aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 11.2
ἔτι πότερον δεῖ τιθέναι τι παρὰ τὰ καθʼ ἕκαστα ἢ οὔ , ἀλλὰ τούτων ἡ ζητουμένη ἐπιστήμη ; ἀλλὰ ταῦτα ἄπειρα · τά γε μὴν παρὰ τὰ καθʼ ἕκαστα γένη ἢ εἴδη ἐστίν , ἀλλʼ οὐδετέρου τούτων ἡ ζητουμένη νῦν ἐπιστήμη . διότι γὰρ ἀδύνατον τοῦτο , εἴρηται . καὶ γὰρ ὅλως ἀπορίαν ἔχει πότερον δεῖ τινὰ ὑπολαβεῖν οὐσίαν εἶναι χωριστὴν παρὰ τὰς αἰσθητὰς οὐσίας καὶ τὰς δεῦρο , ἢ οὔ , ἀλλὰ ταῦτʼ εἶναι τὰ ὄντα καὶ περὶ ταῦτα τὴν σοφίαν ὑπάρχειν . ζητεῖν μὲν γὰρ ἐοίκαμεν ἄλλην τινά , καὶ τὸ προκείμενον τοῦτʼ ἔστιν ἡμῖν , λέγω δὲ τὸ ἰδεῖν εἴ τι χωριστὸν καθʼ αὑτὸ καὶ μηδενὶ τῶν αἰσθητῶν ὑπάρχον . ἔτι δʼ εἰ παρὰ τὰς αἰσθητὰς οὐσίας ἔστι τις ἑτέρα οὐσία , παρὰ ποίας τῶν αἰσθητῶν δεῖ τιθέναι ταύτην εἶναι ; τί γὰρ μᾶλλον παρὰ τοὺς ἀνθρώπους ἢ τοὺς ἵππους ἢ τῶν ἄλλων ζῴων θήσει τις αὐτὴν ἢ καὶ τῶν ἀψύχων ὅλως ; τό γε μὴν ἴσας ταῖς αἰσθηταῖς καὶ φθαρταῖς οὐσίαις ἀϊδίους ἑτέρας κατασκευάζειν ἐκτὸς τῶν εὐλόγων δόξειεν ἂν πίπτειν . εἰ δὲ μὴ χωριστὴ τῶν σωμάτων ἡ ζητουμένη νῦν ἀρχή , τίνα ἄν τις ἄλλην θείη μᾶλλον τῆς ὕλης ; αὕτη γε μὴν ἐνεργείᾳ μὲν οὐκ ἔστι , δυνάμει δʼ ἔστιν . μᾶλλόν τʼ ἂν ἀρχὴ κυριωτέρα ταύτης δόξειεν εἶναι τὸ εἶδος καὶ ἡ μορφή · τοῦτο δὲ φθαρτόν , ὥσθʼ ὅλως οὐκ ἔστιν ἀΐδιος οὐσία χωριστὴ καὶ καθʼ αὑτήν . ἀλλʼ ἄτοπον · ἔοικε γὰρ καὶ ζητεῖται σχεδὸν ὑπὸ τῶν χαριεστάτων ὡς οὖσά τις ἀρχὴ καὶ οὐσία τοιαύτη · πῶς γὰρ ἔσται τάξις μή τινος ὄντος ἀϊδίου καὶ χωριστοῦ καὶ μένοντος ; ἔτι δʼ εἴπερ ἔστι τις οὐσία καὶ ἀρχὴ τοιαύτη τὴν φύσιν οἵαν νῦν ζητοῦμεν , καὶ αὕτη μία πάντων καὶ ἡ αὐτὴ τῶν ἀϊδίων τε καὶ φθαρτῶν , ἀπορίαν ἔχει διὰ τί ποτε τῆς αὐτῆς ἀρχῆς οὔσης τὰ μέν ἐστιν ἀΐδια τῶν ὑπὸ τὴν ἀρχὴν τὰ δʼ οὐκ ἀΐδια ( τοῦτο γὰρ ἄτοπον ) · εἰ δʼ ἄλλη μέν ἐστιν ἀρχὴ τῶν φθαρτῶν ἄλλη δὲ τῶν ἀϊδίων , εἰ μὲν ἀΐδιος καὶ ἡ τῶν φθαρτῶν , ὁμοίως ἀπορήσομεν ( διὰ τί γὰρ οὐκ ἀϊδίου τῆς ἀρχῆς οὔσης καὶ τὰ ὑπὸ τὴν ἀρχὴν ἀΐδια ; ) · φθαρτῆς δʼ οὔσης ἄλλη τις ἀρχὴ γίγνεται ταύτης κἀκείνης ἑτέρα , καὶ τοῦτʼ εἰς ἄπειρον πρόεισιν . εἰ δʼ αὖ τις τὰς δοκούσας μάλιστʼ ἀρχὰς ἀκινήτους εἶναι , τό τε ὂν καὶ τὸ ἕν , θήσει , πρῶτον μὲν εἰ μὴ τόδε τι καὶ οὐσίαν ἑκάτερον αὐτῶν σημαίνει , πῶς ἔσονται χωρισταὶ καὶ καθʼ αὑτάς ; τοιαύτας δὲ ζητοῦμεν τὰς ἀϊδίους τε καὶ πρώτας ἀρχάς . εἴ γε μὴν τόδε τι καὶ οὐσίαν ἑκάτερον αὐτῶν δηλοῖ , πάντʼ ἐστὶν οὐσίαι τὰ ὄντα · κατὰ πάντων γὰρ τὸ ὂν κατηγορεῖται ( κατʼ ἐνίων δὲ καὶ τὸ ἕν ) · οὐσίαν δʼ εἶναι πάντα τὰ ὄντα ψεῦδος . ἔτι δὲ τοῖς τὴν πρώτην ἀρχὴν τὸ ἓν λέγουσι καὶ τοῦτʼ οὐσίαν , ἐκ δὲ τοῦ ἑνὸς καὶ τῆς ὕλης τὸν ἀριθμὸν γεννῶσι πρῶτον καὶ τοῦτον οὐσίαν φάσκουσιν εἶναι , πῶς ἐνδέχεται τὸ λεγόμενον ἀληθὲς εἶναι ; τὴν γὰρ δυάδα καὶ τῶν λοιπῶν ἕκαστον ἀριθμῶν τῶν συνθέτων πῶς ἓν δεῖ νοῆσαι ; περὶ τούτου γὰρ οὔτε λέγουσιν οὐδὲν οὔτε ῥᾴδιον εἰπεῖν . εἴ γε μὴν γραμμὰς ἢ τὰ τούτων ἐχόμενα ( λέγω δὲ ἐπιφανείας τὰς πρώτας ) θήσει τις ἀρχάς , ταῦτά γʼ οὐκ εἰσὶν οὐσίαι χωρισταί , τομαὶ δὲ καὶ διαιρέσεις αἱ μὲν ἐπιφανειῶν αἱ δὲ σωμάτων ( αἱ δὲ στιγμαὶ γραμμῶν ) , ἔτι δὲ πέρατα τῶν αὐτῶν τούτων · πάντα δὲ ταῦτα ἐν ἄλλοις ὑπάρχει καὶ χωριστὸν οὐδέν ἐστιν . ἔτι πῶς οὐσίαν ὑπολαβεῖν εἶναι δεῖ τοῦ ἑνὸς καὶ στιγμῆς ; οὐσίας μὲν γὰρ πάσης γένεσις ἔστι , στιγμῆς δʼ οὐκ ἔστιν · διαίρεσις γὰρ ἡ στιγμή . παρέχει δʼ ἀπορίαν καὶ τὸ πᾶσαν μὲν ἐπιστήμην εἶναι τῶν καθόλου καὶ τοῦ τοιουδί , τὴν δʼ οὐσίαν μὴ τῶν καθόλου εἶναι , μᾶλλον δὲ τόδε τι καὶ χωριστόν , ὥστʼ εἰ περὶ τὰς ἀρχάς ἐστιν ἐπιστήμη , πῶς δεῖ τὴν ἀρχὴν ὑπολαβεῖν οὐσίαν εἶναι ; ἔτι πότερον ἔστι τι παρὰ τὸ σύνολον ἢ οὔ ( λέγω δὲ τὴν ὕλην καὶ τὸ μετὰ ταύτης ) ; εἰ μὲν γὰρ μή , τά γε ἐν ὕλῃ φθαρτὰ πάντα · εἰ δʼ ἔστι τι , τὸ εἶδος ἂν εἴη καὶ ἡ μορφή · τοῦτʼ οὖν ἐπὶ τίνων ἔστι καὶ ἐπὶ τίνων οὔ , χαλεπὸν ἀφορίσαι · ἐπʼ ἐνίων γὰρ δῆλον οὐκ ὂν χωριστὸν τὸ εἶδος , οἷον οἰκίας . ἔτι πότερον αἱ ἀρχαὶ εἴδει ἢ ἀριθμῷ αἱ αὐταί ; εἰ γὰρ ἀριθμῷ ἕν , πάντʼ ἔσται ταὐτά .
Lemmas: ἔτι πότερος δέω τίθημι τις παρά ὁ κατά ἕκαστος ἤ οὐ , ἀλλά οὗτος ὁ ζητέω ἐπιστήμη ; ἀλλά οὗτος ἄπειρος · ὁ γε μήν παρά ὁ κατά ἕκαστος γένος ἤ εἶδος εἰμί , ἀλλά οὐδέτερος οὗτος ὁ ζητέω νῦν ἐπιστήμη . διότι γάρ ἀδύνατος οὗτος , λέγω . καί γάρ ὅλος ἀπορία ἔχω πότερος δέω τις ὑπολαμβάνω οὐσία εἰμί χωριστός παρά ὁ αἰσθητός οὐσία καί ὁ δεῦρο , ἤ οὐ , ἀλλά οὗτος εἰμί ὁ εἰμί καί περί οὗτος ὁ σοφία ὑπάρχω . ζητέω μέν γάρ ἔοικα ἄλλος τις , καί ὁ πρόκειμαι οὗτος εἰμί ἐγώ , λέγω δέ ὁ ὁράω εἰ τις χωριστός κατά ἑαυτοῦ καί μηδείς ὁ αἰσθητός ὑπάρχω . ἔτι δέ εἰ παρά ὁ αἰσθητός οὐσία εἰμί τις ἕτερος οὐσία , παρά ποῖος ὁ αἰσθητός δέω τίθημι οὗτος εἰμί ; τίς γάρ μάλα παρά ὁ ἄνθρωπος ἤ ὁ ἵππος ἤ ὁ ἄλλος ζῷον τίθημι τις αὐτός ἤ καί ὁ ἄψυχος ὅλος ; ὁ γε μήν ἴσος ὁ αἰσθητός καί φθαρτός οὐσία ἀίδιος ἕτερος κατασκευάζω ἐκτός ὁ εὔλογος δοκέω ἄν πίπτω . εἰ δέ μή χωριστός ὁ σῶμα ὁ ζητέω νῦν ἀρχή , τίς ἄν τις ἄλλος τίθημι μάλα ὁ ὕλη ; οὗτος γε μήν ἐνέργεια μέν οὐ εἰμί , δύναμις δέ εἰμί . μάλα τε ἄν ἀρχή κύριος οὗτος δοκέω εἰμί ὁ εἶδος καί ὁ μορφή · οὗτος δέ φθαρτός , ὥστε ὅλος οὐ εἰμί ἀδΐος οὐσία χωριστός καί κατά ἑαυτοῦ . ἀλλά ἄτοπος · ἔοικα γάρ καί ζητέω σχεδόν ὑπό ὁ χαρίεις ὡς εἰμί τις ἀρχή καί οὐσία τοιοῦτος · πῶς γάρ εἰμί τάξις μή τις εἰμί ἀίδιος καί χωριστός καί μένω ; ἔτι δέ εἴπερ εἰμί τις οὐσία καί ἀρχή τοιοῦτος ὁ φύσις οἷος νῦν ζητέω , καί οὗτος εἷς πᾶς καί ὁ αὐτός ὁ ἀίδιος τε καί φθαρτός , ἀπορία ἔχω διά τίς ποτέ ὁ αὐτός ἀρχή εἰμί ὁ μέν εἰμί ἀΐδιος ὁ ὑπό ὁ ἀρχή ὁ δέ οὐ ἀΐδιος ( οὗτος γάρ ἄτοπος ) · εἰ δέ ἄλλος μέν εἰμί ἀρχή ὁ φθαρτός ἄλλος δέ ὁ ἀίδιος , εἰ μέν ἀδΐος καί ὁ ὁ φθαρτός , ὅμοιος ἀπορέω ( διά τίς γάρ οὐ ἀίδιος ὁ ἀρχή εἰμί καί ὁ ὑπό ὁ ἀρχή ἀΐδιος ; ) · φθαρτός δέ εἰμί ἄλλος τις ἀρχή γίγνομαι οὗτος κά̓κες ἕτερος , καί οὗτος εἰς ἄπειρος πρόειμι . εἰ δέ αὖ τις ὁ δοκέω μάλα ἀρχή ἀκίνητος εἰμί , ὁ τε εἰμί καί ὁ εἷς , τίθημι , πρῶτος μέν εἰ μή ὅδε τις καί οὐσία ἑκάτερος αὐτός σημαίνω , πῶς εἰμί χωριστός καί κατά ἑαυτοῦ ; τοιοῦτος δέ ζητέω ὁ ἀίδιος τε καί πρῶτος ἀρχή . εἰ γε μήν ὅδε τις καί οὐσία ἑκάτερος αὐτός δηλόω , πᾶς εἰμί οὐσία ὁ εἰμί · κατά πᾶς γάρ ὁ εἰμί κατηγορέω ( κατά ἔνιοι δέ καί ὁ εἷς ) · οὐσία δέ εἰμί πᾶς ὁ εἰμί ψεῦδος . ἔτι δέ ὁ ὁ πρῶτος ἀρχή ὁ εἷς λέγω καί οὗτος οὐσία , ἐκ δέ ὁ εἷς καί ὁ ὕλη ὁ ἀριθμός γεννάω πρῶτος καί οὗτος οὐσία φάσκω εἰμί , πῶς ἐνδέχομαι ὁ λέγω ἀληθής εἰμί ; ὁ γάρ δυάς καί ὁ λοιπός ἕκαστος ἀριθμός ὁ σύνθετος πῶς εἷς δέω νοέω ; περί οὗτος γάρ οὔτε λέγω οὐδείς οὔτε ῥᾴδιος λέγω . εἰ γε μήν γραμμή ἤ ὁ οὗτος ἔχω ( λέγω δέ ἐπιφάνεια ὁ πρῶτος ) τίθημι τις ἀρχή , οὗτος γε οὐ εἰμί οὐσία χωριστός , τομή δέ καί διαίρεσις ὁ μέν ἐπιφάνεια ὁ δέ σῶμα ( ὁ δέ στιγμή γραμμή ) , ἔτι δέ πέρας ὁ αὐτός οὗτος · πᾶς δέ οὗτος ἐν ἄλλος ὑπάρχω καί χωριστός οὐδείς εἰμί . ἔτι πῶς οὐσία ὑπολαμβάνω εἰμί δέω ὁ εἷς καί στιγμή ; οὐσία μέν γάρ πᾶς γένεσις εἰμί , στιγμή δέ οὐ εἰμί · διαίρεσις γάρ ὁ στιγμή . παρέχω δέ ἀπορία καί ὁ πᾶς μέν ἐπιστήμη εἰμί ὁ καθόλου καί ὁ τοιοσδί , ὁ δέ οὐσία μή ὁ καθόλου εἰμί , μάλα δέ ὅδε τις καί χωριστός , ὥστε εἰ περί ὁ ἀρχή εἰμί ἐπιστήμη , πῶς δέω ὁ ἀρχή ὑπολαμβάνω οὐσία εἰμί ; ἔτι πότερος εἰμί τις παρά ὁ σύνολος ἤ οὐ ( λέγω δέ ὁ ὕλη καί ὁ μετά οὗτος ) ; εἰ μέν γάρ μή , ὁ γε ἐν ὕλη φθαρτός πᾶς · εἰ δέ εἰμί τις , ὁ εἶδος ἄν εἰμί καί ὁ μορφή · οὗτος οὖν ἐπί τίς εἰμί καί ἐπί τίς οὐ , χαλεπός ἀφορίζω · ἐπί ἔνιοι γάρ δῆλος οὐ εἰμί χωριστός ὁ εἶδος , οἷος οἰκία . ἔτι πότερος ὁ ἀρχή εἶδος ἤ ἀριθμός ὁ αὐτός ; εἰ γάρ ἀριθμός εἷς , πᾶς εἰμί αὐτός .