aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 7.10
ἐπεὶ δὲ ὁ ὁρισμὸς λόγος ἐστί , πᾶς δὲ λόγος μέρη ἔχει , ὡς δὲ ὁ λόγος πρὸς τὸ πρᾶγμα , καὶ τὸ μέρος τοῦ λόγου πρὸς τὸ μέρος τοῦ πράγματος ὁμοίως ἔχει , ἀπορεῖται ἤδη πότερον δεῖ τὸν τῶν μερῶν λόγον ἐνυπάρχειν ἐν τῷ τοῦ ὅλου λόγῳ ἢ οὔ . ἐπʼ ἐνίων μὲν γὰρ φαίνονται ἐνόντες ἐνίων δʼ οὔ . τοῦ μὲν γὰρ κύκλου ὁ λόγος οὐκ ἔχει τὸν τῶν τμημάτων , ὁ δὲ τῆς συλλαβῆς ἔχει τὸν τῶν στοιχείων · καίτοι διαιρεῖται καὶ ὁ κύκλος εἰς τὰ τμήματα ὥσπερ καὶ ἡ συλλαβὴ εἰς τὰ στοιχεῖα . ἔτι δὲ εἰ πρότερα τὰ μέρη τοῦ ὅλου , τῆς δὲ ὀρθῆς ἡ ὀξεῖα μέρος καὶ ὁ δάκτυλος τοῦ ζῴου , πρότερον ἂν εἴη ἡ ὀξεῖα τῆς ὀρθῆς καὶ ὁ δάκτυλος τοῦ ἀνθρώπου . δοκεῖ δʼ ἐκεῖνα εἶναι πρότερα · τῷ λόγῳ γὰρ λέγονται ἐξ ἐκείνων , καὶ τῷ εἶναι δὲ ἄνευ ἀλλήλων πρότερα.—ἢ πολλαχῶς λέγεται τὸ μέρος , ὧν εἷς μὲν τρόπος τὸ μετροῦν κατὰ τὸ ποσόν—ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἀφείσθω · ἐξ ὧν δὲ ἡ οὐσία ὡς μερῶν , τοῦτο σκεπτέον . εἰ οὖν ἐστὶ τὸ μὲν ὕλη τὸ δὲ εἶδος τὸ δʼ ἐκ τούτων , καὶ οὐσία ἥ τε ὕλη καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ ἐκ τούτων , ἔστι μὲν ὡς καὶ ἡ ὕλη μέρος τινὸς λέγεται , ἔστι δʼ ὡς οὔ , ἀλλʼ ἐξ ὧν ὁ τοῦ εἴδους λόγος . οἷον τῆς μὲν κοιλότητος οὐκ ἔστι μέρος ἡ σάρξ ( αὕτη γὰρ ἡ ὕλη ἐφʼ ἧς γίγνεται ) , τῆς δὲ σιμότητος μέρος · καὶ τοῦ μὲν συνόλου ἀνδριάντος μέρος ὁ χαλκὸς τοῦ δʼ ὡς εἴδους λεγομένου ἀνδριάντος οὔ ( λεκτέον γὰρ τὸ εἶδος καὶ ᾗ εἶδος ἔχει ἕκαστον , τὸ δʼ ὑλικὸν οὐδέποτε καθʼ αὑτὸ λεκτέον ) · διὸ ὁ μὲν τοῦ κύκλου λόγος οὐκ ἔχει τὸν τῶν τμημάτων , ὁ δὲ τῆς συλλαβῆς ἔχει τὸν τῶν στοιχείων · τὰ μὲν γὰρ στοιχεῖα τοῦ λόγου μέρη τοῦ εἴδους καὶ οὐχ ὕλη , τὰ δὲ τμήματα οὕτως μέρη ὡς ὕλη ἐφʼ ἧς ἐπιγίγνεται · ἐγγυτέρω μέντοι τοῦ εἴδους ἢ ὁ χαλκὸς ὅταν ἐν χαλκῷ ἡ στρογγυλότης ἐγγένηται . ἔστι δʼ ὡς οὐδὲ τὰ στοιχεῖα πάντα τῆς συλλαβῆς ἐν τῷ λόγῳ ἐνέσται , οἷον ταδὶ τὰ κήρινα ἢ τὰ ἐν τῷ ἀέρι · ἤδη γὰρ καὶ ταῦτα μέρος τῆς συλλαβῆς ὡς ὕλη αἰσθητή . καὶ γὰρ ἡ γραμμὴ οὐκ εἰ διαιρουμένη εἰς τὰ ἡμίση φθείρεται , ἢ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὰ ὀστᾶ καὶ νεῦρα καὶ σάρκας , διὰ τοῦτο καὶ εἰσὶν ἐκ τούτων οὕτως ὡς ὄντων τῆς οὐσίας μερῶν , ἀλλʼ ὡς ἐξ ὕλης , καὶ τοῦ μὲν συνόλου μέρη , τοῦ εἴδους δὲ καὶ οὗ ὁ λόγος οὐκέτι · διόπερ οὐδʼ ἐν τοῖς λόγοις . τῷ μὲν οὖν ἐνέσται ὁ τῶν τοιούτων μερῶν λόγος , τῷ δʼ οὐ δεῖ ἐνεῖναι , ἂν μὴ ᾖ τοῦ συνειλημμένου · διὰ γὰρ τοῦτο ἔνια μὲν ἐκ τούτων ὡς ἀρχῶν ἐστὶν εἰς ἃ φθείρονται , ἔνια δὲ οὐκ ἔστιν . ὅσα μὲν οὖν συνειλημμένα τὸ εἶδος καὶ ἡ ὕλη ἐστίν , οἷον τὸ σιμὸν ἢ ὁ χαλκοῦς κύκλος , ταῦτα μὲν φθείρεται εἰς ταῦτα καὶ μέρος αὐτῶν ἡ ὕλη · ὅσα δὲ μὴ συνείληπται τῇ ὕλῃ ἀλλὰ ἄνευ ὕλης , ὧν οἱ λόγοι τοῦ εἴδους μόνον , ταῦτα δʼ οὐ φθείρεται , ἢ ὅλως ἢ οὔτοι οὕτω γε · ὥστʼ ἐκείνων μὲν ἀρχαὶ καὶ μέρη ταῦτα τοῦ δὲ εἴδους οὔτε μέρη οὔτε ἀρχαί . καὶ διὰ τοῦτο φθείρεται ὁ πήλινος ἀνδριὰς εἰς πηλὸν καὶ ἡ σφαῖρα εἰς χαλκὸν καὶ ὁ Καλλίας εἰς σάρκα καὶ ὀστᾶ , ἔτι δὲ ὁ κύκλος εἰς τὰ τμήματα · ἔστι γάρ τις ὃς συνείληπται τῇ ὕλῃ · ὁμωνύμως γὰρ λέγεται κύκλος ὅ τε ἁπλῶς λεγόμενος καὶ ὁ καθʼ ἕκαστα διὰ τὸ μὴ εἶναι ἴδιον ὄνομα τοῖς καθʼ ἕκαστον.—εἴρηται μὲν οὖν καὶ νῦν τὸ ἀληθές , ὅμως δʼ ἔτι σαφέστερον εἴπωμεν ἐπαναλαβόντες . ὅσα μὲν γὰρ τοῦ λόγου μέρη καὶ εἰς ἃ διαιρεῖται ὁ λόγος , ταῦτα πρότερα ἢ πάντα ἢ ἔνια · ὁ δὲ τῆς ὀρθῆς λόγος οὐ διαιρεῖται εἰς ὀξείας λόγον , ἀλλʼ ὁ τῆς ὀξείας εἰς ὀρθήν · χρῆται γὰρ ὁ ὁριζόμενος τὴν ὀξεῖαν τῇ ὀρθῇ · ἐλάττων γὰρ ὀρθῆς ἡ ὀξεῖα . ὁμοίως δὲ καὶ ὁ κύκλος καὶ τὸ ἡμικύκλιον ἔχουσιν · τὸ γὰρ ἡμικύκλιον τῷ κύκλῳ ὁρίζεται καὶ ὁ δάκτυλος τῷ ὅλῳ · τὸ γὰρ τοιόνδε μέρος ἀνθρώπου δάκτυλος . ὥσθʼ ὅσα μὲν μέρη ὡς ὕλη καὶ εἰς ἃ διαιρεῖται ὡς ὕλην , ὕστερα · ὅσα δὲ ὡς τοῦ λόγου καὶ τῆς οὐσίας τῆς κατὰ τὸν λόγον , πρότερα ἢ πάντα ἢ ἔνια . ἐπεὶ δὲ ἡ τῶν ζῴων ψυχή ( τοῦτο γὰρ οὐσία τοῦ ἐμψύχου ) ἡ κατὰ τὸν λόγον οὐσία καὶ τὸ εἶδος καὶ τὸ τί ἦν εἶναι τῷ τοιῷδε σώματι ( ἕκαστον γοῦν τὸ μέρος ἐὰν ὁρίζηται καλῶς , οὐκ ἄνευ τοῦ ἔργου ὁριεῖται , ὃ οὐχ ὑπάρξει ἄνευ αἰσθήσεως ) , ὥστε τὰ ταύτης μέρη πρότερα ἢ πάντα ἢ ἔνια τοῦ συνόλου ζῴου , καὶ καθʼ ἕκαστον δὴ ὁμοίως , τὸ δὲ σῶμα καὶ τὰ τούτου μόρια ὕστερα ταύτης τῆς οὐσίας , καὶ διαιρεῖται εἰς ταῦτα ὡς εἰς ὕλην οὐχ ἡ οὐσία ἀλλὰ τὸ σύνολον,—τοῦ μὲν οὖν συνόλου πρότερα ταῦτʼ ἔστιν ὥς , ἔστι δʼ ὡς οὔ ( οὐδὲ γὰρ εἶναι δύναται χωριζόμενα · οὐ γὰρ ὁ πάντως ἔχων δάκτυλος ζῴου , ἀλλʼ ὁμώνυμος ὁ τεθνεώς ) · ἔνια δὲ ἅμα , ὅσα κύρια καὶ ἐν ᾧ πρώτῳ ὁ λόγος καὶ ἡ οὐσία , οἷον εἰ τοῦτο καρδία ἢ ἐγκέφαλος · διαφέρει γὰρ οὐθὲν πότερον τοιοῦτον . ὁ δʼ ἄνθρωπος καὶ ὁ ἵππος καὶ τὰ οὕτως ἐπὶ τῶν καθʼ ἕκαστα , καθόλου δέ , οὐκ ἔστιν οὐσία ἀλλὰ σύνολόν τι ἐκ τουδὶ τοῦ λόγου καὶ τησδὶ τῆς ὕλης ὡς καθόλου · καθʼ ἕκαστον δʼ ἐκ τῆς ἐσχάτης ὕλης ὁ Σωκράτης ἤδη ἐστίν , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως.—μέρος μὲν οὖν ἐστὶ καὶ τοῦ εἴδους ( εἶδος δὲ λέγω τὸ τί ἦν εἶναι ) καὶ τοῦ συνόλου τοῦ ἐκ τοῦ εἴδους καὶ τῆς ὕλης καὶ τῆς ὕλης αὐτῆς . ἀλλὰ τοῦ λόγου μέρη τὰ τοῦ εἴδους μόνον ἐστίν , ὁ δὲ λόγος ἐστὶ τοῦ καθόλου · τὸ γὰρ κύκλῳ εἶναι καὶ κύκλος καὶ ψυχῇ εἶναι καὶ ψυχὴ ταὐτό . τοῦ δὲ συνόλου ἤδη , οἷον κύκλου τουδὶ καὶ τῶν καθʼ ἕκαστά τινος ἢ αἰσθητοῦ ἢ νοητοῦ—λέγω δὲ νοητοὺς μὲν οἷον τοὺς μαθηματικούς , αἰσθητοὺς δὲ οἷον τοὺς χαλκοῦς καὶ τοὺς ξυλίνους—τούτων δὲ οὐκ ἔστιν ὁρισμός , ἀλλὰ μετὰ νοήσεως ἢ αἰσθήσεως γνωρίζονται , ἀπελθόντες δὲ ἐκ τῆς ἐντελεχείας οὐ δῆλον πότερον εἰσὶν ἢ οὐκ εἰσίν · ἀλλʼ ἀεὶ λέγονται καὶ γνωρίζονται τῷ καθόλου λόγῳ . ἡ δʼ ὕλη ἄγνωστος καθʼ αὑτήν . ὕλη δὲ ἡ μὲν αἰσθητή ἐστιν ἡ δὲ νοητή , αἰσθητὴ μὲν οἷον χαλκὸς καὶ ξύλον καὶ ὅση κινητὴ ὕλη , νοητὴ δὲ ἡ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὑπάρχουσα μὴ ᾗ αἰσθητά , οἷον τὰ μαθηματικά . πῶς μὲν οὖν ἔχει περὶ ὅλου καὶ μέρους καὶ περὶ τοῦ προτέρου καὶ ὑστέρου , εἴρηται · πρὸς δὲ τὴν ἐρώτησιν ἀνάγκη ἀπαντᾶν , ὅταν τις ἔρηται πότερον ἡ ὀρθὴ καὶ ὁ κύκλος καὶ τὸ ζῷον πρότερον ἢ εἰς ἃ διαιροῦνται καὶ ἐξ ὧν εἰσί , τὰ μέρη , ὅτι οὐχ ἁπλῶς . εἰ μὲν γάρ ἐστι καὶ ἡ ψυχὴ ζῷον ἢ ἔμψυχον , ἢ ἕκαστον ἡ ἑκάστου , καὶ κύκλος τὸ κύκλῳ εἶναι , καὶ ὀρθὴ τὸ ὀρθῇ εἶναι καὶ ἡ οὐσία ἡ τῆς ὀρθῆς , τὶ μὲν καὶ τινὸς φατέον ὕστερον , οἷον τῶν ἐν τῷ λόγῳ καὶ τινὸς ὀρθῆς ( καὶ γὰρ ἡ μετὰ τῆς ὕλης , ἡ χαλκῆ ὀρθή , καὶ ἡ ἐν ταῖς γραμμαῖς ταῖς καθʼ ἕκαστα ) , ἡ δʼ ἄνευ ὕλης τῶν μὲν ἐν τῷ λόγῳ ὑστέρα τῶν δʼ ἐν τῷ καθʼ ἕκαστα μορίων προτέρα , ἁπλῶς δʼ οὐ φατέον · εἰ δʼ ἑτέρα καὶ μὴ ἔστιν ἡ ψυχὴ ζῷον , καὶ οὕτω τὰ μὲν φατέον τὰ δʼ οὐ φατέον , ὥσπερ εἴρηται .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ὁρισμός λόγος εἰμί , πᾶς δέ λόγος μέρος ἔχω , ὡς δέ ὁ λόγος πρός ὁ πρᾶγμα , καί ὁ μέρος ὁ λόγος πρός ὁ μέρος ὁ πρᾶγμα ὅμοιος ἔχω , ἀφοράω ἤδη πότερος δέω ὁ ὁ μέρος λόγος ἐνυπάρχω ἐν ὁ ὁ ὅλος λόγος ἤ οὐ . ἐπί ἔνιοι μέν γάρ φαίνω ἔνειμι ἔνιοι δέ οὐ . ὁ μέν γάρ κύκλος ὁ λόγος οὐ ἔχω ὁ ὁ τμῆμα , ὁ δέ ὁ συλλαβή ἔχω ὁ ὁ στοιχεῖον · καίτοι διαιρέω καί ὁ κύκλος εἰς ὁ τμῆμα ὥσπερ καί ὁ συλλαβή εἰς ὁ στοιχεῖον . ἔτι δέ εἰ πρότερος ὁ μέρος ὁ ὅλος , ὁ δέ ὀρθός ὁ ὀξύς μέρος καί ὁ δάκτυλος ὁ ζῷον , πρότερος ἄν εἰμί ὁ ὀξύς ὁ ὀρθός καί ὁ δάκτυλος ὁ ἄνθρωπος . δοκέω δέ ἐκεῖνος εἰμί πρότερος · ὁ λόγος γάρ λέγω ἐκ ἐκεῖνος , καί ὁ εἰμί δέ ἄνευ ἀλλήλων πρότερος πολλαχῶς λέγω ὁ μέρος , ὅς εἷς μέν τρόπος ὁ μετρέω κατά ὁ ποσόν—ἀλλὰ οὗτος μέν ἀφίημι · ἐκ ὅς δέ ὁ οὐσία ὡς μέρος , οὗτος σκοπέω . εἰ οὖν εἰμί ὁ μέν ὕλη ὁ δέ εἶδος ὁ δέ ἐκ οὗτος , καί οὐσία ὁ τε ὕλη καί ὁ εἶδος καί ὁ ἐκ οὗτος , εἰμί μέν ὡς καί ὁ ὕλη μέρος τις λέγω , εἰμί δέ ὡς οὐ , ἀλλά ἐκ ὅς ὁ ὁ εἶδος λόγος . οἷον ὁ μέν κοιλότης οὐ εἰμί μέρος ὁ σάρξ ( οὗτος γάρ ὁ ὕλη ἐπί ὅς γίγνομαι ) , ὁ δέ σιμότης μέρος · καί ὁ μέν σύνολος ἀνδριάς μέρος ὁ χαλκός ὁ δέ ὡς εἶδος λέγω ἀνδριάς οὐ ( λεκτέος γάρ ὁ εἶδος καί ᾗ εἶδος ἔχω ἕκαστος , ὁ δέ ὑλικός οὐδέποτε κατά ἑαυτοῦ λεκτέος ) · διό ὁ μέν ὁ κύκλος λόγος οὐ ἔχω ὁ ὁ τμῆμα , ὁ δέ ὁ συλλαβή ἔχω ὁ ὁ στοιχεῖον · ὁ μέν γάρ στοιχεῖον ὁ λόγος μέρος ὁ εἶδος καί οὐ ὕλη , ὁ δέ τμῆμα οὕτως μέρος ὡς ὕλη ἐπί ὅς ἐπιγίγνομαι · ἐγγύς μέντοι ὁ εἶδος ἤ ὁ χαλκός ὅταν ἐν χαλκός ὁ στρογγυλότης ἐγγίγνομαι . εἰμί δέ ὡς οὐδέ ὁ στοιχεῖον πᾶς ὁ συλλαβή ἐν ὁ λόγος ἔνειμι , οἷος ὅδε ὁ κήρινος ἤ ὁ ἐν ὁ ἀήρ · ἤδη γάρ καί οὗτος μέρος ὁ συλλαβή ὡς ὕλη αἰσθητός . καί γάρ ὁ γραμμή οὐ εἰ διαιρέω εἰς ὁ ἥμισυς φθείρω , ἤ ὁ ἄνθρωπος εἰς ὁ ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ , διά οὗτος καί εἰμί ἐκ οὗτος οὕτως ὡς εἰμί ὁ οὐσία μέρος , ἀλλά ὡς ἐκ ὕλη , καί ὁ μέν σύνολος μέρος , ὁ εἶδος δέ καί ὅς ὁ λόγος οὐκέτι · διόπερ οὐδέ ἐν ὁ λόγος . ὁ μέν οὖν ἔνειμι ὁ ὁ τοιοῦτος μέρος λόγος , ὁ δέ οὐ δέω ἔνειμι , ἐάν μή εἰμί ὁ συλλαμβάνω · διά γάρ οὗτος ἔνιοι μέν ἐκ οὗτος ὡς ἀρχή εἰμί εἰς ὅς φθείρω , ἔνιοι δέ οὐ εἰμί . ὅσος μέν οὖν συλλαμβάνω ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη εἰμί , οἷος ὁ σιμός ἤ ὁ χάλκεος κύκλος , οὗτος μέν φθείρω εἰς οὗτος καί μέρος αὐτός ὁ ὕλη · ὅσος δέ μή συλλαμβάνω ὁ ὕλη ἀλλά ἄνευ ὕλη , ὅς ὁ λόγος ὁ εἶδος μόνος , οὗτος δέ οὐ φθείρω , ἤ ὅλος ἤ οὔτοι οὕτως γε · ὥστε ἐκεῖνος μέν ἀρχή καί μέρος οὗτος ὁ δέ εἶδος οὔτε μέρος οὔτε ἀρχή . καί διά οὗτος φθείρω ὁ πήλινος ἀνδριάς εἰς πηλός καί ὁ σφαῖρα εἰς χαλκός καί ὁ Καλλίας εἰς σάρξ καί ὀστέον , ἔτι δέ ὁ κύκλος εἰς ὁ τμῆμα · εἰμί γάρ τις ὅς συλλαμβάνω ὁ ὕλη · ὁμώνυμος γάρ λέγω κύκλος ὁ τε ἁπλῶς λέγω καί ὁ κατά ἕκαστος διά ὁ μή εἰμί ἴδιος ὄνομα ὁ κατά εκαστον.—ειρητος μέν οὖν καί νῦν ὁ ἀληθής , ὅμως δέ ἔτι σαφής λέγω ἐπαναλαμβάνω . ὅσος μέν γάρ ὁ λόγος μέρος καί εἰς ὅς διαιρέω ὁ λόγος , οὗτος πρότερος ἤ πᾶς ἤ ἔνιοι · ὁ δέ ὁ ὀρθός λόγος οὐ διαιρέω εἰς ὀξύς λόγος , ἀλλά ὁ ὁ ὀξύς εἰς ὀρθός · χράω γάρ ὁ ὁρίζω ὁ ὀξύς ὁ ὀρθός · ἐλαχύς γάρ ὀρθός ὁ ὀξύς . ὅμοιος δέ καί ὁ κύκλος καί ὁ ἡμικύκλιον ἔχω · ὁ γάρ ἡμικύκλιον ὁ κύκλος ὁρίζω καί ὁ δάκτυλος ὁ ὅλος · ὁ γάρ τοιόσδε μέρος ἄνθρωπος δάκτυλος . ὥστε ὅσος μέν μέρος ὡς ὕλη καί εἰς ὅς διαιρέω ὡς ὕλη , ὕστερος · ὅσος δέ ὡς ὁ λόγος καί ὁ οὐσία ὁ κατά ὁ λόγος , πρότερος ἤ πᾶς ἤ ἔνιοι . ἐπεί δέ ὁ ὁ ζῷον ψυχή ( οὗτος γάρ οὐσία ὁ ἔμψυχος ) ὁ κατά ὁ λόγος οὐσία καί ὁ εἶδος καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ὁ τοιόσδε σῶμα ( ἕκαστος γοῦν ὁ μέρος ἐάν ὁρίζω καλός , οὐ ἄνευ ὁ ἔργον ὁρίζω , ὅς οὐ ὑπάρχω ἄνευ αἴσθησις ) , ὥστε ὁ οὗτος μέρος πρότερος ἤ πᾶς ἤ ἔνιοι ὁ σύνολος ζῷον , καί κατά ἕκαστος δή ὅμοιος , ὁ δέ σῶμα καί ὁ οὗτος μόριον ὕστερος οὗτος ὁ οὐσία , καί διαιρέω εἰς οὗτος ὡς εἰς ὕλη οὐ ὁ οὐσία ἀλλά ὁ σύνολος μέν οὖν σύνολος πρότερος οὗτος εἰμί ὡς , εἰμί δέ ὡς οὐ ( οὐδέ γάρ εἰμί δύναμαι χωρίζω · οὐ γάρ ὁ πάντως ἔχω δάκτυλος ζῷον , ἀλλά ὁμώνυμος ὁ θνῄσκω ) · ἔνιοι δέ ἅμα , ὅσος κύριος καί ἐν ὅς πρῶτος ὁ λόγος καί ὁ οὐσία , οἷος εἰ οὗτος καρδία ἤ ἐγκέφαλος · διαφέρω γάρ οὐδείς πότερος τοιοῦτος . ὁ δέ ἄνθρωπος καί ὁ ἵππος καί ὁ οὕτως ἐπί ὁ κατά ἕκαστος , καθόλου δέ , οὐ εἰμί οὐσία ἀλλά σύνολος τις ἐκ εδί ὁ λόγος καί τησδὶ ὁ ὕλη ὡς καθόλου · κατά ἕκαστος δέ ἐκ ὁ ἔσχατος ὕλη ὁ Σωκράτης ἤδη εἰμί , καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁμοιόω μέν οὖν εἰμί καί ὁ εἶδος ( εἶδος δέ λέγω ὁ τίς εἰμί ἔρχομαι ) καί ὁ σύνολος ὁ ἐκ ὁ εἶδος καί ὁ ὕλη καί ὁ ὕλη αὐτός . ἀλλά ὁ λόγος μέρος ὁ ὁ εἶδος μόνος εἰμί , ὁ δέ λόγος εἰμί ὁ καθόλου · ὁ γάρ κύκλος εἰμί καί κύκλος καί ψυχή εἰμί καί ψυχή αὐτός . ὁ δέ σύνολος ἤδη , οἷος κύκλος εδί καί ὁ κατά ἕκαστος τις ἤ αἰσθητός ἤ νοητοῦ—λέγω δέ νοητός μέν οἷος ὁ μαθηματικός , αἰσθητός δέ οἷος ὁ χάλκεος καί ὁ ξυλινους—τουος δέ οὐ εἰμί ὁρισμός , ἀλλά μετά νόησις ἤ αἴσθησις γνωρίζω , ἀπέρχομαι δέ ἐκ ὁ ἐντελέχεια οὐ δῆλος πότερος εἰμί ἤ οὐ εἰμί · ἀλλά ἀεί λέγω καί γνωρίζω ὁ καθόλου λόγος . ὁ δέ ὕλη ἄγνωστος κατά ἑαυτοῦ . ὕλη δέ ὁ μέν αἰσθητός εἰμί ὁ δέ νοητός , αἰσθητός μέν οἷος χαλκός καί ξύλον καί ὅσος κινητός ὕλη , νοητός δέ ὁ ἐν ὁ αἰσθητός ὑπάρχω μή ᾗ αἰσθητός , οἷος ὁ μαθηματικός . πῶς μέν οὖν ἔχω περί ὅλος καί μέρος καί περί ὁ πρότερος καί ὕστερος , λέγω · πρός δέ ὁ ἐρώτησις ἀνάγκη ἀπαντάω , ὅταν τις ἔρομαι πότερος ὁ ὀρθός καί ὁ κύκλος καί ὁ ζῷον πρότερος ἤ εἰς ὅς διαιρέω καί ἐκ ὅς εἰμί , ὁ μέρος , ὅτι οὐ ἁπλῶς . εἰ μέν γάρ εἰμί καί ὁ ψυχή ζῷον ἤ ἔμψυχος , ἤ ἕκαστος ὁ ἕκαστος , καί κύκλος ὁ κύκλος εἰμί , καί ὀρθός ὁ ὀρθός εἰμί καί ὁ οὐσία ὁ ὁ ὀρθός , τίς μέν καί τις φημί ὕστερον , οἷος ὁ ἐν ὁ λόγος καί τις ὀρθός ( καί γάρ ὁ μετά ὁ ὕλη , ὁ χάλκεος ὀρθός , καί ὁ ἐν ὁ γραμμή ὁ κατά ἕκαστος ) , ὁ δέ ἄνευ ὕλη ὁ μέν ἐν ὁ λόγος ὕστερος ὁ δέ ἐν ὁ κατά ἕκαστος μόριον πρότερος , ἁπλῶς δέ οὐ φημί · εἰ δέ ἕτερος καί μή εἰμί ὁ ψυχή ζῷον , καί οὕτως ὁ μέν φημί ὁ δέ οὐ φημί , ὥσπερ λέγω .