aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1307b
μάλιστα δὲ λανθάνουσιν αἱ ἀριστοκρατίαι μεταβάλλουσαι τῷ λύεσθαι κατὰ μικρόν , ὅπερ εἴρηται ἐν τοῖς πρότερον καθόλου κατὰ πασῶν τῶν πολιτειῶν , ὅτι αἴτιον τῶν μεταβολῶν καὶ τὸ μικρόν ἐστιν · ὅταν γάρ τι προῶνται τῶν πρὸς τὴν πολιτείαν , μετὰ τοῦτο καὶ ἄλλο μικρῷ μεῖζον εὐχερέστερον κινοῦσιν , ἕως ἂν πάντα κινήσωσι τὸν κόσμον . συνέβη δὲ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς Θουρίων πολιτείας . νόμου γὰρ ὄντος διὰ πέντε ἐτῶν στρατηγεῖν , γενόμενοί τινες πολεμικοὶ τῶν νεωτέρων καὶ παρὰ τῷ πλήθει τῶν φρουρῶν εὐδοκιμοῦντες , καταφρονήσαντες τῶν ἐν τοῖς πράγμασι καὶ νομίζοντες ῥᾳδίως κατασχήσειν , τοῦτον τὸν νόμον λύειν ἐπεχείρησαν πρῶτον , ὥστʼ ἐξεῖναι τοὺς αὐτοὺς συνεχῶς στρατηγεῖν , ὁρῶντες τὸν δῆμον αὐτοὺς χειροτονήσοντα προθύμως . οἱ δʼ ἐπὶ τούτῳ τεταγμένοι τῶν ἀρχόντων , οἱ καλούμενοι σύμβουλοι , ὁρμήσαντες τὸ πρῶτον ἐναντιοῦσθαι συνεπείσθησαν , ὑπολαμβάνοντες τοῦτον κινήσαντας τὸν νόμον ἐάσειν τὴν ἄλλην πολιτείαν , ὕστερον δὲ βουλόμενοι κωλύειν ἄλλων κινουμένων οὐκέτι πλέον ἐποίουν οὐθέν , ἀλλὰ μετέβαλεν ἡ τάξις πᾶσα τῆς πολιτείας εἰς δυναστείαν τῶν ἐπιχειρησάντων νεωτερίζειν . πᾶσαι δʼ αἱ πολιτεῖαι λύονται ὁτὲ μὲν ἐξ αὑτῶν ὁτὲ δʼ ἔξωθεν , ὅταν ἐναντία πολιτεία ᾖ ἢ πλησίον ἢ πόρρω μὲν ἔχουσα δὲ δύναμιν . ὅπερ συνέβαινεν ἐπʼ Ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων · οἱ μὲν γὰρ Ἀθηναῖοι πανταχοῦ τὰς ὀλιγαρχίας , οἱ δὲ Λάκωνες τοὺς δήμους κατέλυον . ὅθεν μὲν οὖν αἱ μεταβολαὶ γίγνονται τῶν πολιτειῶν καὶ αἱ στάσεις , εἴρηται σχεδόν . περὶ δὲ σωτηρίας καὶ κοινῇ καὶ χωρὶς ἑκάστης πολιτείας ἐχόμενόν ἐστιν εἰπεῖν . πρῶτον μὲν οὖν δῆλον ὅτι , εἴπερ ἔχομεν διʼ ὧν φθείρονται αἱ πολιτεῖαι , ἔχομεν καὶ διʼ ὧν σῴζονται · τῶν γὰρ ἐναντίων τἀναντία ποιητικά , φθορὰ δὲ σωτηρίᾳ ἐναντίον . ἐν μὲν οὖν ταῖς εὖ κεκραμέναις πολιτείαις , εἰπερ ἄλλο τι δεῖ τηρεῖν ὅπως μηθὲν παρανομῶσι , καὶ μάλιστα τὸ μικρὸν φυλάττειν · λανθάνει γὰρ παραδυομένη ἡ παρανομία , ὥσπερ τὰς οὐσίας τὸ μικρὸν δαπάνημα ἀναιρεῖ πολλάκις γινόμενον . λανθάνει γὰρ ἡ δαπάνη διὰ τὸ μὴ ἀθρόα γίγνεσθαι · παραλογίζεται γὰρ ἡ διάνοια ὑπʼ αὐτῶν , ὥσπερ ὁ σοφιστικὸς λόγος εἰ ἕκαστον μικρόν , καὶ πάντα · τοῦτο δʼ ἔστι μὲν ὥς , ἔστι δʼ ὡς οὔ · τὸ γὰρ ὅλον καὶ τὰ πάντα οὐ μικρόν , ἀλλὰ σύγκειται ἐκ μικρῶν . μίαν μὲν οὖν φυλακὴν ταύτην πρὸς τὴν ἀρχὴν δεῖ ποιεῖσθαι · ἔπειτα μὴ πιστεύειν τοῖς σοφίσματος χάριν πρὸς τὸ πλῆθος συγκειμένοις ,
Lemmas: μάλα δέ λανθάνω ὁ ἀριστοκρατία μεταβάλλω ὁ λύω κατά μικρός , ὅς λέγω ἐν ὁ πρότερος καθόλου κατά πᾶς ὁ πολιτεία , ὅτι αἴτιος ὁ μεταβολή καί ὁ μικρός εἰμί · ὅταν γάρ τις προέομαι ὁ πρός ὁ πολιτεία , μετά οὗτος καί ἄλλος μικρός μέγας εὐχερής κινέω , ἕως ἄν πᾶς κινέω ὁ κόσμος . συμβαίνω δέ οὗτος καί ἐπί ὁ Θούριος πολιτεία . νόμος γάρ εἰμί διά πέντε ἔτος στρατηγέω , γίγνομαι τις πολεμικός ὁ νέος καί παρά ὁ πλῆθος ὁ φρουρός εὐδοκιμέω , καταφρονέω ὁ ἐν ὁ πρᾶγμα καί νομίζω ῥᾴδιος κατέχω , οὗτος ὁ νόμος λύω ἐπιχειρέω πρῶτος , ὥστε ἔξεστι ὁ αὐτός συνεχής στρατηγέω , ὁράω ὁ δῆμος αὐτός χειροτονέω πρόθυμος . ὁ δέ ἐπί οὗτος τάσσω ὁ ἄρχων , ὁ καλέω σύμβουλος , ὁρμάω ὁ πρῶτος ἐναντιόομαι συμπείθω , ὑπολαμβάνω οὗτος κινέω ὁ νόμος ἐάω ὁ ἄλλος πολιτεία , ὕστερον δέ βούλομαι κωλύω ἄλλος κινέω οὐκέτι πολύς ποιέω οὐδείς , ἀλλά μεταβάλλω ὁ τάξις πᾶς ὁ πολιτεία εἰς δυναστεία ὁ ἐπιχειρέω νεωτερίζω . πᾶς δέ ὁ πολιτεία λύω ὅτε μέν ἐκ ἑαυτοῦ ὅτε δέ ἔξωθεν , ὅταν ἐναντίος πολιτεία εἰμί ἤ πλησίον ἤ πρόσω μέν ἔχω δέ δύναμις . ὅς συμβαίνω ἐπί Ἀθηναῖος καί Λακεδαιμόνιος · ὁ μέν γάρ Ἀθηναῖος πανταχοῦ ὁ ὀλιγαρχία , ὁ δέ Λάκων ὁ δῆμος καταλύω . ὅθεν μέν οὖν ὁ μεταβολή γίγνομαι ὁ πολιτεία καί ὁ στάσις , λέγω σχεδόν . περί δέ σωτηρία καί κοινῇ καί χωρίς ἕκαστος πολιτεία ἔχω εἰμί λέγω . πρῶτος μέν οὖν δῆλος ὅτι , εἴπερ ἔχω διά ὅς φθείρω ὁ πολιτεία , ἔχω καί διά ὅς σῴζω · ὁ γάρ ἐναντίος ἐναντίος ποιητικός , φθορά δέ σωτηρία ἐναντίος . ἐν μέν οὖν ὁ εὖ κεράννυμι πολιτεία , εἰ ἄλλος τις δέω τηρέω ὅπως μηδείς παρανομέω , καί μάλα ὁ μικρός φυλάσσω · λανθάνω γάρ παραδύομαι ὁ παρανομία , ὥσπερ ὁ οὐσία ὁ μικρός δαπάνημα ἀναιρέω πολλάκις γίγνομαι . λανθάνω γάρ ὁ δαπάνη διά ὁ μή ἀθρόος γίγνομαι · παραλογίζομαι γάρ ὁ διάνοια ὑπό αὐτός , ὥσπερ ὁ σοφιστικός λόγος εἰ ἕκαστος μικρός , καί πᾶς · οὗτος δέ εἰμί μέν ὡς , εἰμί δέ ὡς οὐ · ὁ γάρ ὅλος καί ὁ πᾶς οὐ μικρός , ἀλλά σύγκειμαι ἐκ μικρός . εἷς μέν οὖν φυλακή οὗτος πρός ὁ ἀρχή δέω ποιέω · ἔπειτα μή πιστεύω ὁ σόφισμα χάριν πρός ὁ πλῆθος σύγκειμαι ,