aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 9.8
ἐπεὶ δὲ τὸ πρότερον διώρισται ποσαχῶς λέγεται , φανερὸν ὅτι πρότερον ἐνέργεια δυνάμεώς ἐστιν . λέγω δὲ δυνάμεως οὐ μόνον τῆς ὡρισμένης ἣ λέγεται ἀρχὴ μεταβλητικὴ ἐν ἄλλῳ ἢ ᾗ ἄλλο , ἀλλʼ ὅλως πάσης ἀρχῆς κινητικῆς ἢ στατικῆς . καὶ γὰρ ἡ φύσις ἐν ταὐτῷ γένει τῇ δυνάμει · ἀρχὴ γὰρ κινητική , ἀλλʼ οὐκ ἐν ἄλλῳ ἀλλʼ ἐν αὐτῷ ᾗ αὐτό.—πάσης δὴ τῆς τοιαύτης προτέρα ἐστὶν ἡ ἐνέργεια καὶ λόγῳ καὶ τῇ οὐσίᾳ · χρόνῳ δʼ ἔστι μὲν ὥς , ἔστι δὲ ὡς οὔ . τῷ λόγῳ μὲν οὖν ὅτι προτέρα , δῆλον ( τῷ γὰρ ἐνδέχεσθαι ἐνεργῆσαι δυνατόν ἐστι τὸ πρώτως δυνατόν , οἷον λέγω οἰκοδομικὸν τὸ δυνάμενον οἰκοδομεῖν , καὶ ὁρατικὸν τὸ ὁρᾶν , καὶ ὁρατὸν τὸ δυνατὸν ὁρᾶσθαι · ὁ δʼ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὥστʼ ἀνάγκη τὸν λόγον προϋπάρχειν καὶ τὴν γνῶσιν τῆς γνώσεως ) · τῷ δὲ χρόνῳ πρότερον ὧδε · τὸ τῷ εἴδει τὸ αὐτὸ ἐνεργοῦν πρότερον , ἀριθμῷ δʼ οὔ . λέγω δὲ τοῦτο ὅτι τοῦδε μὲν τοῦ ἀνθρώπου τοῦ ἤδη ὄντος κατʼ ἐνέργειαν καὶ τοῦ σίτου καὶ τοῦ ὁρῶντος πρότερον τῷ χρόνῳ ἡ ὕλη καὶ τὸ σπέρμα καὶ τὸ ὁρατικόν , ἃ δυνάμει μέν ἐστιν ἄνθρωπος καὶ σῖτος καὶ ὁρῶν , ἐνεργείᾳ δʼ οὔπω · ἀλλὰ τούτων πρότερα τῷ χρόνῳ ἕτερα ὄντα ἐνεργείᾳ ἐξ ὧν ταῦτα ἐγένετο · ἀεὶ γὰρ ἐκ τοῦ δυνάμει ὄντος γίγνεται τὸ ἐνεργείᾳ ὂν ὑπὸ ἐνεργείᾳ ὄντος , οἷον ἄνθρωπος ἐξ ἀνθρώπου , μουσικὸς ὑπὸ μουσικοῦ , ἀεὶ κινοῦντός τινος πρώτου · τὸ δὲ κινοῦν ἐνεργείᾳ ἤδη ἔστιν . εἴρηται δὲ ἐν τοῖς περὶ τῆς οὐσίας λόγοις ὅτι πᾶν τὸ γιγνόμενον γίγνεται ἔκ τινος τι καὶ ὑπό τινος , καὶ τοῦτο τῷ εἴδει τὸ αὐτό . διὸ καὶ δοκεῖ ἀδύνατον εἶναι οἰκοδόμον εἶναι μὴ οἰκοδομήσαντα μηθὲν ἢ κιθαριστὴν μηθὲν κιθαρίσαντα · ὁ γὰρ μανθάνων κιθαρίζειν κιθαρίζων μανθάνει κιθαρίζειν , ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἄλλοι . ὅθεν ὁ σοφιστικὸς ἔλεγχος ἐγίγνετο ὅτι οὐκ ἔχων τις τὴν ἐπιστήμην ποιήσει οὗ ἡ ἐπιστήμη · ὁ γὰρ μανθάνων οὐκ ἔχει . ἀλλὰ διὰ τὸ τοῦ γιγνομένου γεγενῆσθαί τι καὶ τοῦ ὅλως κινουμένου κεκινῆσθαί τι ( δῆλον δʼ ἐν τοῖς περὶ κινήσεως τοῦτο ) καὶ τὸν μανθάνοντα ἀνάγκη ἔχειν τι τῆς ἐπιστήμης ἴσως . ἀλλʼ οὖν καὶ ταύτῃ γε δῆλον ὅτι ἡ ἐνέργεια καὶ οὕτω προτέρα τῆς δυνάμεως κατὰ γένεσιν καὶ χρόνον . ἀλλὰ μὴν καὶ οὐσίᾳ γε , πρῶτον μὲν ὅτι τὰ τῇ γενέσει ὕστερα τῷ εἴδει καὶ τῇ οὐσίᾳ πρότερα ( οἷον ἀνὴρ παιδὸς καὶ ἄνθρωπος σπέρματος · τὸ μὲν γὰρ ἤδη ἔχει τὸ εἶδος τὸ δʼ οὔ ) , καὶ ὅτι ἅπαν ἐπʼ ἀρχὴν βαδίζει τὸ γιγνόμενον καὶ τέλος ( ἀρχὴ γὰρ τὸ οὗ ἕνεκα , τοῦ τέλους δὲ ἕνεκα ἡ γένεσις ) , τέλος δʼ ἡ ἐνέργεια , καὶ τούτου χάριν ἡ δύναμις λαμβάνεται . οὐ γὰρ ἵνα ὄψιν ἔχωσιν ὁρῶσι τὰ ζῷα ἀλλʼ ὅπως ὁρῶσιν ὄψιν ἔχουσιν , ὁμοίως δὲ καὶ οἰκοδομικὴν ἵνα οἰκοδομῶσι καὶ τὴν θεωρητικὴν ἵνα θεωρῶσιν · ἀλλʼ οὐ θεωροῦσιν ἵνα θεωρητικὴν ἔχωσιν , εἰ μὴ οἱ μελετῶντες · οὗτοι δὲ οὐχὶ θεωροῦσιν ἀλλʼ ἢ ὡδί , † ἢ ὅτι οὐδὲν δέονται θεωρεῖν † . ἔτι ἡ ὕλη ἔστι δυνάμει ὅτι ἔλθοι ἂν εἰς τὸ εἶδος · ὅταν δέ γε ἐνεργείᾳ ᾖ , τότε ἐν τῷ εἴδει ἐστίν . ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , καὶ ὧν κίνησις τὸ τέλος , διὸ ὥσπερ οἱ διδάσκοντες ἐνεργοῦντα ἐπιδείξαντες οἴονται τὸ τέλος ἀποδεδωκέναι , καὶ ἡ φύσις ὁμοίως . εἰ γὰρ μὴ οὕτω γίγνεται , ὁ Παύσωνος ἔσται Ἑρμῆς · ἄδηλος γὰρ καὶ ἡ ἐπιστήμη εἰ ἔσω ἢ ἔξω , ὥσπερ κἀκεῖνος . τὸ γὰρ ἔργον τέλος , ἡ δὲ ἐνέργεια τὸ ἔργον , διὸ καὶ τοὔνομα ἐνέργεια λέγεται κατὰ τὸ ἔργον καὶ συντείνει πρὸς τὴν ἐντελέχειαν . ἐπεὶ δʼ ἐστὶ τῶν μὲν ἔσχατον ἡ χρῆσις ( οἷον ὄψεως ἡ ὅρασις , καὶ οὐθὲν γίγνεται παρὰ ταύτην ἕτερον ἀπὸ τῆς ὄψεως ) , ἀπʼ ἐνίων δὲ γίγνεταί τι ( οἷον ἀπὸ τῆς οἰκοδομικῆς οἰκία παρὰ τὴν οἰκοδόμησιν ) , ὅμως οὐθὲν ἧττον ἔνθα μὲν τέλος , ἔνθα δὲ μᾶλλον τέλος τῆς δυνάμεώς ἐστιν · ἡ γὰρ οἰκοδόμησις ἐν τῷ οἰκοδομουμένῳ , καὶ ἅμα γίγνεται καὶ ἔστι τῇ οἰκίᾳ . ὅσων μὲν οὖν ἕτερόν τί ἐστι παρὰ τὴν χρῆσιν τὸ γιγνόμενον , τούτων μὲν ἡ ἐνέργεια ἐν τῷ ποιουμένῳ ἐστίν ( οἷον ἥ τε οἰκοδόμησις ἐν τῷ οἰκοδομουμένῳ καὶ ἡ ὕφανσις ἐν τῷ ὑφαινομένῳ , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , καὶ ὅλως ἡ κίνησις ἐν τῷ κινουμένῳ ) · ὅσων δὲ μὴ ἔστιν ἄλλο τι ἔργον παρὰ τὴν ἐνέργειαν , ἐν αὐτοῖς ὑπάρχει ἡ ἐνέργεια ( οἷον ἡ ὅρασις ἐν τῷ ὁρῶντι καὶ ἡ θεωρία ἐν τῷ θεωροῦντι καὶ ἡ ζωὴ ἐν τῇ ψυχῇ , διὸ καὶ ἡ εὐδαιμονία · ζωὴ γὰρ ποιά τίς ἐστιν ) . ὥστε φανερὸν ὅτι ἡ οὐσία καὶ τὸ εἶδος ἐνέργειά ἐστιν . κατά τε δὴ τοῦτον τὸν λόγον φανερὸν ὅτι πρότερον τῇ οὐσίᾳ ἐνέργεια δυνάμεως , καὶ ὥσπερ εἴπομεν , τοῦ χρόνου ἀεὶ προλαμβάνει ἐνέργεια ἑτέρα πρὸ ἑτέρας ἕως τῆς τοῦ ἀεὶ κινοῦντος πρώτως.—ἀλλὰ μὴν καὶ κυριωτέρως · τὰ μὲν γὰρ ἀΐδια πρότερα τῇ οὐσίᾳ τῶν φθαρτῶν , ἔστι δʼ οὐθὲν δυνάμει ἀΐδιον . λόγος δὲ ὅδε · πᾶσα δύναμις ἅμα τῆς ἀντιφάσεώς ἐστιν · τὸ μὲν γὰρ μὴ δυνατὸν ὑπάρχειν οὐκ ἂν ὑπάρξειεν οὐθενί , τὸ δυνατὸν δὲ πᾶν ἐνδέχεται μὴ ἐνεργεῖν . τὸ ἄρα δυνατὸν εἶναι ἐνδέχεται καὶ εἶναι καὶ μὴ εἶναι · τὸ αὐτὸ ἄρα δυνατὸν καὶ εἶναι καὶ μὴ εἶναι . τὸ δὲ δυνατὸν μὴ εἶναι ἐνδέχεται μὴ εἶναι · τὸ δὲ ἐνδεχόμενον μὴ εἶναι φθαρτόν , ἢ ἁπλῶς ἢ τοῦτο αὐτὸ ὃ λέγεται ἐνδέχεσθαι μὴ εἶναι , ἢ κατὰ τόπον ἢ κατὰ τὸ ποσὸν ἢ ποιόν · ἁπλῶς δὲ τὸ κατʼ οὐσίαν . οὐθὲν ἄρα τῶν ἀφθάρτων ἁπλῶς δυνάμει ἔστιν ἁπλῶς ( κατά τι δὲ οὐδὲν κωλύει , οἷον ποιὸν ἢ πού ) · ἐνεργείᾳ ἄρα πάντα · οὐδὲ τῶν ἐξ ἀνάγκης ὄντων ( καίτοι ταῦτα πρῶτα · εἰ γὰρ ταῦτα μὴ ἦν , οὐθὲν ἂν ἦν ) · οὐδὲ δὴ κίνησις , εἴ τίς ἐστιν ἀΐδιος · οὐδʼ εἴ τι κινούμενον ἀΐδιον , οὐκ ἔστι κατὰ δύναμιν κινούμενον ἀλλʼ ἢ ποθὲν ποί ( τούτου δʼ ὕλην οὐδὲν κωλύει ὑπάρχειν ) , διὸ ἀεὶ ἐνεργεῖ ἥλιος καὶ ἄστρα καὶ ὅλος ὁ οὐρανός , καὶ οὐ φοβερὸν μή ποτε στῇ , ὃ φοβοῦνται οἱ περὶ φύσεως . οὐδὲ κάμνει τοῦτο δρῶντα · οὐ γὰρ περὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀντιφάσεως αὐτοῖς , οἷον τοῖς φθαρτοῖς , ἡ κίνησις , ὥστε ἐπίπονον εἶναι τὴν συνέχειαν τῆς κινήσεως · ἡ γὰρ οὐσία ὕλη καὶ δύναμις οὖσα , οὐκ ἐνέργεια , αἰτία τούτου . μιμεῖται δὲ τὰ ἄφθαρτα καὶ τὰ ἐν μεταβολῇ ὄντα , οἷον γῆ καὶ πῦρ . καὶ γὰρ ταῦτα ἀεὶ ἐνεργεῖ · καθʼ αὑτὰ γὰρ καὶ ἐν αὑτοῖς ἔχει τὴν κίνησιν . αἱ δὲ ἄλλαι δυνάμεις , ἐξ ὧν διώρισται , πᾶσαι τῆς ἀντιφάσεώς εἰσιν · τὸ γὰρ δυνάμενον ὡδὶ κινεῖν δύναται καὶ μὴ ὡδί , ὅσα γε κατὰ λόγον · αἱ δʼ ἄλογοι τῷ παρεῖναι καὶ μὴ τῆς ἀντιφάσεως ἔσονται αἱ αὐταί . εἰ ἄρα τινὲς εἰσὶ φύσεις τοιαῦται ἢ οὐσίαι οἵας λέγουσιν οἱ ἐν τοῖς λόγοις τὰς ἰδέας , πολὺ μᾶλλον ἐπιστῆμον ἄν τι εἴη ἢ αὐτὸ ἐπιστήμη καὶ κινούμενον ἢ κίνησις · ταῦτα γὰρ ἐνέργειαι μᾶλλον , ἐκεῖναι δὲ δυνάμεις τούτων . ὅτι μὲν οὖν πρότερον ἡ ἐνέργεια καὶ δυνάμεως καὶ πάσης ἀρχῆς μεταβλητικῆς , φανερόν .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ πρότερος διορίζω ποσαχῶς λέγω , φανερός ὅτι πρότερος ἐνέργεια δύναμις εἰμί . λέγω δέ δύναμις οὐ μόνος ὁ ὁρίζω ὅς λέγω ἀρχή μεταβλητικός ἐν ἄλλος ἤ ᾗ ἄλλος , ἀλλά ὅλος πᾶς ἀρχή κινητικός ἤ στατικός . καί γάρ ὁ φύσις ἐν αὐτός γένος ὁ δύναμις · ἀρχή γάρ κινητικός , ἀλλά οὐ ἐν ἄλλος ἀλλά ἐν αὐτός ᾗ αὐτό.—πάσης δή ὁ τοιοῦτος πρότερος εἰμί ὁ ἐνέργεια καί λόγος καί ὁ οὐσία · χρόνος δέ εἰμί μέν ὡς , εἰμί δέ ὡς οὐ . ὁ λόγος μέν οὖν ὅτι πρότερος , δῆλος ( ὁ γάρ ἐνδέχομαι ἐνεργέω δυνατός εἰμί ὁ πρῶτος δυνατός , οἷος λέγω οἰκοδομικός ὁ δύναμαι οἰκοδομέω , καί ὁρατικός ὁ ὁράω , καί ὁρατός ὁ δυνατός ὁράω · ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὥστε ἀνάγκη ὁ λόγος προυπάρχω καί ὁ γνῶσις ὁ γνῶσις ) · ὁ δέ χρόνος πρότερος ὧδε · ὁ ὁ εἶδος ὁ αὐτός ἐνεργέω πρότερος , ἀριθμός δέ οὐ . λέγω δέ οὗτος ὅτι ὅδε μέν ὁ ἄνθρωπος ὁ ἤδη εἰμί κατά ἐνέργεια καί ὁ σῖτος καί ὁ ὁράω πρότερος ὁ χρόνος ὁ ὕλη καί ὁ σπέρμα καί ὁ ὁρατικός , ὅς δύναμις μέν εἰμί ἄνθρωπος καί σῖτος καί ὁράω , ἐνέργεια δέ οὔπω · ἀλλά οὗτος πρότερος ὁ χρόνος ἕτερος εἰμί ἐνέργεια ἐκ ὅς οὗτος γίγνομαι · ἀεί γάρ ἐκ ὁ δύναμις εἰμί γίγνομαι ὁ ἐνέργεια εἰμί ὑπό ἐνέργεια εἰμί , οἷος ἄνθρωπος ἐκ ἄνθρωπος , μουσικός ὑπό μουσικός , ἀεί κινέω τις πρῶτος · ὁ δέ κινέω ἐνέργεια ἤδη εἰμί . λέγω δέ ἐν ὁ περί ὁ οὐσία λόγος ὅτι πᾶς ὁ γίγνομαι γίγνομαι ἐκ τις τις καί ὑπό τις , καί οὗτος ὁ εἶδος ὁ αὐτός . διό καί δοκέω ἀδύνατος εἰμί οἰκοδόμος εἰμί μή οἰκοδομέω μηδείς ἤ κιθαριστής μηδείς κιθαρίζω · ὁ γάρ μανθάνω κιθαρίζω κιθαρίζω μανθάνω κιθαρίζω , ὅμοιος δέ καί ὁ ἄλλος . ὅθεν ὁ σοφιστικός ἔλεγχος γίγνομαι ὅτι οὐ ἔχω τις ὁ ἐπιστήμη ποιέω ὅς ὁ ἐπιστήμη · ὁ γάρ μανθάνω οὐ ἔχω . ἀλλά διά ὁ ὁ γίγνομαι γίγνομαι τις καί ὁ ὅλος κινέω κινέω τις ( δῆλος δέ ἐν ὁ περί κίνησις οὗτος ) καί ὁ μανθάνω ἀνάγκη ἔχω τις ὁ ἐπιστήμη ἴσως . ἀλλά οὖν καί οὗτος γε δῆλος ὅτι ὁ ἐνέργεια καί οὕτως πρότερος ὁ δύναμις κατά γένεσις καί χρόνος . ἀλλά μήν καί οὐσία γε , πρῶτος μέν ὅτι ὁ ὁ γένεσις ὕστερος ὁ εἶδος καί ὁ οὐσία πρότερος ( οἷος ἀνήρ παῖς καί ἄνθρωπος σπέρμα · ὁ μέν γάρ ἤδη ἔχω ὁ εἶδος ὁ δέ οὐ ) , καί ὅτι ἅπας ἐπί ἀρχή βαδίζω ὁ γίγνομαι καί τέλος ( ἀρχή γάρ ὁ ὅς ἕνεκα , ὁ τέλος δέ ἕνεκα ὁ γένεσις ) , τέλος δέ ὁ ἐνέργεια , καί οὗτος χάριν ὁ δύναμις λαμβάνω . οὐ γάρ ἵνα ὄψις ἔχω ὁράω ὁ ζῷον ἀλλά ὅπως ὁράω ὄψις ἔχω , ὅμοιος δέ καί οἰκοδομικός ἵνα οἰκοδομέω καί ὁ θεωρητικός ἵνα θεωρέω · ἀλλά οὐ θεωρέω ἵνα θεωρητικός ἔχω , εἰ μή ὁ μελετάω · οὗτος δέ οὐ θεωρέω ἀλλά ἤ ὡδί , † ἤ ὅτι οὐδείς δέω θεωρέω † . ἔτι ὁ ὕλη εἰμί δύναμις ὅτι ἔρχομαι ἄν εἰς ὁ εἶδος · ὅταν δέ γε ἐνέργεια εἰμί , τότε ἐν ὁ εἶδος εἰμί . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος , καί ὅς κίνησις ὁ τέλος , διό ὥσπερ ὁ διδάσκω ἐνεργέω ἐπιδείκνυμι οἴομαι ὁ τέλος ἀποδίδωμι , καί ὁ φύσις ὅμοιος . εἰ γάρ μή οὕτως γίγνομαι , ὁ Παύσων εἰμί Ἑρμῆς · ἄδηλος γάρ καί ὁ ἐπιστήμη εἰ ἔσω ἤ ἔξω , ὥσπερ ἐκεῖνος . ὁ γάρ ἔργον τέλος , ὁ δέ ἐνέργεια ὁ ἔργον , διό καί ὄνομα ἐνέργεια λέγω κατά ὁ ἔργον καί συντείνω πρός ὁ ἐντελέχεια . ἐπεί δέ εἰμί ὁ μέν ἔσχατος ὁ χρῆσις ( οἷος ὄψις ὁ ὅρασις , καί οὐδείς γίγνομαι παρά οὗτος ἕτερος ἀπό ὁ ὄψις ) , ἀπό ἔνιοι δέ γίγνομαι τις ( οἷος ἀπό ὁ οἰκοδομικός οἰκίον παρά ὁ οἰκοδόμησις ) , ὅμως οὐδείς ἥσσων ἔνθα μέν τέλος , ἔνθα δέ μάλα τέλος ὁ δύναμις εἰμί · ὁ γάρ οἰκοδόμησις ἐν ὁ οἰκοδομέω , καί ἅμα γίγνομαι καί εἰμί ὁ οἰκία . ὅσος μέν οὖν ἕτερος τις εἰμί παρά ὁ χρῆσις ὁ γίγνομαι , οὗτος μέν ὁ ἐνέργεια ἐν ὁ ποιέω εἰμί ( οἷος ὁ τε οἰκοδόμησις ἐν ὁ οἰκοδομέω καί ὁ ὕφανσις ἐν ὁ ὑφαίνω , ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος , καί ὅλος ὁ κίνησις ἐν ὁ κινέω ) · ὅσος δέ μή εἰμί ἄλλος τις ἔργον παρά ὁ ἐνέργεια , ἐν αὐτός ὑπάρχω ὁ ἐνέργεια ( οἷος ὁ ὅρασις ἐν ὁ ὁράω καί ὁ θεωρία ἐν ὁ θεωρέω καί ὁ ζωή ἐν ὁ ψυχή , διό καί ὁ εὐδαιμονία · ζωή γάρ ποιός τις εἰμί ) . ὥστε φανερός ὅτι ὁ οὐσία καί ὁ εἶδος ἐνέργεια εἰμί . κατά τε δή οὗτος ὁ λόγος φανερός ὅτι πρότερος ὁ οὐσία ἐνέργεια δύναμις , καί ὥσπερ λέγω , ὁ χρόνος ἀεί προλαμβάνω ἐνέργεια ἕτερος πρό ἕτερος ἕως ὁ ὁ ἀεί κινέω πρώτως.—ἀλλὰ μήν καί κύριος · ὁ μέν γάρ ἀΐδιος πρότερος ὁ οὐσία ὁ φθαρτός , εἰμί δέ οὐδείς δύναμις ἀίδιος . λόγος δέ ὅδε · πᾶς δύναμις ἅμα ὁ ἀντίφασις εἰμί · ὁ μέν γάρ μή δυνατός ὑπάρχω οὐ ἄν ὑπάρχω οὐδείς , ὁ δυνατός δέ πᾶς ἐνδέχομαι μή ἐνεργέω . ὁ ἄρα δυνατός εἰμί ἐνδέχομαι καί εἰμί καί μή εἰμί · ὁ αὐτός ἄρα δυνατός καί εἰμί καί μή εἰμί . ὁ δέ δυνατός μή εἰμί ἐνδέχομαι μή εἰμί · ὁ δέ ἐνδέχομαι μή εἰμί φθαρτός , ἤ ἁπλῶς ἤ οὗτος αὐτός ὅς λέγω ἐνδέχομαι μή εἰμί , ἤ κατά τόπος ἤ κατά ὁ ποσός ἤ ποιός · ἁπλῶς δέ ὁ κατά οὐσία . οὐδείς ἄρα ὁ ἄφθαρτος ἁπλῶς δύναμις εἰμί ἁπλῶς ( κατά τις δέ οὐδείς κωλύω , οἷος ποιός ἤ που ) · ἐνέργεια ἄρα πᾶς · οὐδέ ὁ ἐκ ἀνάγκη εἰμί ( καίτοι οὗτος πρῶτος · εἰ γάρ οὗτος μή εἰμί , οὐδείς ἄν εἰμί ) · οὐδέ δή κίνησις , εἰ τις εἰμί ἀδΐος · οὐδέ εἰ τις κινέω ἀίδιος , οὐ εἰμί κατά δύναμις κινέω ἀλλά ἤ ποθεν ποι ( οὗτος δέ ὕλη οὐδείς κωλύω ὑπάρχω ) , διό ἀεί ἐνεργέω ἥλιος καί ἄστρον καί ὅλος ὁ οὐρανός , καί οὐ φοβερός μή ποτέ στάζω , ὅς φοβέω ὁ περί φύσις . οὐδέ κάμνω οὗτος δράω · οὐ γάρ περί ὁ δύναμις ὁ ἀντίφασις αὐτός , οἷος ὁ φθαρτός , ὁ κίνησις , ὥστε ἐπίπονος εἰμί ὁ συνέχεια ὁ κίνησις · ὁ γάρ οὐσία ὕλη καί δύναμις εἰμί , οὐ ἐνέργεια , αἰτία οὗτος . μιμέομαι δέ ὁ ἄφθαρτος καί ὁ ἐν μεταβολή εἰμί , οἷος γῆ καί πῦρ . καί γάρ οὗτος ἀεί ἐνεργέω · κατά ἑαυτοῦ γάρ καί ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ κίνησις . ὁ δέ ἄλλος δύναμις , ἐκ ὅς διορίζω , πᾶς ὁ ἀντίφασις εἰμί · ὁ γάρ δύναμαι ὡδί κινέω δύναμαι καί μή ὡδί , ὅσος γε κατά λόγος · ὁ δέ ἄλογος ὁ πάρειμι καί μή ὁ ἀντίφασις εἰμί ὁ αὐτός . εἰ ἄρα τις εἰμί φύσις τοιοῦτος ἤ οὐσία οἷος λέγω ὁ ἐν ὁ λόγος ὁ ἰδέα , πολύς μάλα ἐπιστήμων ἄν τις εἰμί ἤ αὐτός ἐπιστήμη καί κινέω ἤ κίνησις · οὗτος γάρ ἐνέργεια μάλα , ἐκεῖνος δέ δύναμις οὗτος . ὅτι μέν οὖν πρότερος ὁ ἐνέργεια καί δύναμις καί πᾶς ἀρχή μεταβλητικός , φανερός .