aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 4.4
Τῶν δὲ παθητικῶν , τοῦ ὑγροῦ καὶ τοῦ ξηροῦ , λεκτέον τὰ εἴδη . Εἰσὶ δ’ αἱ μὲν ἀρχαὶ τῶν σωμάτων αἱ παθητικαὶ ὑγρὸν καὶ ξηρόν , τὰ δ’ ἄλλα μικτὰ μὲν ἐκ τούτων , ὁποτέρου δὲ μᾶλλον , τούτου μᾶλλον τὴν φύσιν ἐστίν , οἷον τὰ μὲν ξηροῦ μᾶλλον τὰ δ’ ὑγροῦ . Πάντα δὲ τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ ἔσται , τὰ δ’ ἐν τῷ ἀντικειμένῳ · ἔχει δ’ οὕτω τῆξις πρὸς τὸ τηκτόν . Ἐπεὶ δ’ ἐστὶ τὸ μὲν ὑγρὸν εὐόριστον , τὸ δὲ ξηρὸν δυσόριστον , ὅμοιόν τι τῷ ὄψῳ καὶ τοῖς ἡδύσμασι πρὸς ἄλληλα πάσχουσιν · τὸ γὰρ ὑγρὸν τῷ ξηρῷ αἴτιον τοῦ ὁρίζεσθαι , καὶ ἑκάτερον ἑκατέρῳ οἷον κόλλα γίγνεται , ὥσπερ καὶ Ἐμπεδοκλῆς ἐποίησεν ἐν τοῖς φυσικοῖς Ἄλφιτον ὕδατι κολλήσας . Καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ἀμφοῖν ἐστὶ τὸ ὡρισμένον σῶμα . Λέγεται δὲ τῶν στοιχείων ἰδιαίτατα ξηροῦ μὲν γῆ , ὑγροῦ δὲ ὕδωρ . Διὰ τοῦτο ἅπαντα τὰ ὡρισμένα σώματα ἐνταῦθα οὐκ ἄνευ γῆς καὶ ὕδατος · ὁποτέρου δὲ πλεῖον , κατὰ τὴν δύναμιν τούτου ἕκαστον φαίνεται . Καὶ ἐν γῇ καὶ ἐν ὕδατι ζῷα μόνον ἐστίν , ἐν ἀέρι δὲ καὶ πυρὶ οὐκ ἔστιν , ὅτι τῶν σωμάτων ὕλη ταῦτα . Τῶν δὲ σωματικῶν παθημάτων ταῦτα πρῶτα ἀνάγκη ὑπάρχειν τῷ ὡρισμένῳ , σκληρότητα ἢ μαλακότητα · ἀνάγκη γὰρ τὸ ἐκ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ ἢ σκληρὸν εἶναι ἢ μαλακόν . Ἔστι δὲ σκληρὸν μὲν τὸ μὴ ὑπεῖκον εἰς αὑτὸ κατὰ τὸ ἐπίπεδον , μαλακὸν δὲ τὸ ὑπεῖκον τῷ μὴ ἀντιπεριίστασθαι · τὸ γὰρ ὕδωρ οὐ μαλακόν · οὐ γὰρ ὑπείκει τῇ θλίψει τὸ ἐπίπεδον εἰς βάθος , ἀλλ’ ἀντιπεριίσταται . Ἁπλῶς μὲν οὖν σκληρὸν ἢ μαλακὸν τὸ ἁπλῶς τοιοῦτον , πρὸς ἕτερον δὲ τὸ πρὸς ἐκεῖνο τοιοῦτον . Πρὸς μὲν οὖν ἄλληλα ἀόριστά ἐστι τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον · ἐπεὶ δὲ πρὸς τὴν αἴσθησιν πάντα κρίνομεν τὰ αἰσθητά , δῆλον ὅτι καὶ τὸ σκληρὸν καὶ τὸ μαλακὸν ἁπλῶς πρὸς τὴν ἁφὴν ὡρίκαμεν , ὡς μεσότητι χρώμενοι τῇ ἁφῇ . Διὸ τὸ μὲν ὑπερβάλλον αὐτῆς σκληρόν , τὸ δ’ ἐλλεῖπον μαλακὸν εἶναί φαμεν .
Lemmas: ὁ δέ παθητικός , ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός , λεκτέος ὁ εἶδος . εἰμί δέ ὁ μέν ἀρχή ὁ σῶμα ὁ παθητικός ὑγρός καί ξηρός , ὁ δέ ἄλλος μικτός μέν ἐκ οὗτος , ὁπότερος δέ μάλα , οὗτος μάλα ὁ φύσις εἰμί , οἷος ὁ μέν ξηρός μάλα ὁ δέ ὑγρός . πᾶς δέ ὁ μέν ἐντελέχεια εἰμί , ὁ δέ ἐν ὁ ἀντίκειμαι · ἔχω δέ οὕτως τῆξις πρός ὁ τηκτός . ἐπεί δέ εἰμί ὁ μέν ὑγρός εὐόριστος , ὁ δέ ξηρός δυσόριστος , ὅμοιος τις ὁ ὄψον καί ὁ ἥδυσμα πρός ἀλλήλων πάσχω · ὁ γάρ ὑγρός ὁ ξηρός αἴτιος ὁ ὁρίζω , καί ἑκάτερος ἑκάτερος οἷος κόλλα γίγνομαι , ὥσπερ καί Ἐμπεδοκλῆς ποιέω ἐν ὁ φυσικός Ἄλφιτος ὕδωρ κολλάω . καί διά οὗτος ἐκ ἄμφω εἰμί ὁ ὁρίζω σῶμα . λέγω δέ ὁ στοιχεῖον ἴδιος ξηρός μέν γῆ , ὑγρός δέ ὕδωρ . διά οὗτος ἅπας ὁ ὁρίζω σῶμα ἐνταῦθα οὐ ἄνευ γῆ καί ὕδωρ · ὁπότερος δέ πολύς , κατά ὁ δύναμις οὗτος ἕκαστος φαίνω . καί ἐν γῆ καί ἐν ὕδωρ ζῷον μόνος εἰμί , ἐν ἀήρ δέ καί πῦρ οὐ εἰμί , ὅτι ὁ σῶμα ὕλη οὗτος . ὁ δέ σωματικός πάθημα οὗτος πρῶτος ἀνάγκη ὑπάρχω ὁ ὁρίζω , σκληρότης ἤ μαλακότης · ἀνάγκη γάρ ὁ ἐκ ξηρός καί ὑγρός ἤ σκληρός εἰμί ἤ μαλακός . εἰμί δέ σκληρός μέν ὁ μή ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ κατά ὁ ἐπίπεδος , μαλακός δέ ὁ ὑπείκω ὁ μή ἀντιπεριίστημι · ὁ γάρ ὕδωρ οὐ μαλακός · οὐ γάρ ὑπείκω ὁ θλῖψις ὁ ἐπίπεδος εἰς βάθος , ἀλλά ἀντιπεριίστημι . ἁπλῶς μέν οὖν σκληρός ἤ μαλακός ὁ ἁπλῶς τοιοῦτος , πρός ἕτερος δέ ὁ πρός ἐκεῖνος τοιοῦτος . πρός μέν οὖν ἀλλήλων ἀόριστος εἰμί ὁ μάλα καί ἥσσων · ἐπεί δέ πρός ὁ αἴσθησις πᾶς κρίνω ὁ αἰσθητός , δῆλος ὅτι καί ὁ σκληρός καί ὁ μαλακός ἁπλῶς πρός ὁ ἁφή ὁρίζω , ὡς μεσότης χράω ὁ ἁφή . διό ὁ μέν ὑπερβάλλω αὐτός σκληρός , ὁ δέ ἐλλείπω μαλακός εἰμί φημί .