aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 14.5
εἰ οὖν καὶ τὸ μὴ τιθέναι τὸ ἀγαθὸν ἐν ταῖς ἀρχαῖς καὶ τὸ τιθέναι οὕτως ἀδύνατον , δῆλον ὅτι αἱ ἀρχαὶ οὐκ ὀρθῶς ἀποδίδονται οὐδὲ αἱ πρῶται οὐσίαι . οὐκ ὀρθῶς δʼ ὑπολαμβάνει οὐδʼ εἴ τις παρεικάζει τὰς τοῦ ὅλου ἀρχὰς τῇ τῶν ζῴων καὶ φυτῶν , ὅτι ἐξ ἀορίστων ἀτελῶν τε ἀεὶ τὰ τελειότερα , διὸ καὶ ἐπὶ τῶν πρώτων οὕτως ἔχειν φησίν , ὥστε μηδὲ ὄν τι εἶναι τὸ ἓν αὐτό . εἰσὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα τέλειαι αἱ ἀρχαὶ ἐξ ὧν ταῦτα · ἄνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον γεννᾷ , καὶ οὐκ ἔστι τὸ σπέρμα πρῶτον . ἄτοπον δὲ καὶ τὸ τόπον ἅμα τοῖς στερεοῖς τοῖς μαθηματικοῖς ποιῆσαι ( ὁ μὲν γὰρ τόπος τῶν καθʼ ἕκαστον ἴδιος , διὸ χωριστὰ τόπῳ , τὰ δὲ μαθηματικὰ οὐ πού ) , καὶ τὸ εἰπεῖν μὲν ὅτι ποὺ ἔσται , τί δέ ἐστιν ὁ τόπος μή.—ἔδει δὲ τοὺς λέγοντας ἐκ στοιχείων εἶναι τὰ ὄντα καὶ τῶν ὄντων τὰ πρῶτα τοὺς ἀριθμούς , διελομένους πῶς ἄλλο ἐξ ἄλλου ἐστίν , οὕτω λέγειν τίνα τρόπον ὁ ἀριθμός ἐστιν ἐκ τῶν ἀρχῶν . πότερον μίξει ; ἀλλʼ οὔτε πᾶν μικτόν , τό τε γιγνόμενον ἕτερον , οὐκ ἔσται τε χωριστὸν τὸ ἓν οὐδʼ ἑτέρα φύσις · οἱ δὲ βούλονται . ἀλλὰ συνθέσει , ὥσπερ συλλαβή ; ἀλλὰ θέσιν τε ἀνάγκη ὑπάρχειν , καὶ χωρὶς ὁ νοῶν νοήσει τὸ ἓν καὶ τὸ πλῆθος . τοῦτʼ οὖν ἔσται ὁ ἀριθμός , μονὰς καὶ πλῆθος , ἢ τὸ ἓν καὶ ἄνισον . καὶ ἐπεὶ τὸ ἐκ τινῶν εἶναι ἔστι μὲν ὡς ἐνυπαρχόντων ἔστι δὲ ὡς οὔ , ποτέρως ὁ ἀριθμός ; οὕτως γὰρ ὡς ἐνυπαρχόντων οὐκ ἔστιν ἀλλʼ ἢ ὧν γένεσις ἔστιν . ἀλλʼ ὡς ἀπὸ σπέρματος ; ἀλλʼ οὐχ οἷόν τε τοῦ ἀδιαιρέτου τι ἀπελθεῖν . ἀλλʼ ὡς ἐκ τοῦ ἐναντίου μὴ ὑπομένοντος ; ἀλλʼ ὅσα οὕτως ἔστι , καὶ ἐξ ἄλλου τινός ἐστιν ὑπομένοντος . ἐπεὶ τοίνυν τὸ ἓν ὁ μὲν τῷ πλήθει ὡς ἐναντίον τίθησιν , ὁ δὲ τῷ ἀνίσῳ , ὡς ἴσῳ τῷ ἑνὶ χρώμενος , ὡς ἐξ ἐναντίων εἴη ἂν ὁ ἀριθμός · ἔστιν ἄρα τι ἕτερον ἐξ οὗ ὑπομένοντος καὶ θατέρου ἐστὶν ἢ γέγονεν . ἔτι τί δή ποτε τὰ μὲν ἄλλʼ ὅσα ἐξ ἐναντίων ἢ οἷς ἔστιν ἐναντία φθείρεται κἂν ἐκ παντὸς ᾖ , ὁ δὲ ἀριθμὸς οὔ ; περὶ τούτου γὰρ οὐθὲν λέγεται . καίτοι καὶ ἐνυπάρχον καὶ μὴ ἐνυπάρχον φθείρει τὸ ἐναντίον , οἷον τὸ νεῖκος τὸ μῖγμα ( καίτοι γε οὐκ ἔδει · οὐ γὰρ ἐκείνῳ γε ἐναντίον).—οὐθὲν δὲ διώρισται οὐδὲ ὁποτέρως οἱ ἀριθμοὶ αἴτιοι τῶν οὐσιῶν καὶ τοῦ εἶναι , πότερον ὡς ὅροι ( οἷον αἱ στιγμαὶ τῶν μεγεθῶν , καὶ ὡς Εὔρυτος ἔταττε τίς ἀριθμὸς τίνος , οἷον ὁδὶ μὲν ἀνθρώπου ὁδὶ δὲ ἵππου , ὥσπερ οἱ τοὺς ἀριθμοὺς ἄγοντες εἰς τὰ σχήματα τρίγωνον καὶ τετράγωνον , οὕτως ἀφομοιῶν ταῖς ψήφοις τὰς μορφὰς τῶν φυτῶν ) , ἢ ὅτι λόγος ἡ συμφωνία ἀριθμῶν , ὁμοίως δὲ καὶ ἄνθρωπος καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ; τὰ δὲ δὴ πάθη πῶς ἀριθμοί , τὸ λευκὸν καὶ γλυκὺ καὶ τὸ θερμόν ; ὅτι δὲ οὐχ οἱ ἀριθμοὶ οὐσία οὐδὲ τῆς μορφῆς αἴτιοι , δῆλον · ὁ γὰρ λόγος ἡ οὐσία , ὁ δʼ ἀριθμὸς ὕλη . οἷον σαρκὸς ἢ ὀστοῦ ἀριθμὸς ἡ οὐσία οὕτω , τρία πυρὸς γῆς δὲ δύο · καὶ ἀεὶ ὁ ἀριθμὸς ὃς ἂν ᾖ τινῶν ἐστιν , ἢ πύρινος ἢ γήϊνος ἢ μοναδικός , ἀλλʼ ἡ οὐσία τὸ τοσόνδʼ εἶναι πρὸς τοσόνδε κατὰ τὴν μῖξιν · τοῦτο δʼ οὐκέτι ἀριθμὸς ἀλλὰ λόγος μίξεως ἀριθμῶν σωματικῶν ἢ ὁποιωνοῦν . οὔτε οὖν τῷ ποιῆσαι αἴτιος ὁ ἀριθμός , οὔτε ὅλως ὁ ἀριθμὸς οὔτε ὁ μοναδικός , οὔτε ὕλη οὔτε λόγος καὶ εἶδος τῶν πραγμάτων . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ὡς τὸ οὗ ἕνεκα .
Lemmas: εἰ οὖν καί ὁ μή τίθημι ὁ ἀγαθός ἐν ὁ ἀρχή καί ὁ τίθημι οὕτως ἀδύνατος , δῆλος ὅτι ὁ ἀρχή οὐ ὀρθός ἀποδίδωμι οὐδέ ὁ πρῶτος οὐσία . οὐ ὀρθός δέ ὑπολαμβάνω οὐδέ εἰ τις παρεικάζω ὁ ὁ ὅλος ἀρχή ὁ ὁ ζῷον καί φυτόν , ὅτι ἐκ ἀόριστος ἀτελής τε ἀεί ὁ τέλειος , διό καί ἐπί ὁ πρῶτος οὕτως ἔχω φημί , ὥστε μηδέ εἰμί τις εἰμί ὁ εἷς αὐτός . εἰμί γάρ καί ἐνταῦθα τέλειος ὁ ἀρχή ἐκ ὅς οὗτος · ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος γεννάω , καί οὐ εἰμί ὁ σπέρμα πρῶτος . ἄτοπος δέ καί ὁ τόπος ἅμα ὁ στερεός ὁ μαθηματικός ποιέω ( ὁ μέν γάρ τόπος ὁ κατά ἕκαστος ἴδιος , διό χωριστός τόπος , ὁ δέ μαθηματικός οὐ που ) , καί ὁ λέγω μέν ὅτι που εἰμί , τίς δέ εἰμί ὁ τόπος μῆδος δέ ὁ λέγω ἐκ στοιχεῖον εἰμί ὁ εἰμί καί ὁ εἰμί ὁ πρῶτος ὁ ἀριθμός , διαιρέω πῶς ἄλλος ἐκ ἄλλος εἰμί , οὕτως λέγω τίς τρόπος ὁ ἀριθμός εἰμί ἐκ ὁ ἀρχή . πότερος μείγνυμι ; ἀλλά οὔτε πᾶς μικτός , ὁ τε γίγνομαι ἕτερος , οὐ εἰμί τε χωριστός ὁ εἷς οὐδέ ἕτερος φύσις · ὁ δέ βούλομαι . ἀλλά σύνθεσις , ὥσπερ συλλαβή ; ἀλλά θέσις τε ἀνάγκη ὑπάρχω , καί χωρίς ὁ νοέω νοέω ὁ εἷς καί ὁ πλῆθος . οὗτος οὖν εἰμί ὁ ἀριθμός , μονή καί πλῆθος , ἤ ὁ εἷς καί ἄνισος . καί ἐπεί ὁ ἐκ τις εἰμί εἰμί μέν ὡς ἐνυπάρχω εἰμί δέ ὡς οὐ , ποτέρως ὁ ἀριθμός ; οὕτως γάρ ὡς ἐνυπάρχω οὐ εἰμί ἀλλά ἤ ὅς γένεσις εἰμί . ἀλλά ὡς ἀπό σπέρμα ; ἀλλά οὐ οἷος τε ὁ ἀδιαίρετος τις ἀπέρχομαι . ἀλλά ὡς ἐκ ὁ ἐναντίος μή ὑπομένω ; ἀλλά ὅσος οὕτως εἰμί , καί ἐκ ἄλλος τις εἰμί ὑπομένω . ἐπεί τοίνυν ὁ εἷς ὁ μέν ὁ πλῆθος ὡς ἐναντίος τίθημι , ὁ δέ ὁ ἄνισος , ὡς ἴσος ὁ εἷς χράω , ὡς ἐκ ἐναντίος εἰμί ἄν ὁ ἀριθμός · εἰμί ἄρα τις ἕτερος ἐκ ὅς ὑπομένω καί ἕτερος εἰμί ἤ γίγνομαι . ἔτι τίς δή ποτέ ὁ μέν ἄλλος ὅσος ἐκ ἐναντίος ἤ ὅς εἰμί ἐναντίος φθείρω ἐάν ἐκ πᾶς εἰμί , ὁ δέ ἀριθμός οὐ ; περί οὗτος γάρ οὐδείς λέγω . καίτοι καί ἐνυπάρχω καί μή ἐνυπάρχω φθείρω ὁ ἐναντίος , οἷος ὁ νεῖκος ὁ μῖγμα ( καίτοι γε οὐ δέω · οὐ γάρ ἐκεῖνος γε ἐναντίον).—οὐθὲν δέ διορίζω οὐδέ ὁπότερος ὁ ἀριθμός αἴτιος ὁ οὐσία καί ὁ εἰμί , πότερος ὡς ὅρος ( οἷος ὁ στιγμή ὁ μέγεθος , καί ὡς Εὔρυτος τάσσω τίς ἀριθμός τίς , οἷος ὅδε μέν ἄνθρωπος ὅδε δέ ἵππος , ὥσπερ ὁ ὁ ἀριθμός ἄγω εἰς ὁ σχῆμα τρίγωνος καί τετράγωνος , οὕτως ἀφομοιόω ὁ ψῆφος ὁ μορφή ὁ φυτόν ) , ἤ ὅτι λόγος ὁ συμφωνία ἀριθμός , ὅμοιος δέ καί ἄνθρωπος καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ; ὁ δέ δή πάθος πῶς ἀριθμός , ὁ λευκός καί γλυκύς καί ὁ θερμός ; ὅτι δέ οὐ ὁ ἀριθμός οὐσία οὐδέ ὁ μορφή αἴτιος , δῆλος · ὁ γάρ λόγος ὁ οὐσία , ὁ δέ ἀριθμός ὕλη . οἷος σάρξ ἤ ὀστέον ἀριθμός ὁ οὐσία οὕτως , τρεῖς πῦρ γῆ δέ δύο · καί ἀεί ὁ ἀριθμός ὅς ἄν εἰμί τις εἰμί , ἤ πύρινος ἤ γήϊνος ἤ μοναδικός , ἀλλά ὁ οὐσία ὁ τοσόσδε εἰμί πρός τοσόσδε κατά ὁ μίξις · οὗτος δέ οὐκέτι ἀριθμός ἀλλά λόγος μίξις ἀριθμός σωματικός ἤ ὁπόιως . οὔτε οὖν ὁ ποιέω αἴτιος ὁ ἀριθμός , οὔτε ὅλος ὁ ἀριθμός οὔτε ὁ μοναδικός , οὔτε ὕλη οὔτε λόγος καί εἶδος ὁ πρᾶγμα . ἀλλά μήν οὐδέ ὡς ὁ ὅς ἕνεκα .