aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 9.6
Αἱ δ’ ἄρκτοι ὅταν φεύγωσι , τὰ σκυμνία προωθοῦσι καὶ ἀναλαβοῦσαι φέρουσιν · ὅταν δ’ ἐπικαταλαμβάνωνται , ἐπὶ τὰ δένδρα ἀναπηδῶσιν . Καὶ ὅταν ἐκ τοῦ φωλεοῦ ἐξέλθωσι , πρῶτον τὸ ἄρον ἐσθίουσιν , ὥσπερ εἴρηται πρότερον , καὶ τὰ ξύλα διαμασῶνται ὥσπερ ὀδοντοφυοῦσαι . Πολλὰ δὲ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων τῶν τετραπόδων ποιεῖ πρὸς βοήθειαν αὑτοῖς φρονίμως , ἐπεὶ καὶ ἐν Κρήτῃ φασὶ τὰς αἶγας τὰς ἀγρίας , ὅταν τοξευθῶσι , ζητεῖν τὸ δίκταμνον · δοκεῖ δὲ τοῦτο ἐκβλητικὸν εἶναι τῶν τοξευμάτων ἐν τῷ σώματι . Καὶ αἱ κύνες δ’ ὅταν τι πονῶσιν , ἔμετον ποιοῦνται φαγοῦσαί τινα πόαν . Ἡ δὲ πάρδαλις ὅταν φάγῃ τὸ φάρμακον τὸ παρδαλιαγχές , ζητεῖ τὴν τοῦ ἀνθρώπου κόπρον · βοηθεῖ γὰρ αὐτῇ . Διαφθείρει δὲ τοῦτο τὸ φάρμακον καὶ λέοντας . Διὸ καὶ οἱ κυνηγοὶ κρεμαννύουσιν ἐν ἀγγείῳ ἔκ τινος δένδρου τὴν κόπρον , ὅπως μὴ ἀποχωρῇ μακρὰν τὸ θηρίον · αὐτοῦ γὰρ προσαλλομένη ἡ πάρδαλις καὶ ἐλπίζουσα λήψεσθαι τελευτᾷ . Λέγουσι δὲ καὶ κατανενοηκυῖαν τὴν πάρδαλιν ὅτι τῇ ὀσμῇ αὐτῆς χαίρουσι τὰ θηρία , ἀποκρύπτουσαν ἑαυτὴν θηρεύειν · προσιέναι γὰρ ἐγγύς , καὶ λαμβάνειν οὕτω καὶ τὰς ἐλάφους . Ὁ δ’ ἰχνεύμων ὁ ἐν Αἰγύπτῳ ὅταν ἴδῃ τὸν ὄφιν τὴν ἀσπίδα καλουμένην , οὐ πρότερον ἐπιτίθεται πρὶν συγκαλέσῃ βοηθοὺς ἄλλους · πρὸς δὲ τὰς πληγὰς καὶ τὰ δήγματα πηλῷ καταπλάττουσιν ἑαυτούς · βρέξαντες γὰρ ἐν τῷ ὕδατι πρῶτον , οὕτω καλινδοῦνται ἐν τῇ γῇ . Τῶν δὲ κροκοδείλων χασκόντων οἱ τροχίλοι καθαίρουσιν εἰσπετόμενοι τοὺς ὀδόντας , καὶ αὐτοὶ μὲν τροφὴν λαμβάνουσιν , ὁ δ’ ὠφελούμενος αἰσθάνεται καὶ οὐ βλάπτει , ἀλλ’ ὅταν ἐξελθεῖν βούληται , κινεῖ τὸν αὐχένα , ἵνα μὴ συνδάκῃ . Ἡ δὲ χελώνη ὅταν ἔχεως φάγῃ , ἐπεσθίει τὴν ὀρίγανον · καὶ τοῦτο ὦπται . Καὶ ἤδη κατιδών τις τοῦτο πολλάκις ποιοῦσαν αὐτὴν καὶ ὅτε σπάσαι τῆς ὀριγάνου πάλιν ἐπὶ τὸν ἔχιν πορευομένην , ἐξέτιλε τὴν ὀρίγανον · τούτου δὲ συμβάντος ἀπέθανεν ἡ χελώνη . Ἡ δὲ γαλῆ ὅταν ὄφει μάχηται , ἐπεσθίει τὸ πήγανον · πολεμία γὰρ ἡ ὀσμὴ τοῖς ὄφεσιν . Ὁ δὲ δράκων ὅταν ὀπωρίζῃ , τὸν ὀπὸν τῆς πικρίδος ἐκροφεῖ , καὶ τοῦθ’ ἑώραται ποιῶν . Αἱ δὲ κύνες ὅταν ἑλμινθιῶσιν , ἐσθίουσι τοῦ σίτου τὸ λήϊον , Οἱ δὲ πελαργοὶ καὶ οἱ ἄλλοι τῶν ὀρνίθων , ὅταν ἑλκωθῇ τι μαχομένοις , ἐπιτιθέασι τὴν ὀρίγανον . Πολλοὶ δὲ καὶ τὴν ἀκρίδα ἑωράκασιν ὅτι , ὅταν μάχηται τοῖς ὄφεσι , λαμβάνεται τοῦ τραχήλου τῶν ὄφεων . Φρονίμως δὲ δοκεῖ καὶ ἡ γαλῆ χειροῦσθαι τοὺς ὄρνιθας · σφάζει γὰρ ὥσπερ οἱ λύκοι τὰ πρόβατα . Μάχεται δὲ καὶ τοῖς ὄφεσι μάλιστα τοῖς μυοθήραις διὰ τὸ καὶ αὐτὴν τοῦτο τὸ ζῷον θηρεύειν . Περὶ δὲ τῆς τῶν ἐχίνων αἰσθήσεως συμβέβηκε πολλαχοῦ τεθεωρῆσθαι ὅτι μεταβαλλόντων βορέων καὶ νότων οἱ μὲν ἐν τῇ γῇ τὰς ὀπὰς αὑτῶν μεταμείβουσιν , οἱ δ’ ἐν ταῖς οἰκίαις τρεφόμενοι μεταβάλλουσι πρὸς τοὺς τοίχους , ὥστ’ ἐν Βυζαντίῳ γέ τινά φασι προλέγοντα λαβεῖν δόξαν ἐκ τοῦ κατανενοηκέναι ποιοῦντα ταῦτα τὸν ἐχῖνον . Ἡ δ’ ἴκτις ἔστι μὲν τὸ μέγεθος ἡλίκον Μελιταῖον κυνίδιον τῶν μικρῶν , τὴν δὲ δασύτητα καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὸ λευκὸν τὸ ὑποκάτω καὶ τοῦ ἤθους τὴν κακουργίαν ὅμοιον γαλῇ , καὶ τιθασσὸν δὲ γίνεται σφόδρα , τὰ δὲ σμήνη κακουργεῖ · τῷ γὰρ μέλιτι χαίρει . Ἔστι δὲ καὶ ὀρνιθοφάγον ὥσπερ αἱ αἴλουροι . Τὸ δ’ αἰδοῖον αὐτῆς ἔστι μέν , ὥσπερ εἴρηται , ὀστοῦν , δοκεῖ δ’ εἶναι φάρμακον στραγγουρίας τὸ τοῦ ἄρρενος · διδόασι δ’ ἐπιξύοντες .
Lemmas: ὁ δέ ἄρκτος ὅταν φεύγω , ὁ σκυμνίον προωθέω καί ἀναλαμβάνω φέρω · ὅταν δέ ἐπικαταλαμβάνω , ἐπί ὁ δένδρον ἀναπηδάω . καί ὅταν ἐκ ὁ φωλεός ἐξέρχομαι , πρῶτος ὁ ἄρον ἐσθίω , ὥσπερ λέγω πρότερος , καί ὁ ξύλον διαμασάομαι ὥσπερ ὀδοντοφυέω . πολύς δέ καί ὁ ἄλλος ζῷον ὁ τετράπους ποιέω πρός βοήθεια ἑαυτοῦ φρόνιμος , ἐπεί καί ἐν Κρήτη φημί ὁ αἴξ ὁ ἄγριος , ὅταν τοξεύω , ζητέω ὁ δίκταμνον · δοκέω δέ οὗτος ἐκβλητικός εἰμί ὁ τόξευμα ἐν ὁ σῶμα . καί ὁ κύων δέ ὅταν τις πονέω , ἔμετος ποιέω ἐσθίω τις πόα . ὁ δέ πάρδαλις ὅταν ἐσθίω ὁ φάρμακον ὁ παρδαλιαγχές , ζητέω ὁ ὁ ἄνθρωπος κόπρος · βοηθέω γάρ αὐτός . διαφθείρω δέ οὗτος ὁ φάρμακον καί λέων . διό καί ὁ κυνηγός κρεμάννυμι ἐν ἀγγεῖον ἐκ τις δένδρον ὁ κόπρος , ὅπως μή ἀποχωρέω μακρός ὁ θηρίον · αὐτοῦ γάρ προσάλλομαι ὁ πάρδαλις καί ἐλπίζω λαμβάνω τελευτάω . λέγω δέ καί κατανοέω ὁ πάρδαλις ὅτι ὁ ὀσμή αὐτός χαίρω ὁ θηρίον , ἀποκρύπτω ἑαυτοῦ θηρεύω · προσέρχομαι γάρ ἐγγύς , καί λαμβάνω οὕτως καί ὁ ἔλαφος . ὁ δέ ἰχνεύμων ὁ ἐν Αἴγυπτος ὅταν ὁράω ὁ ὄφις ὁ ἀσπίς καλέω , οὐ πρότερος ἐπιτίθημι πρίν συγκαλέω βοηθός ἄλλος · πρός δέ ὁ πληγή καί ὁ δῆγμα πηλός καταπλήσσω ἑαυτοῦ · βρέχω γάρ ἐν ὁ ὕδωρ πρῶτος , οὕτως καλινδέομαι ἐν ὁ γῆ . ὁ δέ κροκόδειλος χάσκω ὁ τροχίλος καθαίρω εἰσπέτομαι ὁ ὀδούς , καί αὐτός μέν τροφή λαμβάνω , ὁ δέ ὠφελέω αἰσθάνομαι καί οὐ βλάπτω , ἀλλά ὅταν ἐξέρχομαι βούλομαι , κινέω ὁ αὐχήν , ἵνα μή συνδάκνω . ὁ δέ χελώνη ὅταν ἔχις ἐσθίω , ἐπεσθίω ὁ ὀρίγανον · καί οὗτος ὁράω . καί ἤδη κατοράω τις οὗτος πολλάκις ποιέω αὐτός καί ὅτε σπάω ὁ ὀρίγανος πάλιν ἐπί ὁ ἔχις πορεύω , ἐκτίλλω ὁ ὀρίγανον · οὗτος δέ συμβαίνω ἀποθνῄσκω ὁ χελώνη . ὁ δέ γαλέη ὅταν ὄφις μάχομαι , ἐπεσθίω ὁ πήγανον · πολέμιος γάρ ὁ ὀσμή ὁ ὄφις . ὁ δέ δράκων ὅταν ὀπωρίζω , ὁ ὀπός ὁ πικρίς ἐκροφέω , καί οὗτος ὁράω ποιέω . ὁ δέ κύων ὅταν ἑλμινθιάω , ἐσθίω ὁ σῖτος ὁ λήϊον , Οἱ δέ πελαργός καί ὁ ἄλλος ὁ ὄρνις , ὅταν ἑλκόω τις μάχομαι , ἐπιτίθημι ὁ ὀρίγανον . πολύς δέ καί ὁ ἀκρίς ὁράω ὅτι , ὅταν μάχομαι ὁ ὄφις , λαμβάνω ὁ τράχηλος ὁ ὄφις . φρόνιμος δέ δοκέω καί ὁ γαλέη χειρόω ὁ ὄρνις · σφάζω γάρ ὥσπερ ὁ λύκος ὁ πρόβατον . μάχομαι δέ καί ὁ ὄφις μάλα ὁ μυοθήρας διά ὁ καί αὐτός οὗτος ὁ ζῷον θηρεύω . περί δέ ὁ ὁ ἐχῖνος αἴσθησις συμβαίνω πολλαχοῦ θεωρέω ὅτι μεταβάλλω βορός καί νότος ὁ μέν ἐν ὁ γῆ ὁ ὀπή ἑαυτοῦ μεταμείβω , ὁ δέ ἐν ὁ οἰκία τρέφω μεταβάλλω πρός ὁ τοῖχος , ὥστε ἐν Βυζάντιον γε τις φημί προλέγω λαμβάνω δόξα ἐκ ὁ κατανοέω ποιέω οὗτος ὁ ἐχῖνος . ὁ δέ ἴκτις εἰμί μέν ὁ μέγεθος ἡλίκος Μελιταῖος κυνίδιον ὁ μικρός , ὁ δέ δασύτης καί ὁ ὄψις καί ὁ λευκός ὁ ὑποκάτω καί ὁ ἦθος ὁ κακουργία ὅμοιος γαλέη , καί τιθασσός δέ γίγνομαι σφόδρα , ὁ δέ σμῆνος κακουργέω · ὁ γάρ μέλι χαίρω . εἰμί δέ καί ὀρνιθοφάγος ὥσπερ ὁ αἴλουρος . ὁ δέ αἰδοῖον αὐτός εἰμί μέν , ὥσπερ λέγω , ὀστέον , δοκέω δέ εἰμί φάρμακον στραγγουρία ὁ ὁ ἄρσην · δίδωμι δέ ἐπιξύω .