aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1281a
τοῦτο δʼ ἐστίν , ὡς φαμέν , τὸ ζῆν εὐδαιμόνως καὶ καλῶς . τῶν καλῶν ἄρα πράξεων χάριν θετέον εἶναι τὴν πολιτικὴν κοινωνίαν ἀλλʼ οὐ τοῦ συζῆν . διόπερ ὅσοι συμβάλλονται πλεῖστον εἰς τὴν τοιαύτην κοινωνίαν , τούτοις τῆς πόλεως μέτεστι πλεῖον ἢ τοῖς κατὰ μὲν ἐλευθερίαν καὶ γένος ἴσοις ἢ μείζοσι κατὰ δὲ τὴν πολιτικὴν ἀρετὴν ἀνίσοις , ἢ τοῖς κατὰ πλοῦτον ὑπερέχουσι κατʼ ἀρετὴν δʼ ὑπερεχομένοις . ὅτι μὲν οὖν πάντες οἱ περὶ τῶν πολιτειῶν ἀμφισβητοῦντες μέρος τι τοῦ δικαίου λέγουσι , φανερὸν ἐκ τῶν εἰρημένων . ἔχει δʼ ἀπορίαν τί δεῖ τὸ κύριον εἶναι τῆς πόλεως . ἢ γάρ τοι τὸ πλῆθος , ἢ τοὺς πλουσίους , ἢ τοὺς ἐπιεικεῖς , ἢ τὸν βέλτιστον ἕνα πάντων , ἢ τύραννον . ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἔχειν φαίνεται δυσκολίαν . τί γάρ ; ἂν οἱ πένητες διὰ τὸ πλείους εἶναι διανέμωνται τὰ τῶν πλουσίων , τοῦτʼ οὐκ ἄδικόν ἐστιν ; ἔδοξε γὰρ νὴ Δία τῷ κυρίῳ δικαίως . τὴν οὖν ἀδικίαν τί χρὴ λέγειν τὴν ἐσχάτην ; πάλιν τε πάντων ληφθέντων , οἱ πλείους τὰ τῶν ἐλαττόνων ἂν διανέμωνται , φανερὸν ὅτι φθείρουσι τὴν πόλιν . ἀλλὰ μὴν οὐχ ἥ γʼ ἀρετὴ φθείρει τὸ ἔχον αὐτήν , οὐδὲ τὸ δίκαιον πόλεως φθαρτικόν · ὥστε δῆλον ὅτι καὶ τὸν νόμον τοῦτον οὐχ οἷόν τʼ εἶναι δίκαιον . ἔτι καὶ τὰς πράξεις ὅσας ὁ τύραννος ἔπραξεν ἀναγκαῖον εἶναι πάσας δικαίας · βιάζεται γὰρ ὢν κρείττων , ὥσπερ καὶ τὸ πλῆθος τοὺς πλουσίους . ἀλλʼ ἆρα τοὺς ἐλάττους δίκαιον ἄρχειν καὶ τοὺς πλουσίους ; ἂν οὖν κἀκεῖνοι ταῦτα ποιῶσι καὶ διαρπάζωσι καὶ ἀφαιρῶνται τὰ κτήματα τοῦ πλήθους , τοῦτʼ ἐστὶ δίκαιον · καὶ θάτερον ἄρα . ταῦτα μὲν τοίνυν ὅτι πάντα φαῦλα καὶ οὐ δίκαια , φανερόν · ἀλλὰ τοὺς ἐπιεικεῖς ἄρχειν δεῖ καὶ κυρίους εἶναι πάντων ; οὐκοῦν ἀνάγκη τοὺς ἄλλους ἀτίμους εἶναι πάντας , μὴ τιμωμένους ταῖς πολιτικαῖς ἀρχαῖς · τιμὰς γὰρ λέγομεν εἶναι τὰς ἀρχάς , ἀρχόντων δʼ αἰεὶ τῶν αὐτῶν ἀναγκαῖον εἶναι τοὺς ἄλλους ἀτίμους . ἀλλʼ ἕνα τὸν σπουδαιότατον ἄρχειν βέλτιον ; ἀλλʼ ἔτι τοῦτο ὀλιγαρχικώτερον · οἱ γὰρ ἄτιμοι πλείους . ἀλλʼ ἴσως φαίη τις ἂν τὸ κύριον ὅλως ἄνθρωπον εἶναι ἀλλὰ μὴ νόμον φαῦλον , ἔχοντά γε τὰ συμβαίνοντα πάθη περὶ τὴν ψυχήν . ἂν οὖν ᾖ νόμος μὲν ὀλιγαρχικὸς δὲ ἢ δημοκρατικός , τί διοίσει περὶ τῶν ἠπορημένων ; συμβήσεται γὰρ ὁμοίως τὰ λεχθέντα πρότερον . Περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων ἔστω τις ἕτερος λόγος · ὅτι δὲ δεῖ κύριον εἶναι μᾶλλον τὸ πλῆθος ἢ τοὺς ἀρίστους μὲν ὀλίγους δέ , δόξειεν ἂν λύεσθαι καί τινʼ ἔχειν ἀπορίαν , τάχα δὲ κἂν ἀλήθειαν . τοὺς γὰρ πολλούς , ὧν ἕκαστός ἐστιν οὐ σπουδαῖος ἀνήρ ,
Lemmas: οὗτος δέ εἰμί , ὡς φημί , ὁ ζάω εὐδαίμων καί καλός . ὁ καλός ἄρα πρᾶξις χάριν τίθημι εἰμί ὁ πολιτικός κοινωνία ἀλλά οὐ ὁ συζάω . διόπερ ὅσος συμβάλλω πολύς εἰς ὁ τοιοῦτος κοινωνία , οὗτος ὁ πόλις μέτειμι πολύς ἤ ὁ κατά μέν ἐλευθερία καί γένος ἴσος ἤ μέγας κατά δέ ὁ πολιτικός ἀρετή ἄνισος , ἤ ὁ κατά πλοῦτος ὑπερέχω κατά ἀρετή δέ ὑπερέχω . ὅτι μέν οὖν πᾶς ὁ περί ὁ πολιτεία ἀμφισβητέω μέρος τις ὁ δίκαιος λέγω , φανερός ἐκ ὁ λέγω . ἔχω δέ ἀπορία τίς δέω ὁ κύριος εἰμί ὁ πόλις . ἤ γάρ τοι ὁ πλῆθος , ἤ ὁ πλούσιος , ἤ ὁ ἐπιεικής , ἤ ὁ ἀγαθός εἷς πᾶς , ἤ τύραννος . ἀλλά οὗτος πᾶς ἔχω φαίνω δυσκολία . τίς γάρ ; ἐάν ὁ πένης διά ὁ πολύς εἰμί διανέμω ὁ ὁ πλούσιος , οὗτος οὐ ἄδικος εἰμί ; δοκέω γάρ νή Ζεύς ὁ κύριος δίκαιος . ὁ οὖν ἀδικία τίς χρή λέγω ὁ ἔσχατος ; πάλιν τε πᾶς λαμβάνω , ὁ πολύς ὁ ὁ ἐλαχύς ἄν διανέμω , φανερός ὅτι φθείρω ὁ πόλις . ἀλλά μήν οὐ ὁ γε ἀρετή φθείρω ὁ ἔχω αὐτός , οὐδέ ὁ δίκαιος πόλις φθαρτικός · ὥστε δῆλος ὅτι καί ὁ νόμος οὗτος οὐ οἷος τε εἰμί δίκαιος . ἔτι καί ὁ πρᾶξις ὅσος ὁ τύραννος πράσσω ἀναγκαῖος εἰμί πᾶς δίκαιος · βιάζω γάρ εἰμί κρατύς , ὥσπερ καί ὁ πλῆθος ὁ πλούσιος . ἀλλά ἆρα ὁ ἐλαχύς δίκαιος ἄρχω καί ὁ πλούσιος ; ἐάν οὖν ἐκεῖνος οὗτος ποιέω καί διαρπάζω καί ἀφαιρέω ὁ κτῆμα ὁ πλῆθος , οὗτος εἰμί δίκαιος · καί ἕτερος ἄρα . οὗτος μέν τοίνυν ὅτι πᾶς φαῦλος καί οὐ δίκαιος , φανερός · ἀλλά ὁ ἐπιεικής ἄρχω δέω καί κύριος εἰμί πᾶς ; οὐκοῦν ἀνάγκη ὁ ἄλλος ἄτιμος εἰμί πᾶς , μή τιμάω ὁ πολιτικός ἀρχή · τιμή γάρ λέγω εἰμί ὁ ἀρχή , ἄρχω δέ ἀεί ὁ αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἄλλος ἄτιμος . ἀλλά εἷς ὁ σπουδαῖος ἄρχω ἀγαθός ; ἀλλά ἔτι οὗτος ὀλιγαρχικός · ὁ γάρ ἄτιμος πολύς . ἀλλά ἴσως φημί τις ἄν ὁ κύριος ὅλος ἄνθρωπος εἰμί ἀλλά μή νόμος φαῦλος , ἔχω γε ὁ συμβαίνω πάθος περί ὁ ψυχή . ἐάν οὖν εἰμί νόμος μέν ὀλιγαρχικός δέ ἤ δημοκρατικός , τίς διαφέρω περί ὁ ἀπορέω ; συμβαίνω γάρ ὅμοιος ὁ λέγω πρότερος . περί μέν οὖν ὁ ἄλλος εἰμί τις ἕτερος λόγος · ὅτι δέ δέω κύριος εἰμί μάλα ὁ πλῆθος ἤ ὁ ἀγαθός μέν ὀλίγος δέ , δοκέω ἄν λύω καί τις ἔχω ἀπορία , τάχα δέ ἄν ἀλήθεια . ὁ γάρ πολύς , ὅς ἕκαστος εἰμί οὐ σπουδαῖος ἀνήρ ,