aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 4.1297a
οὐθὲν γὰρ φοβερὸν μή ποτε συμφωνήσωσιν οἱ πλούσιοι τοῖς πένησιν ἐπὶ τούτους · οὐδέποτε γὰρ ἅτεροι βουλήσονται δουλεύειν τοῖς ἑτέροις , κοινοτέραν δʼ , ἂν ζητῶσιν , οὐδεμίαν εὑρήσουσιν ἄλλην ταύτης . ἐν μέρει γὰρ ἄρχειν οὐκ ἂν ὑπομείνειαν διὰ τὴν ἀπιστίαν τὴν πρὸς ἀλλήλους · πανταχοῦ δὲ πιστότατος ὁ διαιτητής , διαιτητὴς δʼ ὁ μέσος . ὅσῳ δʼ ἂν ἄμεινον ἡ πολιτεία μειχθῇ , τοσούτῳ μονιμωτέρα . διαμαρτάνουσι δὲ πολλοὶ καὶ τῶν τὰς ἀριστοκρατικὰς βουλομένων ποιεῖν πολιτείας , οὐ μόνον ἐν τῷ πλεῖον νέμειν τοῖς εὐπόροις , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ παρακρούεσθαι τὸν δῆμον . ἀνάγκη γὰρ χρόνῳ ποτὲ ἐκ τῶν ψευδῶν ἀγαθῶν ἀληθὲς συμβῆναι κακόν · αἱ γὰρ πλεονεξίαι τῶν πλουσίων ἀπολλύασι μᾶλλον τὴν πολιτείαν ἢ αἱ τοῦ δήμου . ἔστι δʼ ὅσα προφάσεως χάριν ἐν ταῖς πολιτείαις σοφίζονται πρὸς τὸν δῆμον πέντε τὸν ἀριθμόν , περὶ ἐκκλησίαν , περὶ τὰς ἀρχάς , περὶ δικαστήρια , περὶ ὅπλισιν , περὶ γυμνασίαν · περὶ ἐκκλησίαν μὲν τὸ ἐξεῖναι ἐκκλησιάζειν πᾶσι , ζημίαν δὲ ἐπικεῖσθαι τοῖς εὐπόροις ἐὰν μὴ ἐκκλησιάζωσιν , ἢ μόνοις ἢ μείζω πολλῷ , περὶ δὲ τὰς ἀρχὰς τὸ τοῖς μὲν ἔχουσι τίμημα μὴ ἐξεῖναι ἐξόμνυσθαι , τοῖς δʼ ἀπόροις ἐξεῖναι , καὶ περὶ τὰ δικαστήρια τοῖς μὲν εὐπόροις εἶναι ζημίαν ἂν μὴ δικάζωσι , τοῖς δʼ ἀπόροις ἄδειαν , ἢ τοῖς μὲν μεγάλην τοῖς δὲ μικράν , ὥσπερ ἐν τοῖς Χαρώνδου νόμοις . ἐνιαχοῦ δʼ ἔξεστι μὲν πᾶσιν ἀπογραψαμένοις ἐκκλησιάζειν καὶ δικάζειν , ἐὰν δὲ ἀπογραψάμενοι μήτʼ ἐκκλησιάζωσι μήτε δικάζωσιν , ἐπίκεινται μεγάλαι ζημίαι τούτοις , ἵνα διὰ μὲν τὴν ζημίαν φεύγωσι τὸ ἀπογράφεσθαι , διὰ δὲ τὸ μὴ ἀπογράφεσθαι μὴ δικάζωσι μηδʼ ἐκκλησιάζωσιν . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ περὶ τοῦ ὅπλα κεκτῆσθαι καὶ τοῦ γυμνάζεσθαι νομοθετοῦσιν . τοῖς μὲν γὰρ ἀπόροις ἔξεστι μὴ κεκτῆσθαι , τοῖς δʼ εὐπόροις ἐπιζήμιον μὴ κεκτημένοις , κἂν μὴ γυμνάζωνται , τοῖς μὲν οὐδεμία ζημία , τοῖς δʼ εὐπόροις ἐπιζήμιον , ὅπως οἱ μὲν διὰ τὴν ζημίαν μετέχωσιν , οἱ δὲ διὰ τὸ μὴ φοβεῖσθαι μὴ μετέχωσιν . ταῦτα μὲν οὖν ὀλιγαρχικὰ σοφίσματα τῆς νομοθεσίας · ἐν δὲ ταῖς δημοκρατίαις πρὸς ταῦτʼ ἀντισοφίζονται . τοῖς μὲν γὰρ ἀπόροις μισθὸν πορίζουσιν ἐκκλησιάζουσι καὶ δικάζουσιν , τοῖς δʼ εὐπόροις οὐδεμίαν τάττουσι ζημίαν . ὥστε φανερὸν ὅτι εἴ τις βούλεται μιγνύναι δικαίως , δεῖ τὰ παρʼ ἑκατέροις συνάγειν καὶ τοῖς μὲν μισθὸν πορίζειν τοῖς δὲ ζημίαν · οὕτω γὰρ ἂν κοινωνοῖεν ἅπαντες , ἐκείνως δʼ ἡ πολιτεία γίγνεται τῶν ἑτέρων μόνον .
Lemmas: οὐδείς γάρ φοβερός μή ποτέ συμφωνέω ὁ πλούσιος ὁ πένης ἐπί οὗτος · οὐδέποτε γάρ ἕτερος βούλομαι δουλεύω ὁ ἕτερος , κοινός δέ , ἐάν ζητέω , οὐδείς εὑρίσκω ἄλλος οὗτος . ἐν μέρος γάρ ἄρχω οὐ ἄν ὑπομένω διά ὁ ἀπιστία ὁ πρός ἀλλήλων · πανταχοῦ δέ πιστός ὁ διαιτητής , διαιτητής δέ ὁ μέσος . ὅσος δέ ἄν ἀγαθός ὁ πολιτεία μείγνυμι , τοσοῦτος μόνιμος . διαμαρτάνω δέ πολύς καί ὁ ὁ ἀριστοκρατικός βούλομαι ποιέω πολιτεία , οὐ μόνος ἐν ὁ πολύς νέμω ὁ εὔπορος , ἀλλά καί ἐν ὁ παρακρούω ὁ δῆμος . ἀνάγκη γάρ χρόνος ποτέ ἐκ ὁ ψευδής ἀγαθός ἀληθής συμβαίνω κακός · ὁ γάρ πλεονεξία ὁ πλούσιος ἀπόλλυμι μάλα ὁ πολιτεία ἤ ὁ ὁ δῆμος . εἰμί δέ ὅσος πρόφασις χάριν ἐν ὁ πολιτεία σοφίζω πρός ὁ δῆμος πέντε ὁ ἀριθμός , περί ἐκκλησία , περί ὁ ἀρχή , περί δικαστήριον , περί ὅπλισις , περί γυμνασία · περί ἐκκλησία μέν ὁ ἔξεστι ἐκκλησιάζω πᾶς , ζημία δέ ἐπίκειμαι ὁ εὔπορος ἐάν μή ἐκκλησιάζω , ἤ μόνος ἤ μέγας πολύς , περί δέ ὁ ἀρχή ὁ ὁ μέν ἔχω τίμημα μή ἔξεστι ἐξόμνυμι , ὁ δέ ἄπορος ἔξεστι , καί περί ὁ δικαστήριον ὁ μέν εὔπορος εἰμί ζημία ἐάν μή δικάζω , ὁ δέ ἄπορος ἄδεια , ἤ ὁ μέν μέγας ὁ δέ μικρός , ὥσπερ ἐν ὁ Χαρώνδης νόμος . ἐνιαχοῦ δέ ἔξεστι μέν πᾶς ἀπογράφω ἐκκλησιάζω καί δικάζω , ἐάν δέ ἀπογράφω μήτε ἐκκλησιάζω μήτε δικάζω , ἐπίκειμαι μέγας ζημία οὗτος , ἵνα διά μέν ὁ ζημία φεύγω ὁ ἀπογράφω , διά δέ ὁ μή ἀπογράφω μή δικάζω μηδέ ἐκκλησιάζω . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί περί ὁ ὅπλον κτάομαι καί ὁ γυμνάζω νομοθετέω . ὁ μέν γάρ ἄπορος ἔξεστι μή κτάομαι , ὁ δέ εὔπορος ἐπιζήμιος μή κτάομαι , ἐάν μή γυμνάζω , ὁ μέν οὐδείς ζημία , ὁ δέ εὔπορος ἐπιζήμιος , ὅπως ὁ μέν διά ὁ ζημία μετέχω , ὁ δέ διά ὁ μή φοβέω μή μετέχω . οὗτος μέν οὖν ὀλιγαρχικός σόφισμα ὁ νομοθεσία · ἐν δέ ὁ δημοκρατία πρός οὗτος ἀντισοφίζομαι . ὁ μέν γάρ ἄπορος μισθός πορίζω ἐκκλησιάζω καί δικάζω , ὁ δέ εὔπορος οὐδείς τάσσω ζημία . ὥστε φανερός ὅτι εἰ τις βούλομαι μείγνυμι δίκαιος , δέω ὁ παρά ἑκάτερος συνάγω καί ὁ μέν μισθός πορίζω ὁ δέ ζημία · οὕτως γάρ ἄν κοινωνέω ἅπας , ἐκεῖνος δέ ὁ πολιτεία γίγνομαι ὁ ἕτερος μόνος .