aristoteles-et-corpus-aristotelicum.physica 1.9
Ἡμμένοι μὲν οὖν καὶ ἕτεροί τινές εἰσιν αὐτῆς , ἀλλʼ οὐχ ἱκανῶς . πρῶτον μὲν γὰρ ὁμολογοῦσιν ἀπλῶς γίγνεσθαί τι ἐκ μὴ ὄντος , ᾗ Παρμενίδην ὀρθῶς λέγειν · εἶτα φαίνεται αὐτοῖς , εἴπερ ἐστὶν ἀριθμῷ μία , καὶ δυνάμει μία μόνον εἶναι . τοῦτο δὲ διαφέρει πλεῖστον . ἡμεῖς μὲν γὰρ ὕλην καὶ στέρησιν ἕτε . ρόν φαμεν εἶναι , καὶ τούτων τὸ μὲν οὐκ ὂν εἶναι κατὰ συμβεβηκός , τὴν ὕλην , τὴν δὲ στέρησιν καθʼ αὐτήν , καὶ τὴν μὲν ἐγγὺς καὶ οὐσίαν πως , τὴν ὕλην , τὴν δὲ οὐδαμῶς · οἱ δὲ τὸ μὴ ὂν τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν ὁμοίως , ἢ τὸ συναμφότερον ἢ τὸ χωρὶς ἑκάτερον . ὥστε παντελῶς ἕτερος ὁ τρόπος οὗτος τῆς τριάδος κἀκεῖνος . μέχρι μὲν γὰρ δεῦρο προῆλθον , ὅτι δεῖ τινὰ ὑποκεῖσθαι φύσιν , ταύτην μέντοι μίαν ποιοῦσιν · καὶ γὰρ εἴ τις δυάδα ποιεῖ , λέγων μέγα καὶ μικρὸν αὐτήν , οὐθὲν ἧττον ταὐτὸ ποιεῖ · τὴν γὰρ ἑτέραν παρεῖδεν . ἡ μὲν γὰρ ὑπομένουσα συναιτία τῇ μορφῇ τῶν γιγνομένων ἐστίν , ὥσπερ μήτηρ · ἡ δʼ ἑτέρα μοῖρα τῆς ἐναντιώσεως πολλάκις ἂν φαντασθείη τῷ πρὸς τὸ κακοποιὸν αὐτῆς ἀτενίζοντι τὴν διάνοιαν οὐδʼ εἶναι τὸ παράπαν . ὄντος γάρ τινος θείου καὶ ἀγαθοῦ καὶ ἐφετοῦ , τὸ μὲν ἐναντίον αὐτῷ φαμεν εἶναι , τὸ δὲ ὁ πέφυκεν ἐφίεσθαι καὶ ὀρέγεσθαι αὐτοῦ κατὰ τὴν αὐτοῦ φύσιν . τοῖς δὲ συμβαίνει τὸ ἐναντίον ὀρέγεσθαι τῆς αὐτοῦ φθορᾶς . καίτοι οὔτε αὐτὸ αὐτοῦ οἷόν τε ἐφίεσθαι τὸ εἶδος διὰ τὸ μὴ εἶναι ἐνδεές , οὔτε τὸ ἐναντίον ( φθαρτικὰ γὰρ ἀλλήλων τὰ ἐναντία ) , ἀλλὰ τοῦτʼ ἔστιν ἡ ὕλη , ὥσπερ ἂν εἰ θῆλυ ἄρρενος καὶ αἰσχρὸν καλοῦ · πλὴν οὐ καθʼ αὐτὸ αἰσχρόν , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός , οὐδὲ θῆλυ , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός . φθείρεται δὲ καὶ γίγνεται ἔστι μὲν ὥς , ἔστι δʼ ὡς οὔ . ὡς μὲν γὰρ τὸ ἐν ᾧ , καθʼ αὐτὸ φθείρεται ( τὸ γὰρ φθειρόμενον ἐν τούτῳ ἐστίν , ἡ στέρησις · ὡς δὲ κατὰ δύναμιν , οὐ καθʼ αὐτό , ἀλλʼ ἄφθαρτον καὶ ἀγένητον ἀνάγκη αὐτὴν εἶναι . εἴτε γὰρ ἐγίγνετο , ὑποκεῖσθαί τι δεῖ πρῶτον ἐξ οὗ ἐνυπάρχοντος · τοῦτο δʼ ἐστὶν αὐτὴ ἡ φύσις , ὥστʼ ἔσται πρὶν γενέσθαι ( λέγω γὰρ ὕλην τὸ πρῶτον ὑποκείμενον ἑκάστῳ , ἐξ οὗ γίγνεταί τι ἐνυπάρχοντος μὴ κατὰ συμβεβηκός ) · εἴτε φθείρεται , εἰς τοῦτο ἀφίξεται ἔσχατον , ὥστε ἐφθαρμένη ἔσται πρὶν φθαρῆναι . περὶ δὲ τῆς κατὰ τὸ εἶδος ἀρχῆς , πότερον μία ἢ πολλαὶ καὶ τίς ἢ τίνες εἰσίν , διʼ ἀκριβείας τῆς πρώτης φιλοσοφίας ἔργον ἐστὶν διορίσαι , ὥστʼ εἰς ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἀποκείσθω , περὶ δὲ τῶν φυσικῶν καὶ φθαρτῶν εἰδῶν ἐν τοῖς ὕστερον δεικνυμένοις ἐροῦμεν . ὅτι μὲν οὖν εἰσὶν ἀρχαί , καὶ τίνες , καὶ πόσαι τὸν ἀριθμόν , διωρίσθω ἡμῖν οὕτως · πάλιν δʼ ἄλλην ἀρχὴν ἀρξάμενοι λέγωμεν .
Lemmas: ἅπτω μέν οὖν καί ἕτερος τις εἰμί αὐτός , ἀλλά οὐ ἱκανός . πρῶτος μέν γάρ ὁμολογέω ἁπλῶς γίγνομαι τις ἐκ μή εἰμί , ᾗ Παρμενίδης ὀρθός λέγω · εἶτα φαίνω αὐτός , εἴπερ εἰμί ἀριθμός εἷς , καί δύναμις εἷς μόνος εἰμί . οὗτος δέ διαφέρω πολύς . ἐγώ μέν γάρ ὕλη καί στέρησις ἵημι . ἀντίμοιρος φημί εἰμί , καί οὗτος ὁ μέν οὐ εἰμί εἰμί κατά συμβαίνω , ὁ ὕλη , ὁ δέ στέρησις κατά ἑαυτοῦ , καί ὁ μέν ἐγγύς καί οὐσία πως , ὁ ὕλη , ὁ δέ οὐδαμῶς · ὁ δέ ὁ μή εἰμί ὁ μέγας καί ὁ μικρός ὅμοιος , ἤ ὁ συναμφότεροι ἤ ὁ χωρίς ἑκάτερος . ὥστε παντελής ἕτερος ὁ τρόπος οὗτος ὁ τριάς ἐκεῖνος . μέχρι μέν γάρ δεῦρο προέρχομαι , ὅτι δέω τις ὑπόκειμαι φύσις , οὗτος μέντοι εἷς ποιέω · καί γάρ εἰ τις δυάς ποιέω , λέγω μέγας καί μικρός αὐτός , οὐδείς ἥσσων αὐτός ποιέω · ὁ γάρ ἕτερος παροράω . ὁ μέν γάρ ὑπομένω συναίτιος ὁ μορφή ὁ γίγνομαι εἰμί , ὥσπερ μήτηρ · ὁ δέ ἕτερος μοῖρα ὁ ἐναντίωσις πολλάκις ἄν φαντάζω ὁ πρός ὁ κακοποιός αὐτός ἀτενίζω ὁ διάνοια οὐδέ εἰμί ὁ παράπαν . εἰμί γάρ τις θεῖος καί ἀγαθός καί ἐφετός , ὁ μέν ἐναντίος αὐτός φημί εἰμί , ὁ δέ ὅς φύω ἐφίημι καί ὀρέγω αὐτός κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις . ὁ δέ συμβαίνω ὁ ἐναντίος ὀρέγω ὁ ἑαυτοῦ φθορά . καίτοι οὔτε αὐτός ἑαυτοῦ οἷος τε ἐφίημι ὁ εἶδος διά ὁ μή εἰμί ἐνδεής , οὔτε ὁ ἐναντίος ( φθαρτικός γάρ ἀλλήλων ὁ ἐναντίος ) , ἀλλά οὗτος εἰμί ὁ ὕλη , ὥσπερ ἄν εἰ θῆλυς ἄρσην καί αἰσχρός καλός · πλήν οὐ κατά ἑαυτοῦ αἰσχρός , ἀλλά κατά συμβαίνω , οὐδέ θῆλυς , ἀλλά κατά συμβαίνω . φθείρω δέ καί γίγνομαι εἰμί μέν ὡς , εἰμί δέ ὡς οὐ . ὡς μέν γάρ ὁ ἐν ὅς , κατά ἑαυτοῦ φθείρω ( ὁ γάρ φθείρω ἐν οὗτος εἰμί , ὁ στέρησις · ὡς δέ κατά δύναμις , οὐ κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά ἄφθαρτος καί ἀγένητος ἀνάγκη αὐτός εἰμί . εἴτε γάρ γίγνομαι , ὑπόκειμαι τις δέω πρῶτος ἐκ ὅς ἐνυπάρχω · οὗτος δέ εἰμί αὐτός ὁ φύσις , ὥστε εἰμί πρίν γίγνομαι ( λέγω γάρ ὕλη ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι ἕκαστος , ἐκ ὅς γίγνομαι τις ἐνυπάρχω μή κατά συμβαίνω ) · εἴτε φθείρω , εἰς οὗτος ἀφικνέομαι ἔσχατος , ὥστε φθείρω εἰμί πρίν φθείρω . περί δέ ὁ κατά ὁ εἶδος ἀρχή , πότερος εἷς ἤ πολύς καί τίς ἤ τίς εἰμί , διά ἀκρίβεια ὁ πρῶτος φιλοσοφία ἔργον εἰμί διορίζω , ὥστε εἰς ἐκεῖνος ὁ καιρός ἀπόκειμαι , περί δέ ὁ φυσικός καί φθαρτός εἶδος ἐν ὁ ὕστερον δείκνυμι λέγω . ὅτι μέν οὖν εἰμί ἀρχή , καί τίς , καί πόσος ὁ ἀριθμός , διορίζω ἐγώ οὕτως · πάλιν δέ ἄλλος ἀρχή ἄρχω λέγω .