aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 3.1279a
οἷον ἰατρικὴν καὶ γυμναστικήν , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ κἂν αὐτῶν εἶεν . οὐδὲν γὰρ κωλύει τὸν παιδοτρίβην ἕνα τῶν γυμναζομένων ἐνίοτʼ εἶναι καὶ αὐτόν , ὥσπερ ὁ κυβερνήτης εἷς ἐστιν ἀεὶ τῶν πλωτήρων · ὁ μὲν οὖν παιδοτρίβης ἢ κυβερνήτης σκοπεῖ τὸ τῶν ἀρχομένων ἀγαθόν , ὅταν δὲ τούτων εἷς γένηται καὶ αὐτός , κατὰ συμβεβηκὸς μετέχει τῆς ὠφελείας . ὁ μὲν γὰρ πλωτήρ , ὁ δὲ τῶν γυμναζομένων εἷς γίνεται , παιδοτρίβης ὤν . διὸ καὶ τὰς πολιτικὰς ἀρχάς , ὅταν ᾖ κατʼ ἰσότητα τῶν πολιτῶν συνεστηκυῖα καὶ καθʼ ὁμοιότητα , κατὰ μέρος ἀξιοῦσιν ἄρχειν , πρότερον μέν , ᾗ πέφυκεν , ἀξιοῦντες ἐν μέρει λειτουργεῖν , καὶ σκοπεῖν τινα πάλιν τὸ αὑτοῦ ἀγαθόν , ὥσπερ πρότερον αὐτὸς ἄρχων ἐσκόπει τὸ ἐκείνου συμφέρον · νῦν δὲ διὰ τὰς ὠφελείας τὰς ἀπὸ τῶν κοινῶν καὶ τὰς ἐκ τῆς ἀρχῆς βούλονται συνεχῶς ἄρχειν , οἷον εἰ συνέβαινεν ὑγιαίνειν ἀεὶ τοῖς ἄρχουσι νοσακεροῖς οὖσιν . καὶ γὰρ ἂν οὕτως ἴσως ἐδίωκον τὰς ἀρχάς . φανερὸν τοίνυν ὡς ὅσαι μὲν πολιτεῖαι τὸ κοινῇ συμφέρον σκοποῦσιν , αὗται μὲν ὀρθαὶ τυγχάνουσιν οὖσαι κατὰ τὸ ἁπλῶς δίκαιον , ὅσαι δὲ τὸ σφέτερον μόνον τῶν ἀρχόντων , ἡμαρτημέναι πᾶσαι καὶ παρεκβάσεις τῶν ὀρθῶν πολιτειῶν · δεσποτικαὶ γάρ , ἡ δὲ πόλις κοινωνία τῶν ἐλευθέρων ἐστίν . διωρισμένων δὲ τούτων ἐχόμενόν ἐστι τὰς πολιτείας ἐπισκέψασθαι , πόσαι τὸν ἀριθμὸν καὶ τίνες εἰσί , καὶ πρῶτον τὰς ὀρθὰς αὐτῶν · καὶ γὰρ αἱ παρεκβάσεις ἔσονται φανεραὶ τούτων διορισθεισῶν . ἐπεὶ δὲ πολιτεία μὲν καὶ πολίτευμα σημαίνει ταὐτόν , πολίτευμα δʼ ἐστὶ τὸ κύριον τῶν πόλεων , ἀνάγκη δʼ εἶναι κύριον ἢ ἕνα ἢ ὀλίγους ἢ τοὺς πολλούς , ὅταν μὲν ὁ εἷς ἢ οἱ ὀλίγοι ἢ οἱ πολλοὶ πρὸς τὸ κοινὸν συμφέρον ἄρχωσι , ταύτας μὲν ὀρθὰς ἀναγκαῖον εἶναι τὰς πολιτείας , τὰς δὲ πρὸς τὸ ἴδιον ἢ τοῦ ἑνὸς ἢ τῶν ὀλίγων ἢ τοῦ πλήθους παρεκβάσεις . ἢ γὰρ οὐ πολίτας φατέον εἶναι τοὺς μετέχοντας , ἢ δεῖ κοινωνεῖν τοῦ συμφέροντος . καλεῖν δʼ εἰώθαμεν τῶν μὲν μοναρχιῶν τὴν πρὸς τὸ κοινὸν ἀποβλέπουσαν συμφέρον βασιλείαν , τὴν δὲ τῶν ὀλίγων μὲν πλειόνων δʼ ἑνὸς ἀριστοκρατίαν ( ἢ διὰ τὸ τοὺς ἀρίστους ἄρχειν , ἢ διὰ τὸ πρὸς τὸ ἄριστον τῇ πόλει καὶ τοῖς κοινωνοῦσιν αὐτῆς ) , ὅταν δὲ τὸ πλῆθος πρὸς τὸ κοινὸν πολιτεύηται συμφέρον , καλεῖται τὸ κοινὸν ὄνομα πασῶν τῶν πολιτειῶν , πολιτεία . ( συμβαίνει δʼ εὐλόγως · ἕνα μὲν γὰρ διαφέρειν κατʼ ἀρετὴν ἢ ὀλίγους ἐνδέχεται , πλείους δʼ ἤδη χαλεπὸν ἠκριβῶσθαι πρὸς πᾶσαν ἀρετήν ,
Lemmas: οἷος ἰατρικός καί γυμναστικός , κατά συμβαίνω δέ ἄν αὐτός εἰμί . οὐδείς γάρ κωλύω ὁ παιδοτρίβης εἷς ὁ γυμνάζω ἐνίοτε εἰμί καί αὐτός , ὥσπερ ὁ κυβερνήτης εἷς εἰμί ἀεί ὁ πλωτήρ · ὁ μέν οὖν παιδοτρίβης ἤ κυβερνήτης σκοπέω ὁ ὁ ἄρχω ἀγαθός , ὅταν δέ οὗτος εἷς γίγνομαι καί αὐτός , κατά συμβαίνω μετέχω ὁ ὠφέλεια . ὁ μέν γάρ πλωτήρ , ὁ δέ ὁ γυμνάζω εἷς γίγνομαι , παιδοτρίβης εἰμί . διό καί ὁ πολιτικός ἀρχή , ὅταν εἰμί κατά ἰσότης ὁ πολίτης συνίστημι καί κατά ὁμοιότης , κατά μέρος ἀξιόω ἄρχω , πρότερος μέν , ᾗ φύω , ἀξιόω ἐν μέρος λειτουργέω , καί σκοπέω τις πάλιν ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός , ὥσπερ πρότερος αὐτός ἄρχω σκοπέω ὁ ἐκεῖνος συμφέρω · νῦν δέ διά ὁ ὠφέλεια ὁ ἀπό ὁ κοινός καί ὁ ἐκ ὁ ἀρχή βούλομαι συνεχής ἄρχω , οἷος εἰ συμβαίνω ὑγιαίνω ἀεί ὁ ἄρχω νοσακερός εἰμί . καί γάρ ἄν οὕτως ἴσως διώκω ὁ ἀρχή . φανερός τοίνυν ὡς ὅσος μέν πολιτεία ὁ κοινῇ συμφέρω σκοπέω , οὗτος μέν ὀρθός τυγχάνω εἰμί κατά ὁ ἁπλῶς δίκαιος , ὅσος δέ ὁ σφέτερος μόνος ὁ ἄρχων , ἁμαρτάνω πᾶς καί παρέκβασις ὁ ὀρθός πολιτεία · δεσποτικός γάρ , ὁ δέ πόλις κοινωνία ὁ ἐλεύθερος εἰμί . διορίζω δέ οὗτος ἔχω εἰμί ὁ πολιτεία ἐπισκοπέω , πόσος ὁ ἀριθμός καί τίς εἰμί , καί πρῶτος ὁ ὀρθός αὐτός · καί γάρ ὁ παρέκβασις εἰμί φανερός οὗτος διορίζω . ἐπεί δέ πολιτεία μέν καί πολίτευμα σημαίνω αὐτός , πολίτευμα δέ εἰμί ὁ κύριος ὁ πόλις , ἀνάγκη δέ εἰμί κύριος ἤ εἷς ἤ ὀλίγος ἤ ὁ πολύς , ὅταν μέν ὁ εἷς ἤ ὁ ὀλίγος ἤ ὁ πολύς πρός ὁ κοινός συμφέρω ἄρχω , οὗτος μέν ὀρθός ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πολιτεία , ὁ δέ πρός ὁ ἴδιος ἤ ὁ εἷς ἤ ὁ ὀλίγος ἤ ὁ πλῆθος παρέκβασις . ἤ γάρ οὐ πολίτης φημί εἰμί ὁ μετέχω , ἤ δέω κοινωνέω ὁ συμφέρω . καλέω δέ εἴωθα ὁ μέν μοναρχία ὁ πρός ὁ κοινός ἀποβλέπω συμφέρω βασιλεία , ὁ δέ ὁ ὀλίγος μέν πολύς δέ εἷς ἀριστοκρατία ( ἤ διά ὁ ὁ ἀγαθός ἄρχω , ἤ διά ὁ πρός ὁ ἀγαθός ὁ πόλις καί ὁ κοινωνέω αὐτός ) , ὅταν δέ ὁ πλῆθος πρός ὁ κοινός πολιτεύω συμφέρω , καλέω ὁ κοινός ὄνομα πᾶς ὁ πολιτεία , πολιτεία . ( συμβαίνω δέ εὔλογος · εἷς μέν γάρ διαφέρω κατά ἀρετή ἤ ὀλίγος ἐνδέχομαι , πολύς δέ ἤδη χαλεπός ἀκριβόω πρός πᾶς ἀρετή ,