aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1339a
σημεῖον γὰρ οὐ μικρὸν ὅτι δύνανται τοῦτο παρασκευάζειν , ἐν γὰρ τοῖς Ὀλυμπιονίκαις δύο τις ἂν ἢ τρεῖς εὕροι τοὺς αὐτοὺς νενικηκότας ἄνδρας τε καὶ παῖδας , διὰ τὸ νέους ἀσκοῦντας ἀφαιρεῖσθαι τὴν δύναμιν ὑπὸ τῶν ἀναγκαίων γυμνασίων · ὅταν δʼ ἀφʼ ἥβης ἔτη τρία πρὸς τοῖς ἄλλοις μαθήμασι γένωνται , τότε ἁρμόττει καὶ τοῖς πόνοις καὶ ταῖς ἀναγκοφαγίαις καταλαμβάνειν τὴν ἐχομένην ἡλικίαν · ἅμα γὰρ τῇ τε διανοίᾳ καὶ τῷ σώματι διαπονεῖν οὐ δεῖ , τοὐναντίον γὰρ ἑκάτερος ἀπεργάζεσθαι πέφυκε τῶν πόνων , ἐμποδίζων ὁ μὲν τοῦ σώματος πόνος τὴν διάνοιαν ὁ δὲ ταύτης τὸ σῶμα ) . περὶ δὲ μουσικῆς ἔνια μὲν διηπορήκαμεν τῷ λόγῳ καὶ πρότερον , καλῶς δʼ ἔχει καὶ νῦν ἀναλαβόντας αὐτὰ προαγαγεῖν , ἵνα ὥσπερ ἐνδόσιμον γένηται τοῖς λόγοις οὓς ἄν τις εἴπειεν ἀποφαινόμενος περὶ αὐτῆς . οὔτε γὰρ τίνα ἔχει δύναμιν ῥᾴδιον περὶ αὐτῆς διελεῖν , οὔτε τίνος δεῖ χάριν μετέχειν αὐτῆς , πότερον παιδιᾶς ἕνεκα καὶ ἀναπαύσεως , καθάπερ ὕπνου καὶ μέθης ( ταῦτα γὰρ καθʼ αὑτὰ μὲν οὐδὲ τῶν σπουδαίων , ἀλλʼ ἡδέα , καὶ ἀναπαύει μέριμναν , ὥς φησιν Εὐριπίδης · διὸ καὶ τάττουσιν αὐτὴν καὶ χρῶνται πᾶσι τούτοις ὁμοίως , ὕπνῳ καὶ μέθῃ καὶ μουσικῇ · τιθέασι δὲ καὶ τὴν ὄρχησιν ἐν τούτοις ) , ἢ μᾶλλον οἰητέον πρὸς ἀρετήν τι τείνειν τὴν μουσικήν , ὡς δυναμένην , καθάπερ ἡ γυμναστικὴ τὸ σῶμα ποιόν τι παρασκευάζει , καὶ τὴν μουσικὴν τὸ ἦθος ποιόν τι ποιεῖν , ἐθίζουσαν δύνασθαι χαίρειν ὀρθῶς , ἢ πρὸς διαγωγήν τι συμβάλλεται καὶ πρὸς φρόνησιν ( καὶ γὰρ τοῦτο τρίτον θετέον τῶν εἰρημένων ) . ὅτι μὲν οὖν δεῖ τοὺς νέους μὴ παιδιᾶς ἕνεκα παιδεύειν , οὐκ ἄδηλον ( οὐ γὰρ παίζουσι μανθάνοντες · μετὰ λύπης γὰρ ἡ μάθησις ) · ἀλλὰ μὴν οὐδὲ διαγωγήν γε παισὶν ἁρμόττει καὶ ταῖς ἡλικίαις ἀποδιδόναι ταῖς τοιαύταις ( οὐθενὶ γὰρ ἀτελεῖ προσήκει τέλος ) . ἀλλʼ ἴσως ἂν δόξειεν ἡ τῶν παίδων σπουδὴ παιδιᾶς εἶναι χάριν ἀνδράσι γενομένοις καὶ τελειωθεῖσιν . ἀλλʼ εἰ τοῦτʼ ἐστὶ τοιοῦτον , τίνος ἂν ἕνεκα δέοι μανθάνειν αὐτούς , ἀλλὰ μή , καθάπερ οἱ τῶν Περσῶν καὶ Μήδων βασιλεῖς , διʼ ἄλλων αὐτὸ ποιούντων μεταλαμβάνειν τῆς ἡδονῆς καὶ τῆς μαθήσεως ; καὶ γὰρ ἀναγκαῖον βέλτιον ἀπεργάζεσθαι τοὺς αὐτὸ τοῦτο πεποιημένους ἔργον καὶ τέχνην τῶν τοσοῦτον χρόνον ἐπιμελουμένων ὅσον πρὸς μάθησιν μόνον . εἰ δὲ δεῖ τὰ τοιαῦτα διαπονεῖν αὐτούς , καὶ τὰ περὶ τὴν τῶν ὄψων πραγματείαν αὐτοὺς ἂν δέοι παρασκευάζειν · ἀλλʼ ἄτοπον . τὴν δʼ αὐτὴν ἀπορίαν ἔχει καὶ εἰ δύναται τὰ ἤθη βελτίω ποιεῖν · ταῦτα γὰρ τί δεῖ μανθάνειν αὐτούς ,
Lemmas: σημεῖον γάρ οὐ μικρός ὅτι δύναμαι οὗτος παρασκευάζω , ἐν γάρ ὁ Ὀλυμπιονίκης δύο τις ἄν ἤ τρεῖς εὑρίσκω ὁ αὐτός νικάω ἀνήρ τε καί παῖς , διά ὁ νέος ἀσκέω ἀφαιρέω ὁ δύναμις ὑπό ὁ ἀναγκαῖος γυμνάσιον · ὅταν δέ ἀπό ἥβη ἔτος τρεῖς πρός ὁ ἄλλος μάθημα γίγνομαι , τότε ἁρμόζω καί ὁ πόνος καί ὁ ἀναγκοφαγία καταλαμβάνω ὁ ἔχω ἡλικία · ἅμα γάρ ὁ τε διάνοια καί ὁ σῶμα διαπονέω οὐ δέω , ἐναντίος γάρ ἑκάτερος ἀπεργάζομαι φύω ὁ πόνος , ἐμποδίζω ὁ μέν ὁ σῶμα πόνος ὁ διάνοια ὁ δέ οὗτος ὁ σῶμα ) . περί δέ μουσική ἔνιοι μέν διαπορέω ὁ λόγος καί πρότερος , καλός δέ ἔχω καί νῦν ἀναλαμβάνω αὐτός προάγω , ἵνα ὥσπερ ἐνδόσιμος γίγνομαι ὁ λόγος ὅς ἄν τις λέγω ἀποφαίνω περί αὐτός . οὔτε γάρ τίς ἔχω δύναμις ῥᾴδιος περί αὐτός διαιρέω , οὔτε τίς δέω χάριν μετέχω αὐτός , πότερος παιδιά ἕνεκα καί ἀνάπαυσις , καθά ὕπνος καί μέθη ( οὗτος γάρ κατά ἑαυτοῦ μέν οὐδέ ὁ σπουδαῖος , ἀλλά ἡδύς , καί ἀναπαύω μέριμνα , ὡς φημί Εὐριπίδης · διό καί τάσσω αὐτός καί χράω πᾶς οὗτος ὅμοιος , ὕπνος καί μέθη καί μουσική · τίθημι δέ καί ὁ ὄρχησις ἐν οὗτος ) , ἤ μάλα οἴομαι πρός ἀρετή τις τείνω ὁ μουσική , ὡς δύναμαι , καθά ὁ γυμναστικός ὁ σῶμα ποιός τις παρασκευάζω , καί ὁ μουσική ὁ ἦθος ποιός τις ποιέω , ἐθίζω δύναμαι χαίρω ὀρθός , ἤ πρός διαγωγή τις συμβάλλω καί πρός φρόνησις ( καί γάρ οὗτος τρίτος τίθημι ὁ λέγω ) . ὅτι μέν οὖν δέω ὁ νέος μή παιδιά ἕνεκα παιδεύω , οὐ ἄδηλος ( οὐ γάρ παίζω μανθάνω · μετά λύπη γάρ ὁ μάθησις ) · ἀλλά μήν οὐδέ διαγωγή γε παῖς ἁρμόζω καί ὁ ἡλικία ἀποδίδωμι ὁ τοιοῦτος ( οὐδείς γάρ ἀτελής προσήκω τέλος ) . ἀλλά ἴσως ἄν δοκέω ὁ ὁ παῖς σπουδή παιδιά εἰμί χάριν ἀνήρ γίγνομαι καί τελειόω . ἀλλά εἰ οὗτος εἰμί τοιοῦτος , τίς ἄν ἕνεκα δέω μανθάνω αὐτός , ἀλλά μή , καθά ὁ ὁ Πέρσης καί Μῆδος βασιλεύς , διά ἄλλος αὐτός ποιέω μεταλαμβάνω ὁ ἡδονή καί ὁ μάθησις ; καί γάρ ἀναγκαῖος ἀγαθός ἀπεργάζομαι ὁ αὐτός οὗτος ποιέω ἔργον καί τέχνη ὁ τοσοῦτος χρόνος ἐπιμελέομαι ὅσος πρός μάθησις μόνος . εἰ δέ δέω ὁ τοιοῦτος διαπονέω αὐτός , καί ὁ περί ὁ ὁ ὄψον πραγματεία αὐτός ἄν δέω παρασκευάζω · ἀλλά ἄτοπος . ὁ δέ αὐτός ἀπορία ἔχω καί εἰ δύναμαι ὁ ἦθος ἀγαθός ποιέω · οὗτος γάρ τίς δέω μανθάνω αὐτός ,