aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 4.1289b
ἢ διὰ πολλὴν ὑπεροχὴν εἶναι τὴν τοῦ βασιλεύοντος · ὥστε τὴν τυραννίδα χειρίστην οὖσαν πλεῖστον ἀπέχειν πολιτείας , δεύτερον δὲ τὴν ὀλιγαρχίαν ( ἡ γὰρ ἀριστοκρατία διέστηκεν ἀπὸ ταύτης πολὺ τῆς πολιτείας ) , μετριωτάτην δὲ τὴν δημοκρατίαν . ἤδη μὲν οὖν τις ἀπεφήνατο καὶ τῶν πρότερον οὕτως , οὐ μὴν εἰς ταὐτὸ βλέψας ἡμῖν . ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἔκρινε πασῶν μὲν οὐσῶν ἐπιεικῶν , οἷον ὀλιγαρχίας τε χρηστῆς καὶ τῶν ἄλλων , χειρίστην δημοκρατίαν , φαύλων δὲ ἀρίστην · ἡμεῖς δὲ ὅλως ταύτας ἐξημαρτημένας εἶναί φαμεν , καὶ βελτίω μὲν ὀλιγαρχίαν ἄλλην ἄλλης οὐ καλῶς ἔχειν λέγειν , ἧττον δὲ φαύλην . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς τοιαύτης κρίσεως ἀφείσθω τὰ νῦν · ἡμῖν δὲ πρῶτον μὲν διαιρετέον πόσαι διαφοραὶ τῶν πολιτειῶν , εἴπερ ἔστιν εἴδη πλείονα τῆς τε δημοκρατίας καὶ τῆς ὀλιγαρχίας , ἔπειτα τίς κοινοτάτη καὶ τίς αἱρετωτάτη μετὰ τὴν ἀρίστην πολιτείαν , κἂν εἴ τις ἄλλη τετύχηκεν ἀριστοκρατικὴ καὶ συνεστῶσα καλῶς , ἀλλʼ οὐ ταῖς πλείσταις ἁρμόττουσα πόλεσι , τίς ἐστιν , ἔπειτα καὶ τῶν ἄλλων τίς τίσιν αἱρετή ( τάχα γὰρ τοῖς μὲν ἀναγκαία δημοκρατία μᾶλλον ὀλιγαρχίας , τοῖς δʼ αὕτη μᾶλλον ἐκείνης ) , μετὰ δὲ ταῦτα τίνα τρόπον δεῖ καθιστάναι τὸν βουλόμενον ταύτας τὰς πολιτείας , λέγω δὲ δημοκρατίας τε καθʼ ἕκαστον εἶδος καὶ πάλιν ὀλιγαρχίας · τέλος δέ , πάντων τούτων ὅταν ποιησώμεθα συντόμως τὴν ἐνδεχομένην μνείαν , πειρατέον ἐπελθεῖν τίνες φθοραὶ καὶ τίνες σωτηρίαι τῶν πολιτειῶν καὶ κοινῇ καὶ χωρὶς ἑκάστης , καὶ διὰ τίνας αἰτίας ταῦτα μάλιστα γίνεσθαι πέφυκεν . τοῦ μὲν οὖν εἶναι πλείους πολιτείας αἴτιον ὅτι πάσης ἔστι μέρη πλείω πόλεως τὸν ἀριθμόν . πρῶτον μὲν γὰρ ἐξ οἰκιῶν συγκειμένας πάσας ὁρῶμεν τὰς πόλεις , ἔπειτα πάλιν τούτου τοῦ πλήθους τοὺς μὲν εὐπόρους ἀναγκαῖον εἶναι τοὺς δʼ ἀπόρους τοὺς δὲ μέσους , καὶ τῶν εὐπόρων δὲ καὶ τῶν ἀπόρων τὸ μὲν ὁπλιτικὸν τὸ δὲ ἄνοπλον . καὶ τὸν μὲν γεωργικὸν δῆμον ὁρῶμεν ὄντα , τὸν δʼ ἀγοραῖον , τὸν δὲ βάναυσον . καὶ τῶν γνωρίμων εἰσὶ διαφοραὶ καὶ κατὰ τὸν πλοῦτον καὶ τὰ μεγέθη τῆς οὐσίας , οἷον ἱπποτροφίας ( τοῦτο γὰρ οὐ ῥᾴδιον μὴ πλουτοῦντας ποιεῖν · διόπερ ἐπὶ τῶν ἀρχαίων χρόνων ὅσαις πόλεσιν ἐν τοῖς ἵπποις ἡ δύναμις ἦν , ὀλιγαρχίαι παρὰ τούτοις ἦσαν · ἐχρῶντο δὲ πρὸς τοὺς πολέμους ἵπποις πρὸς τοὺς ἀστυγείτονας , οἷον Ἐρετριεῖς καὶ Χαλκιδεῖς καὶ Μάγνητες οἱ ἐπὶ Μαιάνδρῳ καὶ τῶν ἄλλων πολλοὶ περὶ τὴν Ἀσίαν ) · ἔτι πρὸς ταῖς κατὰ πλοῦτον διαφοραῖς ἐστιν ἡ μὲν κατὰ γένος ἡ δὲ κατʼ ἀρετήν ,
Lemmas: ἤ διά πολύς ὑπεροχή εἰμί ὁ ὁ βασιλεύω · ὥστε ὁ τυραννίς κακός εἰμί πολύς ἀπέχω πολιτεία , δεύτερος δέ ὁ ὀλιγαρχία ( ὁ γάρ ἀριστοκρατία διΐστημι ἀπό οὗτος πολύς ὁ πολιτεία ) , μέτριος δέ ὁ δημοκρατία . ἤδη μέν οὖν τις ἀποφαίνω καί ὁ πρότερος οὕτως , οὐ μήν εἰς αὐτός βλέπω ἐγώ . ἐκεῖνος μέν γάρ κρίνω πᾶς μέν εἰμί ἐπιεικής , οἷος ὀλιγαρχία τε χρηστός καί ὁ ἄλλος , κακός δημοκρατία , φαῦλος δέ ἀγαθός · ἐγώ δέ ὅλος οὗτος ἐξαμαρτάνω εἰμί φημί , καί ἀγαθός μέν ὀλιγαρχία ἄλλος ἄλλος οὐ καλός ἔχω λέγω , ἥσσων δέ φαῦλος . ἀλλά περί μέν ὁ τοιοῦτος κρίσις ἀφίημι ὁ νῦν · ἐγώ δέ πρῶτος μέν διαιρετέον πόσος διαφορά ὁ πολιτεία , εἴπερ εἰμί εἶδος πολύς ὁ τε δημοκρατία καί ὁ ὀλιγαρχία , ἔπειτα τίς κοινός καί τίς αἱρετός μετά ὁ ἀγαθός πολιτεία , ἄν εἰ τις ἄλλος τυγχάνω ἀριστοκρατικός καί συνίστημι καλός , ἀλλά οὐ ὁ πολύς ἁρμόζω πόλις , τίς εἰμί , ἔπειτα καί ὁ ἄλλος τίς τίς αἱρετός ( τάχα γάρ ὁ μέν ἀναγκαῖος δημοκρατία μάλα ὀλιγαρχία , ὁ δέ οὗτος μάλα ἐκεῖνος ) , μετά δέ οὗτος τίς τρόπος δέω καθίστημι ὁ βούλομαι οὗτος ὁ πολιτεία , λέγω δέ δημοκρατία τε κατά ἕκαστος εἶδος καί πάλιν ὀλιγαρχία · τέλος δέ , πᾶς οὗτος ὅταν ποιέω σύντομος ὁ ἐνδέχομαι μνεία , πειράω ἐπέρχομαι τίς φθορά καί τίς σωτηρία ὁ πολιτεία καί κοινῇ καί χωρίς ἕκαστος , καί διά τίς αἰτία οὗτος μάλα γίγνομαι φύω . ὁ μέν οὖν εἰμί πολύς πολιτεία αἴτιος ὅτι πᾶς εἰμί μέρος πολύς πόλις ὁ ἀριθμός . πρῶτος μέν γάρ ἐκ οἰκία σύγκειμαι πᾶς ὁράω ὁ πόλις , ἔπειτα πάλιν οὗτος ὁ πλῆθος ὁ μέν εὔπορος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ δέ ἄπορος ὁ δέ μέσος , καί ὁ εὔπορος δέ καί ὁ ἄπορος ὁ μέν ὁπλιτικός ὁ δέ ἄνοπλος . καί ὁ μέν γεωργικός δῆμος ὁράω εἰμί , ὁ δέ ἀγοραῖος , ὁ δέ βάναυσος . καί ὁ γνώριμος εἰμί διαφορά καί κατά ὁ πλοῦτος καί ὁ μέγεθος ὁ οὐσία , οἷος ἱπποτροφία ( οὗτος γάρ οὐ ῥᾴδιος μή πλουτέω ποιέω · διόπερ ἐπί ὁ ἀρχαῖος χρόνος ὅσος πόλις ἐν ὁ ἵππος ὁ δύναμις εἰμί , ὀλιγαρχία παρά οὗτος εἰμί · χράω δέ πρός ὁ πόλεμος ἵππος πρός ὁ ἀστυγείτων , οἷος Ἐρετριεύς καί Χαλκιδεύς καί Μάγνης ὁ ἐπί Μαίανδρος καί ὁ ἄλλος πολύς περί ὁ Ἀσία ) · ἔτι πρός ὁ κατά πλοῦτος διαφορά εἰμί ὁ μέν κατά γένος ὁ δέ κατά ἀρετή ,