aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 9.40
Ἔστι δέ τι γένος τῶν ἐντόμων , ὃ ἑνὶ μὲν ὀνόματι ἀνώνυμόν ἐστιν , ἔχει δὲ πάντα τὴν μορφὴν συγγενικήν · ἔστι δὲ ταῦτα ὅσα κηριοποιά , οἷον μέλιτται καὶ τὰ παραπλήσια τὴν μορφήν . Τούτων δ’ ἐστὶ γένη ἐννέα , ὧν τὰ μὲν ἓξ ἀγελαῖα , μέλιττα , βασιλεῖς τῶν μελιττῶν , κηφὴν ὁ ἐν ταῖς μελίτταις , σφὴξ ὁ ἐπέτειος , ἔτι δ’ ἀνθρήνη καὶ τενθρηδών · μοναδικὰ δὲ τρία , σειρὴν ὁ μικρός , φαιός , ἄλλος σειρὴν ὁ μείζων , ὁ μέλας καὶ ποικίλος , τρίτος δ’ ὁ καλούμενος βομβύλιος , μέγιστος τούτων . Οἱ μὲν οὖν μύρμηκες θηρεύουσι μὲν οὐδέν , τὰ δὲ πεποιημένα συλλέγουσιν · οἱ δ’ ἀράχναι ποιοῦσι μὲν οὐδὲν οὐδ’ ἀποτίθενται , θηρεύουσι δὲ μόνον τὴν τροφήν · τῶν δ’ ἐννέα γενῶν τῶν εἰρημένων περὶ μὲν τῶν λοιπῶν ὕστερον λεχθήσεται , αἱ δὲ μέλιτται θηρεύουσι μὲν οὐδέν , αὐταὶ δὲ ποιοῦνται καὶ ἀποτίθενται · ἔστι γὰρ αὐταῖς τὸ μέλι τροφή . Δῆλον δὲ ποιοῦσιν , ὅταν τὰ κηρία ἐπιχειρῶσιν οἱ μελιττουργοὶ ἐξαιρεῖν · θυμιώμεναι γὰρ καὶ σφόδρα πονοῦσαι ὑπὸ τοῦ καπνοῦ τότε μάλιστα τὸ μέλι ἐσθίουσιν , ἐν δὲ τῷ ἄλλῳ χρόνῳ οὐ σφόδρα ὁρῶνται , ὡς φειδόμεναι καὶ ἀποτιθέμεναι τροφῆς χάριν . Ἔστι δ’ αὐταῖς καὶ ἄλλη τροφή , ἣν καλοῦσί τινες κήρινθον · ἔστι δὲ τοῦτο ὑποδεέστερον καὶ γλυκύτητα συκώδη ἔχον , κομίζουσι δὲ τοῦτο τοῖς σκέλεσι καθάπερ καὶ τὸν κηρόν . Ἔστι δὲ περὶ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν καὶ τὸν βίον πολλὴ . ποικιλία . Ἐπειδὰν γὰρ παραδοθῇ αὐταῖς καθαρὸν τὸ σμῆνος , οἰκοδομοῦσι τὰ κηρία , φέρουσαι τῶν τ’ ἄλλων ἀνθέων καὶ ἀπὸ τῶν δένδρων τὰ δάκρυα , ἰτέας τε καὶ πτελέας καὶ ἄλλων τῶν κολλωδεστάτων . Τούτῳ δὲ καὶ τὸ ἔδαφος διαχρίουσι τῶν ἄλλων θηρίων ἕνεκεν · καλοῦσι δ’ οἱ μελιττουργοὶ τοῦτο κόνισιν . Καὶ τὰς εἰσόδους δὲ παροικοδομοῦσιν , ἐὰν εὐρεῖαι ὦσιν . Πλάττουσι δὲ κηρία πρῶτον ἐν οἷς αὐταὶ γίνονται , εἶτ’ ἐν οἷς οἱ καλούμενοι βασιλεῖς καὶ τὰ κηφήνια . Τὰ μὲν οὖν αὑτῶν ἀεὶ πλάττουσι , τὰ δὲ τῶν βασιλέων ὅταν ᾖ πολυγονία , τὰ δὲ κηφήνια ἐὰν μέλιτος ἀφθονία ἐπισημαίνῃ . Πλάττουσι δὲ τὰ μὲν τῶν βασιλέων πρὸς τοῖς αὑτῶν ( μικρὰ δ’ ἐστὶ ταῦτα ) , τὰ δὲ κηφήνια πρὸς αὐτά · ἐλάττω δ’ ἐστὶ ταῦτα τῷ μεγέθει τῶν μελιττίων . Ἄρχονται δὲ τῶν ἱστῶν ἄνωθεν ἀπὸ τῆς ὀροφῆς τοῦ σμήνους , καὶ κάτω συνυφεῖς ποιοῦσιν ἕως τοῦ ἐδάφους ἱστοὺς πολλούς . Αἱ δὲ θυρίδες καὶ αἱ τοῦ μέλιτος καὶ τῶν σχαδόνων ἀμφίστομοι · περὶ γὰρ μίαν βάσιν δύο θυρίδες εἰσίν , ὥσπερ ἡ τῶν ἀμφικυπέλλων , ἡ μὲν ἐντὸς ἡ δ’ ἐκτός . Αἱ δὲ περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν κηρίων πρὸς τὰ σμήνη συνύφειαι , ὅσον ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς στίχους κύκλῳ , βραχεῖαι καὶ κεναὶ μέλιτος · πληρέστερα δὲ τῶν κηρίων τὰ μάλιστα τῷ κηρῷ καταπεπλασμένα . Περὶ δὲ τὸ στόμα τοῦ σμήνους τὸ μὲν πρῶτον τῆς εἰσδύσεως περιαλήλιπται μίτυϊ · τοῦτο δ’ ἐστὶ μέλαν ἱκανῶς , ὥσπερ ἀποκάθαρμ’ αὐταῖς τοῦ κηροῦ , καὶ τὴν ὀσμὴν δριμύ , φάρμακον δ’ ἐστὶ τυμμάτων καὶ τῶν τοιούτων ἐμπυημάτων · ἡ δὲ συνεχὴς ἀλοιφὴ τούτῳ πισσόκηρος , ἀμβλύτερον καὶ ἧττον φαρμακῶδες τῆς μίτυος . Λέγουσι δέ τινες τοὺς κηφῆνας κηρία μὲν πλάττειν καθ’ αὑτοὺς καὶ ἐν τῷ αὐτῷ σμήνει καὶ ἐν τῷ ἑνὶ κηρίῳ μεριζομένους πρὸς τὰς μελίττας , μελιττουργεῖν μέντοι οὐθέν , ἀλλὰ τρέφεσθαι τῷ τῶν μελιττῶν καὶ αὐτοὺς καὶ τοὺς νεοττούς . Διατρίβουσι δ’ οἱ κηφῆνες τὰ μὲν πολλὰ ἔνδον , ἐὰν δ’ ἐκπετασθῶσι , προσφέρονται ῥύβδην ἄνω πρὸς τὸν οὐρανόν , ἐπιδινοῦντες αὑτοὺς καὶ ὥσπερ ἀπογυμνάζοντες · ὅταν δὲ τοῦτο δράσωσι , πάλιν εἰσελθόντες εὐωχοῦνται . Οἱ δὲ βασιλεῖς οὐ πέτονται ἔξω , ἐὰν μὴ μετὰ ὅλου τοῦ ἐσμοῦ , οὔτ’ ἐπὶ βοσκὴν οὔτ’ ἄλλως . Φασὶ δὲ καὶ ἐὰν ἀποπλανηθῇ ὁ ἀφεσμός , ἀνιχνευούσας μεταθεῖν ἕως ἂν εὕρωσι τὸν ἡγεμόνα τῇ ὀσμῇ . Λέγεται δὲ καὶ φέρεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τοῦ ἐσμοῦ , ὅταν πέτεσθαι μὴ δύνηται · καὶ ἐὰν ἀπόληται , ἀπόλλυσθαι τὸν ἀφεσμόν · ἐὰν δ’ ἄρα χρόνον τινὰ διαμείνωσι καὶ κηρία ποιήσωσι , μέλι οὐκ ἐγγίνεσθαι καὶ αὐτὰς ταχὺ ἀπόλλυσθαι . Τὸν δὲ κηρὸν ἀναλαμβάνουσιν αἱ μέλισσαι ἀριχώμεναι πρὸς τὰ βρύα ὀξέως τοῖς ἔμπροσθεν ποσί · τούτους δ’ ἐκμάττουσιν εἰς τοὺς μέσους , τοὺς δὲ μέσους εἰς τὰ βλαισὰ τῶν ὀπισθίων · καὶ οὕτω γεμισθεῖσαι ἀποπέτονται , καὶ δῆλαί εἰσι βαρυνόμεναι . Καθ’ ἑκάστην δὲ πτῆσιν οὐ βαδίζει ἡ μέλιττα ἐφ’ ἕτερα τῷ εἴδει ἄνθη , οἷον ἀπὸ ἴου ἐπὶ ἴον , καὶ οὐ θιγγάνει ἄλλου γε , ἕως ἂν εἰς τὸ σμῆνος εἰσπετασθῇ . Ὅταν δ’ εἰς τὸ σμῆνος ἀφίκωνται , ἀποσείονται , καὶ παρακολουθοῦσιν ἑκάστῃ τρεῖς ἢ τέτταρες . Τὸ δὲ λαμβανόμενον οὐ ῥᾴδιόν ἐστιν ἰδεῖν · οὐδὲ τὴν ἐργασίαν ὅντινα τρόπον ποιοῦνται , οὐκ ὦπται · τοῦ δὲ κηροῦ ἡ ἀνάληψις τεθεώρηται ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν , διὰ πυκνότητα τῶν φύλλων ἐν ταὐτῷ διαμενουσῶν πλείω χρόνον . Μετὰ δὲ τοῦτο νεοττεύουσιν . Οὐθὲν δὲ κωλύει ἐν τῷ αὐτῷ κηρίῳ εἶναι νεοττοὺς καὶ μέλι καὶ κηφῆνας . Ἐὰν μὲν οὖν ὁ ἡγεμὼν ζῇ , χωρίς φασι τοὺς κηφῆνας γίγνεσθαι , εἰ δὲ μή , ἐν τοῖς τῶν μελιττῶν κυττάροις γεννᾶσθαι ὑπὸ τῶν μελιττῶν , καὶ γίγνεσθαι τούτους θυμικωτέρους · διὸ καὶ καλεῖσθαι κεντρωτούς , οὐκ ἔχοντας κέντρον , ἀλλ’ ὅτι βούλονται μὲν οὐ δύνανται δὲ βάλλειν . Εἰσὶ δὲ μείζους οἱ τῶν κηφήνων κύτταροι . Ἀναπλάττουσι δὲ ὁτἔ μὲν καὶ αὐτὰ καθ’ αὑτὰ τὰ κηρία τὰ τῶν κηφήνων , ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δ’ ἐν τοῖς τῶν μελιττῶν · διὸ καὶ ἀποτέμνουσιν . Εἰσὶ δὲ γένη τῶν μελιττῶν πλείω , καθάπερ εἴρηται πρότερον , δύο μὲν ἡγεμόνων , ὁ μὲν βελτίων πυρρός , ὁ δ’ ἕτερος μέλας καὶ ποικιλώτερος , τὸ δὲ μέγεθος διπλάσιος τῆς χρηστῆς μελίττης · ἡ δ’ ἀρίστη μικρά , στρογγύλη καὶ ποικίλη , ἄλλη μακρά , ὁμοία τῇ ἀνθρήνῃ . Ἕτερος ὁ φὼρ καλούμενος , μέλας , πλατυγάστωρ . Ἔτι δ’ ὁ κηφήν · οὗτος μέγιστος πάντων , ἄκεντρος δὲ καὶ νωθρός . Διαφέρουσι δ’ αἱ γινόμεναι τῶν μελιττῶν αἵτ’ ἀπὸ τῶν τὰ ἥμερα νεμομένων καὶ ἀπὸ τῶν τὰ ὀρεινά · εἰσὶ γὰρ αἱ ἀπὸ τῶν ὑλονόμων δασύτεραι καὶ ἐλάττους καὶ ἐργατικώτεραι καὶ χαλεπώτεραι . Αἱ μὲν οὖν χρησταὶ μέλιτται ἐργάζονται τά τε κηρία ὁμαλὰ καὶ τὰ ἐπιπολῆς κάλυμμα πᾶν λεῖον , ἔτι δ’ ἓν εἶδος τοῦ κηρίου , οἷον ἅπαν μέλι ἢ νεοττοὺς ἢ κηφῆνας · ἂν δὲ συμβῇ ὥστ’ ἐν τῷ αὐτῷ κηρίῳ ἅπαντα ποιεῖν αὐτά , ἔσται ἐφεξῆς ἓν εἶδος εἰργασμένον δι’ ἀντλίας . Αἱ δὲ μακραὶ τά τε κηρία ποιοῦσιν ἀνώμαλα καὶ τὸ κάλυμμα ἀνῳδηκός , ὅμοιον τῷ τῆς ἀνθρήνης , ἔτι δὲ τὸν γόνον καὶ τἆλλα οὐ τεταγμένα ἀλλ’ ὡς ἂν τύχῃ · γίνονται δ’ ἐξ αὐτῶν οἵ τε πονηροὶ ἡγεμόνες καὶ κηφῆνες πολλοὶ καὶ οἱ φῶρες καλούμενοι , μέλι δ’ ἢ πάνυ βραχὺ ἢ οὐδέν . Ἐπικάθηνται δ’ ἐπὶ τοῖς κηρίοις αἱ μέλιτται καὶ συμπέττουσιν · ἐὰν δὲ τοῦτο μὴ ποιῶσι , φθείρεσθαί φασι τὰ κηρία καὶ ἀραχνιοῦσθαι . Καὶ ἐὰν μὲν τὸ λοιπὸν δύνωνται κατέχειν ἐπικαθήμεναι , τοῦθ’ ὥσπερ ἔκβρωμα γίνεται , εἰ δὲ μή , ἀπόλλυται ὅλα . Γίνεται δὲ σκωλήκια ἐν τοῖς φθειρομένοις , ἃ πτερούμενα ἐκπέταται . Καὶ τὰ πίπτοντα δὲ τῶν κηρίων ὀρθοῦσιν αἱ μέλιτται , καὶ ὑφιστᾶσιν ἐρείσματα , ὅπως ἂν δύνωνται ὑπιέναι · ὅταν γὰρ μὴ ἔχωσιν ὁδὸν ᾗ προσπορεύσονται , οὐ προσκαθίζουσιν , εἶτ’ ἀραχνιοῦται . Τοῦ δὲ φωρὸς καὶ κηφῆνος γενομένων οὐδέν ἐστιν ἔργον , τὰ δὲ τῶν ἄλλων βλάπτουσιν . Ἁλισκόμενοι δὲ θνήσκουσιν ὑπὸ τῶν χρηστῶν μελιττῶν . Κτείνουσι δ’ αὗται σφόδρα καὶ τῶν ἡγεμόνων τοὺς πολλούς , καὶ μᾶλλον τοὺς πονηρούς , ἵνα μὴ πολλοὶ ὄντες διασπῶσι τὸν ἐσμόν . Κτείνουσι δὲ μάλιστα , ὅταν μὴ πολύγονον ᾖ τὸ σμῆνος μηδὲ ἀφέσεις μέλλωσι γίγνεσθαι · ἐν γὰρ τούτοις τοῖς καιροῖς καὶ τὰ κηρία διαφθείρουσι τὰ τῶν βασιλέων , ἐὰν ᾖ παρεσκευασμένα , ὡς ἐξαγωγέων ὄντων . Διαφθείρουσι δὲ καὶ τὰ τῶν κηφήνων , ἐὰν ὑποφαίνῃ ἀπορία μέλιτος καὶ μὴ εὐμελιτῇ τὰ σμήνη · καὶ τοῖς ἐξαιροῦσι περὶ τοῦ μέλιτος τότε μάχονται μάλιστα , καὶ τοὺς ὑπάρχοντας τῶν κηφήνων ἐκβάλλουσι , καὶ πολλάκις ὁρῶνται ἐν τῷ τεύχει ἀποκαθήμεναι . Πολεμοῦσι δὲ σφόδρα αἱ μικραὶ τῷ γένει τῷ μακρῷ , καὶ πειρῶνται ἐκβάλλειν ἐκ τῶν σμηνῶν · κἂν ἐπικρατήσωσι , τοῦτο δοκεῖ ὑπερβολῇ γίγνεσθαι ἀγαθὸν σμῆνος . Αἱ δ’ ἕτεραι αν γένωνται αὐταὶ ἐφ’ ἑαυτῶν , ἀργοῦσί τε καὶ τέλεως οὐθὲν ποιοῦσιν ἀγαθόν , ἀπόλλυνται δὲ καὶ αὐταὶ πρὸ τοῦ φθινοπώρου . Ὅσας δὲ κτείνουσιν αἱ χρησταὶ μέλιτται , πειρῶνται μὲν ἔξω τοῦ σμήνους τοῦτο πράττειν · ἐὰν δ’ ἔσω τις ἀποθάνῃ , ἐξάγουσιν ὁμοίως . Οἱ δὲ φῶρες καλούμενοι κακουργοῦσι μὲν καὶ τὰ παρ’ αὑτοῖς κηρία , εἰσέρχονται δέ , ἐὰν λάθωσι , καὶ εἰς τὰ ἀλλότρια · ἐὰν δὲ ληφθῶσι , θνήσκουσιν . Ἔργον δ’ ἐστὶ λαθεῖν · ἐπί τε γὰρ εἰσόδῳ ἑκάστῃ φύλακές εἰσιν , αὐτός τε ἐὰν εἰσελθὼν λάθῃ , διὰ τὸ ὑπερπεπλῆσθαι οὐ δύναται πέτεσθαι , ἀλλὰ πρὸ τοῦ σμήνους κυλίεται , ὥστ’ ἔργον ἐστὶν αὐτῷ ἐκφυγεῖν . Οἱ δὲ βασιλεῖς αὐτοὶ μὲν οὐχ ὁρῶνται ἔξω ἄλλως ἢ μετ’ ἀφέσεως · ἐν δὲ ταῖς ἀφέσεσιν αἱ λοιπαὶ περὶ τοῦτον συνεσπειραμέναι φαίνονται . Ὅταν δ’ ἄφεσις μέλλῃ γίγνεσθαι , φωνὴ μονῶτις καὶ ἴδιος γίνεται ἐπί τινας ἡμέρας , καὶ πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν ὀλίγαι πέτονται περὶ τὸ σμῆνος · εἰ δὲ γίνεται καὶ ὁ βασιλεὺς ἐν ταύταις , οὐκ ὦπταί πωδιὰ τὸ μὴ ῥᾴδιον εἶναι . Ὅταν δ’ ἀθροισθῶσιν , ἀποπέτονται καὶ χωρίζονται καθ’ ἕκαστον τῶν βασιλέων αἱ ἄλλαι · ἐὰν δὲ τύχωσιν ὀλίγαι πολλαῖς ἐγγὺς καθεζόμεναι , μετανίστανται αἱ ὀλίγαι πρὸς τὰς πολλάς , καὶ τὸν βασιλέα ὃν ἀπέλιπον , ἐὰν συνακολουθήσῃ , διαφθείρουσιν . Τὰ μὲν οὖν περὶ τὴν ἀπόλειψιν καὶ ἄφεσιν τοῦτον συμβαίνει γίνεσθαι τὸν τρόπον . Εἰσὶ δ’ αὐταῖς τεταγμέναι ἐφ’ ἕκαστον τῶν ἔργων , οἷον αἱ μὲν ἀνθοφοροῦσιν , αἱ δ’ ὑδροφοροῦσιν , αἱ δὲ λεαίνουσι καὶ κατορθοῦσι τὰ κηρία . Φέρει δ’ ὕδωρ , ὅταν τεκνοτροφῇ . Πρὸς σάρκα δ’ οὐθενὸς καθίζει , οὐδ’ ὀψοφαγεῖ . Χρόνος δ’ αὐταῖς οὐκ ἔστιν εἰθισμένος ἀφ’ ὅτου ἄρχονται ἐργάζεσθαι · ἀλλ’ ἐὰν τἀπιτήδεια ἔχωσι καὶ εὖ διάγωσι , μᾶλλον ἐν ὥρᾳ τοῦ ἔτους ἐγχειροῦσι τῇ ἐργασίᾳ , καὶ ὅταν εὐδία ᾖ , συνεχῶς ἐργάζονται . Καὶ εὐθὺς δὲ νέα οὖσα , ὅταν ἐκδύῃ , ἐργάζεται τριταία , ἐὰν ἔχῃ τροφήν . Καὶ ὅταν ἐσμὸς προκάθηται , ἀποτρέπονται ἔνιαι ἐπὶ τροφήν , εἶτ’ ἐπανέρχονται πάλιν . Ἐν δὲ τοῖς εὐθηνοῦσι τῶν σμηνῶν ἐκλείπει ὁ γόνος τῶν μελιττῶν περὶ τετταράκονθ’ ἡμέρας μόνον τὰς μετὰ χειμερινὰς τροπάς . Ἐπειδὰν δ’ ηὐξημένοι ὦσιν οἱ νεοττοί , τροφὴν αὐτοῖς παραθεῖσαι καταχρίουσιν · ὅταν δ’ ᾖ δυνατός , αὐτὸς διελὼν τὸ κάλυμμα ἐξέρχεται . Τὰ δὲ γινόμενα θηρία ἐν τοῖς σμήνεσι καὶ λυμαινόμενα τὰ κηρία αἱ μὲν χρησταὶ μέλιτται ἐκκαθαίρουσιν , αἱ δ’ ἕτεραι διὰ κακίαν περιορῶσιν ἀπολλύμενα τὰ ἔργα . Ὅταν δὲ τὰ κηρία ἐξαιρῶσιν οἱ μελιττουργοί , ἀπολείπουσιν αὐταῖς τροφὴν διὰ χειμῶνος , ἣ ἐὰν μὲν διαρκὴς ᾖ , σώζεται τὸ σμῆνος , εἰ δὲ μή , ἐὰν μὲν χειμὼν ᾖ , αὐτοῦ θνήσκουσιν , εὐδιῶν δ’ οὐσῶν ἐκλείπουσι τὸ σμῆνος . Τροφῇ δὲ χρῶνται μέλιτι καὶ θέρους καὶ χειμῶνος · τίθενται δὲ καὶ ἄλλην τροφὴν ἐμφερῆ τῷ κηρῷ τὴν σκληρότητα , ἣν ὀνομάζουσί τινες σανδαράκην . Ἀδικοῦσι δ’ αὐτὰς μάλιστα οἵ τε σφῆκες καὶ οἱ αἰγίθαλοι καλούμενοι τὰ ὄρνεα , ἔτι δὲ χελιδὼν καὶ μέροψ . Θηρεύουσι δὲ καὶ οἱ τελματιαῖοι βάτραχοι πρὸς τὸ ὕδωρ αὐτὰς ἀπαντώσας · διόπερ καὶ τούτους οἱ μελισσεῖς ἐκ τῶν τελμάτων , ἀφ’ ὧν ὑδρεύονται αἱ μέλιτται , θηρεύουσι , καὶ τὰς σφηκίας καὶ τὰς χελιδόνας τὰς πλησίον τῶν σμηνῶν ἐξαιροῦσι , καὶ τὰς τῶν μερόπων νεοττιάς . Οὐδὲν δὲ φεύγουσι τῶν ζῴων ἀλλ’ ἢ ἑαυτάς . Ἡ δὲ μάχη αὐτῶν ἐστὶ καὶ πρὸς αὑτὰς καὶ πρὸς τοὺς σφῆκας · καὶ ἔξω μὲν οὔτε ἀλλήλας ἀδικοῦσιν οὔτε τῶν ἄλλων οὐθέν , τὰ δὲ πρὸς τῷ σμήνει ἀποκτείνουσιν , ὧν ἂν κρατήσωσιν . Αἱ δὲ τύπτουσαι ἀπόλλυνται διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὸ κέντρον ἄνευ τοῦ ἐντέρου ἐξαιρεῖσθαι · πολλάκις γὰρ σώζεται , ἐὰν ὁ πληγεὶς ἐπιμελῆται καὶ τὸ κέντρον ἐκθλίψῃ · τὸ δὲ κέντρον ἀποβαλοῦσα ἡ μέλιττα ἀποθνήσκει . Κτείνουσι δὲ βάλλουσαι τὰ μεγάλα τῶν ζῴων , καὶ ἵππος ἤδη ἀπέθανεν ὑπὸ μελιττῶν . Ἥκιστα δὲ χαλεπαίνουσιν οἱ ἡγεμόνες καὶ τύπτουσιν . Τὰς δ’ ἀποθνησκούσας τῶν μελιττῶν ἐκκομίζουσιν ἔξω . Καὶ τἆλλα δὲ καθαριώτατόν ἐστι τὸ ζῷον · διὸ καὶ τὸ περίττωμα πολλάκις ἀφιᾶσιν ἀποπετόμεναι , διὰ τὸ δυσῶδες εἶναι . Δυσχεραίνουσι δ’ , ὥσπερ εἴρηται , ταῖς δυσώδεσιν ὀσμαῖς καὶ ταῖς τῶν μύρων · διὸ καὶ τοὺς χρωμένους αὐτοῖς τύπτουσιν . Ἀπόλλυνται δὲ διά τε ἄλλα συμπτώματα , καὶ ὅταν οἱ ἡγεμόνες πολλοὶ γενόμενοι ἕκαστος αὐτῶν μέρος ἀπαγάγῃ . Ἀπόλλυσι δὲ καὶ ὁ φρῦνος τὰς μελίττας · ἐπὶ τὰς εἰσόδους γὰρ ἐλθὼν φυσᾷ τε καὶ ἐπιτηρῶν ἐκπετομένας κατεσθίει · ὑπὸ μὲν οὖν τῶν μελιττῶν οὐθὲν κακὸν δύναται πάσχειν , ὁ δ’ ἐπιμελόμενος τῶν σμηνῶν κτείνει αὐτόν . Τὸ δὲ γένος τὸ τῶν μελιττῶν ὃ εἴρηται ὅτι πονηρόν τε καὶ τραχέα τὰ κηρία ἐργάζεται , εἰσί τινες τῶν μελιττουργῶν οἵ φασι τὰς νέας μάλιστα τοῦτο ποιεῖν δι’ ἀνεπιστημοσύνην · νέαι δ’ εἰσὶν αἱ ἐπέτειοι . Οὐχ ὁμοίως δ’ οὐδὲ κεντοῦσιν αἱ νέαι · διὸ οἱ ἐσμοὶ φέρονται · εἰσὶ γὰρ νέων μελιττῶν . Ὅταν δ’ ὑπολίπῃ τὸ μέλι , τοὺς κηφῆνας ἐκβάλλουσι , καὶ παραβάλλουσι σῦκα καὶ τὰ γλυκέα αὐταῖς . Τῶν δὲ μελιττῶν αἱ μὲν πρεσβύτεραι τὰ εἴσω ἐργάζονται , καὶ δασεῖαί εἰσι διὰ τὸ εἴσω μένειν , αἱ δὲ νέαι ἔξωθεν φέρουσι καὶ εἰσὶ λειότεραι . Καὶ τοὺς κηφῆνας δὲ ἀποκτείνουσιν , ὅταν μηκέτι χωρῇ αὐταῖς ἐργαζομέναις · εἰσὶ δ’ ἐν μυχῷ τοῦ σμήνους . Ἤδη δὲ νοσήσαντός τινος σμήνους ἦλθόν τινες ἐπ’ ἀλλότριον , καὶ μαχόμεναι νικῶσαι ἐξέφερον τὸ μέλι · ἐπεὶ δ’ ἀπέκτεινεν ὁ μελιττουργός , οὕτως ἐπεξῄεσαν αἱ ἕτεραι καὶ ἠμύνοντο , καὶ τὸν ἄνθρωπον οὐκ ἔτυπτον . Τὰ δὲ νοσήματα ἐμπίπτει μάλιστα εἰς τὰ εὐθηνοῦντα τῶν σμηνῶν , ὅ τε καλούμενος κλῆρος · τοῦτο γίνεται ἐν τῷ ἐδάφει σκωλήκια μικρά , ἀφ’ ὧν αὐξανομένων ὥσπερ ἀράχνια κατίσχει ὅλον τὸ σμῆνος , καὶ σήπεται τὰ κηρία · ἄλλο δὲ νόσημα οἷον ἀργία τις γίνεται τῶν μελιττῶν καὶ δυσωδία τῶν σμηνῶν . Νομὴ δὲ τῶν μελιττῶν τὸ θύμον · ἄμεινον δὲ τὸ λευκὸν τοῦ ἐρυθροῦ . Τόπος δ’ ἐν τῷ πνίγει μὴ ἀλεεινός , ἐν δὲ τῷ χειμῶνι ἀλεεινός . Νοσοῦσι δὲ μάλιστα , ὅταν ἐρυσιβώδη ἐργάζωνται ὕλην . Ὅταν δ’ ἄνεμος ᾖ μέγας , φέρουσι λίθον ἐφ’ ἑαυταῖς ἕρμα πρὸς τὸ πνεῦμα . Πίνουσι δ’ , ἂν μὲν ᾖ ποταμὸς πλησίον , οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἢ ἐντεῦθεν , θέμεναι τὸ ἄχθος πρῶτον · ἐὰν δὲ μὴ ᾖ , ἑτέρωθεν πίνουσαι ἀνεμοῦσι τὸ μέλι , καὶ εὐθὺς ἐπ’ ἔργον πορεύονται . Τῇ δὲ τοῦ μέλιτος ἐργασίᾳ διττοὶ καιροί εἰσίν , ἔαρ καὶ μετόπωρον · ἥδιον δὲ καὶ λευκότερον καὶ τὸ σύνολον κάλλιόν ἐστι τὸ ἐαρινὸν τοῦ μετοπωρινοῦ . Μέλι δὲ κάλλιον γίνεται ἐκ νέου κηροῦ καὶ ἐκ μόσχου · τὸ δὲ πυρρὸν αἴσχιον διὰ τὸ κηρίον · διαφθείρεται γὰρ ὥσπερ οἶνος ὑπ’ ἀγγείου · διὸ δεῖ ξηραίνειν αὐτό . Ὅταν δὲ τὸ θύμον ἀνθῇ καὶ πλῆρες γίνηται τὸ κηρίον , οὐ πήγνυται τοῦτο . Ἔστι δὲ καλὸν τὸ χρυσοειδές · τὸ δὲ λευκὸν οὐκ ἐκ θύμου εἰλικρινοῦς , ἀγαθὸν δὲ πρὸς ὀφθαλμοὺς καὶ ἕλκη . Τοῦ δὲ μέλιτος τὸ μὲν ἀσθενὲς ἀεὶ ἄνω ἐπιπολάζει , ὃ δεῖ ἀφαιρεῖν , τὸ δὲ καθαρὸν κάτω . Ὅταν δ’ ἡ ὕλη ἀνθῇ , κηρὸν ἐργάζονται · διὸ ἐκ τοῦ σίμβλου τότ’ ἐξαιρετέον τὸν κηρόν · ἐργάζονται γὰρ εὐθύς . Ἀφ’ ὧν δὲ φέρουσιν , ἔστι τάδε , ἀτρακτυλλίς , μελίλωτον , ἀσφόδελος , μυρρίνη , φλεώς , ἄγνος , σπάρτον . Ὅταν δὲ τὸ θύμον ἐργάζωνται , ὕδωρ μιγνύουσι πρὶν τὸ κηρίον καταλείφειν . Ἀφοδεύουσι δ’ αἱ μέλιτται πᾶσαι ἢ ἀποπετόμεναι , ὥσπερ εἴρηται , ἢ εἰς ἓν κηρίον . Εἰσὶ δ’ αἱ μικραὶ ἐργάτιδες μᾶλλον τῶν μεγάλων , ὥσπερ εἴρηται , ἔχουσι δὲ τὰ πτερὰ περιτετριμμένα καὶ χροιὰν μέλαιναν , καὶ ἐπικεκαυμέναι · αἱ δὲ φαναὶ καὶ λαμπραί , ὥσπερ γυναῖκες ἀργαί . Δοκοῦσι δὲ χαίρειν αἱ μέλιτται καὶ τῷ κρότῳ , διὸ καὶ κροτοῦντές φασιν ἀθροίζειν αὐτὰς εἰς τὸ σμῆνος ὀστράκοις τε καὶ ψήφοις · ἔστι μέντοι ἄδηλον ὅλως εἰ ἀκούουσιν , καὶ πότερον δι’ ἡδονὴν τοῦτο ποιοῦσιν ἢ διὰ φόβον . Ἐξελαύνουσι δὲ καὶ τὰς ἀργὰς αἱ μέλιτται καὶ τὰς μὴ φειδομένας . Διῄρηνται δὲ τὰ ἔργα , ὥσπερ εἴρηται πρότερον , καὶ αἱ μὲν κηρία ἐργάζονται , αἱ δὲ τὸ μέλι , αἱ δ’ ἐριθάκην · καὶ αἱ μὲν πλάττουσι κηρία , αἱ δὲ ὕδωρ φέρουσιν εἰς τοὺς κυττάρους καὶ μιγνύουσι τῷ μέλιτι , αἱ δ’ ἐπ’ ἔργον ἔρχονται . Ὄρθριαι δὲ σιωπῶσιν , ἕως ἂν μία ἐγείρῃ βομβήσασα δὶς ἢ τρίς · τότε δ’ ἐπ’ ἔργον ἀθρόαι πέτονται , καὶ ἐλθοῦσαι πάλιν θορυβοῦσι τὸ πρῶτον , κατὰ μικρὸν δ’ ἧττον , ἕως ἂν μία περιπετομένη βομβήσῃ , ὥσπερ σημαίνουσα καθεύδειν · εἶτ’ ἐξαπίνης σιωπῶσιν . Διαγινώσκεται δ’ ἰσχύειν τὸ σμῆνος τῷ τὸν ψόφον εἶναι πολὺν καὶ κινεῖσθαι ἐξιούσας καὶ εἰσιούσας · τότε γὰρ σχαδόνας ἐργάζονται . Πεινῶσι δὲ μάλισθ’ ἡνίκ’ ἂν ἄρχωνται ἐκ τοῦ χειμῶνος . Ἀργότεραι δὲ γίνονται , ἐὰν πλεῖόν τις καταλίπῃ μέλι βλίττων · ἀλλὰ δεῖ πρὸς τὸ πλῆθος καταλείπειν τὰ κηρία · ἀθυμότερον δ’ ἐργάζονται κἂν ἐλάττω καταλειφθῇ . Ἀργότεραι δὲ γίνονται κἂν μέγα τὸ κυψέλιον ᾖ · ἀθυμότερον γὰρ πονοῦσιν . Βλίττεται δὲ σμῆνος χοᾶ ἢ τρία ἡμίχοα , τὰ δ’ εὐθηνοῦντα δύο χοᾶς ἢ πέντε ἡμίχοα · τρεῖς δὲ χοᾶς ὀλίγα . Πολέμιον δὲ πρόβατον ταῖς μελίτταις , καὶ οἱ σφῆκες , ὥσπερ εἴρηται καὶ πρότερον · θηρεύουσι δὲ τούτους καὶ οἱ μελιττουργοί , λοπάδα τιθέντες καὶ κρέας εἰς αὐτὴν ἐμβάλλοντες · ὅταν δὲ πολλοὶ ἐμπίπτωσιν , ἐπὶ τὸ πῦρ πωμάσαντες ἐπιτιθέασιν . Κηφῆνες δ’ ὀλίγοι ἐνόντες ὠφελοῦσι τὸ σμῆνος · ἐργατικωτέρας γὰρ ποιοῦσι τὰς μελίττας . Προγινώσκουσι δὲ καὶ χειμῶνα καὶ ὕδωρ αἱ μέλιτται · σημεῖον δέ , οὐκ ἀποπέτονται γὰρ ἀλλ’ ἐν τῇ εὐδίᾳ αὐτοῦ ἀνειλοῦνται , ᾧ γινώσκουσιν οἱ μελιττουργοὶ ὅτι χειμῶνα προσδέχονται . Ὅταν δὲ κρέμωνται ἐξ ἀλλήλων ἐν τῷ σμήνει , σημεῖον γίνεται τοῦτο ὅτι ἀπολείψει τὸ σμῆνος . Ἀλλὰ καταφυσῶσι τὸ σμῆνος οἴνῳ γλυκεῖ ὁ μελιττουργοί , ὅταν τοῦτ’ αἴσθωνται . Φυτεύειν δὲ συμφέρει περὶ τὰ σμήνη ἀχράδας , κυάμους , πόαν Μηδικήν , Συρίαν , ὤχρους , μυρρίνην , μήκωνα , ἕρπυλλον , ἀμυγδαλῆν . Γινώσκουσι δέ τινες τῶν μελιττουργῶν τὰς ἑαυτῶν ἐν τῷ νομῷ ἄλευρα καταπάσαντες . Ἐὰν δ’ ἔαρ ὄψιον γένηται ἢ αὐχμός , καὶ ὅταν ἐρυσίβη , ἔλαττον ἐργάζονται αἱ μέλιτται τὸν γόνον . Τὰ μὲν οὖν περὶ τὰς μελίττας τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ,
Lemmas: εἰμί δέ τις γένος ὁ ἔντομος , ὅς εἷς μέν ὄνομα ἀνώνυμος εἰμί , ἔχω δέ πᾶς ὁ μορφή συγγενικός · εἰμί δέ οὗτος ὅσος κηριοποιός , οἷος μέλισσα καί ὁ παραπλήσιος ὁ μορφή . οὗτος δέ εἰμί γένος ἐννέα , ὅς ὁ μέν ἕξ ἀγελαῖος , μέλισσα , βασιλεύς ὁ μέλισσα , κηφήν ὁ ἐν ὁ μέλισσα , σφήξ ὁ ἐπέτειος , ἔτι δέ ἀνθρήνη καί τενθρηδών · μοναδικός δέ τρεῖς , σειρά ὁ μικρός , φαιός , ἄλλος σειρά ὁ μέγας , ὁ μέλας καί ποικίλος , τρίτος δέ ὁ καλέω βομβύλιος , μέγας οὗτος . ὁ μέν οὖν μύρμηξ θηρεύω μέν οὐδείς , ὁ δέ ποιέω συλλέγω · ὁ δέ ἀράχνης ποιέω μέν οὐδείς οὐδέ ἀποτίθημι , θηρεύω δέ μόνος ὁ τροφή · ὁ δέ ἐννέα γένος ὁ λέγω περί μέν ὁ λοιπός ὕστερον λέγω , ὁ δέ μέλισσα θηρεύω μέν οὐδείς , αὐτός δέ ποιέω καί ἀποτίθημι · εἰμί γάρ αὐτός ὁ μέλι τροφή . δῆλος δέ ποιέω , ὅταν ὁ κηρίον ἐπιχειρέω ὁ μελιττουργός ἐξαιρέω · θυμιάω γάρ καί σφόδρα πονέω ὑπό ὁ καπνός τότε μάλα ὁ μέλι ἐσθίω , ἐν δέ ὁ ἄλλος χρόνος οὐ σφόδρα ὁράω , ὡς φείδομαι καί ἀποτίθημι τροφή χάριν . εἰμί δέ αὐτός καί ἄλλος τροφή , ὅς καλέω τις κήρινθος · εἰμί δέ οὗτος ὑποδεής καί γλυκύτης συκώδης ἔχω , κομίζω δέ οὗτος ὁ σκέλος καθά καί ὁ κηρός . εἰμί δέ περί ὁ ἐργασία αὐτός καί ὁ βίος πολύς . ποικιλία . ἐπειδάν γάρ παραδίδωμι αὐτός καθαρός ὁ σμῆνος , οἰκοδομέω ὁ κηρίον , φέρω ὁ τε ἄλλος ἄνθος καί ἀπό ὁ δένδρον ὁ δάκρυον , ἰτέα τε καί πτελέα καί ἄλλος ὁ κολλώδης . οὗτος δέ καί ὁ ἔδαφος διαχρίω ὁ ἄλλος θηρίον ἕνεκα · καλέω δέ ὁ μελιττουργός οὗτος κόνις . καί ὁ εἴσοδος δέ παροικοδομέω , ἐάν εὐρύς εἰμί . πλήσσω δέ κηρίον πρῶτος ἐν ὅς αὐτός γίγνομαι , εἶτα ἐν ὅς ὁ καλέω βασιλεύς καί ὁ κηφήνιον . ὁ μέν οὖν ἑαυτοῦ ἀεί πλήσσω , ὁ δέ ὁ βασιλεύς ὅταν εἰμί πολυγονία , ὁ δέ κηφήνιον ἐάν μέλι ἀφθονία ἐπισημαίνω . πλήσσω δέ ὁ μέν ὁ βασιλεύς πρός ὁ ἑαυτοῦ ( μικρός δέ εἰμί οὗτος ) , ὁ δέ κηφήνιον πρός αὐτός · ἐλαχύς δέ εἰμί οὗτος ὁ μέγεθος ὁ μελίττιον . ἄρχω δέ ὁ ἱστός ἄνωθεν ἀπό ὁ ὀροφή ὁ σμῆνος , καί κάτω συνυφής ποιέω ἕως ὁ ἔδαφος ἱστός πολύς . ὁ δέ θυρίς καί ὁ ὁ μέλι καί ὁ σχαδών ἀμφίστομος · περί γάρ εἷς βάσις δύο θυρίς εἰμί , ὥσπερ ὁ ὁ ἀμφικύπελλος , ὁ μέν ἐντός ὁ δέ ἐκτός . ὁ δέ περί ὁ ἀρχή ὁ κηρίον πρός ὁ σμῆνος συνύφειαι , ὅσος ἐπί δύο ἤ τρεῖς στίχος κύκλος , βραχύς καί κενός μέλι · πλήρης δέ ὁ κηρίον ὁ μάλα ὁ κηρός καταπλάσσω . περί δέ ὁ στόμα ὁ σμῆνος ὁ μέν πρῶτος ὁ εἴσδυσις περιαλείφω μίτυς · οὗτος δέ εἰμί μέλας ἱκανός , ὥσπερ ἀποκάθαρμα αὐτός ὁ κηρός , καί ὁ ὀσμή δριμύς , φάρμακον δέ εἰμί τύμμα καί ὁ τοιοῦτος ἐμπύημα · ὁ δέ συνεχής ἀλοιφή οὗτος πισσόκηρος , ἀμβλύς καί ἥσσων φαρμακώδης ὁ μίτυς . λέγω δέ τις ὁ κηφήν κηρίον μέν πλάσσω κατά ἑαυτοῦ καί ἐν ὁ αὐτός σμῆνος καί ἐν ὁ εἷς κηρίον μερίζω πρός ὁ μέλισσα , μελισσουργέω μέντοι οὐδείς , ἀλλά τρέφω ὁ ὁ μέλισσα καί αὐτός καί ὁ νεοσσός . διατρίβω δέ ὁ κηφῆνες ὁ μέν πολύς ἔνδον , ἐάν δέ ἐκπετάζω , προσφέρω ῥύβδην ἄνω πρός ὁ οὐρανός , ἐπιδινέω ἑαυτοῦ καί ὥσπερ ἀπογυμνάζω · ὅταν δέ οὗτος δράω , πάλιν εἰσέρχομαι εὐωχέω . ὁ δέ βασιλεύς οὐ πέτομαι ἔξω , ἐάν μή μετά ὅλος ὁ ἑσμός , οὔτε ἐπί βοσκή οὔτε ἄλλος . φημί δέ καί ἐάν ἀποπλανάω ὁ ἀφεσμός , ἀνιχνεύω μεταθέω ἕως ἄν εὑρίσκω ὁ ἡγεμών ὁ ὀσμή . λέγω δέ καί φέρω αὐτός ὑπό ὁ ἑσμός , ὅταν πέτομαι μή δύναμαι · καί ἐάν ἀπόλλυμι , ἀπόλλυμι ὁ ἀφεσμός · ἐάν δέ ἄρα χρόνος τις διαμένω καί κηρίον ποιέω , μέλι οὐ ἐγγίγνομαι καί αὐτός ταχύς ἀπόλλυμι . ὁ δέ κηρός ἀναλαμβάνω ὁ μέλισσα ἀριχάομαι πρός ὁ βρύον ὀξύς ὁ ἔμπροσθεν πούς · οὗτος δέ ἐκμάσσω εἰς ὁ μέσος , ὁ δέ μέσος εἰς ὁ βλαισός ὁ ὀπίσθιος · καί οὕτως γεμίζω ἀποπέτομαι , καί δῆλος εἰμί βαρύνω . κατά ἕκαστος δέ πτῆσις οὐ βαδίζω ὁ μέλισσα ἐπί ἕτερος ὁ εἶδος ἄνθος , οἷος ἀπό ἴον ἐπί ἴον , καί οὐ θιγγάνω ἄλλος γε , ἕως ἄν εἰς ὁ σμῆνος εἰσπετάννυμι . ὅταν δέ εἰς ὁ σμῆνος ἀφικνέομαι , ἀποσείω , καί παρακολουθέω ἕκαστος τρεῖς ἤ τέσσαρες . ὁ δέ λαμβάνω οὐ ῥᾴδιος εἰμί ὁράω · οὐδέ ὁ ἐργασία ὅστις τρόπος ποιέω , οὐ ὁράω · ὁ δέ κηρός ὁ ἀνάληψις θεωρέω ἐπί ὁ ἐλαία , διά πυκνότης ὁ φύλλον ἐν αὐτός διαμένω πολύς χρόνος . μετά δέ οὗτος νεοσσεύω . οὐδείς δέ κωλύω ἐν ὁ αὐτός κηρίον εἰμί νεοσσός καί μέλι καί κηφήν . ἐάν μέν οὖν ὁ ἡγεμών ζάω , χωρίς φημί ὁ κηφήν γίγνομαι , εἰ δέ μή , ἐν ὁ ὁ μέλισσα κύτταρον γεννάω ὑπό ὁ μέλισσα , καί γίγνομαι οὗτος θυμικός · διό καί καλέω κεντρωτός , οὐ ἔχω κέντρον , ἀλλά ὅτι βούλομαι μέν οὐ δύναμαι δέ βάλλω . εἰμί δέ μέγας ὁ ὁ κηφήν κύτταρος . ἀναπλάσσω δέ ὅτε μέν καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ κηρίον ὁ ὁ κηφήν , ὡς ἐπί ὁ πολύς δέ ἐν ὁ ὁ μέλισσα · διό καί ἀποτέμνω . εἰμί δέ γένος ὁ μέλισσα πολύς , καθά λέγω πρότερος , δύο μέν ἡγεμών , ὁ μέν ἀγαθός πυρρός , ὁ δέ ἕτερος μέλας καί ποικίλος , ὁ δέ μέγεθος διπλάσιος ὁ χρηστός μέλισσα · ὁ δέ ἀγαθός μικρός , στρογγύλος καί ποικίλος , ἄλλος μακρός , ὅμοιος ὁ ἀνθρήνη . ἕτερος ὁ φώρ καλέω , μέλας , πλατυγάστωρ . ἔτι δέ ὁ κηφήν · οὗτος μέγας πᾶς , ἄκεντρος δέ καί νωθρός . διαφέρω δέ ὁ γίγνομαι ὁ μέλισσα ὅστε ἀπό ὁ ὁ ἥμερος νέμω καί ἀπό ὁ ὁ ὀρεινός · εἰμί γάρ ὁ ἀπό ὁ ὑλονόμος δασύς καί ἐλαχύς καί ἐργατικός καί χαλεπός . ὁ μέν οὖν χρηστός μέλισσα ἐργάζομαι ὁ τε κηρίον ὁμαλός καί ὁ ἐπιπολή κάλυμμα πᾶς λεῖος , ἔτι δέ εἷς εἶδος ὁ κηρίον , οἷος ἅπας μέλι ἤ νεοσσός ἤ κηφήν · ἐάν δέ συμβαίνω ὥστε ἐν ὁ αὐτός κηρίον ἅπας ποιέω αὐτός , εἰμί ἐφεξῆς εἷς εἶδος ἐργάζομαι διά ἀντλία . ὁ δέ μακρός ὁ τε κηρίον ποιέω ἀνώμαλος καί ὁ κάλυμμα ἀνοιδέω , ὅμοιος ὁ ὁ ἀνθρήνη , ἔτι δέ ὁ γόνος καί ἄλλος οὐ τάσσω ἀλλά ὡς ἄν τυγχάνω · γίγνομαι δέ ἐκ αὐτός ὁ τε πονηρός ἡγεμών καί κηφῆνες πολύς καί ὁ φώρ καλέω , μέλι δέ ἤ πάνυ βραχύς ἤ οὐδείς . ἐπικάθημαι δέ ἐπί ὁ κηρίον ὁ μέλισσα καί συμπέσσω · ἐάν δέ οὗτος μή ποιέω , φθείρω φημί ὁ κηρίον καί ἀραχνιόω . καί ἐάν μέν ὁ λοιπός δύναμαι κατέχω ἐπικάθημαι , οὗτος ὥσπερ ἔκβρωμα γίγνομαι , εἰ δέ μή , ἀπόλλυμι ὅλος . γίγνομαι δέ σκωλήκιον ἐν ὁ φθείρω , ὅς πτερόω ἐκπέτομαι . καί ὁ πίπτω δέ ὁ κηρίον ὀρθόω ὁ μέλισσα , καί ὑφίστημι ἔρεισμα , ὅπως ἄν δύναμαι ὑφίημι · ὅταν γάρ μή ἔχω ὁδός ὅς προσπορεύομαι , οὐ προσκαθίζω , εἶτα ἀραχνιόω . ὁ δέ φώρ καί κηφήν γίγνομαι οὐδείς εἰμί ἔργον , ὁ δέ ὁ ἄλλος βλάπτω . ἁλίσκομαι δέ θνῄσκω ὑπό ὁ χρηστός μέλισσα . κτείνω δέ οὗτος σφόδρα καί ὁ ἡγεμών ὁ πολύς , καί μάλα ὁ πονηρός , ἵνα μή πολύς εἰμί διασπάω ὁ ἑσμός . κτείνω δέ μάλα , ὅταν μή πολύγονος εἰμί ὁ σμῆνος μηδέ ἄφεσις μέλλω γίγνομαι · ἐν γάρ οὗτος ὁ καιρός καί ὁ κηρίον διαφθείρω ὁ ὁ βασιλεύς , ἐάν εἰμί παρασκευάζω , ὡς ἐξαγωγεύς εἰμί . διαφθείρω δέ καί ὁ ὁ κηφήν , ἐάν ὑποφαίνω ἀπορία μέλι καί μή εὐμελιτέω ὁ σμῆνος · καί ὁ ἐξαιρέω περί ὁ μέλι τότε μάχομαι μάλα , καί ὁ ὑπάρχω ὁ κηφήν ἐκβάλλω , καί πολλάκις ὁράω ἐν ὁ τεῦχος ἀποκάθημαι . πολεμέω δέ σφόδρα ὁ μικρός ὁ γένος ὁ μακρός , καί πειράω ἐκβάλλω ἐκ ὁ σμήνη · ἐάν ἐπικρατέω , οὗτος δοκέω ὑπερβολή γίγνομαι ἀγαθός σμῆνος . ὁ δέ ἕτερος αν γίγνομαι αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ , ἀργέω τε καί τέλεος οὐδείς ποιέω ἀγαθός , ἀπόλλυμι δέ καί αὐτός πρό ὁ φθινόπωρον . ὅσος δέ κτείνω ὁ χρηστός μέλισσα , πειράω μέν ἔξω ὁ σμῆνος οὗτος πράσσω · ἐάν δέ ἔσω τις ἀποθνῄσκω , ἐξάγω ὅμοιος . ὁ δέ φώρ καλέω κακουργέω μέν καί ὁ παρά ἑαυτοῦ κηρίον , εἰσέρχομαι δέ , ἐάν λανθάνω , καί εἰς ὁ ἀλλότριος · ἐάν δέ λαμβάνω , θνῄσκω . ἔργον δέ εἰμί λανθάνω · ἐπί τε γάρ εἴσοδος ἕκαστος φύλαξ εἰμί , αὐτός τε ἐάν εἰσέρχομαι λανθάνω , διά ὁ ὑπερπίμπλημι οὐ δύναμαι πέτομαι , ἀλλά πρό ὁ σμῆνος κυλίω , ὥστε ἔργον εἰμί αὐτός ἐκφεύγω . ὁ δέ βασιλεύς αὐτός μέν οὐ ὁράω ἔξω ἄλλος ἤ μετά ἄφεσις · ἐν δέ ὁ ἄφεσις ὁ λοιπός περί οὗτος συσπειράομαι φαίνω . ὅταν δέ ἄφεσις μέλλω γίγνομαι , φωνή μονῶτις καί ἴδιος γίγνομαι ἐπί τις ἡμέρα , καί πρό δύο ἤ τρεῖς ἡμέρα ὀλίγος πέτομαι περί ὁ σμῆνος · εἰ δέ γίγνομαι καί ὁ βασιλεύς ἐν οὗτος , οὐ ὁράω πωδιά ὁ μή ῥᾴδιος εἰμί . ὅταν δέ ἀθροίζω , ἀποπέτομαι καί χωρίζω κατά ἕκαστος ὁ βασιλεύς ὁ ἄλλος · ἐάν δέ τυγχάνω ὀλίγος πολύς ἐγγύς καθέζομαι , μετανίστημι ὁ ὀλίγος πρός ὁ πολύς , καί ὁ βασιλεύς ὅς ἀπολείπω , ἐάν συνακολουθέω , διαφθείρω . ὁ μέν οὖν περί ὁ ἀπόλειψις καί ἄφεσις οὗτος συμβαίνω γίγνομαι ὁ τρόπος . εἰμί δέ αὐτός τάσσω ἐπί ἕκαστος ὁ ἔργον , οἷος ὁ μέν ἀνθοφορέω , ὁ δέ ὑδροφορέω , ὁ δέ λεαίνω καί κατορθόω ὁ κηρίον . φέρω δέ ὕδωρ , ὅταν τεκνοτροφέω . πρός σάρξ δέ οὐδείς καθίζω , οὐδέ ὀψοφαγέω . χρόνος δέ αὐτός οὐ εἰμί ἐθίζω ἀπό ὅστις ἄρχω ἐργάζομαι · ἀλλά ἐάν ἐπιτήδειος ἔχω καί εὖ διάγω , μάλα ἐν ὥρα ὁ ἔτος ἐγχειρέω ὁ ἐργασία , καί ὅταν εὐδία εἰμί , συνεχής ἐργάζομαι . καί εὐθύς δέ νέος εἰμί , ὅταν ἐκδύω , ἐργάζομαι τριταῖος , ἐάν ἔχω τροφή . καί ὅταν ἑσμός προκαθίημι , ἀποτρέπω ἔνιοι ἐπί τροφή , εἶτα ἐπανέρχομαι πάλιν . ἐν δέ ὁ εὐθηνέω ὁ σμήνη ἐκλείπω ὁ γόνος ὁ μέλισσα περί τεσσαράκοντα ἡμέρα μόνος ὁ μετά χειμερινός τροπή . ἐπειδάν δέ αὐξάνω εἰμί ὁ νεοσσός , τροφή αὐτός παρατίθημι καταχρίω · ὅταν δέ εἰμί δυνατός , αὐτός διαιρέω ὁ κάλυμμα ἐξέρχομαι . ὁ δέ γίγνομαι θηρίον ἐν ὁ σμῆνος καί λυμαίνομαι ὁ κηρίον ὁ μέν χρηστός μέλισσα ἐκκαθαίρω , ὁ δέ ἕτερος διά κακία περιοράω ἀπόλλυμι ὁ ἔργον . ὅταν δέ ὁ κηρίον ἐξαιρέω ὁ μελιττουργός , ἀπολείπω αὐτός τροφή διά χειμών , ὅς ἐάν μέν διαρκής εἰμί , σῴζω ὁ σμῆνος , εἰ δέ μή , ἐάν μέν χειμών εἰμί , αὐτοῦ θνῄσκω , εὐδία δέ εἰμί ἐκλείπω ὁ σμῆνος . τροφή δέ χράω μέλι καί θέρος καί χειμών · τίθημι δέ καί ἄλλος τροφή ἐμφερής ὁ κηρός ὁ σκληρότης , ὅς ὀνομάζω τις σανδαράκη . ἀδικέω δέ αὐτός μάλα ὁ τε σφήξ καί ὁ αἰγίθαλλος καλέω ὁ ὄρνεον , ἔτι δέ χελιδών καί μέροψ . θηρεύω δέ καί ὁ τελματιαῖος βάτραχος πρός ὁ ὕδωρ αὐτός ἀπαντάω · διόπερ καί οὗτος ὁ μελισσεύς ἐκ ὁ τέλμα , ἀπό ὅς ὑδρεύω ὁ μέλισσα , θηρεύω , καί ὁ σφηκίας καί ὁ χελιδών ὁ πλησίον ὁ σμήνη ἐξαιρέω , καί ὁ ὁ μέροψ νεοσσιά . οὐδείς δέ φεύγω ὁ ζῷον ἀλλά ἤ ἑαυτοῦ . ὁ δέ μάχη αὐτός εἰμί καί πρός ἑαυτοῦ καί πρός ὁ σφήξ · καί ἔξω μέν οὔτε ἀλλήλων ἀδικέω οὔτε ὁ ἄλλος οὐδείς , ὁ δέ πρός ὁ σμῆνος ἀποκτείνω , ὅς ἄν κρατέω . ὁ δέ τύπτω ἀπόλλυμι διά ὁ μή δύναμαι ὁ κέντρον ἄνευ ὁ ἔντερον ἐξαιρέω · πολλάκις γάρ σῴζω , ἐάν ὁ πλήσσω ἐπιμελέομαι καί ὁ κέντρον ἐκθλίβω · ὁ δέ κέντρον ἀποβάλλω ὁ μέλισσα ἀποθνῄσκω . κτείνω δέ βάλλω ὁ μέγας ὁ ζῷον , καί ἵππος ἤδη ἀποθνῄσκω ὑπό μέλισσα . ἦκα δέ χαλεπαίνω ὁ ἡγεμών καί τύπτω . ὁ δέ ἀποθνῄσκω ὁ μέλισσα ἐκκομίζω ἔξω . καί ἄλλος δέ καθάρειος εἰμί ὁ ζῷον · διό καί ὁ περίσσωμα πολλάκις ἀφίημι ἀποπέτομαι , διά ὁ δυσώδης εἰμί . δυσχεραίνω δέ , ὥσπερ λέγω , ὁ δυσώδης ὀσμή καί ὁ ὁ μύρον · διό καί ὁ χράω αὐτός τύπτω . ἀπόλλυμι δέ διά τε ἄλλος σύμπτωμα , καί ὅταν ὁ ἡγεμών πολύς γίγνομαι ἕκαστος αὐτός μέρος ἀπάγω . ἀπόλλυμι δέ καί ὁ φρῦνος ὁ μέλισσα · ἐπί ὁ εἴσοδος γάρ ἔρχομαι φυσάω τε καί ἐπιτηρέω ἐκπέτομαι κατεσθίω · ὑπό μέν οὖν ὁ μέλισσα οὐδείς κακός δύναμαι πάσχω , ὁ δέ ἐπιμελέομαι ὁ σμήνη κτείνω αὐτός . ὁ δέ γένος ὁ ὁ μέλισσα ὅς λέγω ὅτι πονηρός τε καί τραχύς ὁ κηρίον ἐργάζομαι , εἰμί τις ὁ μελιττουργός ὅς φημί ὁ νέος μάλα οὗτος ποιέω διά ἀνεπιστημοσύνη · νέος δέ εἰμί ὁ ἐπέτειος . οὐ ὅμοιος δέ οὐδέ κεντέω ὁ νέος · διό ὁ ἑσμός φέρω · εἰμί γάρ νέος μέλισσα . ὅταν δέ ὑπολείπω ὁ μέλι , ὁ κηφήν ἐκβάλλω , καί παραβάλλω σῦκον καί ὁ γλυκύς αὐτός . ὁ δέ μέλισσα ὁ μέν πρέσβυς ὁ εἴσω ἐργάζομαι , καί δασύς εἰμί διά ὁ εἴσω μένω , ὁ δέ νέος ἔξωθεν φέρω καί εἰμί λεῖος . καί ὁ κηφήν δέ ἀποκτείνω , ὅταν μηκέτι χωρέω αὐτός ἐργάζομαι · εἰμί δέ ἐν μυχός ὁ σμῆνος . ἤδη δέ νοσέω τις σμῆνος ἔρχομαι τις ἐπί ἀλλότριος , καί μάχομαι νικάω ἐκφέρω ὁ μέλι · ἐπεί δέ ἀποκτείνω ὁ μελιττουργός , οὕτως ἐπεξέρχομαι ὁ ἕτερος καί ἀμύνω , καί ὁ ἄνθρωπος οὐ τύπτω . ὁ δέ νόσημα ἐμπίπτω μάλα εἰς ὁ εὐθηνέω ὁ σμήνη , ὁ τε καλέω κλῆρος · οὗτος γίγνομαι ἐν ὁ ἔδαφος σκωλήκιον μικρός , ἀπό ὅς αὐξάνω ὥσπερ ἀράχνιον κατίσχω ὅλος ὁ σμῆνος , καί σήπω ὁ κηρίον · ἄλλος δέ νόσημα οἷος ἀργία τις γίγνομαι ὁ μέλισσα καί δυσωδία ὁ σμήνη . νομή δέ ὁ μέλισσα ὁ θύμον · ἀγαθός δέ ὁ λευκός ὁ ἐρυθρός . τόπος δέ ἐν ὁ πνῖγος μή ἀλεεινός , ἐν δέ ὁ χειμών ἀλεεινός . νοσέω δέ μάλα , ὅταν ἐρυσιβώδης ἐργάζομαι ὕλη . ὅταν δέ ἄνεμος εἰμί μέγας , φέρω λίθος ἐπί ἑαυτοῦ ἕρμα πρός ὁ πνεῦμα . πίνω δέ , ἐάν μέν εἰμί ποταμός πλησίον , οὐδαμόθεν ἄλλοθεν ἤ ἐντεῦθεν , τίθημι ὁ ἄχθος πρῶτος · ἐάν δέ μή εἰμί , ἑτέρωθεν πίνω ἀνεμέω ὁ μέλι , καί εὐθύς ἐπί ἔργον πορεύω . ὁ δέ ὁ μέλι ἐργασία δισσός καιρός εἰμί , ἔαρ καί μετόπωρον · ἡδύς δέ καί λευκός καί ὁ σύνολος καλός εἰμί ὁ ἐαρινός ὁ μετοπωρινός . μέλι δέ καλός γίγνομαι ἐκ νέος κηρός καί ἐκ μόσχος · ὁ δέ πυρρός αἰσχρός διά ὁ κηρίον · διαφθείρω γάρ ὥσπερ οἶνος ὑπό ἀγγεῖον · διό δέω ξηραίνω αὐτός . ὅταν δέ ὁ θύμον ἀναθέω καί πλήρης γίγνομαι ὁ κηρίον , οὐ πήγνυμι οὗτος . εἰμί δέ καλός ὁ χρυσοειδής · ὁ δέ λευκός οὐ ἐκ θύμον εἰλικρινής , ἀγαθός δέ πρός ὀφθαλμός καί ἕλκος . ὁ δέ μέλι ὁ μέν ἀσθενής ἀεί ἄνω ἐπιπολάζω , ὅς δέω ἀφαιρέω , ὁ δέ καθαρός κάτω . ὅταν δέ ὁ ὕλη ἀναθέω , κηρός ἐργάζομαι · διό ἐκ ὁ σίμβλος τότε ἐξαιρετέος ὁ κηρός · ἐργάζομαι γάρ εὐθύς . ἀπό ὅς δέ φέρω , εἰμί ὅδε , ἀτρακτυλλίς , μελίλωτον , ἀσφόδελος , μυρρίνη , φλεώς , ἄγνος , σπάρτος . ὅταν δέ ὁ θύμον ἐργάζομαι , ὕδωρ μείγνυμι πρίν ὁ κηρίον καταλείφω . ἀφοδεύω δέ ὁ μέλισσα πᾶς ἤ ἀποπέτομαι , ὥσπερ λέγω , ἤ εἰς εἷς κηρίον . εἰμί δέ ὁ μικρός ἔργατις μάλα ὁ μέγας , ὥσπερ λέγω , ἔχω δέ ὁ πτερόν περιτρίβω καί χροιά μέλας , καί ἐπικαίω · ὁ δέ φανός καί λαμπρός , ὥσπερ γυνή ἀργός . δοκέω δέ χαίρω ὁ μέλισσα καί ὁ κρότος , διό καί κροτέω φημί ἀθροίζω αὐτός εἰς ὁ σμῆνος ὄστρακον τε καί ψῆφος · εἰμί μέντοι ἄδηλος ὅλος εἰ ἀκούω , καί πότερος διά ἡδονή οὗτος ποιέω ἤ διά φόβος . ἐξελαύνω δέ καί ὁ ἀργός ὁ μέλισσα καί ὁ μή φείδομαι . διαιρέω δέ ὁ ἔργον , ὥσπερ λέγω πρότερος , καί ὁ μέν κηρίον ἐργάζομαι , ὁ δέ ὁ μέλι , ὁ δέ ἐριθάκη · καί ὁ μέν πλήσσω κηρίον , ὁ δέ ὕδωρ φέρω εἰς ὁ κύτταρος καί μείγνυμι ὁ μέλι , ὁ δέ ἐπί ἔργον ἔρχομαι . ὄρθριος δέ σιωπάω , ἕως ἄν εἷς ἐγείρω βομβέω δίς ἤ τρίς · τότε δέ ἐπί ἔργον ἀθρόος πέτομαι , καί ἔρχομαι πάλιν θορυβέω ὁ πρῶτος , κατά μικρός δέ ἥσσων , ἕως ἄν εἷς περιπέτομαι βομβέω , ὥσπερ σημαίνω καθεύδω · εἶτα ἐξαπίνης σιωπάω . διαγιγνώσκω δέ ἰσχύω ὁ σμῆνος ὁ ὁ ψόφος εἰμί πολύς καί κινέω ἐξέρχομαι καί εἰσέρχομαι · τότε γάρ σχαδών ἐργάζομαι . πεινάω δέ μάλα ἡνίκα ἄν ἄρχω ἐκ ὁ χειμών . ἀργός δέ γίγνομαι , ἐάν πολύς τις καταλείπω μέλι βλίττω · ἀλλά δέω πρός ὁ πλῆθος καταλείπω ὁ κηρίον · ἄθυμος δέ ἐργάζομαι ἐάν ἐλαχύς καταλείπω . ἀργός δέ γίγνομαι ἐάν μέγας ὁ κυψέλιον εἰμί · ἄθυμος γάρ πονέω . βλίττω δέ σμῆνος χοῦς ἤ τρεῖς ἡμίχοον , ὁ δέ εὐθηνέω δύο χοοῦς ἤ πέντε ἡμίχοον · τρεῖς δέ χοοῦς ὀλίγος . πολέμιος δέ πρόβατον ὁ μέλισσα , καί ὁ σφήξ , ὥσπερ λέγω καί πρότερος · θηρεύω δέ οὗτος καί ὁ μελιττουργός , λοπάς τίθημι καί κρέας εἰς αὐτός ἐμβάλλω · ὅταν δέ πολύς ἐμπίπτω , ἐπί ὁ πῦρ πωμάζω ἐπιτίθημι . κηφῆνες δέ ὀλίγος ἔνειμι ὠφελέω ὁ σμῆνος · ἐργατικός γάρ ποιέω ὁ μέλισσα . προγιγνώσκω δέ καί χειμών καί ὕδωρ ὁ μέλισσα · σημεῖον δέ , οὐ ἀποπέτομαι γάρ ἀλλά ἐν ὁ εὐδία αὐτός ἀνειλέω , ὅς γιγνώσκω ὁ μελιττουργός ὅτι χειμών προσδέχομαι . ὅταν δέ κρεμάννυμι ἐκ ἀλλήλων ἐν ὁ σμῆνος , σημεῖον γίγνομαι οὗτος ὅτι ἀπολείπω ὁ σμῆνος . ἀλλά καταφυσάω ὁ σμῆνος οἶνος γλυκύς ὁ μελιττουργός , ὅταν οὗτος αἰσθάνομαι . φυτεύω δέ συμφέρω περί ὁ σμῆνος ἀχράς , κύαμος , πόα Μηδικός , Συρία , ὦχρος , μυρσίνη , μήκων , ἕρπυλλος , ἀμύγδαλος . γιγνώσκω δέ τις ὁ μελιττουργός ὁ ἑαυτοῦ ἐν ὁ νόμος ἄλευρον καταπάσσω . ἐάν δέ ἔαρ ὄψιος γίγνομαι ἤ αὐχμός , καί ὅταν ἐρυσίβη , ἐλαχύς ἐργάζομαι ὁ μέλισσα ὁ γόνος . ὁ μέν οὖν περί ὁ μέλισσα οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ,