aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1302b
ἀλλʼ ἑτέρους ὁρῶντες τοὺς μὲν δικαίως τοὺς δʼ ἀδίκως πλεονεκτοῦντας τούτων · ἔτι διὰ ὕβριν , διὰ φόβον , διὰ ὑπεροχήν , διὰ καταφρόνησιν , διὰ αὔξησιν τὴν παρὰ τὸ ἀνάλογον · ἔτι δὲ ἄλλον τρόπον διʼ ἐριθείαν , διʼ ὀλιγωρίαν , διὰ μικρότητα , διὰ ἀνομοιότητα . Τούτων δὲ ὕβρις μὲν καὶ κέρδος τίνα ἔχουσι δύναμιν καὶ πῶς αἴτια , σχεδόν ἐστι φανερόν · ὑβριζόντων τε γὰρ τῶν ἐν ταῖς ἀρχαῖς καὶ πλεονεκτούντων στασιάζουσι καὶ πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς τὰς πολιτείας τὰς διδούσας τὴν ἐξουσίαν · ἡ δὲ πλεονεξία γίνεται ὁτὲ μὲν ἀπὸ τῶν ἰδίων ὁτὲ δὲ ἀπὸ τῶν κοινῶν . — δῆλον δὲ καὶ ἡ τιμή , καὶ τί δύναται καὶ πῶς αἰτία στάσεως · καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀτιμαζόμενοι καὶ ἄλλους ὁρῶντες τιμωμένους στασιάζουσιν · ταῦτα δὲ ἀδίκως μὲν γίνεται ὅταν παρὰ τὴν ἀξίαν ἢ τιμῶνταί τινες ἢ ἀτιμάζωνται , δικαίως δὲ ὅταν κατὰ τὴν ἀξίαν . — διʼ ὑπεροχὴν δέ , ὅταν τις ᾖ τῇ δυνάμει μείζων ( ἢ εἷς ἢ πλείους ) ἢ κατὰ τὴν πόλιν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ πολιτεύματος · γίνεσθαι γὰρ εἴωθεν ἐκ τῶν τοιούτων μοναρχία ἢ δυναστεία · διὸ ἐνιαχοῦ εἰώθασιν ὀστρακίζειν , οἷον ἐν Ἄργει καὶ Ἀθήνησιν · καίτοι βέλτιον ἐξ ἀρχῆς ὁρᾶν ὅπως μὴ ἐνέσονται τοσοῦτον ὑπερέχοντες , ἢ ἐάσαντας γενέσθαι ἰᾶσθαι ὕστερον . — διὰ δὲ φόβον στασιάζουσιν οἵ τε ἠδικηκότες , δεδιότες μὴ δῶσι δίκην , καὶ οἱ μέλλοντες ἀδικεῖσθαι , βουλόμενοι φθάσαι πρὶν ἀδικηθῆναι , ὥσπερ ἐν Ῥόδῳ συνέστησαν οἱ γνώριμοι ἐπὶ τὸν δῆμον διὰ τὰς ἐπιφερομένας δίκας . — διὰ καταφρόνησιν δὲ καὶ στασιάζουσι καὶ ἐπιτίθενται , οἷον ἔν τε ταῖς ὀλιγαρχίαις , ὅταν πλείους ὦσιν οἱ μὴ μετέχοντες τῆς πολιτείας ( κρείττους γὰρ οἴονται εἶναι ) , καὶ ἐν ταῖς δημοκρατίαις οἱ εὔποροι καταφρονήσαντες τῆς ἀταξίας καὶ ἀναρχίας , οἷον καὶ ἐν Θήβαις μετὰ τὴν ἐν Οἰνοφύτοις μάχην κακῶς πολιτευομένων ἡ δημοκρατία διεφθάρη , καὶ ἡ Μεγαρέων διʼ ἀταξίαν καὶ ἀναρχίαν ἡττηθέντων , καὶ ἐν Συρακούσαις πρὸ τῆς Γέλωνος τυραννίδος , καὶ ἐν Ῥόδῳ ὁ δῆμος πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως . γίνονται δὲ καὶ διʼ αὔξησιν τὴν παρὰ τὸ ἀνάλογον μεταβολαὶ τῶν πολιτειῶν . ὥσπερ γὰρ σῶμα ἐκ μερῶν σύγκειται καὶ δεῖ αὐξάνεσθαι ἀνάλογον ἵνα μένῃ ἡ συμμετρία , εἰ δὲ μή , φθείρεται , ὅταν ὁ μὲν ποὺς τεττάρων πηχῶν ᾖ τὸ δʼ ἄλλο σῶμα δυοῖν σπιθαμαῖν , ἐνίοτε δὲ κἂν εἰς ἄλλου ζῴου μεταβάλοι μορφήν , εἰ μὴ μόνον κατὰ τὸ ποσὸν ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ ποιὸν αὐξάνοιτο παρὰ τὸ ἀνάλογον , οὕτω καὶ πόλις σύγκειται ἐκ μερῶν ,
Lemmas: ἀλλά ἕτερος ὁράω ὁ μέν δίκαιος ὁ δέ ἄδικος πλεονεκτέω οὗτος · ἔτι διά ὕβρις , διά φόβος , διά ὑπεροχή , διά καταφρόνησις , διά αὔξησις ὁ παρά ὁ ἀνάλογος · ἔτι δέ ἄλλος τρόπος διά ἐριθεία , διά ὀλιγωρία , διά μικρότης , διά ἀνομοιότης . οὗτος δέ ὕβρις μέν καί κέρδος τίς ἔχω δύναμις καί πῶς αἴτιος , σχεδόν εἰμί φανερός · ὑβρίζω τε γάρ ὁ ἐν ὁ ἀρχή καί πλεονεκτέω στασιάζω καί πρός ἀλλήλων καί πρός ὁ πολιτεία ὁ δίδωμι ὁ ἐξουσία · ὁ δέ πλεονεξία γίγνομαι ὅτε μέν ἀπό ὁ ἴδιος ὅτε δέ ἀπό ὁ κοινός . — δῆλος δέ καί ὁ τιμή , καί τίς δύναμαι καί πῶς αἴτιος στάσις · καί γάρ αὐτός ἀτιμάζω καί ἄλλος ὁράω τιμάω στασιάζω · οὗτος δέ ἄδικος μέν γίγνομαι ὅταν παρά ὁ ἀξία ἤ τιμάω τις ἤ ἀτιμάζω , δίκαιος δέ ὅταν κατά ὁ ἀξία . — διά ὑπεροχή δέ , ὅταν τις εἰμί ὁ δύναμις μέγας ( ἤ εἷς ἤ πολύς ) ἤ κατά ὁ πόλις καί ὁ δύναμις ὁ πολίτευμα · γίγνομαι γάρ εἴωθα ἐκ ὁ τοιοῦτος μοναρχία ἤ δυναστεία · διό ἐνιαχοῦ εἴωθα ὀστρακίζω , οἷος ἐν Ἄργος καί Ἀθήνησι · καίτοι ἀγαθός ἐκ ἀρχή ὁράω ὅπως μή ἔνειμι τοσοῦτος ὑπερέχω , ἤ ἐάω γίγνομαι ἰάομαι ὕστερον . — διά δέ φόβος στασιάζω ὁ τε ἀδικέω , δείδω μή δίδωμι δίκη , καί ὁ μέλλω ἀδικέω , βούλομαι φθάνω πρίν ἀδικέω , ὥσπερ ἐν Ῥόδος συνίστημι ὁ γνώριμος ἐπί ὁ δῆμος διά ὁ ἐπιφέρω δίκη . — διά καταφρόνησις δέ καί στασιάζω καί ἐπιτίθημι , οἷος ἐν τε ὁ ὀλιγαρχία , ὅταν πολύς εἰμί ὁ μή μετέχω ὁ πολιτεία ( κρατύς γάρ οἴομαι εἰμί ) , καί ἐν ὁ δημοκρατία ὁ εὔπορος καταφρονέω ὁ ἀταξία καί ἀναρχία , οἷος καί ἐν Θῆβαι μετά ὁ ἐν Οἰνόφυτα μάχη κακός πολιτεύω ὁ δημοκρατία διαφθείρω , καί ὁ Μεγαρεύς διά ἀταξία καί ἀναρχία ἡσσάομαι , καί ἐν Συράκουσαι πρό ὁ Γέλων τυραννίς , καί ἐν Ῥόδος ὁ δῆμος πρό ὁ ἐπανάστασις . γίγνομαι δέ καί διά αὔξησις ὁ παρά ὁ ἀνάλογος μεταβολή ὁ πολιτεία . ὥσπερ γάρ σῶμα ἐκ μέρος σύγκειμαι καί δέω αὐξάνω ἀνάλογος ἵνα μένω ὁ συμμετρία , εἰ δέ μή , φθείρω , ὅταν ὁ μέν πούς τέσσαρες πῆχυς εἰμί ὁ δέ ἄλλος σῶμα δύο σπιθαμή , ἐνίοτε δέ ἄν εἰς ἄλλος ζῷον μεταβάλλω μορφή , εἰ μή μόνος κατά ὁ ποσός ἀλλά καί κατά ὁ ποιός αὐξάνω παρά ὁ ἀνάλογος , οὕτως καί πόλις σύγκειμαι ἐκ μέρος ,