aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 7.1328a
σημεῖον δέ · πρὸς γὰρ τοὺς συνήθεις καὶ φίλους ὁ θυμὸς αἴρεται μᾶλλον ἢ πρὸς τοὺς ἀγνῶτας , ὀλιγωρεῖσθαι νομίσας . διὸ καὶ Ἀρχίλοχος προσηκόντως τοῖς φίλοις ἐγκαλῶν διαλέγεται πρὸς τὸν θυμόν · σὺ γὰρ δὴ παρὰ φίλων ἀπάγχεαι . καὶ τὸ ἄρχον δὲ καὶ τὸ ἐλεύθερον ἀπὸ τῆς δυνάμεως ταύτης ὑπάρχει πᾶσιν · ἀρχικὸν γὰρ καὶ ἀήττητον ὁ θυμός . οὐ καλῶς δʼ ἔχει λέγειν χαλεποὺς εἶναι πρὸς τοὺς ἀγνῶτας · πρὸς οὐθένα γὰρ εἶναι χρὴ τοιοῦτον , οὐδέ εἰσιν οἱ μεγαλόψυχοι τὴν φύσιν ἄγριοι , πλὴν πρὸς τοὺς ἀδικοῦντας . τοῦτο δὲ μᾶλλον ἔτι πρὸς τοὺς συνήθεις πάσχουσιν , ὅπερ εἴρηται πρότερον , ἂν ἀδικεῖσθαι νομίσωσιν . καὶ τοῦτο συμβαίνει κατὰ λόγον · παρʼ οἷς γὰρ ὀφείλεσθαι τὴν εὐεργεσίαν ὑπολαμβάνουσι , πρὸς τῷ βλάβει καὶ ταύτης ἀποστερεῖσθαι νομίζουσιν · ὅθεν εἴρηται χαλεποὶ πόλεμοι γὰρ ἀδελφῶν καὶ οἵ τοι πέρᾳ στέρξαντες , οἵδε καὶ πέρᾳ μισοῦσιν . περὶ μὲν οὖν τῶν πολιτευομένων , πόσους τε ὑπάρχειν δεῖ καὶ ποίους τινὰς τὴν φύσιν , ἔτι δὲ τὴν χώραν πόσην τέ τινα καὶ ποίαν τινά , διώρισται σχεδόν ( οὐ γὰρ τὴν αὐτὴν ἀκρίβειαν δεῖ ζητεῖν διά τε τῶν λόγων καὶ τῶν γιγνομένων διὰ τῆς αἰσθήσεως ) . ἐπεὶ δʼ ὥσπερ τῶν ἄλλων τῶν κατὰ φύσιν συνεστώτων οὐ ταῦτά ἐστι μόρια τῆς ὅλης συστάσεως ὧν ἄνευ τὸ ὅλον οὐκ ἂν εἴη , δῆλον ὡς οὐδὲ πόλεως μέρη θετέον ὅσα ταῖς πόλεσιν ἀναγκαῖον ὑπάρχειν , οὐδʼ ἄλλης κοινωνίας οὐδεμιᾶς ἐξ ἧς ἕν τι τὸ γένος ( ἓν γάρ τι καὶ κοινὸν εἶναι δεῖ καὶ ταὐτὸ τοῖς κοινωνοῖς , ἄν τε ἴσον ἄν τε ἄνισον μεταλαμβάνωσιν ) · οἷον εἴτε τροφὴ τοῦτό ἐστιν εἴτε χώρας πλῆθος εἴτʼ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐστίν . ὅταν δʼ ᾖ τὸ μὲν τούτου ἕνεκεν τὸ δʼ οὗ ἕνεκεν , οὐθέν γε τούτοις κοινὸν ἀλλʼ ἢ τῷ μὲν ποιῆσαι τῷ δὲ λαβεῖν · λέγω δʼ οἷον ὀργάνῳ τε παντὶ πρὸς τὸ γιγνόμενον ἔργον καὶ τοῖς δημιουργοῖς · οἰκίᾳ γὰρ πρὸς οἰκοδόμον οὐθέν ἐστιν ὃ γίγνεται κοινόν , ἀλλʼ ἔστι τῆς οἰκίας χάριν ἡ τῶν οἰκοδόμων τέχνη . διὸ κτήσεως μὲν δεῖ ταῖς πόλεσιν , οὐδὲν δʼ ἐστὶν ἡ κτῆσις μέρος τῆς πόλεως · πολλὰ δʼ ἔμψυχα μέρη τῆς κτήσεώς ἐστιν · ἡ δὲ πόλις κοινωνία τίς ἐστι τῶν ὁμοίων , ἕνεκεν δὲ ζωῆς τῆς ἐνδεχομένης ἀρίστης . ἐπεὶ δʼ ἐστὶν εὐδαιμονία τὸ ἄριστον , αὕτη δὲ ἀρετῆς ἐνέργεια καὶ χρῆσίς τις τέλειος , συμβέβηκε δὲ οὕτως ὥστε τοὺς μὲν ἐνδέχεσθαι μετέχειν αὐτῆς τοὺς δὲ μικρὸν ἢ μηδέν , δῆλον ὡς τοῦτʼ αἴτιον τοῦ γίγνεσθαι πόλεως εἴδη καὶ διαφορὰς καὶ πολιτείας πλείους ·
Lemmas: σημεῖον δέ · πρός γάρ ὁ συνήθης καί φίλος ὁ θυμός ἀείρω μάλα ἤ πρός ὁ ἀγνώς , ὀλιγωρέω νομίζω . διό καί Ἀρχίλοχος προσηκόντως ὁ φίλος ἐγκαλέω διαλέγω πρός ὁ θυμός · σύ γάρ δή παρά φίλος ἀπάγχω . καί ὁ ἄρχω δέ καί ὁ ἐλεύθερος ἀπό ὁ δύναμις οὗτος ὑπάρχω πᾶς · ἀρχικός γάρ καί ἀήσσητος ὁ θυμός . οὐ καλός δέ ἔχω λέγω χαλεπός εἰμί πρός ὁ ἀγνώς · πρός οὐδείς γάρ εἰμί χρή τοιοῦτος , οὐδέ εἰμί ὁ μεγαλόψυχος ὁ φύσις ἄγριος , πλήν πρός ὁ ἀδικέω . οὗτος δέ μάλα ἔτι πρός ὁ συνήθης πάσχω , ὅς λέγω πρότερος , ἐάν ἀδικέω νομίζω . καί οὗτος συμβαίνω κατά λόγος · παρά ὅς γάρ ὀφείλω ὁ εὐεργεσία ὑπολαμβάνω , πρός ὁ βλάβος καί οὗτος ἀποστερέω νομίζω · ὅθεν λέγω χαλεπός πόλεμος γάρ ἀδελφός καί ὅς σύ πέρα στέργω , ὅδε καί πέρα μισέω . περί μέν οὖν ὁ πολιτεύω , πόσος τε ὑπάρχω δέω καί ποῖος τις ὁ φύσις , ἔτι δέ ὁ χώρα πόσος τε τις καί ποῖος τις , διορίζω σχεδόν ( οὐ γάρ ὁ αὐτός ἀκρίβεια δέω ζητέω διά τε ὁ λόγος καί ὁ γίγνομαι διά ὁ αἴσθησις ) . ἐπεί δέ ὥσπερ ὁ ἄλλος ὁ κατά φύσις συνίστημι οὐ οὗτος εἰμί μόριον ὁ ὅλος σύστασις ὅς ἄνευ ὁ ὅλος οὐ ἄν εἰμί , δῆλος ὡς οὐδέ πόλις μέρος τίθημι ὅσος ὁ πόλις ἀναγκαῖος ὑπάρχω , οὐδέ ἄλλος κοινωνία οὐδείς ἐκ ὅς εἷς τις ὁ γένος ( εἷς γάρ τις καί κοινός εἰμί δέω καί αὐτός ὁ κοινωνός , ἐάν τε ἴσος ἐάν τε ἄνισος μεταλαμβάνω ) · οἷος εἴτε τροφή οὗτος εἰμί εἴτε χώρα πλῆθος εἴτε ἄλλος τις ὁ τοιοῦτος εἰμί . ὅταν δέ εἰμί ὁ μέν οὗτος ἕνεκα ὁ δέ ὅς ἕνεκα , οὐδείς γε οὗτος κοινός ἀλλά ἤ ὁ μέν ποιέω ὁ δέ λαμβάνω · λέγω δέ οἷος ὄργανον τε πᾶς πρός ὁ γίγνομαι ἔργον καί ὁ δημιουργός · οἰκία γάρ πρός οἰκοδόμος οὐδείς εἰμί ὅς γίγνομαι κοινός , ἀλλά εἰμί ὁ οἰκία χάριν ὁ ὁ οἰκοδόμος τέχνη . διό κτῆσις μέν δέω ὁ πόλις , οὐδείς δέ εἰμί ὁ κτῆσις μέρος ὁ πόλις · πολύς δέ ἔμψυχος μέρος ὁ κτῆσις εἰμί · ὁ δέ πόλις κοινωνία τις εἰμί ὁ ὅμοιος , ἕνεκα δέ ζωή ὁ ἐνδέχομαι ἀγαθός . ἐπεί δέ εἰμί εὐδαιμονία ὁ ἄριστον , οὗτος δέ ἀρετή ἐνέργεια καί χρῆσις τις τέλειος , συμβαίνω δέ οὕτως ὥστε ὁ μέν ἐνδέχομαι μετέχω αὐτός ὁ δέ μικρός ἤ μηδείς , δῆλος ὡς οὗτος αἴτιος ὁ γίγνομαι πόλις εἶδος καί διαφορά καί πολιτεία πολύς ·