aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 6.1318b
ἢ γὰρ ἀποκληρωτέον ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον ποιητέον . ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ ἴσου καὶ τοῦ δικαίου , κἂν ᾖ πάνυ χαλεπὸν εὑρεῖν τὴν ἀλήθειαν περὶ αὐτῶν , ὅμως ῥᾷον τυχεῖν ἢ συμπεῖσαι τοὺς δυναμένους πλεονεκτεῖν · ἀεὶ γὰρ ζητοῦσι τὸ ἴσον καὶ τὸ δίκαιον οἱ ἥττους , οἱ δὲ κρατοῦντες οὐδὲν φροντίζουσιν . δημοκρατιῶν δʼ οὐσῶν τεττάρων βελτίστη μὲν ἡ πρώτη τάξει , καθάπερ ἐν τοῖς πρὸ τούτων ἐλέχθη λόγοις · ἔστι δὲ καὶ ἀρχαιοτάτη πασῶν αὕτη . λέγω δὲ πρώτην ὥσπερ ἄν τις διέλοι τοὺς δήμους . βέλτιστος γὰρ δῆμος ὁ γεωργικός ἐστιν , ὥστε καὶ ποιεῖν ἐνδέχεται δημοκρατίαν ὅπου ζῇ τὸ πλῆθος ἀπὸ γεωργίας ἢ νομῆς . διὰ μὲν γὰρ τὸ μὴ πολλὴν οὐσίαν ἔχειν ἄσχολος , ὥστε μὴ πολλάκις ἐκκλησιάζειν διὰ δὲ τὸ ἔχειν τἀναγκαῖα πρὸς τοῖς ἔργοις διατρίβουσι καὶ τῶν ἀλλοτρίων οὐκ ἐπιθυμοῦσιν , ἀλλʼ ἥδιον αὐτοῖς τὸ ἐργάζεσθαι τοῦ πολιτεύεσθαι καὶ ἄρχειν , ὅπου ἂν μὴ ᾖ λήμματα μεγάλα ἀπὸ τῶν ἀρχῶν . οἱ γὰρ πολλοὶ μᾶλλον ὀρέγονται τοῦ κέρδους ἢ τῆς τιμῆς . σημεῖον δέ · καὶ γὰρ τὰς ἀρχαίας τυραννίδας ὑπέμενον καὶ τὰς ὀλιγαρχίας ὑπομένουσιν , ἐάν τις αὐτοὺς ἐργάζεσθαι μὴ κωλύῃ μηδʼ ἀφαιρῆται μηθέν · ταχέως γὰρ οἱ μὲν πλουτοῦσιν αὐτῶν οἱ δʼ οὐκ ἀποροῦσιν . ἔτι δὲ τὸ κυρίους εἶναι τοῦ ἑλέσθαι καὶ εὐθύνειν ἀναπληροῖ τὴν ἔνδειαν , εἴ τι φιλοτιμίας ἔχουσιν , ἐπεὶ παρʼ ἐνίοις δήμοις , κἂν μὴ μετέχωσι τῆς αἱρέσεως τῶν ἀρχῶν ἀλλά τινες αἱρετοὶ κατὰ μέρος ἐκ πάντων , ὥσπερ ἐν Μαντινείᾳ , τοῦ δὲ βουλεύεσθαι κύριοι ὦσιν , ἱκανῶς ἔχει τοῖς πολλοῖς · καὶ δεῖ νομίζειν καὶ τοῦτʼ εἶναι σχῆμά τι δημοκρατίας , ὥσπερ ἐν Μαντινείᾳ ποτʼ ἦν . διὸ δὴ καὶ συμφέρον ἐστὶ τῇ πρότερον ῥηθείσῃ δημοκρατίᾳ καὶ ὑπάρχειν εἴωθεν , αἱρεῖσθαι μὲν τὰς ἀρχὰς καὶ εὐθύνειν καὶ δικάζειν πάντας , ἄρχειν δὲ τὰς μεγίστας αἱρετοὺς καὶ ἀπὸ τιμημάτων , τὰς μείζους ἀπὸ μειζόνων , ἢ καὶ ἀπὸ τιμημάτων μὲν μηδεμίαν , ἀλλὰ τοὺς δυναμένους . ἀνάγκη δὲ πολιτευομένους οὕτω πολιτεύεσθαί καλῶς ( αἱ τε γὰρ ἀρχαὶ ἀεὶ διὰ τῶν βελτίστων ἔσονται , τοῦ δήμου βουλομένου καὶ τοῖς ἐπιεικέσιν οὐ φθονοῦντος ) , καὶ τοῖς ἐπιεικέσι καὶ γνωρίμοις ἀρκοῦσαν εἶναι ταύτην τὴν τάξιν · ἄρξονται γὰρ οὐχ ὑπʼ ἄλλων χειρόνων , καὶ ἄρξουσι δικαίως διὰ τὸ τῶν εὐθυνῶν εἶναι κυρίους ἑτέρους . τὸ γὰρ ἐπανακρέμασθαι , καὶ μὴ πᾶν ἐξεῖναι ποιεῖν ὅ τι ἂν δόξῃ , συμφέρον ἐστίν · ἡ γὰρ ἐξουσία τοῦ πράττειν ὅ τι ἂν ἐθέλῃ τις οὐ δύναται φυλάττειν τὸ ἐν ἑκάστῳ τῶν ἀνθρώπων φαῦλον .
Lemmas: ἤ γάρ ἀποκληρωτέον ἤ ἄλλος τις τοιοῦτος ποιέω . ἀλλά περί μέν ὁ ἴσος καί ὁ δίκαιος , ἐάν εἰμί πάνυ χαλεπός εὑρίσκω ὁ ἀλήθεια περί αὐτός , ὅμως ῥᾴδιος τυγχάνω ἤ συμπείθω ὁ δύναμαι πλεονεκτέω · ἀεί γάρ ζητέω ὁ ἴσος καί ὁ δίκαιος ὁ ἥσσων , ὁ δέ κρατέω οὐδείς φροντίζω . δημοκρατία δέ εἰμί τέσσαρες ἀγαθός μέν ὁ πρῶτος τάξις , καθά ἐν ὁ πρό οὗτος λέγω λόγος · εἰμί δέ καί ἀρχαῖος πᾶς οὗτος . λέγω δέ πρῶτος ὥσπερ ἄν τις διαιρέω ὁ δῆμος . ἀγαθός γάρ δῆμος ὁ γεωργικός εἰμί , ὥστε καί ποιέω ἐνδέχομαι δημοκρατία ὅπου ζάω ὁ πλῆθος ἀπό γεωργία ἤ νομή . διά μέν γάρ ὁ μή πολύς οὐσία ἔχω ἄσχολος , ὥστε μή πολλάκις ἐκκλησιάζω διά δέ ὁ ἔχω ἀναγκαῖος πρός ὁ ἔργον διατρίβω καί ὁ ἀλλότριος οὐ ἐπιθυμέω , ἀλλά ἡδύς αὐτός ὁ ἐργάζομαι ὁ πολιτεύω καί ἄρχω , ὅπου ἄν μή εἰμί λῆμμα μέγας ἀπό ὁ ἀρχή . ὁ γάρ πολύς μάλα ὀρέγω ὁ κέρδος ἤ ὁ τιμή . σημεῖον δέ · καί γάρ ὁ ἀρχαῖος τυραννίς ὑπομένω καί ὁ ὀλιγαρχία ὑπομένω , ἐάν τις αὐτός ἐργάζομαι μή κωλύω μηδέ ἀφαιρέω μηδείς · ταχύς γάρ ὁ μέν πλουτέω αὐτός ὁ δέ οὐ ἀφοράω . ἔτι δέ ὁ κύριος εἰμί ὁ αἱρέω καί εὐθύνω ἀναπληρόω ὁ ἔνδεια , εἰ τις φιλοτιμία ἔχω , ἐπεί παρά ἔνιοι δῆμος , ἐάν μή μετέχω ὁ αἵρεσις ὁ ἀρχή ἀλλά τις αἱρετός κατά μέρος ἐκ πᾶς , ὥσπερ ἐν Μαντίνεια , ὁ δέ βουλεύω κύριος εἰμί , ἱκανός ἔχω ὁ πολύς · καί δέω νομίζω καί οὗτος εἰμί σχῆμα τις δημοκρατία , ὥσπερ ἐν Μαντίνεια ποτέ εἰμί . διό δή καί συμφέρω εἰμί ὁ πρότερος λέγω δημοκρατία καί ὑπάρχω εἴωθα , αἱρέω μέν ὁ ἀρχή καί εὐθύνω καί δικάζω πᾶς , ἄρχω δέ ὁ μέγας αἱρετός καί ἀπό τίμημα , ὁ μέγας ἀπό μέγας , ἤ καί ἀπό τίμημα μέν μηδείς , ἀλλά ὁ δύναμαι . ἀνάγκη δέ πολιτεύω οὕτως πολιτεύω καλός ( ὁ τε γάρ ἀρχή ἀεί διά ὁ ἀγαθός εἰμί , ὁ δῆμος βούλομαι καί ὁ ἐπιεικής οὐ φθονέω ) , καί ὁ ἐπιεικής καί γνώριμος ἀρκέω εἰμί οὗτος ὁ τάξις · ἄρχω γάρ οὐ ὑπό ἄλλος κακός , καί ἄρχω δίκαιος διά ὁ ὁ εὔθυνα εἰμί κύριος ἕτερος . ὁ γάρ ἐπανακρεμάννυμι , καί μή πᾶς ἔξεστι ποιέω ὅς τις ἄν δοκέω , συμφέρω εἰμί · ὁ γάρ ἐξουσία ὁ πράσσω ὅς τις ἄν ἐθέλω τις οὐ δύναμαι φυλάσσω ὁ ἐν ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος φαῦλος .