ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 1.10
ὅτι μὲν οὖν τὰς εἰρημένας ἐν τοῖς φυσικοῖς αἰτίας ζητεῖν ἐοίκασι πάντες , καὶ τούτων ἐκτὸς οὐδεμίαν ἔχοιμεν ἂν εἰπεῖν , δῆλον καὶ ἐκ τῶν πρότερον εἰρημένων · ἀλλʼ ἀμυδρῶς ταύτας , καὶ τρόπον μέν τινα πᾶσαι πρότερον εἴρηνται τρόπον δέ τινα οὐδαμῶς . ψελλιζομένῃ γὰρ ἔοικεν ἡ πρώτη φιλοσοφία περὶ πάντων , ἅτε νέα τε καὶ κατʼ ἀρχὰς οὖσα , ἐπεὶ καὶ Ἐμπεδοκλῆς ὀστοῦν τῷ λόγῳ φησὶν εἶναι , τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ἡ οὐσία τοῦ πράγματες . ἀλλὰ μὴν ὁμοίως ἀναγκαῖον καὶ σάρκας καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον εἶναι τὸν λόγον , ἢ μηδὲ ἕν · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ σὰρξ καὶ ὀστοῦν ἔσται καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον καὶ οὐ διὰ τὴν ὕλην , ἣν ἐκεῖνος λέγει , πῦρ καὶ γῆν καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα . ἀλλὰ ταῦτα ἄλλου μὲν λέγοντος συνέφησεν ἂν ἐξ ἀνάγκης , σαφῶς δὲ οὐκ εἴρηκεν . περὶ μὲν οὖν τούτων δεδήλωται καὶ πρότερον · ὅσα δὲ περὶ τῶν αὐτῶν τούτων ἀπορήσειεν ἄν τις , ἐπανέλθωμεν πάλιν · τάχα γὰρ ἂν ἐξ αὐτῶν εὐπορήσαιμέν τι πρὸς τὰς ὕστερον ἀπορίας .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν ὁ λέγω ἐν ὁ φυσικός αἰτία ζητέω ἔοικα πᾶς , καί οὗτος ἐκτός οὐδείς ἔχω ἄν λέγω , δῆλος καί ἐκ ὁ πρότερος λέγω · ἀλλά ἀμυδρός οὗτος , καί τρόπος μέν τις πᾶς πρότερος λέγω τρόπος δέ τις οὐδαμῶς . ψελλίζω γάρ ἔοικα ὁ πρῶτος φιλοσοφία περί πᾶς , ἅτε νέος τε καί κατά ἀρχή εἰμί , ἐπεί καί Ἐμπεδοκλῆς ὀστέον ὁ λόγος φημί εἰμί , οὗτος δέ εἰμί ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁ οὐσία ὁ πράγματες . ἀλλά μήν ὅμοιος ἀναγκαῖος καί σάρξ καί ὁ ἄλλος ἕκαστος εἰμί ὁ λόγος , ἤ μηδέ εἷς · διά οὗτος γάρ καί σάρξ καί ὀστέον εἰμί καί ὁ ἄλλος ἕκαστος καί οὐ διά ὁ ὕλη , ὅς ἐκεῖνος λέγω , πῦρ καί γῆ καί ὕδωρ καί ἀήρ . ἀλλά οὗτος ἄλλος μέν λέγω σύμφημι ἄν ἐκ ἀνάγκη , σαφής δέ οὐ λέγω . περί μέν οὖν οὗτος δηλόω καί πρότερος · ὅσος δέ περί ὁ αὐτός οὗτος ἀπορέω ἄν τις , ἐπανέρχομαι πάλιν · τάχα γάρ ἄν ἐκ αὐτός εὐπορέω τις πρός ὁ ὕστερον ἀπορία .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 2.3
αἱ δʼ ἀκροάσεις κατὰ τὰ ἔθη συμβαίνουσιν · ὡς γὰρ εἰώθαμεν οὕτως ἀξιοῦμεν λέγεσθαι , καὶ τὰ παρὰ ταῦτα οὐχ ὅμοια φαίνεται ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσυνήθειαν ἀγνωστότερα καὶ ξενικώτερα · τὸ γὰρ σύνηθες γνώριμον . ἡλίκην δὲ ἰσχὺν ἔχει τὸ σύνηθες οἱ νόμοι δηλοῦσιν , ἐν οἷς τὰ μυθώδη καὶ παιδαριώδη μεῖζον ἰσχύει τοῦ γινώσκειν περὶ αὐτῶν διὰ τὸ ἔθος . οἱ μὲν οὖν ἐὰν μὴ μαθηματικῶς λέγῃ τις οὐκ ἀποδέχονται τῶν λεγόντων , οἱ δʼ ἂν μὴ παραδειγματικῶς , οἱ δὲ μάρτυρα ἀξιοῦσιν ἐπάγεσθαι ποιητήν . καὶ οἱ μὲν πάντα ἀκριβῶς , τοὺς δὲ λυπεῖ τὸ ἀκριβὲς ἢ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι συνείρειν ἢ διὰ τὴν μικρολογίαν · ἔχει γάρ τι τὸ ἀκριβὲς τοιοῦτον , ὥστε , καθάπερ ἐπὶ τῶν συμβολαίων , καὶ ἐπὶ τῶν λόγων ἀνελεύθερον εἶναί τισι δοκεῖ . διὸ δεῖ πεπαιδεῦσθαι πῶς ἕκαστα ἀποδεκτέον , ὡς ἄτοπον ἅμα ζητεῖν ἐπιστήμην καὶ τρόπον ἐπιστήμης · ἔστι δʼ οὐδὲ θάτερον ῥᾴδιον λαβεῖν . τὴν δʼ ἀκριβολογίαν τὴν μαθηματικὴν οὐκ ἐν ἅπασιν ἀπαιτητέον , ἀλλʼ ἐν τοῖς μὴ ἔχουσιν ὕλην . διόπερ οὐ φυσικὸς ὁ τρόπος · ἅπασα γὰρ ἴσως ἡ φύσις ἔχει ὕλην . διὸ σκεπτέον πρῶτον τί ἐστιν ἡ φύσις · οὕτω γὰρ καὶ περὶ τίνων ἡ φυσικὴ δῆλον ἔσται .
Lemmas: ὁ δέ ἀκρόασις κατά ὁ ἔθος συμβαίνω · ὡς γάρ εἴωθα οὕτως ἀξιόω λέγω , καί ὁ παρά οὗτος οὐ ὅμοιος φαίνω ἀλλά διά ὁ ἀσυνήθεια ἄγνωστος καί ξενικός · ὁ γάρ συνήθης γνώριμος . ἡλίκος δέ ἰσχύς ἔχω ὁ συνήθης ὁ νόμος δηλόω , ἐν ὅς ὁ μυθώδης καί παιδαριώδης μέγας ἰσχύω ὁ γιγνώσκω περί αὐτός διά ὁ ἔθος . ὁ μέν οὖν ἐάν μή μαθηματικός λέγω τις οὐ ἀποδέχομαι ὁ λέγω , ὁ δέ ἐάν μή παραδειγματικός , ὁ δέ μάρτυς ἀξιόω ἐπάγω ποιητής . καί ὁ μέν πᾶς ἀκριβής , ὁ δέ λυπέω ὁ ἀκριβής ἤ διά ὁ μή δύναμαι συνείρω ἤ διά ὁ μικρολογία · ἔχω γάρ τις ὁ ἀκριβής τοιοῦτος , ὥστε , καθά ἐπί ὁ συμβόλαιον , καί ἐπί ὁ λόγος ἀνελεύθερος εἰμί τις δοκέω . διό δέω παιδεύω πῶς ἕκαστος ἀποδέχομαι , ὡς ἄτοπος ἅμα ζητέω ἐπιστήμη καί τρόπος ἐπιστήμη · εἰμί δέ οὐδέ ἕτερος ῥᾴδιος λαμβάνω . ὁ δέ ἀκριβολογία ὁ μαθηματικός οὐ ἐν ἅπας ἀπαιτέω , ἀλλά ἐν ὁ μή ἔχω ὕλη . διόπερ οὐ φυσικός ὁ τρόπος · ἅπας γάρ ἴσως ὁ φύσις ἔχω ὕλη . διό σκοπέω πρῶτος τίς εἰμί ὁ φύσις · οὕτως γάρ καί περί τίς ὁ φυσικός δῆλος εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 4.1
ἔστιν ἐπιστήμη τις ἣ θεωρεῖ τὸ ὂν ᾗ ὂν καὶ τὰ τούτῳ ὑπάρχοντα καθʼ αὑτό . αὕτη δʼ ἐστὶν οὐδεμιᾷ τῶν ἐν μέρει λεγομένων ἡ αὐτή · οὐδεμία γὰρ τῶν ἄλλων ἐπισκοπεῖ καθόλου περὶ τοῦ ὄντος ᾗ ὄν , ἀλλὰ μέρος αὐτοῦ τι ἀποτεμόμεναι περὶ τούτου θεωροῦσι τὸ συμβεβηκός , οἷον αἱ μαθηματικαὶ τῶν ἐπιστημῶν . ἐπεὶ δὲ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἀκροτάτας αἰτίας ζητοῦμεν , δῆλον ὡς φύσεώς τινος αὐτὰς ἀναγκαῖον εἶναι καθʼ αὑτήν . εἰ οὖν καὶ οἱ τὰ στοιχεῖα τῶν ὄντων ζητοῦντες ταύτας τὰς ἀρχὰς ἐζήτουν , ἀνάγκη καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ ὄντος εἶναι μὴ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλʼ ᾗ ὄν · διὸ καὶ ἡμῖν τοῦ ὄντος ᾗ ὂν τὰς πρώτας αἰτίας ληπτέον .
Lemmas: εἰμί ἐπιστήμη τις ὅς θεωρέω ὁ εἰμί ᾗ εἰμί καί ὁ οὗτος ὑπάρχω κατά ἑαυτοῦ . οὗτος δέ εἰμί οὐδείς ὁ ἐν μέρος λέγω ὁ αὐτός · οὐδείς γάρ ὁ ἄλλος ἐπισκοπέω καθόλου περί ὁ εἰμί ᾗ εἰμί , ἀλλά μέρος αὐτός τις ἀποτέμνω περί οὗτος θεωρέω ὁ συμβαίνω , οἷος ὁ μαθηματικός ὁ ἐπιστήμη . ἐπεί δέ ὁ ἀρχή καί ὁ ἄκρος αἰτία ζητέω , δῆλος ὡς φύσις τις αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί κατά ἑαυτοῦ . εἰ οὖν καί ὁ ὁ στοιχεῖον ὁ εἰμί ζητέω οὗτος ὁ ἀρχή ζητέω , ἀνάγκη καί ὁ στοιχεῖον ὁ εἰμί εἰμί μή κατά συμβαίνω ἀλλά ᾗ εἰμί · διό καί ἐγώ ὁ εἰμί ᾗ εἰμί ὁ πρῶτος αἰτία λαμβάνω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.1
ἀρχὴ λέγεται ἡ μὲν ὅθεν ἄν τις τοῦ πράγματος κινηθείη πρῶτον , οἷον τοῦ μήκους καὶ ὁδοῦ ἐντεῦθεν μὲν αὕτη ἀρχή , ἐξ ἐναντίας δὲ ἑτέρα · ἡ δὲ ὅθεν ἂν κάλλιστα ἕκαστον γένοιτο , οἷον καὶ μαθήσεως οὐκ ἀπὸ τοῦ πρώτου καὶ τῆς τοῦ πράγματος ἀρχῆς ἐνίοτε ἀρκτέον ἀλλʼ ὅθεν ῥᾷστʼ ἂν μάθοι · ἡ δὲ ὅθεν πρῶτον γίγνεται ἐνυπάρχοντος , οἷον ὡς πλοίου τρόπις καὶ οἰκίας θεμέλιος , καὶ τῶν ζῴων οἱ μὲν καρδίαν οἱ δὲ ἐγκέφαλον οἱ δʼ ὅ τι ἂν τύχωσι τοιοῦτον ὑπολαμβάνουσιν · ἡ δὲ ὅθεν γίγνεται πρῶτον μὴ ἐνυπάρχοντος καὶ ὅθεν πρῶτον ἡ κίνησις πέφυκεν ἄρχεσθαι καὶ ἡ μεταβολή , οἷον τὸ τέκνον ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ τῆς μητρὸς καὶ ἡ μάχη ἐκ τῆς λοιδορίας · ἡ δὲ οὗ κατὰ προαίρεσιν κινεῖται τὰ κινούμενα καὶ μεταβάλλει τὰ μεταβάλλοντα , ὥσπερ αἵ τε κατὰ πόλεις ἀρχαὶ καὶ αἱ δυναστεῖαι καὶ αἱ βασιλεῖαι καὶ τυραννίδες ἀρχαὶ λέγονται καὶ αἱ τέχναι , καὶ τούτων αἱ ἀρχιτεκτονικαὶ μάλιστα . ἔτι ὅθεν γνωστὸν τὸ πρᾶγμα πρῶτον , καὶ αὕτη ἀρχὴ λέγεται τοῦ πράγματος , οἷον τῶν ἀποδείξεων αἱ ὑποθέσεις . ἰσαχῶς δὲ καὶ τὰ αἴτια λέγεται · πάντα γὰρ τὰ αἴτια ἀρχαί . πασῶν μὲν οὖν κοινὸν τῶν ἀρχῶν τὸ πρῶτον εἶναι ὅθεν ἢ ἔστιν ἢ γίγνεται ἢ γιγνώσκεται · τούτων δὲ αἱ μὲν ἐνυπάρχουσαί εἰσιν αἱ δὲ ἐκτός . διὸ ἥ τε φύσις ἀρχὴ καὶ τὸ στοιχεῖον καὶ ἡ διάνοια καὶ ἡ προαίρεσις καὶ οὐσία καὶ τὸ οὗ ἕνεκα · πολλῶν γὰρ καὶ τοῦ γνῶναι καὶ τῆς κινήσεως ἀρχὴ τἀγαθὸν καὶ τὸ καλόν .
Lemmas: ἀρχή λέγω ὁ μέν ὅθεν ἄν τις ὁ πρᾶγμα κινέω πρῶτος , οἷος ὁ μῆκος καί ὁδός ἐντεῦθεν μέν οὗτος ἀρχή , ἐκ ἐναντίος δέ ἕτερος · ὁ δέ ὅθεν ἄν καλός ἕκαστος γίγνομαι , οἷος καί μάθησις οὐ ἀπό ὁ πρῶτος καί ὁ ὁ πρᾶγμα ἀρχή ἐνίοτε ἄρχω ἀλλά ὅθεν ῥᾴδιος ἄν μανθάνω · ὁ δέ ὅθεν πρῶτος γίγνομαι ἐνυπάρχω , οἷος ὡς πλοῖον τρόπις καί οἰκία θεμέλιος , καί ὁ ζῷον ὁ μέν καρδία ὁ δέ ἐγκέφαλος ὁ δέ ὅς τις ἄν τυγχάνω τοιοῦτος ὑπολαμβάνω · ὁ δέ ὅθεν γίγνομαι πρῶτος μή ἐνυπάρχω καί ὅθεν πρῶτος ὁ κίνησις φύω ἄρχω καί ὁ μεταβολή , οἷος ὁ τέκνον ἐκ ὁ πατήρ καί ὁ μήτηρ καί ὁ μάχη ἐκ ὁ λοιδορία · ὁ δέ ὅς κατά προαίρεσις κινέω ὁ κινέω καί μεταβάλλω ὁ μεταβάλλω , ὥσπερ ὁ τε κατά πόλις ἀρχή καί ὁ δυναστεία καί ὁ βασιλεία καί τυραννίς ἀρχή λέγω καί ὁ τέχνη , καί οὗτος ὁ ἀρχιτεκτονικός μάλα . ἔτι ὅθεν γνωστός ὁ πρᾶγμα πρῶτος , καί οὗτος ἀρχή λέγω ὁ πρᾶγμα , οἷος ὁ ἀπόδειξις ὁ ὑπόθεσις . ἰσαχῶς δέ καί ὁ αἴτιος λέγω · πᾶς γάρ ὁ αἴτιος ἀρχή . πᾶς μέν οὖν κοινός ὁ ἀρχή ὁ πρῶτος εἰμί ὅθεν ἤ εἰμί ἤ γίγνομαι ἤ γιγνώσκω · οὗτος δέ ὁ μέν ἐνυπάρχω εἰμί ὁ δέ ἐκτός . διό ὁ τε φύσις ἀρχή καί ὁ στοιχεῖον καί ὁ διάνοια καί ὁ προαίρεσις καί οὐσία καί ὁ ὅς ἕνεκα · πολύς γάρ καί ὁ γιγνώσκω καί ὁ κίνησις ἀρχή ἀγαθός καί ὁ καλός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.3
στοιχεῖον λέγεται ἐξ οὗ σύγκειται πρώτου ἐνυπάρχοντος ἀδιαιρέτου τῷ εἴδει εἰς ἕτερον εἶδος , οἷον φωνῆς στοιχεῖα ἐξ ὧν σύγκειται ἡ φωνὴ καὶ εἰς ἃ διαιρεῖται ἔσχατα , ἐκεῖνα δὲ μηκέτʼ εἰς ἄλλας φωνὰς ἑτέρας τῷ εἴδει αὐτῶν , ἀλλὰ κἂν διαιρῆται , τὰ μόρια ὁμοειδῆ , οἷον ὕδατος τὸ μόριον ὕδωρ , ἀλλʼ οὐ τῆς συλλαβῆς . ὁμοίως δὲ καὶ τὰ τῶν σωμάτων στοιχεῖα λέγουσιν οἱ λέγοντες εἰς ἃ διαιρεῖται τὰ σώματα ἔσχατα , ἐκεῖνα δὲ μηκέτʼ εἰς ἄλλα εἴδει διαφέροντα · καὶ εἴτε ἓν εἴτε πλείω τὰ τοιαῦτα , ταῦτα στοιχεῖα λέγουσιν . παραπλησίως δὲ καὶ τὰ τῶν διαγραμμάτων στοιχεῖα λέγεται , καὶ ὅλως τὰ τῶν ἀποδείξεων · αἱ γὰρ πρῶται ἀποδείξεις καὶ ἐν πλείοσιν ἀποδείξεσιν ἐνυπάρχουσαι , αὗται στοιχεῖα τῶν ἀποδείξεων λέγονται · εἰσὶ δὲ τοιοῦτοι συλλογισμοὶ οἱ πρῶτοι ἐκ τῶν τριῶν διʼ ἑνὸς μέσου . καὶ μεταφέροντες δὲ στοιχεῖον καλοῦσιν ἐντεῦθεν ὃ ἂν ἓν ὂν καὶ μικρὸν ἐπὶ πολλὰ ᾖ χρήσιμον , διὸ καὶ τὸ μικρὸν καὶ ἁπλοῦν καὶ ἀδιαίρετον στοιχεῖον λέγεται . ὅθεν ἐλήλυθε τὰ μάλιστα καθόλου στοιχεῖα εἶναι , ὅτι ἕκαστον αὐτῶν ἓν ὂν καὶ ἁπλοῦν ἐν πολλοῖς ὑπάρχει ἢ πᾶσιν ἢ ὅτι πλείστοις , καὶ τὸ ἓν καὶ τὴν στιγμὴν ἀρχάς τισι δοκεῖν εἶναι . ἐπεὶ οὖν τὰ καλούμενα γένη καθόλου καὶ ἀδιαίρετα ( οὐ γὰρ ἔστι λόγος αὐτῶν ) , στοιχεῖα τὰ γένη λέγουσί τινες , καὶ μᾶλλον ἢ τὴν διαφορὰν ὅτι καθόλου μᾶλλον τὸ γένος · ᾧ μὲν γὰρ ἡ διαφορὰ ὑπάρχει , καὶ τὸ γένος ἀκολουθεῖ , ᾧ δὲ τὸ γένος , οὐ παντὶ ἡ διαφορά . ἁπάντων δὲ κοινὸν τὸ εἶναι στοιχεῖον ἑκάστου τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον ἑκάστῳ .
Lemmas: στοιχεῖον λέγω ἐκ ὅς σύγκειμαι πρῶτος ἐνυπάρχω ἀδιαίρετος ὁ εἶδος εἰς ἕτερος εἶδος , οἷος φωνή στοιχεῖον ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ φωνή καί εἰς ὅς διαιρέω ἔσχατος , ἐκεῖνος δέ μηκέτι εἰς ἄλλος φωνή ἕτερος ὁ εἶδος αὐτός , ἀλλά ἐάν διαιρέω , ὁ μόριον ὁμοειδής , οἷος ὕδωρ ὁ μόριον ὕδωρ , ἀλλά οὐ ὁ συλλαβή . ὅμοιος δέ καί ὁ ὁ σῶμα στοιχεῖον λέγω ὁ λέγω εἰς ὅς διαιρέω ὁ σῶμα ἔσχατος , ἐκεῖνος δέ μηκέτι εἰς ἄλλος εἶδος διαφέρω · καί εἴτε εἷς εἴτε πολύς ὁ τοιοῦτος , οὗτος στοιχεῖον λέγω . παραπλήσιος δέ καί ὁ ὁ διάγραμμα στοιχεῖον λέγω , καί ὅλος ὁ ὁ ἀπόδειξις · ὁ γάρ πρῶτος ἀπόδειξις καί ἐν πολύς ἀπόδειξις ἐνυπάρχω , οὗτος στοιχεῖον ὁ ἀπόδειξις λέγω · εἰμί δέ τοιοῦτος συλλογισμός ὁ πρῶτος ἐκ ὁ τρεῖς διά εἷς μέσος . καί μεταφέρω δέ στοιχεῖον καλέω ἐντεῦθεν ὅς ἄν εἷς εἰμί καί μικρός ἐπί πολύς εἰμί χρήσιμος , διό καί ὁ μικρός καί ἁπλόος καί ἀδιαίρετος στοιχεῖον λέγω . ὅθεν ἔρχομαι ὁ μάλα καθόλου στοιχεῖον εἰμί , ὅτι ἕκαστος αὐτός εἷς εἰμί καί ἁπλόος ἐν πολύς ὑπάρχω ἤ πᾶς ἤ ὅτι πολύς , καί ὁ εἷς καί ὁ στιγμή ἀρχή τις δοκέω εἰμί . ἐπεί οὖν ὁ καλέω γένος καθόλου καί ἀδιαίρετος ( οὐ γάρ εἰμί λόγος αὐτός ) , στοιχεῖον ὁ γένος λέγω τις , καί μάλα ἤ ὁ διαφορά ὅτι καθόλου μάλα ὁ γένος · ὅς μέν γάρ ὁ διαφορά ὑπάρχω , καί ὁ γένος ἀκολουθέω , ὅς δέ ὁ γένος , οὐ πᾶς ὁ διαφορά . ἅπας δέ κοινός ὁ εἰμί στοιχεῖον ἕκαστος ὁ πρῶτος ἐνυπάρχω ἕκαστος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.8
οὐσία λέγεται τά τε ἁπλᾶ σώματα , οἷον γῆ καὶ πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ ὅσα τοιαῦτα , καὶ ὅλως σώματα καὶ τὰ ἐκ τούτων συνεστῶτα ζῷά τε καὶ δαιμόνια καὶ τὰ μόρια τούτων · ἅπαντα δὲ ταῦτα λέγεται οὐσία ὅτι οὐ καθʼ ὑποκειμένου λέγεται ἀλλὰ κατὰ τούτων τὰ ἄλλα . ἄλλον δὲ τρόπον ὃ ἂν ᾖ αἴτιον τοῦ εἶναι , ἐνυπάρχον ἐν τοῖς τοιούτοις ὅσα μὴ λέγεται καθʼ ὑποκειμένου , οἷον ἡ ψυχὴ τῷ ζῴῳ . ἔτι ὅσα μόρια ἐνυπάρχοντά ἐστιν ἐν τοῖς τοιούτοις ὁρίζοντά τε καὶ τόδε τι σημαίνοντα , ὧν ἀναιρουμένων ἀναιρεῖται τὸ ὅλον , οἷον ἐπιπέδου σῶμα , ὥς φασί τινες , καὶ ἐπίπεδον γραμμῆς · καὶ ὅλως ὁ ἀριθμὸς δοκεῖ εἶναί τισι τοιοῦτος ( ἀναιρουμένου τε γὰρ οὐδὲν εἶναι , καὶ ὁρίζειν πάντα ) · ἔτι τὸ τί ἦν εἶναι , οὗ ὁ λόγος ὁρισμός , καὶ τοῦτο οὐσία λέγεται ἑκάστου . συμβαίνει δὴ κατὰ δύο τρόπους τὴν οὐσίαν λέγεσθαι , τό θʼ ὑποκείμενον ἔσχατον , ὃ μηκέτι κατʼ ἄλλου λέγεται , καὶ ὃ ἂν τόδε τι ὂν καὶ χωριστὸν ᾖ · τοιοῦτον δὲ ἑκάστου ἡ μορφὴ καὶ τὸ εἶδος .
Lemmas: οὐσία λέγω ὁ τε ἁπλόος σῶμα , οἷος γῆ καί πῦρ καί ὕδωρ καί ὅσος τοιοῦτος , καί ὅλος σῶμα καί ὁ ἐκ οὗτος συνίστημι ζῷον τε καί δαιμόνιον καί ὁ μόριον οὗτος · ἅπας δέ οὗτος λέγω οὐσία ὅτι οὐ κατά ὑπόκειμαι λέγω ἀλλά κατά οὗτος ὁ ἄλλος . ἄλλος δέ τρόπος ὅς ἄν εἰμί αἴτιος ὁ εἰμί , ἐνυπάρχω ἐν ὁ τοιοῦτος ὅσος μή λέγω κατά ὑπόκειμαι , οἷος ὁ ψυχή ὁ ζῷον . ἔτι ὅσος μόριον ἐνυπάρχω εἰμί ἐν ὁ τοιοῦτος ὁρίζω τε καί ὅδε τις σημαίνω , ὅς ἀναιρέω ἀναιρέω ὁ ὅλος , οἷος ἐπίπεδος σῶμα , ὡς φημί τις , καί ἐπίπεδος γραμμή · καί ὅλος ὁ ἀριθμός δοκέω εἰμί τις τοιοῦτος ( ἀναιρέω τε γάρ οὐδείς εἰμί , καί ὁρίζω πᾶς ) · ἔτι ὁ τίς εἰμί εἰμί , ὅς ὁ λόγος ὁρισμός , καί οὗτος οὐσία λέγω ἕκαστος . συμβαίνω δή κατά δύο τρόπος ὁ οὐσία λέγω , ὁ τε ὑπόκειμαι ἔσχατος , ὅς μηκέτι κατά ἄλλος λέγω , καί ὅς ἄν ὅδε τις εἰμί καί χωριστός εἰμί · τοιοῦτος δέ ἕκαστος ὁ μορφή καί ὁ εἶδος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.9
ταὐτὰ λέγεται τὰ μὲν κατὰ συμβεβηκός , οἷον τὸ λευκὸν καὶ τὸ μουσικὸν τὸ αὐτὸ ὅτι τῷ αὐτῷ συμβέβηκε , καὶ ἄνθρωπος καὶ μουσικὸν ὅτι θάτερον θατέρῳ συμβέβηκεν , τὸ δὲ μουσικὸν ἄνθρωπος ὅτι τῷ ἀνθρώπῳ συμβέβηκεν · ἑκατέρῳ δὲ τοῦτο καὶ τούτῳ ἑκάτερον ἐκείνων , καὶ γὰρ τῷ ἀνθρώπῳ τῷ μουσικῷ καὶ ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ μουσικὸν ταὐτὸ λέγεται , καὶ τούτοις ἐκεῖνο ( διὸ καὶ πάντα ταῦτα καθόλου οὐ λέγεται · οὐ γὰρ ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ταὐτὸ καὶ τὸ μουσικόν · τὰ γὰρ καθόλου καθʼ αὑτὰ ὑπάρχει , τὰ δὲ συμβεβηκότα οὐ καθʼ αὑτά · ἀλλʼ ἐπὶ τῶν καθʼ ἕκαστα ἁπλῶς λέγεται · ταὐτὸ γὰρ δοκεῖ Σωκράτης καὶ Σωκράτης εἶναι μουσικός · τὸ δὲ Σωκράτης οὐκ ἐπὶ πολλῶν , διὸ οὐ πᾶς Σωκράτης λέγεται ὥσπερ πᾶς ἄνθρωπος)·—καὶ τὰ μὲν οὕτως λέγεται ταὐτά , τὰ δὲ καθʼ αὑτὰ ὁσαχῶσπερ καὶ τὸ ἕν · καὶ γὰρ ὧν ἡ ὕλη μία ἢ εἴδει ἢ ἀριθμῷ ταὐτὰ λέγεται καὶ ὧν ἡ οὐσία μία , ὥστε φανερὸν ὅτι ἡ ταυτότης ἑνότης τίς ἐστιν ἢ πλειόνων τοῦ εἶναι ἢ ὅταν χρῆται ὡς πλείοσιν , οἷον ὅταν λέγῃ αὐτὸ αὑτῷ ταὐτόν · ὡς δυσὶ γὰρ χρῆται αὐτῷ.—ἕτερα δὲ λέγεται ὧν ἢ τὰ εἴδη πλείω ἢ ἡ ὕλη ἢ ὁ λόγος τῆς οὐσίας · καὶ ὅλως ἀντικειμένως τῷ ταὐτῷ λέγεται τὸ ἕτερον . διάφορα δὲ λέγεται ὅσʼ ἕτερά ἐστι τὸ αὐτό τι ὄντα , μὴ μόνον ἀριθμῷ ἀλλʼ ἢ εἴδει ἢ γένει ἢ ἀναλογίᾳ · ἔτι ὧν ἕτερον τὸ γένος , καὶ τὰ ἐναντία , καὶ ὅσα ἔχει ἐν τῇ οὐσίᾳ τὴν ἑτερότητα . ὅμοια λέγεται τά τε πάντῃ ταὐτὸ πεπονθότα , καὶ τὰ πλείω ταὐτὰ πεπονθότα ἢ ἕτερα , καὶ ὧν ἡ ποιότης μία · καὶ καθʼ ὅσα ἀλλοιοῦσθαι ἐνδέχεται τῶν ἐναντίων , τούτων τὸ πλείω ἔχον ἢ κυριώτερα ὅμοιον τούτῳ . ἀντικειμένως δὲ τοῖς ὁμοίοις τὰ ἀνόμοια .
Lemmas: αὐτός λέγω ὁ μέν κατά συμβαίνω , οἷος ὁ λευκός καί ὁ μουσικός ὁ αὐτός ὅτι ὁ αὐτός συμβαίνω , καί ἄνθρωπος καί μουσικός ὅτι ἕτερος ἕτερος συμβαίνω , ὁ δέ μουσικός ἄνθρωπος ὅτι ὁ ἄνθρωπος συμβαίνω · ἑκάτερος δέ οὗτος καί οὗτος ἑκάτερος ἐκεῖνος , καί γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ μουσικός καί ὁ ἄνθρωπος καί ὁ μουσικός αὐτός λέγω , καί οὗτος ἐκεῖνος ( διό καί πᾶς οὗτος καθόλου οὐ λέγω · οὐ γάρ ἀληθής λέγω ὅτι πᾶς ἄνθρωπος αὐτός καί ὁ μουσικός · ὁ γάρ καθόλου κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω , ὁ δέ συμβαίνω οὐ κατά ἑαυτοῦ · ἀλλά ἐπί ὁ κατά ἕκαστος ἁπλῶς λέγω · αὐτός γάρ δοκέω Σωκράτης καί Σωκράτης εἰμί μουσικός · ὁ δέ Σωκράτης οὐ ἐπί πολύς , διό οὐ πᾶς Σωκράτης λέγω ὥσπερ πᾶς ἄνθρωπος)·—καὶ ὁ μέν οὕτως λέγω αὐτός , ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ ὁσαχῶς καί ὁ εἷς · καί γάρ ὅς ὁ ὕλη εἷς ἤ εἶδος ἤ ἀριθμός αὐτός λέγω καί ὅς ὁ οὐσία εἷς , ὥστε φανερός ὅτι ὁ ταυτότης ἑνότης τις εἰμί ἤ πολύς ὁ εἰμί ἤ ὅταν χράω ὡς πολύς , οἷος ὅταν λέγω αὐτός ἑαυτοῦ αὐτός · ὡς δύο γάρ χράω αὐτός δέ λέγω ὅς ἤ ὁ εἶδος πολύς ἤ ὁ ὕλη ἤ ὁ λόγος ὁ οὐσία · καί ὅλος ἀντίκειμαι ὁ αὐτός λέγω ὁ ἕτερος . διάφορος δέ λέγω ὅσος ἕτερος εἰμί ὁ αὐτός τις εἰμί , μή μόνος ἀριθμός ἀλλά ἤ εἶδος ἤ γένος ἤ ἀναλογία · ἔτι ὅς ἕτερος ὁ γένος , καί ὁ ἐναντίος , καί ὅσος ἔχω ἐν ὁ οὐσία ὁ ἑτερότης . ὅμοιος λέγω ὁ τε πάντῃ αὐτός πάσχω , καί ὁ πολύς αὐτός πάσχω ἤ ἕτερος , καί ὅς ὁ ποιότης εἷς · καί κατά ὅσος ἀλλοιόω ἐνδέχομαι ὁ ἐναντίος , οὗτος ὁ πολύς ἔχω ἤ κύριος ὅμοιος οὗτος . ἀντίκειμαι δέ ὁ ὅμοιος ὁ ἀνόμοιος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.10
ἀντικείμενα λέγεται ἀντίφασις καὶ τἀναντία καὶ τὰ πρός τι καὶ στέρησις καὶ ἕξις καὶ ἐξ ὧν καὶ εἰς ἃ ἔσχατα αἱ γενέσεις καὶ φθοραί · καὶ ὅσα μὴ ἐνδέχεται ἅμα παρεῖναι τῷ ἀμφοῖν δεκτικῷ , ταῦτα ἀντικεῖσθαι λέγεται ἢ αὐτὰ ἢ ἐξ ὧν ἐστίν . φαιὸν γὰρ καὶ λευκὸν ἅμα τῷ αὐτῷ οὐχ ὑπάρχει · διὸ ἐξ ὧν ἐστὶν ἀντίκειται . ἐναντία λέγεται τά τε μὴ δυνατὰ ἅμα τῷ αὐτῷ παρεῖναι τῶν διαφερόντων κατὰ γένος , καὶ τὰ πλεῖστον διαφέροντα τῶν ἐν τῷ αὐτῷ γένει , καὶ τὰ πλεῖστον διαφέροντα τῶν ἐν ταὐτῷ δεκτικῷ , καὶ τὰ πλεῖστον διαφέροντα τῶν ὑπὸ τὴν αὐτὴν δύναμιν , καὶ ὧν ἡ διαφορὰ μεγίστη ἢ ἁπλῶς ἢ κατὰ γένος ἢ κατʼ εἶδος . τὰ δʼ ἄλλα ἐναντία λέγεται τὰ μὲν τῷ τὰ τοιαῦτα ἔχειν , τὰ δὲ τῷ δεκτικὰ εἶναι τῶν τοιούτων , τὰ δὲ τῷ ποιητικὰ ἢ παθητικὰ εἶναι τῶν τοιούτων , ἢ ποιοῦντα ἢ πάσχοντα , ἢ ἀποβολαὶ ἢ λήψεις , ἢ ἕξεις ἢ στερήσεις εἶναι τῶν τοιούτων . ἐπεὶ δὲ τὸ ἓν καὶ τὸ ὂν πολλαχῶς λέγεται , ἀκολουθεῖν ἀνάγκη καὶ τἆλλα ὅσα κατὰ ταῦτα λέγεται , ὥστε καὶ τὸ ταὐτὸν καὶ τὸ ἕτερον καὶ τὸ ἐναντίον , ὥστʼ εἶναι ἕτερον καθʼ ἑκάστην κατηγορίαν.—ἕτερα δὲ τῷ εἴδει λέγεται ὅσα τε ταὐτοῦ γένους ὄντα μὴ ὑπάλληλά ἐστι , καὶ ὅσα ἐν τῷ αὐτῷ γένει ὄντα διαφορὰν ἔχει , καὶ ὅσα ἐν τῇ οὐσίᾳ ἐναντίωσιν ἔχει · καὶ τὰ ἐναντία ἕτερα τῷ εἴδει ἀλλήλων ἢ πάντα ἢ τὰ λεγόμενα πρώτως , καὶ ὅσων ἐν τῷ τελευταίῳ τοῦ γένους εἴδει οἱ λόγοι ἕτεροι ( οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος ἄτομα τῷ γένει οἱ δὲ λόγοι ἕτεροι αὐτῶν ) , καὶ ὅσα ἐν τῇ αὐτῇ οὐσίᾳ ὄντα ἔχει διαφοράν . ταὐτὰ δὲ τῷ εἴδει τὰ ἀντικειμένως λεγόμενα τούτοις .
Lemmas: ἀντίκειμαι λέγω ἀντίφασις καί ἐναντίος καί ὁ πρός τις καί στέρησις καί ἕξις καί ἐκ ὅς καί εἰς ὅς ἔσχατος ὁ γένεσις καί φθορά · καί ὅσος μή ἐνδέχομαι ἅμα πάρειμι ὁ ἄμφω δεκτικός , οὗτος ἀντίκειμαι λέγω ἤ αὐτός ἤ ἐκ ὅς εἰμί . φαιός γάρ καί λευκός ἅμα ὁ αὐτός οὐ ὑπάρχω · διό ἐκ ὅς εἰμί ἀντίκειμαι . ἐναντίος λέγω ὁ τε μή δυνατός ἅμα ὁ αὐτός πάρειμι ὁ διαφέρω κατά γένος , καί ὁ πολύς διαφέρω ὁ ἐν ὁ αὐτός γένος , καί ὁ πολύς διαφέρω ὁ ἐν αὐτός δεκτικός , καί ὁ πολύς διαφέρω ὁ ὑπό ὁ αὐτός δύναμις , καί ὅς ὁ διαφορά μέγας ἤ ἁπλῶς ἤ κατά γένος ἤ κατά εἶδος . ὁ δέ ἄλλος ἐναντίος λέγω ὁ μέν ὁ ὁ τοιοῦτος ἔχω , ὁ δέ ὁ δεκτικός εἰμί ὁ τοιοῦτος , ὁ δέ ὁ ποιητικός ἤ παθητικός εἰμί ὁ τοιοῦτος , ἤ ποιέω ἤ πάσχω , ἤ ἀποβολή ἤ λῆψις , ἤ ἕξις ἤ στέρησις εἰμί ὁ τοιοῦτος . ἐπεί δέ ὁ εἷς καί ὁ εἰμί πολλαχῶς λέγω , ἀκολουθέω ἀνάγκη καί ἄλλος ὅσος κατά οὗτος λέγω , ὥστε καί ὁ αὐτός καί ὁ ἕτερος καί ὁ ἐναντίος , ὥστε εἰμί ἕτερος κατά ἕκαστος κατηγορία δέ ὁ εἶδος λέγω ὅσος τε αὐτός γένος εἰμί μή ὑπάλληλος εἰμί , καί ὅσος ἐν ὁ αὐτός γένος εἰμί διαφορά ἔχω , καί ὅσος ἐν ὁ οὐσία ἐναντίωσις ἔχω · καί ὁ ἐναντίος ἕτερος ὁ εἶδος ἀλλήλων ἤ πᾶς ἤ ὁ λέγω πρῶτος , καί ὅσος ἐν ὁ τελευταῖος ὁ γένος εἶδος ὁ λόγος ἕτερος ( οἷος ἄνθρωπος καί ἵππος ἄτομος ὁ γένος ὁ δέ λόγος ἕτερος αὐτός ) , καί ὅσος ἐν ὁ αὐτός οὐσία εἰμί ἔχω διαφορά . αὐτός δέ ὁ εἶδος ὁ ἀντίκειμαι λέγω οὗτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.13
ποσὸν λέγεται τὸ διαιρετὸν εἰς ἐνυπάρχοντα ὧν ἑκάτερον ἢ ἕκαστον ἕν τι καὶ τόδε τι πέφυκεν εἶναι . πλῆθος μὲν οὖν ποσόν τι ἐὰν ἀριθμητὸν ᾖ , μέγεθος δὲ ἂν μετρητὸν ᾖ . λέγεται δὲ πλῆθος μὲν τὸ διαιρετὸν δυνάμει εἰς μὴ συνεχῆ , μέγεθος δὲ τὸ εἰς συνεχῆ · μεγέθους δὲ τὸ μὲν ἐφʼ ἓν συνεχὲς μῆκος τὸ δʼ ἐπὶ δύο πλάτος τὸ δʼ ἐπὶ τρία βάθος . τούτων δὲ πλῆθος μὲν τὸ πεπερασμένον ἀριθμὸς μῆκος δὲ γραμμὴ πλάτος δὲ ἐπιφάνεια βάθος δὲ σῶμα . ἔτι τὰ μὲν λέγεται καθʼ αὑτὰ ποσά , τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός , οἷον ἡ μὲν γραμμὴ ποσόν τι καθʼ ἑαυτό , τὸ δὲ μουσικὸν κατὰ συμβεβηκός . τῶν δὲ καθʼ αὑτὰ τὰ μὲν κατʼ οὐσίαν ἐστίν , οἷον ἡ γραμμὴ ποσόν τι ( ἐν γὰρ τῷ λόγῳ τῷ τί ἐστι λέγοντι τὸ ποσόν τι ὑπάρχει ) , τὰ δὲ πάθη καὶ ἕξεις τῆς τοιαύτης ἐστὶν οὐσίας , οἷον τὸ πολὺ καὶ τὸ ὀλίγον , καὶ μακρὸν καὶ βραχύ , καὶ πλατὺ καὶ στενόν , καὶ βαθὺ καὶ ταπεινόν , καὶ βαρὺ καὶ κοῦφον , καὶ τὰ ἄλλα τὰ τοιαῦτα . ἔστι δὲ καὶ τὸ μέγα καὶ τὸ μικρὸν καὶ μεῖζον καὶ ἔλαττον , καὶ καθʼ αὑτὰ καὶ πρὸς ἄλληλα λεγόμενα , τοῦ ποσοῦ πάθη καθʼ αὑτά · μεταφέρονται μέντοι καὶ ἐπʼ ἄλλα ταῦτα τὰ ὀνόματα . τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκὸς λεγομένων ποσῶν τὰ μὲν οὕτως λέγεται ὥσπερ ἐλέχθη ὅτι τὸ μουσικὸν ποσὸν καὶ τὸ λευκὸν τῷ εἶναι ποσόν τι ᾧ ὑπάρχουσι , τὰ δὲ ὡς κίνησις καὶ χρόνος · καὶ γὰρ ταῦτα πόσʼ ἄττα λέγεται καὶ συνεχῆ τῷ ἐκεῖνα διαιρετὰ εἶναι ὧν ἐστὶ ταῦτα πάθη . λέγω δὲ οὐ τὸ κινούμενον ἀλλʼ ὃ ἐκινήθη · τῷ γὰρ ποσὸν εἶναι ἐκεῖνο καὶ ἡ κίνησις ποσή , ὁ δὲ χρόνος τῷ ταύτην .
Lemmas: ποσός λέγω ὁ διαιρετός εἰς ἐνυπάρχω ὅς ἑκάτερος ἤ ἕκαστος εἷς τις καί ὅδε τις φύω εἰμί . πλῆθος μέν οὖν ποσός τις ἐάν ἀριθμητός εἰμί , μέγεθος δέ ἐάν μετρητός εἰμί . λέγω δέ πλῆθος μέν ὁ διαιρετός δύναμις εἰς μή συνεχής , μέγεθος δέ ὁ εἰς συνεχής · μέγεθος δέ ὁ μέν ἐπί εἷς συνεχής μῆκος ὁ δέ ἐπί δύο πλάτος ὁ δέ ἐπί τρεῖς βάθος . οὗτος δέ πλῆθος μέν ὁ περαίνω ἀριθμός μῆκος δέ γραμμή πλάτος δέ ἐπιφάνεια βάθος δέ σῶμα . ἔτι ὁ μέν λέγω κατά ἑαυτοῦ ποσός , ὁ δέ κατά συμβαίνω , οἷος ὁ μέν γραμμή ποσός τις κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ μουσικός κατά συμβαίνω . ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ ὁ μέν κατά οὐσία εἰμί , οἷος ὁ γραμμή ποσός τις ( ἐν γάρ ὁ λόγος ὁ τίς εἰμί λέγω ὁ ποσός τις ὑπάρχω ) , ὁ δέ πάθος καί ἕξις ὁ τοιοῦτος εἰμί οὐσία , οἷος ὁ πολύς καί ὁ ὀλίγος , καί μακρός καί βραχύς , καί πλατύς καί στενός , καί βαθύς καί ταπεινός , καί βαρύς καί κοῦφος , καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος . εἰμί δέ καί ὁ μέγας καί ὁ μικρός καί μέγας καί ἐλαχύς , καί κατά ἑαυτοῦ καί πρός ἀλλήλων λέγω , ὁ πός πάθος κατά ἑαυτοῦ · μεταφέρω μέντοι καί ἐπί ἄλλος οὗτος ὁ ὄνομα . ὁ δέ κατά συμβαίνω λέγω πόσος ὁ μέν οὕτως λέγω ὥσπερ λέγω ὅτι ὁ μουσικός ποσός καί ὁ λευκός ὁ εἰμί ποσός τις ὅς ὑπάρχω , ὁ δέ ὡς κίνησις καί χρόνος · καί γάρ οὗτος πόσος τις λέγω καί συνεχής ὁ ἐκεῖνος διαιρετός εἰμί ὅς εἰμί οὗτος πάθος . λέγω δέ οὐ ὁ κινέω ἀλλά ὅς κινέω · ὁ γάρ ποσός εἰμί ἐκεῖνος καί ὁ κίνησις ποσός , ὁ δέ χρόνος ὁ οὗτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.14
ποιὸν λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἡ διαφορὰ τῆς οὐσίας , οἷον ποιόν τι ἄνθρωπος ζῷον ὅτι δίπουν , ἵππος δὲ τετράπουν , καὶ κύκλος ποιόν τι σχῆμα ὅτι ἀγώνιον , ὡς τῆς διαφορᾶς τῆς κατὰ τὴν οὐσίαν ποιότητος οὔσης · — ἕνα μὲν δὴ τρόπον τοῦτον λέγεται ἡ ποιότης διαφορὰ οὐσίας , ἕνα δὲ ὡς τὰ ἀκίνητα καὶ τὰ μαθηματικά , ὥσπερ οἱ ἀριθμοὶ ποιοί τινες , οἷον οἱ σύνθετοι καὶ μὴ μόνον ἐφʼ ἓν ὄντες ἀλλʼ ὧν μίμημα τὸ ἐπίπεδον καὶ τὸ στερεόν ( οὗτοι δʼ εἰσὶν οἱ ποσάκις ποσοὶ ἢ ποσάκις ποσάκις ποσοί ) , καὶ ὅλως ὃ παρὰ τὸ ποσὸν ὑπάρχει ἐν τῇ οὐσίᾳ · οὐσία γὰρ ἑκάστου ὃ ἅπαξ , οἷον τῶν ἓξ οὐχ ὃ δὶς ἢ τρὶς εἰσὶν ἀλλʼ ὃ ἅπαξ · ἓξ γὰρ ἅπαξ ἕξ . ἔτι ὅσα πάθη τῶν κινουμένων οὐσιῶν , οἷον θερμότης καὶ ψυχρότης , καὶ λευκότης καὶ μελανία , καὶ βαρύτης καὶ κουφότης , καὶ ὅσα τοιαῦτα , καθʼ ἃ λέγονται καὶ ἀλλοιοῦσθαι τὰ σώματα μεταβαλλόντων . ἔτι κατʼ ἀρετὴν καὶ κακίαν καὶ ὅλως τὸ κακὸν καὶ ἀγαθόν . σχεδὸν δὴ κατὰ δύο τρόπους λέγοιτʼ ἂν τὸ ποιόν , καὶ τούτων ἕνα τὸν κυριώτατον · πρώτη μὲν γὰρ ποιότης ἡ τῆς οὐσίας διαφορά ( ταύτης δέ τι καὶ ἡ ἐν τοῖς ἀριθμοῖς ποιότης μέρος · διαφορὰ γάρ τις οὐσιῶν , ἀλλʼ ἢ οὐ κινουμένων ἢ οὐχ ᾗ κινούμενα ) , τὰ δὲ πάθη τῶν κινουμένων ᾗ κινούμενα , καὶ αἱ τῶν κινήσεων διαφοραί . ἀρετὴ δὲ καὶ κακία τῶν παθημάτων μέρος τι · διαφορὰς γὰρ δηλοῦσι τῆς κινήσεως καὶ τῆς ἐνεργείας , καθʼ ἃς ποιοῦσιν ἢ πάσχουσι καλῶς ἢ φαύλως τὰ ἐν κινήσει ὄντα · τὸ μὲν γὰρ ὡδὶ δυνάμενον κινεῖσθαι ἢ ἐνεργεῖν ἀγαθὸν τὸ δʼ ὡδὶ καὶ ἐναντίως μοχθηρόν . μάλιστα δὲ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακὸν σημαίνει τὸ ποιὸν ἐπὶ τῶν ἐμψύχων , καὶ τούτων μάλιστα ἐπὶ τοῖς ἔχουσι προαίρεσιν .
Lemmas: ποιός λέγω εἷς μέν τρόπος ὁ διαφορά ὁ οὐσία , οἷος ποιός τις ἄνθρωπος ζῷον ὅτι δίπους , ἵππος δέ τετράπους , καί κύκλος ποιός τις σχῆμα ὅτι ἀγώνιος , ὡς ὁ διαφορά ὁ κατά ὁ οὐσία ποιότης εἰμί · — εἷς μέν δή τρόπος οὗτος λέγω ὁ ποιότης διαφορά οὐσία , εἷς δέ ὡς ὁ ἀκίνητος καί ὁ μαθηματικός , ὥσπερ ὁ ἀριθμός ποιός τις , οἷος ὁ σύνθετος καί μή μόνος ἐπί εἷς εἰμί ἀλλά ὅς μίμημα ὁ ἐπίπεδος καί ὁ στερεός ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ποσάκις ποσός ἤ ποσάκις ποσάκις ποσός ) , καί ὅλος ὅς παρά ὁ ποσός ὑπάρχω ἐν ὁ οὐσία · οὐσία γάρ ἕκαστος ὅς ἅπαξ , οἷος ὁ ἕξ οὐ ὅς δίς ἤ τρίς εἰμί ἀλλά ὅς ἅπαξ · ἕξ γάρ ἅπαξ ἕξ . ἔτι ὅσος πάθος ὁ κινέω οὐσία , οἷος θερμότης καί ψυχρότης , καί λευκότης καί μελανία , καί βαρύτης καί κουφότης , καί ὅσος τοιοῦτος , κατά ὅς λέγω καί ἀλλοιόω ὁ σῶμα μεταβάλλω . ἔτι κατά ἀρετή καί κακία καί ὅλος ὁ κακός καί ἀγαθός . σχεδόν δή κατά δύο τρόπος λέγω ἄν ὁ ποιός , καί οὗτος εἷς ὁ κύριος · πρῶτος μέν γάρ ποιότης ὁ ὁ οὐσία διαφορά ( οὗτος δέ τις καί ὁ ἐν ὁ ἀριθμός ποιότης μέρος · διαφορά γάρ τις οὐσία , ἀλλά ἤ οὐ κινέω ἤ οὐ ᾗ κινέω ) , ὁ δέ πάθος ὁ κινέω ᾗ κινέω , καί ὁ ὁ κίνησις διαφορά . ἀρετή δέ καί κακία ὁ πάθημα μέρος τις · διαφορά γάρ δηλόω ὁ κίνησις καί ὁ ἐνέργεια , κατά ὅς ποιέω ἤ πάσχω καλός ἤ φαῦλος ὁ ἐν κίνησις εἰμί · ὁ μέν γάρ ὡδί δύναμαι κινέω ἤ ἐνεργέω ἀγαθός ὁ δέ ὡδί καί ἐναντίος μοχθηρός . μάλα δέ ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός σημαίνω ὁ ποιός ἐπί ὁ ἔμψυχος , καί οὗτος μάλα ἐπί ὁ ἔχω προαίρεσις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.16
τέλειον λέγεται ἓν μὲν οὗ μὴ ἔστιν ἔξω τι λαβεῖν μηδὲ ἓν μόριον ( οἷον χρόνος τέλειος ἑκάστου οὗτος οὗ μὴ ἔστιν ἔξω λαβεῖν χρόνον τινὰ ὃς τούτου μέρος ἐστὶ τοῦ χρόνου ) , καὶ τὸ κατʼ ἀρετὴν καὶ τὸ εὖ μὴ ἔχον ὑπερβολὴν πρὸς τὸ γένος , οἷον τέλειος ἰατρὸς καὶ τέλειος αὐλητὴς ὅταν κατὰ τὸ εἶδος τῆς οἰκείας ἀρετῆς μηθὲν ἐλλείπωσιν ( οὕτω δὲ μεταφέροντες καὶ ἐπὶ τῶν κακῶν λέγομεν συκοφάντην τέλειον καὶ κλέπτην τέλειον , ἐπειδὴ καὶ ἀγαθοὺς λέγομεν αὐτούς , οἷον κλέπτην ἀγαθὸν καὶ συκοφάντην ἀγαθόν · καὶ ἡ ἀρετὴ τελείωσίς τις · ἕκαστον γὰρ τότε τέλειον καὶ οὐσία πᾶσα τότε τελεία , ὅταν κατὰ τὸ εἶδος τῆς οἰκείας ἀρετῆς μηδὲν ἐλλείπῃ μόριον τοῦ κατὰ φύσιν μεγέθους ) · ἔτι οἷς ὑπάρχει τὸ τέλος , σπουδαῖον ὄν , ταῦτα λέγεται τέλεια · κατὰ γὰρ τὸ ἔχειν τὸ τέλος τέλεια , ὥστʼ ἐπεὶ τὸ τέλος τῶν ἐσχάτων τί ἐστι , καὶ ἐπὶ τὰ φαῦλα μεταφέροντες λέγομεν τελείως ἀπολωλέναι καὶ τελείως ἐφθάρθαι , ὅταν μηδὲν ἐλλείπῃ τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ κακοῦ ἀλλʼ ἐπὶ τῷ ἐσχάτῳ ᾖ · διὸ καὶ ἡ τελευτὴ κατὰ μεταφορὰν λέγεται τέλος , ὅτι ἄμφω ἔσχατα · τέλος δὲ καὶ τὸ οὗ ἕνεκα ἔσχατον . τὰ μὲν οὖν καθʼ αὑτὰ λεγόμενα τέλεια τοσαυταχῶς λέγεται , τὰ μὲν τῷ κατὰ τὸ εὖ μηδὲν ἐλλείπειν μηδʼ ἔχειν ὑπερβολὴν μηδὲ ἔξω τι λαβεῖν , τὰ δʼ ὅλως κατὰ τὸ μὴ ἔχειν ὑπερβολὴν ἐν ἑκάστῳ γένει μηδʼ εἶναί τι ἔξω · τὰ δὲ ἄλλα ἤδη κατὰ ταῦτα τῷ ἢ ποιεῖν τι τοιοῦτον ἢ ἔχειν ἢ ἁρμόττειν τούτῳ ἢ ἁμῶς γέ πως λέγεσθαι πρὸς τὰ πρώτως λεγόμενα τέλεια .
Lemmas: τέλειος λέγω εἷς μέν ὅς μή εἰμί ἔξω τις λαμβάνω μηδέ εἷς μόριον ( οἷος χρόνος τέλειος ἕκαστος οὗτος ὅς μή εἰμί ἔξω λαμβάνω χρόνος τις ὅς οὗτος μέρος εἰμί ὁ χρόνος ) , καί ὁ κατά ἀρετή καί ὁ εὖ μή ἔχω ὑπερβολή πρός ὁ γένος , οἷος τέλειος ἰατρός καί τέλειος αὐλητής ὅταν κατά ὁ εἶδος ὁ οἰκεῖος ἀρετή μηδείς ἐλλείπω ( οὕτως δέ μεταφέρω καί ἐπί ὁ κακός λέγω συκοφάντης τέλειος καί κλέπτης τέλειος , ἐπειδή καί ἀγαθός λέγω αὐτός , οἷος κλέπτης ἀγαθός καί συκοφάντης ἀγαθός · καί ὁ ἀρετή τελείωσις τις · ἕκαστος γάρ τότε τέλειος καί οὐσία πᾶς τότε τέλειος , ὅταν κατά ὁ εἶδος ὁ οἰκεῖος ἀρετή μηδείς ἐλλείπω μόριον ὁ κατά φύσις μέγεθος ) · ἔτι ὅς ὑπάρχω ὁ τέλος , σπουδαῖος εἰμί , οὗτος λέγω τέλειος · κατά γάρ ὁ ἔχω ὁ τέλος τέλειος , ὥστε ἐπεί ὁ τέλος ὁ ἔσχατος τις εἰμί , καί ἐπί ὁ φαῦλος μεταφέρω λέγω τέλειος ἀπόλλυμι καί τέλειος φθείρω , ὅταν μηδείς ἐλλείπω ὁ φθορά καί ὁ κακός ἀλλά ἐπί ὁ ἔσχατος εἰμί · διό καί ὁ τελευτή κατά μεταφορά λέγω τέλος , ὅτι ἄμφω ἔσχατος · τέλος δέ καί ὁ ὅς ἕνεκα ἔσχατος . ὁ μέν οὖν κατά ἑαυτοῦ λέγω τέλειος τοσαυταχῶς λέγω , ὁ μέν ὁ κατά ὁ εὖ μηδείς ἐλλείπω μηδέ ἔχω ὑπερβολή μηδέ ἔξω τις λαμβάνω , ὁ δέ ὅλος κατά ὁ μή ἔχω ὑπερβολή ἐν ἕκαστος γένος μηδέ εἰμί τις ἔξω · ὁ δέ ἄλλος ἤδη κατά οὗτος ὁ ἤ ποιέω τις τοιοῦτος ἤ ἔχω ἤ ἁρμόζω οὗτος ἤ ἀμῶς γε πως λέγω πρός ὁ πρῶτος λέγω τέλειος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.17
πέρας λέγεται τό τε ἔσχατον ἑκάστου καὶ οὗ ἔξω μηδὲν ἔστι λαβεῖν πρώτου καὶ οὗ ἔσω πάντα πρώτου , καὶ ὃ ἂν ᾖ εἶδος μεγέθους ἢ ἔχοντος μέγεθος , καὶ τὸ τέλος ἑκάστου ( τοιοῦτον δʼ ἐφʼ ὃ ἡ κίνησις καὶ ἡ πρᾶξις , καὶ οὐκ ἀφʼ οὗ—ὁτὲ δὲ ἄμφω , καὶ ἀφʼ οὗ καὶ ἐφʼ ὃ καὶ τὸ οὗ ἕνεκα ) , καὶ ἡ οὐσία ἡ ἑκάστου καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἑκάστῳ · τῆς γνώσεως γὰρ τοῦτο πέρας · εἰ δὲ τῆς γνώσεως , καὶ τοῦ πράγματος . ὥστε φανερὸν ὅτι ὁσαχῶς τε ἡ ἀρχὴ λέγεται , τοσαυταχῶς καὶ τὸ πέρας , καὶ ἔτι πλεοναχῶς · ἡ μὲν γὰρ ἀρχὴ πέρας τι , τὸ δὲ πέρας οὐ πᾶν ἀρχή .
Lemmas: πέρας λέγω ὁ τε ἔσχατος ἕκαστος καί ὅς ἔξω μηδείς εἰμί λαμβάνω πρῶτος καί ὅς ἔσω πᾶς πρῶτος , καί ὅς ἄν εἰμί εἶδος μέγεθος ἤ ἔχω μέγεθος , καί ὁ τέλος ἕκαστος ( τοιοῦτος δέ ἐπί ὅς ὁ κίνησις καί ὁ πρᾶξις , καί οὐ ἀπό ὁ δέ ἄμφω , καί ἀπό ὅς καί ἐπί ὅς καί ὁ ὅς ἕνεκα ) , καί ὁ οὐσία ὁ ἕκαστος καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ἕκαστος · ὁ γνῶσις γάρ οὗτος πέρας · εἰ δέ ὁ γνῶσις , καί ὁ πρᾶγμα . ὥστε φανερός ὅτι ὁσαχῶς τε ὁ ἀρχή λέγω , τοσαυταχῶς καί ὁ πέρας , καί ἔτι πλεοναχός · ὁ μέν γάρ ἀρχή πέρας τις , ὁ δέ πέρας οὐ πᾶς ἀρχή .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.18
τὸ καθʼ ὃ λέγεται πολλαχῶς , ἕνα μὲν τρόπον τὸ εἶδος καὶ ἡ οὐσία ἑκάστου πράγματος , οἷον καθʼ ὃ ἀγαθός , αὐτὸ ἀγαθόν , ἕνα δὲ ἐν ᾧ πρώτῳ πέφυκε γίγνεσθαι , οἷον τὸ χρῶμα ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ . τὸ μὲν οὖν πρώτως λεγόμενον καθʼ ὃ τὸ εἶδός ἐστι , δευτέρως δὲ ὡς ἡ ὕλη ἑκάστου καὶ τὸ ὑποκείμενον ἑκάστῳ πρῶτον . ὅλως δὲ τὸ καθʼ ὃ ἰσαχῶς καὶ τὸ αἴτιον ὑπάρξει · κατὰ τί γὰρ ἐλήλυθεν ἢ οὗ ἕνεκα ἐλήλυθε λέγεται , καὶ κατὰ τί παραλελόγισται ἢ συλλελόγισται , ἢ τί τὸ αἴτιον τοῦ συλλογισμοῦ ἢ παραλογισμοῦ . ἔτι δὲ τὸ καθʼ ὃ τὸ κατὰ θέσιν λέγεται , καθʼ ὃ ἕστηκεν ἢ καθʼ ὃ βαδίζει · πάντα γὰρ ταῦτα τόπον σημαίνει καὶ θέσιν . ὥστε καὶ τὸ καθʼ αὑτὸ πολλαχῶς ἀνάγκη λέγεσθαι . ἓν μὲν γὰρ καθʼ αὑτὸ τὸ τί ἦν εἶναι ἑκάστῳ , οἷον ὁ Καλλίας καθʼ αὑτὸν Καλλίας καὶ τὸ τί ἦν εἶναι Καλλίᾳ · ἓν δὲ ὅσα ἐν τῷ τί ἐστιν ὑπάρχει , οἷον ζῷον ὁ Καλλίας καθʼ αὑτόν · ἐν γὰρ τῷ λόγῳ ἐνυπάρχει τὸ ζῷον · ζῷον γάρ τι ὁ Καλλίας . ἔτι δὲ εἰ ἐν αὑτῷ δέδεκται πρώτῳ ἢ τῶν αὑτοῦ τινί , οἷον ἡ ἐπιφάνεια λευκὴ καθʼ ἑαυτήν , καὶ ζῇ ὁ ἄνθρωπος καθʼ αὑτόν · ἡ γὰρ ψυχὴ μέρος τι τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ᾗ πρώτῃ τὸ ζῆν . ἔτι οὗ μὴ ἔστιν ἄλλο αἴτιον · τοῦ γὰρ ἀνθρώπου πολλὰ αἴτια , τὸ ζῷον , τὸ δίπουν , ἀλλʼ ὅμως καθʼ αὑτὸν ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπός ἐστιν . ἔτι ὅσα μόνῳ ὑπάρχει καὶ ᾗ μόνον διʼ αὐτὸ κεχωρισμένον καθʼ αὑτό .
Lemmas: ὁ κατά ὅς λέγω πολλαχῶς , εἷς μέν τρόπος ὁ εἶδος καί ὁ οὐσία ἕκαστος πρᾶγμα , οἷος κατά ὅς ἀγαθός , αὐτός ἀγαθός , εἷς δέ ἐν ὅς πρῶτος φύω γίγνομαι , οἷος ὁ χρῶμα ἐν ὁ ἐπιφάνεια . ὁ μέν οὖν πρῶτος λέγω κατά ὅς ὁ εἶδος εἰμί , δεύτερος δέ ὡς ὁ ὕλη ἕκαστος καί ὁ ὑπόκειμαι ἕκαστος πρῶτος . ὅλος δέ ὁ κατά ὅς ἰσαχῶς καί ὁ αἴτιος ὑπάρχω · κατά τίς γάρ ἔρχομαι ἤ ὅς ἕνεκα ἔρχομαι λέγω , καί κατά τίς παραλογίζομαι ἤ συλλογίζομαι , ἤ τίς ὁ αἴτιος ὁ συλλογισμός ἤ παραλογισμός . ἔτι δέ ὁ κατά ὅς ὁ κατά θέσις λέγω , κατά ὅς ἵστημι ἤ κατά ὅς βαδίζω · πᾶς γάρ οὗτος τόπος σημαίνω καί θέσις . ὥστε καί ὁ κατά ἑαυτοῦ πολλαχῶς ἀνάγκη λέγω . εἷς μέν γάρ κατά ἑαυτοῦ ὁ τίς εἰμί εἰμί ἕκαστος , οἷος ὁ Καλλίας κατά ἑαυτοῦ Καλλίας καί ὁ τίς εἰμί εἰμί Καλλίας · εἷς δέ ὅσος ἐν ὁ τίς εἰμί ὑπάρχω , οἷος ζῷον ὁ Καλλίας κατά ἑαυτοῦ · ἐν γάρ ὁ λόγος ἐν-ὑπάρχω ὁ ζῷον · ζῷον γάρ τις ὁ Καλλίας . ἔτι δέ εἰ ἐν ἑαυτοῦ δέχομαι πρῶτος ἤ ὁ ἑαυτοῦ τις , οἷος ὁ ἐπιφάνεια λευκός κατά ἑαυτοῦ , καί ζάω ὁ ἄνθρωπος κατά ἑαυτοῦ · ὁ γάρ ψυχή μέρος τις ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς πρῶτος ὁ ζάω . ἔτι ὅς μή εἰμί ἄλλος αἴτιος · ὁ γάρ ἄνθρωπος πολύς αἴτιος , ὁ ζῷον , ὁ δίπους , ἀλλά ὅμως κατά ἑαυτοῦ ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ἔτι ὅσος μόνος ὑπάρχω καί ᾗ μόνος διά αὐτός χωρίζω κατά ἑαυτοῦ .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.19
διάθεσις λέγεται τοῦ ἔχοντος μέρη τάξις ἢ κατὰ τόπον ἢ κατὰ δύναμιν ἢ κατʼ εἶδος · θέσιν γὰρ δεῖ τινὰ εἶναι , ὥσπερ καὶ τοὔνομα δηλοῖ ἡ διάθεσις .
Lemmas: διάθεσις λέγω ὁ ἔχω μέρος τάξις ἤ κατά τόπος ἤ κατά δύναμις ἤ κατά εἶδος · θέσις γάρ δέω τις εἰμί , ὥσπερ καί ὄνομα δηλόω ὁ διάθεσις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.20
ἕξις δὲ λέγεται ἕνα μὲν τρόπον οἷον ἐνέργειά τις τοῦ ἔχοντος καὶ ἐχομένου , ὥσπερ πρᾶξίς τις ἢ κίνησις ( ὅταν γὰρ τὸ μὲν ποιῇ τὸ δὲ ποιῆται , ἔστι ποίησις μεταξύ · οὕτω καὶ τοῦ ἔχοντος ἐσθῆτα καὶ τῆς ἐχομένης ἐσθῆτος ἔστι μεταξὺ ἕξις)·—ταύτην μὲν οὖν φανερὸν ὅτι οὐκ ἐνδέχεται ἔχειν ἕξιν ( εἰς ἄπειρον γὰρ βαδιεῖται , εἰ τοῦ ἐχομένου ἔσται ἔχειν τὴν ἕξιν ) , ἄλλον δὲ τρόπον ἕξις λέγεται διάθεσις καθʼ ἣν ἢ εὖ ἢ κακῶς διάκειται τὸ διακείμενον , καὶ ἢ καθʼ αὑτὸ ἢ πρὸς ἄλλο , οἷον ἡ ὑγίεια ἕξις τις · διάθεσις γάρ ἐστι τοιαύτη . ἔτι ἕξις λέγεται ἂν ᾖ μόριον διαθέσεως τοιαύτης · διὸ καὶ ἡ τῶν μερῶν ἀρετὴ ἕξις τίς ἐστιν .
Lemmas: ἕξις δέ λέγω εἷς μέν τρόπος οἷος ἐνέργεια τις ὁ ἔχω καί ἔχω , ὥσπερ πρᾶξις τις ἤ κίνησις ( ὅταν γάρ ὁ μέν ποιέω ὁ δέ ποιέω , εἰμί ποίησις μεταξύ · οὕτως καί ὁ ἔχω ἐσθής καί ὁ ἔχω ἐσθής εἰμί μεταξύ εξις)·—ταυος μέν οὖν φανερός ὅτι οὐ ἐνδέχομαι ἔχω ἕξις ( εἰς ἄπειρος γάρ βαδίζω , εἰ ὁ ἔχω εἰμί ἔχω ὁ ἕξις ) , ἄλλος δέ τρόπος ἕξις λέγω διάθεσις κατά ὅς ἤ εὖ ἤ κακός διάκειμαι ὁ διάκειμαι , καί ἤ κατά ἑαυτοῦ ἤ πρός ἄλλος , οἷος ὁ ὑγίεια ἕξις τις · διάθεσις γάρ εἰμί τοιοῦτος . ἔτι ἕξις λέγω ἐάν εἰμί μόριον διάθεσις τοιοῦτος · διό καί ὁ ὁ μέρος ἀρετή ἕξις τις εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.21
πάθος λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ποιότης καθʼ ἣν ἀλλοιοῦσθαι ἐνδέχεται , οἷον τὸ λευκὸν καὶ τὸ μέλαν , καὶ γλυκὺ καὶ πικρόν , καὶ βαρύτης καὶ κουφότης , καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα · ἕνα δὲ αἱ τούτων ἐνέργειαι καὶ ἀλλοιώσεις ἤδη . ἔτι τούτων μᾶλλον αἱ βλαβεραὶ ἀλλοιώσεις καὶ κινήσεις , καὶ μάλιστα αἱ λυπηραὶ βλάβαι . ἔτι τὰ μεγέθη τῶν συμφορῶν καὶ λυπηρῶν πάθη λέγεται .
Lemmas: πάθος λέγω εἷς μέν τρόπος ποιότης κατά ὅς ἀλλοιόω ἐνδέχομαι , οἷος ὁ λευκός καί ὁ μέλας , καί γλυκύς καί πικρός , καί βαρύτης καί κουφότης , καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος · εἷς δέ ὁ οὗτος ἐνέργεια καί ἀλλοίωσις ἤδη . ἔτι οὗτος μάλα ὁ βλαβερός ἀλλοίωσις καί κίνησις , καί μάλα ὁ λυπηρός βλάβη . ἔτι ὁ μέγεθος ὁ συμφορά καί λυπηρός πάθος λέγω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.22
στέρησις λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἂν μὴ ἔχῃ τι τῶν πεφυκότων ἔχεσθαι , κἂν μὴ αὐτὸ ᾖ πεφυκὸς ἔχειν , οἷον φυτὸν ὀμμάτων ἐστερῆσθαι λέγεται · ἕνα δὲ ἂν πεφυκὸς ἔχειν , ἢ αὐτὸ ἢ τὸ γένος , μὴ ἔχῃ , οἷον ἄλλως ἄνθρωπος ὁ τυφλὸς ὄψεως ἐστέρηται καὶ ἀσπάλαξ , τὸ μὲν κατὰ τὸ γένος τὸ δὲ καθʼ αὑτό . ἔτι ἂν πεφυκὸς καὶ ὅτε πέφυκεν ἔχειν μὴ ἔχῃ · ἡ γὰρ τυφλότης στέρησίς τις , τυφλὸς δʼ οὐ κατὰ πᾶσαν ἡλικίαν , ἀλλʼ ἐν ᾗ πέφυκεν ἔχειν , ἂν μὴ ἔχῃ . ὁμοίως δὲ καὶ ἐν ᾧ ἂν ᾖ πεφυκὸς καὶ καθʼ ὃ καὶ πρὸς ὃ καὶ ὥς , ἂν μὴ ἔχῃ . ἔτι ἡ βιαία ἑκάστου ἀφαίρεσις στέρησις λέγεται . καὶ ὁσαχῶς δὲ αἱ ἀπὸ τοῦ α ἀποφάσεις λέγονται , τοσαυταχῶς καὶ αἱ στερήσεις λέγονται · ἄνισον μὲν γὰρ τῷ μὴ ἔχειν ἰσότητα πεφυκὸς λέγεται , ἀόρατον δὲ καὶ τῷ ὅλως μὴ ἔχειν χρῶμα καὶ τῷ φαύλως , καὶ ἄπουν καὶ τῷ μὴ ἔχειν ὅλως πόδας καὶ τῷ φαύλους . ἔτι καὶ τῷ μικρὸν ἔχειν , οἷον τὸ ἀπύρηνον · τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ φαύλως πως ἔχειν . ἔτι τῷ μὴ ῥᾳδίως ἢ τῷ μὴ καλῶς , οἷον τὸ ἄτμητον οὐ μόνον τῷ μὴ τέμνεσθαι ἀλλὰ καὶ τῷ μὴ ῥᾳδίως ἢ μὴ καλῶς . ἔτι τῷ πάντῃ μὴ ἔχειν · τυφλὸς γὰρ οὐ λέγεται ὁ ἑτερόφθαλμος ἀλλʼ ὁ ἐν ἀμφοῖν μὴ ἔχων ὄψιν · διὸ οὐ πᾶς ἀγαθὸς ἢ κακός , ἢ δίκαιος ἢ ἄδικος , ἀλλὰ καὶ τὸ μεταξύ .
Lemmas: στέρησις λέγω εἷς μέν τρόπος ἐάν μή ἔχω τις ὁ φύζω ἔχω , ἐάν μή αὐτός εἰμί φύω ἔχω , οἷος φυτόν ὄμμα στερέω λέγω · εἷς δέ ἐάν φύω ἔχω , ἤ αὐτός ἤ ὁ γένος , μή ἔχω , οἷος ἄλλος ἄνθρωπος ὁ τυφλός ὄψις στερέω καί σπάλαξ , ὁ μέν κατά ὁ γένος ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ . ἔτι ἄν φύω καί ὅτε φύω ἔχω μή ἔχω · ὁ γάρ τυφλότης στέρησις τις , τυφλός δέ οὐ κατά πᾶς ἡλικία , ἀλλά ἐν ὅς φύω ἔχω , ἐάν μή ἔχω . ὅμοιος δέ καί ἐν ὅς ἄν εἰμί φύω καί κατά ὅς καί πρός ὅς καί ὡς , ἐάν μή ἔχω . ἔτι ὁ βίαιος ἕκαστος ἀφαίρεσις στέρησις λέγω . καί ὁσαχῶς δέ ὁ ἀπό ὁ α ἀπόφασις λέγω , τοσαυταχῶς καί ὁ στέρησις λέγω · ἄνισος μέν γάρ ὁ μή ἔχω ἰσότης φύω λέγω , ἀόρατος δέ καί ὁ ὅλος μή ἔχω χρῶμα καί ὁ φαῦλος , καί ἄπους καί ὁ μή ἔχω ὅλος πούς καί ὁ φαῦλος . ἔτι καί ὁ μικρός ἔχω , οἷος ὁ ἀπύρηνος · οὗτος δέ εἰμί ὁ φαῦλος πως ἔχω . ἔτι ὁ μή ῥᾴδιος ἤ ὁ μή καλός , οἷος ὁ ἄτμητος οὐ μόνος ὁ μή τέμνω ἀλλά καί ὁ μή ῥᾴδιος ἤ μή καλός . ἔτι ὁ πάντῃ μή ἔχω · τυφλός γάρ οὐ λέγω ὁ ἑτερόφθαλμος ἀλλά ὁ ἐν ἄμφω μή ἔχω ὄψις · διό οὐ πᾶς ἀγαθός ἤ κακός , ἤ δίκαιος ἤ ἄδικος , ἀλλά καί ὁ μεταξύ .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.23
τὸ ἔχειν λέγεται πολλαχῶς , ἕνα μὲν τρόπον τὸ ἄγειν κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἢ κατὰ τὴν αὑτοῦ ὁρμήν , διὸ λέγεται πυρετός τε ἔχειν τὸν ἄνθρωπον καὶ οἱ τύραννοι τὰς πόλεις καὶ τὴν ἐσθῆτα οἱ ἀμπεχόμενοι · ἕνα δʼ ἐν ᾧ ἄν τι ὑπάρχῃ ὡς δεκτικῷ , οἷον ὁ χαλκὸς ἔχει τὸ εἶδος τοῦ ἀνδριάντος καὶ τὴν νόσον τὸ σῶμα · ἕνα δὲ ὡς τὸ περιέχον τὰ περιεχόμενα · ἐν ᾧ γάρ ἐστι περιέχοντι , ἔχεσθαι ὑπὸ τούτου λέγεται , οἷον τὸ ἀγγεῖον ἔχειν τὸ ὑγρόν φαμεν καὶ τὴν πόλιν ἀνθρώπους καὶ τὴν ναῦν ναύτας , οὕτω δὲ καὶ τὸ ὅλον ἔχειν τὰ μέρη . ἔτι τὸ κωλῦον κατὰ τὴν αὑτοῦ ὁρμήν τι κινεῖσθαι ἢ πράττειν ἔχειν λέγεται τοῦτο αὐτό , οἷον καὶ οἱ κίονες τὰ ἐπικείμενα βάρη , καὶ ὡς οἱ ποιηταὶ τὸν Ἄτλαντα ποιοῦσι τὸν οὐρανὸν ἔχειν ὡς συμπεσόντʼ ἂν ἐπὶ τὴν γῆν , ὥσπερ καὶ τῶν φυσιολόγων τινές φασιν · τοῦτον δὲ τὸν τρόπον καὶ τὸ συνέχον λέγεται ἃ συνέχει ἔχειν , ὡς διαχωρισθέντα ἂν κατὰ τὴν αὑτοῦ ὁρμὴν ἕκαστον . καὶ τὸ ἔν τινι δὲ εἶναι ὁμοτρόπως λέγεται καὶ ἑπομένως τῷ ἔχειν .
Lemmas: ὁ ἔχω λέγω πολλαχῶς , εἷς μέν τρόπος ὁ ἄγω κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἤ κατά ὁ ἑαυτοῦ ὁρμή , διό λέγω πυρετός τε ἔχω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ τύραννος ὁ πόλις καί ὁ ἐσθής ὁ ἀμπέχω · εἷς δέ ἐν ὅς ἄν τις ὑπάρχω ὡς δεκτικός , οἷος ὁ χαλκός ἔχω ὁ εἶδος ὁ ἀνδριάς καί ὁ νόσος ὁ σῶμα · εἷς δέ ὡς ὁ περιέχω ὁ περιέχω · ἐν ὅς γάρ εἰμί περιέχω , ἔχω ὑπό οὗτος λέγω , οἷος ὁ ἀγγεῖον ἔχω ὁ ὑγρός φημί καί ὁ πόλις ἄνθρωπος καί ὁ ναῦς ναύτης , οὕτως δέ καί ὁ ὅλος ἔχω ὁ μέρος . ἔτι ὁ κωλύω κατά ὁ ἑαυτοῦ ὁρμή τις κινέω ἤ πράσσω ἔχω λέγω οὗτος αὐτός , οἷος καί ὁ κίων ὁ ἐπίκειμαι βάρος , καί ὡς ὁ ποιητής ὁ Ἄτλας ποιέω ὁ οὐρανός ἔχω ὡς συμπίπτω ἄν ἐπί ὁ γῆ , ὥσπερ καί ὁ φυσιόλογος τις φημί · οὗτος δέ ὁ τρόπος καί ὁ συνέχω λέγω ὅς συνέχω ἔχω , ὡς διαχωρίζω ἄν κατά ὁ ἑαυτοῦ ὁρμή ἕκαστος . καί ὁ ἐν τις δέ εἰμί ὁμότροπος λέγω καί ἑπομένως ὁ ἔχω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.24
τὸ ἔκ τινος εἶναι λέγεται ἕνα μὲν τρόπον ἐξ οὗ ἐστὶν ὡς ὕλης , καὶ τοῦτο διχῶς , ἢ κατὰ τὸ πρῶτον γένος ἢ κατὰ τὸ ὕστατον εἶδος , οἷον ἔστι μὲν ὡς ἅπαντα τὰ τηκτὰ ἐξ ὕδατος , ἔστι δʼ ὡς ἐκ χαλκοῦ ὁ ἀνδριάς · ἕνα δʼ ὡς ἐκ τῆς πρώτης κινησάσης ἀρχῆς ( οἷον ἐκ τίνος ἡ μάχη ; ἐκ λοιδορίας , ὅτι αὕτη ἀρχὴ τῆς μάχης ) · ἕνα δʼ ἐκ τοῦ συνθέτου ἐκ τῆς ὕλης καὶ τῆς μορφῆς , ὥσπερ ἐκ τοῦ ὅλου τὰ μέρη καὶ ἐκ τῆς Ἰλιάδος τὸ ἔπος καὶ ἐκ τῆς οἰκίας οἱ λίθοι · τέλος μὲν γάρ ἐστιν ἡ μορφή , τέλειον δὲ τὸ ἔχον τέλος . τὰ δὲ ὡς ἐκ τοῦ μέρους τὸ εἶδος , οἷον ἅνθρωπος ἐκ τοῦ δίποδος καὶ ἡ συλλαβὴ ἐκ τοῦ στοιχείου · ἄλλως γὰρ τοῦτο καὶ ὁ ἀνδριὰς ἐκ χαλκοῦ · ἐκ τῆς αἰσθητῆς γὰρ ὕλης ἡ συνθετὴ οὐσία , ἀλλὰ καὶ τὸ εἶδος ἐκ τῆς τοῦ εἴδους ὕλης . τὰ μὲν οὖν οὕτω λέγεται , τὰ δʼ ἐὰν κατὰ μέρος τι τούτων τις ὑπάρχῃ τῶν τρόπων , οἷον ἐκ πατρὸς καὶ μητρὸς τὸ τέκνον καὶ ἐκ γῆς τὰ φυτά , ὅτι ἔκ τινος μέρους αὐτῶν . ἕνα δὲ μεθʼ ὃ τῷ χρόνῳ , οἷον ἐξ ἡμέρας νὺξ καὶ ἐξ εὐδίας χειμών , ὅτι τοῦτο μετὰ τοῦτο · τούτων δὲ τὰ μὲν τῷ ἔχειν μεταβολὴν εἰς ἄλληλα οὕτω λέγεται , ὥσπερ καὶ τὰ νῦν εἰρημένα , τὰ δὲ τῷ κατὰ τὸν χρόνον ἐφεξῆς μόνον , οἷον ἐξ ἰσημερίας ἐγένετο ὁ πλοῦς ὅτι μετʼ ἰσημερίαν ἐγένετο , καὶ ἐκ Διονυσίων Θαργήλια ὅτι μετὰ τὰ Διονύσια .
Lemmas: ὁ ἐκ τις εἰμί λέγω εἷς μέν τρόπος ἐκ ὅς εἰμί ὡς ὕλη , καί οὗτος διχῶς , ἤ κατά ὁ πρῶτος γένος ἤ κατά ὁ ὕστερος εἶδος , οἷος εἰμί μέν ὡς ἅπας ὁ τηκτός ἐκ ὕδωρ , εἰμί δέ ὡς ἐκ χαλκός ὁ ἀνδριάς · εἷς δέ ὡς ἐκ ὁ πρῶτος κινέω ἀρχή ( οἷος ἐκ τίς ὁ μάχη ; ἐκ λοιδορία , ὅτι οὗτος ἀρχή ὁ μάχη ) · εἷς δέ ἐκ ὁ σύνθετος ἐκ ὁ ὕλη καί ὁ μορφή , ὥσπερ ἐκ ὁ ὅλος ὁ μέρος καί ἐκ ὁ Ἰλιάς ὁ ἔπος καί ἐκ ὁ οἰκία ὁ λίθος · τέλος μέν γάρ εἰμί ὁ μορφή , τέλειος δέ ὁ ἔχω τέλος . ὁ δέ ὡς ἐκ ὁ μέρος ὁ εἶδος , οἷος ἄνθρωπος ἐκ ὁ δίπους καί ὁ συλλαβή ἐκ ὁ στοιχεῖον · ἄλλος γάρ οὗτος καί ὁ ἀνδριάς ἐκ χαλκός · ἐκ ὁ αἰσθητός γάρ ὕλη ὁ σύνθετος οὐσία , ἀλλά καί ὁ εἶδος ἐκ ὁ ὁ εἶδος ὕλη . ὁ μέν οὖν οὕτως λέγω , ὁ δέ ἐάν κατά μέρος τις οὗτος τις ὑπάρχω ὁ τρόπος , οἷος ἐκ πατήρ καί μήτηρ ὁ τέκνον καί ἐκ γῆ ὁ φυτόν , ὅτι ἐκ τις μέρος αὐτός . εἷς δέ μετά ὅς ὁ χρόνος , οἷος ἐκ ἡμέρα νύξ καί ἐκ εὐδία χειμών , ὅτι οὗτος μετά οὗτος · οὗτος δέ ὁ μέν ὁ ἔχω μεταβολή εἰς ἀλλήλων οὕτως λέγω , ὥσπερ καί ὁ νῦν λέγω , ὁ δέ ὁ κατά ὁ χρόνος ἐφεξῆς μόνος , οἷος ἐκ ἰσημερία γίγνομαι ὁ πλόος ὅτι μετά ἰσημερία γίγνομαι , καί ἐκ Διονύσιον Θαργήλια ὅτι μετά ὁ Διονύσια .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.25
μέρος λέγεται ἕνα μὲν τρόπον εἰς ὃ διαιρεθείη ἂν τὸ ποσὸν ὁπωσοῦν ( ἀεὶ γὰρ τὸ ἀφαιρούμενον τοῦ ποσοῦ ᾗ ποσὸν μέρος λέγεται ἐκείνου , οἷον τῶν τριῶν τὰ δύο μέρος λέγεταί πως ) , ἄλλον δὲ τρόπον τὰ καταμετροῦντα τῶν τοιούτων μόνον · διὸ τὰ δύο τῶν τριῶν ἔστι μὲν ὡς λέγεται μέρος , ἔστι δʼ ὡς οὔ . ἔτι εἰς ἃ τὸ εἶδος διαιρεθείη ἂν ἄνευ τοῦ ποσοῦ , καὶ ταῦτα μόρια λέγεται τούτου · διὸ τὰ εἴδη τοῦ γένους φασὶν εἶναι μόρια . ἔτι εἰς ἃ διαιρεῖται ἢ ἐξ ὧν σύγκειται τὸ ὅλον , ἢ τὸ εἶδος ἢ τὸ ἔχον τὸ εἶδος , οἷον τῆς σφαίρας τῆς χαλκῆς ἢ τοῦ κύβου τοῦ χαλκοῦ καὶ ὁ χαλκὸς μέρος ( τοῦτο δʼ ἐστὶν ἡ ὕλη ἐν ᾗ τὸ εἶδος ) καὶ ἡ γωνία μέρος . ἔτι τὰ ἐν τῷ λόγῳ τῷ δηλοῦντι ἕκαστον , καὶ ταῦτα μόρια τοῦ ὅλου · διὸ τὸ γένος τοῦ εἴδους καὶ μέρος λέγεται , ἄλλως δὲ τὸ εἶδος τοῦ γένους μέρος .
Lemmas: μέρος λέγω εἷς μέν τρόπος εἰς ὅς διαιρέω ἄν ὁ ποσός ὁπωσοῦν ( ἀεί γάρ ὁ ἀφαιρέω ὁ πός ᾗ ποσός μέρος λέγω ἐκεῖνος , οἷος ὁ τρεῖς ὁ δύο μέρος λέγω πως ) , ἄλλος δέ τρόπος ὁ καταμετρέω ὁ τοιοῦτος μόνος · διό ὁ δύο ὁ τρεῖς εἰμί μέν ὡς λέγω μέρος , εἰμί δέ ὡς οὐ . ἔτι εἰς ὅς ὁ εἶδος διαιρέω ἄν ἄνευ ὁ πός , καί οὗτος μόριον λέγω οὗτος · διό ὁ εἶδος ὁ γένος φημί εἰμί μόριον . ἔτι εἰς ὅς διαιρέω ἤ ἐκ ὅς σύγκειμαι ὁ ὅλος , ἤ ὁ εἶδος ἤ ὁ ἔχω ὁ εἶδος , οἷος ὁ σφαῖρα ὁ χάλκεος ἤ ὁ κύβος ὁ χαλκός καί ὁ χαλκός μέρος ( οὗτος δέ εἰμί ὁ ὕλη ἐν ὅς ὁ εἶδος ) καί ὁ γωνία μέρος . ἔτι ὁ ἐν ὁ λόγος ὁ δηλόω ἕκαστος , καί οὗτος μόριον ὁ ὅλος · διό ὁ γένος ὁ εἶδος καί μέρος λέγω , ἄλλος δέ ὁ εἶδος ὁ γένος μέρος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.26
ὅλον λέγεται οὗ τε μηθὲν ἄπεστι μέρος ἐξ ὧν λέγεται ὅλον φύσει , καὶ τὸ περιέχον τὰ περιεχόμενα ὥστε ἕν τι εἶναι ἐκεῖνα · τοῦτο δὲ διχῶς · ἢ γὰρ ὡς ἕκαστον ἓν ἢ ὡς ἐκ τούτων τὸ ἕν . τὸ μὲν γὰρ καθόλου , καὶ τὸ ὅλως λεγόμενον ὡς ὅλον τι ὄν , οὕτως ἐστὶ καθόλου ὡς πολλὰ περιέχον τῷ κατηγορεῖσθαι καθʼ ἑκάστου καὶ ἓν ἅπαντα εἶναι ὡς ἕκαστον , οἷον ἄνθρωπον ἵππον θεόν , διότι ἅπαντα ζῷα · τὸ δὲ συνεχὲς καὶ πεπερασμένον , ὅταν ἕν τι ἐκ πλειόνων ᾖ , ἐνυπαρχόντων μάλιστα μὲν δυνάμει , εἰ δὲ μή , ἐνεργείᾳ . τούτων δʼ αὐτῶν μᾶλλον τὰ φύσει ἢ τέχνῃ τοιαῦτα , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἐλέγομεν , ὡς οὔσης τῆς ὁλότητος ἑνότητός τινος . ἔτι τοῦ ποσοῦ ἔχοντος δὲ ἀρχὴν καὶ μέσον καὶ ἔσχατον , ὅσων μὲν μὴ ποιεῖ ἡ θέσις διαφοράν , πᾶν λέγεται , ὅσων δὲ ποιεῖ , ὅλον . ὅσα δὲ ἄμφω ἐνδέχεται , καὶ ὅλα καὶ πάντα · ἔστι δὲ ταῦτα ὅσων ἡ μὲν φύσις ἡ αὐτὴ μένει τῇ μεταθέσει , ἡ δὲ μορφὴ οὔ , οἷον κηρὸς καὶ ἱμάτιον · καὶ γὰρ ὅλον καὶ πᾶν λέγεται · ἔχει γὰρ ἄμφω . ὕδωρ δὲ καὶ ὅσα ὑγρὰ καὶ ἀριθμὸς πᾶν μὲν λέγεται , ὅλος δʼ ἀριθμὸς καὶ ὅλον ὕδωρ οὐ λέγεται , ἂν μὴ μεταφορᾷ . πάντα δὲ λέγεται ἐφʼ οἷς τὸ πᾶν ὡς ἐφʼ ἑνί , ἐπὶ τούτοις τὸ πάντα ὡς ἐπὶ διῃρημένοις · πᾶς οὗτος ὁ ἀριθμός , πᾶσαι αὗται αἱ μονάδες .
Lemmas: ὅλος λέγω ὅς τε μηδείς ἄπειμι μέρος ἐκ ὅς λέγω ὅλος φύσις , καί ὁ περιέχω ὁ περιέχω ὥστε εἷς τις εἰμί ἐκεῖνος · οὗτος δέ διχῶς · ἤ γάρ ὡς ἕκαστος εἷς ἤ ὡς ἐκ οὗτος ὁ εἷς . ὁ μέν γάρ καθόλου , καί ὁ ὅλος λέγω ὡς ὅλος τις εἰμί , οὕτως εἰμί καθόλου ὡς πολύς περιέχω ὁ κατηγορέω κατά ἕκαστος καί εἷς ἅπας εἰμί ὡς ἕκαστος , οἷος ἄνθρωπος ἵππος θεός , διότι ἅπας ζῷον · ὁ δέ συνεχής καί περαίνω , ὅταν εἷς τις ἐκ πολύς εἰμί , ἐνυπάρχω μάλα μέν δύναμις , εἰ δέ μή , ἐνέργεια . οὗτος δέ αὐτός μάλα ὁ φύσις ἤ τέχνη τοιοῦτος , ὥσπερ καί ἐπί ὁ εἷς λέγω , ὡς εἰμί ὁ ὁλότης ἑνότης τις . ἔτι ὁ πός ἔχω δέ ἀρχή καί μέσος καί ἔσχατος , ὅσος μέν μή ποιέω ὁ θέσις διαφορά , πᾶς λέγω , ὅσος δέ ποιέω , ὅλος . ὅσος δέ ἄμφω ἐνδέχομαι , καί ὅλος καί πᾶς · εἰμί δέ οὗτος ὅσος ὁ μέν φύσις ὁ αὐτός μένω ὁ μετάθεσις , ὁ δέ μορφή οὐ , οἷος κηρός καί ἱμάτιον · καί γάρ ὅλος καί πᾶς λέγω · ἔχω γάρ ἄμφω . ὕδωρ δέ καί ὅσος ὑγρός καί ἀριθμός πᾶς μέν λέγω , ὅλος δέ ἀριθμός καί ὅλος ὕδωρ οὐ λέγω , ἐάν μή μεταφοράω . πᾶς δέ λέγω ἐπί ὅς ὁ πᾶς ὡς ἐπί εἷς , ἐπί οὗτος ὁ πᾶς ὡς ἐπί διαλέγω · πᾶς οὗτος ὁ ἀριθμός , πᾶς οὗτος ὁ μονάς .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.27
κολοβὸν δὲ λέγεται τῶν ποσῶν οὐ τὸ τυχόν , ἀλλὰ μεριστόν τε δεῖ αὐτὸ εἶναι καὶ ὅλον . τά τε γὰρ δύο οὐ κολοβὰ θατέρου ἀφαιρουμένου ἑνός ( οὐ γὰρ ἴσον τὸ καλόβωμα καὶ τὸ λοιπὸν οὐδέποτʼ ἐστίν ) οὐδʼ ὅλως ἀριθμὸς οὐδείς · καὶ γὰρ τὴν οὐσίαν δεῖ μένειν · εἰ κύλιξ κολοβός , ἔτι εἶναι κύλικα · ὁ δὲ ἀριθμὸς οὐκέτι ὁ αὐτός . πρὸς δὲ τούτοις κἂν ἀνομοιομερῆ ᾖ , οὐδὲ ταῦτα πάντα ( ὁ γὰρ ἀριθμὸς ἔστιν ὡς καὶ ἀνόμοια ἔχει μέρη , οἷον δυάδα τριάδα ) , ἀλλʼ ὅλως ὧν μὴ ποιεῖ ἡ θέσις διαφορὰν οὐδὲν κολοβόν , οἷον ὕδωρ ἢ πῦρ , ἀλλὰ δεῖ τοιαῦτα εἶναι ἃ κατὰ τὴν οὐσίαν θέσιν ἔχει . ἔτι συνεχῆ · ἡ γὰρ ἁρμονία ἐξ ἀνομοίων μὲν καὶ θέσιν ἔχει , κολοβὸς δὲ οὐ γίγνεται . πρὸς δὲ τούτοις οὐδʼ ὅσα ὅλα , οὐδὲ ταῦτα ὁτουοῦν μορίου στερήσει κολοβά . οὐ γὰρ δεῖ οὔτε τὰ κύρια τῆς οὐσίας οὔτε τὰ ὁπουοῦν ὄντα · οἷον ἂν τρυπηθῇ ἡ κύλιξ , οὐ κολοβός , ἀλλʼ ἂν τὸ οὖς ἢ ἀκρωτήριόν τι , καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἐὰν σάρκα ἢ τὸν σπλῆνα , ἀλλʼ ἐὰν ἀκρωτήριόν τι , καὶ τοῦτο οὐ πᾶν ἀλλʼ ὃ μὴ ἔχει γένεσιν ἀφαιρεθὲν ὅλον . διὰ τοῦτο οἱ φαλακροὶ οὐ κολοβοί .
Lemmas: κολοβός δέ λέγω ὁ πόσος οὐ ὁ τυγχάνω , ἀλλά μεριστός τε δέω αὐτός εἰμί καί ὅλος . ὁ τε γάρ δύο οὐ κολοβός ἕτερος ἀφαιρέω εἷς ( οὐ γάρ ἴσος ὁ καλόβωμα καί ὁ λοιπός οὐδέποτε εἰμί ) οὐδέ ὅλος ἀριθμός οὐδείς · καί γάρ ὁ οὐσία δέω μένω · εἰ κύλιξ κολοβός , ἔτι εἰμί κύλιξ · ὁ δέ ἀριθμός οὐκέτι ὁ αὐτός . πρός δέ οὗτος ἐάν ἀνομοιομερής εἰμί , οὐδέ οὗτος πᾶς ( ὁ γάρ ἀριθμός εἰμί ὡς καί ἀνόμοιος ἔχω μέρος , οἷος δυάς τριάς ) , ἀλλά ὅλος ὅς μή ποιέω ὁ θέσις διαφορά οὐδείς κολοβός , οἷος ὕδωρ ἤ πῦρ , ἀλλά δέω τοιοῦτος εἰμί ὅς κατά ὁ οὐσία θέσις ἔχω . ἔτι συνεχής · ὁ γάρ ἁρμονία ἐκ ἀνόμοιος μέν καί θέσις ἔχω , κολοβός δέ οὐ γίγνομαι . πρός δέ οὗτος οὐδέ ὅσος ὅλος , οὐδέ οὗτος ὅστις μόριον στέρησις κολοβός . οὐ γάρ δέω οὔτε ὁ κύριος ὁ οὐσία οὔτε ὁ ὅπου εἰμί · οἷος ἐάν τρυπάω ὁ κύλιξ , οὐ κολοβός , ἀλλά ἐάν ὁ οὖς ἤ ἀκρωτήριον τις , καί ὁ ἄνθρωπος οὐ ἐάν σάρξ ἤ ὁ σπλήν , ἀλλά ἐάν ἀκρωτήριον τις , καί οὗτος οὐ πᾶς ἀλλά ὅς μή ἔχω γένεσις ἀφαιρέω ὅλος . διά οὗτος ὁ φαλακρός οὐ κολοβός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 5.28
γένος λέγεται τὸ μὲν ἐὰν ᾖ ἡ γένεσις συνεχὴς τῶν τὸ εἶδος ἐχόντων τὸ αὐτό , οἷον λέγεται ἕως ἂν ἀνθρώπων γένος ᾖ , ὅτι ἕως ἂν ᾖ ἡ γένεσις συνεχὴς αὐτῶν · τὸ δὲ ἀφʼ οὗ ἂν ὦσι πρώτου κινήσαντος εἰς τὸ εἶναι · οὕτω γὰρ λέγονται Ἕλληνες τὸ γένος οἱ δὲ Ἴωνες , τῷ οἱ μὲν ἀπὸ Ἕλληνος οἱ δὲ ἀπὸ Ἴωνος εἶναι πρώτου γεννήσαντος · καὶ μᾶλλον οἱ ἀπὸ τοῦ γεννήσαντος ἢ τῆς ὕλης ( λέγονται γὰρ καὶ ἀπὸ τοῦ θήλεος τὸ γένος , οἷον οἱ ἀπὸ Πύρρας ) . ἔτι δὲ ὡς τὸ ἐπίπεδον τῶν σχημάτων γένος τῶν ἐπιπέδων καὶ τὸ στερεὸν τῶν στερεῶν · ἕκαστον γὰρ τῶν σχημάτων τὸ μὲν ἐπίπεδον τοιονδὶ τὸ δὲ στερεόν ἐστι τοιονδί · τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ ὑποκείμενον ταῖς διαφοραῖς . ἔτι ὡς ἐν τοῖς λόγοις τὸ πρῶτον ἐνυπάρχον , ὃ λέγεται ἐν τῷ τί ἐστι , τοῦτο γένος , οὗ διαφοραὶ λέγονται αἱ ποιότητες . τὸ μὲν οὖν γένος τοσαυταχῶς λέγεται , τὸ μὲν κατὰ γένεσιν συνεχῆ τοῦ αὐτοῦ εἴδους , τὸ δὲ κατὰ τὸ πρῶτον κινῆσαν ὁμοειδές , τὸ δʼ ὡς ὕλη · οὗ γὰρ ἡ διαφορὰ καὶ ἡ ποιότης ἐστί , τοῦτʼ ἔστι τὸ ὑποκείμενον , ὃ λέγομεν ὕλην . ἕτερα δὲ τῷ γένει λέγεται ὧν ἕτερον τὸ πρῶτον ὑποκείμενον καὶ μὴ ἀναλύεται θάτερον εἰς θάτερον μηδʼ ἄμφω εἰς ταὐτόν , οἷον τὸ εἶδος καὶ ἡ ὕλη ἕτερον τῷ γένει , καὶ ὅσα καθʼ ἕτερον σχῆμα κατηγορίας τοῦ ὄντος λέγεται ( τὰ μὲν γὰρ τί ἐστι σημαίνει τῶν ὄντων τὰ δὲ ποιόν τι τὰ δʼ ὡς διῄρηται πρότερον ) · οὐδὲ γὰρ ταῦτα ἀναλύεται οὔτʼ εἰς ἄλληλα οὔτʼ εἰς ἕν τι .
Lemmas: γένος λέγω ὁ μέν ἐάν εἰμί ὁ γένεσις συνεχής ὁ ὁ εἶδος ἔχω ὁ αὐτός , οἷος λέγω ἕως ἄν ἄνθρωπος γένος εἰμί , ὅτι ἕως ἄν εἰμί ὁ γένεσις συνεχής αὐτός · ὁ δέ ἀπό ὅς ἄν εἰμί πρῶτος κινέω εἰς ὁ εἰμί · οὕτως γάρ λέγω Ἕλλην ὁ γένος ὁ δέ Ἴων , ὁ ὁ μέν ἀπό Ἕλλην ὁ δέ ἀπό Ἴων εἰμί πρῶτος γεννάω · καί μάλα ὁ ἀπό ὁ γεννάω ἤ ὁ ὕλη ( λέγω γάρ καί ἀπό ὁ θῆλυς ὁ γένος , οἷος ὁ ἀπό Πύρρα ) . ἔτι δέ ὡς ὁ ἐπίπεδος ὁ σχῆμα γένος ὁ ἐπίπεδος καί ὁ στερεός ὁ στερεός · ἕκαστος γάρ ὁ σχῆμα ὁ μέν ἐπίπεδος τοονδ́ς ὁ δέ στερεός εἰμί τοονδ́ς · οὗτος δέ εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὁ διαφορά . ἔτι ὡς ἐν ὁ λόγος ὁ πρῶτος ἐνυπάρχω , ὅς λέγω ἐν ὁ τίς εἰμί , οὗτος γένος , ὅς διαφορά λέγω ὁ ποιότης . ὁ μέν οὖν γένος τοσαυταχῶς λέγω , ὁ μέν κατά γένεσις συνεχής ὁ αὐτός εἶδος , ὁ δέ κατά ὁ πρῶτος κινέω ὁμοειδής , ὁ δέ ὡς ὕλη · ὅς γάρ ὁ διαφορά καί ὁ ποιότης εἰμί , οὗτος εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , ὅς λέγω ὕλη . ἕτερος δέ ὁ γένος λέγω ὅς ἕτερος ὁ πρῶτος ὑπόκειμαι καί μή ἀναλύω ἕτερος εἰς ἕτερος μηδέ ἄμφω εἰς αὐτός , οἷος ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη ἕτερος ὁ γένος , καί ὅσος κατά ἕτερος σχῆμα κατηγορία ὁ εἰμί λέγω ( ὁ μέν γάρ τις εἰμί σημαίνω ὁ εἰμί ὁ δέ ποιός τις ὁ δέ ὡς διαιρέω πρότερος ) · οὐδέ γάρ οὗτος ἀναλύω οὔτε εἰς ἀλλήλων οὔτε εἰς εἷς τις .