aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 7.1326a
δεῖ τὴν ὕλην ὑπάρχειν ἐπιτηδείαν οὖσαν πρὸς τὴν ἐργασίαν ( ὅσῳ γὰρ ἂν αὕτη τυγχάνῃ παρεσκευασμένη βέλτιον , ἀνάγκη καὶ τὸ γιγνόμενον ὑπὸ τῆς τέχνης εἶναι κάλλιον ) , οὕτω καὶ τῷ πολιτικῷ καὶ τῷ νομοθέτῃ δεῖ τὴν οἰκείαν ὕλην ὑπάρχειν ἐπιτηδείως ἔχουσαν . ἔστι δὲ πολιτικῆς χορηγίας πρῶτον τό τε πλῆθος τῶν ἀνθρώπων , πόσους τε καὶ ποίους τινὰς ὑπάρχειν δεῖ φύσει , καὶ κατὰ τὴν χώραν ὡσαύτως , πόσην τε εἶναι καὶ ποίαν τινὰ ταύτην . οἴονται μὲν οὖν οἱ πλεῖστοι προσήκειν μεγάλην εἶναι τὴν εὐδαίμονα πόλιν · εἰ δὲ τοῦτʼ ἀληθές , ἀγνοοῦσι ποία μεγάλη καὶ ποία μικρὰ πόλις . κατʼ ἀριθμοῦ γὰρ πλῆθος τῶν ἐνοικούντων κρίνουσι τὴν μεγάλην , δεῖ δὲ μᾶλλον μὴ εἰς τὸ πλῆθος εἰς δὲ δύναμιν ἀποβλέπειν . ἔστι γάρ τι καὶ πόλεως ἔργον , ὥστε τὴν δυναμένην τοῦτο μάλιστʼ ἀποτελεῖν , ταύτην οἰητέον εἶναι μεγίστην , οἷον Ἱπποκράτην οὐκ ἄνθρωπον ἀλλʼ ἰατρὸν εἶναι μείζω φήσειεν ἄν τις τοῦ διαφέροντος κατὰ τὸ μέγεθος τοῦ σώματος . οὐ μὴν ἀλλὰ κἂν εἰ δεῖ κρίνειν πρὸς τὸ πλῆθος ἀποβλέποντας , οὐ κατὰ τὸ τυχὸν πλῆθος τοῦτο ποιητέον ( ἀναγκαῖον γὰρ ἐν ταῖς πόλεσιν ἴσως ὑπάρχειν καὶ δούλων ἀριθμὸν πολλῶν καὶ μετοίκων καὶ ξένων ) , ἀλλʼ ὅσοι πόλεώς εἰσι μέρος καὶ ἐξ ὧν συνίσταται πόλις οἰκείων μορίων · ἡ γὰρ τούτων ὑπεροχὴ τοῦ πλήθους μεγάλης πόλεως σημεῖον , ἐξ ἧς δὲ βάναυσοι μὲν ἐξέρχονται πολλοὶ τὸν ἀριθμὸν ὁπλῖται δὲ ὀλίγοι , ταύτην ἀδύνατον εἶναι μεγάλην · οὐ γὰρ ταὐτὸν μεγάλη τε πόλις καὶ πολυάνθρωπος . ἀλλὰ μὴν καὶ τοῦτό γε ἐκ τῶν ἔργων φανερόν , ὅτι χαλεπόν , ἴσως δʼ ἀδύνατον , εὐνομεῖσθαι τὴν λίαν πολυάνθρωπον · τῶν γοῦν δοκουσῶν πολιτεύεσθαι καλῶς οὐδεμίαν ὁρῶμεν οὖσαν ἀνειμένην πρὸς τὸ πλῆθος . τοῦτο δὲ δῆλον καὶ διὰ τῆς τῶν λόγων πίστεως . ὅ τε γὰρ νόμος τάξις τίς ἐστι , καὶ τὴν εὐνομίαν ἀναγκαῖον εὐταξίαν εἶναι , ὁ δὲ λίαν ὑπερβάλλων ἀριθμὸς οὐ δύναται μετέχειν τάξεως · θείας γὰρ δὴ τοῦτο δυνάμεως ἔργον , ἥτις καὶ τόδε συνέχει τὸ πᾶν . διὸ καὶ πόλιν ἧς μετὰ μεγέθους ὁ λεχθεὶς ὅρος ὑπάρχει , ταύτην εἶναι καλλίστην ἀναγκαῖον · ἐπεὶ τό γε καλὸν ἐν πλήθει καὶ μεγέθει εἴωθε γίνεσθαι , ἀλλʼ ἔστι τι καὶ πόλεως μεγέθους μέτρον , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων πάντων , ζῴων φυτῶν ὀργάνων · καὶ γὰρ τούτων ἕκαστον οὔτε λίαν μικρὸν οὔτε κατὰ μέγεθος ὑπερβάλλον ἕξει τὴν αὑτοῦ δύναμιν , ἀλλʼ ὁτὲ μὲν ὅλως ἐστερημένον ἔσται τῆς φύσεως ὁτὲ δὲ φαύλως ἔχον , οἷον πλοῖον σπιθαμιαῖον μὲν οὐκ ἔσται πλοῖον ὅλως , οὐδὲ δυοῖν σταδίοιν ,
Lemmas: δέω ὁ ὕλη ὑπάρχω ἐπιτήδειος εἰμί πρός ὁ ἐργασία ( ὅσος γάρ ἄν οὗτος τυγχάνω παρασκευάζω ἀγαθός , ἀνάγκη καί ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ τέχνη εἰμί καλός ) , οὕτως καί ὁ πολιτικός καί ὁ νομοθέτης δέω ὁ οἰκεῖος ὕλη ὑπάρχω ἐπιτήδειος ἔχω . εἰμί δέ πολιτικός χορηγία πρῶτος ὁ τε πλῆθος ὁ ἄνθρωπος , πόσος τε καί ποῖος τις ὑπάρχω δέω φύσις , καί κατά ὁ χώρα ὡσαύτως , πόσος τε εἰμί καί ποῖος τις οὗτος . οἴομαι μέν οὖν ὁ πολύς προσήκω μέγας εἰμί ὁ εὐδαίμων πόλις · εἰ δέ οὗτος ἀληθής , ἀγνοέω ποῖος μέγας καί ποῖος μικρός πόλις . κατά ἀριθμός γάρ πλῆθος ὁ ἐνοικέω κρίνω ὁ μέγας , δέω δέ μάλα μή εἰς ὁ πλῆθος εἰς δέ δύναμις ἀποβλέπω . εἰμί γάρ τις καί πόλις ἔργον , ὥστε ὁ δύναμαι οὗτος μάλα ἀποτελέω , οὗτος οἴομαι εἰμί μέγας , οἷος Ἱπποκράτης οὐ ἄνθρωπος ἀλλά ἰατρός εἰμί μέγας φημί ἄν τις ὁ διαφέρω κατά ὁ μέγεθος ὁ σῶμα . οὐ μήν ἀλλά ἄν εἰ δέω κρίνω πρός ὁ πλῆθος ἀποβλέπω , οὐ κατά ὁ τυγχάνω πλῆθος οὗτος ποιέω ( ἀναγκαῖος γάρ ἐν ὁ πόλις ἴσως ὑπάρχω καί δοῦλος ἀριθμός πολύς καί μέτοικος καί ξένος ) , ἀλλά ὅσος πόλις εἰμί μέρος καί ἐκ ὅς συνίστημι πόλις οἰκεῖος μόριον · ὁ γάρ οὗτος ὑπεροχή ὁ πλῆθος μέγας πόλις σημεῖον , ἐκ ὅς δέ βάναυσος μέν ἐξέρχομαι πολύς ὁ ἀριθμός ὁπλίτης δέ ὀλίγος , οὗτος ἀδύνατος εἰμί μέγας · οὐ γάρ αὐτός μέγας τε πόλις καί πολυάνθρωπος . ἀλλά μήν καί οὗτος γε ἐκ ὁ ἔργον φανερός , ὅτι χαλεπός , ἴσως δέ ἀδύνατος , εὐνομέομαι ὁ λίαν πολυάνθρωπος · ὁ γοῦν δοκέω πολιτεύω καλός οὐδείς ὁράω εἰμί ἀνίημι πρός ὁ πλῆθος . οὗτος δέ δῆλος καί διά ὁ ὁ λόγος πίστις . ὁ τε γάρ νόμος τάξις τις εἰμί , καί ὁ εὐνομία ἀναγκαῖος εὐταξία εἰμί , ὁ δέ λίαν ὑπερβάλλω ἀριθμός οὐ δύναμαι μετέχω τάξις · θεῖος γάρ δή οὗτος δύναμις ἔργον , ὅστις καί ὅδε συνέχω ὁ πᾶς . διό καί πόλις ὅς μετά μέγεθος ὁ λέγω ὅρος ὑπάρχω , οὗτος εἰμί καλός ἀναγκαῖος · ἐπεί ὁ γε καλός ἐν πλῆθος καί μέγεθος εἴωθα γίγνομαι , ἀλλά εἰμί τις καί πόλις μέγεθος μέτρον , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος πᾶς , ζῷον φυτόν ὄργανον · καί γάρ οὗτος ἕκαστος οὔτε λίαν μικρός οὔτε κατά μέγεθος ὑπερβάλλω ἔχω ὁ ἑαυτοῦ δύναμις , ἀλλά ὅτε μέν ὅλος στερέω εἰμί ὁ φύσις ὅτε δέ φαῦλος ἔχω , οἷος πλοῖον σπιθαμιαῖος μέν οὐ εἰμί πλοῖον ὅλος , οὐδέ δύο στάδιον ,