aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.1
τὸ ὂν λέγεται πολλαχῶς , καθάπερ διειλόμεθα πρότερον ἐν τοῖς περὶ τοῦ ποσαχῶς · σημαίνει γὰρ τὸ μὲν τί ἐστι καὶ τόδε τι , τὸ δὲ ποιὸν ἢ ποσὸν ἢ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν οὕτω κατηγορουμένων . τοσαυταχῶς δὲ λεγομένου τοῦ ὄντος φανερὸν ὅτι τούτων πρῶτον ὂν τὸ τί ἐστιν , ὅπερ σημαίνει τὴν οὐσίαν ( ὅταν μὲν γὰρ εἴπωμεν ποῖόν τι τόδε , ἢ ἀγαθὸν λέγομεν ἢ κακόν , ἀλλʼ οὐ τρίπηχυ ἢ ἄνθρωπον · ὅταν δὲ τί ἐστιν , οὐ λευκὸν οὐδὲ θερμὸν οὐδὲ τρίπηχυ , ἀλλὰ ἄνθρωπον ἢ θεόν ) , τὰ δʼ ἄλλα λέγεται ὄντα τῷ τοῦ οὕτως ὄντος τὰ μὲν ποσότητες εἶναι , τὰ δὲ ποιότητες , τὰ δὲ πάθη , τὰ δὲ ἄλλο τι . διὸ κἂν ἀπορήσειέ τις πότερον τὸ βαδίζειν καὶ τὸ ὑγιαίνειν καὶ τὸ καθῆσθαι ἕκαστον αὐτῶν ὂν σημαίνει , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁτουοῦν τῶν τοιούτων · οὐδὲν γὰρ αὐτῶν ἐστὶν οὔτε καθʼ αὑτὸ πεφυκὸς οὔτε χωρίζεσθαι δυνατὸν τῆς οὐσίας , ἀλλὰ μᾶλλον , εἴπερ , τὸ βαδίζον τῶν ὄντων καὶ τὸ καθήμενον καὶ τὸ ὑγιαῖνον . ταῦτα δὲ μᾶλλον φαίνεται ὄντα , διότι ἔστι τι τὸ ὑποκείμενον αὐτοῖς ὡρισμένον ( τοῦτο δʼ ἐστὶν ἡ οὐσία καὶ τὸ καθʼ ἕκαστον ) , ὅπερ ἐμφαίνεται ἐν τῇ κατηγορίᾳ τῇ τοιαύτῃ · τὸ ἀγαθὸν γὰρ ἢ τὸ καθήμενον οὐκ ἄνευ τούτου λέγεται . δῆλον οὖν ὅτι διὰ ταύτην κἀκείνων ἕκαστον ἔστιν , ὥστε τὸ πρώτως ὂν καὶ οὐ τὶ ὂν ἀλλʼ ὂν ἁπλῶς ἡ οὐσία ἂν εἴη . πολλαχῶς μὲν οὖν λέγεται τὸ πρῶτον · ὅμως δὲ πάντως ἡ οὐσία πρῶτον , καὶ λόγῳ καὶ γνώσει καὶ χρόνῳ . τῶν μὲν γὰρ ἄλλων κατηγορημάτων οὐθὲν χωριστόν , αὕτη δὲ μόνη · καὶ τῷ λόγῳ δὲ τοῦτο πρῶτον ( ἀνάγκη γὰρ ἐν τῷ ἑκάστου λόγῳ τὸν τῆς οὐσίας ἐνυπάρχειν ) · καὶ εἰδέναι δὲ τότʼ οἰόμεθα ἕκαστον μάλιστα , ὅταν τί ἐστιν ὁ ἄνθρωπος γνῶμεν ἢ τὸ πῦρ , μᾶλλον ἢ τὸ ποιὸν ἢ τὸ ποσὸν ἢ τὸ πού , ἐπεὶ καὶ αὐτῶν τούτων τότε ἕκαστον ἴσμεν , ὅταν τί ἐστι τὸ ποσὸν ἢ τὸ ποιὸν γνῶμεν . καὶ δὴ καὶ τὸ πάλαι τε καὶ νῦν καὶ ἀεὶ ζητούμενον καὶ ἀεὶ ἀπορούμενον , τί τὸ ὄν , τοῦτό ἐστι τίς ἡ οὐσία ( τοῦτο γὰρ οἱ μὲν ἓν εἶναί φασιν οἱ δὲ πλείω ἢ ἕν , καὶ οἱ μὲν πεπερασμένα οἱ δὲ ἄπειρα ) , διὸ καὶ ἡμῖν καὶ μάλιστα καὶ πρῶτον καὶ μόνον ὡς εἰπεῖν περὶ τοῦ οὕτως ὄντος θεωρητέον τί ἐστιν .
Lemmas: ὁ εἰμί λέγω πολλαχῶς , καθά διαιρέω πρότερος ἐν ὁ περί ὁ ποσαχῶς · σημαίνω γάρ ὁ μέν τις εἰμί καί ὅδε τις , ὁ δέ ποιός ἤ ποσός ἤ ὁ ἄλλος ἕκαστος ὁ οὕτως κατηγορέω . τοσαυταχῶς δέ λέγω ὁ εἰμί φανερός ὅτι οὗτος πρῶτος εἰμί ὁ τίς εἰμί , ὅς σημαίνω ὁ οὐσία ( ὅταν μέν γάρ λέγω ποῖος τις ὅδε , ἤ ἀγαθός λέγω ἤ κακός , ἀλλά οὐ τρίπηχυς ἤ ἄνθρωπος · ὅταν δέ τις εἰμί , οὐ λευκός οὐδέ θερμός οὐδέ τρίπηχυς , ἀλλά ἄνθρωπος ἤ θεός ) , ὁ δέ ἄλλος λέγω εἰμί ὁ ὁ οὕτως εἰμί ὁ μέν ποσότης εἰμί , ὁ δέ ποιότης , ὁ δέ πάθος , ὁ δέ ἄλλος τις . διό ἄν ἀπορέω τις πότερος ὁ βαδίζω καί ὁ ὑγιαίνω καί ὁ κάθημαι ἕκαστος αὐτός εἰμί σημαίνω , ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ὅστις ὁ τοιοῦτος · οὐδείς γάρ αὐτός εἰμί οὔτε κατά ἑαυτοῦ φύω οὔτε χωρίζω δυνατός ὁ οὐσία , ἀλλά μάλα , εἴπερ , ὁ βαδίζω ὁ εἰμί καί ὁ κάθημαι καί ὁ ὑγιαίνω . οὗτος δέ μάλα φαίνω εἰμί , διότι εἰμί τις ὁ ὑπόκειμαι αὐτός ὁρίζω ( οὗτος δέ εἰμί ὁ οὐσία καί ὁ κατά ἕκαστος ) , ὅς ἐμφαίνω ἐν ὁ κατηγορία ὁ τοιοῦτος · ὁ ἀγαθός γάρ ἤ ὁ κάθημαι οὐ ἄνευ οὗτος λέγω . δῆλος οὖν ὅτι διά οὗτος ἐκεῖνος ἕκαστος εἰμί , ὥστε ὁ πρῶτος εἰμί καί οὐ τίς εἰμί ἀλλά εἰμί ἁπλῶς ὁ οὐσία ἄν εἰμί . πολλαχῶς μέν οὖν λέγω ὁ πρῶτος · ὅμως δέ πάντως ὁ οὐσία πρῶτος , καί λόγος καί γνῶσις καί χρόνος . ὁ μέν γάρ ἄλλος κατηγόρημα οὐδείς χωριστός , οὗτος δέ μόνος · καί ὁ λόγος δέ οὗτος πρῶτος ( ἀνάγκη γάρ ἐν ὁ ἕκαστος λόγος ὁ ὁ οὐσία ἐνυπάρχω ) · καί οἶδα δέ τότε οἴομαι ἕκαστος μάλα , ὅταν τίς εἰμί ὁ ἄνθρωπος γιγνώσκω ἤ ὁ πῦρ , μάλα ἤ ὁ ποιός ἤ ὁ ποσός ἤ ὁ που , ἐπεί καί αὐτός οὗτος τότε ἕκαστος οἶδα , ὅταν τίς εἰμί ὁ ποσός ἤ ὁ ποιός γιγνώσκω . καί δή καί ὁ πάλαι τε καί νῦν καί ἀεί ζητέω καί ἀεί ἀφοράω , τίς ὁ εἰμί , οὗτος εἰμί τίς ὁ οὐσία ( οὗτος γάρ ὁ μέν εἷς εἰμί φημί ὁ δέ πολύς ἤ εἷς , καί ὁ μέν περαίνω ὁ δέ ἄπειρος ) , διό καί ἐγώ καί μάλα καί πρῶτος καί μόνος ὡς λέγω περί ὁ οὕτως εἰμί θεωρέω τίς εἰμί .