aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 4.1300b
ἢ τὰς μὲν αἱρέσει τὰς δὲ κληρῷ , τὸ δὲ τινὰς ἐκ τινῶν αἱρέσει ὀλιγαρχικὸν καὶ τὸ τινὰς ἐκ τινῶν κλήρῳ ( μὴ γινομένου δʼ , ὁμοίως ) , καὶ τὸ τινὰς ἐκ τινῶν ἀμφοῖν . τὸ δὲ τινὰς ἐξ ἁπάντων τό τε ἐκ τινῶν αἱρέσει πάντας ἀριστοκρατικόν . οἱ μὲν οὖν τρόποι τῶν περὶ τὰς ἀρχὰς τοσοῦτοι τὸν ἀριθμόν εἰσι , καὶ διῄρηνται κατὰ τὰς πολιτείας οὕτως · τίνα δὲ τίσι συμφέρει καὶ πῶς δεῖ γίνεσθαι τὰς καταστάσεις , ἅμα ταῖς δυνάμεσι τῶν ἀρχῶν τίνες εἰσὶν ἔσται φανερόν . λέγω δὲ δύναμιν ἀρχῆς οἷον τὴν κυρίαν τῶν προσόδων καὶ τὴν κυρίαν τῆς φυλακῆς · ἄλλο γὰρ εἶδος δυνάμεως οἷον στρατηγίας καὶ τῆς τῶν περὶ τὴν ἀγορὰν συμβολαίων κυρίας . λοιπὸν δὲ τῶν τριῶν τὸ δικαστικὸν εἰπεῖν . ληπτέον δὲ καὶ τούτων τοὺς τρόπους κατὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν . ἔστι δὲ διαφορὰ τῶν δικαστηρίων ἐν τρισὶν ὅροις , ἐξ ὧν τε καὶ περὶ ὧν καὶ πῶς . λέγω δὲ ἐξ ὧν μέν , πότερον ἐκ πάντων ἢ ἐκ τινῶν · περὶ ὧν δέ , πόσα εἴδη δικαστηρίων · τὸ δὲ πῶς , πότερον κλήρῳ ἢ αἱρέσει . πρῶτον οὖν διαιρείσθω πόσα εἴδη δικαστηρίων . ἔστι δὲ τὸν ἀριθμὸν ὀκτώ , ἓν μὲν εὐθυντικόν , ἄλλο δὲ εἴ τίς τι τῶν κοινῶν ἀδικεῖ , ἕτερον ὅσα εἰς τὴν πολιτείαν φέρει , τέταρτον καὶ ἄρχουσι καὶ ἰδιώταις ὅσα περὶ ζημιώσεων ἀμφισβητοῦσιν , πέμπτον τὸ περὶ τῶν ἰδίων συναλλαγμάτων καὶ ἐχόντων μέγεθος , καὶ παρὰ ταῦτα τό τε φονικὸν καὶ τὸ ξενικόν ( φονικοῦ μὲν οὖν εἴδη , ἄν τʼ ἐν τοῖς αὐτοῖς δικασταῖς ἄν τʼ ἐν ἄλλοις , περί τε τῶν ἐκ προνοίας καὶ περὶ τῶν ἀκουσίων , καὶ ὅσα ὁμολογεῖται μέν , ἀμφισβητεῖται δὲ περὶ τοῦ δικαίου , τέταρτον δὲ ὅσα τοῖς φεύγουσι φόνου ἐπὶ καθόδῳ ἐπιφέρεται , οἷον Ἀθήνησι λέγεται καὶ τὸ ἐν Φρεαττοῖ δικαστήριον · συμβαίνει δὲ τὰ τοιαῦτα ἐν τῷ παντὶ χρόνῳ ὀλίγα καὶ ἐν ταῖς μεγάλαις πόλεσιν · τοῦ δὲ ξενικοῦ ἓν μὲν ξένοις πρὸς ξένους , ἄλλο δὲ ξένοις πρὸς ἀστούς ) , ἔτι δὲ παρὰ πάντα ταῦτα περὶ τῶν μικρῶν συναλλαγμάτων , ὅσα δραχμιαῖα καὶ πεντάδραχμα καὶ μικρῷ πλείονος . δεῖ μὲν γὰρ καὶ περὶ τούτων γίνεσθαι κρίσιν , οὐκ ἐμπίπτει δὲ εἰς δικαστῶν πλῆθος . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἀφείσθω καὶ τῶν φονικῶν καὶ τῶν ξενικῶν , περὶ δὲ τῶν πολιτικῶν λέγωμεν , περὶ ὧν μὴ γινομένων καλῶς διαστάσεις γίνονται καὶ τῶν πολιτειῶν αἱ κινήσεις . ἀνάγκη δʼ ἤτοι πάντας περὶ πάντων κρίνειν τῶν διῃρημένων αἱρέσει ἢ κλήρῳ , ἢ πάντας περὶ πάντων τὰ μὲν κλήρῳ τὰ δʼ αἱρέσει , ἢ περὶ ἐνίων τῶν αὐτῶν τοὺς μὲν κλήρῳ τοὺς δʼ αἱρετούς .
Lemmas: ἤ ὁ μέν αἵρεσις ὁ δέ κληρός , ὁ δέ τις ἐκ τις αἵρεσις ὀλιγαρχικός καί ὁ τις ἐκ τις κλῆρος ( μή γίγνομαι δέ , ὅμοιος ) , καί ὁ τις ἐκ τις ἄμφω . ὁ δέ τις ἐκ ἅπας ὁ τε ἐκ τις αἵρεσις πᾶς ἀριστοκρατικός . ὁ μέν οὖν τρόπος ὁ περί ὁ ἀρχή τοσοῦτος ὁ ἀριθμός εἰμί , καί διαιρέω κατά ὁ πολιτεία οὕτως · τίς δέ τίς συμφέρω καί πῶς δέω γίγνομαι ὁ κατάστασις , ἅμα ὁ δύναμις ὁ ἀρχή τίς εἰμί εἰμί φανερός . λέγω δέ δύναμις ἀρχή οἷος ὁ κυρία ὁ πρόσοδος καί ὁ κυρία ὁ φυλακή · ἄλλος γάρ εἶδος δύναμις οἷος στρατηγία καί ὁ ὁ περί ὁ ἀγορά συμβόλαιον κύριος . λοιπός δέ ὁ τρεῖς ὁ δικαστικός λέγω . λαμβάνω δέ καί οὗτος ὁ τρόπος κατά ὁ αὐτός ὑπόθεσις . εἰμί δέ διαφορά ὁ δικαστήριον ἐν τρεῖς ὅρος , ἐκ ὅς τε καί περί ὅς καί πῶς . λέγω δέ ἐκ ὅς μέν , πότερος ἐκ πᾶς ἤ ἐκ τις · περί ὅς δέ , πόσος εἶδος δικαστήριον · ὁ δέ πῶς , πότερος κλῆρος ἤ αἵρεσις . πρῶτος οὖν διαιρέω πόσος εἶδος δικαστήριον . εἰμί δέ ὁ ἀριθμός ὀκτώ , εἷς μέν εὐθυντικός , ἄλλος δέ εἰ τις τις ὁ κοινός ἀδικέω , ἕτερος ὅσος εἰς ὁ πολιτεία φέρω , τέταρτος καί ἄρχω καί ἰδιώτης ὅσος περί ζημίωσις ἀμφισβητέω , πέμπτος ὁ περί ὁ ἴδιος συνάλλαγμα καί ἔχω μέγεθος , καί παρά οὗτος ὁ τε φονικός καί ὁ ξενικός ( φονικός μέν οὖν εἶδος , ἐάν τε ἐν ὁ αὐτός δικαστής ἐάν τε ἐν ἄλλος , περί τε ὁ ἐκ πρόνοια καί περί ὁ ἀκούσιος , καί ὅσος ὁμολογέω μέν , ἀμφισβητέω δέ περί ὁ δίκαιος , τέταρτος δέ ὅσος ὁ φεύγω φόνος ἐπί κάθοδος ἐπιφέρω , οἷος Ἀθήνησι λέγω καί ὁ ἐν Φρεαττώ δικαστήριον · συμβαίνω δέ ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ πᾶς χρόνος ὀλίγος καί ἐν ὁ μέγας πόλις · ὁ δέ ξενικός εἷς μέν ξένος πρός ξένος , ἄλλος δέ ξένος πρός ἀστός ) , ἔτι δέ παρά πᾶς οὗτος περί ὁ μικρός συνάλλαγμα , ὅσος δραχμιαῖος καί πεντάδραχμος καί μικρός πολύς . δέω μέν γάρ καί περί οὗτος γίγνομαι κρίσις , οὐ ἐμπίπτω δέ εἰς δικαστής πλῆθος . ἀλλά περί μέν οὗτος ἀφίημι καί ὁ φονικός καί ὁ ξενικός , περί δέ ὁ πολιτικός λέγω , περί ὅς μή γίγνομαι καλός διάστασις γίγνομαι καί ὁ πολιτεία ὁ κίνησις . ἀνάγκη δέ ἤτοι πᾶς περί πᾶς κρίνω ὁ διαιρέω αἵρεσις ἤ κλῆρος , ἤ πᾶς περί πᾶς ὁ μέν κλῆρος ὁ δέ αἵρεσις , ἤ περί ἔνιοι ὁ αὐτός ὁ μέν κλῆρος ὁ δέ αἱρετός .