aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 1.11
Ἔτι δὲ κεφαλῆς μόριον , δι’ οὗ ἀκούει , ἄπνουν , τὸ οὖς · Ἀλκμαίων γὰρ οὐκ ἀληθῆ λέγει , φάμενος ἀναπνεῖν τὰς αἶγας κατὰ τὰ ὦτα . Ὠτὸς δὲ μέρος τὸ μὲν ἀνώνυμον , τὸ δὲ λοβός . Ὅλον δ’ ἐκ χόνδρου καὶ σαρκὸς σύγκειται . Εἴσω δὲ τὴν μὲν φύσιν ἔχει οἷον οἱ στρόμβοι , τὸ δ’ ἔσχατον ὀστοῦν ὅμοιον τῷ ὠτί , εἰς ὃ ὥσπερ ἀγγεῖον ἔσχατον ἀφικνεῖται ὁ ψόφος . Τοῦτο δ’ εἰς μὲν τὸν ἐγκέφαλον οὐκ ἔχει πόρον , εἰς δὲ τὸν τοῦ στόματος οὐρανόν · καὶ ἐκ τοῦ ἐγκεφάλου φλὲψ τείνει εἰς αὐτό . Περαίνουσι δὲ καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ εἰς τὸν ἐγκέφαλον , καὶ κεῖται ἐπὶ φλεβίου ἑκάτερος . Ἀκίνητον δὲ τὸ οὖς ἄνθρωπος ἔχει μόνος τῶν ἐχόντων τοῦτο τὸ μόριον . Τῶν γὰρ ἐχόντων ἀκοὴν τὰ μὲν ἔχει ὦτα , τὰ δ’ οὐκ ἔχει , ἀλλὰ τὸν πόρον φανερόν , οἷον ὅσα πτερωτὰ ἢ φολιδωτά . Ὅσα δὲ ζῳοτοκεῖ , ἔξω φώκης καὶ δελφῖνος καὶ τῶν ἄλλων ὅσα οὕτω κητώδη , πάντα ἔχει ὦτα · ζῳοτοκεῖ γὰρ καὶ τὰ σελάχη · ἀλλὰ μόνον ἄνθρωπος οὐ κινεῖ . Ἡ μὲν οὖν φώκη πόρους ἔχει φανεροὺς ᾗ ἀκούει · ὁ δὲ δελφὶς ἀκούει μέν , οὐκ ἔχει δ’ ὦτα . Τὰ δ’ ἄλλα κινεῖ πάντα . Κεῖται δὲ τὰ ὦτα ἐπὶ τῆς αὐτῆς περιφερείας τοῖς ὀφθαλμοῖς , καὶ οὐχ ὥσπερ ἐνίοις τῶν τετραπόδων ἄνωθεν . Ὤτων δὲ τὰ μὲν ψιλά , τὰ δὲ δασέα , τὰ δὲ μέσα · βέλτιστα δὲ τὰ μέσα πρὸς ἀκοήν , ἦθος δ’ οὐδὲν σημαίνει . Καὶ ἢ μεγάλα ἢ μικρα ἢ μέσα , ἢ ἐπανεστηκότα σφόδρα ἢ οὐθὲν ἢ μέσον · τὰ δὲ μέσα βελτίστου ἤθους σημεῖον , τὰ δὲ μεγάλα καὶ ἐπανεστηκότα μωρολογίας καὶ ἀδολεσχίας . Τὸ δὲ μεταξὺ ὀφθαλμοῦ καὶ ὠτὸς καὶ κορυφῆς καλεῖται κρόταφος . Ἔτι προσώπου μέρος τὸ μὲν ὂν τῷ πνεύματι πόρος ῥίς · καὶ γὰρ ἀναπνεῖ καὶ ἐκπνεῖ ταύτῃ , καὶ ὁ πταρμὸς διὰ ταύτης γίνεται , πνεύματος ἀθρόου ἔξοδος , σημεῖον οἰωνιστικὸν καὶ ἱερὸν μόνον τῶν πνευμάτων . Ἅμα δ’ ἡ ἀνάπνευσις καὶ ἔκπνευσις γίνεται εἰς τὸ στῆθος , καὶ ἀδύνατον χωρὶς τοῖς μυκτῆρσιν ἀναπνεῦσαι ἢ ἐκπνεῦσαι , διὰ τὸ ἐκ τοῦ στήθους εἶναι τὴν ἀναπνοὴν καὶ ἐκπνοὴν κατὰ τὸν γαργαρεῶνα , καὶ μὴ ἐκ τῆς κεφαλῆς τινὶ μέρει · ἐνδέχεται δὲ καὶ μὴ χρώμενον ταύτῃ ζῆν . Ἡ δ’ ὄσφρησις γίνεται διὰ τούτου τοῦ μέρους · αὕτη δ’ ἐστὶν ἡ αἴσθησις ὀσμῆς . Εὐκίνητος δ’ ὁ μυκτήρ , καὶ οὐχ ὥσπερ τὸ οὖς ἀκίνητον κατ’ ἰδίαν . Μέρος δ’ αὐτοῦ τὸ μὲν διάφραγμα χόνδρος , τὸ δ’ ὀχέτευμα κενόν · ἔστι γὰρ ὁ μυκτὴρ διχότομος . Τοῖς δὲ ἐλέφασιν ὁ μυκτὴρ γίνεται μακρὸς καὶ ἰσχυρός , καὶ χρῆται αὐτῷ ὥσπερ χειρί · προσάγεταί τε γὰρ καὶ λαμβάνει τούτῳ καὶ εἰς τὸ στόμα προσφέρεται τὴν τροφήν , καὶ τὴν ὑγρὰν καὶ τὴν ξηράν , μόνον τῶν ζῴων . Ἔτι δὲ σιαγόνες δύο · τούτων τὸ πρόσθιον γένειον , τὸ δ’ ὀπίσθιον γένυς . Κινεῖ δὲ πάντα τὰ ζῷα τὴν κάτωθεν γένυν , πλὴν τοῦ ποταμίου κροκοδείλου · οὗτος δὲ τὴν ἄνω μόνον . Μετὰ δὲ τὴν ῥῖνα χείλη δύο , σὰρξ εὐκίνητος . Τὸ δ’ ἐντὸς στόμα σιαγόνων καὶ χειλῶν . Τούτου μέρη τὸ μὲν ὑπερῷα τὸ δὲ φάρυγξ . Τὸ δ’ αἰσθητικὸν χυμοῦ γλῶττα · ἡ δ’ αἴσθησις ἐν τῷ ἄκρῳ · ἐὰν δὲ ἐπὶ τὸ πλατὺ ἐπιτεθῇ , ἧττον . Αἰσθάνεται δὲ καὶ ὧν ἡ ἄλλη σὰρξ πάντων , οἷον σκληροῦ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καθ’ ὁτιοῦν μέρος , ὥσπερ καὶ χυμοῦ . Αὕτη δὲ ἢ πλατεῖα ἢ στενὴ ἢ μέση · ἡ μέση δὲ βελτίστη καὶ σαφεστάτη . Καὶ ἢ λελυμένη ἢ καταδεδεμένη , ὥσπερ τοῖς ψελλοῖς καὶ τοῖς τραυλοῖς . Ἔστι δ’ ἡ γλῶττα σὰρξ μανὴ καὶ σομφή . Ταύτης τι μέρος ἐπιγλωττίς . Καὶ τὸ μὲν διφυὲς τοῦ στόματος παρίσθμιον , τὸ δὲ πολυφυὲς οὖλον · σάρκινα δὲ ταῦτα . Ἐντὸς δ’ ὀδόντες ὀστέϊνοι . Ἔσω δ’ ἄλλο μόριον σταφυλοφόρον , κίων ἐπίφλεβος · ὃς ἐὰν ἐξυγρανθεὶς φλεγμήνῃ , σταφυλὴ καλεῖται καὶ πνίγει .
Lemmas: ἔτι δέ κεφαλή μόριον , διά ὅς ἀκούω , ἄπνοος , ὁ οὖς · Ἀλκμαίων γάρ οὐ ἀληθής λέγω , φημί ἀναπνέω ὁ αἴξ κατά ὁ οὖς . οὖς δέ μέρος ὁ μέν ἀνώνυμος , ὁ δέ λοβός . ὅλος δέ ἐκ χόνδρος καί σάρξ σύγκειμαι . εἴσω δέ ὁ μέν φύσις ἔχω οἷος ὁ στρόμβος , ὁ δέ ἔσχατος ὀστέον ὅμοιος ὁ οὖς , εἰς ὅς ὥσπερ ἀγγεῖον ἔσχατος ἀφικνέομαι ὁ ψόφος . οὗτος δέ εἰς μέν ὁ ἐγκέφαλος οὐ ἔχω πόρος , εἰς δέ ὁ ὁ στόμα οὐρανός · καί ἐκ ὁ ἐγκέφαλος φλέψ τείνω εἰς αὐτός . περαίνω δέ καί ὁ ὀφθαλμός εἰς ὁ ἐγκέφαλος , καί κεῖμαι ἐπί φλέβιον ἑκάτερος . ἀκίνητος δέ ὁ οὖς ἄνθρωπος ἔχω μόνος ὁ ἔχω οὗτος ὁ μόριον . ὁ γάρ ἔχω ἀκοή ὁ μέν ἔχω οὖς , ὁ δέ οὐ ἔχω , ἀλλά ὁ πόρος φανερός , οἷος ὅσος πτερωτός ἤ φολιδωτός . ὅσος δέ ζῳοτοκέω , ἔξω φώκη καί δελφίς καί ὁ ἄλλος ὅσος οὕτως κητώδης , πᾶς ἔχω οὖς · ζῳοτοκέω γάρ καί ὁ σέλαχος · ἀλλά μόνος ἄνθρωπος οὐ κινέω . ὁ μέν οὖν φώκη πόρος ἔχω φανερός ᾗ ἀκούω · ὁ δέ δελφίς ἀκούω μέν , οὐ ἔχω δέ οὖς . ὁ δέ ἄλλος κινέω πᾶς . κεῖμαι δέ ὁ οὖς ἐπί ὁ αὐτός περιφέρεια ὁ ὀφθαλμός , καί οὐ ὥσπερ ἔνιοι ὁ τετράπους ἄνωθεν . οὖς δέ ὁ μέν ψιλός , ὁ δέ δασύς , ὁ δέ μέσος · ἀγαθός δέ ὁ μέσος πρός ἀκοή , ἦθος δέ οὐδείς σημαίνω . καί ἤ μέγας ἤ μικρος ἤ μέσος , ἤ ἐπανίστημι σφόδρα ἤ οὐδείς ἤ μέσος · ὁ δέ μέσος ἀγαθός ἦθος σημεῖον , ὁ δέ μέγας καί ἐπανίστημι μωρολογία καί ἀδολεσχία . ὁ δέ μεταξύ ὀφθαλμός καί οὖς καί κορυφή καλέω κρόταφος . ἔτι πρόσωπον μέρος ὁ μέν εἰμί ὁ πνεῦμα πόρος ῥίς · καί γάρ ἀναπνέω καί ἐκπνέω ταύτῃ , καί ὁ πταρμός διά οὗτος γίγνομαι , πνεῦμα ἀθρόος ἔξοδος , σημεῖον οἰωνιστικός καί ἱερός μόνος ὁ πνεῦμα . ἅμα δέ ὁ ἀνάπνευσις καί ἔκπνευσις γίγνομαι εἰς ὁ στῆθος , καί ἀδύνατος χωρίς ὁ μυκτήρ ἀναπνεύω ἤ ἐκπνέω , διά ὁ ἐκ ὁ στῆθος εἰμί ὁ ἀναπνοή καί ἐκπνοή κατά ὁ γαργαρεών , καί μή ἐκ ὁ κεφαλή τις μέρος · ἐνδέχομαι δέ καί μή χράω οὗτος ζάω . ὁ δέ ὄσφρησις γίγνομαι διά οὗτος ὁ μέρος · οὗτος δέ εἰμί ὁ αἴσθησις ὀσμή . εὐκίνητος δέ ὁ μυκτήρ , καί οὐ ὥσπερ ὁ οὖς ἀκίνητος κατά ἴδιος . μέρος δέ αὐτός ὁ μέν διάφραγμα χόνδρος , ὁ δέ ὀχέτευμα κενός · εἰμί γάρ ὁ μυκτήρ διχότομος . ὁ δέ ἐλέφας ὁ μυκτήρ γίγνομαι μακρός καί ἰσχυρός , καί χράω αὐτός ὥσπερ χείρ · προσάγω τε γάρ καί λαμβάνω οὗτος καί εἰς ὁ στόμα προσφέρω ὁ τροφή , καί ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός , μόνος ὁ ζῷον . ἔτι δέ σιαγών δύο · οὗτος ὁ πρόσθιος γένειον , ὁ δέ ὀπίσθιος γένυς . κινέω δέ πᾶς ὁ ζῷον ὁ κάτωθεν γένυς , πλήν ὁ ποτάμιος κροκόδειλος · οὗτος δέ ὁ ἄνω μόνος . μετά δέ ὁ ῥίς χεῖλος δύο , σάρξ εὐκίνητος . ὁ δέ ἐντός στόμα σιαγών καί χεῖλος . οὗτος μέρος ὁ μέν ὑπερῷος ὁ δέ φάρυγξ . ὁ δέ αἰσθητικός χυμός γλῶσσα · ὁ δέ αἴσθησις ἐν ὁ ἄκρον · ἐάν δέ ἐπί ὁ πλατύς ἐπιτίθημι , ἥσσων . αἰσθάνομαι δέ καί ὅς ὁ ἄλλος σάρξ πᾶς , οἷος σκληρός θερμός καί ψυχρός κατά ὁστισοῦν μέρος , ὥσπερ καί χυμός . οὗτος δέ ἤ πλατύς ἤ στενός ἤ μέσος · ὁ μέσος δέ ἀγαθός καί σαφής . καί ἤ λύω ἤ καταδέω , ὥσπερ ὁ ψελλός καί ὁ τραυλός . εἰμί δέ ὁ γλῶσσα σάρξ μανός καί σομφός . οὗτος τις μέρος ἐπιγλωσσίς . καί ὁ μέν διφυής ὁ στόμα παρίσθμιον , ὁ δέ πολυφυής οὖλος · σάρκινος δέ οὗτος . ἐντός δέ ὀδούς ὀστέϊνος . ἔσω δέ ἄλλος μόριον σταφυλοφόρος , κίων ἐπίφλεβος · ὅς ἄν ἐξυγραίνω φλεγμαίνω , σταφυλή καλέω καί πνίγω .