aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1276a
ἆρʼ εἰ μὴ δικαίως πολίτης , οὐ πολίτης , ὡς ταὐτὸ δυναμένου τοῦ τʼ ἀδίκου καὶ τοῦ ψευδοῦς . ἐπεὶ δʼ ὁρῶμεν καὶ ἄρχοντάς τινας ἀδίκως , οὓς ἄρχειν μὲν φήσομεν ἀλλʼ οὐ δικαίως , ὁ δὲ πολίτης ἀρχῇ τινὶ διωρισμένος ἐστίν ( ὁ γὰρ κοινωνῶν τῆς τοιᾶσδε ἀρχῆς πολίτης ἐστίν , ὡς ἔφαμεν ) , δῆλον ὅτι πολίτας μὲν εἶναι φατέον καὶ τούτους · περὶ δὲ τοῦ δικαίως ἢ μὴ δικαίως συνάπτει πρὸς τὴν εἰρημένην πρότερον ἀμφισβήτησιν . ἀποροῦσι γάρ τινες πόθʼ ἡ πόλις ἔπραξε καὶ πότε οὐχ ἡ πόλις , οἷον ὅταν ἐξ ὀλιγαρχίας ἢ τυραννίδος γένηται δημοκρατία ( τότε γὰρ οὔτε τὰ συμβόλαια ἔνιοι βούλονται διαλύειν , ὡς οὐ τῆς πόλεως ἀλλὰ τοῦ τυράννου λαβόντος , οὔτʼ ἄλλα πολλὰ τῶν τοιούτων , ὡς ἐνίας τῶν πολιτειῶν τῷ κρατεῖν οὔσας , ἀλλὰ οὐ διὰ τὸ κοινῇ συμφέρον ) · εἴπερ οὖν καὶ δημοκρατοῦνταί τινες κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον , ὁμοίως τῆς πόλεως φατέον εἶναι ταύτης τὰς τῆς πολιτείας ταύτης πράξεις καὶ τὰς ἐκ τῆς ὀλιγαρχίας καὶ τῆς τυραννίδος . ἔοικε δʼ οἰκεῖος ὁ λόγος εἶναι τῆς ἀπορίας ταύτης πως ποτὲ χρὴ λέγειν τὴν πόλιν εἶναι τὴν αὐτὴν ἢ μὴ τὴν αὐτὴν ἀλλʼ ἑτέραν . ἡ μὲν οὖν ἐπιπολαιοτάτη τῆς ἀπορίας ζήτησις περὶ τὸν τόπον καὶ τοὺς ἀνθρώπους ἐστίν · ἐνδέχεται γὰρ διαζευχθῆναι τὸν τόπον καὶ τοὺς ἀνθρώπους , καὶ τοὺς μὲν ἕτερον τοὺς δʼ ἕτερον οἰκῆσαι τόπον . ταύτην μὲν οὖν πραοτέραν θετέον τὴν ἀπορίαν , πολλαχῶς γὰρ τῆς πόλεως λεγομένης , ἐστί πως εὐμάρεια τῆς τοιαύτης ζητήσεως · ὁμοίως δὲ καὶ τῶν τὸν αὐτὸν κατοικούντων ἀνθρώπων πότε δεῖ νομίζειν μίαν εἶναι τὴν πόλιν ; οὐ γὰρ δὴ τοῖς τείχεσιν · εἴη γὰρ ἂν Πελοποννήσῳ περιβαλεῖν ἓν τεῖχος . τοιαύτη δʼ ἴσως ἐστὶ καὶ Βαβυλὼν καὶ πᾶσα ἥτις ἔχει περιγραφὴν μᾶλλον ἔθνους ἢ πόλεως · ἧς γέ φασιν ἑαλωκυίας τρίτην ἡμέραν οὐκ αἰσθέσθαι τι μέρος τῆς πόλεως . ἀλλὰ περὶ μὲν ταύτης τῆς ἀπορίας εἰς ἄλλον καιρὸν χρήσιμος ἡ σκέψις ( περὶ γὰρ μεγέθους τῆς πόλεως , τό τε πόσον καὶ πότερον ἔθνος ἓν ἢ πλείω συμφέρει , δεῖ μὴ λανθάνειν τὸν πολιτικόν ) · ἀλλὰ τῶν αὐτῶν κατοικούντων τὸν αὐτὸν τόπον , πότερον ἕως ἂν ᾖ τὸ γένος ταὐτὸ τῶν κατοικούντων , τὴν αὐτὴν εἶναι φατέον πόλιν , καίπερ αἰεὶ τῶν μὲν φθειρομένων τῶν δὲ γινομένων , ὥσπερ καὶ ποταμοὺς εἰώθαμεν λέγειν τοὺς αὐτοὺς καὶ κρήνας τὰς αὐτάς , καίπερ αἰεὶ τοῦ μὲν ἐπιγινομένου νάματος τοῦ δʼ ὑπεξιόντος , ἢ τοὺς μὲν ἀνθρώπους φατέον εἶναι τοὺς αὐτοὺς διὰ τὴν τοιαύτην αἰτίαν , τὴν δὲ πόλιν ἑτέραν ;
Lemmas: ἆρα εἰ μή δίκαιος πολίτης , οὐ πολίτης , ὡς αὐτός δύναμαι ὁ τε ἄδικος καί ὁ ψευδής . ἐπεί δέ ὁράω καί ἄρχω τις ἄδικος , ὅς ἄρχω μέν φημί ἀλλά οὐ δίκαιος , ὁ δέ πολίτης ἀρχή τις διορίζω εἰμί ( ὁ γάρ κοινωνέω ὁ τοιόσδε ἀρχή πολίτης εἰμί , ὡς φημί ) , δῆλος ὅτι πολίτης μέν εἰμί φημί καί οὗτος · περί δέ ὁ δίκαιος ἤ μή δίκαιος συνάπτω πρός ὁ λέγω πρότερος ἀμφισβήτησις . ἀπορέω γάρ τις πότε ὁ πόλις πράσσω καί πότε οὐ ὁ πόλις , οἷος ὅταν ἐκ ὀλιγαρχία ἤ τυραννίς γίγνομαι δημοκρατία ( τότε γάρ οὔτε ὁ συμβόλαιον ἔνιοι βούλομαι διαλύω , ὡς οὐ ὁ πόλις ἀλλά ὁ τύραννος λαμβάνω , οὔτε ἄλλος πολύς ὁ τοιοῦτος , ὡς ἔνιοι ὁ πολιτεία ὁ κρατέω εἰμί , ἀλλά οὐ διά ὁ κοινῇ συμφέρω ) · εἴπερ οὖν καί δημοκρατέομαι τις κατά ὁ τρόπος οὗτος , ὅμοιος ὁ πόλις φημί εἰμί οὗτος ὁ ὁ πολιτεία οὗτος πρᾶξις καί ὁ ἐκ ὁ ὀλιγαρχία καί ὁ τυραννίς . ἔοικα δέ οἰκεῖος ὁ λόγος εἰμί ὁ ἀπορία οὗτος πως ποτέ χρή λέγω ὁ πόλις εἰμί ὁ αὐτός ἤ μή ὁ αὐτός ἀλλά ἕτερος . ὁ μέν οὖν ἐπιπόλαιος ὁ ἀπορία ζήτησις περί ὁ τόπος καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί · ἐνδέχομαι γάρ διαζεύγνυμαι ὁ τόπος καί ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ μέν ἕτερος ὁ δέ ἕτερος οἰκέω τόπος . οὗτος μέν οὖν πρᾶος τίθημι ὁ ἀπορία , πολλαχῶς γάρ ὁ πόλις λέγω , εἰμί πως εὐμάρεια ὁ τοιοῦτος ζήτησις · ὅμοιος δέ καί ὁ ὁ αὐτός κατοικέω ἄνθρωπος πότε δέω νομίζω εἷς εἰμί ὁ πόλις ; οὐ γάρ δή ὁ τεῖχος · εἰμί γάρ ἄν Πελοπόννησος περιβάλλω εἷς τεῖχος . τοιοῦτος δέ ἴσως εἰμί καί Βαβυλών καί πᾶς ὅστις ἔχω περιγραφή μάλα ἔθνος ἤ πόλις · ὅς γε φημί ἁλίσκομαι τρίτος ἡμέρα οὐ αἰσθάνομαι τις μέρος ὁ πόλις . ἀλλά περί μέν οὗτος ὁ ἀπορία εἰς ἄλλος καιρός χρήσιμος ὁ σκέψις ( περί γάρ μέγεθος ὁ πόλις , ὁ τε πόσος καί πότερος ἔθνος εἷς ἤ πολύς συμφέρω , δέω μή λανθάνω ὁ πολιτικός ) · ἀλλά ὁ αὐτός κατοικέω ὁ αὐτός τόπος , πότερος ἕως ἄν εἰμί ὁ γένος αὐτός ὁ κατοικέω , ὁ αὐτός εἰμί φημί πόλις , καίπερ ἀεί ὁ μέν φθείρω ὁ δέ γίγνομαι , ὥσπερ καί ποταμός εἴωθα λέγω ὁ αὐτός καί κρήνη ὁ αὐτός , καίπερ ἀεί ὁ μέν ἐπιγίγνομαι νᾶμα ὁ δέ ὑπεξέρχομαι , ἤ ὁ μέν ἄνθρωπος φημί εἰμί ὁ αὐτός διά ὁ τοιοῦτος αἰτία , ὁ δέ πόλις ἕτερος ;