aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.12
δελφὶς δὲ καὶ φάλαινα καὶ τὰ ἄλλα κήτη , ὅσα μὴ ἔχει βράγχια ἀλλὰ φυσητῆρα , ζῳοτοκοῦσιν , ἔτι δὲ πρίστις καὶ βοῦς · οὐδὲν γὰρ τούτων φαίνεται ἔχον ᾠά , ἀλλ’ εὐθέως κύημα , ἐξ οὗ διαρθρουμένου γίνεται τὸ ζῷον , καθάπερ ἄνθρωπος καὶ τῶν τετραπόδων τὰ ζῳοτόκα . Τίκτει δ’ ὁ μὲν δελφὶς τὰ μὲν πολλὰ ἕν , ἐνίοτε δὲ καὶ δύο · ἡ δὲ φάλαινα ἢ δύο τὰ πλεῖστα καὶ πλεονάκις , ἢ ἕν . Ὁμοίως δὲ τῷ δελφῖνι καὶ ἡ φώκαινα · καὶ γάρ ἐστιν ὅμοιον δελφῖνι μικρῷ , γίνεται δ’ ἐν τῷ Πόντῳ . Διαφέρει δὲ φώκαινα δελφῖνος · ἔστι γὰρ τὸ μέγεθος ἔλαττον , εὐρύτερον δ’ ἐκ τοῦ νώτου · τὸ χρῶμα ἔχει κυανοῦν . Πολλοὶ δὲ δελφίνων τι γένος εἶναί φασι τὴν φώκαιναν . Ἀναπνεῖ δὲ πάντα ὅσα ἔχει φυσητῆρα , καὶ δέχεται τὸν ἀέρα · πλεύμονα γὰρ ἔχουσιν . Καὶ ὅ γε δελφὶς ὦπται , ὅταν καθεύδῃ , ὑπερέχων τὸ ῥύγχος , καὶ ῥέγχει καθεύδων . Ἔχει δ’ ὁ δελφὶς καὶ ἡ φώκαινα γάλα , καὶ θηλάζονται · καὶ εἰσδέχονται δὲ τὰ τέκνα μικρὰ ὄντα . Τὴν δ’ αὔξησιν τὰ τέκνα τῶν δελφίνων ποιοῦνται ταχεῖαν · ἐν ἔτεσι γὰρ δέκα μέγεθος λαμβάνουσι τέλεον . Κύει δὲ δέκα μῆνας . Τίκτει δ’ ὁ δελφὶς ἐν τῷ θέρει , ἐν ἄλλῃ δ’ ὥρᾳ οὐδεμιᾷ · συμβαίει δὲ καὶ ἀφανίζεσθαι αὐτὸν ὑπὸ κύνα περὶ τριάκονθ’ ἡμέρας . Παρακολουθεῖ δὲ τὰ τέκνα πολὺν χρόνον , καὶ ἔστι τὸ ζῷον φιλότεκνον . Ζῇ δ’ ἔτη πολλά · δῆλοι γὰρ ἔνιοι γεγόνασι βιοῦντες οἱ μὲν πέντε καὶ εἴκοσιν ἔτη , οἱ δὲ τριάκοντα · ἀποκόπτοντες γὰρ ἐνίων τὸ οὐραῖον οἱ ἁλιεῖς ἀφιᾶσιν , ὥστε τούτῳ γνωρίζεσθαι τοὺς χρόνους αὐτῶν . Ἡ δὲ φώκη ἔστι μὲν τῶν ἐπαμφοτεριζόντων ζῴων · οὐ δέχεται μὲν γὰρ τὸ ὕδωρ , ἀλλ’ ἀναπνεῖ καὶ καθεύδει καὶ τίκτει ἐν τῇ γῇ μέν , πρὸς αἰγιαλοῖς δέ , ὡς οὖσα τῶν πεζῶν , διατρίβει δὲ τοῦ χρόνου τὸν πολὺν καὶ τρέφεται ἐκ τῆς θαλάττης , διὸ μετὰ τῶν ἐνύδρων περὶ αὐτῆς λεκτέον . Ζῳοτοκεῖ μὲν οὖν εὐθὺς ἐν αὑτῇ , καὶ τίκτει ζῷα , καὶ χόριον καὶ τἆλλα προΐεται ὥσπερ πρόβατον . Τίκτει δ’ ἓν ἢ δύο , τὰ δὲ πλεῖστα τρία . Καὶ μαστοὺς δ’ ἔχει δύο , καὶ θηλάζεται ὑπὸ τῶν τέκνων καθάπερ τὰ τετράποδα . Τίκτει δ’ ὥσπερ ἄνθρωπος πᾶσαν ὥραν τοῦ ἔτους , μάλιστα δ’ ἅμα ταῖς πρώταις αἰξίν . Ἄγει δὲ περὶ δωδεκαταῖα ὄντα τὰ τέκνα εἰς τὴν θάλατταν πολλάκις τῆς ἡμέρας , συνεθίζουσα κατὰ μικρόν · τὰ δὲ κατάντη φέρεται , ἀλλ’ οὐ βαδίζει , διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἀπερείδεσθαι τοῖς ποσίν . Συνάγει δὲ καὶ συστέλλει ἑαυτήν · σαρκῶδες γάρ ἐστι καὶ μαλακόν , καὶ ὀστᾶ χονδρώδη ἔχει . Ἀποκτεῖναι δὲ φώκην χαλεπὸν βιαίως , ἐὰν μή τις πατάξῃ παρὰ τὸν κρόταφον · τὸ γὰρ σῶμα σαρκῶδες αὐτῆς . Ἀφίησι δὲ φωνὴν ὁμοίαν βοΐ . Ἔχει δὲ καὶ τὸ αἰδοῖον ἡ θήλεια ὅμοιον βατίδι , πάντα δὲ τἆλλα γυναικί . Περὶ μὲν οὖν τῶν ἐνύδρων καὶ ζῳοτοκούντων ἢ ἐν αὑτοῖς ἢ ἔξω ἡ γένεσις καὶ τὰ περὶ τὸν τόκον τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ·
Lemmas: δελφίς δέ καί φάλαινα καί ὁ ἄλλος κῆτος , ὅσος μή ἔχω βράγχιον ἀλλά φυσητήρ , ζωοτοκέω , ἔτι δέ πρίστις καί βοῦς · οὐδείς γάρ οὗτος φαίνω ἔχω ᾠόν , ἀλλά εὐθύς κύημα , ἐκ ὅς διαρθρέω γίγνομαι ὁ ζῷον , καθά ἄνθρωπος καί ὁ τετράπους ὁ ζῳοτόκος . τίκτω δέ ὁ μέν δελφίς ὁ μέν πολύς εἷς , ἐνίοτε δέ καί δύο · ὁ δέ φάλαινα ἤ δύο ὁ πολύς καί πλεονάκις , ἤ εἷς . ὅμοιος δέ ὁ δελφίς καί ὁ φώκαινα · καί γάρ εἰμί ὅμοιος δελφίς μικρός , γίγνομαι δέ ἐν ὁ Πόντος . διαφέρω δέ φώκαινα δελφίς · εἰμί γάρ ὁ μέγεθος ἐλαχύς , εὐρύς δέ ἐκ ὁ νῶτον · ὁ χρῶμα ἔχω κυάνεος . πολύς δέ δελφίς τις γένος εἰμί φημί ὁ φώκαινα . ἀναπνέω δέ πᾶς ὅσος ἔχω φυσητήρ , καί δέχομαι ὁ ἀήρ · πλεύμων γάρ ἔχω . καί ὁ γε δελφίς ὁράω , ὅταν καθεύδω , ὑπερέχω ὁ ῥύγχος , καί ῥέγκω καθεύδω . ἔχω δέ ὁ δελφίς καί ὁ φώκαινα γάλα , καί θηλάζω · καί εἰσδέχομαι δέ ὁ τέκνον μικρός εἰμί . ὁ δέ αὔξησις ὁ τέκνον ὁ δελφίς ποιέω ταχύς · ἐν ἔτος γάρ δέκα μέγεθος λαμβάνω τέλειος . κύω δέ δέκα μείς . τίκτω δέ ὁ δελφίς ἐν ὁ θέρος , ἐν ἄλλος δέ ὥρα οὐδείς · συμβαίω δέ καί ἀφανίζω αὐτός ὑπό κύων περί τριάκοντα ἡμέρα . παρακολουθέω δέ ὁ τέκνον πολύς χρόνος , καί εἰμί ὁ ζῷον φιλότεκνος . ζάω δέ ἔτος πολύς · δῆλος γάρ ἔνιοι γίγνομαι βιάζω ὁ μέν πέντε καί εἴκοσι ἔτος , ὁ δέ τριάκοντα · ἀποκόπτω γάρ ἔνιοι ὁ οὐραῖος ὁ ἁλιεύς ἀφίημι , ὥστε οὗτος γνωρίζω ὁ χρόνος αὐτός . ὁ δέ φώκη εἰμί μέν ὁ ἐπαμφοτερίζω ζῷον · οὐ δέχομαι μέν γάρ ὁ ὕδωρ , ἀλλά ἀναπνέω καί καθεύδω καί τίκτω ἐν ὁ γῆ μέν , πρός αἰγιαλός δέ , ὡς εἰμί ὁ πεζός , διατρίβω δέ ὁ χρόνος ὁ πολύς καί τρέφω ἐκ ὁ θάλασσα , διό μετά ὁ ἔνυδρος περί αὐτός λεκτέος . ζῳοτοκέω μέν οὖν εὐθύς ἐν ἑαυτοῦ , καί τίκτω ζῷον , καί χόριον καί ἄλλος προίημι ὥσπερ πρόβατον . τίκτω δέ εἷς ἤ δύο , ὁ δέ πολύς τρεῖς . καί μαστός δέ ἔχω δύο , καί θηλάζω ὑπό ὁ τέκνον καθά ὁ τετράπους . τίκτω δέ ὥσπερ ἄνθρωπος πᾶς ὥρα ὁ ἔτος , μάλα δέ ἅμα ὁ πρῶτος αἴξ . ἄγω δέ περί δωδεκαταῖος εἰμί ὁ τέκνον εἰς ὁ θάλασσα πολλάκις ὁ ἡμέρα , συνεθίζω κατά μικρός · ὁ δέ κατάντης φέρω , ἀλλά οὐ βαδίζω , διά ὁ μή δύναμαι ἀπερείδω ὁ πούς . συνάγω δέ καί συστέλλω ἑαυτοῦ · σαρκώδης γάρ εἰμί καί μαλακός , καί ὀστέον χονδρώδης ἔχω . ἀποκτείνω δέ φώκη χαλεπός βίαιος , ἐάν μή τις πατάσσω παρά ὁ κρόταφος · ὁ γάρ σῶμα σαρκώδης αὐτός . ἀφίημι δέ φωνή ὅμοιος βοῦς . ἔχω δέ καί ὁ αἰδοῖον ὁ θῆλυς ὅμοιος βατίς , πᾶς δέ ἄλλος γυνή . περί μέν οὖν ὁ ἔνυδρος καί ζωοτοκέω ἤ ἐν ἑαυτοῦ ἤ ἔξω ὁ γένεσις καί ὁ περί ὁ τόκος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ·