aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 6.1319b
τὴν δὲ τελευταίαν , διὰ τὸ πάντας κοινωνεῖν , οὔτε πάσης ἐστὶ πόλεως φέρειν , οὔτε ῥᾴδιον διαμένειν μὴ τοῖς νόμοις καὶ τοῖς ἔθεσιν εὖ συγκειμένην ( ἃ δὲ φθείρειν συμβαίνει καὶ ταύτην καὶ τὰς ἄλλας πολιτείας , εἴρηται πρότερον τὰ πλεῖστα σχεδόν ) . πρὸς δὲ τὸ καθιστάναι ταύτην τὴν δημοκρατίαν καὶ τὸν δῆμον ποιεῖν ἰσχυρὸν εἰώθασιν οἱ προεστῶτες προσλαμβάνειν ὡς πλείστους καὶ ποιεῖν πολίτας μὴ μόνον τοὺς γνησίους ἀλλὰ καὶ τοὺς νόθους καὶ τοὺς ἐξ ὁποτερουοῦν πολίτου , λέγω δὲ οἷον πατρὸς ἢ μητρός · ἅπαν γὰρ οἰκεῖον τοῦτο τῷ τοιούτῳ δήμῳ μᾶλλον . εἰώθασι μὲν οὖν οἱ δημαγωγοὶ κατασκευάζειν οὕτω , δεῖ μέντοι προσλαμβάνειν μέχρι ἂν ὑπερτείνῃ τὸ πλῆθος τῶν γνωρίμων καὶ τῶν μέσων , καὶ τούτου μὴ πέρα προβαίνειν · ὑπερβάλλοντες γὰρ ἀτακτοτέραν τε ποιοῦσι τὴν πολιτείαν , καὶ τοὺς γνωρίμους πρὸς τὸ χαλεπῶς ὑπομένειν τὴν δημοκρατίαν παροξύνουσι μᾶλλον , ὅπερ συνέβη τῆς στάσεως αἴτιον γενέσθαι περὶ Κυρήνην · ὀλίγον μὲν γὰρ πονηρὸν παρορᾶται , πολὺ δὲ γινόμενον ἐν ὀφθαλμοῖς μᾶλλόν ἐστιν . ἔτι δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα κατασκευάσματα χρήσιμα πρὸς τὴν δημοκρατίαν τὴν τοιαύτην , οἷς Κλεισθένης τε Ἀθήνησιν ἐχρήσατο βουλόμενος αὐξῆσαι τὴν δημοκρατίαν , καὶ περὶ Κυρήνην οἱ τὸν δῆμον καθιστάντες . φυλαί τε γὰρ ἕτεραι ποιητέαι πλείους καὶ φατρίαι , καὶ τὰ τῶν ἰδίων ἱερῶν συνακτέον εἰς ὀλίγα καὶ κοινά , καὶ πάντα σοφιστέον ὅπως ἂν ὅτι μάλιστα ἀναμειχθῶσι πάντες ἀλλήλοις , αἱ δὲ συνήθειαι διαζευχθῶσιν αἱ πρότερον . ἔτι δὲ καὶ τὰ τυραννικὰ κατασκευάσματα δημοτικὰ δοκεῖ πάντα , λέγω δʼ οἷον ἀναρχία τε δούλων ( αὕτη δʼ ἂν εἴη μέχρι του συμφέρουσα ) καὶ γυναικῶν καὶ παίδων , καὶ τὸ ζῆν ὅπως τις βούλεται παρορᾶν · πολὺ γὰρ ἔσται τὸ τῇ τοιαύτῃ πολιτείᾳ βοηθοῦν · ἥδιον γὰρ τοῖς πολλοῖς τὸ ζῆν ἀτάκτως ἢ τὸ σωφρόνως . ἔστι δὲ τοῦ νομοθέτου καὶ τῶν βουλομένων συνιστάναι τινὰ τοιαύτην πολιτείαν οὐ τὸ καταστῆσαι μέγιστον ἔργον οὐδὲ μόνον , ἀλλʼ ὅπως σῴζηται μᾶλλον · μίαν γὰρ ἢ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας οὐ χαλεπὸν μεῖναι πολιτευομένους ὁπωσοῦν . διὸ δεῖ , περὶ ὧν τεθεώρηται πρότερον , τίνες σωτηρίαι καὶ φθοραὶ τῶν πολιτειῶν , ἐκ τούτων πειρᾶσθαι κατασκευάζειν τὴν ἀσφάλειαν , εὐλαβουμένους μὲν τὰ φθείροντα , τιθεμένους δὲ τοιούτους νόμους , καὶ τοὺς ἀγράφους καὶ τοὺς γεγραμμένους ,
Lemmas: ὁ δέ τελευταῖος , διά ὁ πᾶς κοινωνέω , οὔτε πᾶς εἰμί πόλις φέρω , οὔτε ῥᾴδιος διαμένω μή ὁ νόμος καί ὁ ἔθος εὖ σύγκειμαι ( ὅς δέ φθείρω συμβαίνω καί οὗτος καί ὁ ἄλλος πολιτεία , λέγω πρότερος ὁ πολύς σχεδόν ) . πρός δέ ὁ καθίστημι οὗτος ὁ δημοκρατία καί ὁ δῆμος ποιέω ἰσχυρός εἴωθα ὁ προΐστημι προσλαμβάνω ὡς πολύς καί ποιέω πολίτης μή μόνος ὁ γνήσιος ἀλλά καί ὁ νόθος καί ὁ ἐκ ὁποτέσρις πολίτης , λέγω δέ οἷος πατήρ ἤ μήτηρ · ἅπας γάρ οἰκεῖος οὗτος ὁ τοιοῦτος δῆμος μάλα . εἴωθα μέν οὖν ὁ δημαγωγός κατασκευάζω οὕτως , δέω μέντοι προσλαμβάνω μέχρι ἄν ὑπερτείνω ὁ πλῆθος ὁ γνώριμος καί ὁ μέσος , καί οὗτος μή πέρα προβαίνω · ὑπερβάλλω γάρ ἄτακτος τε ποιέω ὁ πολιτεία , καί ὁ γνώριμος πρός ὁ χαλεπός ὑπομένω ὁ δημοκρατία παροξύνω μάλα , ὅς συμβαίνω ὁ στάσις αἴτιος γίγνομαι περί Κυρήνη · ὀλίγος μέν γάρ πονηρός παροράω , πολύς δέ γίγνομαι ἐν ὀφθαλμός μάλα εἰμί . ἔτι δέ καί ὁ τοιοῦτος κατασκεύασμα χρήσιμος πρός ὁ δημοκρατία ὁ τοιοῦτος , ὅς Κλεισθένης τε Ἀθήνησι χράω βούλομαι αὐξάνω ὁ δημοκρατία , καί περί Κυρήνη ὁ ὁ δῆμος καθίστημι . φυλή τε γάρ ἕτερος ποιητέος πολύς καί φατρία , καί ὁ ὁ ἴδιος ἱερός συνακτέον εἰς ὀλίγος καί κοινός , καί πᾶς σοφιστέον ὅπως ἄν ὅτι μάλα ἀναμίσγω πᾶς ἀλλήλων , ὁ δέ συνήθεια διαζεύγνυμαι ὁ πρότερος . ἔτι δέ καί ὁ τυραννικός κατασκεύασμα δημοτικός δοκέω πᾶς , λέγω δέ οἷος ἀναρχία τε δοῦλος ( οὗτος δέ ἄν εἰμί μέχρι τις συμφέρω ) καί γυνή καί παῖς , καί ὁ ζάω ὅπως τις βούλομαι παροράω · πολύς γάρ εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος πολιτεία βοηθέω · ἡδύς γάρ ὁ πολύς ὁ ζάω ἄτακτος ἤ ὁ σώφρων . εἰμί δέ ὁ νομοθέτης καί ὁ βούλομαι συνίστημι τις τοιοῦτος πολιτεία οὐ ὁ καθίστημι μέγας ἔργον οὐδέ μόνος , ἀλλά ὅπως σῴζω μάλα · εἷς γάρ ἤ δύο ἤ τρεῖς ἡμέρα οὐ χαλεπός μένω πολιτεύω ὁπωσοῦν . διό δέω , περί ὅς θεωρέω πρότερος , τίς σωτηρία καί φθορά ὁ πολιτεία , ἐκ οὗτος πειράω κατασκευάζω ὁ ἀσφάλεια , εὐλαβέομαι μέν ὁ φθείρω , τίθημι δέ τοιοῦτος νόμος , καί ὁ ἄγραφος καί ὁ γράφω ,