aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 8.1337a
ὅτι μὲν οὖν τῷ νομοθέτῃ μάλιστα πραγματευτέον περὶ τὴν τῶν νέων παιδείαν , οὐδεὶς ἂν ἀμφισβητήσειε · καὶ γὰρ ἐν ταῖς πόλεσιν οὐ γιγνόμενον τοῦτο βλάπτει τὰς πολιτείας · δεῖ γὰρ πρὸς ἑκάστην παιδεύεσθαι , τὸ γὰρ ἦθος τῆς πολιτείας ἑκάστης τὸ οἰκεῖον καὶ φυλάττειν εἴωθε τὴν πολιτείαν καὶ καθίστησιν ἐξ ἀρχῆς , οἷον τὸ μὲν δημοκρατικὸν δημοκρατίαν τὸ δʼ ὀλιγαρχικὸν ὀλιγαρχίαν · ἀεὶ δὲ τὸ βέλτιον ἦθος βελτίονος αἴτιον πολιτείας . ἔτι δὲ πρὸς πάσας δυνάμεις καὶ τέχνας ἔστιν ἃ δεῖ προπαιδεύεσθαι καὶ προεθίζεσθαι πρὸς τὰς ἑκάστων ἐργασίας , ὥστε δῆλον ὅτι καὶ πρὸς τὰς τῆς ἀρετῆς πράξεις · ἐπεὶ δʼ ἓν τὸ τέλος τῇ πόλει πάσῃ , φανερὸν ὅτι καὶ τὴν παιδείαν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἀναγκαῖον εἶναι πάντων , καὶ ταύτης τὴν ἐπιμέλειαν εἶναι κοινὴν καὶ μὴ κατʼ ἰδίαν , ὃν τρόπον νῦν ἕκαστος ἐπιμελεῖται τῶν αὑτοῦ τέκνων ἰδίᾳ τε καὶ μάθησιν ἰδίαν , ἣν ἂν δόξῃ , διδάσκων . δεῖ δὲ τῶν κοινῶν κοινὴν ποιεῖσθαι καὶ τὴν ἄσκησιν . ἅμα δὲ οὐδὲ χρὴ νομίζειν αὐτὸν αὑτοῦ τινα εἶναι τῶν πολιτῶν , ἀλλὰ πάντας τῆς πόλεως , μόριον γὰρ ἕκαστος τῆς πόλεως · ἡ δʼ ἐπιμέλεια πέφυκεν ἑκάστου μορίου βλέπειν πρὸς τὴν τοῦ ὅλου ἐπιμέλειαν . ἐπαινέσειε δʼ ἄν τις κατὰ τοῦτο Λακεδαιμονίους · καὶ γὰρ πλείστην ποιοῦνται σπουδὴν περὶ τοὺς παῖδας καὶ κοινῇ ταύτην . ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον περὶ παιδείας καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον , φανερόν · τίς δʼ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι , δεῖ μὴ λανθάνειν . νῦν γὰρ ἀμφισβητεῖται περὶ τῶν ἔργων . οὐ γὰρ ταὐτὰ πάντες ὑπολαμβάνουσι δεῖν μανθάνειν τοὺς νέους οὔτε πρὸς ἀρετὴν οὔτε πρὸς τὸν βίον τὸν ἄριστον , οὐδὲ φανερὸν πότερον πρὸς τὴν διάνοιαν πρέπει μᾶλλον ἢ πρὸς τὸ τῆς ψυχῆς ἦθος · ἔκ τε τῆς ἐμποδὼν παιδείας ταραχώδης ἡ σκέψις καὶ δῆλον οὐδὲν πότερον ἀσκεῖν δεῖ τὰ χρήσιμα πρὸς τὸν βίον ἢ τὰ τείνοντα πρὸς ἀρετὴν ἢ τὰ περιττά ( πάντα γὰρ εἴληφε ταῦτα κριτάς τινας ) ·
Lemmas: ὅτι μέν οὖν ὁ νομοθέτης μάλα πραγματευτέος περί ὁ ὁ νέος παιδεία , οὐδείς ἄν ἀμφισβητέω · καί γάρ ἐν ὁ πόλις οὐ γίγνομαι οὗτος βλάπτω ὁ πολιτεία · δέω γάρ πρός ἕκαστος παιδεύω , ὁ γάρ ἦθος ὁ πολιτεία ἕκαστος ὁ οἰκεῖος καί φυλάσσω εἴωθα ὁ πολιτεία καί καθίστημι ἐκ ἀρχή , οἷος ὁ μέν δημοκρατικός δημοκρατία ὁ δέ ὀλιγαρχικός ὀλιγαρχία · ἀεί δέ ὁ ἀγαθός ἦθος ἀγαθός αἴτιος πολιτεία . ἔτι δέ πρός πᾶς δύναμις καί τέχνη εἰμί ὅς δέω προπαιδεύω καί προεθίζω πρός ὁ ἕκαστος ἐργασία , ὥστε δῆλος ὅτι καί πρός ὁ ὁ ἀρετή πρᾶξις · ἐπεί δέ εἷς ὁ τέλος ὁ πόλις πᾶς , φανερός ὅτι καί ὁ παιδεία εἷς καί ὁ αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί πᾶς , καί οὗτος ὁ ἐπιμέλεια εἰμί κοινός καί μή κατά ἴδιος , ὅς τρόπος νῦν ἕκαστος ἐπιμελέομαι ὁ ἑαυτοῦ τέκνον ἴδιος τε καί μάθησις ἴδιος , ὅς ἄν δοκέω , διδάσκω . δέω δέ ὁ κοινός κοινός ποιέω καί ὁ ἄσκησις . ἅμα δέ οὐδέ χρή νομίζω αὐτός ἑαυτοῦ τις εἰμί ὁ πολίτης , ἀλλά πᾶς ὁ πόλις , μόριον γάρ ἕκαστος ὁ πόλις · ὁ δέ ἐπιμέλεια φύω ἕκαστος μόριον βλέπω πρός ὁ ὁ ὅλος ἐπιμέλεια . ἐπαινέω δέ ἄν τις κατά οὗτος Λακεδαιμόνιος · καί γάρ πολύς ποιέω σπουδή περί ὁ παῖς καί κοινῇ οὗτος . ὅτι μέν οὖν νομοθετητέος περί παιδεία καί οὗτος κοινός ποιέω , φανερός · τίς δέ εἰμί ὁ παιδεία καί πῶς χρή παιδεύω , δέω μή λανθάνω . νῦν γάρ ἀμφισβητέω περί ὁ ἔργον . οὐ γάρ αὐτός πᾶς ὑπολαμβάνω δέω μανθάνω ὁ νέος οὔτε πρός ἀρετή οὔτε πρός ὁ βίος ὁ ἀγαθός , οὐδέ φανερός πότερος πρός ὁ διάνοια πρέπω μάλα ἤ πρός ὁ ὁ ψυχή ἦθος · ἐκ τε ὁ ἐμποδών παιδεία ταραχώδης ὁ σκέψις καί δῆλος οὐδείς πότερος ἀσκέω δέω ὁ χρήσιμος πρός ὁ βίος ἤ ὁ τείνω πρός ἀρετή ἤ ὁ περισσός ( πᾶς γάρ λαμβάνω οὗτος κριτής τις ) ·