aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.16
φανερὸν δὲ ὅτι καὶ τῶν δοκουσῶν εἶναι οὐσιῶν αἱ πλεῖσται δυνάμεις εἰσί , τά τε μόρια τῶν ζῴων ( οὐθὲν γὰρ κεχωρισμένον αὐτῶν ἐστίν · ὅταν δὲ χωρισθῇ , καὶ τότε ὄντα ὡς ὕλη πάντα ) καὶ γῆ καὶ πῦρ καὶ ἀήρ · οὐδὲν γὰρ αὐτῶν ἕν ἐστιν , ἀλλʼ οἷον σωρός , πρὶν ἢ πεφθῇ καὶ γένηταί τι ἐξ αὐτῶν ἕν . μάλιστα δʼ ἄν τις τὰ τῶν ἐμψύχων ὑπολάβοι μόρια καὶ τὰ τῆς ψυχῆς πάρεγγυς ἄμφω γίγνεσθαι , ὄντα καὶ ἐντελεχείᾳ καὶ δυνάμει , τῷ ἀρχὰς ἔχειν κινήσεως ἀπό τινος ἐν ταῖς καμπαῖς · διὸ ἔνια ζῷα διαιρούμενα ζῇ . ἀλλʼ ὅμως δυνάμει πάντʼ ἔσται , ὅταν ᾖ ἓν καὶ συνεχὲς φύσει , ἀλλὰ μὴ βίᾳ ἢ συμφύσει · τὸ γὰρ τοιοῦτον πήρωσις . ἐπεὶ δὲ τὸ ἓν λέγεται ὥσπερ καὶ τὸ ὄν , καὶ ἡ οὐσία ἡ τοῦ ἑνὸς μία , καὶ ὧν μία ἀριθμῷ ἓν ἀριθμῷ , φανερὸν ὅτι οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ὂν ἐνδέχεται οὐσίαν εἶναι τῶν πραγμάτων , ὥσπερ οὐδὲ τὸ στοιχείῳ εἶναι ἢ ἀρχῇ · ἀλλὰ ζητοῦμεν τίς οὖν ἡ ἀρχή , ἵνα εἰς γνωριμώτερον ἀναγάγωμεν . μᾶλλον μὲν οὖν τούτων οὐσία τὸ ὂν καὶ ἓν ἢ ἥ τε ἀρχὴ καὶ τὸ στοιχεῖον καὶ τὸ αἴτιον , οὔπω δὲ οὐδὲ ταῦτα , εἴπερ μηδʼ ἄλλο κοινὸν μηδὲν οὐσία · οὐδενὶ γὰρ ὑπάρχει ἡ οὐσία ἀλλʼ ἢ αὑτῇ τε καὶ τῷ ἔχοντι αὐτήν , οὗ ἐστὶν οὐσία . ἔτι τὸ ἓν πολλαχῇ οὐκ ἂν εἴη ἅμα , τὸ δὲ κοινὸν ἅμα πολλαχῇ ὑπάρχει · ὥστε δῆλον ὅτι οὐδὲν τῶν καθόλου ὑπάρχει παρὰ τὰ καθʼ ἕκαστα χωρίς . ἀλλʼ οἱ τὰ εἴδη λέγοντες τῇ μὲν ὀρθῶς λέγουσι χωρίζοντες αὐτά , εἴπερ οὐσίαι εἰσί , τῇ δʼ οὐκ ὀρθῶς , ὅτι τὸ ἓν ἐπὶ πολλῶν εἶδος λέγουσιν . αἴτιον δʼ ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἀποδοῦναι τίνες αἱ τοιαῦται οὐσίαι αἱ ἄφθαρτοι παρὰ τὰς καθʼ ἕκαστα καὶ αἰσθητάς · ποιοῦσιν οὖν τὰς αὐτὰς τῷ εἴδει τοῖς φθαρτοῖς ( ταύτας γὰρ ἴσμεν ) , αὐτοάνθρωπον καὶ αὐτόϊππον , προστιθέντες τοῖς αἰσθητοῖς τὸ ῥῆμα τὸ αὐτό . καίτοι κἂν εἰ μὴ ἑωράκειμεν τὰ ἄστρα , οὐδὲν ἂν ἧττον , οἶμαι , ἦσαν οὐσίαι ἀΐδιοι παρʼ ἃς ἡμεῖς ᾔδειμεν · ὥστε καὶ νῦν εἰ μὴ ἔχομεν τίνες εἰσίν , ἀλλʼ εἶναί γέ τινας ἴσως ἀναγκαῖον . ὅτι μὲν οὖν οὔτε τῶν καθόλου λεγομένων οὐδὲν οὐσία οὔτʼ ἐστὶν οὐσία οὐδεμία ἐξ οὐσιῶν , δῆλον .
Lemmas: φανερός δέ ὅτι καί ὁ δοκέω εἰμί οὐσία ὁ πολύς δύναμις εἰμί , ὁ τε μόριον ὁ ζῷον ( οὐδείς γάρ χωρίζω αὐτός εἰμί · ὅταν δέ χωρίζω , καί τότε εἰμί ὡς ὕλη πᾶς ) καί γῆ καί πῦρ καί ἀήρ · οὐδείς γάρ αὐτός εἷς εἰμί , ἀλλά οἷος σωρός , πρίν ἤ πέσσω καί γίγνομαι τις ἐκ αὐτός εἷς . μάλα δέ ἄν τις ὁ ὁ ἔμψυχος ὑπολαμβάνω μόριον καί ὁ ὁ ψυχή πάρεγγυς ἄμφω γίγνομαι , εἰμί καί ἐντελέχεια καί δύναμις , ὁ ἀρχή ἔχω κίνησις ἀπό τις ἐν ὁ καμπή · διό ἔνιοι ζῷον διαιρέω ζάω . ἀλλά ὅμως δύναμις πᾶς εἰμί , ὅταν εἰμί εἷς καί συνεχής φύσις , ἀλλά μή βία ἤ σύμφυσις · ὁ γάρ τοιοῦτος πήρωσις . ἐπεί δέ ὁ εἷς λέγω ὥσπερ καί ὁ εἰμί , καί ὁ οὐσία ὁ ὁ εἷς εἷς , καί ὅς εἷς ἀριθμός εἷς ἀριθμός , φανερός ὅτι οὔτε ὁ εἷς οὔτε ὁ εἰμί ἐνδέχομαι οὐσία εἰμί ὁ πρᾶγμα , ὥσπερ οὐδέ ὁ στοιχεῖον εἰμί ἤ ἀρχή · ἀλλά ζητέω τίς οὖν ὁ ἀρχή , ἵνα εἰς γνώριμος ἀνάγω . μάλα μέν οὖν οὗτος οὐσία ὁ εἰμί καί εἷς ἤ ὁ τε ἀρχή καί ὁ στοιχεῖον καί ὁ αἴτιος , οὔπω δέ οὐδέ οὗτος , εἴπερ μηδέ ἄλλος κοινός μηδείς οὐσία · οὐδείς γάρ ὑπάρχω ὁ οὐσία ἀλλά ἤ ἑαυτοῦ τε καί ὁ ἔχω αὐτός , ὅς εἰμί οὐσία . ἔτι ὁ εἷς πολλαχῆ οὐ ἄν εἰμί ἅμα , ὁ δέ κοινός ἅμα πολλαχῆ ὑπάρχω · ὥστε δῆλος ὅτι οὐδείς ὁ καθόλου ὑπάρχω παρά ὁ κατά ἕκαστος χωρίς . ἀλλά ὁ ὁ εἶδος λέγω ὁ μέν ὀρθός λέγω χωρίζω αὐτός , εἴπερ οὐσία εἰμί , ὁ δέ οὐ ὀρθός , ὅτι ὁ εἷς ἐπί πολύς εἶδος λέγω . αἴτιος δέ ὅτι οὐ ἔχω ἀποδίδωμι τίς ὁ τοιοῦτος οὐσία ὁ ἄφθαρτος παρά ὁ κατά ἕκαστος καί αἰσθητός · ποιέω οὖν ὁ αὐτός ὁ εἶδος ὁ φθαρτός ( οὗτος γάρ οἶδα ) , αὐτοάνθρωπος καί αὐτόϊππος , προστίθημι ὁ αἰσθητός ὁ ῥῆμα ὁ αὐτός . καίτοι ἄν εἰ μή ἑωράκεω ὁ ἄστρον , οὐδείς ἄν ἥσσων , οἴομαι , εἰμί οὐσία ἀΐδιος παρά ὅς ἐγώ οἶδα · ὥστε καί νῦν εἰ μή ἔχω τίς εἰμί , ἀλλά εἰμί γε τις ἴσως ἀναγκαῖος . ὅτι μέν οὖν οὔτε ὁ καθόλου λέγω οὐδείς οὐσία οὔτε εἰμί οὐσία οὐδείς ἐκ οὐσία , δῆλος .