aristoteles-et-corpus-aristotelicum.physica 8.2
Τὰ δὲ ἐναντία τούτοις οὐ χαλεπὸν λύειν . δόξειε δʼ ἂν ἐκ τῶν τοιῶνδε σκοποῦσιν ἐνδέχεσθαι μάλιστα κίνησιν εἶναί ποτε μὴ οὕσαν ὅλως , πρῶτον μὲν ὅτι οὐδεμία ἀίδιος μεταβολή · μεταβολὴ γὰρ ὅποσα πέφυκεν ἔκ τινος εἴς τι , ὥστε ἀνάγκη πάσης μεταβολῆς εἶναι πέρας τὰ ἐναντία ἐν οἷς γίγνεται , εἰς ἄπειρον δὲ κινεῖσθαι μηδέν . ἔτι ὁρῶμεν ὅτι δυνατὸν κινηθῆναι μήτε κινούμενον μήτʼ ἔχον ἐν ἑαυτῷ μηδεμίαν κίνησιν , οἷον ἐπὶ τῶν ἀψύχων , ὧν οὔτε μέρος οὐδὲν οὔτε τὸ ὅλον κινούμενον ἀλλʼ ἠρεμοῦν κινεῖταί ποτε · προσῆκεν δὲ ἢ ἀεὶ κινεῖσθαι ἢ μηδέποτε , εἴπερ μὴ γίγνεται οὐκ οὗσα . πολὺ δὲ μάλιστα τὸ τοιοῦτον ἐπὶ τῶν ἐμψύχων εἶναι φανερόν · οὐδεμᾶς γὰρ ἐν μῖν ἐνούσης κινήσεως ἐνίοτε , ἀλλʼ ἡσυχάζοντες ὄμως κινούμεθά ποτε , καὶ ἐγγίγνεται ἐν ἡμῖν ἐξ ἡμῶν αὐτῶν ἀρχὴ κινήσεαως , κὰν μηθὲν ἔξωθεν κινήση . τοῦτο γὰρ ἐπὶ τῶν ἀψύχων οὐχ ὁρῶμεν ὑμοίος , ἀλλʼ ἀεὶ κινεῖ τι αὐτὰ τῶν ἔξωθεν ἕτερον · τὸ δὲ ζον αὐτό φαμεν ἑαυτὸ κινεῖν . ὥστʼ εἶπερ ήρεμεῖ ποτὲ πάμπαν , ἐν ἀκινήτῳ κίνησις ἂν γίγνοιτο ἐξ αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔξωθεν . εἰ δʼ ἐν ζήῳ τοῦτο δυνατὸν γενέσθαι , τί κωλύει τὸ αὐτὸ συμβῆναι καὶ κατὰ τὸ πᾶν ; εἰ γὰρ ἐν μικρῷ κόσμῳ γίγνεται , καὶ ἐν μεγάλῳ · καὶ εἰ ἐν τῷ κόσμῳ , κὰν τῷ ἀπείρῳ , εἶπερ ἐνδέχεται κινεῖσθαι τὸ ἄπειρον καὶ ἠρεμεῖν ὅλον . τού . τῶν δὴ τὸ μὲν πρῶτον λεχθέν , τὸ μὴ τὴν αὐτὴν ἀεὶ καὶ μίαν τῷ ἀριθμῷ εἶναι τὴν κίνησιν τὴν εἰς τὰ ἀντικείμενα , ὀρθῶς λέγεται . τοῦτο μὲν γὰρ ἴσως ἀναγκαῖον , εἴπερ μὴ ἀεὶ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν τὴν τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς κίνησιν · λέγω δʼ οἶον πότερον τῆς μιᾶς χορδῆς εἶς καὶ ὁ αὐτὸς φθόγγος , ἢ ἀεὶ ἕτερος , ὁμοίως ἐχούσης καὶ κινουμένης . ἀλλʼ ὄμως ὁποτέρως ποτʼ ἔχει , οὐδὲν κωλύει τὴν αὐτὴν εἶναί τινα τῷ συνεχῆ εἶναι καὶ ἀΐδιον · δῆλον δʼ ἔσται μᾶλλον ἐκ τῶν ὕστερον . τὸ δὲ κινεῖσθαι μὴ κινούμενον οὐδὲν ἄτοπον , ἂν ὁτὲ μὲν ῇ τὸ κινῆσον ἔξωθεν , ὁτὲ δὲ μή . τοῦτο μέντοι πῶς ἂν εἴη , ζητητέον , λέγω δὲ ὥστε τὸ αὐτὸ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ κινητικοῦ ὄντος ὁτὲ μὲν κινεῖσθαι ὁτὲ δὲ μή · οὐδὲν γὰρ ἄλλʼ ἀπορεῖ ὁ τοῦτο λέγων ἢ διὰ τί οὐκ ἀεὶ τὰ μὲν ρεμεῖ τῶν ὄντων τὰ δὲ κινεῖται . μάλιστα δʼ ἄν δό . ξειεν τὸ τρίτον ἔχειν ἀπορίαν , ὡς ἐγγιγνομένης οὐκ ἐνούσης πρότερον κινήσεως , τὸ συμβαῖνον ἐπὶ τῶν ἐμψύχων · ἠρεμοῦν γὰρ πρότερον μετὰ ταῦτα βαδίζει , κινήσαντος τῶν ἔξωθεν οὐδενός , ὡς δοκεῖ . τοῦτο δʼ ἐστὶ ψεῦδος . ὁρῶμεν γὰρ ἀεί τι κινούμενον ἐν τῷ ζὥῳ τῶν συμφύτων · τούτου δὲ τῆς κινήσεως οὐκ αὐτὸ τὸ ζῶον αἶτιον , ἀλλὰ τὸ περιέχον ἴσως . αὐτὸ δέ φαμεν αὐτὸ κινεῖν οὐ πᾶσαν κίνησιν , ἀλλὰ τὴν κατὰ τόπον , οὐδὲν οὖν κωλύει , μᾶλλον δʼ ἴκως ἀναγκαῖον , ἐν μὲν τῷ σώματι πολλὰς ἐγγίγνεσθαι κινήσεις ὑπὸ τοῦ περιέχοντος , τούτων δʼ ἐνίας τὴν διάνοιαν ἢ τὴν ὄρεξιν κινεῖν , ἐκείνην δὲ τὸ ὅλον ἤδή ζῶον κινεῖν , οἷον συμβαίνει περὶ τοὺς ὕπνους · αἰσθητικῆς μὲν γὰρ οὐδεμιᾶς ἐνούσης κινήσεως , ἐνούσης μέντοι τινός , ἐγείρεται τὰ ζῷα πάλιν . ἀλλὰ γὰρ φανερὸν ἔσται καὶ περὶ τούτων ἐκ τῶν ἑπομένων .
Lemmas: ὁ δέ ἐναντίος οὗτος οὐ χαλεπός λύω . δοκέω δέ ἄν ἐκ ὁ τοιόσδε σκοπέω ἐνδέχομαι μάλα κίνησις εἰμί ποτέ μή εἰμί ὅλος , πρῶτος μέν ὅτι οὐδείς ἀδΐος μεταβολή · μεταβολή γάρ ὁπόσος φύω ἐκ τις εἰς τις , ὥστε ἀνάγκη πᾶς μεταβολή εἰμί πέρας ὁ ἐναντίος ἐν ὅς γίγνομαι , εἰς ἄπειρος δέ κινέω μηδείς . ἔτι ὁράω ὅτι δυνατός κινέω μήτε κινέω μήτε ἔχω ἐν ἑαυτοῦ μηδείς κίνησις , οἷος ἐπί ὁ ἄψυχος , ὅς οὔτε μέρος οὐδείς οὔτε ὁ ὅλος κινέω ἀλλά ἠρεμέω κινέω ποτέ · προσήκω δέ ἤ ἀεί κινέω ἤ μηδέποτε , εἴπερ μή γίγνομαι οὐ εἰμί . πολύς δέ μάλα ὁ τοιοῦτος ἐπί ὁ ἔμψυχος εἰμί φανερός · οὐδεμᾶς γάρ ἐν μιν ἔνειμι κίνησις ἐνίοτε , ἀλλά ἡσυχάζω ὅμως κινέω ποτέ , καί ἐγγίγνομαι ἐν ἐγώ ἐκ ἐγώ αὐτός ἀρχή κίνησις , ἐάν μηδείς ἔξωθεν κινέω . οὗτος γάρ ἐπί ὁ ἄψυχος οὐ ὁράω ὅμοιος , ἀλλά ἀεί κινέω τις αὐτός ὁ ἔξωθεν ἕτερος · ὁ δέ ζος αὐτός φημί ἑαυτοῦ κινέω . ὥστε εἴπερ ἠρεμέω ποτέ πάμπαν , ἐν ἀκίνητος κίνησις ἄν γίγνομαι ἐκ ἑαυτοῦ καί οὐ ἔξωθεν . εἰ δέ ἐν ζῶ οὗτος δυνατός γίγνομαι , τίς κωλύω ὁ αὐτός συμβαίνω καί κατά ὁ πᾶς ; εἰ γάρ ἐν μικρός κόσμος γίγνομαι , καί ἐν μέγας · καί εἰ ἐν ὁ κόσμος , ἐν ὁ ἄπειρος , εἴπερ ἐνδέχομαι κινέω ὁ ἄπειρος καί ἠρεμέω ὅλος . ὁ . ὁ δή ὁ μέν πρῶτος λέγω , ὁ μή ὁ αὐτός ἀεί καί εἷς ὁ ἀριθμός εἰμί ὁ κίνησις ὁ εἰς ὁ ἀντίκειμαι , ὀρθός λέγω . οὗτος μέν γάρ ἴσως ἀναγκαῖος , εἴπερ μή ἀεί εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί δυνατός ὁ ὁ αὐτός καί εἷς κίνησις · λέγω δέ οἷος πότερος ὁ εἷς χορδή εἷς καί ὁ αὐτός φθόγγος , ἤ ἀεί ἕτερος , ὅμοιος ἔχω καί κινέω . ἀλλά ὅμως ὁπότερος ποτέ ἔχω , οὐδείς κωλύω ὁ αὐτός εἰμί τις ὁ συνεχής εἰμί καί ἀίδιος · δῆλος δέ εἰμί μάλα ἐκ ὁ ὕστερον . ὁ δέ κινέω μή κινέω οὐδείς ἄτοπος , ἐάν ὅτε μέν εἰμί ὁ κινέω ἔξωθεν , ὅτε δέ μή . οὗτος μέντοι πῶς ἄν εἰμί , ζητέω , λέγω δέ ὥστε ὁ αὐτός ὑπό ὁ αὐτός κινητικός εἰμί ὅτε μέν κινέω ὅτε δέ μή · οὐδείς γάρ ἄλλος ἀπορέω ὁ οὗτος λέγω ἤ διά τίς οὐ ἀεί ὁ μέν ῥέμω ὁ εἰμί ὁ δέ κινέω . μάλα δέ ἄν δός . ξέω ὁ τρίτος ἔχω ἀπορία , ὡς ἐγγίγνομαι οὐ ἔνειμι πρότερος κίνησις , ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ ἔμψυχος · ἠρεμέω γάρ πρότερος μετά οὗτος βαδίζω , κινέω ὁ ἔξωθεν οὐδείς , ὡς δοκέω . οὗτος δέ εἰμί ψεῦδος . ὁράω γάρ ἀεί τις κινέω ἐν ὁ ζῷον ὁ σύμφυτος · οὗτος δέ ὁ κίνησις οὐ αὐτός ὁ ζῷον αἴτιος , ἀλλά ὁ περιέχω ἴσως . αὐτός δέ φημί ἑαυτοῦ κινέω οὐ πᾶς κίνησις , ἀλλά ὁ κατά τόπος , οὐδείς οὖν κωλύω , μάλα δέ ἴξ ἀναγκαῖος , ἐν μέν ὁ σῶμα πολύς ἐγγίγνομαι κίνησις ὑπό ὁ περιέχω , οὗτος δέ ἔνιοι ὁ διάνοια ἤ ὁ ὄρεξις κινέω , ἐκεῖνος δέ ὁ ὅλος ἤδη ζῷον κινέω , οἷος συμβαίνω περί ὁ ὕπνος · αἰσθητικός μέν γάρ οὐδείς ἔνειμι κίνησις , ἔνειμι μέντοι τις , ἐγείρω ὁ ζῷον πάλιν . ἀλλά γάρ φανερός εἰμί καί περί οὗτος ἐκ ὁ ἕπομαι .