aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 10.7
ἐπεὶ δὲ τῶν ἐναντίων ἐνδέχεται εἶναί τι μεταξὺ καὶ ἐνίων ἔστιν , ἀνάγκη ἐκ τῶν ἐναντίων εἶναι τὰ μεταξύ . πάντα γὰρ τὰ μεταξὺ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐστὶ καὶ ὧν ἐστὶ μεταξύ . μεταξὺ μὲν γὰρ ταῦτα λέγομεν εἰς ὅσα μεταβάλλειν ἀνάγκη πρότερον τὸ μεταβάλλον ( οἷον ἀπὸ τῆς ὑπάτης ἐπὶ τὴν νήτην εἰ μεταβαίνοι τῷ ὀλιγίστῳ , ἥξει πρότερον εἰς τοὺς μεταξὺ φθόγγους , καὶ ἐν χρώμασιν εἰ ἐκ τοῦ λευκοῦ εἰς τὸ μέλαν , πρότερον ἥξει εἰς τὸ φοινικοῦν καὶ φαιὸν ἢ εἰς τὸ μέλαν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ) · μεταβάλλειν δʼ ἐξ ἄλλου γένους εἰς ἄλλο γένος οὐκ ἔστιν ἀλλʼ ἢ κατὰ συμβεβηκός , οἷον ἐκ χρώματος εἰς σχῆμα . ἀνάγκη ἄρα τὰ μεταξὺ καὶ αὑτοῖς καὶ ὧν μεταξύ εἰσιν ἐν τῷ αὐτῷ γένει εἶναι . ἀλλὰ μὴν πάντα γε τὰ μεταξύ ἐστιν ἀντικειμένων τινῶν · ἐκ τούτων γὰρ μόνων καθʼ αὑτὰ ἔστι μεταβάλλειν ( διὸ ἀδύνατον εἶναι μεταξὺ μὴ ἀντικειμένων · εἴη γὰρ ἂν μεταβολὴ καὶ μὴ ἐξ ἀντικειμένων ) . τῶν δʼ ἀντικειμένων ἀντιφάσεως μὲν οὐκ ἔστι μεταξύ ( τοῦτο γάρ ἐστιν ἀντίφασις , ἀντίθεσις ἧς ὁτῳοῦν θάτερον μόριον πάρεστιν , οὐκ ἐχούσης οὐθὲν μεταξύ ) , τῶν δὲ λοιπῶν τὰ μὲν πρός τι τὰ δὲ στέρησις τὰ δὲ ἐναντία ἐστίν . τῶν δὲ πρός τι ὅσα μὴ ἐναντία , οὐκ ἔχει μεταξύ · αἴτιον δʼ ὅτι οὐκ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐστίν . τί γὰρ ἐπιστήμης καὶ ἐπιστητοῦ μεταξύ ; ἀλλὰ μεγάλου καὶ μικροῦ . εἰ δʼ ἐστὶν ἐν ταὐτῷ γένει τὰ μεταξύ , ὥσπερ δέδεικται , καὶ μεταξὺ ἐναντίων , ἀνάγκη αὐτὰ συγκεῖσθαι ἐκ τούτων τῶν ἐναντίων . ἢ γὰρ ἔσται τι γένος αὐτῶν ἢ οὐθέν . καὶ εἰ μὲν γένος ἔσται οὕτως ὥστʼ εἶναι πρότερόν τι τῶν ἐναντίων , αἱ διαφοραὶ πρότεραι ἐναντίαι ἔσονται αἱ ποιήσουσαι τὰ ἐναντία εἴδη ὡς γένους · ἐκ γὰρ τοῦ γένους καὶ τῶν διαφορῶν τὰ εἴδη ( οἷον εἰ τὸ λευκὸν καὶ μέλαν ἐναντία , ἔστι δὲ τὸ μὲν διακριτικὸν χρῶμα τὸ δὲ συγκριτικὸν χρῶμα , αὗται αἱ διαφοραί , τὸ διακριτικὸν καὶ συγκριτικόν , πρότεραι · ὥστε ταῦτα ἐναντία ἀλλήλοις πρότερα ) . ἀλλὰ μὴν τά γε ἐναντίως διαφέροντα μᾶλλον ἐναντίἀ · καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τὰ μεταξὺ ἐκ τοῦ γένους ἔσται καὶ τῶν διαφορῶν ( οἷον ὅσα χρώματα τοῦ λευκοῦ καὶ μέλανός ἐστι μεταξύ , ταῦτα δεῖ ἔκ τε τοῦ γένους λέγεσθαι — ἔστι δὲ γένος τὸ χρῶμα—καὶ ἐκ διαφορῶν τινῶν · αὗται δὲ οὐκ ἔσονται τὰ πρῶτα ἐναντία · εἰ δὲ μή , ἔσται ἕκαστον ἢ λευκὸν ἢ μέλαν · ἕτεραι ἄρα · μεταξὺ ἄρα τῶν πρώτων ἐναντίων αὗται ἔσονται , αἱ πρῶται δὲ διαφοραὶ τὸ διακριτικὸν καὶ συγκριτικόν ) · ὥστε ταῦτα πρῶτα ζητητέον ὅσα ἐναντία μὴ ἐν γένει , ἐκ τίνος τὰ μεταξὺ αὐτῶν ( ἀνάγκη γὰρ τὰ ἐν τῷ αὐτῷ γένει ἐκ τῶν ἀσυνθέτων τῷ γένει συγκεῖσθαι ἢ ἀσύνθετα εἶναι ) . τὰ μὲν οὖν ἐναντία ἀσύνθετα ἐξ ἀλλήλων , ὥστε ἀρχαί · τὰ δὲ μεταξὺ ἢ πάντα ἢ οὐθέν . ἐκ δὲ τῶν ἐναντίων γίγνεταί τι , ὥστʼ ἔσται μεταβολὴ εἰς τοῦτο πρὶν ἢ εἰς αὐτά · ἑκατέρου γὰρ καὶ ἧττον ἔσται καὶ μᾶλλον . μεταξὺ ἄρα ἔσται καὶ τοῦτο τῶν ἐναντίων . καὶ τἆλλα ἄρα πάντα σύνθετα τὰ μεταξύ · τὸ γὰρ τοῦ μὲν μᾶλλον τοῦ δʼ ἧττον σύνθετόν πως ἐξ ἐκείνων ὧν λέγεται εἶναι τοῦ μὲν μᾶλλον τοῦ δʼ ἧττον . ἐπεὶ δʼ οὐκ ἔστιν ἕτερα πρότερα ὁμογενῆ τῶν ἐναντίων , ἅπαντʼ ἂν ἐκ τῶν ἐναντίων εἴη τὰ μεταξύ , ὥστε καὶ τὰ κάτω πάντα , καὶ τἀναντία καὶ τὰ μεταξύ , ἐκ τῶν πρώτων ἐναντίων ἔσονται . ὅτι μὲν οὖν τὰ μεταξὺ ἔν τε ταὐτῷ γένει πάντα καὶ μεταξὺ ἐναντίων καὶ σύγκειται ἐκ τῶν ἐναντίων πάντα , δῆλον .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ ἐναντίος ἐνδέχομαι εἰμί τις μεταξύ καί ἔνιοι εἰμί , ἀνάγκη ἐκ ὁ ἐναντίος εἰμί ὁ μεταξύ . πᾶς γάρ ὁ μεταξύ ἐν ὁ αὐτός γένος εἰμί καί ὅς εἰμί μεταξύ . μεταξύ μέν γάρ οὗτος λέγω εἰς ὅσος μεταβάλλω ἀνάγκη πρότερος ὁ μεταβάλλω ( οἷος ἀπό ὁ ὑπάτη ἐπί ὁ νήτη εἰ μεταβαίνω ὁ ὀλίγιστος , ἥκω πρότερος εἰς ὁ μεταξύ φθόγγος , καί ἐν χρῶμα εἰ ἐκ ὁ λευκός εἰς ὁ μέλας , πρότερος ἥκω εἰς ὁ φοινίκεος καί φαιός ἤ εἰς ὁ μέλας · ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ) · μεταβάλλω δέ ἐκ ἄλλος γένος εἰς ἄλλος γένος οὐ εἰμί ἀλλά ἤ κατά συμβαίνω , οἷος ἐκ χρῶμα εἰς σχῆμα . ἀνάγκη ἄρα ὁ μεταξύ καί ἑαυτοῦ καί ὅς μεταξύ εἰμί ἐν ὁ αὐτός γένος εἰμί . ἀλλά μήν πᾶς γε ὁ μεταξύ εἰμί ἀντίκειμαι τις · ἐκ οὗτος γάρ μόνος κατά ἑαυτοῦ εἰμί μεταβάλλω ( διό ἀδύνατος εἰμί μεταξύ μή ἀντίκειμαι · εἰμί γάρ ἄν μεταβολή καί μή ἐκ ἀντίκειμαι ) . ὁ δέ ἀντίκειμαι ἀντίφασις μέν οὐ εἰμί μεταξύ ( οὗτος γάρ εἰμί ἀντίφασις , ἀντίθεσις ὅς ὅστις ἕτερος μόριον πάρειμι , οὐ ἔχω οὐδείς μεταξύ ) , ὁ δέ λοιπός ὁ μέν πρός τις ὁ δέ στέρησις ὁ δέ ἐναντίος εἰμί . ὁ δέ πρός τις ὅσος μή ἐναντίος , οὐ ἔχω μεταξύ · αἴτιος δέ ὅτι οὐ ἐν ὁ αὐτός γένος εἰμί . τίς γάρ ἐπιστήμη καί ἐπιστητός μεταξύ ; ἀλλά μέγας καί μικρός . εἰ δέ εἰμί ἐν αὐτός γένος ὁ μεταξύ , ὥσπερ δείκνυμι , καί μεταξύ ἐναντίος , ἀνάγκη αὐτός σύγκειμαι ἐκ οὗτος ὁ ἐναντίος . ἤ γάρ εἰμί τις γένος αὐτός ἤ οὐδείς . καί εἰ μέν γένος εἰμί οὕτως ὥστε εἰμί πρότερος τις ὁ ἐναντίος , ὁ διαφορά πρότερος ἐναντίος εἰμί ὁ ποιέω ὁ ἐναντίος εἶδος ὡς γένος · ἐκ γάρ ὁ γένος καί ὁ διαφορά ὁ εἶδος ( οἷος εἰ ὁ λευκός καί μέλας ἐναντίος , εἰμί δέ ὁ μέν διακριτικός χρῶμα ὁ δέ συγκριτικός χρῶμα , οὗτος ὁ διαφορά , ὁ διακριτικός καί συγκριτικός , πρότερος · ὥστε οὗτος ἐναντίος ἀλλήλων πρότερος ) . ἀλλά μήν ὁ γε ἐναντίος διαφέρω μάλα ἐναντίος · καί ὁ λοιπός καί ὁ μεταξύ ἐκ ὁ γένος εἰμί καί ὁ διαφορά ( οἷος ὅσος χρῶμα ὁ λευκός καί μέλας εἰμί μεταξύ , οὗτος δέω ἐκ τε ὁ γένος λέγω — εἰμί δέ γένος ὁ χρῶμα—καὶ ἐκ διαφορά τις · οὗτος δέ οὐ εἰμί ὁ πρῶτος ἐναντίος · εἰ δέ μή , εἰμί ἕκαστος ἤ λευκός ἤ μέλας · ἕτερος ἄρα · μεταξύ ἄρα ὁ πρῶτος ἐναντίος οὗτος εἰμί , ὁ πρῶτος δέ διαφορά ὁ διακριτικός καί συγκριτικός ) · ὥστε οὗτος πρῶτος ζητέω ὅσος ἐναντίος μή ἐν γένος , ἐκ τίς ὁ μεταξύ αὐτός ( ἀνάγκη γάρ ὁ ἐν ὁ αὐτός γένος ἐκ ὁ ἀσύνθετος ὁ γένος σύγκειμαι ἤ ἀσύνθετος ἔρχομαι ) . ὁ μέν οὖν ἐναντίος ἀσύνθετος ἐκ ἀλλήλων , ὥστε ἀρχή · ὁ δέ μεταξύ ἤ πᾶς ἤ οὐδείς . ἐκ δέ ὁ ἐναντίος γίγνομαι τις , ὥστε εἰμί μεταβολή εἰς οὗτος πρίν ἤ εἰς αὐτός · ἑκάτερος γάρ καί ἥσσων εἰμί καί μάλα . μεταξύ ἄρα εἰμί καί οὗτος ὁ ἐναντίος . καί ἄλλος ἄρα πᾶς σύνθετος ὁ μεταξύ · ὁ γάρ ὁ μέν μάλα ὁ δέ ἥσσων σύνθετος πως ἐκ ἐκεῖνος ὅς λέγω εἰμί ὁ μέν μάλα ὁ δέ ἥσσων . ἐπεί δέ οὐ εἰμί ἕτερος πρότερος ὁμογενής ὁ ἐναντίος , ἅπας ἄν ἐκ ὁ ἐναντίος εἰμί ὁ μεταξύ , ὥστε καί ὁ κάτω πᾶς , καί ἐναντίος καί ὁ μεταξύ , ἐκ ὁ πρῶτος ἐναντίος εἰμί . ὅτι μέν οὖν ὁ μεταξύ ἐν τε αὐτός γένος πᾶς καί μεταξύ ἐναντίος καί σύγκειμαι ἐκ ὁ ἐναντίος πᾶς , δῆλος .