aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.17
τί δὲ χρὴ λέγειν καὶ ὁποῖόν τι τὴν οὐσίαν , πάλιν ἄλλην οἷον ἀρχὴν ποιησάμενοι λέγωμεν · ἴσως γὰρ ἐκ τούτων ἔσται δῆλον καὶ περὶ ἐκείνης τῆς οὐσίας ἥτις ἐστὶ κεχωρισμένη τῶν αἰσθητῶν οὐσιῶν . ἐπεὶ οὖν ἡ οὐσία ἀρχὴ καὶ αἰτία τις ἐστίν , ἐντεῦθεν μετιτέον . ζητεῖται δὲ τὸ διὰ τί ἀεὶ οὕτως , διὰ τί ἄλλο ἄλλῳ τινὶ ὑπάρχει . τὸ γὰρ ζητεῖν διὰ τί ὁ μουσικὸς ἄνθρωπος μουσικὸς ἄνθρωπός ἐστιν , ἤτοι ἐστὶ τὸ εἰρημένον ζητεῖν , διὰ τί ὁ ἄνθρωπος μουσικός ἐστιν , ἢ ἄλλο . τὸ μὲν οὖν διὰ τί αὐτό ἐστιν αὐτό , οὐδέν ἐστι ζητεῖν ( δεῖ γὰρ τὸ ὅτι καὶ τὸ εἶναι ὑπάρχειν δῆλα ὄντα—λέγω δʼ οἷον ὅτι ἡ σελήνη ἐκλείπει — , αὐτὸ δὲ ὅτι αὐτό , εἷς λόγος καὶ μία αἰτία ἐπὶ πάντων , διὰ τί ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἢ ὁ μουσικὸς μουσικός , πλὴν εἴ τις λέγοι ὅτι ἀδιαίρετον πρὸς αὑτὸ ἕκαστον , τοῦτο δʼ ἦν τὸ ἑνὶ εἶναι · ἀλλὰ τοῦτο κοινόν γε κατὰ πάντων καὶ σύντομον ) · ζητήσειε δʼ ἄν τις διὰ τί ἅνθρωπός ἐστι ζῷον τοιονδί . τοῦτο μὲν τοίνυν δῆλον , ὅτι οὐ ζητεῖ διὰ τί ὅς ἐστιν ἄνθρωπος ἄνθρωπός ἐστιν · τὶ ἄρα κατά τινος ζητεῖ διὰ τί ὑπάρχει ( ὅτι δʼ ὑπάρχει , δεῖ δῆλον εἶναι · εἰ γὰρ μὴ οὕτως , οὐδὲν ζητεῖ ) , οἷον διὰ τί βροντᾷ ; διὰ τί ψόφος γίγνεται ἐν τοῖς νέφεσιν ; ἄλλο γὰρ οὕτω κατʼ ἄλλου ἐστὶ τὸ ζητούμενον . καὶ διὰ τί ταδί , οἷον πλίνθοι καὶ λίθοι , οἰκία ἐστίν ; φανερὸν τοίνυν ὅτι ζητεῖ τὸ αἴτιον · τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ τί ἦν εἶναι , ὡς εἰπεῖν λογικῶς , ὃ ἐπʼ ἐνίων μέν ἐστι τίνος ἕνεκα , οἷον ἴσως ἐπʼ οἰκίας ἢ κλίνης , ἐπʼ ἐνίων δὲ τί ἐκίνησε πρῶτον · αἴτιον γὰρ καὶ τοῦτο . ἀλλὰ τὸ μὲν τοιοῦτον αἴτιον ἐπὶ τοῦ γίγνεσθαι ζητεῖται καὶ φθείρεσθαι , θάτερον δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ εἶναι . λανθάνει δὲ μάλιστα τὸ ζητούμενον ἐν τοῖς μὴ κατʼ ἀλλήλων λεγομένοις , οἷον ἄνθρωπος τί ἐστι ζητεῖται διὰ τὸ ἁπλῶς λέγεσθαι ἀλλὰ μὴ διορίζειν ὅτι τάδε τόδε . ἀλλὰ δεῖ διαρθρώσαντας ζητεῖν · εἰ δὲ μή , κοινὸν τοῦ μηθὲν ζητεῖν καὶ τοῦ ζητεῖν τι γίγνεται . ἐπεὶ δὲ δεῖ ἔχειν τε καὶ ὑπάρχειν τὸ εἶναι , δῆλον δὴ ὅτι τὴν ὕλην ζητεῖ διὰ τί τί ἐστιν · οἷον οἰκία ταδὶ διὰ τί ; ὅτι ὑπάρχει ὃ ἦν οἰκίᾳ εἶναι . καὶ ἄνθρωπος τοδί , ἢ τὸ σῶμα τοῦτο τοδὶ ἔχον . ὥστε τὸ αἴτιον ζητεῖται τῆς ὕλης ( τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ εἶδος ) ᾧ τί ἐστιν · τοῦτο δʼ ἡ οὐσία . φανερὸν τοίνυν ὅτι ἐπὶ τῶν ἁπλῶν οὐκ ἔστι ζήτησις οὐδὲ δίδαξις , ἀλλʼ ἕτερος τρόπος τῆς ζητήσεως τῶν τοιούτων.—ἐπεὶ δὲ τὸ ἔκ τινος σύνθετον οὕτως ὥστε ἓν εἶναι τὸ πᾶν , μὴ ὡς σωρὸς ἀλλʼ ὡς ἡ συλλαβή—ἡ δὲ συλλαβὴ οὐκ ἔστι τὰ στοιχεῖα , οὐδὲ τῷ βα ταὐτὸ τὸ β καὶ α , οὐδʼ ἡ σὰρξ πῦρ καὶ γῆ ( διαλυθέντων γὰρ τὰ μὲν οὐκέτι ἔστιν , οἷον ἡ σὰρξ καὶ ἡ συλλαβή , τὰ δὲ στοιχεῖα ἔστι , καὶ τὸ πῦρ καὶ ἡ γῆ ) · ἔστιν ἄρα τι ἡ συλλαβή , οὐ μόνον τὰ στοιχεῖα τὸ φωνῆεν καὶ ἄφωνον ἀλλὰ καὶ ἕτερόν τι , καὶ ἡ σὰρξ οὐ μόνον πῦρ καὶ γῆ ἢ τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν ἀλλὰ καὶ ἕτερόν τι—εἰ τοίνυν ἀνάγκη κἀκεῖνο ἢ στοιχεῖον ἢ ἐκ στοιχείων εἶναι , εἰ μὲν στοιχεῖον , πάλιν ὁ αὐτὸς ἔσται λόγος ( ἐκ τούτου γὰρ καὶ πυρὸς καὶ γῆς ἔσται ἡ σὰρξ καὶ ἔτι ἄλλου , ὥστʼ εἰς ἄπειρον βαδιεῖταi ) · εἰ δὲ ἐκ στοιχείου , δῆλον ὅτι οὐχ ἑνὸς ἀλλὰ πλειόνων , ἢ ἐκεῖνο αὐτὸ ἔσται , ὥστε πάλιν ἐπὶ τούτου τὸν αὐτὸν ἐροῦμεν λόγον καὶ ἐπὶ τῆς σαρκὸς ἢ συλλαβῆς . δόξειε δʼ ἂν εἶναι τὶ τοῦτο καὶ οὐ στοιχεῖον , καὶ αἴτιόν γε τοῦ εἶναι τοδὶ μὲν σάρκα τοδὶ δὲ συλλαβήν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . οὐσία δὲ ἑκάστου μὲν τοῦτο ( τοῦτο γὰρ αἴτιον πρῶτον τοῦ εἶναι)—ἐπεὶ δʼ ἔνια οὐκ οὐσίαι τῶν πραγμάτων , ἀλλʼ ὅσαι οὐσίαι , κατὰ φύσιν καὶ φύσει συνεστήκασι , φανείη ἂν αὕτη ἡ φύσις οὐσία , ἥ ἐστιν οὐ στοιχεῖον ἀλλʼ ἀρχή — · στοιχεῖον δʼ ἐστὶν εἰς ὃ διαιρεῖται ἐνυπάρχον ὡς ὕλην , οἷον τῆς συλλαβῆς τὸ α καὶ τὸ β .
Lemmas: τίς δέ χρή λέγω καί ὁποῖος τις ὁ οὐσία , πάλιν ἄλλος οἷος ἀρχή ποιέω λέγω · ἴσως γάρ ἐκ οὗτος εἰμί δῆλος καί περί ἐκεῖνος ὁ οὐσία ὅστις εἰμί χωρίζω ὁ αἰσθητός οὐσία . ἐπεί οὖν ὁ οὐσία ἀρχή καί αἰτία τις εἰμί , ἐντεῦθεν μετιτέον . ζητέω δέ ὁ διά τίς ἀεί οὕτως , διά τίς ἄλλος ἄλλος τις ὑπάρχω . ὁ γάρ ζητέω διά τίς ὁ μουσικός ἄνθρωπος μουσικός ἄνθρωπος εἰμί , ἤτοι εἰμί ὁ λέγω ζητέω , διά τίς ὁ ἄνθρωπος μουσικός εἰμί , ἤ ἄλλος . ὁ μέν οὖν διά τίς αὐτός εἰμί αὐτός , οὐδείς εἰμί ζητέω ( δέω γάρ ὁ ὅτι καί ὁ εἰμί ὑπάρχω δῆλος ὄντα—λέγω δέ οἷος ὅτι ὁ σελήνη ἐκλείπω — , αὐτός δέ ὅτι αὐτός , εἷς λόγος καί εἷς αἰτία ἐπί πᾶς , διά τίς ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἤ ὁ μουσικός μουσικός , πλήν εἰ τις λέγω ὅτι ἀδιαίρετος πρός ἑαυτοῦ ἕκαστος , οὗτος δέ εἰμί ὁ εἷς εἰμί · ἀλλά οὗτος κοινός γε κατά πᾶς καί σύντομος ) · ζητέω δέ ἄν τις διά τίς ἄνθρωπος εἰμί ζῷον τοονδ́ς . οὗτος μέν τοίνυν δῆλος , ὅτι οὐ ζητέω διά τίς ὅς εἰμί ἄνθρωπος ἄνθρωπος εἰμί · τίς ἄρα κατά τις ζητέω διά τίς ὑπάρχω ( ὅτι δέ ὑπάρχω , δέω δῆλος εἰμί · εἰ γάρ μή οὕτως , οὐδείς ζητέω ) , οἷος διά τίς βροντάω ; διά τίς ψόφος γίγνομαι ἐν ὁ νέφος ; ἄλλος γάρ οὕτως κατά ἄλλος εἰμί ὁ ζητέω . καί διά τίς ὅδε , οἷος πλίνθος καί λίθος , οἰκίον εἰμί ; φανερός τοίνυν ὅτι ζητέω ὁ αἴτιος · οὗτος δέ εἰμί ὁ τίς εἰμί εἰμί , ὡς λέγω λογικός , ὅς ἐπί ἔνιοι μέν εἰμί τίς ἕνεκα , οἷος ἴσως ἐπί οἰκία ἤ κλίνη , ἐπί ἔνιοι δέ τίς κινέω πρῶτος · αἴτιος γάρ καί οὗτος . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος αἴτιος ἐπί ὁ γίγνομαι ζητέω καί φθείρω , ἕτερος δέ καί ἐπί ὁ εἰμί . λανθάνω δέ μάλα ὁ ζητέω ἐν ὁ μή κατά ἀλλήλων λέγω , οἷος ἄνθρωπος τις εἰμί ζητέω διά ὁ ἁπλῶς λέγω ἀλλά μή διορίζω ὅτι ὅδε ὅδε . ἀλλά δέω διαρθρόω ζητέω · εἰ δέ μή , κοινός ὁ μηδείς ζητέω καί ὁ ζητέω τις γίγνομαι . ἐπεί δέ δέω ἔχω τε καί ὑπάρχω ὁ εἰμί , δῆλος δή ὅτι ὁ ὕλη ζητέω διά τίς τις εἰμί · οἷος οἰκίον ὅδε διά τίς ; ὅτι ὑπάρχω ὅς εἰμί οἰκία εἰμί . καί ἄνθρωπος ὅδε , ἤ ὁ σῶμα οὗτος ὅδε ἔχω . ὥστε ὁ αἴτιος ζητέω ὁ ὕλη ( οὗτος δέ εἰμί ὁ εἶδος ) ὅς τις εἰμί · οὗτος δέ ὁ οὐσία . φανερός τοίνυν ὅτι ἐπί ὁ ἁπλόος οὐ εἰμί ζήτησις οὐδέ δίδαξις , ἀλλά ἕτερος τρόπος ὁ ζήτησις ὁ τοιούτων.—ἐπεὶ δέ ὁ ἐκ τις σύνθετος οὕτως ὥστε εἷς εἰμί ὁ πᾶς , μή ὡς σωρός ἀλλά ὡς ὁ συλλαβή δέ συλλαβή οὐ εἰμί ὁ στοιχεῖον , οὐδέ ὁ βα αὐτός ὁ β καί α , οὐδέ ὁ σάρξ πῦρ καί γῆ ( διαλύω γάρ ὁ μέν οὐκέτι εἰμί , οἷος ὁ σάρξ καί ὁ συλλαβή , ὁ δέ στοιχεῖον εἰμί , καί ὁ πῦρ καί ὁ γῆ ) · εἰμί ἄρα τις ὁ συλλαβή , οὐ μόνος ὁ στοιχεῖον ὁ φωνήεις καί ἄφωνος ἀλλά καί ἕτερος τις , καί ὁ σάρξ οὐ μόνος πῦρ καί γῆ ἤ ὁ θερμός καί ψυχρός ἀλλά καί ἕτερος τις τοίνυν ἀνάγκη ἐκεῖνος ἤ στοιχεῖον ἤ ἐκ στοιχεῖον εἰμί , εἰ μέν στοιχεῖον , πάλιν ὁ αὐτός εἰμί λόγος ( ἐκ οὗτος γάρ καί πῦρ καί γῆ εἰμί ὁ σάρξ καί ἔτι ἄλλος , ὥστε εἰς ἄπειρος βαδιεῖταi ) · εἰ δέ ἐκ στοιχεῖον , δῆλος ὅτι οὐ εἷς ἀλλά πολύς , ἤ ἐκεῖνος αὐτός εἰμί , ὥστε πάλιν ἐπί οὗτος ὁ αὐτός λέγω λόγος καί ἐπί ὁ σάρξ ἤ συλλαβή . δοκέω δέ ἄν εἰμί τίς οὗτος καί οὐ στοιχεῖον , καί αἴτιος γε ὁ εἰμί ὅδε μέν σάρξ ὅδε δέ συλλαβή · ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . οὐσία δέ ἕκαστος μέν οὗτος ( οὗτος γάρ αἴτιος πρῶτος ὁ εἶναι)—ἐπεὶ δέ ἔνιοι οὐ οὐσία ὁ πρᾶγμα , ἀλλά ὅσος οὐσία , κατά φύσις καί φύσις συνίστημι , φαίνω ἄν οὗτος ὁ φύσις οὐσία , ὅς εἰμί οὐ στοιχεῖον ἀλλά ἀρχή — · στοιχεῖον δέ εἰμί εἰς ὅς διαιρέω ἐνυπάρχω ὡς ὕλη , οἷος ὁ συλλαβή ὁ α καί ὁ β .