aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.8
ἐπεὶ δὲ ὑπό τινός τε γίγνεται τὸ γιγνόμενον ( τοῦτο δὲ λέγω ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς γενέσεώς ἐστι ) καὶ ἔκ τινος ( ἔστω δὲ μὴ ἡ στέρησις τοῦτο ἀλλʼ ἡ ὕλη · ἤδη γὰρ διώρισται ὃν τρόπον τοῦτο λέγομεν ) καὶ τὶ γίγνεται ( τοῦτο δʼ ἐστὶν ἢ σφαῖρα ἢ κύκλος ἢ ὅ τι ἔτυχε τῶν ἄλλων ) , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ὑποκείμενον ποιεῖ , τὸν χαλκόν , οὕτως οὐδὲ τὴν σφαῖραν , εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκὸς ὅτι ἡ χαλκῆ σφαῖρα σφαῖρά ἐστιν ἐκείνην δὲ ποιεῖ . τὸ γὰρ τόδε τι ποιεῖν ἐκ τοῦ ὅλως ὑποκειμένου τόδε τι ποιεῖν ἐστίν ( λέγω δʼ ὅτι τὸν χαλκὸν στρογγύλον ποιεῖν ἐστὶν οὐ τὸ στρογγύλον ἢ τὴν σφαῖραν ποιεῖν ἀλλʼ ἕτερόν τι , οἷον τὸ εἶδος τοῦτο ἐν ἄλλῳ · εἰ γὰρ ποιεῖ , ἔκ τινος ἂν ποιοίη ἄλλου , τοῦτο γὰρ ὑπέκειτο · οἷον ποιεῖ χαλκῆν σφαῖραν , τοῦτο δὲ οὕτως ὅτι ἐκ τουδί , ὅ ἐστι χαλκός , τοδὶ ποιεῖ , ὅ ἐστι σφαῖρα ) · εἰ οὖν καὶ τοῦτο ποιεῖ αὐτό , δῆλον ὅτι ὡσαύτως ποιήσει , καὶ βαδιοῦνται αἱ γενέσεις εἰς ἄπειρον . φανερὸν ἄρα ὅτι οὐδὲ τὸ εἶδος , ἢ ὁτιδήποτε χρὴ καλεῖν τὴν ἐν τῷ αἰσθητῷ μορφήν , οὐ γίγνεται , οὐδʼ ἔστιν αὐτοῦ γένεσις , οὐδὲ τὸ τί ἦν εἶναι ( τοῦτο γάρ ἐστιν ὃ ἐν ἄλλῳ γίγνεται ἢ ὑπὸ τέχνης ἢ ὑπὸ φύσεως ἢ δυνάμεως ) . τὸ δὲ χαλκῆν σφαῖραν εἶναι ποιεῖ · ποιεῖ γὰρ ἐκ χαλκοῦ καὶ σφαίρας · εἰς τοδὶ γὰρ τὸ εἶδος ποιεῖ , καὶ ἔστι τοῦτο σφαῖρα χαλκῆ . τοῦ δὲ σφαίρᾳ εἶναι ὅλως εἰ ἔσται γένεσις , ἔκ τινος τὶ ἔσται . δεήσει γὰρ διαιρετὸν εἶναι ἀεὶ τὸ γιγνόμενον , καὶ εἶναι τὸ μὲν τόδε τὸ δὲ τόδε , λέγω δʼ ὅτι τὸ μὲν ὕλην τὸ δὲ εἶδος . εἰ δή ἐστι σφαῖρα τὸ ἐκ τοῦ μέσου σχῆμα ἴσον , τούτου τὸ μὲν ἐν ᾧ ἔσται ὃ ποιεῖ , τὸ δʼ ἐν ἐκείνῳ , τὸ δὲ ἅπαν τὸ γεγονός , οἷον ἡ χαλκῆ σφαῖρα . φανερὸν δὴ ἐκ τῶν εἰρημένων ὅτι τὸ μὲν ὡς εἶδος ἢ οὐσία λεγόμενον οὐ γίγνεται , ἡ δὲ σύνολος ἡ κατὰ ταύτην λεγομένη γίγνεται , καὶ ὅτι ἐν παντὶ τῷ γεννωμένῳ ὕλη ἔνεστι , καὶ ἔστι τὸ μὲν τόδε τὸ δὲ τόδε.—πότερον οὖν ἔστι τις σφαῖρα παρὰ τάσδε ἢ οἰκία παρὰ τὰς πλίνθους ; ἢ οὐδʼ ἄν ποτε ἐγίγνετο , εἰ οὕτως ἦν , τόδε τι , ἀλλὰ τὸ τοιόνδε σημαίνει , τόδε δὲ καὶ ὡρισμένον οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ ποιεῖ καὶ γεννᾷ ἐκ τοῦδε τοιόνδε , καὶ ὅταν γεννηθῇ , ἔστι τόδε τοιόνδε ; τὸ δὲ ἅπαν τόδε , Καλλίας ἢ Σωκράτης , ἐστὶν ὥσπερ ἡ σφαῖρα ἡ χαλκῆ ἡδί , ὁ δʼ ἄνθρωπος καὶ τὸ ζῷον ὥσπερ σφαῖρα χαλκῆ ὅλως . φανερὸν ἄρα ὅτι ἡ τῶν εἰδῶν αἰτία , ὡς εἰώθασί τινες λέγειν τὰ εἴδη , εἰ ἔστιν ἄττα παρὰ τὰ καθʼ ἕκαστα , πρός γε τὰς γενέσεις καὶ τὰς οὐσίας οὐθὲν χρησίμη · οὐδʼ ἂν εἶεν διά γε ταῦτα οὐσίαι καθʼ αὑτάς . ἐπὶ μὲν δή τινων καὶ φανερὸν ὅτι τὸ γεννῶν τοιοῦτον μὲν οἷον τὸ γεννώμενον , οὐ μέντοι τὸ αὐτό γε , οὐδὲ ἓν τῷ ἀριθμῷ ἀλλὰ τῷ εἴδει , οἷον ἐν τοῖς φυσικοῖς—ἄνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον γεννᾷ—ἂν μή τι παρὰ φύσιν γένηται , οἷον ἵππος ἡμίονον ( καὶ ταῦτα δὲ ὁμοίως · ὃ γὰρ ἂν κοινὸν εἴη ἐφʼ ἵππου καὶ ὄνου οὐκ ὠνόμασται , τὸ ἐγγύτατα γένος , εἴη δʼ ἂν ἄμφω ἴσως , οἷον ἡμίονος ) · ὥστε φανερὸν ὅτι οὐθὲν δεῖ ὡς παράδειγμα εἶδος κατασκευάζειν ( μάλιστα γὰρ ἂν ἐν τούτοις ἐπεζητοῦντο · οὐσίαι γὰρ αἱ μάλιστα αὗται ) ἀλλὰ ἱκανὸν τὸ γεννῶν ποιῆσαι καὶ τοῦ εἴδους αἴτιον εἶναι ἐν τῇ ὕλῃ . τὸ δʼ ἅπαν ἤδη , τὸ τοιόνδε εἶδος ἐν ταῖσδε ταῖς σαρξὶ καὶ ὀστοῖς , Καλλίας καὶ Σωκράτης · καὶ ἕτερον μὲν διὰ τὴν ὕλην ( ἑτέρα γάρ ) , ταὐτὸ δὲ τῷ εἴδει ( ἄτομον γὰρ τὸ εἶδος ) .
Lemmas: ἐπεί δέ ὑπό τις τε γίγνομαι ὁ γίγνομαι ( οὗτος δέ λέγω ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ γένεσις εἰμί ) καί ἐκ τις ( εἰμί δέ μή ὁ στέρησις οὗτος ἀλλά ὁ ὕλη · ἤδη γάρ διορίζω ὅς τρόπος οὗτος λέγω ) καί τίς γίγνομαι ( οὗτος δέ εἰμί ἤ σφαῖρα ἤ κύκλος ἤ ὅς τις τυγχάνω ὁ ἄλλος ) , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὑπόκειμαι ποιέω , ὁ χαλκός , οὕτως οὐδέ ὁ σφαῖρα , εἰ μή κατά συμβαίνω ὅτι ὁ χάλκεος σφαῖρα σφαῖρα εἰμί ἐκεῖνος δέ ποιέω . ὁ γάρ ὅδε τις ποιέω ἐκ ὁ ὅλος ὑπόκειμαι ὅδε τις ποιέω εἰμί ( λέγω δέ ὅτι ὁ χαλκός στρογγύλος ποιέω εἰμί οὐ ὁ στρογγύλος ἤ ὁ σφαῖρα ποιέω ἀλλά ἕτερος τις , οἷος ὁ εἶδος οὗτος ἐν ἄλλος · εἰ γάρ ποιέω , ἐκ τις ἄν ποιέω ἄλλος , οὗτος γάρ ὑπόκειμαι · οἷος ποιέω χάλκεος σφαῖρα , οὗτος δέ οὕτως ὅτι ἐκ εδί , ὅς εἰμί χαλκός , ὅδε ποιέω , ὅς εἰμί σφαῖρα ) · εἰ οὖν καί οὗτος ποιέω αὐτός , δῆλος ὅτι ὡσαύτως ποιέω , καί βαδίζω ὁ γένεσις εἰς ἄπειρος . φανερός ἄρα ὅτι οὐδέ ὁ εἶδος , ἤ ὅστις χρή καλέω ὁ ἐν ὁ αἰσθητός μορφή , οὐ γίγνομαι , οὐδέ εἰμί αὐτός γένεσις , οὐδέ ὁ τίς εἰμί εἰμί ( οὗτος γάρ εἰμί ὅς ἐν ἄλλος γίγνομαι ἤ ὑπό τέχνη ἤ ὑπό φύσις ἤ δύναμις ) . ὁ δέ χάλκεος σφαῖρα εἰμί ποιέω · ποιέω γάρ ἐκ χαλκός καί σφαῖρα · εἰς ὅδε γάρ ὁ εἶδος ποιέω , καί εἰμί οὗτος σφαῖρα χάλκεος . ὁ δέ σφαῖρα εἰμί ὅλος εἰ εἰμί γένεσις , ἐκ τις τίς εἰμί . δέω γάρ διαιρετός εἰμί ἀεί ὁ γίγνομαι , καί εἰμί ὁ μέν ὅδε ὁ δέ ὅδε , λέγω δέ ὅτι ὁ μέν ὕλη ὁ δέ εἶδος . εἰ δή εἰμί σφαῖρα ὁ ἐκ ὁ μέσος σχῆμα ἴσος , οὗτος ὁ μέν ἐν ὅς εἰμί ὅς ποιέω , ὁ δέ ἐν ἐκεῖνος , ὁ δέ ἅπας ὁ γίγνομαι , οἷος ὁ χάλκεος σφαῖρα . φανερός δή ἐκ ὁ λέγω ὅτι ὁ μέν ὡς εἶδος ἤ οὐσία λέγω οὐ γίγνομαι , ὁ δέ σύνολος ὁ κατά οὗτος λέγω γίγνομαι , καί ὅτι ἐν πᾶς ὁ γεννάω ὕλη ἔνειμι , καί εἰμί ὁ μέν ὅδε ὁ δέ τοδε.—ποτερος οὖν εἰμί τις σφαῖρα παρά ὅδε ἤ οἰκίον παρά ὁ πλίνθος ; ἤ οὐδέ ἄν ποτέ γίγνομαι , εἰ οὕτως εἰμί , ὅδε τις , ἀλλά ὁ τοιόσδε σημαίνω , ὅδε δέ καί ὁρίζω οὐ εἰμί , ἀλλά ποιέω καί γεννάω ἐκ ὅδε τοιόσδε , καί ὅταν γεννάω , εἰμί ὅδε τοιόσδε ; ὁ δέ ἅπας ὅδε , Καλλίας ἤ Σωκράτης , εἰμί ὥσπερ ὁ σφαῖρα ὁ χάλκεος ὅδε , ὁ δέ ἄνθρωπος καί ὁ ζῷον ὥσπερ σφαῖρα χάλκεος ὅλος . φανερός ἄρα ὅτι ὁ ὁ εἶδος αἴτιος , ὡς εἴωθα τις λέγω ὁ εἶδος , εἰ εἰμί τις παρά ὁ κατά ἕκαστος , πρός γε ὁ γένεσις καί ὁ οὐσία οὐδείς χρήσιμος · οὐδέ ἄν εἰμί διά γε οὗτος οὐσία κατά ἑαυτοῦ . ἐπί μέν δή τις καί φανερός ὅτι ὁ γεννάω τοιοῦτος μέν οἷος ὁ γεννάω , οὐ μέντοι ὁ αὐτός γε , οὐδέ εἷς ὁ ἀριθμός ἀλλά ὁ εἶδος , οἷος ἐν ὁ φυσικοῖς—ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος γεννάω μή τις παρά φύσις γίγνομαι , οἷος ἵππος ἡμίονος ( καί οὗτος δέ ὅμοιος · ὅς γάρ ἄν κοινός εἰμί ἐπί ἵππος καί ὄνος οὐ ὀνομάζω , ὁ ἐγγύς γένος , εἰμί δέ ἄν ἄμφω ἴσως , οἷος ἡμίονος ) · ὥστε φανερός ὅτι οὐδείς δέω ὡς παράδειγμα εἶδος κατασκευάζω ( μάλα γάρ ἄν ἐν οὗτος ἐπιζητέω · οὐσία γάρ ὁ μάλα αὐτός ) ἀλλά ἱκανός ὁ γεννάω ποιέω καί ὁ εἶδος αἴτιος εἰμί ἐν ὁ ὕλη . ὁ δέ ἅπας ἤδη , ὁ τοιόσδε εἶδος ἐν ὅδε ὁ σάρξ καί ὀστέον , Καλλίας καί Σωκράτης · καί ἕτερος μέν διά ὁ ὕλη ( ἕτερος γάρ ) , αὐτός δέ ὁ εἶδος ( ἄτομος γάρ ὁ εἶδος ) .