aristoteles-et-corpus-aristotelicum.politica 7.1324b
οἱ μὲν οὖν οὕτως ὑπολαμβάνουσιν , οἱ δὲ τὸν δεσποτικὸν καὶ τυραννικὸν τρόπον τῆς πολιτείας εἶναι μόνον εὐδαίμονά φασιν . παρʼ ἐνίοις δὲ καὶ τῆς πολιτείας οὗτος ὅρος καὶ τῶν νόμων ὅπως δεσπόζωσι τῶν πέλας . διὸ καὶ τῶν πλείστων νομίμων χύδην ὡς εἰπεῖν κειμένων παρὰ τοῖς πλείστοις , ὅμως εἴ πού τι πρὸς ἓν οἱ νόμοι βλέπουσι , τοῦ κρατεῖν στοχάζονται πάντες , ὥσπερ ἐν Λακεδαίμονι καὶ Κρήτῃ πρὸς τοὺς πολέμους συντέτακται σχεδὸν ἥ τε παιδεία καὶ τὸ τῶν νόμων πλῆθος · ἔτι δʼ ἐν τοῖς ἔθνεσι πᾶσι τοῖς δυναμένοις πλεονεκτεῖν ἡ τοιαύτη τετίμηται δύναμις , οἷον ἐν Σκύθαις καὶ Πέρσαις καὶ Θρᾳξὶ καὶ Κελτοῖς . ἐν ἐνίοις γὰρ καὶ νόμοι τινές εἰσι παροξύνοντες πρὸς τὴν ἀρετὴν ταύτην , καθάπερ ἐν Καρχηδόνι φασὶ τὸν ἐκ τῶν κρίκων κόσμον λαμβάνειν ὅσας ἂν στρατεύσωνται στρατείας · ἦν δέ ποτε καὶ περὶ Μακεδονίαν νόμος τὸν μηθένα ἀπεκταγκότα πολέμιον ἄνδρα περιεζῶσθαι τὴν φορβειάν · ἐν δὲ Σκύθαις οὐκ ἐξῆν πίνειν ἐν ἑορτῇ τινι σκύφον περιφερόμενον τῷ μηθένα ἀπεκταγκότι πολέμιον · ἐν δὲ τοῖς Ἴβηρσιν , ἔθνει πολεμικῷ , τοσούτους τὸν ἀριθμὸν ὀβελίσκους καταπηγνύουσι περὶ τὸν τάφον ὅσους ἂν διαφθείρῃ τῶν πολεμίων · καὶ ἕτερα δὴ παρʼ ἑτέροις ἔστι τοιαῦτα πολλά , τὰ μὲν νόμοις κατειλημμένα τὰ δὲ ἔθεσιν . καίτοι δόξειεν ἂν ἄγαν ἄτοπον ἴσως εἶναι τοῖς βουλομένοις ἐπισκοπεῖν , εἰ τοῦτʼ ἐστὶν ἔργον τοῦ πολιτικοῦ , τὸ δύνασθαι θεωρεῖν ὅπως ἄρχῃ καὶ δεσπόζῃ τῶν πλησίον , καὶ βουλομένων καὶ μὴ βουλομένων . πῶς γὰρ ἂν εἴη τοῦτο πολιτικὸν ἢ νομοθετικόν , ὅ γε μηδὲ νόμιμόν ἐστιν ; οὐ νόμιμον δὲ τὸ μὴ μόνον δικαίως ἀλλὰ καὶ ἀδίκως ἄρχειν , κρατεῖν δʼ ἔστι καὶ μὴ δικαίως . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπιστήμαις τοῦτο ὁρῶμεν · οὔτε γὰρ τοῦ ἰατροῦ οὔτε τοῦ κυβερνήτου ἔργον ἐστὶ τὸ ἢ πεῖσαι ἢ βιάσασθαι τοῦ μὲν τοὺς θεραπευομένους τοῦ δὲ τοὺς πλωτῆρας . ἀλλʼ ἐοίκασιν οἱ πολλοὶ τὴν δεσποτικὴν πολιτικὴν οἴεσθαι εἶναι , καὶ ὅπερ αὑτοῖς ἕκαστοι οὔ φασιν εἶναι δίκαιον οὐδὲ συμφέρον , τοῦτʼ οὐκ αἰσχύνονται πρὸς τοὺς ἄλλους ἀσκοῦντες · αὐτοὶ μὲν γὰρ παρʼ αὑτοῖς τὸ δικαίως ἄρχειν ζητοῦσι , πρὸς δὲ τοὺς ἄλλους οὐδὲν μέλει τῶν δικαίων . ἄτοπον δὲ εἰ μὴ φύσει τὸ μὲν δεσποστόν ἐστι τὸ δὲ οὐ δεσποστόν , ὥστε εἴπερ ἔχει τὸν τρόπον τοῦτον , οὐ δεῖ πάντων πειρᾶσθαι δεσπόζειν , ἀλλὰ τῶν δεσποστῶν , ὥσπερ οὐδὲ θηρεύειν ἐπὶ θοίνην ἢ θυσίαν ἀνθρώπους , ἀλλὰ τὸ πρὸς τοῦτο θηρευτόν · ἔστι δὲ θηρευτὸν ὃ ἂν ἄγριον ᾖ ἐδεστὸν ζῷον . ἀλλὰ μὴν εἴη γʼ ἂν καὶ καθʼ ἑαυτὴν μία πόλις εὐδαίμων ,
Lemmas: ὁ μέν οὖν οὕτως ὑπολαμβάνω , ὁ δέ ὁ δεσποτικός καί τυραννικός τρόπος ὁ πολιτεία εἰμί μόνος εὐδαίμων φημί . παρά ἔνιοι δέ καί ὁ πολιτεία οὗτος ὅρος καί ὁ νόμος ὅπως δεσπόζω ὁ πέλας . διό καί ὁ πολύς νόμιμος χύδην ὡς λέγω κεῖμαι παρά ὁ πολύς , ὅμως εἰ που τις πρός εἷς ὁ νόμος βλέπω , ὁ κρατέω στοχάζομαι πᾶς , ὥσπερ ἐν Λακεδαίμων καί Κρήτη πρός ὁ πόλεμος συντάσσω σχεδόν ὁ τε παιδεία καί ὁ ὁ νόμος πλῆθος · ἔτι δέ ἐν ὁ ἔθνος πᾶς ὁ δύναμαι πλεονεκτέω ὁ τοιοῦτος τιμάω δύναμις , οἷος ἐν Σκύθης καί Πέρσης καί Θραῖξ καί Κελτοί . ἐν ἔνιοι γάρ καί νόμος τις εἰμί παροξύνω πρός ὁ ἀρετή οὗτος , καθά ἐν Καρχηδόνιος φημί ὁ ἐκ ὁ κρίκος κόσμος λαμβάνω ὅσος ἄν στρατεύω στρατεία · εἰμί δέ ποτέ καί περί Μακεδονία νόμος ὁ μηδείς ἀποκτείνω πολέμιος ἀνήρ περιζάω ὁ φορβειά · ἐν δέ Σκύθης οὐ ἔξεστι πίνω ἐν ἑορτή τις σκύφος περιφέρω ὁ μηδείς ἀποκτείνω πολέμιος · ἐν δέ ὁ Ἴβηρ , ἔθνος πολεμικός , τοσοῦτος ὁ ἀριθμός ὀβελίσκος καταπήγνυμι περί ὁ τάφος ὅσος ἄν διαφθείρω ὁ πολέμιος · καί ἕτερος δή παρά ἕτερος εἰμί τοιοῦτος πολύς , ὁ μέν νόμος καταλαμβάνω ὁ δέ ἔθος . καίτοι δοκέω ἄν ἄγαν ἄτοπος ἴσως εἰμί ὁ βούλομαι ἐπισκοπέω , εἰ οὗτος εἰμί ἔργον ὁ πολιτικός , ὁ δύναμαι θεωρέω ὅπως ἄρχω καί δεσπόζω ὁ πλησίον , καί βούλομαι καί μή βούλομαι . πῶς γάρ ἄν εἰμί οὗτος πολιτικός ἤ νομοθετικός , ὅς γε μηδέ νόμιμος εἰμί ; οὐ νόμιμος δέ ὁ μή μόνος δίκαιος ἀλλά καί ἄδικος ἄρχω , κρατέω δέ εἰμί καί μή δίκαιος . ἀλλά μήν οὐδέ ἐν ὁ ἄλλος ἐπιστήμη οὗτος ὁράω · οὔτε γάρ ὁ ἰατρός οὔτε ὁ κυβερνήτης ἔργον εἰμί ὁ ἤ πείθω ἤ βιάζω ὁ μέν ὁ θεραπεύω ὁ δέ ὁ πλωτήρ . ἀλλά ἔοικα ὁ πολύς ὁ δεσποτικός πολιτικός οἴομαι εἰμί , καί ὅς ἑαυτοῦ ἕκαστος οὐ φημί εἰμί δίκαιος οὐδέ συμφέρω , οὗτος οὐ αἰσχύνω πρός ὁ ἄλλος ἀσκέω · αὐτός μέν γάρ παρά ἑαυτοῦ ὁ δίκαιος ἄρχω ζητέω , πρός δέ ὁ ἄλλος οὐδείς μέλω ὁ δίκαιος . ἄτοπος δέ εἰ μή φύσις ὁ μέν δεσποστός εἰμί ὁ δέ οὐ δεσποστός , ὥστε εἴπερ ἔχω ὁ τρόπος οὗτος , οὐ δέω πᾶς πειράω δεσπόζω , ἀλλά ὁ δεσποστός , ὥσπερ οὐδέ θηρεύω ἐπί θοίνη ἤ θυσία ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ πρός οὗτος θηρευτός · εἰμί δέ θηρευτός ὅς ἄν ἄγριος εἰμί ἐδεστός ζῷον . ἀλλά μήν εἰμί γε ἄν καί κατά ἑαυτοῦ εἷς πόλις εὐδαίμων ,