aristoteles-et-corpus-aristotelicum.physica 5.5
Ἔτι δὲ διοριστέον ποία κίνησις ἐναντία κινήσει , καὶ περὶ μονῆς δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον . διαιρετέον δὲ πρῶτον πότερον ἐναντία κίνησις ἡ ἐκ τοῦ αὐτοῦ τῇ εἰς τὸ αὐτό ( οῖον ἡ ἐξ ὑγιείας τῇ εἰς ὑγίειμαν ) , οἷον καὶ γένεσις καὶ φθορὰ δοκεῖ , ἢ ἡ ἐξ ἐναντίων ( οἷον ἡ ἐξ ὑγιείας τῇ ἐκ νόσου ) , ἢ ἡ εἰς ἐναντία ( οἷον ἡ εἰς ὑγίειαν τῇ εἰς νόσον ) , ἢ ἡ ἐξ ἐναντίου τῇ εἰς ἐναντίον ( οἷον ἡ ἐξ ὑγιείας τῇ εἰς νόσον ) , ἢ ἡ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον τῇ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον ( οἷον ἡ ἐξ ὑγιείας εἰς νόσον τῇ ἐκ νόσου εἰς ὑγίειαν ) . ἀνάγκη γὰρ ἢ ἕνα τινὰ τούτων εἶναι τῶν τρόπων ἢ πλείους · οὐ γὰρ ἔστιν ἄλλως ἀντιτιθέναι . ἔστι δʼ ἡ μὲν ἐξ ἐναντίου τῇ εἰς ἐναντίον οὐκ ἐναντία , οἷον ἡ ἐξ ὑγιείας τῇ εἰς νόσον · ἡ αὐτὴ γὰρ καὶ μία . τὸ μέντοι γʼ εἶναι οὐ ταὐτὸ αὐταῖς , ὥσπερ οὐ ταὐτὸ τὸ ἐξ ὑγιείας μεταβάλλειν καὶ τὸ εἰς νόσον . οὐδʼ ἡ ἐξ ἐναντίου τῇ ἐξ ἐναντίου · ἅμα μὲν γὰρ συμβαίνει ἐξ ἐναντίου καὶ εἰς ἐναντίον ἢ μεταξύ—ἀλλὰ περὶ τούτου μὲν ὕστερον ἐροῦμεν , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ εἰς ἐναντίον μεταβάλλειν δόξειεν ἂν εἶναι αἴτιον τῆς ἐναντιώσεως ἢ τὸ ἐξ ἐναντίου · ἡ μὲν γὰρ ἀπαλλαγὴ ἐναντιότητος , ἡ δὲ λῆψις . καὶ λέγεται δʼ ἑκάστη εἰς ὃ μεταβάλλει μᾶλλον ἢ ἐξ οὗ , οἷον ὑγίανσις ἡ εἰς ὑγίειαν , νόσανσις δʼ ἡ εἰς νόσον . λείπεται δὴ ἡ εἰς ἐναντία καὶ ἡ εἰς ἐναντία ἐξ ἐναντίων . τάχα μὲν οὖν συμβαίνει τὰς εἰς ἐναντία καὶ ἐξ ἐναντίων εἶναι , ἀλλὰ τὸ εἶναι ἴσως οὐ ταὐτό , λέγω δὲ τὸ εἰς ὑγίειαν τῷ ἐκ νόσου καὶ τὸ ἐξ ὑγιείας τῷ εἰς νόσον . ἐπεὶ δὲ διαφέρει μεταβολὴ κινήσεως ( ἡ ἔκ τινος γὰρ ὑποκειμένου εἴς τι ὑποκείμενον μεταβολὴ κίνησίς ἐστιν ) , ἡ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον τῇ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον κίνησις ἐναντία , οἷον ἡ ἐξ ὑγιείας εἰς νόσον τῇ ἐκ νόσου εἰς ὑγίειαν . δῆλον δὲ καὶ ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς ὁποῖα δοκεῖ τὰ ἐναντία εἶναι · τὸ νοσάζεσθαι γὰρ τῷ ὑγιάζεσθαι καὶ τὸ μανθάνειν τῷ ἀπατᾶσθαι μὴ δʼ αὑτοῦ ( εἰς ἐναντία γάρ · ὥσπερ γὰρ ἐπιστήμην , ἔστι καὶ ἀπάτην καὶ δʼ αὐτοῦ κτᾶσθαι καὶ διʼ ἄλλου ) , καὶ ἡ ἄνω φορὰ τῇ κάτω ( ἐναντία γὰρ ταῦτα ἐν μήκει , καὶ ἡ εἰς δεξιὰ τῇ εἰς ἀριστερά ( ἐναντία γὰρ ταῦτα ἐν πλάτει ) , καὶ ἡ εἰς τὸ ἔμπροσθεν τῇ εἰς τὸ ὄπισθεν ( ἐναντία γὰρ καὶ ταῦτα ) . ἡ δʼ εἰς ἐναντίον μόνον οὐ κίνησις ἀλλὰ μεταβολή , οἷον τὸ γίγνεσθαι λευκὸν μὴ ἔκ τινος . καὶ ὅσοις δὲ μὴ ἔστιν ἐναντία , ἡ ἐξ αὐτοῦ τῇ εἰς αὐτὸ μεταβολῇ ἐναντία · διὸ γένεσις φθορᾷ ἐναντία καὶ ἀποβολὴ λήψει · αὗται δὲ μεταβολαὶ μέν , κινήσεις δʼ οὔ . τὰς δʼ εἰς τὸ μεταξὺ κινήσεις , ὅσοις τῶν ἐναντίων ἔστι μεταξύ , ὡς εἰς ἐναντία πως θετέονὡς ἐναντίῳ γὰρ χρῆται τῷ μεταξὺ ἡ κίνησις , ἐφʼ ὁπότερα ἂν μεταβάλλῃ , οἷον ἐκ φαιοῦ μὲν εἰς τὸ λευκὸν ὡς ἐκ μέλανος , καὶ ἐκ λευκοῦ εἰς φαιὸν ὡς εἰς μέλαν , ἐκ δὲ μέλανος εἰς φαιὸν ὡς εἰς λευκὸν τὸ φαιόν · τὸ γὰρ μέσον πρὸς ἑκάτερον λέγεταί πως ἑκάτερον τῶν ἄκρων , καθάπερ εἴρηται καὶ πρότερον . κίνησις μὲν δὴ κινήσει ἐναντία οὕτως ἡ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον τῇ ἐξ ἐναντίου εἰς ἐναντίον .
Lemmas: ἔτι δέ διοριστέον ποῖος κίνησις ἐναντίος κίνησις , καί περί μονή δέ ὁ αὐτός τρόπος . διαιρετέον δέ πρῶτος πότερος ἐναντίος κίνησις ὁ ἐκ ὁ αὐτός ὁ εἰς ὁ αὐτός ( οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια ὁ εἰς υγιειμεις ) , οἷος καί γένεσις καί φθορά δοκέω , ἤ ὁ ἐκ ἐναντίος ( οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια ὁ ἐκ νόσος ) , ἤ ὁ εἰς ἐναντίος ( οἷος ὁ εἰς ὑγίεια ὁ εἰς νόσος ) , ἤ ὁ ἐκ ἐναντίος ὁ εἰς ἐναντίος ( οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια ὁ εἰς νόσος ) , ἤ ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος ( οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια εἰς νόσος ὁ ἐκ νόσος εἰς ὑγίεια ) . ἀνάγκη γάρ ἤ εἷς τις οὗτος εἰμί ὁ τρόπος ἤ πολύς · οὐ γάρ εἰμί ἄλλος ἀντιτίθημι . εἰμί δέ ὁ μέν ἐκ ἐναντίος ὁ εἰς ἐναντίος οὐ ἐναντίος , οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια ὁ εἰς νόσος · ὁ αὐτός γάρ καί εἷς . ὁ μέντοι γε εἰμί οὐ αὐτός αὐτός , ὥσπερ οὐ αὐτός ὁ ἐκ ὑγίεια μεταβάλλω καί ὁ εἰς νόσος . οὐδέ ὁ ἐκ ἐναντίος ὁ ἐκ ἐναντίος · ἅμα μέν γάρ συμβαίνω ἐκ ἐναντίος καί εἰς ἐναντίος ἤ μεταξύ—ἀλλὰ περί οὗτος μέν ὕστερον λέγω , ἀλλά μάλα ὁ εἰς ἐναντίος μεταβάλλω δοκέω ἄν εἰμί αἴτιος ὁ ἐναντίωσις ἤ ὁ ἐκ ἐναντίος · ὁ μέν γάρ ἀπαλλαγή ἐναντιότης , ὁ δέ λῆψις . καί λέγω δέ ἕκαστος εἰς ὅς μεταβάλλω μάλα ἤ ἐκ ὅς , οἷος ὑγίανσις ὁ εἰς ὑγίεια , νόσανσις δέ ὁ εἰς νόσος . λείπω δή ὁ εἰς ἐναντίος καί ὁ εἰς ἐναντίος ἐκ ἐναντίος . τάχα μέν οὖν συμβαίνω ὁ εἰς ἐναντίος καί ἐκ ἐναντίος εἰμί , ἀλλά ὁ εἰμί ἴσως οὐ αὐτός , λέγω δέ ὁ εἰς ὑγίεια ὁ ἐκ νόσος καί ὁ ἐκ ὑγίεια ὁ εἰς νόσος . ἐπεί δέ διαφέρω μεταβολή κίνησις ( ὁ ἐκ τις γάρ ὑπόκειμαι εἰς τις ὑπόκειμαι μεταβολή κίνησις εἰμί ) , ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος κίνησις ἐναντίος , οἷος ὁ ἐκ ὑγίεια εἰς νόσος ὁ ἐκ νόσος εἰς ὑγίεια . δῆλος δέ καί ἐκ ὁ ἐπαγωγή ὁποῖος δοκέω ὁ ἐναντίος εἰμί · ὁ νοσάζω γάρ ὁ ὑγιάζω καί ὁ μανθάνω ὁ ἀπατάω μή δέ ἑαυτοῦ ( εἰς ἐναντίος γάρ · ὥσπερ γάρ ἐπιστήμη , εἰμί καί ἀπάτη καί δέ ἑαυτοῦ κτάομαι καί διά ἄλλος ) , καί ὁ ἄνω φορά ὁ κάτω ( ἐναντίος γάρ οὗτος ἐν μῆκος , καί ὁ εἰς δεξιός ὁ εἰς ἀριστερός ( ἐναντίος γάρ οὗτος ἐν πλάτος ) , καί ὁ εἰς ὁ ἔμπροσθεν ὁ εἰς ὁ ὄπισθεν ( ἐναντίος γάρ καί οὗτος ) . ὁ δέ εἰς ἐναντίος μόνος οὐ κίνησις ἀλλά μεταβολή , οἷος ὁ γίγνομαι λευκός μή ἐκ τις . καί ὅσος δέ μή εἰμί ἐναντίος , ὁ ἐκ αὐτός ὁ εἰς αὐτός μεταβολή ἐναντίος · διό γένεσις φθορά ἐναντίος καί ἀποβολή λαμβάνω · οὗτος δέ μεταβολή μέν , κίνησις δέ οὐ . ὁ δέ εἰς ὁ μεταξύ κίνησις , ὅσος ὁ ἐναντίος εἰμί μεταξύ , ὡς εἰς ἐναντίος πως θετεοναω ἐναντίος γάρ χράω ὁ μεταξύ ὁ κίνησις , ἐπί ὁπότερος ἄν μεταβάλλω , οἷος ἐκ φαιός μέν εἰς ὁ λευκός ὡς ἐκ μέλας , καί ἐκ λευκός εἰς φαιός ὡς εἰς μέλας , ἐκ δέ μέλας εἰς φαιός ὡς εἰς λευκός ὁ φαιός · ὁ γάρ μέσος πρός ἑκάτερος λέγω πως ἑκάτερος ὁ ἄκρον , καθά λέγω καί πρότερος . κίνησις μέν δή κίνησις ἐναντίος οὕτως ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος ὁ ἐκ ἐναντίος εἰς ἐναντίος .