aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1309a
ἐνδέχοιτο γὰρ ἂν καὶ τοὺς γνωρίμους καὶ τὸ πλῆθος ἔχειν ἃ βούλονται ἀμφοτέρους . τὸ μὲν γὰρ ἐξεῖναι πᾶσιν ἄρχειν δημοκρατικόν , τὸ δὲ τοὺς γνωρίμους εἶναι ἐν ταῖς ἀρχαῖς ἀριστοκρατικόν , τοῦτο δʼ ἔσται ὅταν μὴ ᾖ κερδαίνειν ἀπὸ τῶν ἀρχῶν · οἱ γὰρ ἄποροι οὐ βουλήσονται ἄρχειν τῷ μηδὲν κερδαίνειν , ἀλλὰ πρὸς τοῖς ἰδίοις εἶναι μᾶλλον , οἱ δὲ εὔποροι δυνήσονται διὰ τὸ μηδενὸς προσδεῖσθαι τῶν κοινῶν · ὥστε συμβήσεται τοῖς μὲν ἀπόροις γίγνεσθαι εὐπόροις διὰ τὸ διατρίβειν πρὸς τοῖς ἔργοις , τοῖς δὲ γνωρίμοις μὴ ἄρχεσθαι ὑπὸ τῶν τυχόντων . τοῦ μὲν οὖν μὴ κλέπτεσθαι τὰ κοινὰ ἡ παράδοσις γιγνέσθω τῶν χρημάτων παρόντων πάντων τῶν πολιτῶν , καὶ ἀντίγραφα κατὰ φατρίας καὶ λόχους καὶ φυλὰς τιθέσθωσαν · τοῦ δὲ ἀκερδῶς ἄρχειν τιμὰς εἶναι δεῖ νενομοθετημένας τοῖς εὐδοκιμοῦσιν . δεῖ δʼ ἐν μὲν ταῖς δημοκρατίαις τῶν εὐπόρων φείδεσθαι , μὴ μόνον τῷ τὰς κτήσεις μὴ ποιεῖν ἀναδάστους , ἀλλὰ μηδὲ τοὺς καρπούς , ὃ ἐν ἐνίαις τῶν πολιτειῶν λανθάνει γιγνόμενον , βέλτιον δὲ καὶ βουλομένους κωλύειν λειτουργεῖν τὰς δαπανηρὰς μὲν μὴ χρησίμους δὲ λειτουργίας , οἷον χορηγίας καὶ λαμπαδαρχίας καὶ ὅσαι ἄλλαι τοιαῦται · ἐν δʼ ὀλιγαρχίᾳ τῶν ἀπόρων ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι πολλήν , καὶ τὰς ἀρχὰς ἀφʼ ὧν λήμματα ἔστι τούτοις ἀπονέμειν , κἄν τις ὑβρίσῃ τῶν εὐπόρων εἰς τούτους , μείζω τὰ ἐπιτίμια εἶναι ἢ ἂν σφῶν αὐτῶν , καὶ τὰς κληρονομίας μὴ κατὰ δόσιν εἶναι ἀλλὰ κατὰ γένος , μηδὲ πλειόνων ἢ μιᾶς τὸν αὐτὸν κληρονομεῖν . οὕτω γὰρ ἂν ὁμαλώτεραι αἱ οὐσίαι εἶεν καὶ τῶν ἀπόρων εἰς εὐπορίαν ἂν καθίσταιντο πλείους . συμφέρει δὲ καὶ ἐν δημοκρατίᾳ καὶ ἐν ὀλιγαρχίᾳ τῶν ἄλλων ἢ ἰσότητα ἢ προεδρίαν νέμειν τοῖς ἧττον κοινωνοῦσι τῆς πολιτείας , ἐν μὲν δήμῳ τοῖς εὐπόροις , ἐν δʼ ὀλιγαρχίᾳ τοῖς ἀπόροις , πλὴν ὅσαι ἀρχαὶ κύριαι τῆς πολιτείας , ταύτας δὲ τοῖς ἐκ τῆς πολιτείας ἐγχειρίζειν μόνοις ἢ πλείοσιν . τρία δέ τινα χρὴ ἔχειν τοὺς μέλλοντας ἄρξειν τὰς κυρίας ἀρχάς , πρῶτον μὲν φιλίαν πρὸς τὴν καθεστῶσαν πολιτείαν , ἔπειτα δύναμιν μεγίστην τῶν ἔργων τῆς ἀρχῆς , τρίτον δʼ ἀρετὴν καὶ δικαιοσύνην ἐν ἑκάστῃ πολιτείᾳ τὴν πρὸς τὴν πολιτείαν ( εἰ γὰρ μὴ ταὐτὸν τὸ δίκαιον κατὰ πάσας τὰς πολιτείας , ἀνάγκη καὶ τῆς δικαιοσύνης εἶναι διαφοράς ) . ἔχει δʼ ἀπορίαν , ὅταν μὴ συμβαίνῃ ταῦτα πάντα περὶ τὸν αὐτόν , πῶς χρὴ ποιεῖσθαι τὴν αἵρεσιν ·
Lemmas: ἐνδέχομαι γάρ ἄν καί ὁ γνώριμος καί ὁ πλῆθος ἔχω ὅς βούλομαι ἀμφότερος . ὁ μέν γάρ ἔξεστι πᾶς ἄρχω δημοκρατικός , ὁ δέ ὁ γνώριμος εἰμί ἐν ὁ ἀρχή ἀριστοκρατικός , οὗτος δέ εἰμί ὅταν μή εἰμί κερδαίνω ἀπό ὁ ἀρχή · ὁ γάρ ἄπορος οὐ βούλομαι ἄρχω ὁ μηδείς κερδαίνω , ἀλλά πρός ὁ ἴδιος εἰμί μάλα , ὁ δέ εὔπορος δύναμαι διά ὁ μηδείς προσδέω ὁ κοινός · ὥστε συμβαίνω ὁ μέν ἄπορος γίγνομαι εὔπορος διά ὁ διατρίβω πρός ὁ ἔργον , ὁ δέ γνώριμος μή ἄρχω ὑπό ὁ τυγχάνω . ὁ μέν οὖν μή κλέπτω ὁ κοινός ὁ παράδοσις γίγνομαι ὁ χρῆμα πάρειμι πᾶς ὁ πολίτης , καί ἀντίγραφον κατά φράτρα καί λόχος καί φυλή τίθημι · ὁ δέ ἀκερδής ἄρχω τιμή εἰμί δέω νομοθετέω ὁ εὐδοκιμέω . δέω δέ ἐν μέν ὁ δημοκρατία ὁ εὔπορος φείδομαι , μή μόνος ὁ ὁ κτῆσις μή ποιέω ἀνάδαστος , ἀλλά μηδέ ὁ καρπός , ὅς ἐν ἔνιοι ὁ πολιτεία λανθάνω γίγνομαι , ἀγαθός δέ καί βούλομαι κωλύω λειτουργέω ὁ δαπανηρός μέν μή χρήσιμος δέ λειτουργία , οἷος χορηγία καί λαμπαδαρχία καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος · ἐν δέ ὀλιγαρχία ὁ ἄπορος ἐπιμέλεια ποιέω πολύς , καί ὁ ἀρχή ἀπό ὅς λῆμμα εἰμί οὗτος ἀπονέμω , ἐάν τις ὑβρίζω ὁ εὔπορος εἰς οὗτος , μέγας ὁ ἐπιτίμιον εἰμί ἤ ἄν σφεῖς αὐτός , καί ὁ κληρονομία μή κατά δόσις εἰμί ἀλλά κατά γένος , μηδέ πολύς ἤ εἷς ὁ αὐτός κληρονομέω . οὕτως γάρ ἄν ὁμαλός ὁ οὐσία εἰμί καί ὁ ἄπορος εἰς εὐπορία ἄν καθίστημι πολύς . συμφέρω δέ καί ἐν δημοκρατία καί ἐν ὀλιγαρχία ὁ ἄλλος ἤ ἰσότης ἤ προεδρία νέμω ὁ ἥσσων κοινωνέω ὁ πολιτεία , ἐν μέν δῆμος ὁ εὔπορος , ἐν δέ ὀλιγαρχία ὁ ἄπορος , πλήν ὅσος ἀρχή κύριος ὁ πολιτεία , οὗτος δέ ὁ ἐκ ὁ πολιτεία ἐγχειρίζω μόνος ἤ πολύς . τρεῖς δέ τις χρή ἔχω ὁ μέλλω ἄρχω ὁ κύριος ἀρχή , πρῶτος μέν φιλία πρός ὁ καθίστημι πολιτεία , ἔπειτα δύναμις μέγας ὁ ἔργον ὁ ἀρχή , τρίτος δέ ἀρετή καί δικαιοσύνη ἐν ἕκαστος πολιτεία ὁ πρός ὁ πολιτεία ( εἰ γάρ μή αὐτός ὁ δίκαιος κατά πᾶς ὁ πολιτεία , ἀνάγκη καί ὁ δικαιοσύνη εἰμί διαφορά ) . ἔχω δέ ἀπορία , ὅταν μή συμβαίνω οὗτος πᾶς περί ὁ αὐτός , πῶς χρή ποιέω ὁ αἵρεσις ·