aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 4.4
εἰσὶ δέ τινες οἵ , καθάπερ εἴπομεν , αὐτοί τε ἐνδέχεσθαί φασι τὸ αὐτὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι , καὶ ὑπολαμβάνειν οὕτως . χρῶνται δὲ τῷ λόγῳ τούτῳ πολλοὶ καὶ τῶν περὶ φύσεως . ἡμεῖς δὲ νῦν εἰλήφαμεν ὡς ἀδυνάτου ὄντος ἅμα εἶναι καὶ μὴ εἶναι , καὶ διὰ τούτου ἐδείξαμεν ὅτι βεβαιοτάτη αὕτη τῶν ἀρχῶν πασῶν . ἀξιοῦσι δὴ καὶ τοῦτο ἀποδεικνύναι τινὲς διʼ ἀπαιδευσίαν · ἔστι γὰρ ἀπαιδευσία τὸ μὴ γιγνώσκειν τίνων δεῖ ζητεῖν ἀπόδειξιν καὶ τίνων οὐ δεῖ · ὅλως μὲν γὰρ ἁπάντων ἀδύνατον ἀπόδειξιν εἶναι ( εἰς ἄπειρον γὰρ ἂν βαδίζοι , ὥστε μηδʼ οὕτως εἶναι ἀπόδειξιν ) , εἰ δέ τινων μὴ δεῖ ζητεῖν ἀπόδειξιν , τίνα ἀξιοῦσιν εἶναι μᾶλλον τοιαύτην ἀρχὴν οὐκ ἂν ἔχοιεν εἰπεῖν . ἔστι δʼ ἀποδεῖξαι ἐλεγκτικῶς καὶ περὶ τούτου ὅτι ἀδύνατον , ἂν μόνον τι λέγῃ ὁ ἀμφισβητῶν · ἂν δὲ μηθέν , γελοῖον τὸ ζητεῖν λόγον πρὸς τὸν μηθενὸς ἔχοντα λόγον , ᾗ μὴ ἔχει · ὅμοιος γὰρ φυτῷ ὁ τοιοῦτος ᾗ τοιοῦτος ἤδη . τὸ δʼ ἐλεγκτικῶς ἀποδεῖξαι λέγω διαφέρειν καὶ τὸ ἀποδεῖξαι , ὅτι ἀποδεικνύων μὲν ἂν δόξειεν αἰτεῖσθαι τὸ ἐν ἀρχῇ , ἄλλου δὲ τοῦ τοιούτου αἰτίου ὄντος ἔλεγχος ἂν εἴη καὶ οὐκ ἀπόδειξις . ἀρχὴ δὲ πρὸς ἅπαντα τὰ τοιαῦτα οὐ τὸ ἀξιοῦν ἢ εἶναί τι λέγειν ἢ μὴ εἶναι ( τοῦτο μὲν γὰρ τάχʼ ἄν τις ὑπολάβοι τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτεῖν ) , ἀλλὰ σημαίνειν γέ τι καὶ αὑτῷ καὶ ἄλλῳ · τοῦτο γὰρ ἀνάγκη , εἴπερ λέγοι τι . εἰ γὰρ μή , οὐκ ἂν εἴη τῷ τοιούτῳ λόγος , οὔτʼ αὐτῷ πρὸς αὑτὸν οὔτε πρὸς ἄλλον . ἂν δέ τις τοῦτο διδῷ , ἔσται ἀπόδειξις · ἤδη γάρ τι ἔσται ὡρισμένον . ἀλλʼ αἴτιος οὐχ ὁ ἀποδεικνὺς ἀλλʼ ὁ ὑπομένων · ἀναιρῶν γὰρ λόγον ὑπομένει λόγον . ἔτι δὲ ὁ τοῦτο συγχωρήσας συγκεχώρηκέ τι ἀληθὲς εἶναι χωρὶς ἀποδείξεως . — πρῶτον μὲν οὖν δῆλον ὡς τοῦτό γʼ αὐτὸ ἀληθές , ὅτι σημαίνει τὸ ὄνομα τὸ εἶναι ἢ μὴ εἶναι τοδί , ὥστʼ οὐκ ἂν πᾶν οὕτως καὶ οὐχ οὕτως ἔχοι · ἔτι εἰ τὸ ἄνθρωπος σημαίνει ἕν , ἔστω τοῦτο τὸ ζῷον δίπουν . λέγω δὲ τὸ ἓν σημαίνειν τοῦτο · εἰ τοῦτʼ ἔστιν ἄνθρωπος , ἂν ᾖ τι ἄνθρωπος , τοῦτʼ ἔσται τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι ( διαφέρει δʼ οὐθὲν οὐδʼ εἰ πλείω τις φαίη σημαίνειν μόνον δὲ ὡρισμένα , τεθείη γὰρ ἂν ἐφʼ ἑκάστῳ λόγῳ ἕτερον ὄνομα · λέγω δʼ οἷον , εἰ μὴ φαίη τὸ ἄνθρωπος ἓν σημαίνειν , πολλὰ δέ , ὧν ἑνὸς μὲν εἷς λόγος τὸ ζῷον δίπουν , εἶεν δὲ καὶ ἕτεροι πλείους , ὡρισμένοι δὲ τὸν ἀριθμόν · τεθείη γὰρ ἂν ἴδιον ὄνομα καθʼ ἕκαστον τὸν λόγον · εἰ δὲ μή , ἀλλʼ ἄπειρα σημαίνειν φαίη , φανερὸν ὅτι οὐκ ἂν εἴη λόγος · τὸ γὰρ μὴ ἓν σημαίνειν οὐθὲν σημαίνειν ἐστίν , μὴ σημαινόντων δὲ τῶν ὀνομάτων ἀνῄρηται τὸ διαλέγεσθαι πρὸς ἀλλήλους , κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν καὶ πρὸς αὑτόν · οὐθὲν γὰρ ἐνδέχεται νοεῖν μὴ νοοῦντα ἕν , εἰ δʼ ἐνδέχεται , τεθείη ἂν ὄνομα τούτῳ τῷ πράγματι ἕν).—ἔστω δή , ὥσπερ ἐλέχθη κατʼ ἀρχάς , σημαῖνόν τι τὸ ὄνομα καὶ σημαῖνον ἕν · οὐ δὴ ἐνδέχεται τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι σημαίνειν ὅπερ ἀνθρώπῳ μὴ εἶναι , εἰ τὸ ἄνθρωπος σημαίνει μὴ μόνον καθʼ ἑνὸς ἀλλὰ καὶ ἕν ( οὐ γὰρ τοῦτο ἀξιοῦμεν τὸ ἓν σημαίνειν , τὸ καθʼ ἑνός , ἐπεὶ οὕτω γε κἂν τὸ μουσικὸν καὶ τὸ λευκὸν καὶ τὸ ἄνθρωπος ἓν ἐσήμαινεν , ὥστε ἓν ἅπαντα ἔσται · συνώνυμα γάρ ) . καὶ οὐκ ἔσται εἶναι καὶ μὴ εἶναι τὸ αὐτὸ ἀλλʼ ἢ καθʼ ὁμωνυμίαν , ὥσπερ ἂν εἰ ὃν ἡμεῖς ἄνθρωπον καλοῦμεν , ἄλλοι μὴ ἄνθρωπον καλοῖεν · τὸ δʼ ἀπορούμενον οὐ τοῦτό ἐστιν , εἰ ἐνδέχεται τὸ αὐτὸ ἅμα εἶναι καὶ μὴ εἶναι ἄνθρωπον τὸ ὄνομα , ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα . εἰ δὲ μὴ σημαίνει ἕτερον τὸ ἄνθρωπος καὶ τὸ μὴ ἄνθρωπος , δῆλον ὅτι καὶ τὸ μὴ εἶναι ἀνθρώπῳ τοῦ εἶναι ἀνθρώπῳ · ὥστʼ ἔσται τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι μὴ ἀνθρώπῳ εἶναι · ἓν γὰρ ἔσται . τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ εἶναι ἕν , τὸ ὡς λώπιον καὶ ἱμάτιον , εἰ ὁ λόγος εἷς · εἰ δὲ ἔσται ἕν , ἓν σημανεῖ τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι καὶ μὴ ἀνθρώπῳ . ἀλλʼ ἐδέδεικτο ὅτι ἕτερον σημαίνει . ἀνάγκη τοίνυν , εἴ τί ἐστιν ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι ἄνθρωπος , ζῷον εἶναι δίπουν ( τοῦτο γὰρ ἦν ὃ ἐσήμαινε τὸ ἄνθρωπος ) · εἰ δʼ ἀνάγκη τοῦτο , οὐκ ἐνδέχεται μὴ εἶναι τότε τὸ αὐτὸ ζῷον δίπουν ( τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἀνάγκη εἶναι , τὸ ἀδύνατον εἶναι μὴ εἶναι ) · οὐκ ἄρα ἐνδέχεται ἅμα ἀληθὲς εἶναι εἰπεῖν τὸ αὐτὸ ἄνθρωπον εἶναι καὶ μὴ εἶναι ἄνθρωπον . ὁ δʼ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ μὴ εἶναι ἄνθρωπον · τὸ γὰρ ἀνθρώπῳ εἶναι καὶ τὸ μὴ ἀνθρώπῳ εἶναι ἕτερον σημαίνει , εἴπερ καὶ τὸ λευκὸν εἶναι καὶ τὸ ἄνθρωπον εἶναι ἕτερον · πολὺ γὰρ ἀντίκειται ἐκεῖνο μᾶλλον , ὥστε σημαίνειν ἕτερον . εἰ δὲ καὶ τὸ λευκὸν φήσει τὸ αὐτὸ καὶ ἓν σημαίνειν , πάλιν τὸ αὐτὸ ἐροῦμεν ὅπερ καὶ πρότερον ἐλέχθη , ὅτι ἓν πάντα ἔσται καὶ οὐ μόνον τὰ ἀντικείμενα . εἰ δὲ μὴ ἐνδέχεται τοῦτο , συμβαίνει τὸ λεχθέν , ἂν ἀποκρίνηται τὸ ἐρωτώμενον . ἐὰν δὲ προστιθῇ ἐρωτῶντος ἁπλῶς καὶ τὰς ἀποφάσεις , οὐκ ἀποκρίνεται τὸ ἐρωτώμενον . οὐθὲν γὰρ κωλύει εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ ἄνθρωπον καὶ λευκὸν καὶ ἄλλα μυρία τὸ πλῆθος · ἀλλʼ ὅμως ἐρομένου εἰ ἀληθὲς εἰπεῖν ἄνθρωπον τοῦτο εἶναι ἢ οὔ , ἀποκριτέον τὸ ἓν σημαῖνον καὶ οὐ προσθετέον ὅτι καὶ λευκὸν καὶ μέγα . καὶ γὰρ ἀδύνατον ἄπειρά γʼ ὄντα τὰ συμβεβηκότα διελθεῖν · ἢ οὖν ἅπαντα διελθέτω ἢ μηθέν . ὁμοίως τοίνυν εἰ καὶ μυριάκις ἐστὶ τὸ αὐτὸ ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἄνθρωπος , οὐ προσαποκριτέον τῷ ἐρομένῳ εἰ ἔστιν ἄνθρωπος , ὅτι ἐστὶν ἅμα καὶ οὐκ ἄνθρωπος , εἰ μὴ καὶ τἆλλα ὅσα συμβέβηκε προσαποκριτέον , ὅσα ἐστὶν ἢ μὴ ἔστιν · ἐὰν δὲ τοῦτο ποιῇ , οὐ διαλέγεται.—ὅλως δʼ ἀναιροῦσιν οἱ τοῦτο λέγοντες οὐσίαν καὶ τὸ τί ἦν εἶναι . πάντα γὰρ ἀνάγκη συμβεβηκέναι φάσκειν αὐτοῖς , καὶ τὸ ὅπερ ἀνθρώπῳ εἶναι ἢ ζῴῳ εἶναι μὴ εἶναι . εἰ γὰρ ἔσται τι ὅπερ ἀνθρώπῳ εἶναι , τοῦτο οὐκ ἔσται μὴ ἀνθρώπῳ εἶναι ἢ μὴ εἶναι ἀνθρώπῳ ( καίτοι αὗται ἀποφάσεις τούτου ) · ἓν γὰρ ἦν ὃ ἐσήμαινε , καὶ ἦν τοῦτό τινος οὐσία . τὸ δʼ οὐσίαν σημαίνειν ἐστὶν ὅτι οὐκ ἄλλο τι τὸ εἶναι αὐτῷ . εἰ δʼ ἔσται αὐτῷ τὸ ὅπερ ἀνθρώπῳ εἶναι ἢ ὅπερ μὴ ἀνθρώπῳ εἶναι ἢ ὅπερ μὴ εἶναι ἀνθρώπῳ , ἄλλο ἔσται , ὥστʼ ἀναγκαῖον αὐτοῖς λέγειν ὅτι οὐθενὸς ἔσται τοιοῦτος λόγος , ἀλλὰ πάντα κατὰ συμβεβηκός · τούτῳ γὰρ διώρισται οὐσία καὶ τὸ συμβεβηκός · τὸ γὰρ λευκὸν τῷ ἀνθρώπῳ συμβέβηκεν ὅτι ἔστι μὲν λευκὸς ἀλλʼ οὐχ ὅπερ λευκόν . εἰ δὲ πάντα κατὰ συμβεβηκὸς λέγεται , οὐθὲν ἔσται πρῶτον τὸ καθʼ οὗ , εἰ ἀεὶ τὸ συμβεβηκὸς καθʼ ὑποκειμένου τινὸς σημαίνει τὴν κατηγορίαν . ἀνάγκη ἄρα εἰς ἄπειρον ἰέναι . ἀλλʼ ἀδύνατον · οὐδὲ γὰρ πλείω συμπλέκεται δυοῖν · τὸ γὰρ συμβεβηκὸς οὐ συμβεβηκότι συμβεβηκός , εἰ μὴ ὅτι ἄμφω συμβέβηκε ταὐτῷ , λέγω δʼ οἷον τὸ λευκὸν μουσικὸν καὶ τοῦτο λευκὸν ὅτι ἄμφω τῷ ἀνθρώπῳ συμβέβηκεν . ἀλλʼ οὐχ ὁ Σωκράτης μουσικὸς οὕτως , ὅτι ἄμφω συμβέβηκεν ἑτέρῳ τινί . ἐπεὶ τοίνυν τὰ μὲν οὕτως τὰ δʼ ἐκείνως λέγεται συμβεβηκότα , ὅσα οὕτως λέγεται ὡς τὸ λευκὸν τῷ Σωκράτει , οὐκ ἐνδέχεται ἄπειρα εἶναι ἐπὶ τὸ ἄνω , οἷον τῷ Σωκράτει τῷ λευκῷ ἕτερόν τι συμβεβηκός · οὐ γὰρ γίγνεταί τι ἓν ἐξ ἁπάντων . οὐδὲ δὴ τῷ λευκῷ ἕτερόν τι ἔσται συμβεβηκός , οἷον τὸ μουσικόν · οὐθέν τε γὰρ μᾶλλον τοῦτο ἐκείνῳ ἢ ἐκεῖνο τούτῳ συμβέβηκεν , καὶ ἅμα διώρισται ὅτι τὰ μὲν οὕτω συμβέβηκε τὰ δʼ ὡς τὸ μουσικὸν Σωκράτει · ὅσα δʼ οὕτως , οὐ συμβεβηκότι συμβέβηκε συμβεβηκός , ἀλλʼ ὅσα ἐκείνως , ὥστʼ οὐ πάντα κατὰ συμβεβηκὸς λεχθήσεται . ἔσται ἄρα τι καὶ ὣς οὐσίαν σημαῖνον . εἰ δὲ τοῦτο , δέδεικται ὅτι ἀδύνατον ἅμα κατηγορεῖσθαι τὰς ἀντιφάσεις.—ἔτι εἰ ἀληθεῖς αἱ ἀντιφάσεις ἅμα κατὰ τοῦ αὐτοῦ πᾶσαι , δῆλον ὡς ἅπαντα ἔσται ἕν . ἔσται γὰρ τὸ αὐτὸ καὶ τριήρης καὶ τοῖχος καὶ ἄνθρωπος , εἰ κατὰ παντός τι ἢ καταφῆσαι ἢ ἀποφῆσαι ἐνδέχεται , καθάπερ ἀνάγκη τοῖς τὸν Πρωταγόρου λέγουσι λόγον . εἰ γάρ τῳ δοκεῖ μὴ εἶναι τριήρης ὁ ἄνθρωπος , δῆλον ὡς οὐκ ἔστι τριήρης · ὥστε καὶ ἔστιν , εἴπερ ἡ ἀντίφασις ἀληθής . καὶ γίγνεται δὴ τὸ τοῦ Ἀναξαγόρου , ὁμοῦ πάντα χρήματα · ὥστε μηθὲν ἀληθῶς ὑπάρχειν . τὸ ἀόριστον οὖν ἐοίκασι λέγειν , καὶ οἰόμενοι τὸ ὂν λέγειν περὶ τοῦ μὴ ὄντος λέγουσιν · τὸ γὰρ δυνάμει ὂν καὶ μὴ ἐντελεχείᾳ τὸ ἀόριστόν ἐστιν . ἀλλὰ μὴν λεκτέον γʼ αὐτοῖς κατὰ παντὸς παντὸς τὴν κατάφασιν ἢ τὴν ἀπόφασιν · ἄτοπον γὰρ εἰ ἑκάστῳ ἡ μὲν αὐτοῦ ἀπόφασις ὑπάρξει , ἡ δʼ ἑτέρου ὃ μὴ ὑπάρχει αὐτῷ οὐχ ὑπάρξει · λέγω δʼ οἷον εἰ ὀληθὲς εἰπεῖν τὸν ἄνθρωπον ὅτι οὐκ ἄνθρωπος , δῆλον ὅτι καὶ ἢ τριήρης ἢ οὐ τριήρης . εἰ μὲν οὖν ἡ κατάφασις , ἀνάγκη καὶ τὴν ἀπόφασιν · εἰ δὲ μὴ ὑπάρχει ἡ κατάφασις , ἥ γε ἀπόφασις ὑπάρξει μᾶλλον ἢ ἡ αὐτοῦ . εἰ οὖν κἀκείνη ὑπάρχει , ὑπάρξει καὶ ἡ τῆς τριήρους · εἰ δʼ αὕτη , καὶ ἡ κατάφασις.—ταῦτά τε οὖν συμβαίνει τοῖς λέγουσι τὸν λόγον τοῦτον , καὶ ὅτι οὐκ ἀνάγκη ἢ φάναι ἢ ἀποφάναι . εἰ γὰρ ἀληθὲς ὅτι ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἄνθρωπος , δῆλον ὅτι καὶ οὔτʼ ἄνθρωπος οὔτʼ οὐκ ἄνθρωπος ἔσται · τοῖν γὰρ δυοῖν δύο ἀποφάσεις , εἰ δὲ μία ἐξ ἀμφοῖν ἐκείνη , καὶ αὕτη μία ἂν εἴη ἀντικειμένη.—ἔτι ἤτοι περὶ ἅπαντα οὕτως ἔχει , καὶ ἔστι καὶ λευκὸν καὶ οὐ λευκὸν καὶ ὂν καὶ οὐκ ὄν , καὶ περὶ τὰς ἄλλας φάσεις καὶ ἀποφάσεις ὁμοιοτρόπως , ἢ οὒ ἀλλὰ περὶ μέν τινας , περί τινας δʼ οὔ . καὶ εἰ μὲν μὴ περὶ πάσας , αὗται ἂν εἶεν ὁμολογούμεναι · εἰ δὲ περὶ πάσας , πάλιν ἤτοι καθʼ ὅσων τὸ φῆσαι καὶ ἀποφῆσαι καὶ καθʼ ὅσων ἀποφῆσαι καὶ φῆσαι , ἢ κατὰ μὲν ὧν φῆσαι καὶ ἀποφῆσαι , καθʼ ὅσων δὲ ἀποφῆσαι οὐ πάντων φῆσαι . καὶ εἰ μὲν οὕτως , εἴη ἄν τι παγίως οὐκ ὄν , καὶ αὕτη βεβαία δόξα , καὶ εἰ τὸ μὴ εἶναι βέβαιόν τι καὶ γνώριμον , γνωριμωτέρα ἂν εἴη ἡ φάσις ἡ ἀντικειμένη · εἰ δὲ ὁμοίως καὶ ὅσα ἀποφῆσαι φάναι , ἀνάγκη ἤτοι ἀληθὲς διαιροῦντα λέγειν , οἷον ὅτι λευκὸν καὶ πάλιν ὅτι οὐ λευκόν , ἢ οὔ . καὶ εἰ μὲν μὴ ἀληθὲς διαιροῦντα λέγειν , οὐ λέγει τε ταῦτα καὶ οὐκ ἔστιν οὐθέν ( τὰ δὲ μὴ ὄντα πῶς ἂν φθέγξαιτο ἢ βαδίσειεν ; ) , καὶ πάντα δʼ ἂν εἴη ἕν , ὥσπερ καὶ πρότερον εἴρηται , καὶ ταὐτὸν ἔσται καὶ ἄνθρωπος καὶ θεὸς καὶ τριήρης καὶ αἱ ἀντιφάσεις αὐτῶν ( εἰ γὰρ ὁμοίως καθʼ ἑκάστου , οὐδὲν διοίσει ἕτερον ἑτέρου · εἰ γὰρ διοίσει , τοῦτʼ ἔσται ἀληθὲς καὶ ἴδιον ) · ὁμοίως δὲ καὶ εἰ διαιροῦντα ἐνδέχεται ἀληθεύειν , συμβαίνει τὸ λεχθέν , πρὸς δὲ τούτῳ ὅτι πάντες ἂν ἀληθεύοιεν καὶ πάντες ἂν ψεύδοιντο , καὶ αὐτὸς αὑτὸν ὁμολογεῖ ψεύδεσθαι . ἅμα δὲ φανερὸν ὅτι περὶ οὐθενός ἐστι πρὸς τοῦτον ἡ σκέψις · οὐθὲν γὰρ λέγει . οὔτε γὰρ οὕτως οὔτʼ οὐχ οὕτως λέγει , ἀλλʼ οὕτως τε καὶ οὐχ οὕτως · καὶ πάλιν γε ταῦτα ἀπόφησιν ἄμφω , ὅτι οὔθʼ οὕτως οὔτε οὐχ οὕτως · εἰ γὰρ μή , ἤδη ἄν τι εἴη ὡρισμένον.—ἔτι εἰ ὅταν ἡ φάσις ἀληθὴς ᾖ , ἡ ἀπόφασις ψευδής , κἂν αὕτη ἀληθὴς ᾖ , ἡ κατάφασις ψευδής , οὐκ ἂν εἴη τὸ αὐτὸ ἅμα φάναι καὶ ἀποφάναι ἀληθῶς . ἀλλʼ ἴσως φαῖεν ἂν τοῦτʼ εἶναι τὸ ἐξ ἀρχῆς κείμενον.—ἔτι ἆρα ὁ μὲν ἢ ἔχειν πως ὑπολαμβάνων ἢ μὴ ἔχειν διέψευσται , ὁ δὲ ἄμφω ἀληθεύει ; εἰ γὰρ ἀληθεύει , τί ἂν εἴη τὸ λεγόμενον ὅτι τοιαύτη τῶν ὄντων ἡ φύσις ; εἰ δὲ μὴ ἀληθεύει , ἀλλὰ μᾶλλον ἀληθεύει ἢ ὁ ἐκείνως ὑπολαμβάνων , ἤδη πως ἔχοι ἂν τὰ ὄντα , καὶ τοῦτʼ ἀληθὲς ἂν εἴη , καὶ οὐχ ἅμα καὶ οὐκ ἀληθές . εἰ δὲ ὁμοίως ἅπαντες καὶ ψεύδονται καὶ ἀληθῆ λέγουσιν , οὔτε φθέγξασθαι οὔτʼ εἰπεῖν τῷ τοιούτῳ ἔσται · ἅμα γὰρ ταῦτά τε καὶ οὐ ταῦτα λέγει . εἰ δὲ μηθὲν ὑπολαμβάνει ἀλλʼ ὁμοίως οἴεται καὶ οὐκ οἴεται , τί ἂν διαφερόντως ἔχοι τῶν γε φυτῶν ; ὅθεν καὶ μάλιστα φανερόν ἐστιν ὅτι οὐδεὶς οὕτω διάκειται οὔτε τῶν ἄλλων οὔτε τῶν λεγόντων τὸν λόγον τοῦτον . διὰ τί γὰρ βαδίζει Μέγαράδε ἀλλʼ οὐχ ἡσυχάζει , οἰόμενος βαδίζειν δεῖν ; οὐδʼ εὐθέως ἕωθεν πορεύεται εἰς φρέαρ ἢ εἰς φάραγγα , ἐὰν τύχῃ , ἀλλὰ φαίνεται εὐλαβούμενος , ὡς οὐχ ὁμοίως οἰόμενος μὴ ἀγαθὸν εἶναι τὸ ἐμπεσεῖν καὶ ἀγαθόν ; δῆλον ἄρα ὅτι τὸ μὲν βέλτιον ὑπολαμβάνει τὸ δʼ οὐ βέλτιον . εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τὸ μὲν ἄνθρωπον τὸ δʼ οὐκ ἄνθρωπον καὶ τὸ μὲν γλυκὺ τὸ δʼ οὐ γλυκὺ ἀνάγκη ὑπολαμβάνειν . οὐ γὰρ ἐξ ἴσου ἅπαντα ζητεῖ καὶ ὑπολαμβάνει , ὅταν οἰηθεὶς βέλτιον εἶναι τὸ πιεῖν ὕδωρ καὶ ἰδεῖν ἄνθρωπον εἶτα ζητῇ αὐτά · καίτοι ἔδει γε , εἰ ταὐτὸν ἦν ὁμοίως καὶ ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἄνθρωπος . ἀλλʼ ὅπερ ἐλέχθη , οὐθεὶς ὃς οὐ φαίνεται τὰ μὲν εὐλαβούμενος τὰ δʼ οὔ · ὥστε , ὡς ἔοικε , πάντες ὑπολαμβάνουσιν ἔχειν ἁπλῶς , εἰ μὴ περὶ ἅπαντα , ἀλλὰ περὶ τὸ ἄμεινον καὶ χεῖρον . εἰ δὲ μὴ ἐπιστάμενοι ἀλλὰ δοξάζοντες , πολὺ μᾶλλον ἐπιμελητέον ἂν εἴη τῆς ἀληθείας , ὥσπερ καὶ νοσώδει ὄντι ἢ ὑγιεινῷ τῆς ὑγιείας · καὶ γὰρ ὁ δοξάζων πρὸς τὸν ἐπιστάμενον οὐχ ὑγιεινῶς διάκειται πρὸς τὴν ἀλήθειαν.—ἔτι εἰ ὅτι μάλιστα πάντα οὕτως ἔχει καὶ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τό γε μᾶλλον καὶ ἧττον ἔνεστιν ἐν τῇ φύσει τῶν ὄντων · οὐ γὰρ ἂν ὁμοίως φήσαιμεν εἶναι τὰ δύο ἄρτια καὶ τὰ τρία , οὐδʼ ὁμοίως διέψευσται ὁ τὰ τέτταρα πέντε οἰόμενος καὶ ὁ χίλια . εἰ οὖν μὴ ὁμοίως , δῆλον ὅτι ἅτερος ἧττον , ὥστε μᾶλλον ἀληθεύει . εἰ οὖν τὸ μᾶλλον ἐγγύτερον , εἴη γε ἄν τι ἀληθὲς οὗ ἐγγύτερον τὸ μᾶλλον ἀληθές . κἂν εἰ μὴ ἔστιν , ἀλλʼ ἤδη γέ τι ἔστι βεβαιότερον καὶ ἀληθινώτερον , καὶ τοῦ λόγου ἀπηλλαγμένοι ἂν εἴημεν τοῦ ἀκράτου καὶ κωλύοντός τι τῇ διανοίᾳ ὁρίσαι .
Lemmas: εἰμί δέ τις ὅς , καθά λέγω , αὐτός τε ἐνδέχομαι φημί ὁ αὐτός εἰμί καί μή εἰμί , καί ὑπολαμβάνω οὕτως . χράω δέ ὁ λόγος οὗτος πολύς καί ὁ περί φύσις . ἐγώ δέ νῦν λαμβάνω ὡς ἀδύνατος εἰμί ἅμα εἰμί καί μή εἰμί , καί διά οὗτος δείκνυμι ὅτι βέβαιος οὗτος ὁ ἀρχή πᾶς . ἀξιόω δή καί οὗτος ἀποδείκνυμι τις διά ἀπαιδευσία · εἰμί γάρ ἀπαιδευσία ὁ μή γιγνώσκω τίς δέω ζητέω ἀπόδειξις καί τίς οὐ δέω · ὅλος μέν γάρ ἅπας ἀδύνατος ἀπόδειξις εἰμί ( εἰς ἄπειρος γάρ ἄν βαδίζω , ὥστε μηδέ οὕτως εἰμί ἀπόδειξις ) , εἰ δέ τις μή δέω ζητέω ἀπόδειξις , τίς ἀξιόω εἰμί μάλα τοιοῦτος ἀρχή οὐ ἄν ἔχω λέγω . εἰμί δέ ἀποδείκνυμι ἐλεγκτικός καί περί οὗτος ὅτι ἀδύνατος , ἐάν μόνος τις λέγω ὁ ἀμφισβητέω · ἐάν δέ μηδείς , γέλοιος ὁ ζητέω λόγος πρός ὁ μηθενός ἔχω λόγος , ᾗ μή ἔχω · ὅμοιος γάρ φυτόν ὁ τοιοῦτος ᾗ τοιοῦτος ἤδη . ὁ δέ ἐλεγκτικός ἀποδείκνυμι λέγω διαφέρω καί ὁ ἀποδείκνυμι , ὅτι ἀποδείκνυμι μέν ἄν δοκέω αἰτέω ὁ ἐν ἀρχή , ἄλλος δέ ὁ τοιοῦτος αἴτιος εἰμί ἔλεγχος ἄν εἰμί καί οὐ ἀπόδειξις . ἀρχή δέ πρός ἅπας ὁ τοιοῦτος οὐ ὁ ἀξιόω ἤ εἰμί τις λέγω ἤ μή εἰμί ( οὗτος μέν γάρ τάχα ἄν τις ὑπολαμβάνω ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω ) , ἀλλά σημαίνω γε τις καί ἑαυτοῦ καί ἄλλος · οὗτος γάρ ἀνάγκη , εἴπερ λέγω τις . εἰ γάρ μή , οὐ ἄν εἰμί ὁ τοιοῦτος λόγος , οὔτε αὐτός πρός ἑαυτοῦ οὔτε πρός ἄλλος . ἐάν δέ τις οὗτος δίδωμι , εἰμί ἀπόδειξις · ἤδη γάρ τις εἰμί ὁρίζω . ἀλλά αἴτιος οὐ ὁ ἀποδείκνυμι ἀλλά ὁ ὑπομένω · ἀναιρέω γάρ λόγος ὑπομένω λόγος . ἔτι δέ ὁ οὗτος συγχωρέω συγχωρέω τις ἀληθής εἰμί χωρίς ἀπόδειξις . — πρῶτος μέν οὖν δῆλος ὡς οὗτος γε αὐτός ἀληθής , ὅτι σημαίνω ὁ ὄνομα ὁ εἰμί ἤ μή εἰμί ὅδε , ὥστε οὐ ἄν πᾶς οὕτως καί οὐ οὕτως ἔχω · ἔτι εἰ ὁ ἄνθρωπος σημαίνω εἷς , εἰμί οὗτος ὁ ζῷον δίπους . λέγω δέ ὁ εἷς σημαίνω οὗτος · εἰ οὗτος εἰμί ἄνθρωπος , ἐάν εἰμί τις ἄνθρωπος , οὗτος εἰμί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ( διαφέρω δέ οὐδείς οὐδέ εἰ πολύς τις φημί σημαίνω μόνος δέ ὁρίζω , τίθημι γάρ ἄν ἐπί ἕκαστος λόγος ἕτερος ὄνομα · λέγω δέ οἷος , εἰ μή φημί ὁ ἄνθρωπος εἷς σημαίνω , πολύς δέ , ὅς εἷς μέν εἷς λόγος ὁ ζῷον δίπους , εἰμί δέ καί ἕτερος πολύς , ὁρίζω δέ ὁ ἀριθμός · τίθημι γάρ ἄν ἴδιος ὄνομα κατά ἕκαστος ὁ λόγος · εἰ δέ μή , ἀλλά ἄπειρος σημαίνω φημί , φανερός ὅτι οὐ ἄν εἰμί λόγος · ὁ γάρ μή εἷς σημαίνω οὐδείς σημαίνω εἰμί , μή σημαίνω δέ ὁ ὄνομα ἀναιρέω ὁ διαλέγω πρός ἀλλήλων , κατά δέ ὁ ἀλήθεια καί πρός ἑαυτοῦ · οὐδείς γάρ ἐνδέχομαι νοέω μή νοόω εἷς , εἰ δέ ἐνδέχομαι , τίθημι ἄν ὄνομα οὗτος ὁ πρᾶγμα ἕννυμι δή , ὥσπερ λέγω κατά ἀρχή , σημαίνω τις ὁ ὄνομα καί σημαίνω εἷς · οὐ δή ἐνδέχομαι ὁ ἄνθρωπος εἰμί σημαίνω ὅς ἄνθρωπος μή εἰμί , εἰ ὁ ἄνθρωπος σημαίνω μή μόνος κατά εἷς ἀλλά καί εἷς ( οὐ γάρ οὗτος ἀξιόω ὁ εἷς σημαίνω , ὁ κατά εἷς , ἐπεί οὕτως γε ἄν ὁ μουσικός καί ὁ λευκός καί ὁ ἄνθρωπος εἷς σημαίνω , ὥστε εἷς ἅπας εἰμί · συνώνυμος γάρ ) . καί οὐ εἰμί εἰμί καί μή εἰμί ὁ αὐτός ἀλλά ἤ κατά ὁμωνυμία , ὥσπερ ἄν εἰ ὅς ἐγώ ἄνθρωπος καλέω , ἄλλος μή ἄνθρωπος καλέω · ὁ δέ ἀφοράω οὐ οὗτος εἰμί , εἰ ἐνδέχομαι ὁ αὐτός ἅμα εἰμί καί μή εἰμί ἄνθρωπος ὁ ὄνομα , ἀλλά ὁ πρᾶγμα . εἰ δέ μή σημαίνω ἕτερος ὁ ἄνθρωπος καί ὁ μή ἄνθρωπος , δῆλος ὅτι καί ὁ μή εἰμί ἄνθρωπος ὁ εἰμί ἄνθρωπος · ὥστε εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἔρχομαι μή ἄνθρωπος εἰμί · εἷς γάρ εἰμί . οὗτος γάρ σημαίνω ὁ εἰμί εἷς , ὁ ὡς λώπιον καί ἱμάτιον , εἰ ὁ λόγος εἷς · εἰ δέ εἰμί εἷς , εἷς σημαίνω ὁ ἄνθρωπος εἰμί καί μή ἄνθρωπος . ἀλλά δείκνυμι ὅτι ἕτερος σημαίνω . ἀνάγκη τοίνυν , εἰ τις εἰμί ἀληθής λέγω ὅτι ἄνθρωπος , ζῷον εἰμί δίπους ( οὗτος γάρ εἰμί ὅς σημαίνω ὁ ἄνθρωπος ) · εἰ δέ ἀνάγκη οὗτος , οὐ ἐνδέχομαι μή εἰμί τότε ὁ αὐτός ζῷον δίπους ( οὗτος γάρ σημαίνω ὁ ἀνάγκη εἰμί , ὁ ἀδύνατος εἰμί μή εἰμί ) · οὐ ἄρα ἐνδέχομαι ἅμα ἀληθής εἰμί λέγω ὁ αὐτός ἄνθρωπος εἰμί καί μή εἰμί ἄνθρωπος . ὁ δέ αὐτός λόγος καί ἐπί ὁ μή εἰμί ἄνθρωπος · ὁ γάρ ἄνθρωπος εἰμί καί ὁ μή ἄνθρωπος εἰμί ἕτερος σημαίνω , εἴπερ καί ὁ λευκός εἰμί καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἕτερος · πολύς γάρ ἀντίκειμαι ἐκεῖνος μάλα , ὥστε σημαίνω ἕτερος . εἰ δέ καί ὁ λευκός φημί ὁ αὐτός καί εἷς σημαίνω , πάλιν ὁ αὐτός λέγω ὅς καί πρότερος λέγω , ὅτι εἷς πᾶς εἰμί καί οὐ μόνος ὁ ἀντίκειμαι . εἰ δέ μή ἐνδέχομαι οὗτος , συμβαίνω ὁ λέγω , ἐάν ἀποκρίνω ὁ ἐρωτάω . ἐάν δέ προστίθημι ἐρωτάω ἁπλῶς καί ὁ ἀπόφασις , οὐ ἀποκρίνω ὁ ἐρωτάω . οὐδείς γάρ κωλύω εἰμί ὁ αὐτός καί ἄνθρωπος καί λευκός καί ἄλλος μυρίος ὁ πλῆθος · ἀλλά ὅμως ἔρομαι εἰ ἀληθής λέγω ἄνθρωπος οὗτος εἰμί ἤ οὐ , ἀποκριτέον ὁ εἷς σημαίνω καί οὐ προστίθημι ὅτι καί λευκός καί μέγας . καί γάρ ἀδύνατος ἄπειρος γε εἰμί ὁ συμβαίνω διέρχομαι · ἤ οὖν ἅπας διέρχομαι ἤ μηδείς . ὅμοιος τοίνυν εἰ καί μυριάκις εἰμί ὁ αὐτός ἄνθρωπος καί οὐ ἄνθρωπος , οὐ προσαποκριτέον ὁ ἔρομαι εἰ εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι εἰμί ἅμα καί οὐ ἄνθρωπος , εἰ μή καί ἄλλος ὅσος συμβαίνω προσαποκριτέον , ὅσος εἰμί ἤ μή εἰμί · ἐάν δέ οὗτος ποιέω , οὐ διαλέγεται.—ὅλως δέ ἀναιρέω ὁ οὗτος λέγω οὐσία καί ὁ τίς εἰμί εἰμί . πᾶς γάρ ἀνάγκη συμβαίνω φάσκω αὐτός , καί ὁ ὅς ἄνθρωπος εἰμί ἤ ζῷον εἰμί μή εἰμί . εἰ γάρ εἰμί τις ὅς ἄνθρωπος εἰμί , οὗτος οὐ εἰμί μή ἄνθρωπος εἰμί ἤ μή εἰμί ἄνθρωπος ( καίτοι οὗτος ἀπόφασις οὗτος ) · εἷς γάρ εἰμί ὅς σημαίνω , καί εἰμί οὗτος τις οὐσία . ὁ δέ οὐσία σημαίνω εἰμί ὅτι οὐ ἄλλος τις ὁ εἰμί αὐτός . εἰ δέ εἰμί αὐτός ὁ ὅς ἄνθρωπος εἰμί ἤ ὅς μή ἄνθρωπος εἰμί ἤ ὅς μή εἰμί ἄνθρωπος , ἄλλος εἰμί , ὥστε ἀναγκαῖος αὐτός λέγω ὅτι οὐδείς εἰμί τοιοῦτος λόγος , ἀλλά πᾶς κατά συμβαίνω · οὗτος γάρ διορίζω οὐσία καί ὁ συμβαίνω · ὁ γάρ λευκός ὁ ἄνθρωπος συμβαίνω ὅτι εἰμί μέν λευκός ἀλλά οὐ ὅς λευκός . εἰ δέ πᾶς κατά συμβαίνω λέγω , οὐδείς εἰμί πρῶτος ὁ κατά ὅς , εἰ ἀεί ὁ συμβαίνω κατά ὑπόκειμαι τις σημαίνω ὁ κατηγορία . ἀνάγκη ἄρα εἰς ἄπειρος ἔρχομαι . ἀλλά ἀδύνατος · οὐδέ γάρ πολύς συμπλέκω δύο · ὁ γάρ συμβαίνω οὐ συμβαίνω συμβαίνω , εἰ μή ὅτι ἄμφω συμβαίνω αὐτός , λέγω δέ οἷος ὁ λευκός μουσικός καί οὗτος λευκός ὅτι ἄμφω ὁ ἄνθρωπος συμβαίνω . ἀλλά οὐ ὁ Σωκράτης μουσικός οὕτως , ὅτι ἄμφω συμβαίνω ἕτερος τις . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν οὕτως ὁ δέ ἐκεῖνος λέγω συμβαίνω , ὅσος οὕτως λέγω ὡς ὁ λευκός ὁ Σωκράτης , οὐ ἐνδέχομαι ἄπειρος εἰμί ἐπί ὁ ἄνω , οἷος ὁ Σωκράτης ὁ λευκός ἕτερος τις συμβαίνω · οὐ γάρ γίγνομαι τις εἷς ἐκ ἅπας . οὐδέ δή ὁ λευκός ἕτερος τις εἰμί συμβαίνω , οἷος ὁ μουσικός · οὐδείς τε γάρ μάλα οὗτος ἐκεῖνος ἤ ἐκεῖνος οὗτος συμβαίνω , καί ἅμα διορίζω ὅτι ὁ μέν οὕτως συμβαίνω ὁ δέ ὡς ὁ μουσικός Σωκράτης · ὅσος δέ οὕτως , οὐ συμβαίνω συμβαίνω συμβαίνω , ἀλλά ὅσος ἐκεῖνος , ὥστε οὐ πᾶς κατά συμβαίνω λέγω . εἰμί ἄρα τις καί ὡς οὐσία σημαίνω . εἰ δέ οὗτος , δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος ἅμα κατηγορέω ὁ ἀντιφάσεις.—ἔτι εἰ ἀληθής ὁ ἀντίφασις ἅμα κατά ὁ αὐτός πᾶς , δῆλος ὡς ἅπας εἰμί εἷς . εἰμί γάρ ὁ αὐτός καί τριήρης καί τοῖχος καί ἄνθρωπος , εἰ κατά πᾶς τις ἤ κατάφημι ἤ ἀπόφημι ἐνδέχομαι , καθά ἀνάγκη ὁ ὁ Πρωταγόρας λέγω λόγος . εἰ γάρ τις δοκέω μή εἰμί τριήρης ὁ ἄνθρωπος , δῆλος ὡς οὐ εἰμί τριήρης · ὥστε καί εἰμί , εἴπερ ὁ ἀντίφασις ἀληθής . καί γίγνομαι δή ὁ ὁ Ἀναξαγόρας , ὁμοῦ πᾶς χρῆμα · ὥστε μηδείς ἀληθής ὑπάρχω . ὁ ἀόριστος οὖν ἔοικα λέγω , καί οἴομαι ὁ εἰμί λέγω περί ὁ μή εἰμί λέγω · ὁ γάρ δύναμις εἰμί καί μή ἐντελέχεια ὁ ἀόριστος εἰμί . ἀλλά μήν λεκτέος γε αὐτός κατά πᾶς πᾶς ὁ κατάφασις ἤ ὁ ἀπόφασις · ἄτοπος γάρ εἰ ἕκαστος ὁ μέν αὐτός ἀπόφασις ὑπάρχω , ὁ δέ ἕτερος ὅς μή ὑπάρχω αὐτός οὐ ὑπάρχω · λέγω δέ οἷος εἰ ὀληθείς λέγω ὁ ἄνθρωπος ὅτι οὐ ἄνθρωπος , δῆλος ὅτι καί ἤ τριήρης ἤ οὐ τριήρης . εἰ μέν οὖν ὁ κατάφασις , ἀνάγκη καί ὁ ἀπόφασις · εἰ δέ μή ὑπάρχω ὁ κατάφασις , ὁ γε ἀπόφασις ὑπάρχω μάλα ἤ ὁ αὐτός . εἰ οὖν ἐκεῖνος ὑπάρχω , ὑπάρχω καί ὁ ὁ τριήρης · εἰ δέ οὗτος , καί ὁ κατάφασις τε οὖν συμβαίνω ὁ λέγω ὁ λόγος οὗτος , καί ὅτι οὐ ἀνάγκη ἤ φημί ἤ ἀπόφημι . εἰ γάρ ἀληθής ὅτι ἄνθρωπος καί οὐ ἄνθρωπος , δῆλος ὅτι καί οὔτε ἄνθρωπος οὔτε οὐ ἄνθρωπος εἰμί · ὁ γάρ δύο δύο ἀπόφασις , εἰ δέ εἷς ἐκ ἄμφω ἐκεῖνος , καί οὗτος εἷς ἄν εἰμί ἀντικειμένη.—ἔτι ἤτοι περί ἅπας οὕτως ἔχω , καί εἰμί καί λευκός καί οὐ λευκός καί εἰμί καί οὐ εἰμί , καί περί ὁ ἄλλος φάσις καί ἀπόφασις ὁμοιότροπος , ἤ οὐ ἀλλά περί μέν τις , περί τις δέ οὐ . καί εἰ μέν μή περί πᾶς , οὗτος ἄν εἰμί ὁμολογέω · εἰ δέ περί πᾶς , πάλιν ἤτοι κατά ὅσος ὁ φημί καί ἀπόφημι καί κατά ὅσος ἀπόφημι καί φημί , ἤ κατά μέν ὅς φημί καί ἀπόφημι , κατά ὅσος δέ ἀπόφημι οὐ πᾶς φημί . καί εἰ μέν οὕτως , εἰμί ἄν τις πάγιος οὐ εἰμί , καί οὗτος βέβαιος δόξα , καί εἰ ὁ μή εἰμί βέβαιος τις καί γνώριμος , γνώριμος ἄν εἰμί ὁ φάσις ὁ ἀντίκειμαι · εἰ δέ ὅμοιος καί ὅσος ἀπόφημι φημί , ἀνάγκη ἤτοι ἀληθής διαιρέω λέγω , οἷος ὅτι λευκός καί πάλιν ὅτι οὐ λευκός , ἤ οὐ . καί εἰ μέν μή ἀληθής διαιρέω λέγω , οὐ λέγω τε οὗτος καί οὐ εἰμί οὐδείς ( ὁ δέ μή εἰμί πῶς ἄν φθέγγομαι ἤ βαδίζω ; ) , καί πᾶς δέ ἄν εἰμί εἷς , ὥσπερ καί πρότερος λέγω , καί αὐτός εἰμί καί ἄνθρωπος καί θεός καί τριήρης καί ὁ ἀντίφασις αὐτός ( εἰ γάρ ὅμοιος κατά ἕκαστος , οὐδείς διαφέρω ἕτερος ἕτερος · εἰ γάρ διαφέρω , οὗτος εἰμί ἀληθής καί ἴδιος ) · ὅμοιος δέ καί εἰ διαιρέω ἐνδέχομαι ἀληθεύω , συμβαίνω ὁ λέγω , πρός δέ οὗτος ὅτι πᾶς ἄν ἀληθεύω καί πᾶς ἄν ψεύδω , καί αὐτός ἑαυτοῦ ὁμολογέω ψεύδω . ἅμα δέ φανερός ὅτι περί οὐδείς εἰμί πρός οὗτος ὁ σκέψις · οὐδείς γάρ λέγω . οὔτε γάρ οὕτως οὔτε οὐ οὕτως λέγω , ἀλλά οὕτως τε καί οὐ οὕτως · καί πάλιν γε οὗτος ἀπόφημι ἄμφω , ὅτι οὔτε οὕτως οὔτε οὐ οὕτως · εἰ γάρ μή , ἤδη ἄν τις εἰμί ὁρίζω εἰ ὅταν ὁ φάσις ἀληθής εἰμί , ὁ ἀπόφασις ψευδής , ἐάν οὗτος ἀληθής εἰμί , ὁ κατάφασις ψευδής , οὐ ἄν εἰμί ὁ αὐτός ἅμα φημί καί ἀπόφημι ἀληθής . ἀλλά ἴσως φημί ἄν οὗτος εἰμί ὁ ἐκ ἀρχή κείμενον.—ἔτι ἆρα ὁ μέν ἤ ἔχω πως ὑπολαμβάνω ἤ μή ἔχω διαψεύδω , ὁ δέ ἄμφω ἀληθεύω ; εἰ γάρ ἀληθεύω , τίς ἄν εἰμί ὁ λέγω ὅτι τοιοῦτος ὁ εἰμί ὁ φύσις ; εἰ δέ μή ἀληθεύω , ἀλλά μάλα ἀληθεύω ἤ ὁ ἐκεῖνος ὑπολαμβάνω , ἤδη πως ἔχω ἄν ὁ εἰμί , καί οὗτος ἀληθής ἄν εἰμί , καί οὐ ἅμα καί οὐ ἀληθής . εἰ δέ ὅμοιος ἅπας καί ψεύδω καί ἀληθής λέγω , οὔτε φθέγγομαι οὔτε λέγω ὁ τοιοῦτος εἰμί · ἅμα γάρ οὗτος τε καί οὐ οὗτος λέγω . εἰ δέ μηδείς ὑπολαμβάνω ἀλλά ὅμοιος οἴομαι καί οὐ οἴομαι , τίς ἄν διαφερόντως ἔχω ὁ γε φυτόν ; ὅθεν καί μάλα φανερός εἰμί ὅτι οὐδείς οὕτως διάκειμαι οὔτε ὁ ἄλλος οὔτε ὁ λέγω ὁ λόγος οὗτος . διά τίς γάρ βαδίζω Μέγαρα ἀλλά οὐ ἡσυχάζω , οἴομαι βαδίζω δέω ; οὐδέ εὐθύς ἕωθεν πορεύω εἰς φρέαρ ἤ εἰς φάραγξ , ἐάν τυγχάνω , ἀλλά φαίνω εὐλαβέομαι , ὡς οὐ ὅμοιος οἴομαι μή ἀγαθός εἰμί ὁ ἐμπίπτω καί ἀγαθός ; δῆλος ἄρα ὅτι ὁ μέν ἀγαθός ὑπολαμβάνω ὁ δέ οὐ ἀγαθός . εἰ δέ οὗτος , καί ὁ μέν ἄνθρωπος ὁ δέ οὐ ἄνθρωπος καί ὁ μέν γλυκύς ὁ δέ οὐ γλυκύς ἀνάγκη ὑπολαμβάνω . οὐ γάρ ἐκ ἴσος ἅπας ζητέω καί ὑπολαμβάνω , ὅταν οἴομαι ἀγαθός εἰμί ὁ πίνω ὕδωρ καί ὁράω ἄνθρωπος εἶτα ζητέω αὐτός · καίτοι δέω γε , εἰ αὐτός εἰμί ὅμοιος καί ἄνθρωπος καί οὐ ἄνθρωπος . ἀλλά ὅς λέγω , οὐδείς ὅς οὐ φαίνω ὁ μέν εὐλαβέομαι ὁ δέ οὐ · ὥστε , ὡς ἔοικα , πᾶς ὑπολαμβάνω ἔχω ἁπλῶς , εἰ μή περί ἅπας , ἀλλά περί ὁ ἀγαθός καί κακός . εἰ δέ μή ἐπίσταμαι ἀλλά δοξάζω , πολύς μάλα ἐπιμέλω ἄν εἰμί ὁ ἀλήθεια , ὥσπερ καί νοσώδης εἰμί ἤ ὑγιεινός ὁ ὑγίεια · καί γάρ ὁ δοξάζω πρός ὁ ἐπίσταμαι οὐ ὑγιεινός διάκειμαι πρός ὁ ἀλήθειαν.—ἔτι εἰ ὅτι μάλα πᾶς οὕτως ἔχω καί οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ γε μάλα καί ἥσσων ἔνειμι ἐν ὁ φύσις ὁ εἰμί · οὐ γάρ ἄν ὅμοιος φημί εἰμί ὁ δύο ἄρτιος καί ὁ τρεῖς , οὐδέ ὅμοιος διαψεύδω ὁ ὁ τέσσαρες πέντε οἴομαι καί ὁ χίλιοι . εἰ οὖν μή ὅμοιος , δῆλος ὅτι ἕτερος ἥσσων , ὥστε μάλα ἀληθεύω . εἰ οὖν ὁ μάλα ἐγγύς , εἰμί γε ἄν τις ἀληθής ὅς ἐγγύς ὁ μάλα ἀληθής . ἄν εἰ μή εἰμί , ἀλλά ἤδη γε τις εἰμί βέβαιος καί ἀληθινός , καί ὁ λόγος ἀπαλλάσσω ἄν εἰμί ὁ ἄκρατος καί κωλύω τις ὁ διάνοια ὁρίζω .