aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 7.1326b
εἰς δὲ τὶ μέγεθος ἐλθὸν ὁτὲ μὲν διὰ σμικρότητα φαύλην ποιήσει τὴν ναυτιλίαν , ὁτὲ δὲ διὰ τὴν ὑπερβολήν · ὁμοίως δὲ καὶ πόλις ἡ μὲν ἐξ ὀλίγων λίαν οὐκ αὐτάρκης ( ἡ δὲ πόλις αὔταρκες ) , ἡ δὲ ἐκ πολλῶν ἄγαν ἐν μὲν τοῖς ἀναγκαίοις αὐτάρκης ὥσπερ δʼ ἔθνος , ἀλλʼ οὐ πόλις · πολιτείαν γὰρ οὐ ῥᾴδιον ὑπάρχειν · τίς γὰρ στρατηγὸς ἔσται τοῦ λίαν ὑπερβάλλοντος πλήθους , ἢ τίς κῆρυξ μὴ Στεντόρειος ; διὸ πρώτην μὲν εἶναι πόλιν ἀναγκαῖον τὴν ἐκ τοσούτου πλήθους ὃ πρῶτον πλῆθος αὔταρκες πρὸς τὸ εὖ ζῆν ἐστι κατὰ τὴν πολιτικὴν κοινωνίαν · ἐνδέχεται δὲ καὶ τὴν ταύτης ὑπερβάλλουσαν κατὰ πλῆθος εἶναι μείζω πόλιν , ἀλλὰ τοῦτʼ οὐκ ἔστιν , ὥσπερ εἴπομεν , ἀόριστον . τίς δʼ ἐστὶν ὁ τῆς ὑπερβολῆς ὅρος , ἐκ τῶν ἔργων ἰδεῖν ῥᾴδιον . εἰσὶ γὰρ αἱ πράξεις τῆς πόλεως τῶν μὲν ἀρχόντων τῶν δʼ ἀρχομένων , ἄρχοντος δʼ ἐπίταξις καὶ κρίσις ἔργον · πρὸς δὲ τὸ κρίνειν περὶ τῶν δικαίων καὶ πρὸς τὸ τὰς ἀρχὰς διανέμειν κατʼ ἀξίαν ἀναγκαῖον γνωρίζειν ἀλλήλους , ποῖοί τινές εἰσι , τοὺς πολίτας , ὡς ὅπου τοῦτο μὴ συμβαίνει γίγνεσθαι , φαύλως ἀνάγκη γίγνεσθαι τὰ περὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς κρίσεις . περὶ ἀμφότερα γὰρ οὐ δίκαιον αὐτοσχεδιάζειν , ὅπερ ἐν τῇ πολυανθρωπίᾳ τῇ λίαν ὑπάρχει φανερῶς . ἔτι δὲ ξένοις καὶ μετοίκοις ῥᾴδιον μεταλαμβάνειν τῆς πολιτείας · οὐ γὰρ χαλεπὸν τὸ λανθάνειν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ πλήθους . δῆλον τοίνυν ὡς οὗτός ἐστι πόλεως ὅρος ἄριστος , ἡ μεγίστη τοῦ πλήθους ὑπερβολὴ πρὸς αὐτάρκειαν ζωῆς εὐσύνοπτος . περὶ μὲν οὖν μεγέθους πόλεως διωρίσθω τὸν τρόπον τοῦτον . παραπλησίως δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς χώρας ἔχει . περὶ μὲν γὰρ τοῦ ποίαν τινά , δῆλον ὅτι τὴν αὐταρκεστάτην πᾶς τις ἂν ἐπαινέσειεν ( τοιαύτην δʼ ἀναγκαῖον εἶναι τὴν παντοφόρον · τὸ γὰρ πάντα ὑπάρχειν καὶ δεῖσθαι μηθενὸς αὔταρκες ) · πλήθει δὲ καὶ μεγέθει τοσαύτην ὥστε δύνασθαι τοὺς οἰκοῦντας ζῆν σχολάζοντας ἐλευθερίως ἅμα καὶ σωφρόνως . τοῦτον δὲ τὸν ὅρον εἰ καλῶς ἢ μὴ καλῶς λέγομεν , ὕστερον ἐπισκεπτέον ἀκριβέστερον , ὅταν ὅλως περὶ κτήσεως καὶ τῆς περὶ τὴν οὐσίαν εὐπορίας συμβαίνῃ ποιεῖσθαι μνείαν , πῶς δεῖ καὶ τίνα τρόπον ἔχειν πρὸς τὴν χρῆσιν αὐτῆς · πολλαὶ γὰρ περὶ τὴν σκέψιν ταύτην εἰσὶν ἀμφισβητήσεις διὰ τοὺς ἕλκοντας ἐφʼ ἑκατέραν τοῦ βίου τὴν ὑπερβολήν , τοὺς μὲν ἐπὶ τὴν γλισχρότητα τοὺς δὲ ἐπὶ τὴν τρυφήν . τὸ δʼ εἶδος τῆς χώρας οὐ χαλεπὸν εἰπεῖν ( δεῖ δʼ ἔνια πείθεσθαι καὶ τοῖς περὶ τὴν στρατηγίαν ἐμπείροις ) , ὅτι χρὴ μὲν τοῖς πολεμίοις εἶναι δυσέμβολον αὐτοῖς δʼ εὐέξοδον .
Lemmas: εἰς δέ τίς μέγεθος ἔρχομαι ὅτε μέν διά μικρότης φαῦλος ποιέω ὁ ναυτιλία , ὅτε δέ διά ὁ ὑπερβολή · ὅμοιος δέ καί πόλις ὁ μέν ἐκ ὀλίγος λίαν οὐ αὐτάρκης ( ὁ δέ πόλις αὐτάρκης ) , ὁ δέ ἐκ πολύς ἄγαν ἐν μέν ὁ ἀναγκαῖος αὐτάρκης ὥσπερ δέ ἔθνος , ἀλλά οὐ πόλις · πολιτεία γάρ οὐ ῥᾴδιος ὑπάρχω · τίς γάρ στρατηγός εἰμί ὁ λίαν ὑπερβάλλω πλῆθος , ἤ τίς κῆρυξ μή Στεντόρειος ; διό πρῶτος μέν εἰμί πόλις ἀναγκαῖος ὁ ἐκ τοσοῦτος πλῆθος ὅς πρῶτος πλῆθος αὐτάρκης πρός ὁ εὖ ζάω εἰμί κατά ὁ πολιτικός κοινωνία · ἐνδέχομαι δέ καί ὁ οὗτος ὑπερβάλλω κατά πλῆθος εἰμί μέγας πόλις , ἀλλά οὗτος οὐ εἰμί , ὥσπερ λέγω , ἀόριστος . τίς δέ εἰμί ὁ ὁ ὑπερβολή ὅρος , ἐκ ὁ ἔργον ὁράω ῥᾴδιος . εἰμί γάρ ὁ πρᾶξις ὁ πόλις ὁ μέν ἄρχω ὁ δέ ἄρχω , ἄρχω δέ ἐπίταξις καί κρίσις ἔργον · πρός δέ ὁ κρίνω περί ὁ δίκαιος καί πρός ὁ ὁ ἀρχή διανέμω κατά ἀξία ἀναγκαῖος γνωρίζω ἀλλήλων , ποῖος τις εἰμί , ὁ πολίτης , ὡς ὅπου οὗτος μή συμβαίνω γίγνομαι , φαῦλος ἀνάγκη γίγνομαι ὁ περί ὁ ἀρχή καί ὁ κρίσις . περί ἀμφότερος γάρ οὐ δίκαιος αὐτοσχεδιάζω , ὅς ἐν ὁ πολυανθρωπία ὁ λίαν ὑπάρχω φανερός . ἔτι δέ ξένος καί μέτοικος ῥᾴδιος μεταλαμβάνω ὁ πολιτεία · οὐ γάρ χαλεπός ὁ λανθάνω διά ὁ ὑπερβολή ὁ πλῆθος . δῆλος τοίνυν ὡς οὗτος εἰμί πόλις ὅρος ἀγαθός , ὁ μέγας ὁ πλῆθος ὑπερβολή πρός αὐτάρκεια ζωή εὐσύνοπτος . περί μέν οὖν μέγεθος πόλις διορίζω ὁ τρόπος οὗτος . παραπλήσιος δέ καί ὁ περί ὁ χώρα ἔχω . περί μέν γάρ ὁ ποῖος τις , δῆλος ὅτι ὁ αὐτάρκης πᾶς τις ἄν ἐπαινέω ( τοιοῦτος δέ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ παντοφόρος · ὁ γάρ πᾶς ὑπάρχω καί δέω μηθενός αὐτάρκης ) · πλῆθος δέ καί μέγεθος τοσοῦτος ὥστε δύναμαι ὁ οἰκέω ζάω σχολάζω ἐλευθέριος ἅμα καί σώφρων . οὗτος δέ ὁ ὅρος εἰ καλός ἤ μή καλός λέγω , ὕστερον ἐπισκοπέω ἀκριβής , ὅταν ὅλος περί κτῆσις καί ὁ περί ὁ οὐσία εὐπορία συμβαίνω ποιέω μνεία , πῶς δέω καί τίς τρόπος ἔχω πρός ὁ χρῆσις αὐτός · πολύς γάρ περί ὁ σκέψις οὗτος εἰμί ἀμφισβήτησις διά ὁ ἕλκω ἐπί ἑκάτερος ὁ βίος ὁ ὑπερβολή , ὁ μέν ἐπί ὁ γλισχρότης ὁ δέ ἐπί ὁ τρυφή . ὁ δέ εἶδος ὁ χώρα οὐ χαλεπός λέγω ( δέω δέ ἔνιοι πείθω καί ὁ περί ὁ στρατηγία ἔμπειρος ) , ὅτι χρή μέν ὁ πολέμιος εἰμί δυσέμβολος αὐτός δέ εὐέξοδος .