὶ τὰς χρήσεις , οἷον τὰ μὲν γήπεδα χωρίς , τοὺς δὲ καρποὺς εἰς τὸ κοινὸν φέροντας ἀναλίσκειν ( ὅπερ ἔνια ποιεῖ τῶν ἐθνῶν ) , ἢ τοὐναντίον τὴν μὲν γῆν κοινὴν εἶναι καὶ γεωργεῖν κοινῇ , τοὺς δὲ καρποὺς διαιρεῖσθαι πρὸς τὰς ἰδίας χρήσεις ( λέγονται δέ τινες καὶ τοῦτον τὸν τρόπον κοινωνεῖν τῶν βαρβάρων ) , ἢ καὶ τὰ γήπεδα καὶ τοὺς καρποὺς κοινούς . ἑτέρων μὲν οὖν ὄντων τῶν γεωργούντων ἄλλος ἂν εἴη τρόπος καὶ ῥᾴων , αὐτῶν δʼ αὑτοῖς διαπονούντων τὰ περὶ τὰς κτήσεις πλείους ἂν παρέχοι δυσκολίας . καὶ γὰρ ἐν ταῖς ἀπολαύσεσι καὶ ἐν τοῖς ἔργοις μὴ γινομένων ἴσων ἀλλʼ ἀνίσων ἀναγκαῖον ἐγκλήματα γίνεσθαι πρὸς τοὺς ἀπολαύοντας μὲν ἢ λαμβάνοντας πολλά , ὀλίγα δὲ πονοῦντας , τοῖς ἐλάττω μὲν λαμβάνουσι , πλείω δὲ πονοῦσιν . ὅλως δὲ τὸ συζῆν καὶ κοινωνεῖν τῶν ἀνθρωπικῶν πάντων χαλεπόν , καὶ μάλιστα τῶν τοιούτων . δηλοῦσι δʼ αἱ τῶν συναποδήμων κοινωνίαι · σχεδὸν γὰρ οἱ πλεῖστοι διαφέρονται ἐκ τῶν ἐν ποσὶ καὶ ἐκ μικρῶν προσκρούοντες ἀλλήλοις . ἔτι δὲ τῶν θεραπόντων τούτοις μάλιστα προσκρούομεν οἷς πλεῖστα προσχρώμεθα πρὸς τὰς διακονίας τὰς ἐγκυκλίους . τὸ μὲν οὖν κοινὰς εἶναι τὰς κτήσεις ταύτας τε καὶ ἄλλας τοιαύτας ἔχει δυσχερείας , ὃν δὲ νῦν τρόπον ἔχει καὶ ἐπικοσμηθὲν ἔθεσι καὶ τάξει νόμων ὀρθῶν , οὐ μικρὸν ἂν διενέγκαι . ἕξει γὰρ τὸ ἐξ ἀμφοτέρων ἀγαθόν · λέγω δὲ τὸ ἐξ ἀμφοτέρων τὸ ἐκ τοῦ κοινὰς εἶναι τὰς κτήσεις καὶ τὸ ἐκ τοῦ ἰδίας . δεῖ γὰρ πὼς μὲν εἶναι κοινάς , ὅλως δʼ ἰδίας . αἱ μὲν γὰρ ἐπιμέλειαι διῃρημέναι τὰ ἐγκλήματα πρὸς ἀλλήλους οὐ ποιήσουσιν , μᾶλλον δʼ ἐπιδώσουσιν ὡς πρὸς ἴδιον ἑκάστου προσεδρεύοντος · διʼ ἀρετὴν δʼ ἔσται πρὸς τὸ χρῆσθαι , κατὰ τὴν παροιμίαν , κοινὰ τὰ φίλων . ἔστι δὲ καὶ νῦν τὸν τρόπον τοῦτον ἐν ἐνίαις πόλεσιν οὕτως ὑπογεγραμμένον , ὡς οὐκ ὂν ἀδύνατον , καὶ μάλιστα ἐν ταῖς καλῶς οἰκουμέναις τὰ μὲν ἔστι τὰ δὲ γένοιτʼ ἄν · ἰδίαν γὰρ ἕκαστος τὴν κτῆσιν ἔχων τὰ μὲν χρήσιμα ποιεῖ τοῖς φίλοις , τοῖς δὲ χρῆται κοινοῖς , οἷον καὶ ἐν Λακεδαίμονι τοῖς τε δούλοις χρῶνται τοῖς ἀλλήλων ὡς εἰπεῖν ἰδίοις , ἔτι δʼ ἵπποις καὶ κυσίν , κἂν δεηθῶσιν ἐφοδίων ἐν τοῖς ἀγροῖς κατὰ τὴν χώραν . φανερὸν τοίνυν ὅτι βέλτιον εἶναι μὲν ἰδίας τὰς κτήσεις , τῇ δὲ χρήσει ποιεῖν κοινάς · ὅπως δὲ γίνωνται τοιοῦτοι , τοῦ νομοθέτου τοῦτʼ ἔργον ἴδιόν ἐστιν . ἔτι δὲ καὶ πρὸς ἡδονὴν ἀμύθητον ὅσον διαφέρει τὸ νομίζειν ἴδιόν τι .
Lemmas: λέγω δέ ὁ περί ὁ κτῆσις πότερος ἐάν εἰμί ἐκεῖνος χωρίς , κατά ὅς νῦν τρόπος ἔχω πᾶς , ὁ γε κτῆσις κοινός εἰμί ἀγαθός καί ὁ χρῆσις , οἷος ὁ μέν γήπεδον χωρίς , ὁ δέ καρπός εἰς ὁ κοινός φέρω ἀναλίσκω ( ὅς ἔνιοι ποιέω ὁ ἔθνος ) , ἤ ἐναντίος ὁ μέν γῆ κοινός εἰμί καί γεωργέω κοινός , ὁ δέ καρπός διαιρέω πρός ὁ ἴδιος χρῆσις ( λέγω δέ τις καί οὗτος ὁ τρόπος κοινωνέω ὁ βάρβαρος ) , ἤ καί ὁ γήπεδον καί ὁ καρπός κοινός . ἕτερος μέν οὖν εἰμί ὁ γεωργέω ἄλλος ἄν ἐάω τρόπος καί ῥᾴδιος , αὐτός δέ ἑαυτοῦ διαπονέω ὁ περί ὁ κτῆσις πολύς ἄν παρέχω δυσκολία . καί γάρ ἐν ὁ ἀπόλαυσις καί ἐν ὁ ἔργον μή γίγνομαι ἴσος ἀλλά ἄνισος ἀναγκαῖος ἔγκλημα γίγνομαι πρός ὁ ἀπολαύω μέν ἤ λαμβάνω πολύς , ὀλίγος δέ πονέω , ὁ ἐλαχύς μέν λαμβάνω , πολύς δέ πονέω . ὅλος δέ ὁ συζάω καί κοινωνέω ὁ ἀνθρωπικός πᾶς χαλεπός , καί μάλα ὁ τοιοῦτος . δηλόω δέ ὁ ὁ συναπόδημοι κοινωνία · σχεδόν γάρ ὁ πολύς διαφέρω ἐκ ὁ ἐν πούς καί ἐκ μικρός προσκρούω ἀλλήλων . ἔτι δέ ὁ θεράπων οὗτος μάλα προσκρούω ὅς πολύς προσχράομαι πρός ὁ διακονία ὁ ἐγκύκλιος . ὁ μέν οὖν κοινός εἰμί ὁ κτῆσις οὗτος τε καί ἄλλος τοιοῦτος ἔχω δυσχέρεια , ὅς δέ νῦν τρόπος ἔχω καί ἐπικοσμέω ἔθος καί τάξις νόμος ὀρθόω , οὐ μικρός ἄν διαφέρω . ἔχω γάρ ὁ ἐκ ἀμφότερος ἀγαθός · λέγω δέ ὁ ἐκ ἀμφότερος ὁ ἐκ ὁ κοινός εἰμί ὁ κτῆσις καί ὁ ἐκ ὁ ἴδιος . δέω γάρ πως μέν εἰμί κοινός , ὅλος δέ ἴδιος . ὁ μέν γάρ ἐπιμέλεια διαιρέω ὁ ἔγκλημα πρός ἀλλήλων οὐ ποιέω , μάλα δέ ἐπιδίδωμι ὡς πρός ἴδιος ἕκαστος προσεδρεύω · διά ἀρετή δέ εἰμί πρός ὁ χράω , κατά ὁ παροιμία , κοινός ὁ φίλος . εἰμί δέ καί νῦν ὁ τρόπος οὗτος ἐν ἔνιοι πόλις οὕτως ὑπογράφω , ὡς οὐ εἰμί ἀδύνατος , καί μάλα ἐν ὁ καλός οἰκέω ὁ μέν εἰμί ὁ δέ γίγνομαι ἄν · ἴδιος γάρ ἕκαστος ὁ κτῆσις ἔχω ὁ μέν χρήσιμος ποιέω ὁ φίλος , ὁ δέ χράω κοινός , οἷος καί ἐν Λακεδαίμων ὁ τε δοῦλος χράω ὁ ἀλλήλων ὡς λέγω ἴδιος , ἔτι δέ ἵππος καί κύων , ἐάν δέω ἐφόδιον ἐν ὁ ἀγρός κατά ὁ χώρα . φανερός τοίνυν ὅτι ἀγαθός εἰμί μέν ἴδιος ὁ κτῆσις , ὁ δέ χρῆσις ποιέω κοινός · ὅπως δέ γίγνομαι τοιοῦτος , ὁ νομοθέτης οὗτος ἔργον ἴδιος εἰμί . ἔτι δέ καί πρός ἡδονή ἀμύθητος ὅσος διαφέρω ὁ νομίζω ἴδιος τις .