aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1337b
περί τε τῶν πρὸς ἀρετὴν οὐθέν ἐστιν ὁμολογούμενον ( καὶ γὰρ τὴν ἀρετὴν οὐ τὴν αὐτὴν εὐθὺς πάντες τιμῶσιν , ὥστʼ εὐλόγως διαφέρονται καὶ πρὸς τὴν ἄσκησιν αὐτῆς ) . ὅτι μὲν οὖν τὰ ἀναγκαῖα δεῖ διδάσκεσθαι τῶν χρησίμων , οὐκ ἄδηλον · ὅτι δὲ οὐ πάντα , διῃρημένων τῶν τε ἐλευθερίων ἔργων καὶ τῶν ἀνελευθερίων φανερόν , καὶ ὅτι τῶν τοιούτων δεῖ μετέχειν ὅσα τῶν χρησίμων ποιήσει τὸν μετέχοντα μὴ βάναυσον . βάναυσον δʼ ἔργον εἶναι δεῖ τοῦτο νομίζειν καὶ τέχνην ταύτην καὶ μάθησιν , ὅσαι πρὸς τὰς χρήσεις καὶ τὰς πράξεις τὰς τῆς ἀρετῆς ἄχρηστον ἀπεργάζονται τὸ σῶμα τῶν ἐλευθέρων ἢ τὴν διάνοιαν . διὸ τάς τε τοιαύτας τέχνας ὅσαι τὸ σῶμα παρασκευάζουσι χεῖρον διακεῖσθαι βαναύσους καλοῦμεν , καὶ τὰς μισθαρνικὰς ἐργασίας · ἄσχολον γὰρ ποιοῦσι τὴν διάνοιαν καὶ ταπεινήν . ἔστι δὲ καὶ τῶν ἐλευθερίων ἐπιστημῶν μέχρι μὲν τινὸς ἐνίων μετέχειν οὐκ ἀνελεύθερον , τὸ δὲ προσεδρεύειν λίαν πρὸς ἀκρίβειαν ἔνοχον ταῖς εἰρημέναις βλάβαις . ἔχει δὲ πολλὴν διαφορὰν καὶ τὸ τίνος ἕνεκεν πράττει τις ἢ μανθάνει · τὸ μὲν γὰρ αὑτοῦ χάριν ἢ φίλων ἢ διʼ ἀρετὴν οὐκ ἀνελεύθερον , ὁ δὲ ταὐτὸ τοῦτο πράττων διʼ ἄλλους πολλάκις θητικὸν καὶ δουλικὸν δόξειεν ἂν πράττειν . αἱ μὲν οὖν καταβεβλημέναι νῦν μαθήσεις , καθάπερ ἐλέχθη πρότερον , ἐπαμφοτερίζουσιν · ἔστι δὲ τέτταρα σχεδὸν ἃ παιδεύειν εἰώθασι , γράμματα καὶ γυμναστικὴν καὶ μουσικὴν καὶ τέταρτον ἔνιοι γραφικήν , τὴν μὲν γραμματικὴν καὶ γραφικὴν ὡς χρησίμους πρὸς τὸν βίον οὔσας καὶ πολυχρήστους , τὴν δὲ γυμναστικὴν ὡς συντείνουσαν πρὸς ἀνδρείαν · τὴν δὲ μουσικὴν ἤδη διαπορήσειεν ἄν τις . νῦν μὲν γὰρ ὡς ἡδονῆς χάριν οἱ πλεῖστοι μετέχουσιν αὐτῆς · οἱ δʼ ἐξ ἀρχῆς ἔταξαν ἐν παιδείᾳ διὰ τὸ τὴν φύσιν αὐτὴν ζητεῖν , ὅπερ πολλάκις εἴρηται , μὴ μόνον ἀσχολεῖν ὀρθῶς ἀλλὰ καὶ σχολάζειν δύνασθαι καλῶς . αὕτη γὰρ ἀρχὴ πάντων μία · καὶ πάλιν εἴπωμεν περὶ αὐτῆς . εἰ δʼ ἄμφω μὲν δεῖ , μᾶλλον δὲ αἱρετὸν τὸ σχολάζειν τῆς ἀσχολίας καὶ τέλος , ζητητέον ὅ τι δεῖ ποιοῦντας σχολάζειν . οὐ γὰρ δὴ παίζοντας · τέλος γὰρ ἀναγκαῖον εἶναι τοῦ βίου τὴν παιδιὰν ἡμῖν . εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον , καὶ μᾶλλον ἐν ταῖς ἀσχολίαις χρηστέον ταῖς παιδιαῖς ( ὁ γὰρ πονῶν δεῖται τῆς ἀναπαύσεως , ἡ δὲ παιδιὰ χάριν ἀναπαύσεώς ἐστιν · τὸ δʼ ἀσχολεῖν συμβαίνει μετὰ πόνου καὶ συντονίας ) , διὰ τοῦτο δεῖ παιδιὰς εἰσάγεσθαι καιροφυλακοῦντας τὴν χρῆσιν , ὡς προσάγοντας φαρμακείας χάριν . ἄνεσις γὰρ ἡ τοιαύτη κίνησις τῆς ψυχῆς , καὶ διὰ τὴν ἡδονὴν ἀνάπαυσις .
Lemmas: περί τε ὁ πρός ἀρετή οὐδείς εἰμί ὁμολογέω ( καί γάρ ὁ ἀρετή οὐ ὁ αὐτός εὐθύς πᾶς τιμάω , ὥστε εὔλογος διαφέρω καί πρός ὁ ἄσκησις αὐτός ) . ὅτι μέν οὖν ὁ ἀναγκαῖος δέω διδάσκω ὁ χρήσιμος , οὐ ἄδηλος · ὅτι δέ οὐ πᾶς , διαιρέω ὁ τε ἐλευθέριος ἔργον καί ὁ ἀνελευθέριος φανερός , καί ὅτι ὁ τοιοῦτος δέω μετέχω ὅσος ὁ χρήσιμος ποιέω ὁ μετέχω μή βάναυσος . βάναυσος δέ ἔργον εἰμί δέω οὗτος νομίζω καί τέχνη οὗτος καί μάθησις , ὅσος πρός ὁ χρῆσις καί ὁ πρᾶξις ὁ ὁ ἀρετή ἄχρηστος ἀπεργάζομαι ὁ σῶμα ὁ ἐλεύθερος ἤ ὁ διάνοια . διό ὁ τε τοιοῦτος τέχνη ὅσος ὁ σῶμα παρασκευάζω κακός διάκειμαι βάναυσος καλέω , καί ὁ μισθαρνικός ἐργασία · ἄσχολος γάρ ποιέω ὁ διάνοια καί ταπεινός . εἰμί δέ καί ὁ ἐλευθέριος ἐπιστήμη μέχρι μέν τις ἔνιοι μετέχω οὐ ἀνελεύθερος , ὁ δέ προσεδρεύω λίαν πρός ἀκρίβεια ἔνοχος ὁ λέγω βλάβη . ἔχω δέ πολύς διαφορά καί ὁ τίς ἕνεκα πράσσω τις ἤ μανθάνω · ὁ μέν γάρ ἑαυτοῦ χάριν ἤ φίλος ἤ διά ἀρετή οὐ ἀνελεύθερος , ὁ δέ αὐτός οὗτος πράσσω διά ἄλλος πολλάκις θητικός καί δουλικός δοκέω ἄν πράσσω . ὁ μέν οὖν καταβάλλω νῦν μάθησις , καθά λέγω πρότερος , ἐπαμφοτερίζω · εἰμί δέ τέσσαρες σχεδόν ὅς παιδεύω εἴωθα , γράμμα καί γυμναστικός καί μουσική καί τέταρτος ἔνιοι γραφικός , ὁ μέν γραμματικός καί γραφικός ὡς χρήσιμος πρός ὁ βίος εἰμί καί πολύχρηστος , ὁ δέ γυμναστικός ὡς συντείνω πρός ἀνδρεία · ὁ δέ μουσική ἤδη διαπορέω ἄν τις . νῦν μέν γάρ ὡς ἡδονή χάριν ὁ πολύς μετέχω αὐτός · ὁ δέ ἐκ ἀρχή τάσσω ἐν παιδεία διά ὁ ὁ φύσις αὐτός ζητέω , ὅς πολλάκις λέγω , μή μόνος ἀσχολέω ὀρθός ἀλλά καί σχολάζω δύναμαι καλός . οὗτος γάρ ἀρχή πᾶς εἷς · καί πάλιν λέγω περί αὐτός . εἰ δέ ἄμφω μέν δέω , μάλα δέ αἱρετός ὁ σχολάζω ὁ ἀσχολία καί τέλος , ζητέω ὅς τις δέω ποιέω σχολάζω . οὐ γάρ δή παίζω · τέλος γάρ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ βίος ὁ παιδιά ἐγώ . εἰ δέ οὗτος ἀδύνατος , καί μάλα ἐν ὁ ἀσχολία χράω ὁ παιδιά ( ὁ γάρ πονέω δέω ὁ ἀνάπαυσις , ὁ δέ παιδιά χάριν ἀνάπαυσις εἰμί · ὁ δέ ἀσχολέω συμβαίνω μετά πόνος καί συντονία ) , διά οὗτος δέω παιδιά εἰσάγω καιροφυλακέω ὁ χρῆσις , ὡς προσάγω φαρμακεία χάριν . ἄνεσις γάρ ὁ τοιοῦτος κίνησις ὁ ψυχή , καί διά ὁ ἡδονή ἀνάπαυσις .