aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 4.2
Λοιπὸν δ’ εἰπεῖν τὰ ἐχόμενα εἴδη , ὅσα αἱ εἰρημέναι δυνάμεις ἐργάζονται ἐξ ὑποκειμένων τῶν φύσει συνεστώτων ἤδη . Ἔστι δὴ θερμοῦ μὲν πέψις , πέψεως δὲ πέπανσις , ἕψησις , ἔτι ὄπτησις · ψυχρότητος δὲ ἀπεψία , ταύτης δὲ ὠμότης , μώλυσις , στάτευσις . Δεῖ δ’ ὑπολαμβάνειν μὴ κυρίως ταῦτα λέγεσθαι τὰ ὀνόματα τοῖς πράγμασιν , ἀλλ’ οὐ κεῖται καθόλου τοῖς ὁμοίοις , ὥστε οὐ ταῦτα ἀλλὰ τοιαῦτα δεῖ νομίζειν εἶναι τὰ εἰρημένα εἴδη . Εἴπωμεν δ’ αὐτῶν ἕκαστον τί ἐστιν . Πέψις μὲν οὖν ἐστὶ τελείωσις ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ καὶ οἰκείου θερμοῦ ἐκ τῶν ἀντικειμένων παθητικῶν · ταῦτα δ’ ἐστὶν ἡ οἰκεία ἑκάστη ὕλη . Ὅταν γὰρ πεφθῇ , τετελείωταί τε καὶ γέγονεν . Καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς τελειώσεως ὑπὸ θερμότητος τῆς οἰκείας συμβαίνει , κἂν διά τινος τῶν ἐκτὸς βοηθείας συνεπιτελεσθῇ , οἷον ἡ τροφὴ συμπέττεται διὰ λουτρῶν καὶ ἄλλων τοιούτων · ἀλλ’ ἥ γε ἀρχὴ ἡ ἐν αὐτῷ θερμότης ἐστίν . Τὸ δὲ τέλος τοῖς μὲν ἡ φύσις ἐστί , φύσις δὲ ἣν λέγομεν ὡς εἶδος καὶ οὐσίαν · τοῖς δ’ εἰς ὑποκειμένην τινὰ μορφὴν τὸ τέλος ἐστὶ τῆς πέψεως , ὅταν τοιονδὶ γένηται καὶ τοσονδὶ τὸ ὑγρὸν ἢ ὀπτώμενον ἢ ἑψόμενον ἢ σηπόμενον ἢ ἄλλως πως θερμαινόμενον · τότε γὰρ χρήσιμόν ἐστι καὶ πεπέφθαι φαμέν , ὥσπερ τὸ γλεῦκος καὶ τὰ ἐν τοῖς φύμασι συνιστάμενα , ὅταν γένηται πῦον , καὶ τὸ δάκρυον , ὅταν γένηται λήμη . Ὁμοίως δὲ καὶ τἆλλα . Συμβαίνει δὲ τοῦτο πάσχειν ἅπασιν , ὅταν κρατηθῇ ἡ ὕλη καὶ ἡ ὑγρότης · αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ὁριζομένη ὑπὸ τῆς ἐν τῇ φύσει θερμότητος . Ἕως γὰρ ἂν ἐνῇ ἐν αὐτῇ ὁ λόγος , φύσις τοῦτ’ ἔστιν . Διὸ καὶ ὑγιείας σημεῖα τὰ τοιαῦτα , καὶ οὖρα καὶ ὑποχωρήσεις καὶ ὅλως τὰ περιττώματα . Καὶ λέγεται πεπέφθαι , ὅτι δηλοῖ κρατεῖν τὴν θερμότητα τὴν οἰκείαν τοῦ ἀορίστου . Ἀνάγκη δὲ τὰ πεττόμενα παχύτερα καὶ θερμότερα εἶναι · τοιοῦτον γὰρ ἀποτελεῖ τὸ θερμόν , εὐογκότερον καὶ παχύτερον καὶ ξηρότερον . Πέψις μὲν οὖν τοῦτ’ ἐστίν , ἀπεψία δὲ ἀτέλεια δι’ ἔνδειαν τῆς οἰκείας θερμότητος · ἡ δ’ ἔνδεια τῆς θερμότητος ψυχρότης ἐστίν · ἡ δ’ ἀτέλεια ἐστὶ τῶν . ἀντικειμένων παθητικῶν , ἥπερ ἐστὶν ἑκάστῳ φύσει ὕλη . Πέψις μὲν οὖν καὶ ἀπεψία διωρίσθω τοῦτον τὸν τρόπον .
Lemmas: λοιπός δέ λέγω ὁ ἔχω εἶδος , ὅσος ὁ λέγω δύναμις ἐργάζομαι ἐκ ὑπόκειμαι ὁ φύσις συνίστημι ἤδη . εἰμί δή θερμός μέν πέψις , πέψις δέ πέπανσις , ἕψησις , ἔτι ὄπτησις · ψυχρότης δέ ἀπεψία , οὗτος δέ ὠμότης , μώλυσις , στάτευσις . δέω δέ ὑπολαμβάνω μή κύριος οὗτος λέγω ὁ ὄνομα ὁ πρᾶγμα , ἀλλά οὐ κεῖμαι καθόλου ὁ ὅμοιος , ὥστε οὐ οὗτος ἀλλά τοιοῦτος δέω νομίζω εἰμί ὁ λέγω εἶδος . λέγω δέ αὐτός ἕκαστος τίς εἰμί . πέψις μέν οὖν εἰμί τελείωσις ὑπό ὁ φυσικός καί οἰκεῖος θερμός ἐκ ὁ ἀντίκειμαι παθητικός · οὗτος δέ εἰμί ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ὕλη . ὅταν γάρ πέσσω , τελειόω τε καί γίγνομαι . καί ὁ ἀρχή ὁ τελείωσις ὑπό θερμότης ὁ οἰκεῖος συμβαίνω , ἐάν διά τις ὁ ἐκτός βοήθεια συνεπιτελέω , οἷος ὁ τροφή συμπέσσω διά λουτρόν καί ἄλλος τοιοῦτος · ἀλλά ὁ γε ἀρχή ὁ ἐν αὐτός θερμότης εἰμί . ὁ δέ τέλος ὁ μέν ὁ φύσις εἰμί , φύσις δέ ὅς λέγω ὡς εἶδος καί οὐσία · ὁ δέ εἰς ὑπόκειμαι τις μορφή ὁ τέλος εἰμί ὁ πέψις , ὅταν τοονδ́ς γίγνομαι καί τοσονδί ὁ ὑγρός ἤ ὀπτάω ἤ ἕψω ἤ σήπω ἤ ἄλλος πως θερμαίνω · τότε γάρ χρήσιμος εἰμί καί πέσσω φημί , ὥσπερ ὁ γλεῦκος καί ὁ ἐν ὁ φῦμα συνιστάω , ὅταν γίγνομαι πυός , καί ὁ δάκρυον , ὅταν γίγνομαι λήμη . ὅμοιος δέ καί ἄλλος . συμβαίνω δέ οὗτος πάσχω ἅπας , ὅταν κρατέω ὁ ὕλη καί ὁ ὑγρότης · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ὁρίζω ὑπό ὁ ἐν ὁ φύσις θερμότης . ἕως γάρ ἄν ἔνειμι ἐν αὐτός ὁ λόγος , φύσις οὗτος εἰμί . διό καί ὑγίεια σημεῖον ὁ τοιοῦτος , καί οὖρον καί ὑποχώρησις καί ὅλος ὁ περίσσωμα . καί λέγω πέσσω , ὅτι δηλόω κρατέω ὁ θερμότης ὁ οἰκεῖος ὁ ἀόριστος . ἀνάγκη δέ ὁ πέσσω παχύς καί θερμός εἰμί · τοιοῦτος γάρ ἀποτελέω ὁ θερμός , εὔογκος καί παχύς καί ξηρός . πέψις μέν οὖν οὗτος εἰμί , ἀπεψία δέ ἀτέλεια διά ἔνδεια ὁ οἰκεῖος θερμότης · ὁ δέ ἔνδεια ὁ θερμότης ψυχρότης εἰμί · ὁ δέ ἀτέλεια εἰμί ὁ . ἀντίκειμαι παθητικός , ὅς εἰμί ἕκαστος φύσις ὕλη . πέψις μέν οὖν καί ἀπεψία διορίζω οὗτος ὁ τρόπος .