aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 5.1315a
ἐὰν δεισιδαίμονα νομίζωσιν εἶναι τὸν ἄρχοντα καὶ φροντίζειν τῶν θεῶν , καὶ ἐπιβουλεύουσιν ἧττον ὡς συμμάχους ἔχοντι καὶ τοὺς θεούς ) , δεῖ δὲ ἄνευ ἀβελτερίας φαίνεσθαι τοιοῦτον · τούς τε ἀγαθοὺς περί τι γιγνομένους τιμᾶν οὕτως ὥστε μὴ νομίζειν ἄν ποτε τιμηθῆναι μᾶλλον ὑπὸ τῶν πολιτῶν αὐτονόμων ὄντων , καὶ τὰς μὲν τοιαύτας τιμὰς ἀπονέμειν αὐτόν , τὰς δὲ κολάσεις διʼ ἑτέρων ἀρχόντων καὶ δικαστηρίων . κοινὴ δὲ φυλακὴ πάσης μοναρχίας τὸ μηθένα ποιεῖν ἕνα μέγαν , ἀλλʼ εἴπερ , πλείους ( τηρήσουσι γὰρ ἀλλήλους ) , ἐὰν δʼ ἄρα τινὰ δέῃ ποιῆσαι μέγαν , μή τοι τό γε ἦθος θρασύν ( ἐπιθετικώτατον γὰρ τὸ τοιοῦτον ἦθος περὶ πάσας τὰς πράξεις ) , κἂν τῆς δυνάμεώς τινα δοκῇ παραλύειν , ἐκ προσαγωγῆς τοῦτο δρᾶν καὶ μὴ πᾶσαν ἀθρόαν ἀφαιρεῖσθαι τὴν ἐξουσίαν . ἔτι δὲ πάσης μὲν ὕβρεως εἴργεσθαι , παρὰ πάσας δὲ δυεῖν , τῆς τε εἰς τὰ σώματα κολάσεως καὶ τῆς εἰς τὴν ἡλικίαν . μάλιστα δὲ ταύτην ποιητέον τὴν εὐλάβειαν περὶ τοὺς φιλοτίμους · τὴν μὲν γὰρ εἰς τὰ χρήματα ὀλιγωρίαν οἱ φιλοχρήματοι φέρουσι βαρέως , τὴν δʼ εἰς ἀτιμίαν οἵ τε φιλότιμοι καὶ οἱ ἐπιεικεῖς τῶν ἀνθρώπων . διόπερ ἢ μὴ χρῆσθαι δεῖ τοῖς τοιούτοις , ἢ τὰς μὲν κολάσεις πατρικῶς φαίνεσθαι ποιούμενον καὶ μὴ διʼ ὀλιγωρίαν , τὰς δὲ πρὸς τὴν ἡλικίαν ὁμιλίας διʼ ἐρωτικὰς αἰτίας ἀλλὰ μὴ διʼ ἐξουσίαν , ὅλως δὲ τὰς δοκούσας ἀτιμίας ἐξωνεῖσθαι μείζοσι τιμαῖς . τῶν δʼ ἐπιχειρούντων ἐπὶ τὴν τοῦ σώματος διαφθορὰν οὗτοι φοβερώτατοι καὶ δέονται πλείστης φυλακῆς ὅσοι μὴ προαιροῦνται περιποιεῖσθαι τὸ ζῆν διαφθείραντες . διὸ μάλιστα εὐλαβεῖσθαι δεῖ τοὺς ὑβρίζεσθαι νομίζοντας ἢ αὑτοὺς ἢ ὧν κηδόμενοι τυγχάνουσιν · ἀφειδῶς γὰρ ἑαυτῶν ἔχουσιν οἱ διὰ θυμὸν ἐπιχειροῦντες , καθάπερ καὶ Ἡράκλειτος εἶπε , χαλεπὸν φάσκων εἶναι θυμῷ μάχεσθαι , ψυχῆς γὰρ ὠνεῖσθαι . ἐπεὶ δʼ αἱ πόλεις ἐκ δύο συνεστήκασι μορίων , ἔκ τε τῶν ἀπόρων ἀνθρώπων καὶ τῶν εὐπόρων , μάλιστα μὲν ἀμφοτέρους ὑπολαμβάνειν δεῖ σῴζεσθαι διὰ τὴν ἀρχήν , καὶ τοὺς ἑτέρους ὑπὸ τῶν ἑτέρων ἀδικεῖσθαι μηδέν , ὁπότεροι δʼ ἂν ὦσι κρείττους , τούτους ἰδίους μάλιστα ποιεῖσθαι τῆς ἀρχῆς , ὡς , ἂν ὑπάρξῃ τοῦτο τοῖς πράγμασιν , οὔτε δούλων ἐλευθέρωσιν ἀνάγκη ποιεῖσθαι τὸν τύραννον οὔτε ὅπλων παραίρεσιν · ἱκανὸν γὰρ θάτερον μέρος πρὸς τῇ δυνάμει προστιθέμενον ὥστε κρείττους εἶναι τῶν ἐπιτιθεμένων . περίεργον δὲ τὸ λέγειν καθʼ ἕκαστον τῶν τοιούτων · ὁ γὰρ σκοπὸς φανερός ,
Lemmas: ἐάν δεισιδαίμων νομίζω εἰμί ὁ ἄρχω καί φροντίζω ὁ θεός , καί ἐπιβουλεύω ἥσσων ὡς σύμμαχος ἔχω καί ὁ θεός ) , δέω δέ ἄνευ ἀβελτερία φαίνω τοιοῦτος · ὁ τε ἀγαθός περί τις γίγνομαι τιμάω οὕτως ὥστε μή νομίζω ἄν ποτέ τιμάω μάλα ὑπό ὁ πολίτης αὐτόνομος εἰμί , καί ὁ μέν τοιοῦτος τιμή ἀπονέμω αὐτός , ὁ δέ κόλασις διά ἕτερος ἄρχων καί δικαστήριον . κοινός δέ φυλακή πᾶς μοναρχία ὁ μηδείς ποιέω εἷς μέγας , ἀλλά εἴπερ , πολύς ( τηρέω γάρ ἀλλήλων ) , ἐάν δέ ἄρα τις δέω ποιέω μέγας , μή τοι ὁ γε ἦθος θρασύς ( ἐπιθετικός γάρ ὁ τοιοῦτος ἦθος περί πᾶς ὁ πρᾶξις ) , ἐάν ὁ δύναμις τις δοκέω παραλύω , ἐκ προσαγωγή οὗτος δράω καί μή πᾶς ἀθρόος ἀφαιρέω ὁ ἐξουσία . ἔτι δέ πᾶς μέν ὕβρις ἔργω , παρά πᾶς δέ δύο , ὁ τε εἰς ὁ σῶμα κόλασις καί ὁ εἰς ὁ ἡλικία . μάλα δέ οὗτος ποιέω ὁ εὐλάβεια περί ὁ φιλότιμος · ὁ μέν γάρ εἰς ὁ χρῆμα ὀλιγωρία ὁ φιλοχρήματος φέρω βαρύς , ὁ δέ εἰς ἀτιμία ὁ τε φιλότιμος καί ὁ ἐπιεικής ὁ ἄνθρωπος . διόπερ ἤ μή χράω δέω ὁ τοιοῦτος , ἤ ὁ μέν κόλασις πατρικός φαίνω ποιέω καί μή διά ὀλιγωρία , ὁ δέ πρός ὁ ἡλικία ὁμιλία διά ἐρωτικός αἰτία ἀλλά μή διά ἐξουσία , ὅλος δέ ὁ δοκέω ἀτιμία ἐξωνέομαι μέγας τιμή . ὁ δέ ἐπιχειρέω ἐπί ὁ ὁ σῶμα διαφθορά οὗτος φοβερός καί δέω πολύς φυλακή ὅσος μή προαιρέω περιποιέω ὁ ζάω διαφθείρω . διό μάλα εὐλαβέομαι δέω ὁ ὑβρίζω νομίζω ἤ ἑαυτοῦ ἤ ὅς κήδω τυγχάνω · ἀφειδής γάρ ἑαυτοῦ ἔχω ὁ διά θυμός ἐπιχειρέω , καθά καί Ἡράκλειτος λέγω , χαλεπός φάσκω εἰμί θυμός μάχομαι , ψυχή γάρ ὠνέομαι . ἐπεί δέ ὁ πόλις ἐκ δύο συνίστημι μόριον , ἐκ τε ὁ ἄπορος ἄνθρωπος καί ὁ εὔπορος , μάλα μέν ἀμφότερος ὑπολαμβάνω δέω σῴζω διά ὁ ἀρχή , καί ὁ ἕτερος ὑπό ὁ ἕτερος ἀδικέω μηδείς , ὁπότερος δέ ἄν εἰμί κρατύς , οὗτος ἴδιος μάλα ποιέω ὁ ἀρχή , ὡς , ἐάν ὑπάρχω οὗτος ὁ πρᾶγμα , οὔτε δοῦλος ἐλευθέρωσις ἀνάγκη ποιέω ὁ τύραννος οὔτε ὅπλον παραίρεσις · ἱκανός γάρ ἕτερος μέρος πρός ὁ δύναμις προστίθημι ὥστε κρατύς εἰμί ὁ ἐπιτίθημι . περίεργος δέ ὁ λέγω κατά ἕκαστος ὁ τοιοῦτος · ὁ γάρ σκοπός φανερός ,