aristoteles-et-corpus-aristotelicum.physica 6.8
Ἐπεὶ δὲ πᾶν ἢ κινεῖται ἢ ἠρεμεῖ τὸ πεφυκὸς ὅτε πέφυκε καὶ οὗ καὶ ὥς , ἀνάγκη τὸ ἱστάμενον ὅτε ἵσταται κινεῖσθαι · εἰ γὰρ μὴ κινεῖται , ἠρεμήσει , ἀλλʼ οὐκ ἐνδέχεται ἠρε . μίζεσθαι τὸ ἠρεμοῦν . τούτου δʼ ἀποδεδειγμένου φανερὸν ὅτι καὶ ἐν χρόνῳ ἵστασθαι ἀνάγκη ( τὸ γὰρ κινούμενον ἐν χρόνῳ κινεῖται , τὸ δʼ ἱστάμενον δέδεικται κινούμενον , ὥστε ἀνάγκη ἐν χρόνῳ ἵστασθαι ) · ἔτι δʼ εἰ τὸ μὲν θᾶττον καὶ βραδύτερον ἐν χρόνῳ λέγομεν , ἵστασθαι δʼ ἔστιν θᾶττον καὶ βραδύτερον , ἐν ᾧ δὲ χρόνῳ πρώτῳ τὸ ἱστάμενον ἵσταται , ἐν ὁτῳοῦν ἀνάγκη τούτου ἵστασθαι . διαιρεθέντος γὰρ τοῦ χρόνου εἰ μὲν ἐν μηδετέρῳ τῶν μερῶν ἵσταται , οὐδʼ ἐν τῷ ὅλῳ , ὥστʼ οὐκ ἂν ἵσταιτο τὸ ἱστάμενον · εἰ δ᾿ ἐν θατέρῳ , οὐκ ἂν ἐν πρώτῳ τῷ ὅλῳ ἵσταιτο · καθʼ ἕτερον γὰρ ἐν τούτῳ ἵσταται , καθάπερ ἐλέχθη καὶ ἐπὶ τοῦ κινουμένου πρότερον . ὥσπερ δὲ τὸ κινούμενον οὐκ ἔστιν ἐν ᾧ πρώτῳ κινεῖται , οὕτως οὐδʼ ἐν ᾧ ἵσταται τὸ ἱστάμενον · οὔτε γὰρ τοῦ κινεῖσθαι οὔτε τοῦ ἵστασθαί ἐστίν τι πρῶτον . ἔστω γὰρ ἐν ᾧ πρώτῳ ἵσταται ἐφʼ τὸ AB . τοῦτο δὴ ἀμερὲς μὲν οὐκ ἐνδέχεται εἶναι ( κίνησις γὰρ οὐκ ἔστιν ἐν τῳ ἀμερεῖ . διὰ τὸ κεκινῆσθαί τι ἂν αὐτοῦ , τὸ δʼ ἱστάμενον δέδεικται κινούμενον ) · ἀλλὰ μὴν εἰ διαιρετόν ἐστιν , ἐν ὁτῳοῦν αὐτοῦ τῶν μερῶν ἶσταται · τοῦτο γὰρ δέδεικται πρότερον , ὅτι ἐν ᾧ πρώτῳ ἵσταται , ἐν ὁτῳοῦν τῶν ἐκείνου ἵσταται . ἐπεὶ οὖν χρόνος ἐστὶν ἐν ᾧ πρώτῳ ἵσταται , καὶ οὐκ ἄτομον , ἅπας δὲ χρόνος εἰς ἄπειρα μεριστός , οὐκ ἔσται ἐν ᾧ πρώτῳ ἵσταται . οὐδὲ δὴ τὸ ἠρεμοῦν ὅτε πρῶτον ἠρέμησεν ἔστιν . ἐν ἀμερεῖ μὲν γὰρ οὐκ ἠρέμησεν διὰ τὸ μὴ εἶναι κίνησιν ἐν ἀτόμῳ , ἐν ᾧ δὲ τὸ ἠρεμεῖν , καὶ τὸ κινεῖσθαι ( τότε γὰρ ἔφαμεν ἠρεμεῖν , ὅτε καὶ ἐν ὧ πεφυκὸς κινεῖσθαι μὴ κινεῖται τὸ πεφυκός · ἔτι δὲ καὶ τότε λέγομεν ἠρεμεῖν , ὅταν ὁμοίως ἔχῃ νῦν καὶ πρότερον , ὡς οὐχ ἑνί τινι κρίνοντες ἀλλὰ δυοῖν τοῖν ἐλαχίστοιν · ὥστʼ οὐκ ἔσται ἐν ᾧ ἠρεμεῖ ἀμερές . εἰ δὲ μεριστόν , χρόνος ἂν εἴη , καὶ ἐν ὁτῳοῦν αὐτοῦ τῶν μερῶν ἠρεμήσει . τὸν αὐτὸν γὰρ τρόπον δειχθήσεται ὃν καὶ ἐπὶ τῶν πρότερον · ὥστʼ οὐθὲν ἔσται πρῶτον . τούτου δʼ αἴτιον ὅτι ἠρεμεῖ μὲν καὶ κινεῖται πᾶν ἐν χρόνῳ χρόνος δʼ οὐκ ἔστι πρῶτος οὐδὲ μέγεθος οὐδʼ ὅλως συνεχὲς οὐδέν · ἅπαν γὰρ εἰς ἄπειρα μεριστόν . ἐπεὶ δὲ πᾶν τὸ κινούμενον ἐν χρόνῳ κινεῖται καὶ ἔκ τινος εἴς τι μεταβάλλει , ἐν ᾧ χρόνῳ κινεῖται καθʼ αὑτὸν καὶ μὴ τῷ ἐν ἐκείνου τινί , ἀδύνατον τότε κατά τι εἶναι πρῶτον τὸ κινούμενον . τὸ γὰρ ἠρεμεῖν ἐστιν τὸ ἐν τῷ αὐτῷ εἶναι χρόνον τινὰ καὶ αὐτὸ καὶ τῶν μερῶν ἕκαστον . οὕτως γὰρ λέγομεν ἡρε · μέῖν , ὅταν ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ τῶν νῦν ἀληθὲς ᾖ εἰπεῖν ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ καὶ αὐτὸ καὶ τὰ μέρη . εἰ δὲ τοῦτʼ ἔστι τὸ ἠρεμεῖν , οὐκ ἐνδέχεται τὸ μεταβάλλον κατά τι εἶναι ὅλον κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον · ὁ γὰρ χρόνος διαιρετὸς ἅπας , ὥστε ἐν ἄλλῳ καὶ ἄλλῳ αὐτοῦ μέρει ἀληθὲς ἔσται εἰπεῖν ὅτι ἐν ταὐτῷ ἐστιν καὶ αὐτὸ καὶ τὰ μέρη . εἰ γὰρ μὴ οὕτως ἀλλʼ ἐν ἑνὶ μόνῳ τῶν νῦν , οὐκ ἔσται χρόνον οὐδένα κατά τι , ἀλλὰ κατὰ τὸ πέρας τοῦ χρόνου . ἐν δὲ τῷ νῦν ἔστιν μὲν ἀεὶ κατά τι μὲν ὄν , οὐ μέντοι ἠρεμεῖ · οὔτε γὰρ κινεῖσθαι οὔτʼ ἠρεμεῖν ἔστιν ἐν τῷ νῦν , ἀλλὰ μὴ κινεῖσθαι μὲν ἀληθὲς ἐν τῷ νῦν καὶ εἶναι κατά τι , ἐν χρόνῳ δʼ οὐκ ἐνδέχεται εἶναι κατά τι ἠρεμοῦν · συμβαίνει γὰρ τὸ φερόμενον ἠρεμεῖν .
Lemmas: ἐπεί δέ πᾶς ἤ κινέω ἤ ἠρεμέω ὁ φύω ὅτε φύω καί οὗ καί ὡς , ἀνάγκη ὁ ἵστημι ὅτε ἵστημι κινέω · εἰ γάρ μή κινέω , ἠρεμέω , ἀλλά οὐ ἐνδέχομαι ἀείρω . μιζω ὁ ἠρεμέω . οὗτος δέ ἀποδείκνυμι φανερός ὅτι καί ἐν χρόνος ἵστημι ἀνάγκη ( ὁ γάρ κινέω ἐν χρόνος κινέω , ὁ δέ ἵστημι δείκνυμι κινέω , ὥστε ἀνάγκη ἐν χρόνος ἵστημι ) · ἔτι δέ εἰ ὁ μέν ταχύς καί βραδύς ἐν χρόνος λέγω , ἵστημι δέ εἰμί ταχύς καί βραδύς , ἐν ὅς δέ χρόνος πρῶτος ὁ ἵστημι ἵστημι , ἐν ὅστις ἀνάγκη οὗτος ἵστημι . διαιρέω γάρ ὁ χρόνος εἰ μέν ἐν μηδέτερος ὁ μέρος ἵστημι , οὐδέ ἐν ὁ ὅλος , ὥστε οὐ ἄν ἵστημι ὁ ἵστημι · εἰ δέ ἐν ἕτερος , οὐ ἄν ἐν πρῶτος ὁ ὅλος ἵστημι · κατά ἕτερος γάρ ἐν οὗτος ἵστημι , καθά λέγω καί ἐπί ὁ κινέω πρότερος . ὥσπερ δέ ὁ κινέω οὐ εἰμί ἐν ὅς πρῶτος κινέω , οὕτως οὐδέ ἐν ὅς ἵστημι ὁ ἵστημι · οὔτε γάρ ὁ κινέω οὔτε ὁ ἵστημι εἰμί τις πρῶτος . εἰμί γάρ ἐν ὅς πρῶτος ἵστημι ἐπί ὁ AB . οὗτος δή ἀμερής μέν οὐ ἐνδέχομαι εἰμί ( κίνησις γάρ οὐ εἰμί ἐν ὁ ἀμερής . διά ὁ κινέω τις ἄν αὐτός , ὁ δέ ἵστημι δείκνυμι κινέω ) · ἀλλά μήν εἰ διαιρετός εἰμί , ἐν ὅστις αὐτός ὁ μέρος ἵστημι · οὗτος γάρ δείκνυμι πρότερος , ὅτι ἐν ὅς πρῶτος ἵστημι , ἐν ὅστις ὁ ἐκεῖνος ἵστημι . ἐπεί οὖν χρόνος εἰμί ἐν ὅς πρῶτος ἵστημι , καί οὐ ἄτομος , ἅπας δέ χρόνος εἰς ἄπειρος μεριστός , οὐ εἰμί ἐν ὅς πρῶτος ἵστημι . οὐδέ δή ὁ ἠρεμέω ὅτε πρῶτος ἠρεμέω εἰμί . ἐν ἀμερής μέν γάρ οὐ ἠρεμέω διά ὁ μή εἰμί κίνησις ἐν ἄτομος , ἐν ὅς δέ ὁ ἠρεμέω , καί ὁ κινέω ( τότε γάρ φημί ἠρεμέω , ὅτε καί ἐν ὅς φύω κινέω μή κινέω ὁ φύω · ἔτι δέ καί τότε λέγω ἠρεμέω , ὅταν ὅμοιος ἔχω νῦν καί πρότερος , ὡς οὐ εἷς τις κρίνω ἀλλά δύο ὁ ἐλαχύς · ὥστε οὐ εἰμί ἐν ὅς ἠρεμέω ἀμερής . εἰ δέ μεριστός , χρόνος ἄν εἰμί , καί ἐν ὅστις αὐτός ὁ μέρος ἠρεμέω . ὁ αὐτός γάρ τρόπος δείκνυμι ὅς καί ἐπί ὁ πρότερος · ὥστε οὐδείς εἰμί πρῶτος . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι ἠρεμέω μέν καί κινέω πᾶς ἐν χρόνος χρόνος δέ οὐ εἰμί πρῶτος οὐδέ μέγεθος οὐδέ ὅλος συνεχής οὐδείς · ἅπας γάρ εἰς ἄπειρος μεριστός . ἐπεί δέ πᾶς ὁ κινέω ἐν χρόνος κινέω καί ἐκ τις εἰς τις μεταβάλλω , ἐν ὅς χρόνος κινέω κατά ἑαυτοῦ καί μή ὁ ἐν ἐκεῖνος τις , ἀδύνατος τότε κατά τις εἰμί πρῶτος ὁ κινέω . ὁ γάρ ἠρεμέω εἰμί ὁ ἐν ὁ αὐτός εἰμί χρόνος τις καί αὐτός καί ὁ μέρος ἕκαστος . οὕτως γάρ λέγω ἔαρ · Μέιν , ὅταν ἐν ἄλλος καί ἄλλος ὁ νῦν ἀληθής εἰμί λέγω ὅτι ἐν ὁ αὐτός καί αὐτός καί ὁ μέρος . εἰ δέ οὗτος εἰμί ὁ ἠρεμέω , οὐ ἐνδέχομαι ὁ μεταβάλλω κατά τις εἰμί ὅλος κατά ὁ πρῶτος χρόνος · ὁ γάρ χρόνος διαιρετός ἅπας , ὥστε ἐν ἄλλος καί ἄλλος αὐτός μέρος ἀληθής εἰμί λέγω ὅτι ἐν αὐτός εἰμί καί αὐτός καί ὁ μέρος . εἰ γάρ μή οὕτως ἀλλά ἐν εἷς μόνος ὁ νῦν , οὐ εἰμί χρόνος οὐδείς κατά τις , ἀλλά κατά ὁ πέρας ὁ χρόνος . ἐν δέ ὁ νῦν εἰμί μέν ἀεί κατά τις μέν εἰμί , οὐ μέντοι ἠρεμέω · οὔτε γάρ κινέω οὔτε ἠρεμέω εἰμί ἐν ὁ νῦν , ἀλλά μή κινέω μέν ἀληθής ἐν ὁ νῦν καί εἰμί κατά τις , ἐν χρόνος δέ οὐ ἐνδέχομαι εἰμί κατά τις ἠρεμέω · συμβαίνω γάρ ὁ φέρω ἠρεμέω .