aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 3.4
Ἡ δ’ ἶρις ὅτι μέν ἐστιν ἀνάκλασις , εἴρηται πρότερον · ποία δέ τις ἀνάκλασις , καὶ πῶς καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν ἕκαστα γίγνεται τῶν συμβαινόντων περὶ ταύτην , λέγωμεν νῦν . Ἀνακλωμένη μὲν οὖν ἡ ὄψις ἀπὸ πάντων φαίνεται τῶν λείων , τούτων δ’ ἐστὶ καὶ ἀὴρ καὶ ὕδωρ . Γίγνεται δ’ ἀπὸ μὲν ἀέρος , ὅταν τύχῃ συνιστάμενος . Διὰ δὲ τὴν τῆς ὄψεως ἀσθένειαν πολλάκις καὶ ἄνευ συστάσεως ποιεῖ ἀνάκλασιν , οἷόν ποτε συνέβαινέ τινι πάθος ἠρέμα καὶ οὐκ ὀξὺ βλέποντι · ἀεὶ γὰρ εἴδωλον ἐδόκει προηγεῖσθαι βαδίζοντι αὐτῷ , ἐξ ἐναντίας βλέπον πρὸς αὐτόν . Τοῦτο δ’ ἔπασχε διὰ τὸ τὴν ὄψιν ἀνακλᾶσθαι πρὸς αὐτόν · οὕτω γὰρ ἀσθενὴς ἦν καὶ λεπτὴ πάμπαν ὑπὸ τῆς ἀρρωστίας , ὥστ’ ἔνοπτρον ἐγίνετο καὶ ὁ πλησίον ἀήρ , καὶ οὐκ ἐδύνατο ἀπωθεῖν ὡς ὁ πόρρω καὶ πυκνός . Διόπερ αἵ τ’ ἄκραι ἀνεσπασμέναι φαίνονται ἐν τῇ θαλάττῃ , καὶ μείζω τὰ μεγέθη πάντων , ὅταν εὖροι πνέωσι , καὶ τὰ ἐν ταῖς ἀχλύσιν , οἷον καὶ ἥλιος καὶ ἄστρα ἀνίσχοντα καὶ δύνοντα μᾶλλον ἢ μεσουρανοῦντα . Ἀπὸ δ’ ὕδατος μάλιστα ἀνακλᾶται , καὶ ἀπὸ ἀρχομένου γίνεσθαι μᾶλλον ἔτι ἢ ἀπ’ ἀέρος · ἕκαστον γὰρ τῶν μορίων ἐξ ὧν γίνεται συνισταμένων ἡ ψακὰς ἔνοπτρον ἀναγκαῖον εἶναι μᾶλλον τῆς ἀχλύος . Ἐπεὶ δὲ καὶ δῆλον καὶ εἴρηται πρότερον ὅτι ἐν τοῖς τοιούτοις ἐνόπτροις τὸ χρῶμα μόνον ἐμφαίνεται , τὸ δὲ σχῆμα ἄδηλον , ἀναγκαῖον , ὅταν ἄρχηται ὕειν καὶ ἤδη μὲν συνιστῆται εἰς ψακάδας ὁ ἐν τοῖς νέφεσιν ἀήρ , μήπω δ’ ὕῃ , ἐὰν ἐξ ἐναντίας ᾖ ὁ ἥλιος ἢ ἄλλο τι οὕτω λαμπρὸν ὥστε γίγνεσθαι ἔνοπτρον τὸ νέφος , καὶ τὴν ἀνάκλασιν γίνεσθαι πρὸς τὸ λαμπρὸν ἐξ ἐναντίας , γίγνεσθαί τε ἔμφασιν χρώματος , οὐ σχήματος . Ἑκάστου δ’ ὄντος τῶν ἐνόπτρων μικροῦ καὶ ἀοράτου , τῆς δ’ ἐξ ἁπάντων αὐτῶν συνεχείας τοῦ μεγέθους ὁρωμένης , ἀνάγκη συνεχὲς μέγεθος τοῦ αὐτοῦ φαίνεσθαι χρώματος · ἕκαστον γὰρ τῶν ἐνόπτρων τὸ αὐτὸ ἀποδίδωσι χρῶμα τῷ συνεχεῖ . Ὥστ’ ἐπεὶ ταῦτ’ ἐνδέχεται συμβαίνειν , ὅταν τοῦτον ἔχῃ τὸν τρόπον ὅ τε ἥλιος καὶ τὸ νέφος καὶ ἡμεῖς ὧμεν μεταξὺ αὐτῶν , ἔσται διὰ τὴν ἀνάκλασιν ἔμφασίς τις . Ἀλλὰ μὴν καὶ φαίνεται τότε καὶ οὐκ ἄλλως ἐχόντων γιγνομένη ἡ ἶρις . Ὅτι μὲν οὖν ἀνάκλασις ἡ ἶρις τῆς ὄψεως πρὸς τὸν ἥλιόν ἐστι , φανερόν · διὸ καὶ ἐξ ἐναντίας ἀεὶ γίνεται , ἡ δ’ ἅλως περὶ αὐτόν · καίτοι ἄμφω ἀνακλάσεις · ἀλλ’ ἥ γε τῶν χρωμάτων ποικιλία διαφέρει · ἡ μὲν γὰρ ἀφ’ ὕδατος καὶ μέλανος γίνεται ἀνάκλασις καὶ πόρρωθεν , ἡ δ’ ἐγγύθεν καὶ ἀπ’ ἀέρος λευκοτέρου τὴν φύσιν . Φαίνεται δὲ τὸ λαμπρὸν διὰ τοῦ μέλανος ἢ ἐν τῷ μέλανι ( διαφέρει γὰρ οὐθέν ) φοινικοῦν . Ὁρᾶν δ’ ἔξεστι τό γε τῶν χλωρῶν ξύλων πῦρ , ὡς ἐρυθρὰν ἔχει τὴν φλόγα διὰ τὸ τῷ καπνῷ πολλῷ μεμῖχθαι τὸ πῦρ λαμπρὸν ὂν καὶ λευκόν · καὶ δι’ ἀχλύος καὶ καπνοῦ ὁ ἥλιος φαίνεται φοινικοῦς . Διὸ ἡ μὲν τῆς ἴριδος ἀνάκλασις , ἡ μὲν πρώτη τοιαύτην ἔχειν φαίνεται τὴν χρόαν ( ἀπὸ ῥανίδων γὰρ μικρῶν γίνεται ἡ ἀνάκλασις ) , ἡ δὲ τῆς ἅλω οὔ . Περὶ δὲ τῶν ἄλλων χρωμάτων ὕστερον ἐροῦμεν . Ἔτι δὲ περὶ αὐτὸν μὲν τὸν ἥλιον οὐ γίνεται διατριβὴ τοιαύτης συστάσεως , ἀλλ’ ἢ ὕει ἢ διαλύεται . Ἐκ δὲ τῶν ἐναντίων ἐν τῷ μεταξὺ τῆς τοῦ ὕδατος γενέσεως γίνεταί τις χρόνος · τούτου γὰρ μὴ συμβαίνοντος ἦσαν ἂν κεχρωματισμέναι αἱ ἅλῳ ὥσπερ ἡ ἶρις . Νῦν δ’ ὅλα μὲν οὐ γίγνεται τοιαύτην ἔχοντα τὴν ἔμφασιν , οὐδὲ κύκλῳ , μικρὰ δὲ καὶ κατὰ μόριον , αἳ καλοῦνται ῥᾶβδοι , ἐπεὶ εἰ συνίστατο τοιαύτη ἀχλὺς οἵα γένοιτ’ ἂν ὕδατος ἤ τινος ἄλλου μέλανος , καθάπερ ἐλέγομεν , ἐφαίνετο ἂν ἡ ἶρις ὅλη , ὥσπερ ἡ περὶ τοὺς λύχνους . Περὶ γὰρ τούτους τὰ πλεῖστα νοτίων ὄντων ἶρις γίγνεται τοῦ χειμῶνος , μάλιστα δὲ δήλη γίνεται τοῖς ὑγροὺς ἔχουσι τοὺς ὀφθαλμούς · τούτων γὰρ ἡ ὄψις ταχὺ δι’ ἀσθένειαν ἀνακλᾶται . Γίγνεται δ’ ἀπό τε τῆς τοῦ ἀέρος ὑγρότητος καὶ ἀπὸ λιγνύος τῆς ἀπὸ τῆς φλογὸς ἀπορρεούσης καὶ μιγνυμένης · τότε γὰρ γίγνεται ἔνοπτρον , καὶ διὰ τὴν μελανίαν · καπνώδης γὰρ ἡ λιγνύς · τὸ δὲ τοῦ λύχνου φῶς οὐ λευκὸν ἀλλὰ πορφυροῦν φαίνεται κύκλῳ καὶ ἰριῶδες , φοινικοῦν δ’ οὔ · ἔστι γὰρ ἥ τε ὄψις ὀλίγη ἡ ἀνακλωμένη , καὶ μέλαν τὸ ἔνοπτρον . Ἡ δ’ ἀπὸ τῶν κωπῶν τῶν ἀναφερομένων ἐκ τῆς θαλάττης ἶρις τῇ μὲν θέσει τὸν αὐτὸν γίγνεται τρόπον τῇ ἐν τῷ οὐρανῷ , τὸ δὲ χρῶμα ὁμοιοτέρα τῇ περὶ τοὺς λύχνους · οὐ γὰρ φοινικῆν ἀλλὰ πορφυρᾶν ἔχουσα φαίνεται τὴν χρόαν . Ἡ δ’ ἀνάκλασις ἀπὸ τῶν μικροτάτων μὲν συνεχῶν δὲ γίγνεται ῥανίδων · αὗται δ’ ὕδωρ ἀποκεκριμένον εἰσὶν ἤδη παντελῶς . Γίνεται δὲ κἄν τις λεπταῖς ῥανίσιν ῥαίνῃ εἴς τι τοιοῦτον χωρίον , ὃ τὴν θέσιν πρὸς τὸν ἥλιον ἐστραμμένον ἐστί , καὶ τῇ μὲν ὁ ἥλιος ἀνέχει τῇ δὲ σκιάζει · ἐν τῷ τοιούτῳ γάρ , ἐὰν εἴσω τις ῥαίνῃ , τῷ ἑστῶτι ἐκτός , ᾗ ἐπαλλάττουσιν αἱ ἀκτῖνες καὶ ποιοῦσι τὴν σκιάν , φαίνεται ἶρις . Ὁ δὲ τρόπος καὶ ἡ χρόα ὁμοία καὶ τὸ αἴτιον τὸ αὐτὸ τῇ ἀπὸ τῶν κωπῶν · τῇ γὰρ χειρὶ κώπῃ χρῆται ὁ ῥαίνων . Ὅτι δὲ τὸ χρῶμα τοιοῦτον , ἅμα δῆλον ἔσται καὶ περὶ τῶν ἄλλων χρωμάτων τῆς φαντασίας , ἐκ τῶνδε . Δεῖ γὰρ νοήσαντας , ὥσπερ εἴρηται , καὶ ὑποθεμένους πρῶτον μὲν ὅτι τὸ λαμπρὸν ἐν τῷ μέλανι ἢ διὰ τοῦ μέλανος χρῶμα ποιεῖ φοινικοῦν , δεύτερον δ’ ὅτι ἡ ὄψις ἐκτεινομένη ἀσθενεστέρα γίνεται καὶ ἐλάττων , τρίτον δ’ ὅτι τὸ μέλαν οἷον ἀπόφασίς ἐστιν · τῷ γὰρ ἐκλιπεῖν τὴν ὄψιν φαίνεται μέλαν , διὸ τὰ πόρρω πάντα μελάντερα φαίνεται , διὰ τὸ μὴ διικνεῖσθαι τὴν ὄψιν . Θεωρείσθω μὲν οὖν ταῦτα ἐκ τῶν περὶ τὰς αἰσθήσεις συμβαινόντων · ἐκείνων γὰρ ἴδιοι οἱ περὶ τούτων λόγοι · νῦν δ’ ὅσον ἀνάγκη , τοσοῦτον περὶ αὐτῶν λέγωμεν . Φαίνεται δ’ οὖν διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν τά τε πόρρω μελάντερα καὶ ἐλάττω καὶ λειότερα , καὶ τὰ ἐν τοῖς ἐνόπτροις , καὶ τὰ νέφη μελάντερα βλέπουσιν εἰς τὸ ὕδωρ ἢ εἰς αὐτὰ τὰ νέφη . Καὶ τοῦτο πάνυ ἐπιδήλως · διὰ γὰρ τὴν ἀνάκλασιν ὀλίγῃ τῇ ὄψει θεωροῦνται . Διαφέρει δ’ οὐθὲν τὸ ὁρώμενον μεταβάλλειν ἢ τὴν ὄψιν · ἀμφοτέρως γὰρ ἔσται ταὐτόν . Πρὸς δὲ τούτοις δεῖ μὴ λεληθέναι καὶ τόδε · συμβαίνει γὰρ ὅταν ᾖ τοῦ ἡλίου νέφος πλησίον , εἰς μὲν αὐτὸ βλέποντι μηδὲν φαίνεσθαι κεχρωματισμένον ἀλλ’ εἶναι λευκόν , ἐν δὲ τῷ ὕδατι ταὐτὸ τοῦτο θεωροῦντι χρῶμά τι ἔχειν τῆς ἴριδος . Δῆλον τοίνυν ὅτι ἡ ὄψις ὥσπερ καὶ τὸ μέλαν κλωμένη δι’ ἀσθένειαν μελάντερον ποιεῖ φαίνεσθαι , καὶ τὸ λευκὸν ἧττον λευκόν , καὶ προσάγει πρὸς τὸ μέλαν . Ἡ μὲν οὖν ἰσχυροτέρα ὄψις εἰς φοινικοῦν χρῶμα μετέβαλεν , ἡ δ’ ἐχομένη εἰς τὸ πράσινον , ἡ δ’ ἔτι ἀσθενεστέρα εἰς τὸ ἁλουργόν . Ἐπὶ δὲ τὸ πλεῖον οὐκέτι φαίνεται , ἀλλ’ ἐν τοῖς τρισίν , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων τὰ πλεῖστα , καὶ τούτων ἔσχε τέλος · τῶν δ’ ἄλλων ἀναίσθητος ἡ μεταβολή . Διὸ καὶ ἡ ἶρις τρίχρως φαίνεται , ἑκατέρα μέν , ἐναντίως δέ . Ἡ μὲν οὖν πρώτη τὴν ἔξω φοινικῆν ἔχει · ἀπὸ μεγίστης γὰρ περιφερείας πλείστη προσπίπτει ἡ ὄψις πρὸς τὸν ἥλιον , μεγίστη δ’ ἡ ἔξω · ἡ δ’ ἐχομένη καὶ ἡ τρίτη ἀνάλογον . Ὥστ’ εἰ τὰ περὶ τῶν χρωμάτων τῆς φαντασίας εἴρηται καλῶς , ἀνάγκη τρίχρων τε εἶναι αὐτὴν καὶ τούτοις τοῖς χρώμασι κεχρῶσθαι μόνοις . Τὸ δὲ ξανθὸν φαίνεται διὰ τὸ παρ’ ἄλληλα φαίνεσθαι . Τὸ γὰρ φοινικοῦν παρὰ τὸ πράσινον λευκὸν φαίνεται . Σημεῖον δὲ τούτου · ἐν γὰρ τῷ μελαντάτῳ νέφει μάλιστα ἄκρατος γίνεται ἡ ἶρις · συμβαίνει δὲ τότε ξανθότατον εἶναι δοκεῖν τὸ φοινικοῦν . Ἔστι δὲ τὸ ξανθὸν ἐν τῇ ἴριδι χρῶμα μεταξὺ τοῦ τε φοινικοῦ καὶ πρασίνου χρώματος . Διὰ τὴν μελανίαν οὖν τοῦ κύκλῳ νέφους ὅλον αὐτοῦ φαίνεται τὸ φοινικοῦν λευκόν · ἔστι γὰρ πρὸς ἐκεῖνα λευκόν . Καὶ πάλιν ἀπομαραινομένης τῆς ἴριδος ἐγγυτάτω , ὅταν λύηται τὸ φοινικοῦν · ἡ γὰρ νεφέλη λευκὴ οὖσα , προσπίπτουσα παρὰ τὸ πράσινον , μεταβάλλει εἰς τὸ ξανθόν . Μέγιστον δὲ σημεῖον τούτων ἡ ἀπὸ τῆς σελήνης ἶρις · φαίνεται γὰρ λευκὴ πάμπαν . Γίγνεται δὲ τοῦτο , ὅτι ἔν τε τῷ νέφει ζοφερῷ ὄντι φαίνεται καὶ ἐν νυκτί . Ὥσπερ οὖν πῦρ ἐπὶ πῦρ , μέλαν παρὰ μέλαν ποιεῖ τὸ ἠρέμα λευκὸν παντελῶς φαίνεσθαι λευκόν · τοῦτο δ’ ἐστὶ τὸ φοινικοῦν . Γίγνεται δὲ τοῦτο τὸ πάθος καταφανὲς καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθῶν · ἐν γὰρ τοῖς ὑφάσμασι καὶ ποικίλμασιν ἀμύθητον διαφέρει τῇ φαντασίᾳ ἄλλα παρ’ ἄλλα τιθέμενα ἔνια τῶν χρωμάτων , οἷον καὶ τὰ πορφυρᾶ ἐν λευκοῖς ἢ μέλασιν ἐρίοις , ἔτι δ’ ἐν αὐγῇ τοιᾳδὶ ἢ τοιᾳδί · διὸ καὶ οἱ ποικιλταί φασι διαμαρτάνειν ἐργαζόμενοι πρὸς τὸν λύχνον πολλάκις τῶν ἀνθῶν , λαμβάνοντες ἕτερα ἀνθ’ ἑτέρων . Διότι μὲν οὖν τρίχρως τε , καὶ ὅτι ἐκ τούτων φαίνεται τῶν χρωμάτων μόνων ἡ ἶρις , εἴρηται . Διπλῆ δὲ καὶ ἀμαυροτέρα τοῖς χρώμασιν ἡ περιέχουσα , καὶ τῇ θέσει τὰς χρόας ἐξ ἐναντίας ἔχει κειμένας διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . Μακροτέραν γὰρ ἀποτεινομένη ἡ ὄψις ὥσπερ τὸ πορρώτερον ὁρᾷ , καὶ τὸ ἐνταῦθα τὸν αὐτὸν τρόπον . Ἀσθενεστέρα οὖν ἀπὸ τῆς ἔξωθεν ἡ ἀνάκλασις γίνεται διὰ τὸ πορρώτερον ποιεῖσθαι τὴν ἀνάκλασιν , ὥστ’ ἐλάττων προσπίπτουσα τὰ χρώματα ποιεῖ ἀμαυρότερα φαίνεσθαι . Καὶ ἀντεστραμμένως δὴ διὰ τὸ πλεῖον ἀπὸ τῆς ἐλάττονος καὶ τῆς ἐντὸς περιφερείας προσπίπτειν πρὸς τὸν ἥλιον · ἐγγυτέρω γὰρ τῆς ὄψεως οὖσα ἀνακλᾶται ἀπὸ τῆς ἐγγυτάτω περιφερείας τῆς πρώτης ἴριδος . Ἐγγυτάτω δ’ ἐν τῇ ἔξωθεν ἴριδι ἡ ἐλαχίστη περιφέρεια , ὥστε αὕτη ἕξει τὸ χρῶμα φοινικοῦν · ἡ δ’ ἐχομένη καὶ ἡ τρίτη κατὰ λόγον . Ἡ ἔξω ἶρις ἐφ’ ᾧ τὸ Β , ἡ ἔσω ἐφ’ ᾧ τὸ Α · τὰ χρώματα δ’ , ἐφ’ ᾧ τὸ Γ , φοινικοῦν , ἐφ’ ᾧ τὸ Δ , πράσινον , ἐφ’ ᾧ Ε , ἁλουργόν · τὸ ξανθὸν δὲ φαίνεται ἐφ’ οὗ τὸ Ζ . Τρεῖς δ’ οὐκέτι γίνονται , οὐδὲ πλείους ἴριδες διὰ τὸ καὶ τὴν δευτέραν γίγνεσθαι ἀμαυροτέραν , ὥστε καὶ τὴν τρίτην ἀνάκλασιν πάμπαν ἀσθενῆ γίγνεσθαι καὶ ἀδυνατεῖν ἀφικνεῖσθαι πρὸς τὸν ἥλιον .
Lemmas: ὁ δέ ἶρις ὅτι μέν εἰμί ἀνάκλασις , λέγω πρότερος · ποῖος δέ τις ἀνάκλασις , καί πῶς καί διά τίς αἰτία ἕκαστος γίγνομαι ὁ συμβαίνω περί οὗτος , λέγω νῦν . ἀνακλάω μέν οὖν ὁ ὄψις ἀπό πᾶς φαίνω ὁ λεῖος , οὗτος δέ εἰμί καί ἀήρ καί ὕδωρ . γίγνομαι δέ ἀπό μέν ἀήρ , ὅταν τυγχάνω συνίστημι . διά δέ ὁ ὁ ὄψις ἀσθένεια πολλάκις καί ἄνευ σύστασις ποιέω ἀνάκλασις , οἷος ποτέ συμβαίνω τις πάθος ἠρέμα καί οὐ ὀξύς βλέπω · ἀεί γάρ εἴδωλον δοκέω προηγέομαι βαδίζω αὐτός , ἐκ ἐναντίος βλέπω πρός αὐτός . οὗτος δέ πάσχω διά ὁ ὁ ὄψις ἀνακλάω πρός αὐτός · οὕτως γάρ ἀσθενής εἰμί καί λεπτός πάμπαν ὑπό ὁ ἀρρωστία , ὥστε ἔνοπτρον γίγνομαι καί ὁ πλησίον ἀήρ , καί οὐ δύναμαι ἀπωθέω ὡς ὁ πρόσω καί πυκνός . διόπερ ὁ τε ἄκρα ἀνασπάω φαίνω ἐν ὁ θάλασσα , καί μέγας ὁ μέγεθος πᾶς , ὅταν ἐύρρους πνέω , καί ὁ ἐν ὁ ἀχλύς , οἷος καί ἥλιος καί ἄστρον ἀνίσχω καί δύω μάλα ἤ μεσουρανέω . ἀπό δέ ὕδωρ μάλα ἀνακλάω , καί ἀπό ἄρχω γίγνομαι μάλα ἔτι ἤ ἀπό ἀήρ · ἕκαστος γάρ ὁ μόριον ἐκ ὅς γίγνομαι συνίστημι ὁ ψακάς ἔνοπτρον ἀναγκαῖος εἰμί μάλα ὁ ἀχλύς . ἐπεί δέ καί δῆλος καί λέγω πρότερος ὅτι ἐν ὁ τοιοῦτος ἔνοπτρον ὁ χρῶμα μόνος ἐμφαίνω , ὁ δέ σχῆμα ἄδηλος , ἀναγκαῖος , ὅταν ἄρχω ὕω καί ἤδη μέν συνίστημι εἰς ψακάς ὁ ἐν ὁ νέφος ἀήρ , μήπω δέ ὕω , ἐάν ἐκ ἐναντίος εἰμί ὁ ἥλιος ἤ ἄλλος τις οὕτως λαμπρός ὥστε γίγνομαι ἔνοπτρον ὁ νέφος , καί ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι πρός ὁ λαμπρός ἐκ ἐναντίος , γίγνομαι τε ἔμφασις χρῶμα , οὐ σχῆμα . ἕκαστος δέ εἰμί ὁ ἔνοπτρον μικρός καί ἀόρατος , ὁ δέ ἐκ ἅπας αὐτός συνέχεια ὁ μέγεθος ὁράω , ἀνάγκη συνεχής μέγεθος ὁ αὐτός φαίνω χρῶμα · ἕκαστος γάρ ὁ ἔνοπτρον ὁ αὐτός ἀποδίδωμι χρῶμα ὁ συνεχής . ὥστε ἐπεί οὗτος ἐνδέχομαι συμβαίνω , ὅταν οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ὁ τε ἥλιος καί ὁ νέφος καί ἐγώ ἵημι μεταξύ αὐτός , εἰμί διά ὁ ἀνάκλασις ἔμφασις τις . ἀλλά μήν καί φαίνω τότε καί οὐ ἄλλος ἔχω γίγνομαι ὁ ἶρις . ὅτι μέν οὖν ἀνάκλασις ὁ ἶρις ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος εἰμί , φανερός · διό καί ἐκ ἐναντίος ἀεί γίγνομαι , ὁ δέ ἅλως περί αὐτός · καίτοι ἄμφω ἀνακλάω · ἀλλά ὁ γε ὁ χρῶμα ποικιλία διαφέρω · ὁ μέν γάρ ἀπό ὕδωρ καί μέλας γίγνομαι ἀνάκλασις καί πρόσωθεν , ὁ δέ ἐγγύθεν καί ἀπό ἀήρ λευκός ὁ φύσις . φαίνω δέ ὁ λαμπρός διά ὁ μέλας ἤ ἐν ὁ μέλας ( διαφέρω γάρ οὐδείς ) φοινίκεος . ὁράω δέ ἔξεστι ὁ γε ὁ χλωρός ξύλον πῦρ , ὡς ἐρυθρός ἔχω ὁ φλόξ διά ὁ ὁ καπνός πολύς μείγνυμι ὁ πῦρ λαμπρός εἰμί καί λευκός · καί διά ἀχλύς καί καπνός ὁ ἥλιος φαίνω φοινίκεος . διό ὁ μέν ὁ Ἶρις ἀνάκλασις , ὁ μέν πρῶτος τοιοῦτος ἔχω φαίνω ὁ χροιά ( ἀπό ῥανίς γάρ μικρός γίγνομαι ὁ ἀνάκλασις ) , ὁ δέ ὁ ἅλως οὐ . περί δέ ὁ ἄλλος χρῶμα ὕστερον λέγω . ἔτι δέ περί αὐτός μέν ὁ ἥλιος οὐ γίγνομαι διατριβή τοιοῦτος σύστασις , ἀλλά ἤ ὕω ἤ διαλύω . ἐκ δέ ὁ ἐναντίος ἐν ὁ μεταξύ ὁ ὁ ὕδωρ γένεσις γίγνομαι τις χρόνος · οὗτος γάρ μή συμβαίνω εἰμί ἄν χρωματίζω ὁ ἅλως ὥσπερ ὁ ἶρις . νῦν δέ ὅλος μέν οὐ γίγνομαι τοιοῦτος ἔχω ὁ ἔμφασις , οὐδέ κύκλος , μικρός δέ καί κατά μόριον , ὅς καλέω ῥᾶβδοι , ἐπεί εἰ συνίστημι τοιοῦτος ἀχλύς οἷος γίγνομαι ἄν ὕδωρ ἤ τις ἄλλος μέλας , καθά λέγω , φαίνω ἄν ὁ ἶρις ὅλος , ὥσπερ ὁ περί ὁ λύχνος . περί γάρ οὗτος ὁ πολύς νότιος εἰμί ἶρις γίγνομαι ὁ χειμών , μάλα δέ δῆλος γίγνομαι ὁ ὑγρός ἔχω ὁ ὀφθαλμός · οὗτος γάρ ὁ ὄψις ταχύς διά ἀσθένεια ἀνακλάω . γίγνομαι δέ ἀπό τε ὁ ὁ ἀήρ ὑγρότης καί ἀπό λιγνύς ὁ ἀπό ὁ φλόξ ἀπορρέω καί μείγνυμι · τότε γάρ γίγνομαι ἔνοπτρον , καί διά ὁ μελανία · καπνώδης γάρ ὁ λιγνύς · ὁ δέ ὁ λύχνος φάος οὐ λευκός ἀλλά πορφύρεος φαίνω κύκλος καί ἰριώδης , φοινίκεος δέ οὐ · εἰμί γάρ ὁ τε ὄψις ὀλίγος ὁ ἀνακλάω , καί μέλας ὁ ἔνοπτρον . ὁ δέ ἀπό ὁ κώπη ὁ ἀναφέρω ἐκ ὁ θάλασσα ἶρις ὁ μέν θέσις ὁ αὐτός γίγνομαι τρόπος ὁ ἐν ὁ οὐρανός , ὁ δέ χρῶμα ὅμοιος ὁ περί ὁ λύχνος · οὐ γάρ φοινίκεος ἀλλά πορφύρεος ἔχω φαίνω ὁ χροιά . ὁ δέ ἀνάκλασις ἀπό ὁ μικρός μέν συνεχής δέ γίγνομαι ῥανίς · οὗτος δέ ὕδωρ ἀποκρίνω εἰμί ἤδη παντελής . γίγνομαι δέ ἐάν τις λεπτός ῥανίς ῥαίνω εἰς τις τοιοῦτος χωρίον , ὅς ὁ θέσις πρός ὁ ἥλιος στρέφω εἰμί , καί τῇ μέν ὁ ἥλιος ἀνέχω ὁ δέ σκιάζω · ἐν ὁ τοιοῦτος γάρ , ἐάν εἴσω τις ῥαίνω , ὁ ἵστημι ἐκτός , ᾗ ἐπαλλάσσω ὁ ἀκτίς καί ποιέω ὁ σκιά , φαίνω ἶρις . ὁ δέ τρόπος καί ὁ χρώς ὅμοιος καί ὁ αἴτιος ὁ αὐτός ὁ ἀπό ὁ κώπη · ὁ γάρ χείρ κώπη χράω ὁ ῥαίνω . ὅτι δέ ὁ χρῶμα τοιοῦτος , ἅμα δῆλος εἰμί καί περί ὁ ἄλλος χρῶμα ὁ φαντασία , ἐκ ὅδε . δέω γάρ νοέω , ὥσπερ λέγω , καί ὑποτίθημι πρῶτος μέν ὅτι ὁ λαμπρός ἐν ὁ μέλας ἤ διά ὁ μέλας χρῶμα ποιέω φοινίκεος , δεύτερος δέ ὅτι ὁ ὄψις ἐκτείνω ἀσθενής γίγνομαι καί ἐλαχύς , τρίτος δέ ὅτι ὁ μέλας οἷος ἀπόφασις εἰμί · ὁ γάρ ἐκλείπω ὁ ὄψις φαίνω μέλας , διό ὁ πρόσω πᾶς μελάντερος φαίνω , διά ὁ μή διικνέομαι ὁ ὄψις . θεωρέω μέν οὖν οὗτος ἐκ ὁ περί ὁ αἴσθησις συμβαίνω · ἐκεῖνος γάρ ἴδιος ὁ περί οὗτος λόγος · νῦν δέ ὅσος ἀνάγκη , τοσοῦτος περί αὐτός λέγω . φαίνω δέ οὖν διά οὗτος ὁ αἰτία ὁ τε πρόσω μελάντερος καί ἐλαχύς καί λεῖος , καί ὁ ἐν ὁ ἔνοπτρον , καί ὁ νέφος μελάντερος βλέπω εἰς ὁ ὕδωρ ἤ εἰς αὐτός ὁ νέφος . καί οὗτος πάνυ ἐπίδηλος · διά γάρ ὁ ἀνάκλασις ὀλίγος ὁ ὄψις θεωρέω . διαφέρω δέ οὐδείς ὁ ὁράω μεταβάλλω ἤ ὁ ὄψις · ἀμφοτέρως γάρ εἰμί αὐτός . πρός δέ οὗτος δέω μή λανθάνω καί ὅδε · συμβαίνω γάρ ὅταν εἰμί ὁ ἥλιος νέφος πλησίον , εἰς μέν αὐτός βλέπω μηδείς φαίνω χρωματίζω ἀλλά εἰμί λευκός , ἐν δέ ὁ ὕδωρ αὐτός οὗτος θεωρέω χρῶμα τις ἔχω ὁ Ἶρις . δῆλος τοίνυν ὅτι ὁ ὄψις ὥσπερ καί ὁ μέλας κλάω διά ἀσθένεια μέλας ποιέω φαίνω , καί ὁ λευκός ἥσσων λευκός , καί προσάγω πρός ὁ μέλας . ὁ μέν οὖν ἰσχυρός ὄψις εἰς φοινίκεος χρῶμα μεταβάλλω , ὁ δέ ἔχω εἰς ὁ πράσινος , ὁ δέ ἔτι ἀσθενής εἰς ὁ ἁλουργός . ἐπί δέ ὁ πολύς οὐκέτι φαίνω , ἀλλά ἐν ὁ τρεῖς , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ὁ πολύς , καί οὗτος ἔχω τέλος · ὁ δέ ἄλλος ἀναίσθητος ὁ μεταβολή . διό καί ὁ ἶρις τρίχρως φαίνω , ἑκάτερος μέν , ἐναντίος δέ . ὁ μέν οὖν πρῶτος ὁ ἔξω φοινίκεος ἔχω · ἀπό μέγας γάρ περιφέρεια πολύς προσπίπτω ὁ ὄψις πρός ὁ ἥλιος , μέγας δέ ὁ ἔξω · ὁ δέ ἔχω καί ὁ τρίτος ἀνάλογος . ὥστε εἰ ὁ περί ὁ χρῶμα ὁ φαντασία λέγω καλός , ἀνάγκη τρίχροος τε εἰμί αὐτός καί οὗτος ὁ χρῶμα χρώζω μόνος . ὁ δέ ξανθός φαίνω διά ὁ παρά ἀλλήλων φαίνω . ὁ γάρ φοινίκεος παρά ὁ πράσινος λευκός φαίνω . σημεῖον δέ οὗτος · ἐν γάρ ὁ μελαν́ς νέφος μάλα ἄκρατος γίγνομαι ὁ ἶρις · συμβαίνω δέ τότε ξανθός εἰμί δοκέω ὁ φοινίκεος . εἰμί δέ ὁ ξανθός ἐν ὁ Ἶρις χρῶμα μεταξύ ὁ τε φοινίκεος καί πράσινος χρῶμα . διά ὁ μελανία οὖν ὁ κύκλος νέφος ὅλος αὐτός φαίνω ὁ φοινίκεος λευκός · εἰμί γάρ πρός ἐκεῖνος λευκός . καί πάλιν ἀπομαραίνομαι ὁ Ἶρις ἐγγύς , ὅταν λύω ὁ φοινίκεος · ὁ γάρ νεφέλη λευκός εἰμί , προσπίπτω παρά ὁ πράσινος , μεταβάλλω εἰς ὁ ξανθός . μέγας δέ σημεῖον οὗτος ὁ ἀπό ὁ σελήνη ἶρις · φαίνω γάρ λευκός πάμπαν . γίγνομαι δέ οὗτος , ὅτι ἐν τε ὁ νέφος ζοφερός εἰμί φαίνω καί ἐν νύξ . ὥσπερ οὖν πῦρ ἐπί πῦρ , μέλας παρά μέλας ποιέω ὁ ἠρέμα λευκός παντελής φαίνω λευκός · οὗτος δέ εἰμί ὁ φοινίκεος . γίγνομαι δέ οὗτος ὁ πάθος καταφανής καί ἐπί ὁ ἄνθος · ἐν γάρ ὁ ὕφασμα καί ποίκιλμα ἀμύθητος διαφέρω ὁ φαντασία ἄλλος παρά ἄλλος τίθημι ἔνιοι ὁ χρῶμα , οἷος καί ὁ πορφύρεος ἐν λευκός ἤ μέλας ἔριον , ἔτι δέ ἐν αὐγή οιᾳδ̔ ἤ οιᾳδ̔ · διό καί ὁ ποικιλτής φημί διαμαρτάνω ἐργάζομαι πρός ὁ λύχνος πολλάκις ὁ ἄνθος , λαμβάνω ἕτερος ἀντί ἕτερος . διότι μέν οὖν τρίχρως τε , καί ὅτι ἐκ οὗτος φαίνω ὁ χρῶμα μόνος ὁ ἶρις , λέγω . διπλόος δέ καί ἀμαυρός ὁ χρῶμα ὁ περιέχω , καί ὁ θέσις ὁ χροιά ἐκ ἐναντίος ἔχω κεῖμαι διά ὁ αὐτός αἰτία . μακρός γάρ ἀποτείνω ὁ ὄψις ὥσπερ ὁ πρόσω ὁράω , καί ὁ ἐνταῦθα ὁ αὐτός τρόπος . ἀσθενής οὖν ἀπό ὁ ἔξωθεν ὁ ἀνάκλασις γίγνομαι διά ὁ πρόσω ποιέω ὁ ἀνάκλασις , ὥστε ἐλαχύς προσπίπτω ὁ χρῶμα ποιέω ἀμαυρός φαίνω . καί ἀντιστρέφω δή διά ὁ πολύς ἀπό ὁ ἐλαχύς καί ὁ ἐντός περιφέρεια προσπίπτω πρός ὁ ἥλιος · ἐγγύς γάρ ὁ ὄψις εἰμί ἀνακλάω ἀπό ὁ ἐγγύς περιφέρεια ὁ πρῶτος Ἶρις . ἐγγύς δέ ἐν ὁ ἔξωθεν Ἶρις ὁ ἐλαχύς περιφέρεια , ὥστε οὗτος ἔχω ὁ χρῶμα φοινίκεος · ὁ δέ ἔχω καί ὁ τρίτος κατά λόγος . ὁ ἔξω ἶρις ἐπί ὅς ὁ Β , ὁ ἔσω ἐπί ὅς ὁ Α · ὁ χρῶμα δέ , ἐπί ὅς ὁ Γ , φοινίκεος , ἐπί ὅς ὁ Δ , πράσινος , ἐπί ὅς Ε , ἁλουργός · ὁ ξανθός δέ φαίνω ἐπί ὅς ὁ Ζ . τρεῖς δέ οὐκέτι γίγνομαι , οὐδέ πολύς Ἶρις διά ὁ καί ὁ δεύτερος γίγνομαι ἀμαυρός , ὥστε καί ὁ τρίτος ἀνάκλασις πάμπαν ἀσθενής γίγνομαι καί ἀδυνατέω ἀφικνέομαι πρός ὁ ἥλιος .