aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.7
τὸ ὂν λέγεται τὸ μὲν κατὰ συμβεβηκὸς τὸ δὲ καθʼ αὑτό , κατὰ συμβεβηκὸς μέν , οἷον τὸν δίκαιον μουσικὸν εἶναί φαμεν καὶ τὸν ἄνθρωπον μουσικὸν καὶ τὸν μουσικὸν ἄνθρωπον , παραπλησίως λέγοντες ὡσπερεὶ τὸν μουσικὸν οἰκοδομεῖν ὅτι συμβέβηκε τῷ οἰκοδόμῳ μουσικῷ εἶναι ἢ τῷ μουσικῷ οἰκοδόμῳ ( τὸ γὰρ τόδε εἶναι τόδε σημαίνει τὸ συμβεβηκέναι τῷδε τόδε),—οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ τῶν εἰρημένων · τὸν γὰρ ἄνθρωπον ὅταν μουσικὸν λέγωμεν καὶ τὸν μουσικὸν ἄνθρωπον , ἢ τὸν λευκὸν μουσικὸν ἢ τοῦτον λευκόν , τὸ μὲν ὅτι ἄμφω τῷ αὐτῷ συμβεβήκασι , τὸ δʼ ὅτι τῷ ὄντι συμβέβηκε , τὸ δὲ μουσικὸν ἄνθρωπον ὅτι τούτῳ τὸ μουσικὸν συμβέβηκεν ( οὕτω δὲ λέγεται καὶ τὸ μὴ λευκὸν εἶναι , ὅτι ᾧ συμβέβηκεν , ἐκεῖνο ἔστιν)·—τὰ μὲν οὖν κατὰ συμβεβηκὸς εἶναι λεγόμενα οὕτω λέγεται ἢ διότι τῷ αὐτῷ ὄντι ἄμφω ὑπάρχει , ἢ ὅτι ὄντι ἐκείνῳ ὑπάρχει , ἢ ὅτι αὐτὸ ἔστιν ᾧ ὑπάρχει οὗ αὐτὸ κατηγορεῖται · καθʼ αὑτὰ δὲ εἶναι λέγεται ὅσαπερ σημαίνει τὰ σχήματα τῆς κατηγορίας · ὁσαχῶς γὰρ λέγεται , τοσαυταχῶς τὸ εἶναι σημαίνει . ἐπεὶ οὖν τῶν κατηγορουμένων τὰ μὲν τί ἐστι σημαίνει , τὰ δὲ ποιόν , τὰ δὲ ποσόν , τὰ δὲ πρός τι , τὰ δὲ ποιεῖν ἢ πάσχειν , τὰ δὲ πού , τὰ δὲ ποτέ , ἑκάστῳ τούτων τὸ εἶναι ταὐτὸ σημαίνει · οὐθὲν γὰρ διαφέρει τὸ ἄνθρωπος ὑγιαίνων ἐστὶν ἢ τὸ ἄνθρωπος ὑγιαίνει , οὐδὲ τὸ ἄνθρωπος βαδίζων ἐστὶν ἢ τέμνων τοῦ ἄνθρωπος βαδίζει ἢ τέμνει , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ἔτι τὸ εἶναι σημαίνει καὶ τὸ ἔστιν ὅτι ἀληθές , τὸ δὲ μὴ εἶναι ὅτι οὐκ ἀληθὲς ἀλλὰ ψεῦδος , ὁμοίως ἐπὶ καταφάσεως καὶ ἀποφάσεως , οἷον ὅτι ἔστι Σωκράτης μουσικός , ὅτι ἀληθὲς τοῦτο , ἢ ὅτι ἔστι Σωκράτης οὐ λευκός , ὅτι ἀληθές · τὸ δʼ οὐκ ἔστιν ἡ διάμετρος σύμμετρος , ὅτι ψεῦδος . ἔτι τὸ εἶναι σημαίνει καὶ τὸ ὂν τὸ μὲν δυνάμει ῥητὸν τὸ δʼ ἐντελεχείᾳ τῶν εἰρημένων τούτων · ὁρῶν τε γὰρ εἶναί φαμεν καὶ τὸ δυνάμει ὁρῶν καὶ τὸ ἐντελεχείᾳ , καὶ ἐπίστασθαι ὡσαύτως καὶ τὸ δυνάμενον χρῆσθαι τῇ ἐπιστήμῃ καὶ τὸ χρώμενον , καὶ ἠρεμοῦν καὶ ᾧ ἤδη ὑπάρχει ἠρεμία καὶ τὸ δυνάμενον ἠρεμεῖν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν οὐσιῶν · καὶ γὰρ Ἑρμῆν ἐν τῷ λίθῳ φαμὲν εἶναι , καὶ τὸ ἥμισυ τῆς γραμμῆς , καὶ σῖτον τὸν μήπω ἁδρόν . πότε δὲ δυνατὸν καὶ πότε οὔπω , ἐν ἄλλοις διοριστέον .
Lemmas: ὁ εἰμί λέγω ὁ μέν κατά συμβαίνω ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ , κατά συμβαίνω μέν , οἷος ὁ δίκαιος μουσικός εἰμί φημί καί ὁ ἄνθρωπος μουσικός καί ὁ μουσικός ἄνθρωπος , παραπλήσιος λέγω ὡσπερεί ὁ μουσικός οἰκοδομέω ὅτι συμβαίνω ὁ οἰκόδομος μουσικός εἰμί ἤ ὁ μουσικός οἰκόδομος ( ὁ γάρ ὅδε εἰμί ὅδε σημαίνω ὁ συμβαίνω ὅδε ὅδε δέ καί ἐπί ὁ λέγω · ὁ γάρ ἄνθρωπος ὅταν μουσικός λέγω καί ὁ μουσικός ἄνθρωπος , ἤ ὁ λευκός μουσικός ἤ οὗτος λευκός , ὁ μέν ὅτι ἄμφω ὁ αὐτός συμβαίνω , ὁ δέ ὅτι ὁ εἰμί συμβαίνω , ὁ δέ μουσικός ἄνθρωπος ὅτι οὗτος ὁ μουσικός συμβαίνω ( οὕτως δέ λέγω καί ὁ μή λευκός εἰμί , ὅτι ὅς συμβαίνω , ἐκεῖνος ἔστιν)·—τὰ μέν οὖν κατά συμβαίνω εἰμί λέγω οὕτως λέγω ἤ διότι ὁ αὐτός εἰμί ἄμφω ὑπάρχω , ἤ ὅτι εἰμί ἐκεῖνος ὑπάρχω , ἤ ὅτι αὐτός εἰμί ὅς ὑπάρχω ὅς αὐτός κατηγορέω · κατά ἑαυτοῦ δέ εἰμί λέγω ὅσος σημαίνω ὁ σχῆμα ὁ κατηγορία · ὁσαχῶς γάρ λέγω , τοσαυταχῶς ὁ εἰμί σημαίνω . ἐπεί οὖν ὁ κατηγορέω ὁ μέν τις εἰμί σημαίνω , ὁ δέ ποιός , ὁ δέ ποσός , ὁ δέ πρός τις , ὁ δέ ποιέω ἤ πάσχω , ὁ δέ που , ὁ δέ ποτέ , ἕκαστος οὗτος ὁ εἰμί αὐτός σημαίνω · οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ ἄνθρωπος ὑγιαίνω εἰμί ἤ ὁ ἄνθρωπος ὑγιαίνω , οὐδέ ὁ ἄνθρωπος βαδίζω εἰμί ἤ τέμνω ὁ ἄνθρωπος βαδίζω ἤ τέμνω , ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . ἔτι ὁ εἰμί σημαίνω καί ὁ εἰμί ὅτι ἀληθής , ὁ δέ μή εἰμί ὅτι οὐ ἀληθής ἀλλά ψεῦδος , ὅμοιος ἐπί κατάφασις καί ἀπόφασις , οἷος ὅτι εἰμί Σωκράτης μουσικός , ὅτι ἀληθής οὗτος , ἤ ὅτι εἰμί Σωκράτης οὐ λευκός , ὅτι ἀληθής · ὁ δέ οὐ εἰμί ὁ διάμετρος σύμμετρος , ὅτι ψεῦδος . ἔτι ὁ εἰμί σημαίνω καί ὁ εἰμί ὁ μέν δύναμις ῥητός ὁ δέ ἐντελέχεια ὁ λέγω οὗτος · ὁράω τε γάρ εἰμί φημί καί ὁ δύναμις ὁράω καί ὁ ἐντελέχεια , καί ἐπίσταμαι ὡσαύτως καί ὁ δύναμαι χράω ὁ ἐπιστήμη καί ὁ χράω , καί ἠρεμέω καί ὅς ἤδη ὑπάρχω ἠρεμία καί ὁ δύναμαι ἠρεμέω . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ οὐσία · καί γάρ Ἑρμῆς ἐν ὁ λίθος φημί εἰμί , καί ὁ ἥμισυς ὁ γραμμή , καί σῖτος ὁ μήπω ἁδρός . πότε δέ δυνατός καί πότε οὔπω , ἐν ἄλλος διοριστέον .