aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.5
ἔχει δʼ ἀπορίαν , ἐάν τις μὴ φῇ ὁρισμὸν εἶναι τὸν ἐκ προσθέσεως λόγον , τίνος ἔσται ὁρισμὸς τῶν οὐχ ἁπλῶν ἀλλὰ συνδεδυασμένων · ἐκ προσθέσεως γὰρ ἀνάγκη δηλοῦν . λέγω δὲ οἷον ἔστι ῥὶς καὶ κοιλότης , καὶ σιμότης τὸ ἐκ τῶν δυοῖν λεγόμενον τῷ τόδε ἐν τῷδε , καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκός γε οὔθʼ ἡ κοιλότης οὔθʼ ἡ σιμότης πάθος τῆς ῥινός , ἀλλὰ καθʼ αὑτήν · οὐδʼ ὡς τὸ λευκὸν Καλλίᾳ , ἢ ἀνθρώπῳ , ὅτι Καλλίας λευκὸς ᾧ συμβέβηκεν ἀνθρώπῳ εἶναι , ἀλλʼ ὡς τὸ ἄρρεν τῷ ζῴῳ καὶ τὸ ἴσον τῷ ποσῷ καὶ πάντα ὅσα λέγεται καθʼ αὑτὰ ὑπάρχειν . ταῦτα δʼ ἐστὶν ἐν ὅσοις ὑπάρχει ἢ ὁ λόγος ἢ τοὔνομα οὗ ἐστὶ τοῦτο τὸ πάθος , καὶ μὴ ἐνδέχεται δηλῶσαι χωρίς , ὥσπερ τὸ λευκὸν ἄνευ τοῦ ἀνθρώπου ἐνδέχεται ἀλλʼ οὐ τὸ θῆλυ ἄνευ τοῦ ζῴου · ὥστε τούτων τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ὁρισμὸς ἢ οὐκ ἔστιν οὐδενὸς ἤ , εἰ ἔστιν , ἄλλως , καθάπερ εἰρήκαμεν . ἔστι δὲ ἀπορία καὶ ἑτέρα περὶ αὐτῶν . εἰ μὲν γὰρ τὸ αὐτό ἐστι σιμὴ ῥὶς καὶ κοίλη ῥίς , τὸ αὐτὸ ἔσται τὸ σιμὸν καὶ τὸ κοῖλον · εἰ δὲ μή , διὰ τὸ ἀδύνατον εἶναι εἰπεῖν τὸ σιμὸν ἄνευ τοῦ πράγματος οὗ ἐστὶ πάθος καθʼ αὑτό ( ἔστι γὰρ τὸ σιμὸν κοιλότης ἐν ῥινί ) , τὸ ῥῖνα σιμὴν εἰπεῖν ἢ οὐκ ἔστιν ἢ δὶς τὸ αὐτὸ ἔσται εἰρημένον , ῥὶς ῥὶς κοίλη ( ἡ γὰρ ῥὶς ἡ σιμὴ ῥὶς ῥὶς κοίλη ἔσται ) , διὸ ἄτοπον τὸ ὑπάρχειν τοῖς τοιούτοις τὸ τί ἦν εἶναι · εἰ δὲ μή , εἰς ἄπειρον εἶσιν · ῥινὶ γὰρ ῥινὶ σιμῇ ἔτι ἄλλο ἐνέσται . δῆλον τοίνυν ὅτι μόνης τῆς οὐσίας ἐστὶν ὁ ὁρισμός . εἰ γὰρ καὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν , ἀνάγκη ἐκ προσθέσεως εἶναι , οἷον τοῦ † ποιοῦ † καὶ περιττοῦ · οὐ γὰρ ἄνευ ἀριθμοῦ , οὐδὲ τὸ θῆλυ ἄνευ ζῴου ( τὸ δὲ ἐκ προσθέσεως λέγω ἐν οἷς συμβαίνει δὶς τὸ αὐτὸ λέγειν ὥσπερ ἐν τούτοις ) . εἰ δὲ τοῦτο ἀληθές , οὐδὲ συνδυαζομένων ἔσται , οἷον ἀριθμοῦ περιττοῦ · ἀλλὰ λανθάνει ὅτι οὐκ ἀκριβῶς λέγονται οἱ λόγοι . εἰ δʼ εἰσὶ καὶ τούτων ὅροι , ἤτοι ἄλλον τρόπον εἰσὶν ἢ καθάπερ ἐλέχθη πολλαχῶς λεκτέον εἶναι τὸν ὁρισμὸν καὶ τὸ τί ἦν εἶναι , ὥστε ὡδὶ μὲν οὐδενὸς ἔσται ὁρισμὸς οὐδὲ τὸ τί ἦν εἶναι οὐδενὶ ὑπάρξει πλὴν ταῖς οὐσίαις , ὡδὶ δʼ ἔσται . ὅτι μὲν οὖν ἐστὶν ὁ ὁρισμὸς ὁ τοῦ τί ἦν εἶναι λόγος , καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἢ μόνων τῶν οὐσιῶν ἐστὶν ἢ μάλιστα καὶ πρώτως καὶ ἁπλῶς , δῆλον .
Lemmas: ἔχω δέ ἀπορία , ἐάν τις μή φημί ὁρισμός εἰμί ὁ ἐκ πρόσθεσις λόγος , τίς εἰμί ὁρισμός ὁ οὐ ἁπλόος ἀλλά συνδυάζω · ἐκ πρόσθεσις γάρ ἀνάγκη δηλόω . λέγω δέ οἷος εἰμί ῥίς καί κοιλότης , καί σιμότης ὁ ἐκ ὁ δύο λέγω ὁ ὅδε ἐν ὅδε , καί οὐ κατά συμβαίνω γε οὔτε ὁ κοιλότης οὔτε ὁ σιμότης πάθος ὁ ῥίς , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ · οὐδέ ὡς ὁ λευκός Καλλίας , ἤ ἄνθρωπος , ὅτι Καλλίας λευκός ὅς συμβαίνω ἄνθρωπος εἰμί , ἀλλά ὡς ὁ ἄρσην ὁ ζῷον καί ὁ ἴσος ὁ πός καί πᾶς ὅσος λέγω κατά ἑαυτοῦ ὑπάρχω . οὗτος δέ εἰμί ἐν ὅσος ὑπάρχω ἤ ὁ λόγος ἤ ὄνομα ὅς εἰμί οὗτος ὁ πάθος , καί μή ἐνδέχομαι δηλόω χωρίς , ὥσπερ ὁ λευκός ἄνευ ὁ ἄνθρωπος ἐνδέχομαι ἀλλά οὐ ὁ θῆλυς ἄνευ ὁ ζῷον · ὥστε οὗτος ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁρισμός ἤ οὐ εἰμί οὐδείς ἤ , εἰ εἰμί , ἄλλος , καθά λέγω . εἰμί δέ ἀπορία καί ἕτερος περί αὐτός . εἰ μέν γάρ ὁ αὐτός εἰμί σιμός ῥίς καί κοῖλος ῥίς , ὁ αὐτός εἰμί ὁ σιμός καί ὁ κοῖλος · εἰ δέ μή , διά ὁ ἀδύνατος εἰμί λέγω ὁ σιμός ἄνευ ὁ πρᾶγμα ὅς εἰμί πάθος κατά ἑαυτοῦ ( εἰμί γάρ ὁ σιμός κοιλότης ἐν ῥίς ) , ὁ ῥίς σιμός λέγω ἤ οὐ εἰμί ἤ δίς ὁ αὐτός εἰμί λέγω , ῥίς ῥίς κοῖλος ( ὁ γάρ ῥίς ὁ σιμός ῥίς ῥίς κοῖλος εἰμί ) , διό ἄτοπος ὁ ὑπάρχω ὁ τοιοῦτος ὁ τίς εἰμί εἰμί · εἰ δέ μή , εἰς ἄπειρος ἔρχομαι · ῥίς γάρ ῥίς σιμός ἔτι ἄλλος ἔνειμι . δῆλος τοίνυν ὅτι μόνος ὁ οὐσία εἰμί ὁ ὁρισμός . εἰ γάρ καί ὁ ἄλλος κατηγορία , ἀνάγκη ἐκ πρόσθεσις εἰμί , οἷος ὁ † ποιός † καί περισσός · οὐ γάρ ἄνευ ἀριθμός , οὐδέ ὁ θῆλυς ἄνευ ζῷον ( ὁ δέ ἐκ πρόσθεσις λέγω ἐν ὅς συμβαίνω δίς ὁ αὐτός λέγω ὥσπερ ἐν οὗτος ) . εἰ δέ οὗτος ἀληθής , οὐδέ συνδυάζω εἰμί , οἷος ἀριθμός περισσός · ἀλλά λανθάνω ὅτι οὐ ἀκριβής λέγω ὁ λόγος . εἰ δέ εἰμί καί οὗτος ὅρος , ἤτοι ἄλλος τρόπος εἰμί ἤ καθά λέγω πολλαχῶς λεκτέος εἰμί ὁ ὁρισμός καί ὁ τίς εἰμί εἰμί , ὥστε ὡδί μέν οὐδείς εἰμί ὁρισμός οὐδέ ὁ τιός εἰμί εἰμί οὐδείς ὑπάρχω πλήν ὁ οὐσία , ὡδί δέ εἰμί . ὅτι μέν οὖν εἰμί ὁ ὁρισμός ὁ ὁ τίς εἰμί εἰμί λόγος , καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ἤ μόνος ὁ οὐσία εἰμί ἤ μάλα καί πρῶτος καί ἁπλῶς , δῆλος .