aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 4.5
ἔστι δʼ ἀπὸ τῆς αὐτῆς δόξης καὶ ὁ Πρωταγόρου λόγος , καὶ ἀνάγκη ὁμοίως αὐτοὺς ἄμφω ἢ εἶναι ἢ μὴ εἶναι · εἴτε γὰρ τὰ δοκοῦντα πάντα ἐστὶν ἀληθῆ καὶ τὰ φαινόμενα , ἀνάγκη εἶναι πάντα ἅμα ἀληθῆ καὶ ψευδῆ ( πολλοὶ γὰρ τἀναντία ὑπολαμβάνουσιν ἀλλήλοις , καὶ τοὺς μὴ ταὐτὰ δοξάζοντας ἑαυτοῖς διεψεῦσθαι νομίζουσιν · ὥστʼ ἀνάγκη τὸ αὐτὸ εἶναί τε καὶ μὴ εἶναι ) , καὶ εἰ τοῦτʼ ἔστιν , ἀνάγκη τὰ δοκοῦντα εἶναι πάντʼ ἀληθῆ ( τὰ ἀντικείμενα γὰρ δοξάζουσιν ἀλλήλοις οἱ διεψευσμένοι καὶ ἀληθεύοντες · εἰ οὖν ἔχει τὰ ὄντα οὕτως , ἀληθεύσουσι πάντες ) . ὅτι μὲν οὖν ἀπὸ τῆς αὐτῆς εἰσὶ διανοίας ἀμφότεροι οἱ λόγοι , δῆλον · ἔστι δʼ οὐχ ὁ αὐτὸς τρόπος πρὸς ἅπαντας τῆς ἐντεύξεως · οἱ μὲν γὰρ πειθοῦς δέονται οἱ δὲ βίας . ὅσοι μὲν γὰρ ἐκ τοῦ ἀπορῆσαι ὑπέλαβον οὕτως , τούτων εὐΐατος ἡ ἄγνοια ( οὐ γὰρ πρὸς τὸν λόγον ἀλλὰ πρὸς τὴν διάνοιαν ἡ ἀπάντησις αὐτῶν ) · ὅσοι δὲ λόγου χάριν λέγουσι , τούτων δʼ ἔλεγχος ἴασις τοῦ ἐν τῇ φωνῇ λόγου καὶ τοῦ ἐν τοῖς ὀνόμασιν . ἐλήλυθε δὲ τοῖς διαποροῦσιν αὕτη ἡ δόξα ἐκ τῶν αἰσθητῶν , ἡ μὲν τοῦ ἅμα τὰς ἀντιφάσεις καὶ τἀναντία ὑπάρχειν ὁρῶσιν ἐκ ταὐτοῦ γιγνόμενα τἀναντία · εἰ οὖν μὴ ἐνδέχεται γίγνεσθαι τὸ μὴ ὄν , προϋπῆρχεν ὁμοίως τὸ πρᾶγμα ἄμφω ὄν , ὥσπερ καὶ Ἀναξαγόρας μεμῖχθαι πᾶν ἐν παντί φησι καὶ Δημόκριτος · καὶ γὰρ οὗτος τὸ κενὸν καὶ τὸ πλῆρες ὁμοίως καθʼ ὁτιοῦν ὑπάρχειν μέρος , καίτοι τὸ μὲν ὂν τούτων εἶναι τὸ δὲ μὴ ὄν . πρὸς μὲν οὖν τοὺς ἐκ τούτων ὑπολαμβάνοντας ἐροῦμεν ὅτι τρόπον μέν τινα ὀρθῶς λέγουσι τρόπον δέ τινα ἀγνοοῦσιν · τὸ γὰρ ὂν λέγεται διχῶς , ὥστʼ ἔστιν ὃν τρόπον ἐνδέχεται γίγνεσθαί τι ἐκ τοῦ μὴ ὄντος , ἔστι δʼ ὃν οὔ , καὶ ἅμα τὸ αὐτὸ εἶναι καὶ ὂν καὶ μὴ ὄν , ἀλλʼ οὐ κατὰ ταὐτὸ · δυνάμει μὲν γὰρ ἐνδέχεται ἅμα ταὐτὸ εἶναι τὰ ἐναντία , ἐντελεχείᾳ δʼ οὔ . ἔτι δʼ ἀξιώσομεν αὐτοὺς ὑπολαμβάνειν καὶ ἄλλην τινὰ οὐσίαν εἶναι τῶν ὄντων ᾗ οὔτε κίνησις ὑπάρχει οὔτε φθορὰ οὔτε γένεσις τὸ παράπαν . — ὅμοιως δὲ καὶ ἡ περὶ τὰ φαινόμενα ἀλήθεια ἐνίοις ἐκ τῶν αἰσθητῶν ἐλήλυθεν . τὸ μὲν γὰρ ἀληθὲς οὐ πλήθει κρίνεσθαι οἴονται προσήκειν οὐδὲ ὀλιγότητι , τὸ δʼ αὐτὸ τοῖς μὲν γλυκὺ γευομένοις δοκεῖν εἶναι τοῖς δὲ πικρόν , ὥστʼ εἰ πάντες ἔκαμνον ἢ πάντες παρεφρόνουν , δύο δʼ ἢ τρεῖς ὑγίαινον ἢ νοῦν εἶχον , δοκεῖν ἂν τούτους κάμνειν καὶ παραφρονεῖν τοὺς δʼ ἄλλους οὔ · ἔτι δὲ καὶ πολλοῖς τῶν ἄλλων ζῴων τἀναντία φαίνεσθαι καὶ ἡμῖν , καὶ αὐτῷ δὲ ἑκάστῳ πρὸς αὑτὸν οὐ ταὐτὰ κατὰ τὴν αἴσθησιν ἀεὶ δοκεῖν . ποῖα οὖν τούτων ἀληθῆ ἢ ψευδῆ , ἄδηλον · οὐθὲν γὰρ μᾶλλον τάδε ἢ τάδε ἀληθῆ , ἀλλʼ ὁμοίως . διὸ Δημόκριτός γέ φησιν ἤτοι οὐθὲν εἶναι ἀληθὲς ἢ ἡμῖν γʼ ἄδηλον . ὅλως δὲ διὰ τὸ ὑπολαμβάνειν φρόνησιν μὲν τὴν αἴσθησιν , ταύτην δʼ εἶναι ἀλλοίωσιν , τὸ φαινόμενον κατὰ τὴν αἴσθησιν ἐξ ἀνάγκης ἀληθὲς εἶναί φασιν · ἐκ τούτων γὰρ καὶ Ἐμπεδοκλῆς καὶ Δημόκριτος καὶ τῶν ἄλλων ὡς ἔπος εἰπεῖν ἕκαστος τοιαύταις δόξαις γεγένηνται ἔνοχοι . καὶ γὰρ Ἐμπεδοκλῆς μεταβάλλοντας τὴν ἕξιν μεταβάλλειν φησὶ τὴν φρόνησιν · πρὸς παρεὸν γὰρ μῆτις ἐναύξεται ἀνθρώποισιν . καὶ ἐν ἑτέροις δὲ λέγει ὅτι ὅσσον δʼ ἀλλοῖοι μετέφυν , τόσον ἄρ σφισιν αἰεὶ καὶ τὸ φρονεῖν ἀλλοῖα παρίστατο . καὶ Παρμενίδης δὲ ἀποφαίνεται τὸν αὐτὸν τρόπον · ὡς γὰρ ἑκάστοτʼ ἔχει κρᾶσιν μελέων πολυκάμπτων , τὼς νόος ἀνθρώποισι παρίσταται · τὸ γὰρ αὐτὸ ἔστιν ὅπερ φρονέει , μελέων φύσις ἀνθρώποισιν καὶ πᾶσιν καὶ παντί · τὸ γὰρ πλέον ἐστὶ νόημα . Ἀναξαγόρου δὲ καὶ ἀπόφθεγμα μνημονεύεται πρὸς τῶν ἑταίρων τινάς , ὅτι τοιαῦτʼ αὐτοῖς ἔσται τὰ ὄντα οἷα ἂν ὑπολάβωσιν . φασὶ δὲ καὶ τὸν Ὅμηρον ταύτην ἔχοντα φαίνεσθαι τὴν δόξαν , ὅτι ἐποίησε τὸν Ἕκτορα , ὡς ἐξέστη ὑπὸ τῆς πληγῆς , κεῖσθαι ἀλλοφρονέοντα , ὡς φρονοῦντας μὲν καὶ τοὺς παραφρονοῦντας ἀλλʼ οὐ ταὐτά . δῆλον οὖν ὅτι , εἰ ἀμφότεραι φρονήσεις , καὶ τὰ ὄντα ἅμα οὕτω τε καὶ οὐχ οὕτως ἔχει . ᾗ καὶ χαλεπώτατον τὸ συμβαῖνόν ἐστιν · εἰ γὰρ οἱ μάλιστα τὸ ἐνδεχόμενον ἀληθὲς ἑωρακότες—οὗτοι δʼ εἰσὶν οἱ μάλιστα ζητοῦντες αὐτὸ καὶ φιλοῦντες—οὗτοι τοιαύτας ἔχουσι τὰς δόξας καὶ ταῦτα ἀποφαίνονται περὶ τῆς ἀληθείας , πῶς οὐκ ἄξιον ἀθυμῆσαι τοὺς φιλοσοφεῖν ἐγχειροῦντας ; τὸ γὰρ τὰ πετόμενα διώκειν τὸ ζητεῖν ἂν εἴη τὴν ἀλήθειαν . — αἴτιον δὲ τῆς δόξης τούτοις ὅτι περὶ τῶν ὄντων μὲν τὴν ἀλήθειαν ἐσκόπουν , τὰ δʼ ὄντα ὑπέλαβον εἶναι τὰ αἰσθητὰ μόνον · ἐν δὲ τούτοις πολλὴ ἡ τοῦ ἀορίστου φύσις ἐνυπάρχει καὶ ἡ τοῦ ὄντος οὕτως ὥσπερ εἴπομεν · διὸ εἰκότως μὲν λέγουσιν , οὐκ ἀληθῆ δὲ λέγουσιν ( οὕτω γὰρ ἁρμόττει μᾶλλον εἰπεῖν ἢ ὥσπερ Ἐπίχαρμος εἰς Ξενοφάνην ) . ἔτι δὲ πᾶσαν ὁρῶντες ταύτην κινουμένην τὴν φύσιν , κατὰ δὲ τοῦ μεταβάλλοντος οὐθὲν ἀληθευόμενον , περί γε τὸ πάντῃ πάντως μεταβάλλον οὐκ ἐνδέχεσθαι ἀληθεύειν . ἐκ γὰρ ταύτης τῆς ὑπολήψεως ἐξήνθησεν ἡ ἀκροτάτη δόξα τῶν εἰρημένων , ἡ τῶν φασκόντων ἡρακλειτίζειν καὶ οἵαν Κρατύλος εἶχεν , ὃς τὸ τελευταῖον οὐθὲν ᾤετο δεῖν λέγειν ἀλλὰ τὸν δάκτυλον ἐκίνει μόνον , καὶ Ἡρακλείτῳ ἐπετίμα εἰπόντι ὅτι δὶς τῷ αὐτῷ ποταμῷ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι · αὐτὸς γὰρ ᾤετο οὐδʼ ἅπαξ . ἡμεῖς δὲ καὶ πρὸς τοῦτον τὸν λόγον ἐροῦμεν ὅτι τὸ μὲν μεταβάλλον ὅτε μεταβάλλει ἔχει τινὰ αὐτοῖς λόγον μὴ οἴεσθαι εἶναι , καίτοι ἔστι γε ἀμφισβητήσιμον · τό τε γὰρ ἀποβάλλον ἔχει τι τοῦ ἀποβαλλομένου , καὶ τοῦ γιγνομένου ἤδη ἀνάγκη τι εἶναι , ὅλως τε εἰ φθείρεται , ὑπάρξει τι ὄν , καὶ εἰ γίγνεται , ἐξ οὗ γίγνεται καὶ ὑφʼ οὗ γεννᾶται ἀναγκαῖον εἶναι , καὶ τοῦτο μὴ ἰέναι εἰς ἄπειρον . ἀλλὰ ταῦτα παρέντες ἐκεῖνα λέγωμεν , ὅτι οὐ ταὐτό ἐστι τὸ μεταβάλλειν κατὰ τὸ ποσὸν καὶ κατὰ τὸ ποιόν · κατὰ μὲν οὖν τὸ ποσὸν ἔστω μὴ μένον , ἀλλὰ κατὰ τὸ εἶδος ἅπαντα γιγνώσκομεν . ἔτι δʼ ἄξιον ἐπιτιμῆσαι τοῖς οὕτως ὑπολαμβάνουσιν , ὅτι καὶ αὐτῶν τῶν αἰσθητῶν ἐπὶ τῶν ἐλαττόνων τὸν ἀριθμὸν ἰδόντες οὕτως ἔχοντα περὶ ὅλου τοῦ οὐρανοῦ ὁμοίως ἀπεφήναντο · ὁ γὰρ περὶ ἡμᾶς τοῦ αἰσθητοῦ τόπος ἐν φθορᾷ καὶ γενέσει διατελεῖ μόνος ὤν , ἀλλʼ οὗτος οὐθὲν ὡς εἰπεῖν μόριον τοῦ παντός ἐστιν , ὥστε δικαιότερον ἂν διʼ ἐκεῖνα τούτων ἀπεψηφίσαντο ἢ διὰ ταῦτα ἐκείνων κατεψηφίσαντο . ἔτι δὲ δῆλον ὅτι καὶ πρὸς τούτους ταὐτὰ τοῖς πάλαι λεχθεῖσιν ἐροῦμεν · ὅτι γὰρ ἔστιν ἀκίνητός τις φύσις δεικτέον αὐτοῖς καὶ πειστέον αὐτούς . καίτοι γε συμβαίνει τοῖς ἅμα φάσκουσιν εἶναι καὶ μὴ εἶναι ἠρεμεῖν μᾶλλον φάναι πάντα ἢ κινεῖσθαι · οὐ γὰρ ἔστιν εἰς ὅ τι μεταβαλεῖ · ἅπαντα γὰρ ὑπάρχει πᾶσιν . — περὶ δὲ τῆς ἀληθείας , ὡς οὐ πᾶν τὸ φαινόμενον ἀληθές , πρῶτον μὲν ὅτι οὐδʼ εἰ ἡ αἴσθησις μὴ ψευδὴς τοῦ γε ἰδίου ἐστίν , ἀλλʼ ἡ φαντασία οὐ ταὐτὸν τῇ αἰσθήσει . εἶτʼ ἄξιον θαυμάσαι εἰ τοῦτʼ ἀποροῦσι , πότερον τηλικαῦτά ἐστι τὰ μεγέθη καὶ τὰ χρώματα τοιαῦτα οἷα τοῖς ἄπωθεν φαίνεται ἢ οἷα τοῖς ἐγγύθεν , καὶ πότερον οἷα τοῖς ὑγιαίνουσιν ἢ οἷα τοῖς κάμνουσιν , καὶ βαρύτερα πότερον ἃ τοῖς ἀσθενοῦσιν ἢ ἃ τοῖς ἰσχύουσιν , καὶ ἀληθῆ πότερον ἃ τοῖς καθεύδουσιν ἢ ἃ τοῖς ἐγρηγορόσιν . ὅτι μὲν γὰρ οὐκ οἴονταί γε , φανερόν · οὐθεὶς γοῦν , ἐὰν ὑπολάβῃ νύκτωρ Ἀθήνῃσιν εἶναι ὢν ἐν Λιβύῃ , πορεύεται εἰς τὸ ᾠδεῖον . ἔτι δὲ περὶ τοῦ μέλλοντος , ὥσπερ καὶ Πλάτων λέγει , οὐ δήπου ὁμοίως κυρία ἡ τοῦ ἰατροῦ δόξα καὶ ἡ τοῦ ἀγνοοῦντος , οἷον περὶ τοῦ μέλλοντος ἔσεσθαι ὑγιοῦς ἢ μὴ μέλλοντος . ἔτι δὲ ἐπʼ αὐτῶν τῶν αἰσθήσεων οὐχ ὁμοίως κυρία ἡ τοῦ ἀλλοτρίου καὶ ἰδίου ἢ τοῦ πλησίον καὶ τοῦ αὑτῆς , ἀλλὰ περὶ μὲν χρώματος ὄψις , οὐ γεῦσις , περὶ δὲ χυμοῦ γεῦσις , οὐκ ὄψις · ὧν ἑκάστη ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ περὶ τὸ αὐτὸ οὐδέποτε φησιν ἅμα οὕτω καὶ οὐχ οὕτως ἔχειν . ἀλλʼ οὐδὲ ἐν ἑτέρῳ χρόνῳ περί γε τὸ πάθος ἠμφισβήτησεν , ἀλλὰ περὶ τὸ ᾧ συμβέβηκε τὸ πάθος . λέγω δʼ οἷον ὁ μὲν αὐτὸς οἶνος δόξειεν ἂν ἢ μεταβαλὼν ἢ τοῦ σώματος μεταβαλόντος ὁτὲ μὲν εἶναι γλυκὺς ὁτὲ δὲ οὐ γλυκύς · ἀλλʼ οὐ τό γε γλυκύ , οἷόν ἐστιν ὅταν ᾖ , οὐδεπώποτε μετέβαλεν , ἀλλʼ ἀεὶ ἀληθεύει περὶ αὐτοῦ , καὶ ἔστιν ἐξ ἀνάγκης τὸ ἐσόμενον γλυκὺ τοιοῦτον . καίτοι τοῦτο ἀναιροῦσιν οὗτοι οἱ λόγοι ἅπαντες , ὥσπερ καὶ οὐσίαν μὴ εἶναι μηθενός , οὕτω μηδʼ ἐξ ἀνάγκης μηθέν · τὸ γὰρ ἀναγκαῖον οὐκ ἐνδέχεται ἄλλως καὶ ἄλλως ἔχειν , ὥστʼ εἴ τι ἔστιν ἐξ ἀνάγκης , οὐχ ἕξει οὕτω τε καὶ οὐχ οὕτως.—ὅλως τʼ εἴπερ ἔστι τὸ αἰσθητὸν μόνον , οὐθὲν ἂν εἴη μὴ ὄντων τῶν ἐμψύχων · αἴσθησις γὰρ οὐκ ἂν εἴη . τὸ μὲν οὖν μήτε τὰ αἰσθητὰ εἶναι μήτε τὰ αἰσθήματα ἴσως ἀληθές ( τοῦ γὰρ αἰσθανομένου πάθος τοῦτό ἐστι ) , τὸ δὲ τὰ ὑποκείμενα μὴ εἶναι , ἃ ποιεῖ τὴν αἴσθησιν , καὶ ἄνευ αἰσθήσεως , ἀδύνατον . οὐ γὰρ δὴ ἥ γʼ αἴσθησις αὐτὴ ἑαυτῆς ἐστίν , ἀλλʼ ἔστι τι καὶ ἕτερον παρὰ τὴν αἴσθησιν , ὃ ἀνάγκη πρότερον εἶναι τῆς αἰσθήσεως · τὸ γὰρ κινοῦν τοῦ κινουμένου φύσει πρότερόν ἐστι , κἂν εἰ λέγεται πρὸς ἄλληλα ταῦτα , οὐθὲν ἧττον .
Lemmas: εἰμί δέ ἀπό ὁ αὐτός δόξα καί ὁ Πρωταγόρας λόγος , καί ἀνάγκη ὅμοιος αὐτός ἄμφω ἤ εἰμί ἤ μή εἰμί · εἴτε γάρ ὁ δοκέω πᾶς εἰμί ἀληθής καί ὁ φαίνω , ἀνάγκη εἰμί πᾶς ἅμα ἀληθής καί ψευδής ( πολύς γάρ ἐναντίος ὑπολαμβάνω ἀλλήλων , καί ὁ μή αὐτός δοξάζω ἑαυτοῦ διαψεύδω νομίζω · ὥστε ἀνάγκη ὁ αὐτός εἰμί τε καί μή ἔρχομαι ) , καί εἰ οὗτος εἰμί , ἀνάγκη ὁ δοκέω εἰμί πᾶς ἀληθής ( ὁ ἀντίκειμαι γάρ δοξάζω ἀλλήλων ὁ διαψεύδω καί ἀληθεύω · εἰ οὖν ἔχω ὁ εἰμί οὕτως , ἀληθεύω πᾶς ) . ὅτι μέν οὖν ἀπό ὁ αὐτός εἰμί διάνοια ἀμφότερος ὁ λόγος , δῆλος · εἰμί δέ οὐ ὁ αὐτός τρόπος πρός ἅπας ὁ ἔντευξις · ὁ μέν γάρ πειθώ δέω ὁ δέ βία . ὅσος μέν γάρ ἐκ ὁ ἀπορέω ὑπολαμβάνω οὕτως , οὗτος εὐίατος ὁ ἄγνοια ( οὐ γάρ πρός ὁ λόγος ἀλλά πρός ὁ διάνοια ὁ ἀπάντησις αὐτός ) · ὅσος δέ λόγος χάριν λέγω , οὗτος δέ ἔλεγχος ἴασις ὁ ἐν ὁ φωνή λόγος καί ὁ ἐν ὁ ὄνομα . ἔρχομαι δέ ὁ διαπορέω οὗτος ὁ δόξα ἐκ ὁ αἰσθητός , ὁ μέν ὁ ἅμα ὁ ἀντίφασις καί ἐναντίος ὑπάρχω ὁράω ἐκ αὐτός γίγνομαι ἐναντίος · εἰ οὖν μή ἐνδέχομαι γίγνομαι ὁ μή εἰμί , προϋπάρχω ὅμοιος ὁ πρᾶγμα ἄμφω εἰμί , ὥσπερ καί Ἀναξαγόρας μείγνυμι πᾶς ἐν πᾶς φημί καί Δημόκριτος · καί γάρ οὗτος ὁ κενός καί ὁ πλήρης ὅμοιος κατά ὁστισοῦν ὑπάρχω μέρος , καίτοι ὁ μέν εἰμί οὗτος εἰμί ὁ δέ μή εἰμί . πρός μέν οὖν ὁ ἐκ οὗτος ὑπολαμβάνω λέγω ὅτι τρόπος μέν τις ὀρθός λέγω τρόπος δέ τις ἀγνοέω · ὁ γάρ εἰμί λέγω διχῶς , ὥστε εἰμί ὅς τρόπος ἐνδέχομαι γίγνομαι τις ἐκ ὁ μή εἰμί , εἰμί δέ ὅς οὐ , καί ἅμα ὁ αὐτός εἰμί καί εἰμί καί μή εἰμί , ἀλλά οὐ κατά αὐτός · δύναμις μέν γάρ ἐνδέχομαι ἅμα αὐτός εἰμί ὁ ἐναντίος , ἐντελέχεια δέ οὐ . ἔτι δέ ἀξιόω αὐτός ὑπολαμβάνω καί ἄλλος τις οὐσία εἰμί ὁ εἰμί ὅς οὔτε κίνησις ὑπάρχω οὔτε φθορά οὔτε γένεσις ὁ παράπαν . — ὅμοιος δέ καί ὁ περί ὁ φαίνω ἀλήθεια ἔνιοι ἐκ ὁ αἰσθητός ἔρχομαι . ὁ μέν γάρ ἀληθής οὐ πλῆθος κρίνω οἴομαι προσήκω οὐδέ ὀλιγότης , ὁ δέ αὐτός ὁ μέν γλυκύς γεύω δοκέω εἰμί ὁ δέ πικρός , ὥστε εἰ πᾶς κάμνω ἤ πᾶς παραφρονέω , δύο δέ ἤ τρεῖς ὑγιαίνω ἤ νόος ἔχω , δοκέω ἄν οὗτος κάμνω καί παραφρονέω ὁ δέ ἄλλος οὐ · ἔτι δέ καί πολύς ὁ ἄλλος ζῷον ἐναντίος φαίνω καί ἐγώ , καί αὐτός δέ ἕκαστος πρός ἑαυτοῦ οὐ αὐτός κατά ὁ αἴσθησις ἀεί δοκέω . ποῖος οὖν οὗτος ἀληθής ἤ ψευδής , ἄδηλος · οὐδείς γάρ μάλα ὅδε ἤ ὅδε ἀληθής , ἀλλά ὅμοιος . διό Δημόκριτος γε φημί ἤτοι οὐδείς εἰμί ἀληθής ἤ ἐγώ γε ἄδηλος . ὅλος δέ διά ὁ ὑπολαμβάνω φρόνησις μέν ὁ αἴσθησις , οὗτος δέ εἰμί ἀλλοίωσις , ὁ φαίνω κατά ὁ αἴσθησις ἐκ ἀνάγκη ἀληθής εἰμί φημί · ἐκ οὗτος γάρ καί Ἐμπεδοκλῆς καί Δημόκριτος καί ὁ ἄλλος ὡς ἔπος λέγω ἕκαστος τοιοῦτος δόξα γίγνομαι ἔνοχος . καί γάρ Ἐμπεδοκλῆς μεταβάλλω ὁ ἕξις μεταβάλλω φημί ὁ φρόνησις · πρός πάρειμι γάρ μῆτις ἐναυξάνω ἄνθρωπος . καί ἐν ἕτερος δέ λέγω ὅτι ὅσος δέ ἀλλοῖος μεταφύω , τόσος ἄρα σφεῖς ἀεί καί ὁ φρονέω ἀλλοῖος παρίστημι . καί Παρμενίδης δέ ἀποφαίνω ὁ αὐτός τρόπος · ὡς γάρ ἑκάστοτε ἔχω κρᾶσις μέλος πολύκαμπτος , τώς νόος ἄνθρωπος παρίστημι · ὁ γάρ αὐτός εἰμί ὅς φρονέω , μέλος φύσις ἄνθρωπος καί πᾶς καί πᾶς · ὁ γάρ πολύς εἰμί νόημα . Ἀναξαγόρας δέ καί ἀπόφθεγμα μνημονεύω πρός ὁ ἑταῖρος τις , ὅτι τοιοῦτος αὐτός εἰμί ὁ εἰμί οἷος ἄν ὑπολαμβάνω . φημί δέ καί ὁ Ὅμηρος οὗτος ἔχω φαίνω ὁ δόξα , ὅτι ποιέω ὁ Ἕκτωρ , ὡς ἐξίστημι ὑπό ὁ πληγή , κεῖμαι ἀλλοφρονέω , ὡς φρονέω μέν καί ὁ παραφρονέω ἀλλά οὐ αὐτός . δῆλος οὖν ὅτι , εἰ ἀμφότερος φρόνησις , καί ὁ εἰμί ἅμα οὕτως τε καί οὐ οὕτως ἔχω . ᾗ καί χαλεπός ὁ συμβαίνω εἰμί · εἰ γάρ ὁ μάλα ὁ ἐνδέχομαι ἀληθής εωρακοτες—ουος δέ εἰμί ὁ μάλα ζητέω αὐτός καί φιλουντες—ουος τοιοῦτος ἔχω ὁ δόξα καί οὗτος ἀποφαίνω περί ὁ ἀλήθεια , πῶς οὐ ἄξιος ἀθυμέω ὁ φιλοσοφέω ἐγχειρέω ; ὁ γάρ ὁ πέτομαι διώκω ὁ ζητέω ἄν εἰμί ὁ ἀλήθεια . — αἴτιος δέ ὁ δόξα οὗτος ὅτι περί ὁ εἰμί μέν ὁ ἀλήθεια σκοπέω , ὁ δέ εἰμί ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ αἰσθητός μόνος · ἐν δέ οὗτος πολύς ὁ ὁ ἀόριστος φύσις ἐν-ὑπάρχω καί ὁ ὁ εἰμί οὕτως ὥσπερ λέγω · διό ἔοικα μέν λέγω , οὐ ἀληθής δέ λέγω ( οὕτως γάρ ἁρμόζω μάλα λέγω ἤ ὥσπερ Ἐπίχαρμος εἰς Ξενοφάνης ) . ἔτι δέ πᾶς ὁράω οὗτος κινέω ὁ φύσις , κατά δέ ὁ μεταβάλλω οὐδείς ἀληθεύω , περί γε ὁ πάντῃ πάντως μεταβάλλω οὐ ἐνδέχομαι ἀληθεύω . ἐκ γάρ οὗτος ὁ ὑπόληψις ἐξανθέω ὁ ἄκρος δόξα ὁ λέγω , ὁ ὁ φάσκω ἡρακλειτίζω καί οἷος Κρατύλος ἔχω , ὅς ὁ τελευταῖος οὐδείς οἴομαι δέω λέγω ἀλλά ὁ δάκτυλος κινέω μόνος , καί Ἡράκλειτος ἐπιτιμάω λέγω ὅτι δίς ὁ αὐτός ποταμός οὐ εἰμί ἐμβαίνω · αὐτός γάρ οἴομαι οὐδέ ἅπαξ . ἐγώ δέ καί πρός οὗτος ὁ λόγος λέγω ὅτι ὁ μέν μεταβάλλω ὅτε μεταβάλλω ἔχω τις αὐτός λόγος μή οἴομαι εἰμί , καίτοι εἰμί γε ἀμφισβητήσιμος · ὁ τε γάρ ἀποβάλλω ἔχω τις ὁ ἀποβάλλω , καί ὁ γίγνομαι ἤδη ἀνάγκη τις εἰμί , ὅλος τε εἰ φθείρω , ὑπάρχω τις εἰμί , καί εἰ γίγνομαι , ἐκ ὅς γίγνομαι καί ὑπό ὅς γεννάω ἀναγκαῖος εἰμί , καί οὗτος μή ἔρχομαι εἰς ἄπειρος . ἀλλά οὗτος παρίημι ἐκεῖνος λέγω , ὅτι οὐ αὐτός εἰμί ὁ μεταβάλλω κατά ὁ ποσός καί κατά ὁ ποιός · κατά μέν οὖν ὁ ποσός εἰμί μή μένω , ἀλλά κατά ὁ εἶδος ἅπας γιγνώσκω . ἔτι δέ ἄξιος ἐπιτιμάω ὁ οὕτως ὑπολαμβάνω , ὅτι καί αὐτός ὁ αἰσθητός ἐπί ὁ ἐλαχύς ὁ ἀριθμός ὁράω οὕτως ἔχω περί ὅλος ὁ οὐρανός ὅμοιος ἀποφαίνω · ὁ γάρ περί ἐγώ ὁ αἰσθητός τόπος ἐν φθορά καί γένεσις διατελέω μόνος εἰμί , ἀλλά οὗτος οὐδείς ὡς λέγω μόριον ὁ πᾶς εἰμί , ὥστε δίκαιος ἄν διά ἐκεῖνος οὗτος ἀποψηφίζομαι ἤ διά οὗτος ἐκεῖνος καταψηφίζομαι . ἔτι δέ δῆλος ὅτι καί πρός οὗτος αὐτός ὁ πάλαι λέγω λέγω · ὅτι γάρ εἰμί ἀκίνητος τις φύσις δείκνυμι αὐτός καί πείθω αὐτός . καίτοι γε συμβαίνω ὁ ἅμα φάσκω εἰμί καί μή εἰμί ἠρεμέω μάλα φημί πᾶς ἤ κινέω · οὐ γάρ εἰμί εἰς ὅς τις μεταβάλλω · ἅπας γάρ ὑπάρχω πᾶς . — περί δέ ὁ ἀλήθεια , ὡς οὐ πᾶς ὁ φαίνω ἀληθής , πρῶτος μέν ὅτι οὐδέ εἰ ὁ αἴσθησις μή ψευδής ὁ γε ἴδιος εἰμί , ἀλλά ὁ φαντασία οὐ αὐτός ὁ αἴσθησις . εἶτα ἄξιος θαυμάζω εἰ οὗτος ἀπορέω , πότερος τηλικοῦτος εἰμί ὁ μέγεθος καί ὁ χρῶμα τοιοῦτος οἷος ὁ ἄπωθεν φαίνω ἤ οἷος ὁ ἐγγύθεν , καί πότερος οἷος ὁ ὑγιαίνω ἤ οἷος ὁ κάμνω , καί βαρύς πότερος ὅς ὁ ἀσθενέω ἤ ὅς ὁ ἰσχύω , καί ἀληθής πότερος ὅς ὁ καθεύδω ἤ ὅς ὁ ἐγείρω . ὅτι μέν γάρ οὐ οἴομαι γε , φανερός · οὐδείς γοῦν , ἐάν ὑπολαμβάνω νύκτωρ Ἀθῆναι εἰμί εἰμί ἐν Λιβύη , πορεύω εἰς ὁ ᾠδεῖον . ἔτι δέ περί ὁ μέλλω , ὥσπερ καί Πλάτων λέγω , οὐ δήπου ὅμοιος κύριος ὁ ὁ ἰατρός δόξα καί ὁ ὁ ἀγνοέω , οἷος περί ὁ μέλλω εἰμί ὑγιής ἤ μή μέλλω . ἔτι δέ ἐπί αὐτός ὁ αἴσθησις οὐ ὅμοιος κύριος ὁ ὁ ἀλλότριος καί ἴδιος ἤ ὁ πλησίον καί ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά περί μέν χρῶμα ὄψις , οὐ γεῦσις , περί δέ χυμός γεῦσις , οὐ ὄψις · ὅς ἕκαστος ἐν ὁ αὐτός χρόνος περί ὁ αὐτός οὐδέποτε φημί ἅμα οὕτως καί οὐ οὕτως ἔχω . ἀλλά οὐδέ ἐν ἕτερος χρόνος περί γε ὁ πάθος ἀμφισβητέω , ἀλλά περί ὁ ὅς συμβαίνω ὁ πάθος . λέγω δέ οἷος ὁ μέν αὐτός οἶνος δοκέω ἄν ἤ μεταβάλλω ἤ ὁ σῶμα μεταβάλλω ὅτε μέν εἰμί γλυκύς ὅτε δέ οὐ γλυκύς · ἀλλά οὐ ὁ γε γλυκύς , οἷος εἰμί ὅταν εἰμί , οὐδεπώποτε μεταβάλλω , ἀλλά ἀεί ἀληθεύω περί αὐτός , καί εἰμί ἐκ ἀνάγκη ὁ εἰμί γλυκύς τοιοῦτος . καίτοι οὗτος ἀναιρέω οὗτος ὁ λόγος ἅπας , ὥσπερ καί οὐσία μή εἰμί μηθενός , οὕτως μηδέ ἐκ ἀνάγκη μηδείς · ὁ γάρ ἀναγκαῖος οὐ ἐνδέχομαι ἄλλος καί ἄλλος ἔχω , ὥστε εἰ τις εἰμί ἐκ ἀνάγκη , οὐ ἔχω οὕτως τε καί οὐ οὗτως τε εἴπερ εἰμί ὁ αἰσθητός μόνος , οὐδείς ἄν εἰμί μή εἰμί ὁ ἔμψυχος · αἴσθησις γάρ οὐ ἄν εἰμί . ὁ μέν οὖν μήτε ὁ αἰσθητός εἰμί μήτε ὁ αἴσθημα ἴσως ἀληθής ( ὁ γάρ αἰσθάνομαι πάθος οὗτος εἰμί ) , ὁ δέ ὁ ὑπόκειμαι μή εἰμί , ὅς ποιέω ὁ αἴσθησις , καί ἄνευ αἴσθησις , ἀδύνατος . οὐ γάρ δή ὁ γε αἴσθησις αὐτός ἑαυτοῦ εἰμί , ἀλλά εἰμί τις καί ἕτερος παρά ὁ αἴσθησις , ὅς ἀνάγκη πρότερος εἰμί ὁ αἴσθησις · ὁ γάρ κινέω ὁ κινέω φύσις πρότερος εἰμί , ἄν εἰ λέγω πρός ἀλλήλων οὗτος , οὐδείς ἥσσων .