aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 1.1257b
πορισθέντος οὖν ἤδη νομίσματος ἐκ τῆς ἀναγκαίας ἀλλαγῆς θάτερον εἶδος τῆς χρηματιστικῆς ἐγένετο , τὸ καπηλικόν , τὸ μὲν πρῶτον ἁπλῶς ἴσως γινόμενον , εἶτα διʼ ἐμπειρίας ἤδη τεχνικώτερον , πόθεν καὶ πῶς μεταβαλλόμενον πλεῖστον ποιήσει κέρδος . διὸ δοκεῖ ἡ χρηματιστικὴ μάλιστα περὶ τὸ νόμισμα εἶναι , καὶ ἔργον αὐτῆς τὸ δύνασθαι θεωρῆσαι πόθεν ἔσται πλῆθος , ποιητικὴ γὰρ εἶναι πλούτου καὶ χρημάτων . καὶ γὰρ τὸν πλοῦτον πολλάκις τιθέασι νομίσματος πλῆθος , διὰ τὸ περὶ τοῦτʼ εἶναι τὴν χρηματιστικὴν καὶ τὴν καπηλικήν . ὁτὲ δὲ πάλιν λῆρος εἶναι δοκεῖ τὸ νόμισμα καὶ νόμος παντάπασι , φύσει δʼ οὐθέν , ὅτι μεταθεμένων τε τῶν χρωμένων οὐθενὸς ἄξιον οὐδὲ χρήσιμον πρὸς οὐδὲν τῶν ἀναγκαίων ἐστί , καὶ νομίσματος πλουτῶν πολλάκις ἀπορήσει τῆς ἀναγκαίας τροφῆς · καίτοι ἄτοπον τοιοῦτον εἶναι πλοῦτον οὗ εὐπορῶν λιμῷ ἀπολεῖται , καθάπερ καὶ τὸν Μίδαν ἐκεῖνον μυθολογοῦσι διὰ τὴν ἀπληστίαν τῆς εὐχῆς πάντων αὐτῷ γιγνομένων τῶν παρατιθεμένων χρυσῶν . διὸ ζητοῦσιν ἕτερόν τι τὸν πλοῦτον καὶ τὴν χρηματιστικήν , ὀρθῶς ζητοῦντες . ἔστι γὰρ ἑτέρα ἡ χρηματιστικὴ καὶ ὁ πλοῦτος ὁ κατὰ φύσιν , καὶ αὕτη μὲν οἰκονομική , ἡ δὲ καπηλική , ποιητικὴ πλούτου οὐ πάντως ἀλλὰ διὰ χρημάτων μεταβολῆς . καὶ δοκεῖ περὶ τὸ νόμισμα αὕτη εἶναι · τὸ γὰρ νόμισμα στοιχεῖον καὶ πέρας τῆς ἀλλαγῆς ἐστιν . καὶ ἄπειρος δὴ οὗτος ὁ πλοῦτος , ὁ ἀπὸ ταύτης τῆς χρηματιστικῆς . ὥσπερ γὰρ ἡ ἰατρικὴ τοῦ ὑγιαίνειν εἰς ἄπειρόν ἐστι , καὶ ἑκάστη τῶν τεχνῶν τοῦ τέλους εἰς ἄπειρον ( ὅτι μάλιστα γὰρ ἐκεῖνο βούλονται ποιεῖν ) , τῶν δὲ πρὸς τὸ τέλος οὐκ εἰς ἄπειρον ( πέρας γὰρ τὸ τέλος πάσαις ) , οὕτω καὶ ταύτης τῆς χρηματιστικῆς οὐκ ἔστι τοῦ τέλους πέρας , τέλος δὲ ὁ τοιοῦτος πλοῦτος καὶ χρημάτων κτῆσις . τῆς δʼ οἰκονομικῆς χρηματιστικῆς ἔστι πέρας · οὐ γὰρ τοῦτο τῆς οἰκονομικῆς ἔργον . διὸ τῇ μὲν φαίνεται ἀναγκαῖον εἶναι παντὸς πλούτου πέρας , ἐπὶ δὲ τῶν γινομένων ὁρῶμεν συμβαῖνον τοὐναντίον · πάντες γὰρ εἰς ἄπειρον αὔξουσιν οἱ χρηματιζόμενοι τὸ νόμισμα . αἴτιον δὲ τὸ σύνεγγυς αὐτῶν . ἐπαλλάττει γὰρ ἡ χρῆσις τοῦ αὐτοῦ οὖσα ἑκατέρας τῆς χρηματιστικῆς . τῆς γὰρ αὐτῆς ἐστι κτήσεως χρῆσις , ἀλλʼ οὐ κατὰ ταὐτόν , ἀλλὰ τῆς μὲν ἕτερον τέλος , τῆς δʼ ἡ αὔξησις . ὥστε δοκεῖ τισι τοῦτʼ εἶναι τῆς οἰκονομικῆς ἔργον , καὶ διατελοῦσιν ἢ σῴζειν οἰόμενοι δεῖν ἢ αὔξειν τὴν τοῦ νομίσματος οὐσίαν εἰς ἄπειρον . αἴτιον δὲ ταύτης τῆς διαθέσεως τὸ σπουδάζειν περὶ τὸ ζῆν , ἀλλὰ μὴ τὸ εὖ ζῆν ·
Lemmas: πορίζω οὖν ἤδη νόμισμα ἐκ ὁ ἀνάγκη ἀλλαγή ἕτερος εἶδος ὁ χρηματιστικός γίγνομαι , ὁ καπηλικός , ὁ μέν πρότερος ἁπλῶς ἴσως γίγνομαι , εἶτα διά ἐμπειρία ἤδη τεχνικός , πόθεν καί πῶς μεταβάλλω πολύς ποίησις κέρδος . διό δοκέω ὁ χρηματιστικός μάλα περί ὁ νόμισμα εἰμί , καί ἔργον αὐτός ὁ δύναμαι θεωρέω πόθεν εἰμί πλῆθος , ποιητικός γάρ εἰμί πλοῦτος καί χρῆμα . καί γάρ ὁ πλοῦτος πολλάκις τίθημι νόμισμα πλῆθος , διά ὁ περί οὗτος εἰμί ὁ χρηματιστικός καί ὁ καπηλικός . ὅτε δέ πάλιν λῆρος εἰμί δοκέω ὁ νόμισμα καί νόμος παντάπασι , φύσις δέ οὐδείς , ὅτι μετατίθημι τε ὁ χράω οὐδείς ἄξιος οὐδέ χρήσιμος πρός οὐδείς ὁ ἀναγκαῖος εἰμί , καί νόμισμα πλουτέω πολλάκις ἀπορέω ὁ ἀνάγκη τροφή · καίτοι ἄτοπος τοιοῦτος εἰμί πλοῦτος ὅς εὐπορέω λιμός ἀπόλλυμι , καθά καί ὁ Μίδας ἐκεῖνος μυθολογέω διά ὁ ἀπληστία ὁ εὐχή πᾶς αὐτός γίγνομαι ὁ παρατίθημι χρύσεος . διό ζητέω ἕτερος τις ὁ πλοῦτος καί ὁ χρηματιστικός , ὀρθός ζητέω . εἰμί γάρ ἕτερος ὁ χρηματιστικός καί ὁ πλοῦτος ὁ κατά φύσις , καί οὗτος μέν οἰκονομικός , ὁ δέ καπηλικός , ποιητικός πλοῦτος οὐ πάντως ἀλλά διά χρῆμα μεταβολή . καί δοκέω περί ὁ νόμισμα οὗτος εἰμί · ὁ γάρ νόμισμα στοιχεῖον καί πέρας ὁ ἀλλαγή εἰμί . καί ἄπειρος δή οὗτος ὁ πλοῦτος , ὁ ἀπό οὗτος ὁ χρηματιστικός . ὥσπερ γάρ ὁ ἰατρικός ὁ ὑγιαίνω εἰς ἄπειρος εἰμί , καί ἕκαστος ὁ τέχνη ὁ τέλος εἰς ἄπειρος ( ὅτι μάλα γάρ ἐκεῖνος βούλομαι ποιέω ) , ὁ δέ πρός ὁ τέλος οὐ εἰς ἄπειρος ( πέρας γάρ ὁ τέλος πᾶς ) , οὕτως καί οὗτος ὁ χρηματιστικός οὐ εἰμί ὁ τέλος πέρας , τέλος δέ ὁ τοιοῦτος πλοῦτος καί χρῆμα κτῆσις . ὁ δέ οἰκονομικός χρηματιστικός εἰμί πέρας · οὐ γάρ οὗτος ὁ οἰκονομικός ἔργον . διό ὁ μέν φαίνω ἀναγκαῖος εἰμί πᾶς πλοῦτος πέρας , ἐπί δέ ὁ γίγνομαι ὁράω συμβαίνω ἐναντίος · πᾶς γάρ εἰς ἄπειρος αὐξάνω ὁ χρηματίζω ὁ νόμισμα . αἴτιος δέ ὁ σύνεγγυς αὐτός . ἐπαλλάσσω γάρ ὁ χρῆσις ὁ αὐτός εἰμί ἑκάτερος ὁ χρηματιστικός . ὁ γάρ αὐτός εἰμί κτῆσις χρῆσις , ἀλλά οὐ κατά αὐτός , ἀλλά ὁ μέν ἕτερος τέλος , ὁ δέ ὁ αὔξησις . ὥστε δοκέω τις οὗτος εἰμί ὁ οἰκονομικός ἔργον , καί διατελέω ἤ σῴζω οἴομαι δέω ἤ αὐξάνω ὁ ὁ νόμισμα οὐσία εἰς ἄπειρος . αἴτιος δέ οὗτος ὁ διάθεσις ὁ σπουδάζω περί ὁ ζάω , ἀλλά μή ὁ εὖ ζάω ·