aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 1.13
Περὶ δ’ ἀνέμων καὶ πάντων πνευμάτων , ἔτι δὲ ποταμῶν καὶ θαλάττης λέγωμεν , πρῶτον καὶ περὶ τούτων προαπορήσαντες πρὸς ἡμᾶς αὐτούς · ὥσπερ γὰρ καὶ περὶ ἄλλων , οὕτω καὶ περὶ τούτων οὐθὲν παρειλήφαμεν λεγόμενον τοιοῦτον ὃ μὴ κἂν ὁ τυχὼν εἴπειεν . Εἰσὶ δέ τινες οἵ φασι τὸν καλούμενον ἀέρα κινούμενον μὲν καὶ ῥέοντα ἄνεμον εἶναι , συνιστάμενον δὲ τὸν αὐτὸν τοῦτον πάλιν νέφος καὶ ὕδωρ , ὡς τῆς αὐτῆς φύσεως οὔσης ὕδατος καὶ πνεύματος , καὶ τὸν ἄνεμον εἶναι κίνησιν ἀέρος . Διὸ καὶ τῶν σοφῶς βουλομένων λέγειν τινὲς ἕνα φασὶν ἄνεμον εἶναι πάντας τοὺς ἀνέμους , ὅτι συμπέπτωκε καὶ τὸν ἀέρα τὸν κινούμενον ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν εἶναι πάντα , δοκεῖν δὲ διαφέρειν οὐθὲν διαφέροντα διὰ τοὺς τόπους ὅθεν ἂν τυγχάνῃ ῥέον ἑκάστοτε , παραπλησίως λέγοντες ὥσπερ ἂν εἴ τις οἴοιτο καὶ τοὺς ποταμοὺς πάντας ἕνα ποταμὸν εἶναι . Διὸ βέλτιον οἱ πολλοὶ λέγουσιν ἄνευ ζητήσεως τῶν μετὰ ζητήσεως οὕτω λεγόντων · εἰ μὲν γὰρ ἐκ μιᾶς ἀρχῆς ἅπαντες ῥέουσι , κἀκεῖ τὰ πνεύματα τὸν αὐτὸν τρόπον , τάχ’ ἄν τι λέγοιεν οἱ λέγοντες οὕτως · εἰ δ’ ὁμοίως ἐνταῦθα κἀκεῖ , δῆλον ὅτι τὸ κόμψευμα ἂν εἴη τοῦτο ψεῦδος , ἐπεὶ τοῦτό γε προσήκουσαν ἔχει σκέψιν , τί τ’ ἐστὶν ὁ ἄνεμος , καὶ γίνεται πῶς , καὶ τί τὸ κινοῦν , καὶ ἡ ἀρχὴ πόθεν αὐτῶν , καὶ πότερον ἄρ’ ὥσπερ ἐξ ἀγγείου δεῖ λαβεῖν ῥέοντα τὸν ἄνεμον , καὶ μέχρι τούτου ῥεῖν ἕως ἂν κενωθῇ τὸ ἀγγεῖον , οἷον ἐξ ἀσκῶν ἀφιέμενον , ἢ καθάπερ καὶ οἱ γραφεῖς γράφουσιν , ἐξ αὑτῶν τὴν ἀρχὴν ἀφιέντας . Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῆς τῶν ποταμῶν γενέσεως δοκεῖ τισὶν ἔχειν · τὸ γὰρ ἀναχθὲν ὑπὸ τοῦ ἡλίου ὕδωρ πάλιν ὑόμενον ἀθροισθὲν ὑπὸ γῆν ῥεῖν ἐκ κοιλίας μεγάλης , ἢ πάντας ἐκ μιᾶς ἢ ἄλλον ἄλλης · καὶ οὐ γίνεσθαι ὕδωρ οὐθέν , ἀλλὰ τὸ συλλεχθὲν ἐκ τοῦ χειμῶνος εἰς τὰς τοιαύτας ὑποδοχάς , τοῦτο γίνεσθαι τὸ πλῆθος τῶν ποταμῶν . Διὸ καὶ μείζους ἀεὶ τοῦ χειμῶνος ῥεῖν ἢ τοῦ θέρους , καὶ τοὺς μὲν ἀενάους εἶναι τοὺς δ’ οὐκ ἀενάους · ὅσων μὲν γὰρ διὰ τὸ μέγεθος τῆς κοιλίας πολὺ τὸ συλλεγόμενον ὕδωρ ἐστίν , ὥστε διαρκεῖν καὶ μὴ προαναλίσκεσθαι πρὶν ἐπελθεῖν τὸ ὄμβριον ἐν τῷ χειμῶνι πάλιν , τούτους μὲν ἀενάους εἶναι διὰ τέλους , ὅσοις δ’ ἐλάττους αἱ ὑποδοχαί , τούτους δὲ δι’ ὀλιγότητα τοῦ ὕδατος φθάνειν ξηραινομένους πρὶν ἐπελθεῖν τὸ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , κενουμένου τοῦ ἀγγείου . Καίτοι φανερόν , εἴ τις βούλεται ποιήσας οἷον ὑποδοχὴν πρὸ ὀμμάτων τῷ καθ’ ἡμέραν ὕδατι ῥέοντι συνεχῶς νοῆσαι τὸ πλῆθος · ὑπερβάλλοι γὰρ ἂν τῷ μεγέθει τὸν τῆς γῆς ὄγκον ἢ οὐ πολὺ ἂν ἐλλείποι τὸ δεχόμενον πᾶν τὸ ῥέον ὕδωρ εἰς τὸν ἐνιαυτόν . Ἀλλὰ δῆλον ὅτι συμβαίνει μὲν καὶ πολλὰ τοιαῦτα πολλαχῇ τῆς γῆς , οὐ μὴν ἀλλ’ ἄτοπον εἴ τις μὴ νομίζοι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ὕδωρ ἐξ ἀέρος γίγνεσθαι δι’ ἥνπερ ὑπὲρ γῆς καὶ ἐν τῇ γῇ . Ὥστ’ εἴπερ κἀκεῖ διὰ ψυχρότητα συνίσταται ὁ ἀτμίζων ἀὴρ εἰς ὕδωρ , καὶ ὑπὸ τῆς ἐν τῇ γῇ ψυχρότητος τὸ αὐτὸ τοῦτο δεῖ νομίζειν συμβαίνειν , καὶ γίγνεσθαι μὴ μόνον τὸ ἀποκεκριμένον ὕδωρ ἐν αὐτῇ , καὶ τοῦτο ῥεῖν , ἀλλὰ καὶ γίγνεσθαι συνεχῶς . Ἔτι δὲ τοῦ μὴ γιγνομένου ἀλλ’ ὑπάρχοντος ὕδατος καθ’ ἡμέραν μὴ τοιαύτην εἶναι τὴν ἀρχὴν τῶν ποταμῶν , οἷον ὑπὸ γῆν λίμνας τινὰς ἀποκεκριμένας , καθάπερ ἔνιοι λέγουσιν , ἀλλ’ ὁμοίως ὥσπερ καὶ ἐν τῷ ὑπὲρ γῆς τόπῳ μικραὶ συνιστάμεναι ῥανίδες , καὶ πάλιν αὗται ἑτέραις , τέλος μετὰ πλήθους καταβαίνει τὸ ὑόμενον ὕδωρ , οὕτω καὶ ἐν τῇ γῇ ἐκ μικρῶν συλλείβεσθαι τὸ πρῶτον καὶ εἶναι οἷον πιδώσης εἰς ἓν τῆς γῆς τὰς ἀρχὰς τῶν ποταμῶν . Δηλοῖ δ’ αὐτὸ τὸ ἔργον · οἱ γὰρ τὰς ὑδραγωγίας ποιοῦντες ὑπονόμοις καὶ διώρυξι συνάγουσιν , ὥσπερ ἂν ἰδιούσης τῆς γῆς ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν . Διὸ καὶ τὰ ῥεύματα τῶν ποταμων ἐκ τῶν ὀρῶν φαίνεται ῥέοντα , καὶ πλεῖστοι καὶ μέγιστοι ποταμοὶ ῥέουσιν ἐκ τῶν μεγίστων ὀρῶν . Ὁμοίως δὲ καὶ αἱ κρῆναι αἱ πλεῖσται ὄρεσι καὶ τόποις ὑψηλοῖς γειτνιῶσιν · ἐν δὲ τοῖς πεδίοις ἄνευ ποταμῶν ὀλίγαι γίγνονται πάμπαν . Οἱ γὰρ ὀρεινοὶ καὶ ὑψηλοὶ τόποι , οἷον σπόγγος πυκνὸς ἐπικρεμάμενος , κατὰ μικρὰ μὲν πολλαχῇ δὲ διαπιδῶσι καὶ συλλείβουσι τὸ ὕδωρ · δέχονταί τε γὰρ τοῦ κατιόντος ὕδατος πολὺ πλῆθος ( τί γὰρ διαφέρει κοίλην καὶ ὑπτίαν ἢ πρηνῆ τὴν περιφέρειαν εἶναι καὶ κυρτήν ; ἀμφοτέρως γὰρ τὸν ἴσον ὄγκον περιλήψεται σώματος ) καὶ τὴν ἀνιοῦσαν ἀτμίδα ψύχουσι καὶ συγκρίνουσι πάλιν εἰς ὕδωρ . Διὸ καθάπερ εἴπομεν , οἱ μέγιστοι τῶν ποταμῶν ἐκ τῶν μεγίστων φαίνονται ῥέοντες ὀρῶν . Δῆλον δ’ ἐστὶ τοῦτο θεωμένοις τὰς τῆς γῆς περιόδους · ταύτας γὰρ ἐκ τοῦ πυνθάνεσθαι παρ’ ἑκάστων οὕτως ἀνέγραψαν , ὅσων μὴ συμβέβηκεν αὐτόπτας γενέσθαι τοὺς λέγοντας . Ἐν μὲν οὖν τῇ Ἀσίᾳ πλεῖστοι μὲν ἐκ τοῦ Παρνασσοῦ καλουμένου φαίνονται ῥέοντες ὄρους καὶ μέγιστοι ποταμοί , τοῦτο δ’ ὁμολογεῖται πάντων εἶναι μέγιστον ὄρος τῶν πρὸς τὴν ἕω τὴν χειμερινήν · ὑπερβάντι γὰρ ἤδη τοῦτο φαίνεται ἡ ἔξω θάλαττα , ἧς τὸ πέρας οὐ δῆλον τοῖς ἐντεῦθεν . Ἐκ μὲν οὖν τούτου ῥέουσιν ἄλλοι τε ποταμοὶ καὶ ὁ Βάκτρος καὶ ὁ Χοάσπης καὶ ὁ Ἀράξης · τούτου δ’ ὁ Τάναϊς ἀποσχίζεται μέρος ὢν εἰς τὴν Μαιῶτιν λίμνην . Ῥεῖ δὲ καὶ ὁ Ἰνδὸς ἐξ αὐτοῦ , πάντων τῶν ποταμῶν ῥεῦμα πλεῖστον . Ἐκ δὲ τοῦ Καυκάσου ἄλλοι τε ῥέουσι πολλοὶ καὶ κατὰ πλῆθος καὶ κατὰ μέγεθος ὑπερβάλλοντες , καὶ ὁ Φᾶσις · ὁ δὲ Καύκασος μέγιστον ὄρος τῶν πρὸς τὴν ἕω τὴν θερινήν ἐστι καὶ πλήθει καὶ ὕψει . Σημεῖον δὲ τοῦ μὲν ὕψους ὅτι ὁρᾶται καὶ ἀπὸ τῶν καλουμένων βαθέων καὶ εἰς τὴν λίμνην εἰσπλεόντων , ἔτι δ’ ἡλιοῦται τῆς νυκτὸς αὐτοῦ τὰ ἄκρα μέχρι τοῦ τρίτου μέρους ἀπό τε τῆς ἕω καὶ πάλιν ἀπὸ τῆς ἑσπέρας · τοῦ δὲ πλήθους ὅτι πολλὰς ἔχον ἕδρας , ἐν αἷς ἔθνη τε κατοικεῖ πολλὰ καὶ λίμνας εἶναί φασι μεγάλας , ἀλλ’ ὅμως πάσας τὰς ἕδρας εἶναί φασι φανερὰς μέχρι τῆς ἐσχάτης κορυφῆς . Ἐκ δὲ τῆς Πυρήνης ( τοῦτο δ’ ἐστὶν ὄρος πρὸς δυσμὴν ἰσημερινὴν ἐν τῇ Κελτικῇ ) ῥέουσιν ὅ τε Ἴστρος καὶ ὁ Ταρτησσός . Οὗτος μὲν οὖν ἔξω στηλῶν , ὁ δ’ Ἴστρος δι’ ὅλης τῆς Εὐρώπης εἰς τὸν Εὔξεινον πόντον . Τῶν δ’ ἄλλων ποταμῶν οἱ πλεῖστοι πρὸς ἄρκτον ἐκ τῶν ὀρῶν τῶν Ἀρκυνίων · ταῦτα δὲ καὶ ὕψει καὶ πλήθει μέγιστα περὶ τὸν τόπον τοῦτόν ἐστιν . Ὑπ’ αὐτὴν δὲ τὴν ἄρκτον ὑπὲρ τῆς ἐσχάτης Σκυθίας αἱ καλούμεναι Ῥῖπαι , περὶ ὧν τοῦ μεγέθους λίαν εἰσὶν οἱ λεγόμενοι λόγοι μυθώδεις · ῥέουσι δ’ οὖν οἰ πλεῖστοι καὶ μέγιστοι μετὰ τὸν Ἴστρον τῶν ἄλλων ποταμῶν ἐντεῦθεν , ὥς φασιν . Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τὴν Λιβύην οἱ μὲν ἐκ τῶν Αἰθιοπικῶν ὀρῶν , ὅ τε Αἰγὼν καὶ ὁ Νύσις , οἱ δὲ μέγιστοι τῶν διωνομασμένων , ὅ τε Χρεμέτης καλούμενος , ὃς εἰς τὴν ἔξω ῥεῖ θάλατταν , καὶ τοῦ Νείλου τὸ ῥεῦμα τὸ πρῶτον , ἐκ τοῦ Ἀργυροῦ καλουμένου ὄρους . Τῶν δὲ περὶ τὸν Ἑλληνικὸν τόπον ὁ μὲν Ἀχελῷος ἐκ Πίνδου , καὶ ὁ Ἴναχος ἐντεῦθεν , ὁ δὲ Στρυμὼν καὶ Νέστος καὶ ὁ Ἕβρος ἅπαντες τρεῖς ὄντες ἐκ τοῦ Σκόμβρου · πολλὰ δὲ ῥεύματα καὶ ἐκ τῆς Ῥοδόπης ἐστίν . Ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ποταμοὺς εὕροι τις ἂν ῥέοντας · ἀλλὰ μαρτυρίου χάριν τούτους εἴπομεν · ἐπεὶ καὶ ὅσοι αὐτῶν ῥέουσιν ἐξ ἑλῶν , τὰ ἕλη ὑπ’ ὄρη κεῖσθαι συμβαίνει πάντα σχεδὸν ἢ τόπους ὑψηλοὺς ἐκ προσαγωγῆς . Ὅτι μὲν οὗν οὐ δεῖ νομίζειν οὕτω γίνεσθαι τὰς ἀρχὰς τῶν ποταμῶν ὡς ἐξ ἀφωρισμένων κοιλιῶν , φανερόν · οὔτε γὰρ ἂν ὁ τόπος ἱκανὸς ἦν ὁ τῆς γῆς ὡς εἰπεῖν , ὥσπερ οὐδ’ ὁ τῶν νεφῶν , εἴπερ τὸ ὂν ἔδει ῥεῖν μόνον , ἀλλὰ μὴ τὸ μὲν ἀπῄει τὸ δ’ ἐγίγνετο , ἀλλ’ ἀεὶ δὴ ἀπὸ ὄντος ἐταμιεύετο · τό τε ὑπὸ τοῖς ὄρεσιν ἔχειν τὰς πηγὰς μαρτυρεῖ διότι τῷ συρρεῖν ἐπ’ ὀλίγον καὶ κατὰ μικρὸν ἐκ πολλῶν νοτίδων διαδίδωσιν ὁ τόπος καὶ γίγνονται οὕτως αἱ πηγαὶ τῶν ποταμῶν . Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοιούτους εἶναι τόπους ἔχοντας πλῆθος ὕδατος , οἷον λίμνας , οὐθὲν ἄτοπον , πλὴν οὐ τηλικαύτας ὥστε τοῦτο συμβαίνειν , οὐθὲν μᾶλλον ἢ εἴ τις οἴοιτο τὰς φανερὰς εἶναι πηγὰς τῶν ποταμῶν · σχεδὸν γὰρ ἐκ κρηνῶν οἱ πλεῖστοι ῥέουσιν . Ὅμοιον οὖν τὸ ἐκείνας καὶ τὸ ταύτας νομίζειν εἶναι τὸ σῶμα τὸ τοῦ ὕδατος πᾶν . Ὅτι δ’ εἰσὶ τοιαῦται φάραγγες καὶ διαστάσεις τῆς γῆς , δηλοῦσιν οἱ καταπινόμενοι τῶν ποταμῶν . Συμβαίνει δὲ τοῦτο πολλαχοῦ τῆς γῆς , οἷον τῆς μὲν Πελοποννήσου πλεῖστα τοιαῦτα περὶ τὴν Ἀρκαδίαν ἐστὶν . Αἴτιον δὲ διὰ τὸ ὀρεινὴν οὖσαν μὴ ἔχειν ἐκροὰς ἐκ τῶν κοιλιῶν εἰς θάλατταν · πληροῦμενοι γὰρ οἱ τόποι καὶ οὐκ ἔχοντες ἔκρυσιν αὐτοὶ εὑρίσκονται τὴν δίοδον εἰς βάθος , ἀποβιαζομένου τοῦ ἄνωθεν ἐπιόντος ὕδατος . Περὶ μὲν οὖν τὴν Ἑλλάδα μικρὰ τοιαῦτα παντελῶς ἐστὶ γιγνόμενα · ἀλλ’ ἥ γε ὑπὸ τὸν Καύκασον λίμνη , ἣν καλοῦσιν οἱ ἐκεῖ θάλατταν , φανερά . Αὕτη γὰρ ποταμῶν πολλῶν καὶ μεγάλων εἰσβαλλόντων οὐκ ἔχουσα ἔκρουν φανερὸν ἐκδίδωσιν ὑπὸ γῆν κατὰ Κοραξούς , περὶ τὰ καλούμενα βαθέα τοῦ Πόντου · ταῦτα δ’ ἐστὶν ἄπειρόν τι τῆς θαλάττης βάθος · οὐθεὶς γοῦν πώποτε καθιεὶς ἐδυνήθη πέρας εὑρεῖν . Ταύτῃ δὴ πόρρω τῆς γῆς σχεδὸν περὶ τριακόσια στάδια πότιμον ἀναδίδωσι ὕδωρ ἐπὶ πολὺν τόπον , οὐ συνεχῆ δέ , ἀλλὰ τρισσαχῇ . Καὶ περὶ τὴν Λιγυστικὴν οὐκ ἐλάττων τοῦ Ῥοδανοῦ καταπίνεταί τις ποταμός , καὶ πάλιν ἀναδίδωσι κατ’ ἄλλον τόπον · ὁ δὲ Ῥοδανὸς ποταμὸς ναυσιπέρατός ἐστιν .
Lemmas: περί δέ ἄνεμος καί πᾶς πνεῦμα , ἔτι δέ ποταμός καί θάλασσα λέγω , πρῶτος καί περί οὗτος προαπορέω πρός ἐγώ αὐτός · ὥσπερ γάρ καί περί ἄλλος , οὕτως καί περί οὗτος οὐδείς παραλαμβάνω λέγω τοιοῦτος ὅς μή ἄν ὁ τυγχάνω λέγω . εἰμί δέ τις ὅς φημί ὁ καλέω ἀήρ κινέω μέν καί ῥέω ἄνεμος εἰμί , συνίστημι δέ ὁ αὐτός οὗτος πάλιν νέφος καί ὕδωρ , ὡς ὁ αὐτός φύσις εἰμί ὕδωρ καί πνεῦμα , καί ὁ ἄνεμος εἰμί κίνησις ἀήρ . διό καί ὁ σοφός βούλομαι λέγω τις εἷς φημί ἄνεμος εἰμί πᾶς ὁ ἄνεμος , ὅτι συμπίπτω καί ὁ ἀήρ ὁ κινέω εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί πᾶς , δοκέω δέ διαφέρω οὐδείς διαφέρω διά ὁ τόπος ὅθεν ἄν τυγχάνω ῥέω ἑκάστοτε , παραπλήσιος λέγω ὥσπερ ἄν εἰ τις οἴομαι καί ὁ ποταμός πᾶς εἷς ποταμός εἰμί . διό ἀγαθός ὁ πολύς λέγω ἄνευ ζήτησις ὁ μετά ζήτησις οὕτως λέγω · εἰ μέν γάρ ἐκ εἷς ἀρχή ἅπας ῥέω , ἐκεῖ ὁ πνεῦμα ὁ αὐτός τρόπος , τάχα ἄν τις λέγω ὁ λέγω οὕτως · εἰ δέ ὅμοιος ἐνταῦθα ἐκεῖ , δῆλος ὅτι ὁ κόμψευμα ἄν εἰμί οὗτος ψεῦδος , ἐπεί οὗτος γε προσήκω ἔχω σκέψις , τίς τε εἰμί ὁ ἄνεμος , καί γίγνομαι πῶς , καί τίς ὁ κινέω , καί ὁ ἀρχή πόθεν αὐτός , καί πότερος ἄρα ὥσπερ ἐκ ἀγγεῖον δέω λαμβάνω ῥέω ὁ ἄνεμος , καί μέχρι οὗτος ῥέω ἕως ἄν κενόω ὁ ἀγγεῖον , οἷος ἐκ ἀσκός ἀφίημι , ἤ καθά καί ὁ γραφεύς γράφω , ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ἀρχή ἀφίημι . ὅμοιος δέ καί περί ὁ ὁ ποταμός γένεσις δοκέω τις ἔχω · ὁ γάρ ἀνάγω ὑπό ὁ ἥλιος ὕδωρ πάλιν ὕω ἀθροίζω ὑπό γῆ ῥέω ἐκ κοιλία μέγας , ἤ πᾶς ἐκ εἷς ἤ ἄλλος ἄλλος · καί οὐ γίγνομαι ὕδωρ οὐδείς , ἀλλά ὁ συλλέγω ἐκ ὁ χειμών εἰς ὁ τοιοῦτος ὑποδοχή , οὗτος γίγνομαι ὁ πλῆθος ὁ ποταμός . διό καί μέγας ἀεί ὁ χειμών ῥέω ἤ ὁ θέρος , καί ὁ μέν ἀέναος εἰμί ὁ δέ οὐ ἀέναος · ὅσος μέν γάρ διά ὁ μέγεθος ὁ κοιλία πολύς ὁ συλλέγω ὕδωρ εἰμί , ὥστε διαρκέω καί μή προαναλίσκω πρίν ἐπέρχομαι ὁ ὄμβριος ἐν ὁ χειμών πάλιν , οὗτος μέν ἀέναος εἰμί διά τέλος , ὅσος δέ ἐλαχύς ὁ ὑποδοχή , οὗτος δέ διά ὀλιγότης ὁ ὕδωρ φθάνω ξηραίνω πρίν ἐπέρχομαι ὁ ἐκ ὁ οὐρανός , κενόω ὁ ἀγγεῖον . καίτοι φανερός , εἰ τις βούλομαι ποιέω οἷος ὑποδοχή πρό ὄμμα ὁ κατά ἡμέρα ὕδωρ ῥέω συνεχής νοέω ὁ πλῆθος · ὑπερβάλλω γάρ ἄν ὁ μέγεθος ὁ ὁ γῆ ὄγκος ἤ οὐ πολύς ἄν ἐλλείπω ὁ δέχομαι πᾶς ὁ ῥέω ὕδωρ εἰς ὁ ἐνιαυτός . ἀλλά δῆλος ὅτι συμβαίνω μέν καί πολύς τοιοῦτος πολλαχῆ ὁ γῆ , οὐ μήν ἀλλά ἄτοπος εἰ τις μή νομίζω διά ὁ αὐτός αἰτία ὕδωρ ἐκ ἀήρ γίγνομαι διά ὅς ὑπέρ γῆ καί ἐν ὁ γῆ . ὥστε εἴπερ ἐκεῖ διά ψυχρότης συνίστημι ὁ ἀτμίζω ἀήρ εἰς ὕδωρ , καί ὑπό ὁ ἐν ὁ γῆ ψυχρότης ὁ αὐτός οὗτος δέω νομίζω συμβαίνω , καί γίγνομαι μή μόνος ὁ ἀποκρίνω ὕδωρ ἐν αὐτός , καί οὗτος ῥέω , ἀλλά καί γίγνομαι συνεχής . ἔτι δέ ὁ μή γίγνομαι ἀλλά ὑπάρχω ὕδωρ κατά ἡμέρα μή τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ποταμός , οἷος ὑπό γῆ λίμνη τις ἀποκρίνω , καθά ἔνιοι λέγω , ἀλλά ὅμοιος ὥσπερ καί ἐν ὁ ὑπέρ γῆ τόπος μικρός συνίστημι ῥανίς , καί πάλιν οὗτος ἕτερος , τέλος μετά πλῆθος καταβαίνω ὁ ὕω ὕδωρ , οὕτως καί ἐν ὁ γῆ ἐκ μικρός συλλείβω ὁ πρῶτος καί εἰμί οἷος πιδάω εἰς εἷς ὁ γῆ ὁ ἀρχή ὁ ποταμός . δηλόω δέ αὐτός ὁ ἔργον · ὁ γάρ ὁ ὑδραγωγία ποιέω ὑπόνομος καί διῶρυξ συνάγω , ὥσπερ ἄν ἰδίω ὁ γῆ ἀπό ὁ ὑψηλός . διό καί ὁ ῥεῦμα ὁ πομτης ἐκ ὁ ὄρος φαίνω ῥέω , καί πολύς καί μέγας ποταμός ῥέω ἐκ ὁ μέγας ὄρος . ὅμοιος δέ καί ὁ κρήνη ὁ πολύς ὄρος καί τόπος ὑψηλός γειτνιάω · ἐν δέ ὁ πεδίον ἄνευ ποταμός ὀλίγος γίγνομαι πάμπαν . ὁ γάρ ὀρεινός καί ὑψηλός τόπος , οἷος σπόγγος πυκνός ἐπικρεμάννυμι , κατά μικρός μέν πολλαχῆ δέ διαπιδάω καί συλλείβω ὁ ὕδωρ · δέχομαι τε γάρ ὁ κατέρχομαι ὕδωρ πολύς πλῆθος ( τίς γάρ διαφέρω κοῖλος καί ὕπτιος ἤ πρηνής ὁ περιφέρεια εἰμί καί κυρτός ; ἀμφοτέρως γάρ ὁ ἴσος ὄγκος περιλαμβάνω σῶμα ) καί ὁ ἀνέρχομαι ἀτμίς ψύχω καί συγκρίνω πάλιν εἰς ὕδωρ . διό καθά λέγω , ὁ μέγας ὁ ποταμός ἐκ ὁ μέγας φαίνω ῥέω ὄρος . δῆλος δέ εἰμί οὗτος θεάομαι ὁ ὁ γῆ περίοδος · οὗτος γάρ ἐκ ὁ πυνθάνομαι παρά ἕκαστος οὕτως ἀναγράφω , ὅσος μή συμβαίνω αὐτόπτης γίγνομαι ὁ λέγω . ἐν μέν οὖν ὁ Ἀσία πολύς μέν ἐκ ὁ Παρνασσός καλέω φαίνω ῥέω ὄρος καί μέγας ποταμός , οὗτος δέ ὁμολογέω πᾶς εἰμί μέγας ὄρος ὁ πρός ὁ ἠώς ὁ χειμερινός · ὑπερβαίνω γάρ ἤδη οὗτος φαίνω ὁ ἔξω θάλασσα , ὅς ὁ πέρας οὐ δῆλος ὁ ἐντεῦθεν . ἐκ μέν οὖν οὗτος ῥέω ἄλλος τε ποταμός καί ὁ Βάκτρος καί ὁ Χοάσπης καί ὁ Ἀράξης · οὗτος δέ ὁ Τάναϊς ἀποσχίζω μέρος εἰμί εἰς ὁ Μαιῶτις λίμνη . ῥέω δέ καί ὁ Ἰνδός ἐκ αὐτός , πᾶς ὁ ποταμός ῥεῦμα πολύς . ἐκ δέ ὁ Καύκασος ἄλλος τε ῥέω πολύς καί κατά πλῆθος καί κατά μέγεθος ὑπερβάλλω , καί ὁ Φᾶσις · ὁ δέ Καύκασος μέγας ὄρος ὁ πρός ὁ ἠώς ὁ θερινός εἰμί καί πλῆθος καί ὕψος . σημεῖον δέ ὁ μέν ὕψος ὅτι ὁράω καί ἀπό ὁ καλέω βαθύς καί εἰς ὁ λίμνη εἰσπλέω , ἔτι δέ ἡλιόω ὁ νύξ αὐτός ὁ ἄκρον μέχρι ὁ τρίτος μέρος ἀπό τε ὁ ἠώς καί πάλιν ἀπό ὁ ἑσπέρα · ὁ δέ πλῆθος ὅτι πολύς ἔχω ἕδρα , ἐν ὅς ἔθνος τε κατοικέω πολύς καί λίμνη εἰμί φημί μέγας , ἀλλά ὅμως πᾶς ὁ ἕδρα εἰμί φημί φανερός μέχρι ὁ ἔσχατος κορυφή . ἐκ δέ ὁ Πυρήνη ( οὗτος δέ εἰμί ὄρος πρός δυσμή ἰσημερινός ἐν ὁ Κελτικός ) ῥέω ὁ τε Ἴστρος καί ὁ Ταρτησσός . οὗτος μέν οὖν ἔξω στήλη , ὁ δέ Ἴστρος διά ὅλος ὁ Εὐρώπη εἰς ὁ Εὔξεινος πόντος . ὁ δέ ἄλλος ποταμός ὁ πολύς πρός ἄρκτος ἐκ ὁ ὄρος ὁ Ἀρκύνιον · οὗτος δέ καί ὕψος καί πλῆθος μέγας περί ὁ τόπος οὗτος εἰμί . ὑπό αὐτός δέ ὁ ἄρκτος ὑπέρ ὁ ἔσχατος Σκυθία ὁ καλέω Ῥίπη , περί ὅς ὁ μέγεθος λίαν εἰμί ὁ λέγω λόγος μυθώδης · ῥέω δέ οὖν ὁ πολύς καί μέγας μετά ὁ Ἴστρος ὁ ἄλλος ποταμός ἐντεῦθεν , ὡς φημί . ὅμοιος δέ καί περί ὁ Λιβύη ὁ μέν ἐκ ὁ Αἰθιοπικός ὄρος , ὁ τε Αἰγών καί ὁ Νύσις , ὁ δέ μέγας ὁ διονομάζω , ὁ τε Χρεμέτης καλέω , ὅς εἰς ὁ ἔξω ῥέω θάλασσα , καί ὁ Νεῖλος ὁ ῥεῦμα ὁ πρῶτος , ἐκ ὁ Ἀργύρεος καλέω ὄρος . ὁ δέ περί ὁ Ἑλληνικός τόπος ὁ μέν Ἀχελῷος ἐκ Πίνδος , καί ὁ Ἴναχος ἐντεῦθεν , ὁ δέ Στρυμών καί Νέστος καί ὁ Ἕβρος ἅπας τρεῖς εἰμί ἐκ ὁ Σκόμβρος · πολύς δέ ῥεῦμα καί ἐκ ὁ Ῥοδόπη εἰμί . ὅμοιος δέ καί ὁ ἄλλος ποταμός εὑρίσκω τις ἄν ῥέω · ἀλλά μαρτύριον χάριν οὗτος λέγω · ἐπεί καί ὅσος αὐτός ῥέω ἐκ ἕλη , ὁ ἕλος ὑπό ὄρος κεῖμαι συμβαίνω πᾶς σχεδόν ἤ τόπος ὑψηλός ἐκ προσαγωγή . ὅτι μέν ἐν οὐ δέω νομίζω οὕτως γίγνομαι ὁ ἀρχή ὁ ποταμός ὡς ἐκ ἀφορίζω κοιλία , φανερός · οὔτε γάρ ἄν ὁ τόπος ἱκανός εἰμί ὁ ὁ γῆ ὡς λέγω , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὁ νέφος , εἴπερ ὁ εἰμί δέω ῥέω μόνος , ἀλλά μή ὁ μέν ἀπέρχομαι ὁ δέ γίγνομαι , ἀλλά ἀεί δή ἀπό εἰμί ταμιεύω · ὁ τε ὑπό ὁ ὄρος ἔχω ὁ πηγή μαρτυρέω διότι ὁ συρρέω ἐπί ὀλίγος καί κατά μικρός ἐκ πολύς νοτίς διαδίδωμι ὁ τόπος καί γίγνομαι οὕτως ὁ πηγή ὁ ποταμός . οὐ μήν ἀλλά καί τοιοῦτος εἰμί τόπος ἔχω πλῆθος ὕδωρ , οἷος λίμνη , οὐδείς ἄτοπος , πλήν οὐ τηλικοῦτος ὥστε οὗτος συμβαίνω , οὐδείς μάλα ἤ εἰ τις οἴομαι ὁ φανερός εἰμί πηγή ὁ ποταμός · σχεδόν γάρ ἐκ κρήνη ὁ πολύς ῥέω . ὅμοιος οὖν ὁ ἐκεῖνος καί ὁ οὗτος νομίζω εἰμί ὁ σῶμα ὁ ὁ ὕδωρ πᾶς . ὅτι δέ εἰμί τοιοῦτος φάραγξ καί διάστασις ὁ γῆ , δηλόω ὁ καταπίνω ὁ ποταμός . συμβαίνω δέ οὗτος πολλαχοῦ ὁ γῆ , οἷος ὁ μέν Πελοπόννησος πολύς τοιοῦτος περί ὁ Ἀρκαδία εἰμί . αἴτιος δέ διά ὁ ὀρεινή εἰμί μή ἔχω ἐκροή ἐκ ὁ κοιλία εἰς θάλασσα · πληρο͂ομαι γάρ ὁ τόπος καί οὐ ἔχω ἔκρυσις αὐτός εὑρίσκω ὁ δίοδος εἰς βάθος , ἀποβιάζω ὁ ἄνωθεν ἐπέρχομαι ὕδωρ . περί μέν οὖν ὁ Ἑλλάς μικρός τοιοῦτος παντελής εἰμί γίγνομαι · ἀλλά ὁ γε ὑπό ὁ Καύκασος λίμνη , ὅς καλέω ὁ ἐκεῖ θάλασσα , φανερός . οὗτος γάρ ποταμός πολύς καί μέγας εἰσβάλλω οὐ ἔχω ἔκροος φανερός ἐκδίδωμι ὑπό γῆ κατά Κοραξοί , περί ὁ καλέω βαθύς ὁ Πόντος · οὗτος δέ εἰμί ἄπειρος τις ὁ θάλασσα βάθος · οὐδείς γοῦν πώποτε καθίημι δύναμαι πέρας εὑρίσκω . ταύτῃ δή πρόσω ὁ γῆ σχεδόν περί τριακόσιοι στάδιον πότιμος ἀναδίδωμι ὕδωρ ἐπί πολύς τόπος , οὐ συνεχής δέ , ἀλλά τρισσαχός . καί περί ὁ Λιγυστικός οὐ ἐλαχύς ὁ Ῥοδανός καταπίνω τις ποταμός , καί πάλιν ἀναδίδωμι κατά ἄλλος τόπος · ὁ δέ Ῥοδανός ποταμός ναυσιπέρατος εἰμί .