aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1285a
ῥᾴδιον δὴ τοῦτό γε καταμαθεῖν , ὅτι πλείω τε γένη περιέχει καὶ τῆς ἀρχῆς ὁ τρόπος ἐστὶν οὐχ εἷς πασῶν . ἡ γὰρ ἐν τῇ Λακωνικῇ πολιτείᾳ δοκεῖ μὲν εἶναι βασιλεία μάλιστα τῶν κατὰ νόμον , οὐκ ἔστι δὲ κυρία πάντων , ἀλλʼ ὅταν ἐξέλθῃ τὴν χώραν ἡγεμών ἐστι τῶν πρὸς τὸν πόλεμον · ἔτι δὲ τὰ πρὸς τοὺς θεοὺς ἀποδέδοται τοῖς βασιλεῦσιν . αὕτη μὲν οὖν ἡ βασιλεία οἷον στρατηγία τις αὐτοκρατόρων καὶ ἀίδιός ἐστιν · κτεῖναι γὰρ οὐ κύριος , εἰ μὴ ἔν τινι καιρῷ , καθάπερ ἐπὶ τῶν ἀρχαίων ἐν ταῖς πολεμικαῖς ἐξόδοις , ἐν χειρὸς νόμῳ . δηλοῖ δʼ Ὅμηρος · ὁ γὰρ Ἀγαμέμνων κακῶς μὲν ἀκούων ἠνείχετο ἐν ταῖς ἐκκλησίαις , ἐξελθόντων δὲ καὶ κτεῖναι κύριος ἦν · λέγει γοῦν ὃν δέ κʼ ἐγὼν ἀπάνευθε μάχης οὔ οἱ ἄρκιον ἐσσεῖται φυγέειν κύνας ἠδʼ οἰωνούς · πὰρ γὰρ ἐμοὶ θάνατος . ἓν μὲν οὖν τοῦτʼ εἶδος βασιλείας , στρατηγία διὰ βίου , τούτων δʼ αἱ μὲν κατὰ γένος εἰσὶν αἱ δʼ αἱρεταί · παρὰ ταύτην δʼ ἄλλο μοναρχίας εἶδος , οἷαι παρʼ ἐνίοις εἰσὶ βασιλεῖαι τῶν βαρβάρων . ἔχουσι δʼ αὗται τὴν δύναμιν πᾶσαι παραπλησίαν τυραννίσιν , εἰσὶ δὲ καὶ κατὰ νόμον καὶ πάτριαι · διὰ γὰρ τὸ δουλικώτεροι εἶναι τὰ ἤθη φύσει οἱ μὲν βάρβαροι τῶν Ἑλλήνων , οἱ δὲ περὶ τὴν Ἀσίαν τῶν περὶ τὴν Εὐρώπην , ὑπομένουσι τὴν δεσποτικὴν ἀρχὴν οὐδὲν δυσχεραίνοντες . τυραννικαὶ μὲν οὖν διὰ τὸ τοιοῦτόν εἰσιν , ἀσφαλεῖς δὲ διὰ τὸ πάτριαι καὶ κατὰ νόμον εἶναι . καὶ ἡ φυλακὴ δὲ βασιλικὴ καὶ οὐ τυραννικὴ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . οἱ γὰρ πολῖται φυλάττουσιν ὅπλοις τοὺς βασιλεῖς , τοὺς δὲ τυράννους ξενικόν · οἱ μὲν γὰρ κατὰ νόμον καὶ ἑκόντων οἱ δʼ ἀκόντων ἄρχουσιν , ὥσθʼ οἱ μὲν παρὰ τῶν πολιτῶν οἱ δʼ ἐπὶ τοὺς πολίτας ἔχουσι τὴν φυλακήν . δύο μὲν οὖν εἴδη ταῦτα μοναρχίας , ἕτερον δʼ ὅπερ ἦν ἐν τοῖς ἀρχαίοις Ἕλλησιν , οὓς καλοῦσιν αἰσυμνήτας . ἔστι δὲ τοῦθʼ ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν αἱρετὴ τυραννίς , διαφέρουσα δὲ τῆς βαρβαρικῆς οὐ τῷ μὴ κατὰ νόμον ἀλλὰ τῷ μὴ πάτριος εἶναι μόνον . ἦρχον δʼ οἱ μὲν διὰ βίου τὴν ἀρχὴν ταύτην , οἱ δὲ μέχρι τινῶν ὡρισμένων χρόνων ἢ πράξεων , οἷον εἵλοντό ποτε Μυτιληναῖοι Πιττακὸν πρὸς τοὺς φυγάδας ὧν προειστήκεσαν Ἀντιμενίδης καὶ Ἀλκαῖος ὁ ποιητής . δηλοῖ δʼ Ἀλκαῖος ὅτι τύραννον εἵλοντο τὸν Πιττακὸν ἔν τινι τῶν σκολιῶν μελῶν · ἐπιτιμᾷ γὰρ ὅτι τὸν κακοπάτριδα Πίττακον πόλιος τᾶς ἀχόλω καὶ βαρυδαίμονος ἐστάσαντο τύραννον μέγʼ ἐπαινέοντες ἀόλλεες .
Lemmas: ῥᾴδιος δή οὗτος γε καταμανθάνω , ὅτι πολύς τε γένος περιέχω καί ὁ ἀρχή ὁ τρόπος εἰμί οὐ εἷς πᾶς . ὁ γάρ ἐν ὁ Λακωνικός πολιτεία δοκέω μέν εἰμί βασιλεία μάλα ὁ κατά νόμος , οὐ εἰμί δέ κύριος πᾶς , ἀλλά ὅταν ἐξέρχομαι ὁ χώρα ἡγεμών εἰμί ὁ πρός ὁ πόλεμος · ἔτι δέ ὁ πρός ὁ θεός ἀποδίδωμι ὁ βασιλεύς . οὗτος μέν οὖν ὁ βασιλεία οἷος στρατηγία τις αὐτοκράτωρ καί ἀίδιος εἰμί · κτείνω γάρ οὐ κύριος , εἰ μή ἐν τις καιρός , καθά ἐπί ὁ ἀρχαῖος ἐν ὁ πολεμικός ἔξοδος , ἐν χείρ νόμος . δηλόω δέ Ὅμηρος · ὁ γάρ Ἀγαμέμνων κακός μέν ἀκούω ἀνέχω ἐν ὁ ἐκκλησία , ἐξέρχομαι δέ καί κτείνω κύριος εἰμί · λέγω γοῦν ὅς δέ ἄν ἐγώ ἀπάνευθε μάχη οὐ ἕ ἄρκιος εἰμί φεύγω κύων ἠδέ οἰωνός · παρά γάρ ἐγώ θάνατος . εἷς μέν οὖν οὗτος εἶδος βασιλεία , στρατηγία διά βίος , οὗτος δέ ὁ μέν κατά γένος εἰμί ὁ δέ αἱρετός · παρά οὗτος δέ ἄλλος μοναρχία εἶδος , οἷος παρά ἔνιοι εἰμί βασιλεία ὁ βάρβαρος . ἔχω δέ οὗτος ὁ δύναμις πᾶς παραπλήσιος τυραννίς , εἰμί δέ καί κατά νόμος καί πάτριος · διά γάρ ὁ δουλικός εἰμί ὁ ἦθος φύσις ὁ μέν βάρβαρος ὁ Ἕλλην , ὁ δέ περί ὁ Ἀσία ὁ περί ὁ Εὐρώπη , ὑπομένω ὁ δεσποτικός ἀρχή οὐδείς δυσχεραίνω . τυραννικός μέν οὖν διά ὁ τοιοῦτος εἰμί , ἀσφαλής δέ διά ὁ πάτριος καί κατά νόμος εἰμί . καί ὁ φυλακή δέ βασιλικός καί οὐ τυραννικός διά ὁ αὐτός αἰτία . ὁ γάρ πολίτης φυλάσσω ὅπλον ὁ βασιλεύς , ὁ δέ τύραννος ξενικός · ὁ μέν γάρ κατά νόμος καί ἑκών ὁ δέ ἄκων ἄρχω , ὥστε ὁ μέν παρά ὁ πολίτης ὁ δέ ἐπί ὁ πολίτης ἔχω ὁ φυλακή . δύο μέν οὖν εἶδος οὗτος μοναρχία , ἕτερος δέ ὅς εἰμί ἐν ὁ ἀρχαῖος Ἕλλην , ὅς καλέω αἰσυμνήτης . εἰμί δέ οὗτος ὡς ἁπλῶς λέγω αἱρετός τυραννίς , διαφέρω δέ ὁ βαρβαρικός οὐ ὁ μή κατά νόμος ἀλλά ὁ μή πάτριος εἰμί μόνος . ἄρχω δέ ὁ μέν διά βίος ὁ ἀρχή οὗτος , ὁ δέ μέχρι τις ὁρίζω χρόνος ἤ πρᾶξις , οἷος αἱρέω ποτέ Μυτιληναῖος Πιττακός πρός ὁ φυγάς ὅς προΐστημι Ἀντιμενίδας καί Ἀλκαῖος ὁ ποιητής . δηλόω δέ Ἀλκαῖος ὅτι τύραννος αἱρέω ὁ Πιττακός ἐν τις ὁ σκολιός μέλος · ἐπιτιμάω γάρ ὅτι ὁ κακόπατρις Πίττακος πόλις ὁ ἄχολος καί βαρυδαίμων ἵστημι τύραννος μέγας ἐπαινέω ἀόλλης .