aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 4.1296a
ὡς ὅπου οἱ μὲν πολλὰ σφόδρα κέκτηνται οἱ δὲ μηθέν , ἢ δῆμος ἔσχατος γίγνεται ἢ ὀλιγαρχία ἄκρατος , ἢ τυραννὶς διʼ ἀμφοτέρας τὰς ὑπερβολάς · καὶ γὰρ ἐκ δημοκρατίας τῆς νεανικωτάτης καὶ ἐξ ὀλιγαρχίας γίγνεται τυραννίς , ἐκ δὲ τῶν μέσων καὶ τῶν σύνεγγυς πολὺ ἧττον . τὴν δʼ αἰτίαν ὕστερον ἐν τοῖς περὶ τὰς μεταβολὰς τῶν πολιτειῶν ἐροῦμεν . ὅτι δʼ ἡ μέση βελτίστη , φανερόν · μόνη γὰρ ἀστασίαστος · ὅπου γὰρ πολὺ τὸ διὰ μέσου , ἥκιστα στάσεις καὶ διαστάσεις γίγνονται τῶν πολιτῶν . καὶ αἱ μεγάλαι πόλεις ἀστασιαστότεραι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν , ὅτι πολὺ τὸ μέσον · ἐν δὲ ταῖς μικραῖς ῥᾴδιόν τε διαλαβεῖν εἰς δύο πάντας , ὥστε μηθὲν καταλιπεῖν μέσον , καὶ πάντες σχεδὸν ἄποροι ἢ εὔποροί εἰσι . καὶ αἱ δημοκρατίαι δὲ ἀσφαλέστεραι τῶν ὀλιγαρχιῶν εἰσι καὶ πολυχρονιώτεραι διὰ τοὺς μέσους ( πλείους τε γάρ εἰσι καὶ μᾶλλον μετέχουσι τῶν τιμῶν ἐν ταῖς δημοκρατίαις ἢ ταῖς ὀλιγαρχίαις ) , ἐπεὶ ὅταν ἄνευ τούτων τῷ πλήθει ὑπερτείνωσιν οἱ ἄποροι , κακοπραγία γίνεται καὶ ἀπόλλυνται ταχέως . σημεῖον δὲ δεῖ νομίζειν καὶ τὸ τοὺς βελτίστους νομοθέτας εἶναι τῶν μέσων πολιτῶν · Σόλων τε γὰρ ἦν τούτων ( δηλοῖ δʼ ἐκ τῆς ποιήσεως ) καὶ Λυκοῦργος ( οὐ γὰρ ἦν βασιλεύς ) καὶ Χαρώνδας καὶ σχεδὸν οἱ πλεῖστοι τῶν ἄλλων . φανερὸν δʼ ἐκ τούτων καὶ διότι αἱ πλεῖσται πολιτεῖαι αἱ μὲν δημοκρατικαί εἰσιν αἱ δʼ ὀλιγαρχικαί . διὰ γὰρ τὸ ἐν ταύταις πολλάκις ὀλίγον εἶναι τὸ μέσον , αἰεὶ ὁπότεροι ἂν ὑπερέχωσιν , εἴθʼ οἱ τὰς οὐσίας ἔχοντες εἴθʼ ὁ δῆμος , οἱ τὸ μέσον ἐκβαίνοντες καθʼ αὑτοὺς ἄγουσι τὴν πολιτείαν , ὥστε ἢ δῆμος γίγνεται ἢ ὀλιγαρχία . πρὸς δὲ τούτοις διὰ τὸ στάσεις γίγνεσθαι καὶ μάχας πρὸς ἀλλήλους τῷ δήμῳ καὶ τοῖς εὐπόροις , ὁποτέροις ἂν μᾶλλον συμβῇ κρατῆσαι τῶν ἐναντίων , οὐ καθιστᾶσι κοινὴν πολιτείαν οὐδʼ ἴσην , ἀλλὰ τῆς νίκης ἆθλον τὴν ὑπεροχὴν τῆς πολιτείας λαμβάνουσιν , καὶ οἱ μὲν δημοκρατίαν οἱ δʼ ὀλιγαρχίαν ποιοῦσιν . ἔτι δὲ καὶ τῶν ἐν ἡγεμονίᾳ γενομένων τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν παρʼ αὑτοῖς ἑκάτεροι πολιτείαν ἀποβλέποντες οἱ μὲν δημοκρατίας ἐν ταῖς πόλεσι καθίστασαν οἱ δʼ ὀλιγαρχίας , οὐ πρὸς τὸ τῶν πόλεων συμφέρον σκοποῦντες ἀλλὰ πρὸς τὸ σφέτερον αὐτῶν , ὥστε διὰ ταύτας τὰς αἰτίας ἢ μηδέποτε τὴν μέσην γίνεσθαι πολιτείαν ἢ ὀλιγάκις καὶ παρʼ ὀλίγοις · εἷς γὰρ ἀνὴρ συνεπείσθη μόνος τῶν πρότερον ἐφʼ ἡγεμονίᾳ γενομένων ταύτην ἀποδοῦναι τὴν τάξιν , ἤδη δὲ καὶ τοῖς ἐν ταῖς πόλεσιν ἔθος καθέστηκε μηδὲ βούλεσθαι τὸ ἴσον ,
Lemmas: ὡς ὅπου ὁ μέν πολύς σφόδρα κτάομαι ὁ δέ μηδείς , ἤ δῆμος ἔσχατος γίγνομαι ἤ ὀλιγαρχία ἄκρατος , ἤ τυραννίς διά ἀμφότερος ὁ ὑπερβολή · καί γάρ ἐκ δημοκρατία ὁ νεανικός καί ἐκ ὀλιγαρχία γίγνομαι τυραννίς , ἐκ δέ ὁ μέσος καί ὁ σύνεγγυς πολύς ἥσσων . ὁ δέ αἰτία ὕστερον ἐν ὁ περί ὁ μεταβολή ὁ πολιτεία λέγω . ὅτι δέ ὁ μέσος ἀγαθός , φανερός · μόνος γάρ ἀστασίαστος · ὅπου γάρ πολύς ὁ διά μέσος , ἦκα στάσις καί διάστασις γίγνομαι ὁ πολίτης . καί ὁ μέγας πόλις ἀστασίαστος διά ὁ αὐτός αἰτία , ὅτι πολύς ὁ μέσος · ἐν δέ ὁ μικρός ῥᾴδιος τε διαλαμβάνω εἰς δύο πᾶς , ὥστε μηδείς καταλείπω μέσος , καί πᾶς σχεδόν ἄπορος ἤ εὔπορος εἰμί . καί ὁ δημοκρατία δέ ἀσφαλής ὁ ὀλιγαρχία εἰμί καί πολυχρόνιος διά ὁ μέσος ( πολύς τε γάρ εἰμί καί μάλα μετέχω ὁ τιμή ἐν ὁ δημοκρατία ἤ ὁ ὀλιγαρχία ) , ἐπεί ὅταν ἄνευ οὗτος ὁ πλῆθος ὑπερτείνω ὁ ἄπορος , κακοπραγία γίγνομαι καί ἀπόλλυμι ταχύς . σημεῖον δέ δέω νομίζω καί ὁ ὁ ἀγαθός νομοθέτης εἰμί ὁ μέσος πολίτης · Σόλων τε γάρ εἰμί οὗτος ( δηλόω δέ ἐκ ὁ ποίησις ) καί Λυκοῦργος ( οὐ γάρ εἰμί βασιλεύς ) καί Χαρώνδης καί σχεδόν ὁ πολύς ὁ ἄλλος . φανερός δέ ἐκ οὗτος καί διότι ὁ πολύς πολιτεία ὁ μέν δημοκρατικός εἰμί ὁ δέ ὀλιγαρχικός . διά γάρ ὁ ἐν οὗτος πολλάκις ὀλίγος εἰμί ὁ μέσος , ἀεί ὁπότερος ἄν ὑπερέχω , εἴτε ὁ ὁ οὐσία ἔχω εἴτε ὁ δῆμος , ὁ ὁ μέσος ἐκβαίνω κατά ἑαυτοῦ ἄγω ὁ πολιτεία , ὥστε ἤ δῆμος γίγνομαι ἤ ὀλιγαρχία . πρός δέ οὗτος διά ὁ στάσις γίγνομαι καί μάχη πρός ἀλλήλων ὁ δῆμος καί ὁ εὔπορος , ὁπότερος ἄν μάλα συμβαίνω κρατέω ὁ ἐναντίος , οὐ καθίστημι κοινός πολιτεία οὐδέ ἴσος , ἀλλά ὁ νίκη ἆθλον ὁ ὑπεροχή ὁ πολιτεία λαμβάνω , καί ὁ μέν δημοκρατία ὁ δέ ὀλιγαρχία ποιέω . ἔτι δέ καί ὁ ἐν ἡγεμονία γίγνομαι ὁ Ἑλλάς πρός ὁ παρά ἑαυτοῦ ἑκάτερος πολιτεία ἀποβλέπω ὁ μέν δημοκρατία ἐν ὁ πόλις καθίστημι ὁ δέ ὀλιγαρχία , οὐ πρός ὁ ὁ πόλις συμφέρω σκοπέω ἀλλά πρός ὁ σφέτερος αὐτός , ὥστε διά οὗτος ὁ αἰτία ἤ μηδέποτε ὁ μέσος γίγνομαι πολιτεία ἤ ὀλιγάκις καί παρά ὀλίγος · εἷς γάρ ἀνήρ συμπείθω μόνος ὁ πρότερος ἐπί ἡγεμονία γίγνομαι οὗτος ἀποδίδωμι ὁ τάξις , ἤδη δέ καί ὁ ἐν ὁ πόλις ἔθος καθίστημι μηδέ βούλομαι ὁ ἴσος ,