aristoteles-et-corpus-aristotelicum.metaphysica 4.8
διωρισμένων δὲ τούτων φανερὸν ὅτι καὶ τὰ μοναχῶς λεγόμενα καὶ κατὰ πάντων ἀδύνατον ὑπάρχειν ὥσπερ τινὲς λέγουσιν , οἱ μὲν οὐθὲν φάσκοντες ἀληθὲς εἶναι ( οὐθὲν γὰρ κωλύειν φασὶν οὕτως ἅπαντα εἶναι ὥσπερ τὸ τὴν διάμετρον σύμμετρον εἶναι ) , οἱ δὲ πάντʼ ἀληθῆ . σχεδὸν γὰρ οὗτοι οἱ λόγοι οἱ αὐτοὶ τῷ Ἡρακλείτου · ὁ γὰρ λέγων ὅτι πάντʼ ἀληθῆ καὶ πάντα ψευδῆ , καὶ χωρὶς λέγει τῶν λόγων ἑκάτερον τούτων , ὥστʼ εἴπερ ἀδύνατα ἐκεῖνα , καὶ ταῦτα ἀδύνατον εἶναι . ἔτι δὲ φανερῶς ἀντιφάσεις εἰσὶν ἃς οὐχ οἷόν τε ἅμα ἀληθεῖς εἶναι—οὐδὲ δὴ ψευδεῖς πάσας · καίτοι δόξειέ γʼ ἂν μᾶλλον ἐνδέχεσθαι ἐκ τῶν εἰρημένων . ἀλλὰ πρὸς πάντας τοὺς τοιούτους λόγους αἰτεῖσθαι δεῖ , καθάπερ ἐλέχθη καὶ ἐν τοῖς ἐπάνω λόγοις , οὐχὶ εἶναί τι ἢ μὴ εἶναι ἀλλὰ σημαίνειν τι , ὥστε ἐξ ὁρισμοῦ διαλεκτέον λαβόντας τί σημαίνει τὸ ψεῦδος ἢ τὸ ἀληθές . εἰ δὲ μηθὲν ἄλλο τὸ ἀληθὲς φάναι ἢ ὃ ἀποφάναι ψεῦδός ἐστιν , ἀδύνατον πάντα ψευδῆ εἶναι · ἀνάγκη γὰρ τῆς ἀντιφάσεως θάτερον εἶναι μόριον ἀληθές . ἔτι εἰ πᾶν ἢ φάναι ἢ ἀποφάναι ἀναγκαῖον , ἀδύνατον ἀμφότερα ψευδῆ εἶναι · θάτερον γὰρ μόριον τῆς ἀντιφάσεως ψεῦδός ἐστιν . συμβαίνει δὴ καὶ τὸ θρυλούμενον πᾶσι τοῖς τοιούτοις λόγοις , αὐτοὺς ἑαυτοὺς ἀναιρεῖν . ὁ μὲν γὰρ πάντα ἀληθῆ λέγων καὶ τὸν ἐναντίον αὑτοῦ λόγον ἀληθῆ ποιεῖ , ὥστε τὸν ἑαυτοῦ οὐκ ἀληθῆ ( ὁ γὰρ ἐναντίος οὔ φησιν αὐτὸν ἀληθῆ ) , ὁ δὲ πάντα ψευδῆ καὶ αὐτὸς αὑτόν . ἐὰν δʼ ἐξαιρῶνται ὁ μὲν τὸν ἐναντίον ὡς οὐκ ἀληθὴς μόνος ἐστίν , ὁ δὲ τὸν αὑτοῦ ὡς οὐ ψευδής , οὐδὲν ἧττον ἀπείρους συμβαίνει αὐτοῖς αἰτεῖσθαι λόγους ἀληθεῖς καὶ ψευδεῖς · ὁ γὰρ λέγων τὸν ἀληθῆ λόγον ἀληθῆ ἀληθής , τοῦτο δʼ εἰς ἄπειρον βαδιεῖται.—φανερὸν δʼ ὅτι οὐδʼ οἱ πάντα ἠρεμεῖν λέγοντες ἀληθῆ λέγουσιν οὐδʼ οἱ πάντα κινεῖσθαι . εἰ μὲν γὰρ ἠρεμεῖ πάντα , ἀεὶ ταὐτὰ ἀληθῆ καὶ ψευδῆ ἔσται , φαίνεται δὲ τοῦτο μεταβάλλον ( ὁ γὰρ λέγων ποτὲ αὐτὸς οὐκ ἦν καὶ πάλιν οὐκ ἔσται ) · εἰ δὲ πάντα κινεῖται , οὐθὲν ἔσται ἀληθές · πάντα ἄρα ψευδῆ · ἀλλὰ δέδεικται ὅτι ἀδύνατον . ἔτι ἀνάγκη τὸ ὂν μεταβάλλειν · ἔκ τινος γὰρ εἴς τι ἡ μεταβολή . ἀλλὰ μὴν οὐδὲ πάντα ἠρεμεῖ ἢ κινεῖται ποτέ , ἀεὶ δʼ οὐθέν · ἔστι γάρ τι ὃ ἀεὶ κινεῖ τὰ κινούμενα , καὶ τὸ πρῶτον κινοῦν ἀκίνητον αὐτό .
Lemmas: διορίζω δέ οὗτος φανερός ὅτι καί ὁ μοναχῶς λέγω καί κατά πᾶς ἀδύνατος ὑπάρχω ὥσπερ τις λέγω , ὁ μέν οὐδείς φάσκω ἀληθής εἰμί ( οὐδείς γάρ κωλύω φημί οὕτως ἅπας εἰμί ὥσπερ ὁ ὁ διάμετρος σύμμετρος ἔρχομαι ) , ὁ δέ πᾶς ἀληθής . σχεδόν γάρ οὗτος ὁ λόγος ὁ αὐτός ὁ Ἡράκλειτος · ὁ γάρ λέγω ὅτι πᾶς ἀληθής καί πᾶς ψευδής , καί χωρίς λέγω ὁ λόγος ἑκάτερος οὗτος , ὥστε εἴπερ ἀδύνατος ἐκεῖνος , καί οὗτος ἀδύνατος εἰμί . ἔτι δέ φανερός ἀντίφασις εἰμί ὅς οὐ οἷος τε ἅμα ἀληθής εἶναι—οὐδὲ δή ψευδής πᾶς · καίτοι δοκέω γε ἄν μάλα ἐνδέχομαι ἐκ ὁ λέγω . ἀλλά πρός πᾶς ὁ τοιοῦτος λόγος αἰτέω δέω , καθά λέγω καί ἐν ὁ ἐπάνω λόγος , οὐ εἰμί τις ἤ μή εἰμί ἀλλά σημαίνω τις , ὥστε ἐκ ὁρισμός διαλέγω λαμβάνω τίς σημαίνω ὁ ψεῦδος ἤ ὁ ἀληθής . εἰ δέ μηδείς ἄλλος ὁ ἀληθής φημί ἤ ὅς ἀπόφημι ψεῦδος εἰμί , ἀδύνατος πᾶς ψευδής εἰμί · ἀνάγκη γάρ ὁ ἀντίφασις ἕτερος εἰμί μόριον ἀληθής . ἔτι εἰ πᾶς ἤ φημί ἤ ἀπόφημι ἀναγκαῖος , ἀδύνατος ἀμφότερος ψευδής εἰμί · ἕτερος γάρ μόριον ὁ ἀντίφασις ψεῦδος εἰμί . συμβαίνω δή καί ὁ θρυλέω πᾶς ὁ τοιοῦτος λόγος , αὐτός ἑαυτοῦ ἀναιρέω . ὁ μέν γάρ πᾶς ἀληθής λέγω καί ὁ ἐναντίος ἑαυτοῦ λόγος ἀληθής ποιέω , ὥστε ὁ ἑαυτοῦ οὐ ἀληθής ( ὁ γάρ ἐναντίος οὐ φημί αὐτός ἀληθής ) , ὁ δέ πᾶς ψευδής καί αὐτός ἑαυτοῦ . ἐάν δέ ἐξαιρόομαι ὁ μέν ὁ ἐναντίος ὡς οὐ ἀληθής μόνος εἰμί , ὁ δέ ὁ ἑαυτοῦ ὡς οὐ ψευδής , οὐδείς ἥσσων ἄπειρος συμβαίνω αὐτός αἰτέω λόγος ἀληθής καί ψευδής · ὁ γάρ λέγω ὁ ἀληθής λόγος ἀληθής ἀληθής , οὗτος δέ εἰς ἄπειρος βαδιεῖται.—φανερὸν δέ ὅτι οὐδέ ὁ πᾶς ἠρεμέω λέγω ἀληθής λέγω οὐδέ ὁ πᾶς κινέω . εἰ μέν γάρ ἠρεμέω πᾶς , ἀεί αὐτός ἀληθής καί ψευδής εἰμί , φαίνω δέ οὗτος μεταβάλλω ( ὁ γάρ λέγω ποτέ αὐτός οὐ εἰμί καί πάλιν οὐ εἰμί ) · εἰ δέ πᾶς κινέω , οὐδείς εἰμί ἀληθής · πᾶς ἄρα ψευδής · ἀλλά δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος . ἔτι ἀνάγκη ὁ εἰμί μεταβάλλω · ἐκ τις γάρ εἰς τις ὁ μεταβολή . ἀλλά μήν οὐδέ πᾶς ἠρεμέω ἤ κινέω ποτέ , ἀεί δέ οὐδείς · εἰμί γάρ τις ὅς ἀεί κινέω ὁ κινέω , καί ὁ πρῶτος κινέω ἀκίνητος αὐτός .