aristoteles-et-corpus-aristotelicum.physicorum-libri-octavi-textus-alter-post-267b26 1
Απαν τὸ κινούμενον ἀνάγκη ὑπό τινος κινεῖσθαι . εἰ μὲν οὖν ἐν αὐτῷ μὴ ἔχει τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως , φανερὸν ὅτι ὑφʼ ἑτέρου κινεῖται ( ἄλλο γὰρ ἔσται τὸ κινοῦν ) · εἰ δʼ ἐν αὐτῷ , εἰλήφθω ἐφʼ οὗ τὸ ΑΒ , ὃ κινεῖται μὴ τῷ τῶν τούτου τι κινεῖσθαι . πρῶτον μὲν οὖν τὸ ὑπολαμβάνειν τὸ ΑΒ ὑφʼ αὐτοῦ κινεῖσθαι διὰ τὸ ὅλον τε κινεῖσθαι καὶ ὑπὸ μηθενὸς τῶν ἔξωθεν ὅμοιόν ἐστιν ὥσπερ ἂν εἴ τις τοῦ ΔΕ κινοῦντος τὸ ΕΖ καὶ αὐτοῦ κινουμένου ὑπολαμβάνοι τὸ ΔΕΖ ὑφʼ αὐτοῦ κινεῖσθαι , διὰ τὸ μὴ συνορᾶν πότερον ὑπὸ ποτέρου κινεῖται , πότερον τὸ ΔΕ ὑπὸ τοῦ ΕΖ ἢ τὸ ΕΖ ὑπὸ τοῦ ΔΕ . ἔτι τὸ ὑφʼ αὐτοῦ κινούμενον οὐδέποτε παύσεται κινούμενον τῷ ἕτερόν τι στῆναι κινούμενον . ἀνάγκη τοίνυν , εἴ τι παύεται κινούμενον τῷ ἕτερόν τι στῆναι , αὐτὸ ὑφ᾿ ἑτέρου κινεῖσθαι . τούτου δὲ φανεροῦ γενομένου ἀνάγκη πᾶν τὸ κινούμενον κινεῖσθαι ὑπό τινος . ἐπεὶ γὰρ εἴληπται τὸ ΑΒ κινούμενον , διαιρετὸν ἔσται · πᾶν γὰρ τὸ κινούμενον διαιρετὸν ἦν . διῃρήσθω τοίνυν ᾗ τὸ Γ . ἀνάγκη δὴ τοῦ ΓΒ ἠρεμοῦντος ἠρεμεῖν καὶ τὸ ΑΒ . εἰ γὰρ μή , εἰλήφθω κινούμενον . τοῦ τοίνυν ΓΒ ἠρεμοῦντος κινοῖτο ἂν τὸ ΓΑ . οὐκ ἄρα καθʼ αὐτὸ κινεῖται τὸ ΑΒ . ἀλλʼ ὑπέκειτο καθʼ αὑτὸ κινεῖσθαι πρῶτον . δῆλον τοίνυν ὅτι τοῦ ΓΒ ἠρεμοῦντος ἠρεμήσει καὶ τὸ ΒΑ , καὶ τότε παύσεται κινούμενον . ἀλλʼ εἴ τι τῷ ἄλλο ἠρεμεῖν ἵσταται καὶ παύεται κινούμενον , τοῦθʼ ὑφ᾿ ἑτέρου κινεῖται . φανερὸν δὴ ὅτι πᾶν τὸ κινούμενου ὑπό τινος κινεῖται διαιρετόν τε γάρ ἐστιν πᾶν τὸ κινούμενον , καὶ τοῦ μέρους ἠρεμοῦντος ἠρεμήσει καὶ τὸ ὅλον . ἐπεὶ δὲ τὸ κινούμενον ὑπό τινος κινεῖται , ἀνάγκη καὶ τὸ κινούμενον πᾶν ἐν τόπῳ κινεῖσθαι ὑηʼ ἄλλου · καὶ τὸ κινοῦν τοίνυν ὑφʼ ἑτέρου , ἐπειδὴ καὶ αὐτὸ κινεῖται , καὶ πάλιν τοῦτο ὑφʼ ἑτέρου . οὐ δὴ εἰς ἄπειρον πρόεισιν , ἀλλὰ στήσεταί που καὶ ἔσται τι ὃ πρώτως αἴτιον ἔσται τοῦ κινεῖσθαι . εἰ γὰρ μή , ἀλλʼ εἰς ἄπειρον πρόεισιν , ἔστω τὸ μὲν Α ὑπὸ τοῦ Β κινούμενον , τὸ δὲ ὑπὸ τοῦ Γ , τὸ δὲ Γ ὑπὸ τοῦ Δ · καὶ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον εἰς ἄπειρον προβαινέτω . ἐπεὶ οὖν ἅμα τὸ κινοῦν καὶ αὐτὸ κινεῖται , δῆλον ὡς ἅμα κινήσεται τό τε Α καὶ τὸ Β · κινουμένου γὰρ τοῦ Β κινηθήσεται καὶ τὸ Α · καὶ τὸ Β δὴ κινουμένου τοῦ Γ καὶ τὸ Γ τοῦ Δ . ἔσται τοίνυν ἅμα ἥ τε τοῦ Α κίνησις ⟨ καὶ τοῦ Β ⟩ καὶ τοῦ Γ καὶ τῶν λοιπῶν ἑκάστου . καὶ λαβεῖν τοίνυν αὐτῶν ἑκάστην δυνησόμεθα . καὶ γὰρ εἰ ἕκαστον ὑφʼ ἑκάστου κινεῖται , οὐθὲν ἧττον μία τῷ ἀριθμῷ ἡ ἑκάστου κίνησις , καὶ οὐκ ἄπειρος τοῖς ἐσχάτοις , ἐπειδήπερ τὸ κινούμενον πᾶν ἔκ τινος εῖς τι κινεῖται . ἢ γὰρ ἀριθμῷ συμβαίνει τὴν αὐτὴν κίνησιν εἶναι ἢ γένει ἢ εἴδει . ἀριθμῷ μὲν οὖν λέγω τὴν αὐτὴν κίνησιν τὴν ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ τῷ ἀριθμῷ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τῷ ἀριθμῷ , οἷον ἐκ τοῦδε τοῦ λευκοῦ , ὅ ἐστιν ἓν τῷ ἀριθμῷ , εἰς τόδε τὸ μέλαν κατὰ τόνδε τὸν χρόνον , ἕνα ὄντα τῷ ἀριθμῷ · εἰ γὰρ κατʼ ἄλλον , οὐκέτι μία ἔσται τῷ ἀριθμῷ ἀλλὰ τῷ εἴδει . γένει δʼ ἡ αὐτὴ κίνησις ἡ ἐν τῇ αὐτῇ κατηγορίᾳ τῆς οὐσίας ἢ τοῦ γένους , εἴδει δὲ ἡ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τῷ εἴδει εἰς τὸ αὐτὸ τῷ εἴδει , οἷον ἡ ἐκ τοῦ λευκοῦ εἰς τὸ μέλαν ἢ ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ εἰς τὸ κακόν . ταῦτα δʼ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς πρότερον . εἰλήφθω τοίνυν ἡ τοῦ Α κίνησις καὶ ἔστω ἐφʼ οὗ τὸ Ε , καὶ ἡ τοῦ Β ἐφʼ οὗ τὸ Ζ , καὶ ἡ τοῦ ΓΔ ἐφʼ οὗ τὸ ΗΘ , καὶ ὁ χρόνος ἐν ᾧ κινεῖται τὸ Α ὁ Κ . ὡρισμένης δὴ τῆς κινήσεως τοῦ Α , ὡρισμένος ἔσται καὶ ὁ χρόνος καὶ οὐκ ἄπειρος ὁ Κ . ἀλλʼ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ ἐκινεῖτο τὸ Α καὶ τὸ Β καὶ τῶν λοιπῶν ἕκαστον . συμβαίνει τοίνυν τὴν κίνησιν τὴν ΕΖΗΘ ἄπειρον οὖσαν ἐν ὡρισμένῳ χρόνῳ κινεῖσθαι τῷ Κ · ἐν ᾧ γὰρ τὸ Α ἐκινεῖτο , καὶ τὰ τῷ Α ἐφεξῆς ἅπαντα ἐκινεῖτο ἄπειρα ὄντα . ὥστʼ ἐν τῷ αὐτῷ κινεῖται . καὶ γὰρ ἤτοι ἴση ἡ κίνησις ἔσται τῇ τοῦ Α , ἢ μείζων . διαφέρει δὲ οὐθέν · πάντως γὰρ τὴν ἄπειρον κίνησιν ἐν πεπερασμένῳ χρόνῳ συμβαίνει κινεῖσθαι , τοῦτο δʼ ἀδύνατον . οὕτω μὲν οὖν δόξειεν ἂν δείκνυσθαι τὸ ἐξ ἀρχῆς , οὐ μὴν δεῖκνυταί γε διὰ τὸ μηθὲν ἄτοπον συμβαίνειν · ἐνδέχεται γὰρ ἐν πεπερασμένῳ χρόνῳ κίνησιν ἄπειρον εἶναι , μὴ τὴν αὐτὴν δὲ ἀλλʼ ἑτέραν καὶ ἑτέραν πολλῶν κινουμένων καὶ ἀπείρων , ὅπερ συμβαίνει καὶ τοῖς νῦν . ἀλλʼ εἰ τὸ κινούμενον πρώτως σωματικὴν κίνησιν ἀνάγκη ἅπτεσθαι ἢ συνεχὲς εἶναι τῷ κινοῦντι , καθάπερ ὁρῶμεν ἐπὶ πάντων τοῦτο συμβαῖνον ( ἔσται γὰρ ἐξ ἀπάντων ἓν τὸ πᾶν ἢ συνεχές ) , τὸ δὴ ἐνδεχόμενον εἰλήφθω , καὶ ἔστω τὸ μὲν μέγεθος ἢ τὸ συνεχὲς ἐφʼ οὗ τὸ ΑΒΓΔ , ἡ δὲ τούτου κίνησις ἡ ΕΖΗΘ . διαφέρει δʼ οὐθὲν ἢ πεπερασμένον ἢ ἄπειρον · ὁμοίως γὰρ ἐν πεπερασμένῳ τῷ Κ κινηθήσεται ⟨ ἄπειρον ⟩ ἢ ἄπειρον ἢ πεπερασμένον . τούτων δʼ ἑκάτερον τῶν ἀδυνάτων . φανερὸν οὖν ὅτι στήσεταί ποτε καὶ οὐκ εἰς ἄπειρον πρόεισιν τὸ ἀεὶ ὑφʼ ἑτέρου , ἀλλʼ ἔσται τι ὁ πρῶτον κινηθήσεται . μηδὲν δὲ διαφερέτω τὸ ὑποτεθέντος οῦτείκνυσθαι · τοῦ γὰρ ἐνδεχομένου τεθέντος οὐδὲν ἄτοπον ἔδει συμβαίνειν .
Lemmas: ἅπας ὁ κινέω ἀνάγκη ὑπό τις κινέω . εἰ μέν οὖν ἐν αὐτός μή ἔχω ὁ ἀρχή ὁ κίνησις , φανερός ὅτι ὑπό ἕτερος κινέω ( ἄλλος γάρ εἰμί ὁ κινέω ) · εἰ δέ ἐν αὐτός , λαμβάνω ἐπί ὅς ὁ ΑΒ , ὅς κινέω μή ὁ ὁ οὗτος τις κινέω . πρῶτος μέν οὖν ὁ ὑπολαμβάνω ὁ ΑΒ ὑπό αὐτός κινέω διά ὁ ὅλος τε κινέω καί ὑπό μηθενός ὁ ἔξωθεν ὅμοιος εἰμί ὥσπερ ἄν εἰ τις ὁ ΔΕ κινέω ὁ ΕΖ καί αὐτός κινέω ὑπολαμβάνω ὁ ΔΕΖ ὑπό αὐτός κινέω , διά ὁ μή συνοράω πότερος ὑπό πότερος κινέω , πότερος ὁ ΔΕ ὑπό ὁ ΕΖ ἤ ὁ ΕΖ ὑπό ὁ ΔΕ . ἔτι ὁ ὑπό αὐτός κινέω οὐδέποτε παύω κινέω ὁ ἕτερος τις ἵστημι κινέω . ἀνάγκη τοίνυν , εἰ τις παύω κινέω ὁ ἕτερος τις ἵστημι , αὐτός ὑπό ἕτερος κινέω . οὗτος δέ φανερός γίγνομαι ἀνάγκη πᾶς ὁ κινέω κινέω ὑπό τις . ἐπεί γάρ λαμβάνω ὁ ΑΒ κινέω , διαιρετός εἰμί · πᾶς γάρ ὁ κινέω διαιρετός εἰμί . διαιρέω τοίνυν ᾗ ὁ Γ . ἀνάγκη δή ὁ ΓΒ ἠρεμέω ἠρεμέω καί ὁ ΑΒ . εἰ γάρ μή , λαμβάνω κινέω . ὁ τοίνυν ΓΒ ἠρεμέω κινέω ἄν ὁ ΓΑ . οὐ ἄρα κατά αὐτός κινέω ὁ ΑΒ . ἀλλά ὑπόκειμαι κατά ἑαυτοῦ κινέω πρῶτος . δῆλος τοίνυν ὅτι ὁ ΓΒ ἠρεμέω ἠρεμέω καί ὁ ΒΑ , καί τότε παύω κινέω . ἀλλά εἰ τις ὁ ἄλλος ἠρεμέω ἵστημι καί παύω κινέω , οὗτος ὑπό ἕτερος κινέω . φανερός δή ὅτι πᾶς ὁ κίνομαυ ὑπό τις κινέω διαιρετός τε γάρ εἰμί πᾶς ὁ κινέω , καί ὁ μέρος ἠρεμέω ἠρεμέω καί ὁ ὅλος . ἐπεί δέ ὁ κινέω ὑπό τις κινέω , ἀνάγκη καί ὁ κινέω πᾶς ἐν τόπος κινέω ὑεια ἄλλος · καί ὁ κινέω τοίνυν ὑπό ἕτερος , ἐπειδή καί αὐτός κινέω , καί πάλιν οὗτος ὑπό ἕτερος . οὐ δή εἰς ἄπειρος πρόειμι , ἀλλά ἵστημι που καί εἰμί τις ὅς πρῶτος αἴτιος εἰμί ὁ κινέω . εἰ γάρ μή , ἀλλά εἰς ἄπειρος πρόειμι , εἰμί ὁ μέν Α ὑπό ὁ Β κινέω , ὁ δέ ὑπό ὁ Γ , ὁ δέ Γ ὑπό ὁ Δ · καί οὗτος δή ὁ τρόπος εἰς ἄπειρος προβαίνω . ἐπεί οὖν ἅμα ὁ κινέω καί αὐτός κινέω , δῆλος ὡς ἅμα κινέω ὁ τε Α καί ὁ Β · κινέω γάρ ὁ Β κινέω καί ὁ Α · καί ὁ Β δή κινέω ὁ Γ καί ὁ Γ ὁ Δ . εἰμί τοίνυν ἅμα ὁ τε ὁ Α κίνησις ⟨ καί ὁ Β ⟩ καί ὁ Γ καί ὁ λοιπός ἕκαστος . καί λαμβάνω τοίνυν αὐτός ἕκαστος δύναμαι . καί γάρ εἰ ἕκαστος ὑπό ἕκαστος κινέω , οὐδείς ἥσσων εἷς ὁ ἀριθμός ὁ ἕκαστος κίνησις , καί οὐ ἄπειρος ὁ ἔσχατος , ἐπειδή ὁ κινέω πᾶς ἐκ τις ἔρχομαι τις κινέω . ἤ γάρ ἀριθμός συμβαίνω ὁ αὐτός κίνησις εἰμί ἤ γένος ἤ εἶδος . ἀριθμός μέν οὖν λέγω ὁ αὐτός κίνησις ὁ ἐκ ὁ αὐτός εἰς ὁ αὐτός ὁ ἀριθμός ἐν ὁ αὐτός χρόνος ὁ ἀριθμός , οἷος ἐκ ὅδε ὁ λευκός , ὅς εἰμί εἷς ὁ ἀριθμός , εἰς ὅδε ὁ μέλας κατά ὅδε ὁ χρόνος , εἷς εἰμί ὁ ἀριθμός · εἰ γάρ κατά ἄλλος , οὐκέτι εἷς εἰμί ὁ ἀριθμός ἀλλά ὁ εἶδος . γένος δέ ὁ αὐτός κίνησις ὁ ἐν ὁ αὐτός κατηγορία ὁ οὐσία ἤ ὁ γένος , εἶδος δέ ὁ ἐκ ὁ αὐτός ὁ εἶδος εἰς ὁ αὐτός ὁ εἶδος , οἷος ὁ ἐκ ὁ λευκός εἰς ὁ μέλας ἤ ἐκ ὁ ἀγαθός εἰς ὁ κακός . οὗτος δέ λέγω καί ἐν ὁ πρότερος . λαμβάνω τοίνυν ὁ ὁ Α κίνησις καί εἰμί ἐπί ὅς ὁ Ε , καί ὁ ὁ Β ἐπί ὅς ὁ Ζ , καί ὁ ὁ ΓΔ ἐπί ὅς ὁ ΗΘ , καί ὁ χρόνος ἐν ὅς κινέω ὁ Α ὁ Κ . ὁρίζω δή ὁ κίνησις ὁ Α , ὁρίζω εἰμί καί ὁ χρόνος καί οὐ ἄπειρος ὁ Κ . ἀλλά ἐν ὁ αὐτός χρόνος κινέω ὁ Α καί ὁ Β καί ὁ λοιπός ἕκαστος . συμβαίνω τοίνυν ὁ κίνησις ὁ ΕΖΗΘ ἄπειρος εἰμί ἐν ὁρίζω χρόνος κινέω ὁ Κ · ἐν ὅς γάρ ὁ Α κινέω , καί ὁ ὁ Α ἐφεξῆς ἅπας κινέω ἄπειρος εἰμί . ὥστε ἐν ὁ αὐτός κινέω . καί γάρ ἤτοι ἴσος ὁ κίνησις εἰμί ὁ ὁ Α , ἤ μέγας . διαφέρω δέ οὐδείς · πάντως γάρ ὁ ἄπειρος κίνησις ἐν περαίνω χρόνος συμβαίνω κινέω , οὗτος δέ ἀδύνατος . οὕτως μέν οὖν δοκέω ἄν δείκνυμι ὁ ἐκ ἀρχή , οὐ μήν δεῖκνυμαι γε διά ὁ μηδείς ἄτοπος συμβαίνω · ἐνδέχομαι γάρ ἐν περαίνω χρόνος κίνησις ἄπειρος εἰμί , μή ὁ αὐτός δέ ἀλλά ἕτερος καί ἕτερος πολύς κινέω καί ἄπειρος , ὅς συμβαίνω καί ὁ νῦν . ἀλλά εἰ ὁ κινέω πρῶτος σωματικός κίνησις ἀνάγκη ἅπτω ἤ συνεχής εἰμί ὁ κινέω , καθά ὁράω ἐπί πᾶς οὗτος συμβαίνω ( εἰμί γάρ ἐκ ἀπαντάω εἷς ὁ πᾶς ἤ συνεχής ) , ὁ δή ἐνδέχομαι λαμβάνω , καί εἰμί ὁ μέν μέγεθος ἤ ὁ συνεχής ἐπί ὅς ὁ ΑΒΓΔ , ὁ δέ οὗτος κίνησις ὁ ΕΖΗΘ . διαφέρω δέ οὐδείς ἤ περαίνω ἤ ἄπειρος · ὅμοιος γάρ ἐν περαίνω ὁ Κ κινέω ⟨ ἄπειρος ⟩ ἤ ἄπειρος ἤ περαίνω . οὗτος δέ ἑκάτερος ὁ ἀδύνατος . φανερός οὖν ὅτι ἵστημι ποτέ καί οὐ εἰς ἄπειρος πρόειμι ὁ ἀεί ὑπό ἕτερος , ἀλλά εἰμί τις ὁ πρῶτος κινέω . μηδείς δέ διαφέρω ὁ ὑποτίθημι οῦτεικνυμαι · ὁ γάρ ἐνδέχομαι τίθημι οὐδείς ἄτοπος δέω συμβαίνω .