aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 2.3
Περὶ δὲ τῆς ἁλμυρότητος αὐτῆς λεκτέον , καὶ πότερον ἀεί ἐστιν ἡ αὐτή , ἢ οὔτ’ ἦν οὔτ’ ἔσται ἀλλ’ ὑπολείψει · καὶ γὰρ οὕτως οἴονταί τινες . Τοῦτο μὲν οὖν ἐοίκασι πάντες ὁμολογεῖν , ὅτι γέγονεν , εἴπερ καὶ πᾶς ὁ κόσμος · ἅμα γὰρ αὐτῆς ποιοῦσι τὴν γένεσιν . Ὥστε δῆλον ὡς εἴπερ ἀΐδιον τὸ πᾶν , καὶ περὶ τῆς θαλάττης οὕτως ὑποληπτέον . Τὸ δὲ νομίζειν ἐλάττω τε γίγνεσθαι τὸ πλῆθος , ὥσπερ φησὶ Δημόκριτος , καὶ τέλος ὑπολείψειν , τῶν Αἰσώπου μύθων οὐθὲν διαφέρειν ἔοικεν ὁ πεπεισμένος οὕτως · καὶ γὰρ ἐκεῖνος ἐμυθολόγησεν ὡς δὶς μὲν ἡ Χάρυβδις ἀναρροφήσασα τὸ μὲν πρῶτον τὰ ὄρη ἐποίησε φανερά , τὸ δὲ δεύτερον τὰς νήσους , τὸ δὲ τελευταῖον ῥοφήσασα ξηρὰν ποιήσει πάμπαν . Ἐκείνῳ μὲν οὖν ἥρμοττεν ὀργιζομένῳ πρὸς τὸν πορθμέα τοιοῦτον εἰπεῖν μῦθον , τοῖς δὲ τὴν ἀλήθειαν ζητοῦσιν ἧττον · δι’ ἣν γὰρ αἰτίαν ἔμεινε τὸ πρῶτον , εἴτε διὰ βάρος , ὥσπερ τινὲς καὶ τούτων φασίν ( ἐν προχείρῳ γὰρ τούτου τὴν αἰτίαν ἰδεῖν ) , εἴτε καὶ δι’ ἄλλο τι , δῆλον ὅτι διὰ τοῦτο διαμένειν ἀναγκαῖον καὶ τὸν λοιπὸν χρόνον αὐτήν . Ἢ γὰρ λεκτέον αὐτοῖς ὅτι οὐδὲ τὸ ἀναχθὲν ὕδωρ ὑπὸ τοῦ ἡλίου ἥξει πάλιν , ἢ εἴπερ τοῦτ’ ἔσται , ἀναγκαῖον ἤτοι ἀεὶ ἢ μέχρι οὗπερ ἂν ᾖ τοῦτο ὑπολείπεσθαι τὴν θάλατταν , καὶ πάλιν ἀναχθῆναι ἐκεῖνο πρότερον δεήσει τὸ πότιμον . Ὥστε οὐδέ ποτε ξηρανεῖται · πάλιν γὰρ ἐκεῖνο φθήσεται καταβὰν εἰς τὴν αὐτὴν τὸ προανελθόν · διαφέρει γὰρ οὐθὲν ἅπαξ τοῦτ’ εἰπεῖν ἢ πολλάκις . Εἰ μὲν οὖν τὸν ἥλιον παύσει τις τῆς φορᾶς , τί ἔσται τὸ ξηραῖνον ; Εἰ δ’ ἐάσει εἶναι τὴν περιφοράν , ἀεὶ πλησιάζων τὸ πότιμον , καθάπερ εἴπομεν , ἀνάξει , ἀφήσει δὲ πάλιν ἀποχωρῶν . Ἔλαβον δὲ ταύτην τὴν διάνοιαν κατὰ τῆς θαλάττης ἐκ τοῦ πολλοὺς τόπους φαίνεσθαι ξηροτέρους νῦν ἢ πρότερον · περὶ οὗ τὴν αἰτίαν εἴπομεν , ὅτι τῶν κατά τινα χρόνον ὑπερβολῶν γιγνομένων ὕδατος τοῦτ’ ἐστὶ τὸ πάθος , ἀλλ’ οὐ διὰ τὴν τοῦ παντὸς γένεσιν καὶ τῶν μορίων · καὶ πάλιν γ’ ἔσται τοὐναντίον · καὶ ὅταν γένηται , ξηρανεῖται πάλιν · καὶ τοῦθ’ οὕτω κατὰ κύκλον ἀναγκαῖον ἀεὶ βαδίζειν · μᾶλλον γὰρ οὕτως εὔλογον ὑπολαβεῖν ἢ διὰ ταῦτα τὸν οὐρανὸν ὅλον μεταβάλλειν . Ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων πλείω τῆς ἀξίας ἐνδιατέτριφεν ὁ λόγος · περὶ δὲ τῆς ἁλμυρότητος , τοῖς μὲν ἅπαξ γεννήσασι καὶ ὅλως αὐτὴν γεννῶσιν ἀδύνατόν ἐστιν ἁλμυρὰν ποιεῖν . Εἴτε γὰρ ἅπαντος τοῦ ὑγροῦ τοῦ περὶ τὴν γῆν ὄντος καὶ ἀναχθέντος ὑπὸ τοῦ ἡλίου τὸ ὑπολειφθὲν γέγονε θάλαττα , εἴτ’ ἐνυπῆρχε τοσοῦτος χυμὸς ἐν τῷ πολλῷ ὕδατι καὶ γλυκεῖ διὰ τὸ συμμιχθῆναί τινα γῆν τοιαύτην , οὐθὲν ἧττον ἐλθόντος πάλιν τοῦ διατμίσαντος ὕδατος ἀνάγκη , ἴσου γ’ ὄντος τοῦ πλήθους , καὶ τὸ πρῶτον · ἢ εἰ μηδὲ τὸ πρῶτον , μηδ’ ὕστερον ἁλμυρὰν αὐτὴν εἶναι . Εἰ δὲ καὶ τὸ πρῶτον εὐθὺς ἦν , λεκτέον τίς ἡ αἰτία , καὶ ἅμα διὰ τί οὐκ εἰ καὶ τότε ἀνήχθη καὶ νῦν πάσχει ταὐτό . Ἀλλὰ μὴν καὶ ὅσοι τὴν γῆν αἰτιῶνται τῆς ἁλμυρότητος ἐμμιγνυμένην ( ἔχειν γάρ φασι πολλοὺς χυμοὺς αὐτήν , ὥσθ’ ὑπὸ τῶν ποταμῶν συγκαταφερομένην διὰ τὴν μίξιν ποιεῖν ἁλμυράν ) , ἄτοπον τὸ μὴ καὶ τοὺς ποταμοὺς ἁλμυροὺς εἶναι · πῶς γὰρ δυνατὸν ἐν πολλῷ μὲν πλήθει ὕδατος ἐπίδηλον οὕτω ποιεῖν τὴν μίξιν τῆς τοιαύτης γῆς , ἐν ἑκάστῳ δὲ μή ; Δῆλον γὰρ ὅτι ἡ θάλαττά ἐστιν ἅπαν τὸ ποτάμιον ὕδωρ · οὐθενὶ γὰρ διέφερεν ἀλλ’ ἢ τῷ ἁλμυρὰ εἶναι τῶν ποταμῶν · τοῦτο δ’ ἐν ἐκείνοις ἔρχεται εἰς τὸν τόπον εἰς ὃν ἀθρόοι ῥέουσιν . Ὁμοίως δὲ γελοῖον καὶ εἴ τις εἰπὼν ἱδρῶτα τῆς γῆς εἶναι τὴν θάλατταν οἴεταί τι σαφὲς εἰρηκέναι , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς · πρὸς ποίησιν μὲν γὰρ οὕτως εἰπὼν ἴσως εἴρηκεν ἱκανῶς ( ἡ γὰρ μεταφορὰ ποιητικόν ) , πρὸς δὲ τὸ γνῶναι τὴν φύσιν οὐχ ἱκανῶς · οὐδὲ γὰρ ἐνταῦθα δῆλον πῶς ἐκ γλυκέος τοῦ πόματος ἁλμυρὸς γίνεται ὁ ἱδρώς , πότερον ἀπελθόντος τινὸς μόνον οἷον τοῦ γλυκυτάτου , ἢ συμμιχθέντος τινός , καθάπερ ἐν τοῖς διὰ τῆς τέφρας ἠθουμένοις ὕδασιν . Φαίνεται δὲ τὸ αἴτιον ταὐτὸ καὶ περὶ τὸ εἰς τὴν κύστιν περίττωμα συλλεγόμενον · καὶ γὰρ ἐκεῖνο πικρὸν καὶ ἁλμυρὸν γίνεται τοῦ πινομένου καὶ τοῦ ἐν τῇ τροφῇ ὑγροῦ γλυκέος ὄντος . Εἰ δὴ ὥσπερ τὸ διὰ τῆς κονίας ἠθούμενον ὕδωρ γίνεται πικρόν , καὶ ταῦτα , τῷ μὲν οὔρῳ συγκαταφερομένης τοιαύτης τινὸς δυνάμεως οἵα καὶ φαίνεται ὑφισταμένη ἐν τοῖς ἀγγείοις ἁλμυρίς , τῷ δ’ ἱδρῶτι συνεκκρινομένης ἐκ τῶν σαρκῶν , οἷον καταπλύνοντος τὸ τοιοῦτον ἐκ τοῦ σώματος τοῦ ἐξιόντος ὑγροῦ , δῆλον ὅτι κἂν τῇ θαλάττῃ τὸ ἐκ τῆς γῆς συγκαταμιγνύμενον τῷ ὑγρῷ αἴτιον τῆς ἁλμυρότητος . Ἐν μὲν οὖν τῷ σώματι γίγνεται τὸ τοιοῦτον ἡ τῆς τροφῆς ὑπόστασις διὰ τὴν ἀπεψίαν · ἐν δὲ τῇ γῇ τίνα τρόπον ὑπῆρχε , λεκτέον . Ὅλως δὲ πῶς οἷόν τε τοσοῦτον ὕδατος πλῆθος ξηραινομένης καὶ θερμαινομένης ἐκκριθῆναι ; Πολλοστὸν γὰρ δεῖ μέρος αὐτὸ τοῦ λειφθέντος εἶναι ἐν τῇ τῇ . Ἔτι δὲ διὰ τί οὐ καὶ νῦν ὅταν ξηραινομένη τύχῃ ἡ γῆ , εἴτε πλείων εἴτε ἐλάττων , ἰδίει ; Ἡ γὰρ ὑγρότης καὶ ὁ ἱδρὼς γίνεται πικρός · εἴπερ γὰρ καὶ τότε , καὶ νῦν ἐχρῆν . Οὐ φαίνεται δὲ τοῦτο συμβαῖνον , ἀλλὰ ξηρὰ μὲν οὖσα ὑγραίνεται , ὑγρὰ δ’ οὖσα οὐθὲν πάσχει τοιοῦτον . Πῶς δ’ οὖν οἷόν τε περὶ τῆν πρώτην γένεσιν , ὑγρᾶς οὔσης τῆς γῆς , ἰδίειν ξηραινομένην ; Ἀλλὰ μᾶλλον εἰκός , ὥσπερ φασί τινες , ἀπελθόντος τοῦ πλείστου καὶ μετεωρισθέντος τοῦ ὑγροῦ διὰ τὸν ἥλιον τὸ λειφθὲν εἶναι θάλατταν · ὑγρὰν δ’ οὖσαν ἰδίειν ἀδύνατον . Τὰ μὲν οὖν λεγόμενα τῆς ἁλμυρότητος αἴτια διαφεύγειν φαίνεται τὸν λόγον · ἡμεῖς δὲ λέγωμεν ἀρχὴν λαβόντες τὴν αὐτὴν ἣν καὶ πρότερον . Ἐπεὶ γὰρ κεῖται διπλῆν εἶναι τὴν ἀναθυμίασιν , τὴν μὲν ὑγρὰν τὴν δὲ ξηράν , δῆλον ὅτι ταύτην οἰητέον ἀρχὴν εἶναι τῶν τοιούτων . Καὶ δὴ καὶ περὶ οὗ ἀπορῆσαι πρότερον ἀναγκαῖον , πότερον καὶ ἡ θάλαττα ἀεὶ διαμένει τῶν αὐτῶν οὖσα μορίων ἀριθμῷ ἢ τῷ εἴδει καὶ τῷ ποσῷ μεταβαλλόντων ἀεὶ τῶν μερῶν , καθάπερ ἀὴρ καὶ τὸ πότιμον ὕδωρ καὶ πῦρ . Ἀεὶ γὰρ ἄλλο καὶ ἄλλο γίνεται τούτων ἕκαστον , τὸ δ’ εἶδος τοῦ πλήθους ἑκάστου τούτων μένει , καθάπερ τὸ τῶν ῥεόντων ὑδάτων καὶ τὸ τῆς φλογὸς ῥεῦμα . Φανερὸν δὴ τοῦτο καὶ πιθανόν , ὡς ἀδύνατον μὴ τὸν αὐτὸν εἶναι περὶ πάντων τούτων λόγον , καὶ διαφέρειν ταχυτῆτι καὶ βραδυτῆτι τῆς μεταβολῆς ἐπὶ πάντων τε , καὶ φθορὰν εἶναι καὶ γένεσιν , ταύτην μέντοι τεταγμένως συμβαίνειν πᾶσιν αὐτοῖς . Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων , πειρατέον ἀποδοῦναι τὴν αἰτίαν καὶ περὶ τῆς ἁλμυρότητος . Φανερὸν δὴ διὰ πολλῶν σημείων ὅτι γίνεται τοιοῦτος ὁ χυμὸς διὰ σύμμιξίν τινος . Ἔν τε γὰρ τοῖς σώμασι τὸ ἀπεπτότατον ἁλμυρὸν καὶ πικρόν , ὥσπερ καὶ πρότερον εἴπομεν · ἀπεπτότατον γὰρ τὸ περίττωμα τῆς ὑγρᾶς τροφῆς · τοιαύτη δὲ πᾶσα μὲν ἡ ὑπόστασις , μάλιστα δὲ ἡ εἰς τὴν κύστιν . Σημεῖον δ’ ὅτι λεπτοτάτη ἐστίν · τὰ δὲ πεττόμενα πάντα συνίστασθαι πέφυκεν . Ἔπειτα ἱδρὼς ἐν οἷς τὸ αὐτὸ σῶμα συνεκκρίνεται , ὃ ποιεῖ τὸν χυμὸν τοῦτον . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς καομένοις · οὗ γὰρ ἂν μὴ κρατήσῃ τὸ θερμόν , ἐν μὲν τοῖς σώμασι γίγνεται περίττωσις , ἐν δὲ τοῖς καομένοις τέφρα . Διὸ καὶ τὴν θάλαττάν τινες ἐκ κατακεκαυμένης φασὶ γενέσθαι γῆς . Τὸ δ’ οὕτω μὲν εἰπεῖν ἄτοπον , τὸ μέντοι ἐκ τοιαύτης ἀληθές · ὥσπερ γὰρ καὶ ἐν τοῖς εἰρημένοις , οὕτω καὶ ἐν τῷ ὅλῳ ἔκ τε τῶν φυομένων καὶ γιγνομένων κατὰ φύσιν ἀεὶ δεῖ νοεῖν , ὥσπερ ἐκ πεπυρωμένων τὸ λειπόμενον τοιαύτην εἷναι γῆν , καὶ δὴ καὶ τὴν ἐν τῇ ξηρᾷ ἀναθυμίασιν πᾶσαν · αὕτη γὰρ καὶ παρέχεται τὸ πολὺ τοῦτο πλῆθος . Μεμιγμένης δ’ οὔσης , ὥσπερ εἴπομεν , τῆς τε ἀτμιδώδους ἀναθυμιάσεως καὶ τῆς ξηρᾶς , ὅταν συνιστῆται εἰς νέφη καὶ ὕδωρ , ἀναγκαῖον ἐμπεριλαμβάνεσθαί τι πλῆθος ἀεὶ ταύτης τῆς δυνάμεως , καὶ συγκαταφέρεσθαι πάλιν ἐν τοῖς ὑετοῖς , καὶ τοῦτ’ ἀεὶ γίνεσθαι κατά τινα τάξιν , ὡς ἐνδέχεται μετέχειν τὰ ἐνταῦθα τάξεως . Ὅθεν μὲν οὖν ἡ γένεσις ἔνεστι τοῦ ἁλμυροῦ ἐν τῷ ὕδατι , εἴρηται . Καὶ διὰ τοῦτο τά τε νότια ὕδατα πλατύτερα καὶ τὰ πρῶτα τῶν μετοπωρινῶν · ὅ τε γὰρ νότος καὶ τῷ μεγέθει καὶ τῷ πνεύματι ἀλεεινότατος ἄνεμός ἐστι , καὶ πνεῖ ἀπὸ τόπων ξηρῶν καὶ θερμῶν , ὥστε μετ’ ὀλίγης ἀτμίδος . Διὸ καὶ θερμός ἐστιν · εἰ γὰρ καὶ μὴ τοιοῦτος , ἀλλ’ ὅθεν ἄρχεται πνεῖν ψυχρός , οὐδὲν ἧττον προϊὼν διὰ τὸ συμπεριλαμβάνειν πολλὴν ἀναθυμίασιν ξηρὰν ἐκ τῶν σύνεγγυς τόπων θερμός ἐστιν · ὁ δὲ βορέας ἅτε ἀφ’ ὑγρῶν τόπων ἀτμιδώδης , διὸ ψυχρός · τῷ δ’ ἀπωθεῖν αἴθριος ἐνταῦθα , ἐν δὲ τοῖς ἐναντίοις ὑδατώδης . Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ νότος αἴθριος τοῖς περὶ τὴν Λιβύην . Πολὺ οὖν ἐν τῷ καταφερομένῳ ὕδατι συμβάλλεται τοιοῦτον , καὶ τοῦ μετοπώρου πλατέα τὰ ὕδατα · ἀνάγκη γὰρ τὰ βαρύτατα πρῶτα φέρεσθαι . Ὤστ’ ἐν ὅσοις ἔνεστι τῆς τοιαύτης γῆς πλῆθος , ῥέπει τάχιστα κάτω ταῦτα . Καὶ θερμή γε ἡ θάλαττα διὰ τοῦτό ἐστιν · πάντα γὰρ ὅσα πεπύρωται , ἔχει δυνάμει θερμότητα ἐν αὑτοῖς . Ὁρᾶν δ’ ἔξεστι καὶ τὴν κονίαν καὶ τὴν τέφραν καὶ τὴν ὑπόστασιν τῶν ζῴων καὶ τὴν ξηρὰν καὶ τὴν ὑγράν · καὶ τῶν θερμοτάτων γε κατὰ τὴν κοιλίαν ζῴων συμβαίνει θερμοτάτην εἶναι τὴν ὑπόστασιν . Γίγνεται μὲν οὖν ἀεὶ πλατυτέρα διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν , ἀνάγεται δ’ ἀεί τι μέρος αὐτῆς μετὰ τοῦ γλυκέος · ἀλλ’ ἔλαττον τοσούτῳ ὅσῳ καὶ ἐν τῷ ὑομένῳ τὸ ἁλμυρὸν καὶ πλατὺ τοῦ γλυκέος ἔλαττον . Διόπερ ἰσάζει ὡς ἐπίπαν εἰπεῖν . Ὅτι δὲ γίνεται ἀτμίζουσα πότιμος καὶ οὐκ εἰς θάλατταν συγκρίνεται τὸ ἀτμίζον , ὅταν συνιστῆται πάλιν , πεπειραμένοι λέγομεν . Πάσχει δὲ καὶ τἆλλα ταὐτό · καὶ γὰρ οἶνος καὶ πάντες οἱ χυμοί , ὅσοι ἂν ἀτμίσαντες πάλιν εἰς ὑγρὸν συστῶσιν , ὕδωρ γίγνονται · πάθη γὰρ τἆλλα διά τινα σύμμιξιν τοῦ ὕδατός ἐστιν , καὶ οἷον ἄν τι ᾖ τὸ συμμιχθέν , τοιοῦτον ποιεῖ τὸν χυμόν . Ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ἄλλοις καιροῖς οἰκειοτέροις ποιητέον τὴν σκέψιν . Νῦν δὲ τοσοῦτον λέγωμεν , ὅτι τῆς θαλάττης ὑπαρχούσης ἀεί τι ἀνάγεται καὶ γίνεται πότιμον καὶ ἄνωθεν ἐν τῷ ὑομένῳ κατέρχεται ἄλλο γεγενημένον , οὐ τὸ ἀναχθέν . Καὶ διὰ βάρος ὑφίσταται τῷ ποτίμῳ . Καὶ διὰ τοῦτ’ οὔτ’ ἐπιλείπει , ὥσπερ οἱ ποταμοί , ἀλλ’ ἢ τοῖς τόποις ( τοῦτο δ’ ἐπ’ ἀμφοτέρων ἀνάγκη συμβαίνειν ὁμοίως ) , οὔτε ἀεὶ τὰ αὐτὰ μέρη διαμένει , οὔτε γῆς οὔτε θαλάττης , ἀλλὰ μόνον ὁ πᾶς ὄγκος . Καὶ γὰρ καὶ περὶ γῆς ὁμοίως δεῖ ὑπολαβεῖν · τὸ μὲν γὰρ ἀνέρχεται , τὸ δὲ πάλιν συγκαταβαίνει , καὶ τοὺς τόπους συμμεταβάλλει τά τ’ ἐπιπολάζοντα καὶ τὰ κατιόντα πάλιν . Ὅτι δ’ ἐστὶν ἐν μίξει τινὸς τὸ ἁλμυρόν , δῆλον οὐ μόνον ἐκ τῶν εἰρημένων , ἀλλὰ καὶ ἐάν τις ἀγγεῖον πλάσας θῇ κήρινον εἰς τὴν θάλατταν , περιδήσας τὸ στόμα τοιούτοις ὥστε μὴ παρεγχεῖσθαι τῆς θαλάττης · τὸ γὰρ εἰσιὸν διὰ τῶν τοίχων τῶν κηρίνων γίνεται πότιμον ὕδωρ · ὥσπερ γὰρ δι’ ἠθμοῦ τὸ γεῶδες ἀποκρίνεται καὶ τὸ ποιοῦν τὴν ἁλμυρότητα διὰ τὴν σύμμιξιν . Τοῦτο γὰρ αἴτιον καὶ τοῦ βάρους ( πλεῖον γὰρ ἕλκει τὸ ἁλμυρὸν ἢ τὸ πότιμον ) καὶ τοῦ πάχους · καὶ γὰρ τὸ πάχος διαφέρει τοσοῦτον ὥστε τὰ πλοῖα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ τῶν ἀγωγίμων βάρους ἐν μὲν τοῖς ποταμοῖς ὀλίγου καταδύνειν , ἐν δὲ τῇ θαλάττῃ μετρίως ἔχειν καὶ πλευστικῶς , διόπερ ἔνιοι τῶν ἐν τοῖς ποταμοῖς γεμιζόντων διὰ ταύτην τὴν ἄγνοιαν ἐζημιώθησαν . Τεκμήριον δὲ τοῦ μιγνυμένου τινὸς παχύτερον εἶναι τὸν ὄγκον · ἐὰν γάρ τις ὕδωρ ἁλμυρὸν ποιήσῃ σφόδρα μίξας ἅλας , ἐπιπλέουσι τὰ ᾠά , κἂν ῇ πλήρη · σχεδὸν γὰρ ὥσπερ πηλὸς γίνεται · τοσοῦτον ἔχει σωματῶδες πλῆθος ἡ θάλαττα . Ταὐτὸ δὲ τοῦτο δρῶσι καὶ περὶ τὰς ταριχείας . Εἰ δ’ ἔστιν ὥσπερ μυθολογοῦσί τινες ἐν Παλαιστίνῃ τοιαύτη λίμνη , εἰς ἣν ἐάν τις ἐμβάλῃ συνδήσας ἄνθρωπον ἢ ὑποζύγιον ἐπιπλεῖν καὶ οὐ καταδύεσθαι κατὰ τοῦ ὕδατος , μαρτύριον ἂν εἴη τοῖς εἰρημένοις · λέγουσι γὰρ πικρὰν οὕτως εἶναι τὴν λίμνην καὶ ἁλμυρὰν ὥστε μηθένα ἰχθὺν ἐγγίνεσθαι , τὰ δ’ ἱμάτια ῥύπτειν , ἐάν τις διασείσῃ βρέξας . Ἔστι δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα σημεῖα πάντα τῶν εἰρημένων , ὅτι τὸ ἁλμυρὸν ποιεῖ σῶμά τι , καὶ γεῶδές ἐστι τὸ ἐνυπάρχον · ἔν τε γὰρ τῇ Χαονίᾳ κρήνη τίς ἐστιν ὕδατος πλατυτέρου , ἀπορρεῖ δ’ αὕτη εἰς ποταμὸν πλησίον γλυκὺν μέν , ἰχθῦς δ’ οὐκ ἔχοντα · εἵλοντο γὰρ δή , ὡς οἱ ἐκεῖ μυθολογοῦσιν , ἐξουσίας δοθείσης ὑπὸ τοῦ Ἡρακλέους , ὅτ’ ἦλθεν ἄγων ἐκ τῆς Ἐρυθείας τὰς βοῦς , ἅλας ἀντὶ τῶν ἰχθύων , οἳ γίγνονται αὐτοῖς ἐκ τῆς κρήνης · τούτου γὰρ τοῦ ὕδατος ἀφέψοντές τι μέρος τιθέασι , καὶ γίνεται ψυχθέν , ὅταν ἀπατμίσῃ τὸ ὑγρὸν ἅμα τῷ θερμῷ , ἅλες , οὐ χονδροὶ ἀλλὰ χαῦνοι καὶ λεπτοὶ ὥσπερ χιών . Εἰσὶ δὲ τήν τε δύναμιν ἀσθενέστεροι τῶν ἄλλων καὶ πλείους ἡδύνουσιν ἐμβληθέντες , καὶ τὴν χρόαν οὐχ ὁμοίως λευκοί . Τοιοῦτον δ’ ἕτερον γίνεται καὶ ἐν Ὀμβρικοῖς · ἔστι γάρ τις τόπος ἐν ᾧ πεφύκασι κάλαμος καὶ σχοῖνος · τούτων οὖν κατακάουσι , καὶ τὴν τέφραν ἐμβαλόντες εἰς ὕδωρ ἀφέψουσιν · ὅταν δὲ λίπωσί τι τοῦ ὕδατος , τοῦτο ψυχθὲν ἁλῶν γίνεται πλῆθος . Ὅσα δ’ ἐστὶ ἁλμυρὰ ῥεύματα ποταμῶν ἢ κρηνῶν , τὰ πλεῖστα θερμά ποτε εἶναι δεῖ νομίζειν , εἶτα τὴν μὲν ἀρχὴν ἀπεσβέσθαι τοῦ πυρός , δι’ ἧς δὲ διηθοῦνται γῆς , ἔτι μένειν οὖσαν οἷον κονίαν καὶ τέφραν . Εἰσὶ δὲ πολλαχοῦ καὶ κρῆναι καὶ ῥεύματα ποταμῶν παντοδαποὺς ἔχοντα χυμούς , ὧν πάντων αἰτιατέον τὴν ἐνοῦσαν · ἢ ἐγγινομένην δύναμιν πυρός · καομένη γὰρ ἡ γῆ τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον παντοδαπὰς λαμβάνει μορφὰς καὶ χρόας χυμῶν · στυπτηρίας γὰρ καὶ κονίας καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων γίνεται πλήρης δυνάμεων , δι’ ὧν τὰ ἠθούμενα ὕδατα ὄντα γλυκέα μεταβάλλει , καὶ τὰ μὲν ὀξέα γίγνεται , καθάπερ ἐν τῇ Σικανικῇ τῆς Σικελίας · ἐκεῖ γὰρ ὀξάλμη γίνεται , καὶ χρῶνται καθάπερ ὄξει πρὸς ἔνια τῶν ἐδεσμάτων αὐτῷ . Ἔστι δὲ καὶ περὶ Λύγκον κρήνη τις ὕδατος ὀξέος , περὶ δὲ τὴν Σκυθικὴν πικρά · τὸ δ’ ἀπορρέον αὐτῆς τὸν ποταμὸν εἰς ὃν εἰσβάλλει ποιεῖ πικρὸν ὅλον . Αἱ δὲ διαφοραὶ τούτων ἐκεῖθεν δῆλαι . Ποῖοι δὲ χυμοὶ ἐκ ποίων γίνονται κράσεων , εἴρηται περὶ αὐτῶν χωρὶς ἐν ἄλλοις . Περὶ μὲν οὖν ὑδάτων καὶ θαλάττης , δι’ ἃς αἰτίας ἀεί τε συνεχῶς εἰσὶ καὶ πῶς μεταβάλλουσι καὶ τίς ἡ φύσις αὐτῶν , ἔτι δ’ ὁπόσα πάθη κατὰ φύσιν αὐτοῖς συμβαίνει ποιεῖν ἢ πάσχειν , εἴρηται σχεδὸν ἡμῖν περὶ τῶν πλείστων .
Lemmas: περί δέ ὁ ἁλμυρότης αὐτός λεκτέος , καί πότερος ἀεί εἰμί ὁ αὐτός , ἤ οὔτε εἰμί οὔτε εἰμί ἀλλά ὑπολείπω · καί γάρ οὕτως οἴομαι τις . οὗτος μέν οὖν ἔοικα πᾶς ὁμολογέω , ὅτι γίγνομαι , εἴπερ καί πᾶς ὁ κόσμος · ἅμα γάρ αὐτός ποιέω ὁ γένεσις . ὥστε δῆλος ὡς εἴπερ ἀίδιος ὁ πᾶς , καί περί ὁ θάλασσα οὕτως ὑπολαμβάνω . ὁ δέ νομίζω ἐλαχύς τε γίγνομαι ὁ πλῆθος , ὥσπερ φημί Δημόκριτος , καί τέλος ὑπολείπω , ὁ Αἴσωπος μῦθος οὐδείς διαφέρω ἔοικα ὁ πείθω οὕτως · καί γάρ ἐκεῖνος μυθολογέω ὡς δίς μέν ὁ Χάρυβδις ἀναρροφέω ὁ μέν πρῶτος ὁ ὄρος ποιέω φανερός , ὁ δέ δεύτερος ὁ νῆσος , ὁ δέ τελευταῖος ῥοφέω ξηρός ποιέω πάμπαν . ἐκεῖνος μέν οὖν ἁρμόζω ὀργίζω πρός ὁ πορθμεύς τοιοῦτος λέγω μῦθος , ὁ δέ ὁ ἀλήθεια ζητέω ἥσσων · διά ὅς γάρ αἰτία μένω ὁ πρῶτος , εἴτε διά βάρος , ὥσπερ τις καί οὗτος φημί ( ἐν πρόχειρος γάρ οὗτος ὁ αἰτία ὁράω ) , εἴτε καί διά ἄλλος τις , δῆλος ὅτι διά οὗτος διαμένω ἀναγκαῖος καί ὁ λοιπός χρόνος αὐτός . ἤ γάρ λεκτέος αὐτός ὅτι οὐδέ ὁ ἀνάγω ὕδωρ ὑπό ὁ ἥλιος ἥκω πάλιν , ἤ εἴπερ οὗτος εἰμί , ἀναγκαῖος ἤτοι ἀεί ἤ μέχρι ὅς ἄν εἰμί οὗτος ὑπολείπω ὁ θάλασσα , καί πάλιν ἀνάγω ἐκεῖνος πρότερος δέω ὁ πότιμος . ὥστε οὐδέ ποτέ ξηραίνω · πάλιν γάρ ἐκεῖνος φθάνω καταβαίνω εἰς ὁ αὐτός ὁ προανέρχομαι · διαφέρω γάρ οὐδείς ἅπαξ οὗτος λέγω ἤ πολλάκις . εἰ μέν οὖν ὁ ἥλιος παύω τις ὁ φορά , τίς εἰμί ὁ ξηραίνω ; εἰ δέ ἐάω εἰμί ὁ περιφορά , ἀεί πλησιάζω ὁ πότιμος , καθά λέγω , ἀνάσσω , ἀφίημι δέ πάλιν ἀποχωρέω . λαμβάνω δέ οὗτος ὁ διάνοια κατά ὁ θάλασσα ἐκ ὁ πολύς τόπος φαίνω ξηρός νῦν ἤ πρότερος · περί ὅς ὁ αἰτία λέγω , ὅτι ὁ κατά τις χρόνος ὑπερβολή γίγνομαι ὕδωρ οὗτος εἰμί ὁ πάθος , ἀλλά οὐ διά ὁ ὁ πᾶς γένεσις καί ὁ μόριον · καί πάλιν γε εἰμί ἐναντίος · καί ὅταν γίγνομαι , ξηραίνω πάλιν · καί οὗτος οὕτως κατά κύκλος ἀναγκαῖος ἀεί βαδίζω · μάλα γάρ οὕτως εὔλογος ὑπολαμβάνω ἤ διά οὗτος ὁ οὐρανός ὅλος μεταβάλλω . ἀλλά περί μέν οὗτος πολύς ὁ ἀξία ἐνδιατρίβω ὁ λόγος · περί δέ ὁ ἁλμυρότης , ὁ μέν ἅπαξ γεννάω καί ὅλος αὐτός γεννάω ἀδύνατος εἰμί ἁλμυρός ποιέω . εἴτε γάρ ἅπας ὁ ὑγρός ὁ περί ὁ γῆ εἰμί καί ἀνάζω ὑπό ὁ ἥλιος ὁ ὑπολείπω γίγνομαι θάλασσα , εἴτε ἐνυπάρχω τοσοῦτος χυμός ἐν ὁ πολύς ὕδωρ καί γλυκύς διά ὁ συμμείγνυμι τις γῆ τοιοῦτος , οὐδείς ἥσσων ἔρχομαι πάλιν ὁ διατμίζω ὕδωρ ἀνάγκη , ἴσος γε εἰμί ὁ πλῆθος , καί ὁ πρῶτος · ἤ εἰ μηδέ ὁ πρῶτος , μηδέ ὕστερον ἁλμυρός αὐτός εἰμί . εἰ δέ καί ὁ πρῶτος εὐθύς εἰμί , λεκτέος τίς ὁ αἰτία , καί ἅμα διά τίς οὐ εἰ καί τότε ἀνάγω καί νῦν πάσχω αὐτός . ἀλλά μήν καί ὅσος ὁ γῆ αἰτιάομαι ὁ ἁλμυρότης ἐμμίγνυμαι ( ἔχω γάρ φημί πολύς χυμός αὐτός , ὥστε ὑπό ὁ ποταμός συγκαταφέρω διά ὁ μίξις ποιέω ἁλμυρός ) , ἄτοπος ὁ μή καί ὁ ποταμός ἁλμυρός εἰμί · πῶς γάρ δυνατός ἐν πολύς μέν πλῆθος ὕδωρ ἐπίδηλος οὕτως ποιέω ὁ μίξις ὁ τοιοῦτος γῆ , ἐν ἕκαστος δέ μή ; δῆλος γάρ ὅτι ὁ θάλασσα εἰμί ἅπας ὁ ποτάμιος ὕδωρ · οὐδείς γάρ διαφέρω ἀλλά ἤ ὁ ἁλμυρός εἰμί ὁ ποταμός · οὗτος δέ ἐν ἐκεῖνος ἔρχομαι εἰς ὁ τόπος εἰς ὅς ἀθρόος ῥέω . ὅμοιος δέ γέλοιος καί εἰ τις λέγω ἱδρώς ὁ γῆ εἰμί ὁ θάλασσα οἴομαι τις σαφής λέγω , καθά Ἐμπεδοκλῆς · πρός ποίησις μέν γάρ οὕτως λέγω ἴσως λέγω ἱκανός ( ὁ γάρ μεταφορά ποιητικός ) , πρός δέ ὁ γιγνώσκω ὁ φύσις οὐ ἱκανός · οὐδέ γάρ ἐνταῦθα δῆλος πῶς ἐκ γλυκύς ὁ πόμα ἁλμυρός γίγνομαι ὁ ἱδρώς , πότερος ἀπέρχομαι τις μόνος οἷος ὁ γλυκύς , ἤ συμμείγνυμι τις , καθά ἐν ὁ διά ὁ τέφρα ἠθέω ὕδωρ . φαίνω δέ ὁ αἴτιος αὐτός καί περί ὁ εἰς ὁ κύστις περίσσωμα συλλέγω · καί γάρ ἐκεῖνος πικρός καί ἁλμυρός γίγνομαι ὁ πίνω καί ὁ ἐν ὁ τροφή ὑγρός γλυκύς εἰμί . εἰ δή ὥσπερ ὁ διά ὁ κονία ἠθέω ὕδωρ γίγνομαι πικρός , καί οὗτος , ὁ μέν οὖρος συγκαταφέρω τοιοῦτος τις δύναμις οἷος καί φαίνω ὑφίστημι ἐν ὁ ἀγγεῖον ἁλμυρίς , ὁ δέ ἱδρώς συνεκκρίνω ἐκ ὁ σάρξ , οἷος καταπλύνω ὁ τοιοῦτος ἐκ ὁ σῶμα ὁ ἐξέρχομαι ὑγρός , δῆλος ὅτι ἄν ὁ θάλασσα ὁ ἐκ ὁ γῆ συγκαταμείγνυμι ὁ ὑγρός αἴτιος ὁ ἁλμυρότης . ἐν μέν οὖν ὁ σῶμα γίγνομαι ὁ τοιοῦτος ὁ ὁ τροφή ὑπόστασις διά ὁ ἀπεψία · ἐν δέ ὁ γῆ τίς τρόπος ὑπάρχω , λεκτέος . ὅλος δέ πῶς οἷος τε τοσοῦτος ὕδωρ πλῆθος ξηραίνω καί θερμαίνω ἐκκρίνω ; πολλοστός γάρ δέω μέρος αὐτός ὁ λείπω εἰμί ἐν ὁ ὁ . ἔτι δέ διά τίς οὐ καί νῦν ὅταν ξηραίνω τυγχάνω ὁ γῆ , εἴτε πολύς εἴτε ἐλαχύς , ἰδίω ; ὁ γάρ ὑγρότης καί ὁ ἱδρώς γίγνομαι πικρός · εἴπερ γάρ καί τότε , καί νῦν χρή . οὐ φαίνω δέ οὗτος συμβαίνω , ἀλλά ξηρός μέν εἰμί ὑγραίνω , ὑγρός δέ εἰμί οὐδείς πάσχω τοιοῦτος . πῶς δέ οὖν οἷος τε περί τῆν πρῶτος γένεσις , ὑγρός εἰμί ὁ γῆ , ἰδίω ξηραίνω ; ἀλλά μάλα ἔοικα , ὥσπερ φημί τις , ἀπέρχομαι ὁ πολύς καί μετεωρίζω ὁ ὑγρός διά ὁ ἥλιος ὁ λείπω εἰμί θάλασσα · ὑγρός δέ εἰμί ἰδίω ἀδύνατος . ὁ μέν οὖν λέγω ὁ ἁλμυρότης αἴτιος διαφεύγω φαίνω ὁ λόγος · ἐγώ δέ λέγω ἀρχή λαμβάνω ὁ αὐτός ὅς καί πρότερος . ἐπεί γάρ κεῖμαι διπλόος εἰμί ὁ ἀναθυμίασις , ὁ μέν ὑγρός ὁ δέ ξηρός , δῆλος ὅτι οὗτος οἴομαι ἀρχή εἰμί ὁ τοιοῦτος . καί δή καί περί ὅς ἀπορέω πρότερος ἀναγκαῖος , πότερος καί ὁ θάλασσα ἀεί διαμένω ὁ αὐτός εἰμί μόριον ἀριθμός ἤ ὁ εἶδος καί ὁ πός μεταβάλλω ἀεί ὁ μέρος , καθά ἀήρ καί ὁ πότιμος ὕδωρ καί πῦρ . ἀεί γάρ ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι οὗτος ἕκαστος , ὁ δέ εἶδος ὁ πλῆθος ἕκαστος οὗτος μένω , καθά ὁ ὁ ῥέω ὕδωρ καί ὁ ὁ φλόξ ῥεῦμα . φανερός δή οὗτος καί πιθανός , ὡς ἀδύνατος μή ὁ αὐτός εἰμί περί πᾶς οὗτος λόγος , καί διαφέρω ταχυτής καί βραδυτής ὁ μεταβολή ἐπί πᾶς τε , καί φθορά εἰμί καί γένεσις , οὗτος μέντοι τεταγμένως συμβαίνω πᾶς αὐτός . οὗτος δέ οὕτως ἔχω , πειράω ἀποδίδωμι ὁ αἰτία καί περί ὁ ἁλμυρότης . φανερός δή διά πολύς σημεῖον ὅτι γίγνομαι τοιοῦτος ὁ χυμός διά σύμμιξις τις . ἐν τε γάρ ὁ σῶμα ὁ ἄπεπτος ἁλμυρός καί πικρός , ὥσπερ καί πρότερος λέγω · ἄπεπτος γάρ ὁ περίσσωμα ὁ ὑγρός τροφή · τοιοῦτος δέ πᾶς μέν ὁ ὑπόστασις , μάλα δέ ὁ εἰς ὁ κύστις . σημεῖον δέ ὅτι λεπτός εἰμί · ὁ δέ πέσσω πᾶς συνίστημι φύω . ἔπειτα ἱδρώς ἐν ὅς ὁ αὐτός σῶμα συνεκκρίνω , ὅς ποιέω ὁ χυμός οὗτος . ὅμοιος δέ καί ἐν ὁ καίω · ὅς γάρ ἄν μή κρατέω ὁ θερμός , ἐν μέν ὁ σῶμα γίγνομαι περίσσωσις , ἐν δέ ὁ καίω τέφρα . διό καί ὁ θάλασσα τις ἐκ κατακαίω φημί γίγνομαι γῆ . ὁ δέ οὕτως μέν λέγω ἄτοπος , ὁ μέντοι ἐκ τοιοῦτος ἀληθής · ὥσπερ γάρ καί ἐν ὁ λέγω , οὕτως καί ἐν ὁ ὅλος ἐκ τε ὁ φύω καί γίγνομαι κατά φύσις ἀεί δέω νοέω , ὥσπερ ἐκ πυρόω ὁ λείπω τοιοῦτος ἵημι γῆ , καί δή καί ὁ ἐν ὁ ξηρός ἀναθυμίασις πᾶς · οὗτος γάρ καί παρέχω ὁ πολύς οὗτος πλῆθος . μείγνυμι δέ εἰμί , ὥσπερ λέγω , ὁ τε ἀτμιδώδης ἀναθυμίασις καί ὁ ξηρός , ὅταν συνίστημι εἰς νέφος καί ὕδωρ , ἀναγκαῖος ἐμπεριλαμβάνω τις πλῆθος ἀεί οὗτος ὁ δύναμις , καί συγκαταφέρω πάλιν ἐν ὁ ὑετός , καί οὗτος ἀεί γίγνομαι κατά τις τάξις , ὡς ἐνδέχομαι μετέχω ὁ ἐνταῦθα τάξις . ὅθεν μέν οὖν ὁ γένεσις ἔνειμι ὁ ἁλμυρός ἐν ὁ ὕδωρ , λέγω . καί διά οὗτος ὁ τε νότιος ὕδωρ πλατύς καί ὁ πρῶτος ὁ μετοπωρινός · ὁ τε γάρ νότος καί ὁ μέγεθος καί ὁ πνεῦμα ἀλεεινός ἄνεμος εἰμί , καί πνέω ἀπό τόπος ξηρός καί θερμός , ὥστε μετά ὀλίγος ἀτμίς . διό καί θερμός εἰμί · εἰ γάρ καί μή τοιοῦτος , ἀλλά ὅθεν ἄρχω πνέω ψυχρός , οὐδείς ἥσσων προέρχομαι διά ὁ συμπεριλαμβάνω πολύς ἀναθυμίασις ξηρός ἐκ ὁ σύνεγγυς τόπος θερμός εἰμί · ὁ δέ βορέας ἅτε ἀπό ὑγρός τόπος ἀτμιδώδης , διό ψυχρός · ὁ δέ ἀπωθέω αἴθριος ἐνταῦθα , ἐν δέ ὁ ἐναντίος ὑδατώδης . ὅμοιος δέ καί ὁ νότος αἴθριος ὁ περί ὁ Λιβύη . πολύς οὖν ἐν ὁ καταφέρω ὕδωρ συμβάλλω τοιοῦτος , καί ὁ μετόπωρον πλατύς ὁ ὕδωρ · ἀνάγκη γάρ ὁ βαρύς πρῶτος φέρω . ὥστε ἐν ὅσος ἔνειμι ὁ τοιοῦτος γῆ πλῆθος , ῥέπω ταχύς κάτω οὗτος . καί θερμός γε ὁ θάλασσα διά οὗτος εἰμί · πᾶς γάρ ὅσος πυρόω , ἔχω δύναμις θερμότης ἐν ἑαυτοῦ . ὁράω δέ ἔξεστι καί ὁ κονία καί ὁ τέφρα καί ὁ ὑπόστασις ὁ ζῷον καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός · καί ὁ θερμός γε κατά ὁ κοιλία ζῷον συμβαίνω θερμός εἰμί ὁ ὑπόστασις . γίγνομαι μέν οὖν ἀεί πλατύς διά οὗτος ὁ αἰτία , ἀνάγω δέ ἀεί τις μέρος αὐτός μετά ὁ γλυκύς · ἀλλά ἐλαχύς τοσοῦτος ὅσος καί ἐν ὁ ὕω ὁ ἁλμυρός καί πλατύς ὁ γλυκύς ἐλαχύς . διόπερ ἰσάζω ὡς ἐπίπαν λέγω . ὅτι δέ γίγνομαι ἀτμίζω πότιμος καί οὐ εἰς θάλασσα συγκρίνω ὁ ἀτμίζω , ὅταν συνίστημι πάλιν , πειράω λέγω . πάσχω δέ καί ἄλλος αὐτός · καί γάρ οἶνος καί πᾶς ὁ χυμός , ὅσος ἄν ἀτμίζω πάλιν εἰς ὑγρός συνίστημι , ὕδωρ γίγνομαι · πάθος γάρ ἄλλος διά τις σύμμιξις ὁ ὕδωρ εἰμί , καί οἷος ἄν τις εἰμί ὁ συμμείγνυμι , τοιοῦτος ποιέω ὁ χυμός . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ἄλλος καιρός οἰκεῖος ποιέω ὁ σκέψις . νῦν δέ τοσοῦτος λέγω , ὅτι ὁ θάλασσα ὑπάρχω ἀεί τις ἀνάγω καί γίγνομαι πότιμος καί ἄνωθεν ἐν ὁ ὕω κατέρχομαι ἄλλος γίγνομαι , οὐ ὁ ἀνάγω . καί διά βάρος ὑφίστημι ὁ πότιμος . καί διά οὗτος οὔτε ἐπιλείπω , ὥσπερ ὁ ποταμός , ἀλλά ἤ ὁ τόπος ( οὗτος δέ ἐπί ἀμφότερος ἀνάγκη συμβαίνω ὅμοιος ) , οὔτε ἀεί ὁ αὐτός μέρος διαμένω , οὔτε γῆ οὔτε θάλασσα , ἀλλά μόνος ὁ πᾶς ὄγκος . καί γάρ καί περί γῆ ὅμοιος δέω ὑπολαμβάνω · ὁ μέν γάρ ἀνέρχομαι , ὁ δέ πάλιν συγκαταβαίνω , καί ὁ τόπος συμμεταβάλλω ὁ τε ἐπιπολάζω καί ὁ κατέρχομαι πάλιν . ὅτι δέ εἰμί ἐν μίξις τις ὁ ἁλμυρός , δῆλος οὐ μόνος ἐκ ὁ λέγω , ἀλλά καί ἐάν τις ἀγγεῖον πλάσσω τίθημι κήρινος εἰς ὁ θάλασσα , περιδέω ὁ στόμα τοιοῦτος ὥστε μή παρεγχέω ὁ θάλασσα · ὁ γάρ εἴσειμι διά ὁ τοῖχος ὁ κήρινος γίγνομαι πότιμος ὕδωρ · ὥσπερ γάρ διά ἠθμός ὁ γεώδης ἀποκρίνω καί ὁ ποιέω ὁ ἁλμυρότης διά ὁ σύμμιξις . οὗτος γάρ αἴτιος καί ὁ βάρος ( πολύς γάρ ἕλκω ὁ ἁλμυρός ἤ ὁ πότιμος ) καί ὁ πάχος · καί γάρ ὁ πάχος διαφέρω τοσοῦτος ὥστε ὁ πλοῖον ἀπό ὁ αὐτός ὁ ἀγώγιμος βάρος ἐν μέν ὁ ποταμός ὀλίγος καταδύω , ἐν δέ ὁ θάλασσα μέτριος ἔχω καί πλευστικός , διόπερ ἔνιοι ὁ ἐν ὁ ποταμός γεμίζω διά οὗτος ὁ ἄγνοια ζημιόω . τεκμήριον δέ ὁ μείγνυμι τις παχύς εἰμί ὁ ὄγκος · ἐάν γάρ τις ὕδωρ ἁλμυρός ποιέω σφόδρα μείγνυμι ἅλς , ἐπιπλέω ὁ ᾠόν , ἐάν ῇ πλήρης · σχεδόν γάρ ὥσπερ πηλός γίγνομαι · τοσοῦτος ἔχω σωματώδης πλῆθος ὁ θάλασσα . αὐτός δέ οὗτος δράω καί περί ὁ ταριχεία . εἰ δέ εἰμί ὥσπερ μυθολογέω τις ἐν Παλαιστίνη τοιοῦτος λίμνη , εἰς ὅς ἐάν τις ἐμβάλλω συνδέω ἄνθρωπος ἤ ὑποζύγιον ἐπιπλέω καί οὐ καταδύω κατά ὁ ὕδωρ , μαρτύριον ἄν εἰμί ὁ λέγω · λέγω γάρ πικρός οὕτως εἰμί ὁ λίμνη καί ἁλμυρός ὥστε μηδείς ἰχθῦς ἐγγίγνομαι , ὁ δέ ἱμάτιον ῥύπτω , ἐάν τις διασείω βρέχω . εἰμί δέ καί ὁ τοιοῦτος σημεῖον πᾶς ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἁλμυρός ποιέω σῶμα τις , καί γεώδης εἰμί ὁ ἐνυπάρχω · ἐν τε γάρ ὁ Χαονία κρήνη τις εἰμί ὕδωρ πλατύς , ἀπορρέω δέ οὗτος εἰς ποταμός πλησίον γλυκύς μέν , ἰχθῦς δέ οὐ ἔχω · αἱρέω γάρ δή , ὡς ὁ ἐκεῖ μυθολογέω , ἐξουσία δίδωμι ὑπό ὁ Ἡρακλῆς , ὅτε ἔρχομαι ἄγω ἐκ ὁ Ἐρυθεία ὁ βοῦς , ἅλς ἀντί ὁ ἰχθῦς , ὅς γίγνομαι αὐτός ἐκ ὁ κρήνη · οὗτος γάρ ὁ ὕδωρ ἀφέψω τις μέρος τίθημι , καί γίγνομαι ψύχω , ὅταν ἀπατμίζω ὁ ὑγρός ἅμα ὁ θερμός , ἅλς , οὐ χονδρός ἀλλά χαῦνος καί λεπτός ὥσπερ χιών . εἰμί δέ ὁ τε δύναμις ἀσθενής ὁ ἄλλος καί πολύς ἡδύνω ἐμβάλλω , καί ὁ χροιά οὐ ὅμοιος λευκός . τοιοῦτος δέ ἕτερος γίγνομαι καί ἐν Ὀμβρικός · εἰμί γάρ τις τόπος ἐν ὅς φύω κάλαμος καί σχοῖνος · οὗτος οὖν κατακαίω , καί ὁ τέφρα ἐμβάλλω εἰς ὕδωρ ἀφέψω · ὅταν δέ λείπω τις ὁ ὕδωρ , οὗτος ψύχω ἅλς γίγνομαι πλῆθος . ὅσος δέ εἰμί ἁλμυρός ῥεῦμα ποταμός ἤ κρήνη , ὁ πολύς θερμός ποτέ εἰμί δέω νομίζω , εἶτα ὁ μέν ἀρχή ἀποσβέννυμι ὁ πῦρ , διά ὅς δέ διηθέω γῆ , ἔτι μένω εἰμί οἷος κονία καί τέφρα . εἰμί δέ πολλαχοῦ καί κρήνη καί ῥεῦμα ποταμός παντοδαπός ἔχω χυμός , ὅς πᾶς αἰτιατέον ὁ ἔνειμι · ἤ ἐγγίγνομαι δύναμις πῦρ · καίω γάρ ὁ γῆ ὁ μάλα καί ἥσσων παντοδαπός λαμβάνω μορφή καί χροιά χυμός · στυπτηρία γάρ καί κονία καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος γίγνομαι πλήρης δύναμις , διά ὅς ὁ ἠθέω ὕδωρ εἰμί γλυκύς μεταβάλλω , καί ὁ μέν ὀξύς γίγνομαι , καθά ἐν ὁ Σικανός ὁ Σικελία · ἐκεῖ γάρ ὀξάλμη γίγνομαι , καί χράω καθά ὄξος πρός ἔνιοι ὁ ἔδεσμα αὐτός . εἰμί δέ καί περί Λύγκος κρήνη τις ὕδωρ ὀξύς , περί δέ ὁ Σκυθικός πικρός · ὁ δέ ἀπορρέω αὐτός ὁ ποταμός εἰς ὅς εἰσβάλλω ποιέω πικρός ὅλος . ὁ δέ διαφορά οὗτος ἐκεῖθεν δῆλος . ποῖος δέ χυμός ἐκ ποῖος γίγνομαι κρᾶσις , λέγω περί αὐτός χωρίς ἐν ἄλλος . περί μέν οὖν ὕδωρ καί θάλασσα , διά ὅς αἰτία ἀεί τε συνεχής εἰμί καί πῶς μεταβάλλω καί τίς ὁ φύσις αὐτός , ἔτι δέ ὁπόσος πάθος κατά φύσις αὐτός συμβαίνω ποιέω ἤ πάσχω , λέγω σχεδόν ἐγώ περί ὁ πολύς .