aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1338a
τὸ δὲ σχολάζειν ἔχειν αὐτὸ δοκεῖ τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν καὶ τὸ ζῆν μακαρίως . τοῦτο δʼ οὐ τοῖς ἀσχολοῦσιν ὑπάρχει ἀλλὰ τοῖς σχολάζουσιν · ὁ μὲν γὰρ ἀσχολῶν ἕνεκα τινος ἀσχολεῖ τέλους ὡς οὐχ ὑπάρχοντος , ἡ δʼ εὐδαιμονία τέλος ἐστίν , ἣν οὐ μετὰ λύπης ἀλλὰ μεθʼ ἡδονῆς οἴονται πάντες εἶναι . ταύτην μέντοι τὴν ἡδονὴν οὐκέτι τὴν αὐτὴν τιθέασιν , ἀλλὰ καθʼ ἑαυτοὺς ἕκαστος καὶ τὴν ἕξιν τὴν αὑτῶν , ὁ δʼ ἄριστος τὴν ἀρίστην καὶ τὴν ἀπὸ τῶν καλλίστων . ὥστε φανερὸν ὅτι δεῖ καὶ πρὸς τὴν ἐν τῇ διαγωγῇ μανθάνειν ἄττα καὶ παιδεύεσθαι , καὶ ταῦτα μὲν τὰ παιδεύματα καὶ ταύτας τὰς μαθήσεις ἑαυτῶν εἶναι χάριν , τὰς δὲ πρὸς τὴν ἀσχολίαν ὡς ἀναγκαίας καὶ χάριν ἄλλων . διὸ καὶ τὴν μουσικὴν οἱ πρότερον εἰς παιδείαν ἔταξαν οὐχ ὡς ἀναγκαῖον ( oὐδὲν γὰρ ἔχει τοιοῦτον ) , οὐδʼ ὡς χρήσιμον ( ὥσπερ τὰ γράμματα πρὸς χρηματισμὸν καὶ πρὸς οἰκονομίαν καὶ πρὸς μάθησιν καὶ πρὸς πολιτικὰς πράξεις πολλάς , δοκεῖ δὲ καὶ γραφικὴ χρήσιμος εἶναι πρὸς τὸ κρίνειν τὰ τῶν τεχνιτῶν ἔργα κάλλιον ) , οὐδʼ αὖ καθάπερ ἡ γυμναστικὴ πρὸς ὑγίειαν καὶ ἀλκήν ( οὐδέτερον γὰρ τούτων ὁρῶμεν γιγνόμενον ἐκ τῆς μουσικῆς ) · λείπεται τοίνυν πρὸς τὴν ἐν τῇ σχολῇ διαγωγήν , εἰς ὅπερ καὶ φαίνονται παράγοντες αὐτήν . ἣν γὰρ οἴονται διαγωγὴν εἶναι τῶν ἐλευθέρων , ἐν ταύτῃ τάττουσιν . διόπερ Ὅμηρος οὕτως ἐποίησεν ἀλλʼ οἶον μέν ἐστι καλεῖν ἐπὶ δαῖτα θαλείην , καὶ οὕτω προειπὼν ἑτέρους τινὰς οἳ καλέουσιν ἀοιδόν φησίν , ὅ κεν τέρπῃσιν ἅπαντας . καὶ ἐν ἄλλοις δέ φησιν ὁ Ὀδυσσεὺς ταύτην ἀρίστην εἶναι διαγωγήν , ὅταν εὐφραινομένων τῶν ἀνθρώπων δαιτυμόνες δʼ ἀνὰ δώματʼ ἀκουάζωνται ἀοιδοῦ ἥμενοι ἑξείης . ὅτι μὲν τοίνυν ἔστι παιδεία τις ἣν οὐχ ὡς χρησίμην παιδευτέον τοὺς υἱεῖς οὐδʼ ὡς ἀναγκαίαν ἀλλʼ ὡς ἐλευθέριον καὶ καλήν , φανερόν ἐστιν · πότερον δὲ μία τὸν ἀριθμὸν ἢ πλείους , καὶ τίνες αὗται καὶ πῶς , ὕστερον λεκτέον περὶ αὐτῶν . νῦν δὲ τοσοῦτον ἡμῖν εἶναι πρὸ ὁδοῦ γέγονεν , ὅτι καὶ παρὰ τῶν ἀρχαίων ἔχομέν τινα μαρτυρίαν ἐκ τῶν καταβεβλημένων παιδευμάτων · ἡ γὰρ μουσικὴ τοῦτο ποιεῖ δῆλον . ἔτι δὲ καὶ τῶν χρησίμων ὅτι δεῖ τινα παιδεύεσθαι τοὺς παῖδας οὐ μόνον διὰ τὸ χρήσιμον , οἷον τὴν τῶν γραμμάτων μάθησιν , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ πολλὰς ἐνδέχεσθαι γίγνεσθαι διʼ αὐτῶν μαθήσεις ἑτέρας , ὁμοίως δὲ καὶ τὴν γραφικὴν οὐχ ἵνα ἐν τοῖς ἰδίοις ὠνίοις μὴ διαμαρτάνωσιν ἀλλʼ ὦσιν ἀνεξαπάτητοι πρὸς τὴν τῶν σκευῶν ὠνήν τε καὶ πρᾶσιν ,
Lemmas: ὁ δέ σχολάζω ἔχω αὐτός δοκέω ὁ ἡδονή καί ὁ εὐδαιμονία καί ὁ ζάω μακαρίως . οὗτος δέ οὐ ὁ ἀσχολέω ὑπάρχω ἀλλά ὁ σχολάζω · ὁ μέν γάρ ἀσχολέω ἕνεκα τις ἀσχολέω τέλος ὡς οὐ ὑπάρχω , ὁ δέ εὐδαιμονία τέλος εἰμί , ὅς οὐ μετά λύπη ἀλλά μετά ἡδονή οἴομαι πᾶς εἰμί . οὗτος μέντοι ὁ ἡδονή οὐκέτι ὁ αὐτός τίθημι , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ ἕκαστος καί ὁ ἕξις ὁ ἑαυτοῦ , ὁ δέ ἀγαθός ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀπό ὁ καλός . ὥστε φανερός ὅτι δέω καί πρός ὁ ἐν ὁ διαγωγή μανθάνω τις καί παιδεύω , καί οὗτος μέν ὁ παίδευμα καί οὗτος ὁ μάθησις ἑαυτοῦ εἰμί χάριν , ὁ δέ πρός ὁ ἀσχολία ὡς ἀναγκαῖος καί χάριν ἄλλος . διό καί ὁ μουσική ὁ πρότερος εἰς παιδεία τάσσω οὐ ὡς ἀναγκαῖος ( ἰδέω γάρ ἔχω τοιοῦτος ) , οὐδέ ὡς χρήσιμος ( ὥσπερ ὁ γράμμα πρός χρηματισμός καί πρός οἰκονομία καί πρός μάθησις καί πρός πολιτικός πρᾶξις πολύς , δοκέω δέ καί γραφικός χρήσιμος εἰμί πρός ὁ κρίνω ὁ ὁ τεχνίτης ἔργον καλός ) , οὐδέ αὖ καθά ὁ γυμναστικός πρός ὑγίεια καί ἀλκή ( οὐδέτερος γάρ οὗτος ὁράω γίγνομαι ἐκ ὁ μουσική ) · λείπω τοίνυν πρός ὁ ἐν ὁ σχολή διαγωγή , εἰς ὅς καί φαίνω παράγω αὐτός . ὅς γάρ οἴομαι διαγωγή εἰμί ὁ ἐλεύθερος , ἐν οὗτος τάσσω . διόπερ Ὅμηρος οὕτως ποιέω ἀλλά οἶος μέν εἰμί καλέω ἐπί δαίς θαλεῖος , καί οὕτως προλέγω ἕτερος τις ὅς καλέω ἀοιδός φημί , ὅς ἄν τέρπω ἅπας . καί ἐν ἄλλος δέ φημί ὁ Ὀδυσσεύς οὗτος ἀγαθός εἰμί διαγωγή , ὅταν εὐφραίνω ὁ ἄνθρωπος δαιτυμών δέ ἀνά δῶμα ἀκουάζομαι ἀοιδός ἧμαι ἑξῆς . ὅτι μέν τοίνυν εἰμί παιδεία τις ὅς οὐ ὡς χρήσιμος παιδευτέος ὁ υἱός οὐδέ ὡς ἀναγκαῖος ἀλλά ὡς ἐλευθέριος καί καλός , φανερός εἰμί · πότερος δέ εἷς ὁ ἀριθμός ἤ πολύς , καί τίς οὗτος καί πῶς , ὕστερον λεκτέος περί αὐτός . νῦν δέ τοσοῦτος ἐγώ εἰμί πρό ὁδός γίγνομαι , ὅτι καί παρά ὁ ἀρχαῖος ἔχω τις μαρτυρία ἐκ ὁ καταβάλλω παίδευμα · ὁ γάρ μουσική οὗτος ποιέω δῆλος . ἔτι δέ καί ὁ χρήσιμος ὅτι δέω τις παιδεύω ὁ παῖς οὐ μόνος διά ὁ χρήσιμος , οἷος ὁ ὁ γράμμα μάθησις , ἀλλά καί διά ὁ πολύς ἐνδέχομαι γίγνομαι διά αὐτός μάθησις ἕτερος , ὅμοιος δέ καί ὁ γραφικός οὐ ἵνα ἐν ὁ ἴδιος ὤνιος μή διαμαρτάνω ἀλλά εἰμί ἀνεξαπάτητος πρός ὁ ὁ σκεῦος ὠνή τε καί πρᾶσις ,