aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1313a
ἕνα μὲν στασιασάντων τῶν μετεχόντων τῆς βασιλείας , ἄλλον δὲ τρόπον τυραννικώτερον πειρωμένων διοικεῖν , ὅταν εἶναι κύριοι πλειόνων ἀξιῶσι καὶ παρὰ τὸν νόμον . οὐ γίγνονται δʼ ἔτι βασιλεῖαι νῦν , ἀλλʼ ἄν περ γίγνωνται , μοναρχίαι , τυραννίδες μᾶλλον , διὰ τὸ τὴν βασιλείαν ἑκούσιον μὲν ἀρχὴν εἶναι , μειζόνων δὲ κυρίαν , πολλοὺς δʼ εἶναι τοὺς ὁμοίους , καὶ μηδένα διαφέροντα τοσοῦτον ὥστε ἀπαρτίζειν πρὸς τὸ μέγεθος καὶ τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχῆς . ὥστε διὰ μὲν τοῦτο ἑκόντες οὐχ ὑπομένουσιν · ἂν δὲ διʼ ἀπάτης ἄρξῃ τις ἢ βίας , ἤδη δοκεῖ τοῦτο εἶναι τυραννίς . ἐν δὲ ταῖς κατὰ γένος βασιλείαις τιθέναι δεῖ τῆς φθορᾶς αἰτίαν πρὸς ταῖς εἰρημέναις καὶ τὸ γίνεσθαι πολλοὺς εὐκαταφρονήτους , καὶ τὸ δύναμιν μὴ κεκτημένους τυραννικὴν ἀλλὰ βασιλικὴν τιμὴν ὑβρίζειν · ῥᾳδία γὰρ ἐγίνετο ἡ κατάλυσις · μὴ βουλομένων γὰρ εὐθὺς οὐκ ἔσται βασιλεύς , ἀλλὰ τύραννος καὶ μὴ βουλομένων . φθείρονται μὲν οὖν αἱ μοναρχίαι διὰ ταύτας καὶ τοιαύτας ἑτέρας αἰτίας . σῴζονται δὲ δῆλον ὡς ἁπλῶς μὲν εἰπεῖν ἐκ τῶν ἐναντίων , ὡς δὲ καθʼ ἕκαστον τῷ τὰς μὲν βασιλείας ἄγειν ἐπὶ τὸ μετριώτερον . ὅσῳ γὰρ ἂν ἐλαττόνων ὦσι κύριοι , πλείω χρόνον ἀναγκαῖον μένειν πᾶσαν τὴν ἀρχήν · αὐτοί τε γὰρ ἧττον γίγνονται δεσποτικοὶ καὶ τοῖς ἤθεσιν ἴσοι μᾶλλον , καὶ ὑπὸ τῶν ἀρχομένων φθονοῦνται ἧττον . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἡ περὶ Μολοττοὺς πολὺν χρόνον βασιλεία διέμεινεν , καὶ ἡ Λακεδαιμονίων διὰ τὸ ἐξ ἀρχῆς τε εἰς δύο μέρη διαιρεθῆναι τὴν ἀρχήν , καὶ πάλιν Θεοπόμπου μετριάσαντος τοῖς τε ἄλλοις καὶ τὴν τῶν ἐφόρων ἀρχὴν ἐπικαταστήσαντος · τῆς γὰρ δυνάμεως ἀφελὼν ηὔξησε τῷ χρόνῳ τὴν βασιλείαν , ὥστε τρόπον τινὰ ἐποίησεν οὐκ ἐλάττονʼ ἀλλὰ μείζονʼ αὐτήν . ὅπερ καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα ἀποκρίνασθαί φασιν αὐτόν , εἰποῦσαν εἰ μηδὲν αἰσχύνεται τὴν βασιλείαν ἐλάττω παραδιδοὺς τοῖς υἱέσιν ἢ παρὰ τοῦ πατρὸς παρέλαβεν · οὐ δῆτα φάναι · παραδίδωμι γὰρ πολυχρονιωτέραν . αἱ δὲ τυραννίδες σῴζονται κατὰ δύο τρόπους τοὺς ἐναντιωτάτους , ὧν ἅτερός ἐστιν ὁ παραδεδομένος καὶ καθʼ ὃν διοικοῦσιν οἱ πλεῖστοι τῶν τυράννων τὴν ἀρχήν . τούτων δὲ τὰ πολλά φασι καταστῆσαι Περίανδρον τὸν Κορίνθιον · πολλὰ δὲ καὶ παρὰ τῆς Περσῶν ἀρχῆς ἔστι τοιαῦτα λαβεῖν . ἔστι δὲ τά τε πάλαι λεχθέντα πρὸς σωτηρίαν , ὡς οἷόν τε , τῆς τυραννίδος , τὸ τοὺς ὑπερέχοντας κολούειν καὶ τοὺς φρονηματίας ἀναιρεῖν , καὶ μήτε συσσίτια ἐᾶν μήτε ἑταιρίαν μήτε παιδείαν μήτε ἄλλο μηθὲν τοιοῦτον ,
Lemmas: εἷς μέν στασιάζω ὁ μετέχω ὁ βασιλεία , ἄλλος δέ τρόπος τυραννικός πειράω διοικέω , ὅταν εἰμί κύριος πολύς ἀξιόω καί παρά ὁ νόμος . οὐ γίγνομαι δέ ἔτι βασιλεία νῦν , ἀλλά ἐάν περ γίγνομαι , μοναρχία , τυραννίς μάλα , διά ὁ ὁ βασιλεία ἑκούσιος μέν ἀρχή εἰμί , μέγας δέ κυρία , πολύς δέ εἰμί ὁ ὅμοιος , καί μηδείς διαφέρω τοσοῦτος ὥστε ἀπαρτίζω πρός ὁ μέγεθος καί ὁ ἀξίωμα ὁ ἀρχή . ὥστε διά μέν οὗτος ἑκών οὐ ὑπομένω · ἐάν δέ διά ἀπάτη ἄρχω τις ἤ βία , ἤδη δοκέω οὗτος εἰμί τυραννίς . ἐν δέ ὁ κατά γένος βασίλεια τίθημι δέω ὁ φθορά αἰτία πρός ὁ λέγω καί ὁ γίγνομαι πολύς εὐκαταφρόνητος , καί ὁ δύναμις μή κτάομαι τυραννικός ἀλλά βασιλικός τιμή ὑβρίζω · ῥᾴδιος γάρ γίγνομαι ὁ κατάλυσις · μή βούλομαι γάρ εὐθύς οὐ εἰμί βασιλεύς , ἀλλά τύραννος καί μή βούλομαι . φθείρω μέν οὖν ὁ μοναρχία διά οὗτος καί τοιοῦτος ἕτερος αἰτία . σῴζω δέ δῆλος ὡς ἁπλῶς μέν λέγω ἐκ ὁ ἐναντίος , ὡς δέ κατά ἕκαστος ὁ ὁ μέν βασιλεία ἄγω ἐπί ὁ μέτριος . ὅσος γάρ ἄν ἐλαχύς εἰμί κύριος , πολύς χρόνος ἀναγκαῖος μένω πᾶς ὁ ἀρχή · αὐτός τε γάρ ἥσσων γίγνομαι δεσποτικός καί ὁ ἦθος ἴσος μάλα , καί ὑπό ὁ ἄρχω φθονέω ἥσσων . διά γάρ οὗτος καί ὁ περί Μολοσσός πολύς χρόνος βασιλεία διαμένω , καί ὁ Λακεδαιμόνιος διά ὁ ἐκ ἀρχή τε εἰς δύο μέρος διαιρέω ὁ ἀρχή , καί πάλιν Θεόπομπος μετριάω ὁ τε ἄλλος καί ὁ ὁ ἔφορος ἀρχή ἐπικαθίστημι · ὁ γάρ δύναμις ἀφαιρέω αὐξάνω ὁ χρόνος ὁ βασιλεία , ὥστε τρόπος τις ποιέω οὐ ἐλαχύς ἀλλά μέγας αὐτός . ὅς καί πρός ὁ γυνή ἀποκρίνω φημί αὐτός , λέγω εἰ μηδείς αἰσχύνω ὁ βασιλεία ἐλαχύς παραδίδωμι ὁ υἱός ἤ παρά ὁ πατήρ παραλαμβάνω · οὐ δῆτα φημί · παραδίδωμι γάρ πολυχρόνιος . ὁ δέ τυραννίς σῴζω κατά δύο τρόπος ὁ ἐναντίος , ὅς ἕτερος εἰμί ὁ παραδίδωμι καί κατά ὅς διοικέω ὁ πολύς ὁ τύραννος ὁ ἀρχή . οὗτος δέ ὁ πολύς φημί καθίστημι Περίανδρος ὁ Κορίνθιος · πολύς δέ καί παρά ὁ Πέρσης ἀρχή εἰμί τοιοῦτος λαμβάνω . εἰμί δέ ὁ τε πάλαι λέγω πρός σωτηρία , ὡς οἷος τε , ὁ τυραννίς , ὁ ὁ ὑπερέχω κολούω καί ὁ φρονηματίας ἀναιρέω , καί μήτε συσσίτιον ἐάω μήτε ἑταιρεία μήτε παιδεία μήτε ἄλλος μηδείς τοιοῦτος ,