aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 2.1268b
καὶ τίνος ἕνεκεν οὐκ εὐθὺς ἀπὸ τῆς αὐτῆς γῆς καὶ τῶν αὐτῶν κλήρων αὑτοῖς τε τὴν τροφὴν λήψονται καὶ τοῖς μαχίμοις παρέξουσιν ; ταῦτα δὴ πάντα πολλὴν ἔχει ταραχήν . οὐ καλῶς δʼ οὐδʼ ὁ περὶ τῆς κρίσεως ἔχει νόμος , τὸ κρίνειν ἀξιοῦν διαιροῦντα , τῆς δίκης ἁπλῶς γεγραμμένης , καὶ γίνεσθαι τὸν δικαστὴν διαιτητήν . τοῦτο δὲ ἐν μὲν τῇ διαίτῃ καὶ πλείοσιν ἐνδέχεται ( κοινολογοῦνται γὰρ ἀλλήλοις περὶ τῆς κρίσεως ) , ἐν δὲ τοῖς δικαστηρίοις οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον τούτου τῶν νομοθετῶν οἱ πολλοὶ παρασκευάζουσιν ὅπως οἱ δικασταὶ μὴ κοινολογῶνται πρὸς ἀλλήλους . ἔπειτα πῶς οὐκ ἔσται ταραχώδης ἡ κρίσις , ὅταν ὀφείλειν μὲν ὁ δικαστὴς οἴηται , μὴ τοσοῦτον δʼ ὅσον ὁ δικαζόμενος ; ὁ μὲν γὰρ εἴκοσι μνᾶς , ὁ δὲ δικαστὴς κρινεῖ δέκα μνᾶς ( ἢ ὁ μὲν πλέον ὁ δʼ ἔλασσον ) , ἄλλος δὲ πέντε , ὁ δὲ τέτταρας , καὶ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον δῆλον ὅτι μεριοῦσιν · οἱ δὲ πάντα καταδικάσουσιν , οἱ δʼ οὐδέν . τίς οὖν ὁ τρόπος ἔσται τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων ; ἔτι δʼ οὐδὲν ἐπιορκεῖν ἀναγκάζει τὸν ἁπλῶς ἀποδικάσαντα ἢ καταδικάσαντα , εἴπερ ἁπλῶς τὸ ἔγκλημα γέγραπται , δικαίως · οὐ γὰρ μηδὲν ὀφείλειν ὁ ἀποδικάσας κρίνει , ἀλλὰ τὰς εἴκοσι μνᾶς · ἀλλʼ ἐκεῖνος ἤδη ἐπιορκεῖ , ὁ καταδικάσας , μὴ νομίζων ὀφείλειν τὰς εἴκοσι μνᾶς . περὶ δὲ τοῦ τοῖς εὑρίσκουσί τι τῇ πόλει συμφέρον ὡς δεῖ γίνεσθαί τινα τιμήν , οὐκ ἔστιν ἀσφαλὲς τὸ νομοθετεῖν , ἀλλʼ εὐόφθαλμον ἀκοῦσαι μόνον · ἔχει γὰρ συκοφαντίας καὶ κινήσεις , ἂν τύχῃ , πολιτείας . ἐμπίπτει δʼ εἰς ἄλλο πρόβλημα καὶ σκέψιν ἑτέραν · ἀποροῦσι γάρ τινες πότερον βλαβερὸν ἢ συμφέρον ταῖς πόλεσι τὸ κινεῖν τοὺς πατρίους νόμους , ἂν ᾖ τις ἄλλος βελτίων . διόπερ οὐ ῥᾴδιον τῷ λεχθέντι ταχὺ συγχωρεῖν , εἴπερ μὴ συμφέρει κινεῖν , ἐνδέχεται δʼ εἰσηγεῖσθαί τινας νόμων λύσιν ἢ πολιτείας ὡς κοινὸν ἀγαθόν . ἐπεὶ δὲ πεποιήμεθα μνείαν , ἔτι μικρὰ περὶ αὐτοῦ διαστείλασθαι βέλτιον . ἔχει γάρ , ὥσπερ εἴπομεν , ἀπορίαν , καὶ δόξειεν ἂν βέλτιον εἶναι τὸ κινεῖν . ἐπὶ γοῦν τῶν ἄλλων ἐπιστημῶν τοῦτο συνενήνοχεν , οἷον ἰατρικὴ κινηθεῖσα παρὰ τὰ πάτρια καὶ γυμναστικὴ καὶ ὅλως αἱ τέχναι πᾶσαι καὶ αἱ δυνάμεις , ὥστʼ ἐπεὶ μίαν τούτων θετέον καὶ τὴν πολιτικήν , δῆλον ὅτι καὶ περὶ ταύτην ἀναγκαῖον ὁμοίως ἔχειν . σημεῖον δʼ ἂν γεγονέναι φαίη τις ἐπʼ αὐτῶν τῶν ἔργων · τοὺς γὰρ ἀρχαίους νόμους λίαν ἁπλοῦς εἶναι καὶ βαρβαρικούς . ἐσιδηροφοροῦντό τε γὰρ οἱ Ἕλληνες , καὶ τὰς γυναῖκας ἐωνοῦντο παρʼ ἀλλήλων , ὅσα τε λοιπὰ τῶν ἀρχαίων ἐστί που νομίμων εὐήθη πάμπαν ἐστίν ,
Lemmas: καί τίς ἕνεκα οὐ εὐθύς ἀπό ὁ αὐτός γῆ καί ὁ αὐτός κλῆρος ἑαυτοῦ τε ὁ τροφή λαμβάνω καί ὁ μάχιμος παρέχω ; οὗτος δή πᾶς πολύς ἔχω ταραχή . οὐ καλός δέ οὐδέ ὁ περί ὁ κρίσις ἔχω νόμος , ὁ κρίνω ἀξιόω διαιρέω , ὁ δίκη ἁπλῶς γράφω , καί γίγνομαι ὁ δικαστής διαιτητής . οὗτος δέ ἐν μέν ὁ δίαιτα καί πολύς ἐνδέχομαι ( κοινολογέομαι γάρ ἀλλήλων περί ὁ κρίσις ) , ἐν δέ ὁ δικαστήριον οὐ εἰμί , ἀλλά καί ἐναντίος οὗτος ὁ νομοθέτης ὁ πολύς παρασκευάζω ὅπως ὁ δικαστής μή κοινολογέομαι πρός ἀλλήλων . ἔπειτα πῶς οὐ εἰμί ταραχώδης ὁ κρίσις , ὅταν ὀφείλω μέν ὁ δικαστής οἴομαι , μή τοσοῦτος δέ ὅσος ὁ δικάζω ; ὁ μέν γάρ εἴκοσι μνᾶ , ὁ δέ δικαστής κρίνω δέκα μνᾶ ( ἤ ὁ μέν πολύς ὁ δέ ἐλαχύς ) , ἄλλος δέ πέντε , ὁ δέ τέσσαρες , καί οὗτος δή ὁ τρόπος δῆλος ὅτι μερίζω · ὁ δέ πᾶς καταδικάζω , ὁ δέ οὐδείς . τίς οὖν ὁ τρόπος εἰμί ὁ διαλογή ὁ ψῆφος ; ἔτι δέ οὐδείς ἐπιορκέω ἀναγκάζω ὁ ἁπλῶς ἀποδικάζω ἤ καταδικάζω , εἴπερ ἁπλῶς ὁ ἔγκλημα γράφω , δίκαιος · οὐ γάρ μηδείς ὀφείλω ὁ ἀποδικάζω κρίνω , ἀλλά ὁ εἴκοσι μνᾶ · ἀλλά ἐκεῖνος ἤδη ἐπιορκέω , ὁ καταδικάζω , μή νομίζω ὀφείλω ὁ εἴκοσι μνᾶ . περί δέ ὁ ὁ εὑρίσκω τις ὁ πόλις συμφέρω ὡς δέω γίγνομαι τις τιμή , οὐ εἰμί ἀσφαλής ὁ νομοθετέω , ἀλλά εὐόφθαλμος ἀκούω μόνος · ἔχω γάρ συκοφαντία καί κίνησις , ἐάν τυγχάνω , πολιτεία . ἐμπίπτω δέ εἰς ἄλλος πρόβλημα καί σκέψις ἕτερος · ἀπορέω γάρ τις πότερος βλαβερός ἤ συμφέρω ὁ πόλις ὁ κινέω ὁ πάτριος νόμος , ἐάν εἰμί τις ἄλλος ἀγαθός . διόπερ οὐ ῥᾴδιος ὁ λέγω ταχύς συγχωρέω , εἴπερ μή συμφέρω κινέω , ἐνδέχομαι δέ εἰσηγέομαι τις νόμος λύσις ἤ πολιτεία ὡς κοινός ἀγαθός . ἐπεί δέ ποιέω μνεία , ἔτι μικρός περί αὐτός διαστέλλω ἀγαθός . ἔχω γάρ , ὥσπερ λέγω , ἀπορία , καί δοκέω ἄν ἀγαθός εἰμί ὁ κινέω . ἐπί γοῦν ὁ ἄλλος ἐπιστήμη οὗτος συμφέρω , οἷος ἰατρικός κινέω παρά ὁ πάτριος καί γυμναστικός καί ὅλος ὁ τέχνη πᾶς καί ὁ δύναμις , ὥστε ἐπεί εἷς οὗτος τίθημι καί ὁ πολιτικός , δῆλος ὅτι καί περί οὗτος ἀναγκαῖος ὅμοιος ἔχω . σημεῖον δέ ἄν γίγνομαι φημί τις ἐπί αὐτός ὁ ἔργον · ὁ γάρ ἀρχαῖος νόμος λίαν ἁπλόος εἰμί καί βαρβαρικός . σιδηροφορέω τε γάρ ὁ Ἕλλην , καί ὁ γυνή ὠνέομαι παρά ἀλλήλων , ὅσος τε λοιπός ὁ ἀρχαῖος εἰμί που νόμιμος εὐήθης πάμπαν εἰμί ,