aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 1.3
Ἀναλαβόντες οὖν τὰς ἐξ ἀρχῆς θέσεις καὶ τοὺς εἰρημένους πρότερον διορισμούς , λέγωμεν περί τε τῆς τοῦ γάλακτος φαντασίας καὶ περὶ κομητῶν καὶ τῶν ἄλλων ὅσα τυγχάνει τούτοις ὄντα συγγενῆ . Φαμὲν δὲ πῦρ καὶ ἀέρα καὶ ὕδωρ καὶ γῆν γίνεσθαι ἐξ ἀλλήλων , καὶ ἕκαστον ἐν ἑκάστῳ ὑπάρχειν τούτων δυνάμει , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων οἷς ἕν τι καὶ ταὐτὸν ὑπόκειται , εἰς ὃ ἀναλύονται ἔσχατον . Πρῶτον μὲν οὖν ἀπορήσειεν ἄν τις περὶ τὸν καλούμενον ἀέρα , τίνα τε χρὴ λαβεῖν αὐτοῦ τὴν φύσιν ἐν τῷ περιέχοντι κόσμῳ τὴν γῆν , καὶ πῶς ἔχει τάξει πρὸς τἆλλα τὰ λεγόμενα στοιχεῖα τῶν σωμάτων . Ὁ μὲν γὰρ τῆς γῆς ὄγκος πηλίκος ἄν τις εἴη πρὸς τὰ περιέχοντα μεγέθη , οὐκ ἄδηλον · ἤδη γὰρ ὦπται διὰ τῶν ἀστρολογικῶν θεωρημάτων ἡμῖν ὅτι πολὺ καὶ τῶν ἄστρων ἐνίων ἐλάττων ἐστίν . Ὕδατος δὲ φύσιν συνεστηκυῖαν καὶ ἀφωρισμένην οὔθ’ ὁρῶμεν οὔτ’ ἐνδέχεται κεχωρισμένην εἶναι τοῦ περὶ τὴν γῆν ἱδρυμένου σώματος , οἷον τῶν τε φανερῶν , θαλάττης καὶ ποταμῶν , κἂν εἴ τι κατὰ βάθους ἄδηλον ἡμῖν ἐστίν . Τὸ δὲ δὴ μεταξὺ τῆς γῆς τε καὶ τῶν ἐσχάτων ἄστρων πότερον ἕν τι νομιστέον εἶναι σῶμα τὴν φύσιν ἢ πλείων , κἂν εἰ πλείω , πόσα , καὶ μέχρι ποῦ διώρισται τοῖς τόποις ; Ἡμῖν μὲν οὖν εἴρηται πρότερον περὶ τοῦ πρώτου στοιχείου , ποῖόν τι τὴν δύναμίν ἐστι , καὶ ὅτι πᾶς ὁ περὶ τὰς ἄνω φορὰς κόσμος ἐκείνου τοῦ σώματος πλήρης ἐστίν . Καὶ ταύτην τὴν δόξαν οὐ μόνον ἡμεῖς τυγχάνομεν ἔχοντες , φαίνεται δ’ ἀρχαία τις ὑπόληψις αὕτη καὶ τῶν πρότερον ἀνθρώπων · ὁ γὰρ λεγόμενος αἰθὴρ παλαιὰν εἴληφε τὴν προσηγορίαν , ἣν Ἀναξαγόρας μὲν τῷ πυρὶ ταὐτὸν ἡγήσασθαί μοι δοκεῖ σημαίνειν · τά τε γὰρ ἄνω πλήρη πυρὸς εἶναι , κἀκεῖνος τὴν ἐκεῖ δύναμιν αἰθέρα καλεῖν ἐνόμισεν , τοῦτο μὲν ὀρθῶς νομίσας · τὸ γὰρ ἀεὶ σῶμα θέον ἅμα θεῖόν τι τὴν φύσιν ἐοίκασιν ὑπολαβεῖν , καὶ διώρισαν ὀνομάζειν αἰθέρα τὸ τοιοῦτον ὡς ὂν οὐθενὶ τῶν παρ’ ἡμῖν τὸ αὐτό · οὐ γὰρ δὴ φήσομεν ἅπαξ οὐδὲ δὶς οὐδ’ ὀλιγάκις τὰς αὐτὰς δόξας ἀνακυκλεῖν γινομένας ἐν τοῖς ἀνθρώποις , ἀλλ’ ἀπειράκις . Ὅσοι δὲ πῦρ καθαρὸν εἶναί φασι τὸ περιέχον καὶ μὴ μόνον τὰ φερόμενα σώματα , τὸ δὲ μεταξὺ γῆς καὶ τῶν ἄστρων ἀέρα , θεωρήσαντες ἂν τὰ νῦν δεικνύμενα διὰ τῶν μαθημάτων ἱκανῶς ἴσως , ἂν ἐπαύσαντο ταύτης τῆς παιδικῆς δόξης · λίαν γὰρ ἁπλοῦν τὸ νομίζειν μικρὸν τοῖς μεγέθεσιν εἶναι τῶν φερομένων ἕκαστον , ὅτι φαίνεται θεωροῦσιν ἡμῖν ἐντεῦθεν οὕτως . Εἴρηται μὲν οὖν καὶ πρότερον ἐν τοῖς περὶ τὸν ἄνω τόπον θεωρήμασι , λέγωμεν δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ νῦν . Εἰ γὰρ τά τε διαστήματα πλήρη πυρὸς καὶ τὰ σώματα συνέστηκεν ἐκ πυρός , πάλαι φροῦδον ἂν ἦν ἕκαστον τῶν ἄλλων στοιχείων . Ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ἀέρος γε μόνου πλήρη · πολὺ γὰρ ἂν ὑπερβάλλοι τὴν ἰσότητα τῆς κοινῆς ἀναλογίας πρὸς τὰ σύστοιχα σώματα , κἂν εἰ δύο στοιχείων πλήρης ὁ μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ τόπος ἐστίν · οὐδὲν γὰρ ὡς εἰπεῖν μόριον ὁ τῆς γῆς ἐστὶν ὄγκος , ἐν ᾧ συνείληπται πᾶν καὶ τὸ τοῦ ὕδατος πλῆθος , πρὸς τὸ περιέχον μέγεθος . Ὁρῶμεν δ’ οὐκ ἐν τοσούτῳ μεγέθει γινομένην τὴν ὑπεροχὴν τῶν ὄγκων , ὅταν ἐξ ὕδατος ἀὴρ γένηται διακριθέντος ἢ πῦρ ἐξ ἀέρος . Ἀνάγκη δὲ τὸν αὐτὸν ἔχειν λόγον ὃν ἔχει τὸ τοσονδὶ καὶ μικρὸν ὕδωρ πρὸς τὸν ἐξ αὐτοῦ γινόμενον ἀέρα , καὶ τὸν πάντα πρὸς τὸ πᾶν ὕδωρ . Διαφέρει δ’ οὐθὲν οὐδ’ εἴ τις φήσει μὲν μὴ γίγνεσθαι ταῦτα ἐξ ἀλλήλων , ἴσα μέντοι τὴν δύναμιν εἶναι · κατὰ τοῦτον γὰρ τὸν τρόπον ἀνάγκη τὴν ἰσότητα τῆς δυνάμεως ὑπάρχειν τοῖς μεγέθεσιν αὐτῶν , ὥσπερ κἂν εἰ γιγνόμενα ἐξ ἀλλήλων ὑπῆρχεν . Ὅτι μὲν οὖν οὔτ’ ἀὴρ οὔτε πῦρ συμπεπλήρωκε μόνον τὸν μεταξὺ τόπον , φανερόν ἐστιν · λοιπὸν δὲ διαπορήσαντας εἰπεῖν πῶς τέτακται τὰ δύο πρὸς τὴν τοῦ πρώτου σώματος θέσιν , λέγω δὲ ἀέρα τε καὶ πῦρ , καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν ἡ θερμότης ἀπὸ τῶν ἄνωθεν ἄστρων γίγνεται τοῖς περὶ τὴν γῆν τόποις . Περὶ ἀέρος οὖν εἰπόντες πρῶτον , ὥσπερ ὑπεθέμεθα , λέγωμεν οὕτω καὶ περὶ τούτων πάλιν . Εἰ δὴ γίνεται ὕδωρ ἐξ ἀέρος καὶ ἀὴρ ἐξ ὕδατος , διὰ τίνα ποτ’ αἰτίαν οὐ συνίσταται νέφη κατὰ τὸν ἄνω τόπον ; Προσῆκε γὰρ μᾶλλον ὅσῳ πορρώτερον ὁ τόπος τῆς γῆς καὶ ψυχρότερος , διὰ τὸ μήθ’ οὕτω πλησίον εἶναι τῶν ἄστρων θερμῶν ὄντων μήτε τῶν ἀπὸ τῆς γῆς ἀνακλωμένων ἀκτίνων , αἳ κωλύουσι πλησίον τῆς γῆς συνίστασθαι , διακρίνουσαι τῇ θερμότητι τὰς συστάσεις · γίνονται γὰρ αἱ τῶν νεφῶν ἀθροίσεις , οὗ λήγουσιν ἤδη διὰ τὸ σχίζεσθαι εἰς ἀχανὲς αἱ ἀκτῖνες . Ἢ οὖν οὐκ ἐξ ἅπαντος τοῦ ἀέρος ὕδωρ πέφυκεν γίγνεσθαι , ἢ εἰ ὁμοίως ἐξ ἅπαντος , ὁ περὶ τὴν γῆν οὐ μόνον ἀήρ ἐστιν ἀλλ’ οἷον ἀτμίς , διὸ πάλιν συνίσταται εἰς ὕδωρ . Ἀλλὰ μὴν εἰ τοσοῦτος ὢν ὁ ἀὴρ ἅπας ἀτμίς ἐστιν , δόξειεν ἂν πολὺ ὑπερβάλλειν ἡ τοῦ ἀέρος φύσις καὶ ἡ τοῦ ὕδατος , εἴπερ τά τε διαστήματα τῶν ἄνω πλήρη ἐστὶ σώματός τινος , καὶ πυρὸς μὲν ἀδύνατον διὰ τὸ κατεξηράνθαι ἂν τἆλλα πάντα , λείπεται δ’ ἀέρος καὶ τοῦ περὶ τὴν γῆν πᾶσαν ὕδατος · ἡ γὰρ ἀτμὶς ὕδατος διάκρισίς ἐστιν . Περὶ μὲν οὖν τούτων ἠπορήσθω τοῦτον τὸν τρόπον · ἡμεῖς δὲ λέγωμεν ἅμα πρός τε τὰ λεχθησόμενα διορίζοντες καὶ πρὸς τὰ νῦν εἰρημένα . Τὸ μὲν γὰρ ἄνω καὶ μέχρι σελήνης ἕτερον εἶναι σῶμά φαμεν πυρός τε καὶ ἀέρος , οὐ μὴν ἀλλ’ ἐν αὐτῷ γε τὸ μὲν καθαρώτερον εἶναι τὸ δ’ ἧττον εἰλικρινές , καὶ διαφορὰς ἔχειν , καὶ μάλιστα ᾗ καταλήγει πρὸς τὸν ἀέρα καὶ πρὸς τὸν περὶ τὴν γῆν κόσμον . Φερομένου δὲ τοῦ πρώτου στοιχείου κύκλῳ καὶ τῶν ἐν αὐτῷ σωμάτων , τὸ προσεχὲς ἀεὶ τοῦ κάτω κόσμου καὶ σώματος τῇ κινήσει διακρινόμενον ἐκπυροῦται καὶ ποιεῖ τὴν θερμότητα . Δεῖ δὲ νοεῖν οὕτως καὶ ἐντεῦθεν ἀρξαμένους . Τὸ γὰρ ὑπὸ τὴν ἄνω περιφορὰν σῶμα οἷον ὕλη τις οὖσα καὶ δυνάμει θερμὴ καὶ ψυχρὰ καὶ ξηρὰ καὶ ὑγρά , καὶ ὅσα ἄλλα τούτοις ἀκολουθεῖ πάθη , γίγνεται τοιαύτη καὶ ἔστιν ὑπὸ κινήσεώς τε καὶ ἀκινησίας , ἧς τὴν αἰτίαν καὶ τὴν ἀρχὴν εἰρήκαμεν πρότερον . Ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ μέσου καὶ περὶ τὸ μέσον τὸ βαρύτατόν ἐστι καὶ ψυχρότατον ἀποκεκριμένον , γῆ καὶ ὕδωρ · περὶ δὲ ταῦτα καὶ τὰ ἐχόμενα τούτων , ἀήρ τε καὶ ὃ διὰ συνήθειαν καλοῦμεν πῦρ , οὐκ ἔστι δὲ πῦρ · ὑπερβολὴ γὰρ θερμοῦ καὶ οἷον ζέσις ἐστὶ τὸ πῦρ . Ἀλλὰ δεῖ νοῆσαι τοῦ λεγομένου ὑφ’ ἡμῶν ἀέρος τὸ μὲν περὶ τὴν γῆν οἷον ὑγρὸν καὶ θερμὸν εἶναι διὰ τὸ ἀτμίζειν τε καὶ ἀναθυμίασιν ἔχειν γῆς , τὸ δ’ ὑπὲρ τοῦτο θερμὸν ἤδη καὶ ξηρόν . Ἔστι γὰρ ἀτμίδος μὲν φύσις ὑγρὸν καὶ θερμόν , ἀναθυμιάσεως δὲ θερμόν καὶ ξηρόν · καὶ ἔστιν ἀτμὶς μὲν δυνάμει οἷον ὕδωρ , ἀναθυμίασις δὲ δυνάμει οἶον πῦρ . Τοῦ μὲν οὗν ἐν τῷ ἄνω τόπῳ μὴ συνίστασθαι νέφη ταύτην ὑποληπτέον αἰτίαν εἶναι , ὅτι οὐκ ἔνεστιν ἀὴρ μόνον ἀλλὰ μᾶλλον οἷον πῦρ . Οὐθὲν δὲ κωλύει καὶ διὰ τὴν κύκλῳ φορὰν κωλύεσθαι συνίστασθαι νέφη ἐν τῷ ἄνω τόπῳ · ῥεῖν γὰρ ἀναγκαῖον ἅπαντα τὸν κύκλῳ ἀέρα , ὅσος μὴ ἐντὸς τῆς περιφερείας λαμβάνεται τῆς ἀπαρτιζούσης ὥστε τὴν γῆν σφαιροειδῆ εἶναι πᾶσαν · φαίνεται γὰρ καὶ νῦν ἡ τῶν ἀνέμων γένεσις ἐν τοῖς λιμνάζουσι τόποις τῆς γῆς , καὶ οὐχ ὑπερβάλλειν τὰ πνεύματα τῶν ὑψηλοτάτων ὀρῶν . Ῥεῖ δὲ κύκλῳ διὰ τὸ συνεφέλκεσθαι τῇ τοῦ ὅλου περιφορᾷ . Τὸ μὲν γὰρ πῦρ τῷ ἄνω στοιχείῳ , τῷ δὲ πυρὶ ὁ ἀὴρ συνεχής ἐστιν · ὥστε καὶ διὰ τὴν κίνησιν κωλύεται συγκρίνεσθαι εἰς ὕδωρ , ἀλλ’ ἀεὶ ὅ τι ἂν βαρύνηται μόριον αὐτοῦ ἐκθλιβομένου εἰς τὸν ἄνω τόπον τοῦ θερμοῦ κάτω φέρεται , ἄλλα δ’ ἐν μέρει συναναφέρεται τῷ ἀναθυμιωμένῳ πυρί , καὶ οὕτω συνεχῶς τὸ μὲν ἀέρος διατελεῖ πλῆρες ὂν τὸ δὲ πυρός , καὶ ἀεὶ ἄλλο καὶ ἄλλο γίνεται ἕκαστον αὐτῶν . Περὶ μὲν οὖν τοῦ μὴ γίγνεσθαι νέφη μηδ’ εἰς ὕδωρ σύγκρισιν , καὶ πῶς δεῖ λαβεῖν περὶ τοῦ μεταξὺ τόπου τῶν ἄστρων καὶ τῆς γῆς , καὶ τίνος ἐστὶ σώματος πλήρης , τοσαῦτα εἰρήσθω . Περὶ δὲ τῆς γιγνομένης θερμότητος , ἣν παρέχεται ὁ ἥλιος , μᾶλλον μὲν καθ’ αὑτὸ καὶ ἀκριβῶς ἐν τοῖς περὶ αἰσθήσεως προσήκει λέγειν ( πάθος γάρ τι τὸ θερμὸν αἰσθήσεως ἐστιν ) , διὰ τίνα δ’ αἰτίαν γίγνεται μὴ τοιούτων ὄντων ἐκείνων τὴν φύσιν , λεκτέον καὶ νῦν . Ὁρῶμεν δὴ τὴν κίνησιν ὅτι δύναται διακρίνειν τὸν ἀέρα καὶ ἐκπυροῦν , ὥστε καὶ τὰ φερόμενα τηκόμενα φαίνεσθαι πολλάκις . Τὸ μὲν οὖν γίγνεσθαι τὴν ἀλέαν καὶ τὴν θερμότητα ἱκανή ἐστι παρασκευάζειν καὶ ἡ τοῦ ἡλίου φορὰ μόνον · ταχεῖάν τε γὰρ δεῖ καὶ μὴ πόρρω εἶναι . Ἡ μὲν οὖν τῶν ἄστρων ταχεῖα μὲν πόρρω δέ , ἡ δὲ τῆς σελήνης κάτω μὲν βραδεῖα δέ · ἡ δὲ τοῦ ἡλίου ἄμφω ταῦτ’ ἔχει ἱκανῶς . Τὸ δὲ μάλιστα γίγνεσθαι ἅμα τῷ ἡλίῳ αὐτῷ τὴν θερμότητα εὔλογον , λαμβάνοντας τὸ ὅμοιον ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν γιγνομένων · καὶ γὰρ ἐνταῦθα τῶν βίᾳ φερομένων ὁ πλησιάζων ἀὴρ μάλιστα γίνεται θερμός . Καὶ τοῦτ’ εὐλόγως συμβαίνει · μάλιστα γὰρ ἡ τοῦ στερεοῦ διακρίνει κίνησις αὐτόν . Διά τε ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν ἀφικνεῖται πρὸς τόνδε τὸν τόπον ἡ θερμότης , καὶ διὰ τὸ τὸ περιέχον πῦρ τὸν ἀέρα διαρραίνεσθαι τῇ κινήσει πολλάκις καὶ φέρεσθαι κάτω βίᾳ . Σημεῖον δ’ ἱκανὸν ὅτι ὁ ἄνω τόπος οὐκ ἔστι θερμὸς οὐδ’ ἐκπεπυρωμένος καὶ αἱ διαδρομαὶ τῶν ἀστέρων . Ἐκεῖ μὲν γὰρ οὐ γίνονται , κάτω δέ · καίτοι τὰ μᾶλλον κινούμενα καὶ μᾶλλον ἐκπυροῦται . Πρὸς δὲ τούτοις ὁ ἥλιος , ὅσπερ μάλιστα εἶναι δοκεῖ θερμός , φαίνεται λευκὸς ἀλλ’ οὐ πυρώδης ὤν .
Lemmas: ἀναλαμβάνω οὖν ὁ ἐκ ἀρχή θέσις καί ὁ λέγω πρότερος διορισμός , λέγω περί τε ὁ ὁ γάλα φαντασία καί περί κομήτης καί ὁ ἄλλος ὅσος τυγχάνω οὗτος εἰμί συγγενής . φημί δέ πῦρ καί ἀήρ καί ὕδωρ καί γῆ γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων , καί ἕκαστος ἐν ἕκαστος ὑπάρχω οὗτος δύναμις , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ὅς εἷς τις καί αὐτός ὑπόκειμαι , εἰς ὅς ἀναλύω ἔσχατος . πρῶτος μέν οὖν ἀπορέω ἄν τις περί ὁ καλέω ἀήρ , τίς τε χρή λαμβάνω αὐτός ὁ φύσις ἐν ὁ περιέχω κόσμος ὁ γῆ , καί πῶς ἔχω τάξις πρός ἄλλος ὁ λέγω στοιχεῖον ὁ σῶμα . ὁ μέν γάρ ὁ γῆ ὄγκος πηλίκος ἄν τις εἰμί πρός ὁ περιέχω μέγεθος , οὐ ἄδηλος · ἤδη γάρ ὁράω διά ὁ ἀστρολογικός θεώρημα ἐγώ ὅτι πολύς καί ὁ ἄστρον ἔνιοι ἐλαχύς εἰμί . ὕδωρ δέ φύσις συνίστημι καί ἀφορίζω οὔτε ὁράω οὔτε ἐνδέχομαι χωρίζω εἰμί ὁ περί ὁ γῆ ἱδρύω σῶμα , οἷος ὁ τε φανερός , θάλασσα καί ποταμός , ἄν εἰ τις κατά βάθος ἄδηλος ἐγώ εἰμί . ὁ δέ δή μεταξύ ὁ γῆ τε καί ὁ ἔσχατος ἄστρον πότερος εἷς τις νομίζω εἰμί σῶμα ὁ φύσις ἤ πολύς , ἄν εἰ πολύς , πόσος , καί μέχρι ποῦ διορίζω ὁ τόπος ; ἐγώ μέν οὖν λέγω πρότερος περί ὁ πρῶτος στοιχεῖον , ποῖος τις ὁ δύναμις εἰμί , καί ὅτι πᾶς ὁ περί ὁ ἄνω φορά κόσμος ἐκεῖνος ὁ σῶμα πλήρης εἰμί . καί οὗτος ὁ δόξα οὐ μόνος ἐγώ τυγχάνω ἔχω , φαίνω δέ ἀρχαῖος τις ὑπόληψις οὗτος καί ὁ πρότερος ἄνθρωπος · ὁ γάρ λέγω αἰθήρ παλαιός λαμβάνω ὁ προσηγορία , ὅς Ἀναξαγόρας μέν ὁ πῦρ αὐτός ἡγέομαι ἐγώ δοκέω σημαίνω · ὁ τε γάρ ἄνω πλήρης πῦρ εἰμί , ἐκεῖνος ὁ ἐκεῖ δύναμις αἰθήρ καλέω νομίζω , οὗτος μέν ὀρθός νομίζω · ὁ γάρ ἀεί σῶμα θέω ἅμα θεῖος τις ὁ φύσις ἔοικα ὑπολαμβάνω , καί διορίζω ὀνομάζω αἰθήρ ὁ τοιοῦτος ὡς εἰμί οὐδείς ὁ παρά ἐγώ ὁ αὐτός · οὐ γάρ δή φημί ἅπαξ οὐδέ δίς οὐδέ ὀλιγάκις ὁ αὐτός δόξα ἀνακυκλέω γίγνομαι ἐν ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ἀπειράκις . ὅσος δέ πῦρ καθαρός εἰμί φημί ὁ περιέχω καί μή μόνος ὁ φέρω σῶμα , ὁ δέ μεταξύ γῆ καί ὁ ἄστρον ἀήρ , θεωρέω ἄν ὁ νῦν δείκνυμι διά ὁ μάθημα ἱκανός ἴσως , ἄν παύω οὗτος ὁ παιδικός δόξα · λίαν γάρ ἁπλόος ὁ νομίζω μικρός ὁ μέγεθος εἰμί ὁ φέρω ἕκαστος , ὅτι φαίνω θεωρέω ἐγώ ἐντεῦθεν οὕτως . λέγω μέν οὖν καί πρότερος ἐν ὁ περί ὁ ἄνω τόπος θεώρημα , λέγω δέ ὁ αὐτός λόγος καί νῦν . εἰ γάρ ὁ τε διάστημα πλήρης πῦρ καί ὁ σῶμα συνίστημι ἐκ πῦρ , πάλαι φροῦδος ἄν εἰμί ἕκαστος ὁ ἄλλος στοιχεῖον . ἀλλά μήν οὐδέ ἀήρ γε μόνος πλήρης · πολύς γάρ ἄν ὑπερβάλλω ὁ ἰσότης ὁ κοινός ἀναλογία πρός ὁ σύστοιχος σῶμα , ἄν εἰ δύο στοιχεῖον πλήρης ὁ μεταξύ γῆ καί οὐρανός τόπος εἰμί · οὐδείς γάρ ὡς λέγω μόριον ὁ ὁ γῆ εἰμί ὄγκος , ἐν ὅς συλλαμβάνω πᾶς καί ὁ ὁ ὕδωρ πλῆθος , πρός ὁ περιέχω μέγεθος . ὁράω δέ οὐ ἐν τοσοῦτος μέγεθος γίγνομαι ὁ ὑπεροχή ὁ ὄγκος , ὅταν ἐκ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι διακρίνω ἤ πῦρ ἐκ ἀήρ . ἀνάγκη δέ ὁ αὐτός ἔχω λόγος ὅς ἔχω ὁ τοσονδί καί μικρός ὕδωρ πρός ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ἀήρ , καί ὁ πᾶς πρός ὁ πᾶς ὕδωρ . διαφέρω δέ οὐδείς οὐδέ εἰ τις φημί μέν μή γίγνομαι οὗτος ἐκ ἀλλήλων , ἴσος μέντοι ὁ δύναμις εἰμί · κατά οὗτος γάρ ὁ τρόπος ἀνάγκη ὁ ἰσότης ὁ δύναμις ὑπάρχω ὁ μέγεθος αὐτός , ὥσπερ ἄν εἰ γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων ὑπάρχω . ὅτι μέν οὖν οὔτε ἀήρ οὔτε πῦρ συμπληρόω μόνος ὁ μεταξύ τόπος , φανερός εἰμί · λοιπός δέ διαπορέω λέγω πῶς τάσσω ὁ δύο πρός ὁ ὁ πρῶτος σῶμα θέσις , λέγω δέ ἀήρ τε καί πῦρ , καί διά τίς αἰτία ὁ θερμότης ἀπό ὁ ἄνωθεν ἄστρον γίγνομαι ὁ περί ὁ γῆ τόπος . περί ἀήρ οὖν λέγω πρῶτος , ὥσπερ ὑποτίθημι , λέγω οὕτως καί περί οὗτος πάλιν . εἰ δή γίγνομαι ὕδωρ ἐκ ἀήρ καί ἀήρ ἐκ ὕδωρ , διά τίς ποτέ αἰτία οὐ συνίστημι νέφος κατά ὁ ἄνω τόπος ; προσήκω γάρ μάλα ὅσος πρόσω ὁ τόπος ὁ γῆ καί ψυχρός , διά ὁ μήτε οὕτως πλησίον εἰμί ὁ ἄστρον θερμός εἰμί μήτε ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀνακλάω ἀκτίς , ὅς κωλύω πλησίον ὁ γῆ συνίστημι , διακρίνω ὁ θερμότης ὁ σύστασις · γίγνομαι γάρ ὁ ὁ νέφος ἄθροισις , οὗ λήγω ἤδη διά ὁ σχίζω εἰς ἀχανής ὁ ἀκτίς . ἤ οὖν οὐ ἐκ ἅπας ὁ ἀήρ ὕδωρ φύω γίγνομαι , ἤ εἰ ὅμοιος ἐκ ἅπας , ὁ περί ὁ γῆ οὐ μόνος ἀήρ εἰμί ἀλλά οἷος ἀτμίς , διό πάλιν συνίστημι εἰς ὕδωρ . ἀλλά μήν εἰ τοσοῦτος εἰμί ὁ ἀήρ ἅπας ἀτμίς εἰμί , δοκέω ἄν πολύς ὑπερβάλλω ὁ ὁ ἀήρ φύσις καί ὁ ὁ ὕδωρ , εἴπερ ὁ τε διάστημα ὁ ἄνω πλήρης εἰμί σῶμα τις , καί πῦρ μέν ἀδύνατος διά ὁ καταξηραίνω ἄν ἄλλος πᾶς , λείπω δέ ἀήρ καί ὁ περί ὁ γῆ πᾶς ὕδωρ · ὁ γάρ ἀτμίς ὕδωρ διάκρισις εἰμί . περί μέν οὖν οὗτος ἀπορέω οὗτος ὁ τρόπος · ἐγώ δέ λέγω ἅμα πρός τε ὁ λέγω διορίζω καί πρός ὁ νῦν λέγω . ὁ μέν γάρ ἄνω καί μέχρι σελήνη ἕτερος εἰμί σῶμα φημί πῦρ τε καί ἀήρ , οὐ μήν ἀλλά ἐν αὐτός γε ὁ μέν καθαρός εἰμί ὁ δέ ἥσσων εἰλικρινής , καί διαφορά ἔχω , καί μάλα ᾗ καταλήγω πρός ὁ ἀήρ καί πρός ὁ περί ὁ γῆ κόσμος . φέρω δέ ὁ πρῶτος στοιχεῖον κύκλος καί ὁ ἐν αὐτός σῶμα , ὁ προσεχής ἀεί ὁ κάτω κόσμος καί σῶμα ὁ κίνησις διακρίνω ἐκπυρόω καί ποιέω ὁ θερμότης . δέω δέ νοέω οὕτως καί ἐντεῦθεν ἄρχω . ὁ γάρ ὑπό ὁ ἄνω περιφορά σῶμα οἷος ὕλη τις εἰμί καί δύναμις θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός , καί ὅσος ἄλλος οὗτος ἀκολουθέω πάθος , γίγνομαι τοιοῦτος καί εἰμί ὑπό κίνησις τε καί ἀκινησία , ὅς ὁ αἰτία καί ὁ ἀρχή λέγω πρότερος . ἐπί μέν οὖν ὁ μέσος καί περί ὁ μέσος ὁ βαρύς εἰμί καί ψυχρός ἀποκρίνω , γῆ καί ὕδωρ · περί δέ οὗτος καί ὁ ἔχω οὗτος , ἀήρ τε καί ὅς διά συνήθεια καλέω πῦρ , οὐ εἰμί δέ πῦρ · ὑπερβολή γάρ θερμός καί οἷος ζέσις εἰμί ὁ πῦρ . ἀλλά δέω νοέω ὁ λέγω ὑπό ἐγώ ἀήρ ὁ μέν περί ὁ γῆ οἷος ὑγρός καί θερμός εἰμί διά ὁ ἀτμίζω τε καί ἀναθυμίασις ἔχω γῆ , ὁ δέ ὑπέρ οὗτος θερμός ἤδη καί ξηρός . εἰμί γάρ ἀτμίς μέν φύσις ὑγρός καί θερμός , ἀναθυμίασις δέ θερμός καί ξηρός · καί εἰμί ἀτμίς μέν δύναμις οἷος ὕδωρ , ἀναθυμίασις δέ δύναμις οἷος πῦρ . ὁ μέν ἐν ἐν ὁ ἄνω τόπος μή συνίστημι νέφος οὗτος ὑπολαμβάνω αἰτία εἰμί , ὅτι οὐ ἔνειμι ἀήρ μόνος ἀλλά μάλα οἷος πῦρ . οὐδείς δέ κωλύω καί διά ὁ κύκλος φορά κωλύω συνίστημι νέφος ἐν ὁ ἄνω τόπος · ῥέω γάρ ἀναγκαῖος ἅπας ὁ κύκλος ἀήρ , ὅσος μή ἐντός ὁ περιφέρεια λαμβάνω ὁ ἀπαρτίζω ὥστε ὁ γῆ σφαιροειδής εἰμί πᾶς · φαίνω γάρ καί νῦν ὁ ὁ ἄνεμος γένεσις ἐν ὁ λιμνάζω τόπος ὁ γῆ , καί οὐ ὑπερβάλλω ὁ πνεῦμα ὁ ὑψηλός ὄρος . ῥέω δέ κύκλος διά ὁ συνεφέλκω ὁ ὁ ὅλος περιφορά . ὁ μέν γάρ πῦρ ὁ ἄνω στοιχεῖον , ὁ δέ πῦρ ὁ ἀήρ συνεχής εἰμί · ὥστε καί διά ὁ κίνησις κωλύω συγκρίνω εἰς ὕδωρ , ἀλλά ἀεί ὅς τις ἄν βαρύνω μόριον αὐτός ἐκθλίβω εἰς ὁ ἄνω τόπος ὁ θερμός κάτω φέρω , ἄλλος δέ ἐν μέρος συναναφέρω ὁ ἀναθυμιάω πῦρ , καί οὕτως συνεχής ὁ μέν ἀήρ διατελέω πλήρης εἰμί ὁ δέ πῦρ , καί ἀεί ἄλλος καί ἄλλος γίγνομαι ἕκαστος αὐτός . περί μέν οὖν ὁ μή γίγνομαι νέφος μηδέ εἰς ὕδωρ σύγκρισις , καί πῶς δέω λαμβάνω περί ὁ μεταξύ τόπος ὁ ἄστρον καί ὁ γῆ , καί τίς εἰμί σῶμα πλήρης , τοσοῦτος λέγω . περί δέ ὁ γίγνομαι θερμότης , ὅς παρέχω ὁ ἥλιος , μάλα μέν κατά ἑαυτοῦ καί ἀκριβής ἐν ὁ περί αἴσθησις προσήκω λέγω ( πάθος γάρ τις ὁ θερμός αἴσθησις εἰμί ) , διά τίς δέ αἰτία γίγνομαι μή τοιοῦτος εἰμί ἐκεῖνος ὁ φύσις , λεκτέος καί νῦν . ὁράω δή ὁ κίνησις ὅτι δύναμαι διακρίνω ὁ ἀήρ καί ἐκπυρόω , ὥστε καί ὁ φέρω τήκω φαίνω πολλάκις . ὁ μέν οὖν γίγνομαι ὁ ἀλέα καί ὁ θερμότης ἱκανός εἰμί παρασκευάζω καί ὁ ὁ ἥλιος φορά μόνος · ταχύς τε γάρ δέω καί μή πρόσω εἰμί . ὁ μέν οὖν ὁ ἄστρον ταχύς μέν πρόσω δέ , ὁ δέ ὁ σελήνη κάτω μέν βραδύς δέ · ὁ δέ ὁ ἥλιος ἄμφω οὗτος ἔχω ἱκανός . ὁ δέ μάλα γίγνομαι ἅμα ὁ ἥλιος αὐτός ὁ θερμότης εὔλογος , λαμβάνω ὁ ὅμοιος ἐκ ὁ παρά ἐγώ γίγνομαι · καί γάρ ἐνταῦθα ὁ βία φέρω ὁ πλησιάζω ἀήρ μάλα γίγνομαι θερμός . καί οὗτος εὔλογος συμβαίνω · μάλα γάρ ὁ ὁ στερεός διακρίνω κίνησις αὐτός . διά τε οὗτος οὖν ὁ αἰτία ἀφικνέομαι πρός ὅδε ὁ τόπος ὁ θερμότης , καί διά ὁ ὁ περιέχω πῦρ ὁ ἀήρ διαρραίνομαι ὁ κίνησις πολλάκις καί φέρω κάτω βία . σημεῖον δέ ἱκανός ὅτι ὁ ἄνω τόπος οὐ εἰμί θερμός οὐδέ ἐκπυρόω καί ὁ διαδρομή ὁ ἀστήρ . ἐκεῖ μέν γάρ οὐ γίγνομαι , κάτω δέ · καίτοι ὁ μάλα κινέω καί μάλα ἐκπυρόω . πρός δέ οὗτος ὁ ἥλιος , ὅς μάλα εἰμί δοκέω θερμός , φαίνω λευκός ἀλλά οὐ πυρώδης εἰμί .