aristoteles-et-corpus-aristotelicum.meteorologica 4.9
Μαλακτὰ δ’ ἐστὶ τῶν πεπηγότων ὅσα μὴ ἐξ ὕδατος , οἷον κρύσταλλος ( πᾶς γὰρ κρύσταλλος ὕδατος ) , ἀλλ’ ὅσα γῆς μᾶλλον , καὶ μήτ’ ἐξίκμασται πᾶν τὸ ὑγρὸν ὥσπερ ἐν νίτρῳ ἢ ἁλσί , μήτ’ ἔχει ἀνωμάλως ὥσπερ ὁ κέραμος , ἀλλ’ εἰσὶν ἑλκτὰ μὴ ὄντα διαντά , ἢ ἐλατὰ μὴ ὄντα ὕδατος , καὶ μαλακτὰ πυρί , οἷον σίδηρος καὶ κέρας καὶ ξύλα . Ἔστι δὲ καὶ τῶν τηκτῶν καὶ τῶν ἀτήκτων τὰ μὲν τεγκτὰ τὰ δὲ ἄτεγκτα , οἷον χαλκὸς ἄτεγκτον , τηκτὸν ὄν , ἔριον δὲ καὶ γῆ τεγκτόν · βρέχεται γάρ . Καὶ χαλκὸς μὲν δὲ τηκτόν , οὐχ ὑπὸ ὕδατος δὲ τηκτόν . Ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπὸ ὕδατος τηκτῶν ἔνια ἄτεγκτα , οἷον νίτρον καὶ ἅλες · οὐδὲ γὰρ ἄλλο τεγκτὸν οὐδὲν ὃ μὴ μαλακώτερον γίνεται βρεχόμενον . Ἔνια δὲ τεγκτὰ ὄντα οὐ τηκτά ἐστιν , οἷον ἔριον καὶ οἱ καρποί . Ἔστι δὲ τεγκτὰ μὲν ὅσα γῆς ὄντα ἔχει τοὺς πόρους μείζους τῶν τοῦ ὕδατος ὄγκων , ὄντων δὲ σκληροτέρων τοῦ ὕδατος . τηκτὰ δὲ ὕδατι ὅσα δι’ ὅλου . Διὰ τί δ’ ἡ μὲν γῆ καὶ τήκεται καὶ τέγγεται ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ , τὸ δὲ νίτρον τήκεται μέν , τέγγεται δ’ οὔ ; Ὅτι ἐν μὲν τῷ νίτρῳ δι’ ὅλου οἱ πόροι , ὥστε γε διαιρεῖται εὐθὺς ὑπὸ τοῦ ὕδατος τὰ μόρια , ἐν δὲ τῇ γῇ καὶ παραλλάξ εἰσιν οἱ πόροι , ὥστε ὁποτέρως ἂν δέξηται , διαφέρει τὸ πάθος . Ἔστι δὲ καὶ τὰ μὲν τῶν σωμάτων καμπτὰ καὶ εὐθυντά , οἷον κάλαμος καὶ λύγος , τὰ δ’ ἄκαμπτα τῶν σωμάτων , οἷον κέραμος καὶ λίθος . Ἔστι δὲ καμπτὰ μὲν καὶ εὐθυντὰ ὅσων σωμάτων τὸ μῆκος δύναται εἰς εὐθύτητα ἐκ περιφερείας καὶ ἐξ εὐθύτητος εἰς περιφέρειαν μεταβάλλειν , καὶ τὸ κάμπτεσθαι καὶ τὸ εὐθύνεσθαί ἐστι τὸ εἰς εὐθύτητα ἢ περιφέρειαν μεθίστασθαι ἢ κινεῖσθαι · καὶ γὰρ τὸ ἀνακαμπτόμενον καὶ τὸ κατακαμπτόμενον κάμπτεται . Ἡ μὲν οὖν εἰς κυρτότητα ἢ κοιλότητα κίνησις τοῦ μήκους σωζομένου κάμψις ἐστίν · εἰ γὰρ καὶ εἰς τὸ εὐθύ , εἴη ἂν ἅμα κεκαμμένον καὶ εὐθύ · ὅπερ ἀδύνατον , τὸ εὐθὺ κεκάμφθαι . Καὶ εἰ κάμπτεται πᾶν ἢ ἀνακάμψει ἢ κατακάμψει , τούτων δὲ τὸ μὲν εἰς τὸ κυρτὸν τὸ δ’ εἰς τὸ κοῖλον μετάβασις , οὐκ ἂν εἴη καὶ εἰς τὸ εὐθὺ κάμψις , ἀλλ’ ἔστι κάμψις καὶ εὔθυνσις ἄλλο καὶ ἄλλο . Καὶ ταῦτά ἐστι καμπτὰ καὶ εὐθυντά , καὶ ἄκαμπτα καὶ ἀνεύθυντα . Καὶ τὰ μὲν κατακτὰ καὶ θραυστὰ ἅμα ἢ χωρίς , οἷον ξύλον μὲν κατακτόν , θραυστὸν δ’ οὔ , κρύσταλλος δὲ καὶ λίθος θραυστόν , κατακτὸν δ’ οὔ , κέραμος δὲ καὶ θραυστὸν καὶ κατακτόν . Διαφέρει δ’ , ὅτι κάταξις μέν ἐστιν ἡ εἰς μεγάλα μέρη διαίρεσις καὶ χωρισμός , θραῦσις δ’ ἡ εἰς τὰ τυχόντα καὶ πλείω δυοῖν . Ὅσα μὲν οὖν οὕτω πέπηγεν ὥστε πολλοὺς ἔχειν παραλλάττοντας πόρους , θραυστά ( μέχρι γὰρ τούτου διίσταται ) , ὅσα δ’ εἰς πολύ , κατακτά , ὅσα δ’ ἄμφω , ἀμφότερα . Καὶ τὰ μὲν θλαστά , οἷον χαλκὸς καὶ κηρός , τὰ δ’ ἄθλαστα , οἷον κέραμος καὶ ὕδωρ . Ἔστι δὲ θλάσις μὲν ἐπιπέδου κατὰ μέρος εἰς βάθος μετάστασις ὤσει ἢ πληγῇ , τὸ δ’ ὅλον ἁφῇ . Ἔστι δὲ τὰ τοιαῦτα καὶ μαλακτά , οἷον κηρὸς μένοντος τοῦ ἄλλου ἐπιπέδου κατὰ μέρος μεθίσταται , καὶ σκληρά , οἷον χαλκός , καὶ ἄθλαστα καὶ σκληρά , οἷον κέραμος ( οὐ γὰρ ὑπείκει εἰς βάθος τὸ ἐπίπεδον ) , καὶ ὑγρά , οἷον ὕδωρ ( τὸ γὰρ ὕδωρ ὑπείκει μέν , ἀλλ’ οὐ κατὰ μέρος , ἀλλ’ ἀντιμεθίσταται ) . Τῶν δὲ θλαστῶν ὅσα μὲν μένει θλασθέντα καὶ εὔθλαστα χειρί , ταῦτα μὲν πλαστά , τὰ δὲ ἢ μὴ εὔθλαστα , ὥσπερ λίθος ἢ ξύλον , ἢ εὔθλαστα μέν , μὴ μένει δὲ ἡ θλάσις , ὥσπερ ἐρίου ἢ σπόγγου , οὐ πλαστά , ἀλλὰ πιεστὰ ταῦτ’ ἐστίν . Ἔστι δὲ πιεστὰ ὅσα ὠθούμενα εἰς αὑτὰ συνιέναι δύναται , εἰς βάθος τοῦ ἐπιπέδου παραλλάττοντος , οὐ διαιρουμένου , καὶ μεθισταμένου ἄλλου ἄλλῳ μορίου , οἷον τὸ ὕδωρ ποιεῖ · τοῦτο γὰρ ἀντιμεθίσταται . Ἔστι δ’ ὦσις ἡ κίνησις ὑπὸ τοῦ κινοῦντος , ἣ γίγνεται ἀπὸ τῆς ἅψεως · πληγὴ δέ , ὅταν ἀπὸ τῆς φορᾶς . Πιέζεται δὲ ὅσα πόρους ἔχει κενοὺς συγγενοῦς σώματος · καὶ πιεστὰ ταῦτα ὅσα δύναται εἰς τὰ ἑαυτῶν κενὰ συνιέναι ἢ εἰς τοὺς ἑαυτῶν πόρους · ἐνίοτε γὰρ οὐ κενοί εἰσιν εἰς οὓς συνέρχεται , οἷον ὁ βεβρεγμένος σπόγγος ( πλήρεις γὰρ αὐτοῦ οἱ πόροι ) , ἀλλ’ ὧν ἂν οἱ πόροι πλήρεις ὦσι μαλακωτέρων ἢ αὐτὸ τὸ πεφυκὸς συνιέναι εἰς αὐτά . Πιεστὰ μὲν οὖν ἐστὶν οἷον σπόγγος , κηρός , σάρξ · ἀπίεστα δὲ τὰ μὴ πεφυκότα συνιέναι ὤσει εἰς τοὺς ἑαυτῶν πόρους διὰ τὸ ἢ μὴ ἔχειν ἢ σκληροτέρων ἔχειν πλήρεις · ὁ γὰρ σίδηρος ἀπίεστος καὶ λίθος καὶ ὕδωρ καὶ πᾶν ὑγρόν . Ἑλκτὰ δ’ ἐστὶν ὅσων δυνατὸν εἰς τὸ πλάγιον μεθίστασθαι τὸ ἐπίπεδον · τὸ γὰρ ἕλκεσθαι ἐστὶ τὸ ἐπὶ τὸ κινοῦν μεθίστασθαι τὸ ἐπίπεδον συνεχὲς ὄν . Ἔστι δὲ τὰ μὲν ἑλκτά , οἷον θρίξ , ἱμάς , νεῦρον , σταίς , ἰξός , τὰ δ’ ἄνελκτα , οἷον ὕδωρ καὶ λίθος . Τὰ μὲν οὖν ταὐτά ἐστιν ἑλκτὰ καὶ πιεστά , οἷον ἔριον , τὰ δ’ οὐ ταὐτά , οἷον φλέγμα πιεστὸν μὲν οὐκ ἔστιν , ἑλκτὸν δέ , καὶ ὁ σπόγγος πιεστὸν μέν , οὐχ ἑλκτὸν δέ . Ἔστι δὲ καὶ τὰ μὲν ἐλατά , οἷον χαλκός , τὰ δ’ ἀνήλατα , οἷον λίθος καὶ ξύλον . Ἔστι δ’ ἐλατὰ μὲν ὅσα τῇ αὐτῇ πληγῇ δύναται ἅμα καὶ εἰς πλάτος καὶ εἰς βάθος τὸ ἐπίπεδον μεθίστασθαι κατὰ μέρος , ἀνήλατα δὲ ὅσα ἀδύνατα . Ἔστι δὲ τὰ μὲν ἐλατὰ ἅπαντα καὶ θλαστά , τὰ δὲ θλαστὰ οὐ πάντα ἐλατά , οἷον ξύλον · ὡς μέντοι ἐπὶ πᾶν εἰπεῖν , ἀντιστρέφει . Τῶν δὲ πιεστῶν τὰ μὲν ἐλατὰ τὰ δ’ οὔ , κηρὸς μὲν καὶ πηλὸς ἐλατά , ἔριον δ’ οὔ , οὐδ’ ὕδωρ . Ἔστι δὲ καὶ τὰ μὲν σχιστά , οἷον ξύλον , τὰ δὲ ἄσχιστα , οἷον κέραμος . Ἔστι δὲ σχιστὸν τὸ δυνάμενον διαιρεῖσθαι ἐπὶ πλεῖον ἢ τὸ διαιροῦν διαιρεῖ · σχίζεται γάρ , ὅταν ἐπὶ πλεῖον διαιρῆται ἢ τὸ διαιροῦν διαιρεῖ , καὶ προηγεῖται ἡ διαίρεσις · ἐν δὲ τῇ τμήσει οὐκ ἔστι τοῦτο . Ἄσχιστα δ’ ὅσα μὴ δύναται τοῦτο πάσχειν . Ἔστι δ’ οὔτε μαλακὸν οὐδὲν σχιστόν ( λέγω δὲ τῶν ἁπλῶς μαλακῶν καὶ μὴ πρὸς ἄλληλα · οὕτω μὲν γὰρ καὶ σίδηρος ἔσται μαλακός ) οὔτε τὰ σκληρὰ πάντα ἐστί , ἀλλ’ ὅσα μήθ’ ὑγρά ἐστι μήτε θλαστὰ μήτε θραυστά . Τοιαῦτα δ’ ἐστὶν ὅσα κατὰ μῆκος ἔχει τοὺς πόρους , καθ’ οὓς προσφύεται ἀλλήλοις , ἀλλὰ μὴ κατὰ πλάτος . Τμητὰ δ’ ἐστὶ τῶν συνεστώτων σκληρῶν ἢ μαλακῶν ὅσα δύναται μήτ’ ἐξ ἀνάγκης προηγεῖσθαι τῆς διαιρέσεως μήτε θραύεσθαι διαιρούμενα · ὅσα δὲ ἢ ὑγρὰ ἢ τοιαῦτα , ἄτμητα . Ἔνια δ’ ἐστὶ ταὐτὰ καὶ τμητὰ καὶ σχιστά , οἷον ξύλον · ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ σχιστὸν μὲν κατὰ τὸ μῆκος , τμητὸν δὲ κατὰ τὸ πλάτος · ἐπεὶ γὰρ διαιρεῖται ἕκαστον εἰς πολλά , ᾗ μὲν μήκη πολλὰ τὸ ἕν , σχιστὸν ταύτῃ , ᾗ δὲ πλάτη πολλὰ τὸ ἕν , τμητὸν ταύτῃ . Γλίσχρον δ’ ἐστίν , ὅταν ἑλκτὸν ᾖ ὑγρὸν ὂν ἢ μαλακόν . Τοιοῦτον δὲ γίνεται τῇ ἐπαλλάξει ὅσα ὥσπερ αἱ ἁλύσεις σύγκειται τῶν σωμάτων · ταῦτα γὰρ ἐπὶ πολὺ δύναται ἐκτείνεσθαι καὶ συνιέναι . Ὅσα δὲ μὴ τοιαῦτα , ψαθυρά . Πιλητὰ δ’ ὅσα τῶν πιεστῶν μόνιμον ἔχει τὴν πίεσιν , ἀπίλητα δὲ ὅσα ἢ ὅλως ἀπίεστα ἢ μὴ μόνιμον ἔχει τὴν πίεσιν . Καὶ τὰ μὲν καυστά ἐστι τὰ δὲ ἄκαυστα , οἷον ξύλον μὲν καυστὸν καὶ ἔριον καὶ ὀστοῦν , λίθος δὲ καὶ κρύσταλλος ἄκαυστον . Ἔστι δὲ καυστὰ ὅσα ἔχει πόρους δεκτικοὺς πυρὸς καὶ ὑγρότητα ἐν τοῖς κατ’ εὐθυωρίαν πόροις ἀσθενεστέραν πυρός . Ὅσα δὲ ἢ μὴ ἔχει ἢ ἰσχυροτέραν , οἷον κρύσταλλος καὶ τὰ σφόδρα χλωρά , ἄκαυστα . Θυμιατὰ δ’ ἐστὶ τῶν σωμάτων ὅσα ὑγρότητα ἔχει μέν , οὕτω δ’ ἔχει ὥστε μὴ ἐξατμίζειν πυρουμένων χωρίς · ἔστι γὰρ ἀτμὶς ἡ ὑπὸ θερμοῦ καυστικοῦ εἰς ἀέρα καὶ πνεῦμα ἔκκρισις ἐξ ὑγροῦ διαντική . Τὰ δὲ θυμιατὰ χρόνῳ εἰς ἀέρα ἐκκρίνεται , καὶ τὰ μὲν ἀφανιζόμενα ξηρά , τὰ δὲ γῆ γίνεται . Διαφέρει δ’ αὕτη ἡ ἔκκρισις , ὅτι οὔτε διαίνει οὔτε πνεῦμα γίγνεται . Ἔστι δὲ πνεῦμα ῥύσις συνεχὴς ἐπὶ μῆκος ἀέρος · θυμίασις δ’ ἐστὶν ἡ ὑπὸ θερμοῦ καυστικοῦ κοινὴ ἔκκρισις ξηροῦ καὶ ὑγροῦ ἀθρόως . Διόπερ οὐ διαίνει , ἀλλὰ χρωματίζει μᾶλλον . Ἔστι δ’ ἡ μὲν ξυλώδους σώματος θυμίασις καπνός . Λέγω δὲ καὶ ὀστᾶ καὶ τρίχας καὶ πᾶν τὸ τοιοῦτον ἐν ταὐτῷ · οὐ γὰρ κεῖται ὄνομα κοινόν , ἀλλὰ κατ’ ἀναλογίαν ὅμως ἐν ταὐτῷ πάντ’ ἐστίν , ὥσπερ καὶ Ἐμπεδοκλῆς φησὶ Ταὐτὰ τρίχες καὶ φύλλα καὶ οἰωνῶν πτερὰ πυκνὰ καὶ λεπίδες γίγνονται ἐπὶ στιβαροῖσι μέλεσσιν . Ἡ δὲ πίονος θυμίασις λιγνύς , ἡ δὲ λιπαροῦ κνίσσα . Διὰ τοῦτο τὸ ἔλαιον οὐχ ἕψεται οὐδὲ παχύνεται , ὅτι θυμιατόν ἐστιν ἀλλ’ οὐκ ἀτμιστόν · ὕδωρ δ’ οὐ θυμιατὸν ἀλλ’ ἀτμιστόν . Οἶνος δ’ ὁ μὲν γλυκὺς θυμιᾶται . Πίων γάρ , καὶ ταὐτὰ ποιεῖ τῷ ἐλαίῳ · οὔτε γὰρ ὑπὸ ψύχους πήγνυται , καίεταί τε . Ἔστι δ’ ὀνόματι οἶνος , ἔργῳ δ’ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ οἰνώδης ὁ χυμός , διὸ καὶ οὐ μεθύσκει . Ὁ τυχὼν δ’ οἶνος μικρὰν ἔχει ἀναθυμίασιν , διὸ ἀνίησι φλόγα . Καυστὰ δὲ δοκεῖ εἶναι ὅσα εἰς τέφραν διαλύεται τῶν σωμάτων . Πάσχει δὲ τοῦτο πάντα ὅσα πήγνυται ἢ ὑπὸ θερμοῦ ἢ ὑπ’ ἀμφοῖν , ψυχροῦ καὶ θερμοῦ · ταῦτα γὰρ φαίνεται κρατούμενα ὑπὸ τοῦ πυρός . Ἥκιστα δὲ τῶν λίθων ἡ σφραγίς , ὁ καλούμενος ἄνθραξ . Τῶν δὲ καυστῶν τὰ μὲν φλογιστά ἐστι τὰ δ’ ἀφλόγιστα · τούτων δ’ ἔνια ἀνθρακευτά . Φλογιστὰ μὲν οὖν ὅσα φλόγα παρέχεσθαι δύναται · ὅσα δ’ οὐ δύναται , ἀφλόγιστα . Ἔστι δὲ φλογιστὰ ὅσα μὴ ὑγρὰ ὄντα θυμιατά ἐστιν . Πίττα δὲ ἢ ἔλαιον ἢ κηρὸς μᾶλλον μετ’ ἄλλων ἢ καθ’ αὑτὰ φλογιστά . Μάλιστα δ’ ὅσα καπνὸν ἀνίησιν . Ἀνθρακευτὰ δ’ ὅσα τῶν τοιούτων γῆς πλέον ἔχει ἢ καπνοῦ . Ἔτι δ’ ἔνια τηκτὰ ὄντα οὐ φλογιστά ἐστιν , οἷον χαλκός , καὶ φλογιστὰ οὐ τηκτά , οἷον ξύλον , τὰ δ’ ἄμφω , οἷον λιβανωτός . Αἴτιον δ’ ὅτι τὰ μὲν ξύλα ἀθρόον ἔχει τὸ ὑγρὸν καὶ δι’ ὅλου συνεχές , ὥστε διακάεται , ὁ δὲ χαλκὸς παρ’ ἕκαστον μὲν μέρος , οὐ συνεχὲς δὲ καὶ ἔλαττον ἢ ὥστε φλόγα ποιῆσαι · ὁ δὲ λιβανωτὸς τῇ μὲν οὕτως τῇ δ’ ἐκείνως ἔχει . Φλογιστὰ δ’ ἐστὶ τῶν θυμιατῶν ὅσα μὴ τηκτά ἐστι διὰ τὸ μᾶλλον εἶναι γῆς · τὸ ξηρὸν γὰρ ἔχει κοινὸν τῷ πυρί . Τοῦτ’ οὖν θερμὸν ἂν γένηται τὸ ξηρόν , πῦρ γίγνεται . Διὰ τοῦτο ἡ φλὸξ πνεῦμα ἢ καπνὸς καόμενός ἐστιν . Ξύλων μὲν οὖν ἡ θυμίασις καπνός , κηροῦ δὲ καὶ λιβανωτοῦ καὶ τῶν τοιούτων καὶ πίττης , καὶ ὅσα ἔχει πίτταν ἢ τοιαῦτα , λιγνύς , ἐλαίου δὲ καὶ ὅσα ἐλαιώδη , κνίσσα · καὶ ὅσα ἥκιστα κάεται μόνα , ὅτι ὀλίγον ξηρὸν ἔχει , ἡ δὲ μετάβασις διὰ τούτου , μετὰ δ’ ἑτέρου τάχιστα . Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ πῖον ξηρὸν λιπαρόν . Τὰ μὲν οὖν ἐκθυμιώμενα τῶν ὑγρῶν ὑγροῦ μᾶλλον , ὡς ἔλαιον καὶ πίττα , τὰ δὲ καόμενα ξηροῦ .
Lemmas: μαλακτός δέ εἰμί ὁ πήγνυμι ὅσος μή ἐκ ὕδωρ , οἷος κρύσταλλος ( πᾶς γάρ κρύσταλλος ὕδωρ ) , ἀλλά ὅσος γῆ μάλα , καί μήτε ἐξικμάζω πᾶς ὁ ὑγρός ὥσπερ ἐν νίτρον ἤ ἅλς , μήτε ἔχω ἀνώμαλος ὥσπερ ὁ κέραμος , ἀλλά εἰμί ἑλκτός μή εἰμί διαντός , ἤ ἐλατός μή εἰμί ὕδωρ , καί μαλακτός πῦρ , οἷος σίδηρος καί κέρας καί ξύλον . εἰμί δέ καί ὁ τηκτός καί ὁ ἄτηκτος ὁ μέν τεγκτός ὁ δέ ἄτεγκτος , οἷος χαλκός ἄτεγκτος , τηκτός εἰμί , ἔριον δέ καί γῆ τεγκτός · βρέχω γάρ . καί χαλκός μέν δέ τηκτός , οὐ ὑπό ὕδωρ δέ τηκτός . ἀλλά καί ὁ ὑπό ὕδωρ τηκτός ἔνιοι ἄτεγκτος , οἷος νίτρον καί ἅλς · οὐδέ γάρ ἄλλος τεγκτός οὐδείς ὅς μή μαλακός γίγνομαι βρέχω . ἔνιοι δέ τεγκτός εἰμί οὐ τηκτός εἰμί , οἷος ἔριον καί ὁ καρπός . εἰμί δέ τεγκτός μέν ὅσος γῆ εἰμί ἔχω ὁ πόρος μέγας ὁ ὁ ὕδωρ ὄγκος , εἰμί δέ σκληρός ὁ ὕδωρ . τηκτός δέ ὕδωρ ὅσος διά ὅλος . διά τίς δέ ὁ μέν γῆ καί τήκω καί τέγγω ὑπό ὁ ὑγρός , ὁ δέ νίτρον τήκω μέν , τέγγω δέ οὐ ; ὅτι ἐν μέν ὁ νίτρον διά ὅλος ὁ πόρος , ὥστε γε διαιρέω εὐθύς ὑπό ὁ ὕδωρ ὁ μόριον , ἐν δέ ὁ γῆ καί παραλλάξ εἰμί ὁ πόρος , ὥστε ὁπότερος ἄν δέχομαι , διαφέρω ὁ πάθος . εἰμί δέ καί ὁ μέν ὁ σῶμα καμπτός καί εὐθυντός , οἷος κάλαμος καί λύγος , ὁ δέ ἄκαμπτος ὁ σῶμα , οἷος κέραμος καί λίθος . εἰμί δέ καμπτός μέν καί εὐθυντός ὅσος σῶμα ὁ μῆκος δύναμαι εἰς εὐθύτης ἐκ περιφέρεια καί ἐκ εὐθύτης εἰς περιφέρεια μεταβάλλω , καί ὁ κάμπτω καί ὁ εὐθύνω εἰμί ὁ εἰς εὐθύτης ἤ περιφέρεια μεθίστημι ἤ κινέω · καί γάρ ὁ ἀνακάμπτω καί ὁ κατακάμπτω κάμπτω . ὁ μέν οὖν εἰς κυρτότης ἤ κοιλότης κίνησις ὁ μῆκος σῴζω κάμψις εἰμί · εἰ γάρ καί εἰς ὁ εὐθύς , εἰμί ἄν ἅμα κάπτω καί εὐθύς · ὅς ἀδύνατος , ὁ εὐθύς κάμπτω . καί εἰ κάμπτω πᾶς ἤ ἀνακάμπτω ἤ κατακάμπτω , οὗτος δέ ὁ μέν εἰς ὁ κυρτός ὁ δέ εἰς ὁ κοῖλος μετάβασις , οὐ ἄν εἰμί καί εἰς ὁ εὐθύς κάμψις , ἀλλά εἰμί κάμψις καί εὔθυνσις ἄλλος καί ἄλλος . καί οὗτος εἰμί καμπτός καί εὐθυντός , καί ἄκαμπτος καί ἀνεύθυντος . καί ὁ μέν κατακτός καί θραυστός ἅμα ἤ χωρίς , οἷος ξύλον μέν κατακτός , θραυστός δέ οὐ , κρύσταλλος δέ καί λίθος θραυστός , κατακτός δέ οὐ , κέραμος δέ καί θραυστός καί κατακτός . διαφέρω δέ , ὅτι κάταξις μέν εἰμί ὁ εἰς μέγας μέρος διαίρεσις καί χωρισμός , θραῦσις δέ ὁ εἰς ὁ τυγχάνω καί πολύς δύο . ὅσος μέν οὖν οὕτως πήγνυμι ὥστε πολύς ἔχω παραλλάσσω πόρος , θραυστός ( μέχρι γάρ οὗτος διίστημι ) , ὅσος δέ εἰς πολύς , κατακτός , ὅσος δέ ἄμφω , ἀμφότερος . καί ὁ μέν θλαστός , οἷος χαλκός καί κηρός , ὁ δέ ἄθλαστος , οἷος κέραμος καί ὕδωρ . εἰμί δέ θλάσις μέν ἐπίπεδος κατά μέρος εἰς βάθος μετάστασις ὦσις ἤ πληγή , ὁ δέ ὅλος ἁφή . εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος καί μαλακτός , οἷος κηρός μένω ὁ ἄλλος ἐπίπεδος κατά μέρος μεθίστημι , καί σκληρός , οἷος χαλκός , καί ἄθλαστος καί σκληρός , οἷος κέραμος ( οὐ γάρ ὑπείκω εἰς βάθος ὁ ἐπίπεδος ) , καί ὑγρός , οἷος ὕδωρ ( ὁ γάρ ὕδωρ ὑπείκω μέν , ἀλλά οὐ κατά μέρος , ἀλλά ἀντιμεθίστημι ) . ὁ δέ θλάστης ὅσος μέν μένω θλάω καί εὔθλαστος χείρ , οὗτος μέν πλαστός , ὁ δέ ἤ μή εὔθλαστος , ὥσπερ λίθος ἤ ξύλον , ἤ εὔθλαστος μέν , μή μένω δέ ὁ θλάσις , ὥσπερ ἔριον ἤ σπόγγος , οὐ πλαστός , ἀλλά πιεστός οὗτος εἰμί . εἰμί δέ πιεστός ὅσος ὠθέω εἰς ἑαυτοῦ συνίημι δύναμαι , εἰς βάθος ὁ ἐπίπεδος παραλλάσσω , οὐ διαιρέω , καί μεθιστάω ἄλλος ἄλλος μόριον , οἷος ὁ ὕδωρ ποιέω · οὗτος γάρ ἀντιμεθίστημι . εἰμί δέ ὦσις ὁ κίνησις ὑπό ὁ κινέω , ὅς γίγνομαι ἀπό ὁ ἅψις · πληγή δέ , ὅταν ἀπό ὁ φορά . πιέζω δέ ὅσος πόρος ἔχω κενός συγγενής σῶμα · καί πιεστός οὗτος ὅσος δύναμαι εἰς ὁ ἑαυτοῦ κενός συνίημι ἤ εἰς ὁ ἑαυτοῦ πόρος · ἐνίοτε γάρ οὐ κενός εἰμί εἰς ὅς συνέρχομαι , οἷος ὁ βρέχω σπόγγος ( πλήρης γάρ αὐτός ὁ πόρος ) , ἀλλά ὅς ἄν ὁ πόρος πλήρης εἰμί μαλακός ἤ αὐτός ὁ φύω συνίημι εἰς αὐτός . πιεστός μέν οὖν εἰμί οἷος σπόγγος , κηρός , σάρξ · ἀπίεστος δέ ὁ μή φύω συνίημι ὦσις εἰς ὁ ἑαυτοῦ πόρος διά ὁ ἤ μή ἔχω ἤ σκληρός ἔχω πλήρης · ὁ γάρ σίδηρος ἀπίεστος καί λίθος καί ὕδωρ καί πᾶς ὑγρός . ἑλκτός δέ εἰμί ὅσος δυνατός εἰς ὁ πλάγιος μεθίστημι ὁ ἐπίπεδος · ὁ γάρ ἕλκω εἰμί ὁ ἐπί ὁ κινέω μεθίστημι ὁ ἐπίπεδος συνεχής εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν ἑλκτός , οἷος θρίξ , ἱμάς , νεῦρον , σταῖς , ἰξός , ὁ δέ ἄνελκτος , οἷος ὕδωρ καί λίθος . ὁ μέν οὖν αὐτός εἰμί ἑλκτός καί πιεστός , οἷος ἔριον , ὁ δέ οὐ αὐτός , οἷος φλέγμα πιεστός μέν οὐ εἰμί , ἑλκτός δέ , καί ὁ σπόγγος πιεστός μέν , οὐ ἑλκτός δέ . εἰμί δέ καί ὁ μέν ἐλατός , οἷος χαλκός , ὁ δέ ἀνήλατος , οἷος λίθος καί ξύλον . εἰμί δέ ἐλατός μέν ὅσος ὁ αὐτός πληγή δύναμαι ἅμα καί εἰς πλάτος καί εἰς βάθος ὁ ἐπίπεδος μεθίστημι κατά μέρος , ἀνήλατος δέ ὅσος ἀδύνατος . εἰμί δέ ὁ μέν ἐλατός ἅπας καί θλαστός , ὁ δέ θλαστός οὐ πᾶς ἐλατός , οἷος ξύλον · ὡς μέντοι ἐπί πᾶς λέγω , ἀντιστρέφω . ὁ δέ πιεστός ὁ μέν ἐλατός ὁ δέ οὐ , κηρός μέν καί πηλός ἐλατός , ἔριον δέ οὐ , οὐδέ ὕδωρ . εἰμί δέ καί ὁ μέν σχιστός , οἷος ξύλον , ὁ δέ ἄσχιστος , οἷος κέραμος . εἰμί δέ σχιστός ὁ δύναμαι διαιρέω ἐπί πολύς ἤ ὁ διαιρέω διαιρέω · σχίζω γάρ , ὅταν ἐπί πολύς διαιρέω ἤ ὁ διαιρέω διαιρέω , καί προηγέομαι ὁ διαίρεσις · ἐν δέ ὁ τμῆσις οὐ εἰμί οὗτος . ἄσχιστος δέ ὅσος μή δύναμαι οὗτος πάσχω . εἰμί δέ οὔτε μαλακός οὐδείς σχιστός ( λέγω δέ ὁ ἁπλῶς μαλακός καί μή πρός ἀλλήλων · οὕτως μέν γάρ καί σίδηρος εἰμί μαλακός ) οὔτε ὁ σκληρός πᾶς εἰμί , ἀλλά ὅσος μήτε ὑγρός εἰμί μήτε θλαστός μήτε θραυστός . τοιοῦτος δέ εἰμί ὅσος κατά μῆκος ἔχω ὁ πόρος , κατά ὅς προσφύω ἀλλήλων , ἀλλά μή κατά πλάτος . τμητός δέ εἰμί ὁ συνίστημι σκληρός ἤ μαλακός ὅσος δύναμαι μήτε ἐκ ἀνάγκη προηγέομαι ὁ διαίρεσις μήτε θραύω διαιρέω · ὅσος δέ ἤ ὑγρός ἤ τοιοῦτος , ἄτμητος . ἔνιοι δέ εἰμί αὐτός καί τμητός καί σχιστός , οἷος ξύλον · ἀλλά ὡς ἐπί ὁ πολύς σχιστός μέν κατά ὁ μῆκος , τμητός δέ κατά ὁ πλάτος · ἐπεί γάρ διαιρέω ἕκαστος εἰς πολύς , ᾗ μέν μῆκος πολύς ὁ εἷς , σχιστός ταύτῃ , ᾗ δέ πλάτος πολύς ὁ εἷς , τμητός ταύτῃ . γλίσχρος δέ εἰμί , ὅταν ἑλκτός εἰμί ὑγρός εἰμί ἤ μαλακός . τοιοῦτος δέ γίγνομαι ὁ ἐπάλλαξις ὅσος ὥσπερ ὁ ἅλυσις σύγκειμαι ὁ σῶμα · οὗτος γάρ ἐπί πολύς δύναμαι ἐκτείνω καί συνίημι . ὅσος δέ μή τοιοῦτος , ψαθυρός . πιλητός δέ ὅσος ὁ πιεστός μόνιμος ἔχω ὁ πίεσις , ἀπίλητος δέ ὅσος ἤ ὅλος ἀπίεστος ἤ μή μόνιμος ἔχω ὁ πίεσις . καί ὁ μέν καυστός εἰμί ὁ δέ ἄκαυστος , οἷος ξύλον μέν καυστός καί ἔριον καί ὀστέον , λίθος δέ καί κρύσταλλος ἄκαυστος . εἰμί δέ καυστός ὅσος ἔχω πόρος δεκτικός πῦρ καί ὑγρότης ἐν ὁ κατά εὐθυωρία πόρος ἀσθενής πῦρ . ὅσος δέ ἤ μή ἔχω ἤ ἰσχυρός , οἷος κρύσταλλος καί ὁ σφόδρα χλωρός , ἄκαυστος . θυμιατός δέ εἰμί ὁ σῶμα ὅσος ὑγρότης ἔχω μέν , οὕτως δέ ἔχω ὥστε μή ἐξατμίζω πυρόω χωρίς · εἰμί γάρ ἀτμίς ὁ ὑπό θερμός καυστικός εἰς ἀήρ καί πνεῦμα ἔκκρισις ἐκ ὑγρός διαντικός . ὁ δέ θυμιατός χρόνος εἰς ἀήρ ἐκκρίνω , καί ὁ μέν ἀφανίζω ξηρός , ὁ δέ γῆ γίγνομαι . διαφέρω δέ οὗτος ὁ ἔκκρισις , ὅτι οὔτε διαίνω οὔτε πνεῦμα γίγνομαι . εἰμί δέ πνεῦμα ῥύσις συνεχής ἐπί μῆκος ἀήρ · θυμίασις δέ εἰμί ὁ ὑπό θερμός καυστικός κοινός ἔκκρισις ξηρός καί ὑγρός ἀθρόος . διόπερ οὐ διαίνω , ἀλλά χρωματίζω μάλα . εἰμί δέ ὁ μέν ξυλώδης σῶμα θυμίασις καπνός . λέγω δέ καί ὀστέον καί θρίξ καί πᾶς ὁ τοιοῦτος ἐν αὐτός · οὐ γάρ κεῖμαι ὄνομα κοινός , ἀλλά κατά ἀναλογία ὅμως ἐν αὐτός πᾶς εἰμί , ὥσπερ καί Ἐμπεδοκλῆς φημί Ταὐτός θρίξ καί φύλλον καί οἰωνός πτερόν πυκνός καί λεπίς γίγνομαι ἐπί στιβαρός μέλος . ὁ δέ πίων θυμίασις λιγνύς , ὁ δέ λιπαρός κνῖσα . διά οὗτος ὁ ἔλαιον οὐ ἕπομαι οὐδέ παχύνω , ὅτι θυμιατός εἰμί ἀλλά οὐ ἀτμιστός · ὕδωρ δέ οὐ θυμιατός ἀλλά ἀτμιστός . οἶνος δέ ὁ μέν γλυκύς θυμιάω . πίων γάρ , καί αὐτός ποιέω ὁ ἔλαιον · οὔτε γάρ ὑπό ψῦχος πήγνυμι , καίω τε . εἰμί δέ ὄνομα οἶνος , ἔργον δέ οὐ εἰμί · οὐ γάρ οἰνώδης ὁ χυμός , διό καί οὐ μεθύσκω . ὁ τυγχάνω δέ οἶνος μικρός ἔχω ἀναθυμίασις , διό ἀνίημι φλόξ . καυστός δέ δοκέω εἰμί ὅσος εἰς τέφρα διαλύω ὁ σῶμα . πάσχω δέ οὗτος πᾶς ὅσος πήγνυμι ἤ ὑπό θερμός ἤ ὑπό ἄμφω , ψυχρός καί θερμός · οὗτος γάρ φαίνω κρατέω ὑπό ὁ πῦρ . ἦκα δέ ὁ λίθος ὁ σφραγίς , ὁ καλέω ἄνθραξ . ὁ δέ καύστης ὁ μέν φλογιστός εἰμί ὁ δέ ἀφλόγιστος · οὗτος δέ ἔνιοι ἀνθρακευτός . φλογιστός μέν οὖν ὅσος φλόξ παρέχω δύναμαι · ὅσος δέ οὐ δύναμαι , ἀφλόγιστος . εἰμί δέ φλογιστός ὅσος μή ὑγρός εἰμί θυμιατός εἰμί . πίσσα δέ ἤ ἔλαιον ἤ κηρός μάλα μετά ἄλλος ἤ κατά ἑαυτοῦ φλογιστός . μάλα δέ ὅσος καπνός ἀνίημι . ἀνθρακευτός δέ ὅσος ὁ τοιοῦτος γῆ πολύς ἔχω ἤ καπνός . ἔτι δέ ἔνιοι τηκτός εἰμί οὐ φλογιστός εἰμί , οἷος χαλκός , καί φλογιστός οὐ τηκτός , οἷος ξύλον , ὁ δέ ἄμφω , οἷος λιβανωτός . αἴτιος δέ ὅτι ὁ μέν ξύλον ἀθρόος ἔχω ὁ ὑγρός καί διά ὅλος συνεχής , ὥστε διακαίω , ὁ δέ χαλκός παρά ἕκαστος μέν μέρος , οὐ συνεχής δέ καί ἐλαχύς ἤ ὥστε φλόξ ποιέω · ὁ δέ λιβανωτός ὁ μέν οὕτως ὁ δέ ἐκεῖνος ἔχω . φλογιστός δέ εἰμί ὁ θυμιατός ὅσος μή τηκτός εἰμί διά ὁ μάλα εἰμί γῆ · ὁ ξηρός γάρ ἔχω κοινός ὁ πῦρ . οὗτος οὖν θερμός ἐάν γίγνομαι ὁ ξηρός , πῦρ γίγνομαι . διά οὗτος ὁ φλόξ πνεῦμα ἤ καπνός καίω εἰμί . ξύλον μέν οὖν ὁ θυμίασις καπνός , κηρός δέ καί λιβανωτός καί ὁ τοιοῦτος καί πίσσα , καί ὅσος ἔχω πίσσα ἤ τοιοῦτος , λιγνύς , ἔλαιον δέ καί ὅσος ἐλαιώδης , κνῖσα · καί ὅσος ἦκα καίω μόνος , ὅτι ὀλίγος ξηρός ἔχω , ὁ δέ μετάβασις διά οὗτος , μετά δέ ἕτερος ταχύς . οὗτος γάρ εἰμί ὁ πῖον ξηρός λιπαρός . ὁ μέν οὖν ἐκθυμιάω ὁ ὑγρός ὑγρός μάλα , ὡς ἔλαιον καί πίσσα , ὁ δέ καίω ξηρός .