aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 8.12
Τροφαῖς μὲν οὖν χρῶνται τὰ γένη τῶν ζῴων ταῖς εἰρημέναις . Αἱ δὲ πράξεις αὐτῶν ἅπασαι περί τε τὰς ὀχείας καὶ τὰς τεκνώσεις εἰσί , καὶ περὶ τὰς εὐπορίας τῆς τροφῆς , καὶ πρὸς τὰ ψύχη καὶ τὰς ἀλέας πεπορισμέναι , καὶ πρὸς τὰς μεταβολὰς τὰς τῶν ὡρῶν . Πάντα γὰρ τῆς κατὰ τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν μεταβολῆς αἴσθησιν ἔχει σύμφυτον , καὶ καθάπερ τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν εἰς τὰς οἰκίας τοῦ χειμῶνος μεταβάλλουσιν , οἱ δὲ πολλῆς χώρας κρατοῦντες θερίζουσι μὲν ἐν τοῖς ψυχροῖς χειμάζουσι δ’ ἐν τοῖς ἀλεεινοῖς , οὕτω καὶ τῶν ζῴων τὰ δυνάμενα μεταβάλλειν τοὺς τόπους . Καὶ τὰ μὲν ἐν αὐτοῖς τοῖς συνήθεσι τόποις εὑρίσκεται τὰς βοηθείας , τὰ δ’ ἐκτοπίζει , μετὰ μὲν τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν ἐκ τοῦ Πόντου καὶ τῶν ψυχρῶν τόπων φεύγοντα τὸν ἐπιόντα χειμῶνα , μετὰ δὲ τὴν ἐαρινὴν ἐκ τῶν θερμῶν εἰς τοὺς τόπους τοὺς ψυχροὺς φοβούμενα τὰ καύματα , τὰ μὲν ἐκ τῶν ἐγγὺς τόπων ποιούμενα τὰς μεταβολάς , τὰ δὲ καὶ ἐκ τῶν ἐσχάτων ὡς εἰπεῖν , οἷον αἱ γέρανοι ποιοῦσιν · μεταβάλλουσι γὰρ ἐκ τῶν Σκυθικῶν πεδίων εἰς τὰ ἕλη τὰ ἄνω τῆς Αἰγύπτου , ὅθεν ὁ Νεῖλος ῥεῖ · οὗ καὶ λέγονται τοῖς Πυγμαίοις ἐπιχειρεῖν · οὐ γάρ ἐστι τοῦτο μῦθος , ἀλλ’ ἔστι κατὰ τὴν ἀλήθειαν γένος μικρὸν μέν , ὥσπερ λέγεται , καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ ἵπποι , τρωγλοδύται δ’ εἰσὶ τὸν βίον . Καὶ οἱ πελεκᾶνες δ’ ἐκτοπίζουσι , καὶ πέτονται ἀπὸ τοῦ Στρυμόνος ποταμοῦ ἐπὶ τὸν Ἴστρον , κἀκεῖ τεκνοποιοῦνται · ἀθρόοι δ’ ἀπέρχονται , ἀναμένοντες οἱ πρότεροι τοὺς ὕστερον , διὰ τὸ ὅταν ὑπερπτῶνται τὸ ὄρος ἀδήλους γίνεσθαι τοὺς προτέρους τοῖς ὑστέροις . Καὶ οἱ ἰχθύες δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ μὲν ἐκ τοῦ Πόντου καὶ εἰς τὸν Πόντον μεταβάλλουσιν , οἱ δ’ ἐν μὲν τῷ χειμῶνι ἐκ τοῦ πελάγους πρὸς τὴν γῆν , τὴν ἀλέαν διώκοντες , ἐν δὲ τῷ θέρει ἐκ τῶν προσγείων εἰς τὸ πέλαγος , φεύγοντες τὴν ἀλέαν . Καὶ τὰ ἀσθενῆ δὲ τῶν ὀρνέων ἐν μὲν τῷ χειμῶνι καὶ τοῖς πάγοις εἰς τὰ πεδία καταβαίνουσι διὰ τὴν ἀλέαν , ἐν δὲ τῷ θέρει ἀποχωροῦσιν εἰς τὰ ὄρη ἄνω διὰ τὰ καύματα . Ποιεῖται δ’ ἀεὶ τὰ ἀσθενέστερα πρῶτα τὴν μετάστασιν καθ’ ἑκατέραν τὴν ὑπερβολήν , οἷον οἱ μὲν σκόμβροι τῶν θύννων , οἱ δ’ ὄρτυγες τῶν γεράνων · τὰ μὲν γὰρ μεταβάλλει τοῦ Βοηδρομιῶνος , τὰ δὲ τοῦ Μαιμακτηριῶνος . Ἔστι δὲ πιότερα πάντα ὅταν ἐκ τῶν ψυχρῶν τόπων μεταβάλλῃ ἢ ὅταν ἐκ τῶν θερμῶν , οἷον καὶ οἱ ὄρτυγες τοῦ φθινοπώρου μᾶλλον ἢ τοῦ ἔαρος . Συμβαίνει δ’ ἐκ τῶν ψυχρῶν τόπων ἅμα μεταβάλλειν καὶ ἐκ τῆς ὥρας τῆς θερμῆς . Ἔχουσι δὲ καὶ πρὸς τὰς ὀχείας ὁρμητικώτερον κατὰ τὴν ἐαρινὴν ὥραν καὶ ὅταν μεταβάλλωσιν ἐκ τῶν θερμῶν . Τῶν μὲν οὖν ὀρνέων αἱ γέρανοι , καθάπερ εἴρηται πρότερον , ἐκτοπίζουσιν εἰς τὰ ἔσχατα ἐκ τῶν ἐσχάτων . Πέτονται δὲ πρὸς τὸ πνεῦμα . Τὸ δὲ περὶ τοῦ λίθου ψεῦδός ἐστι · λέγεται γὰρ ὡς ἔχουσιν ἕρμα λίθον , ὃς γίνεται χρήσιμος πρὸς τὰς τοῦ χρυσοῦ βασάνους , ὅταν ἀνεμέσωσιν . Ἀπαίρουσι δὲ καὶ αἱ φάτται καὶ αἱ πελειάδες , καὶ οὐ χειμάζουσι , καὶ αἱ χελιδόνες καὶ αἱ τρυγόνες · αἱ δὲ περιστεραὶ καταμένουσιν . Ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ὄρτυγες , ἐὰν μή τινες ὑπολειφθῶσι καὶ τῶν τρυγόνων καὶ τῶν ὀρτύγων ἐν εὐείλοις χωρίοις . Ἀγελάζονται δ’ αἵ τε φάτται καὶ αἱ τρυγόνες , ὅταν τε παραγίνωνται καὶ πάλιν ὅταν ὥρα ᾖ πρὸς τὴν ἀνακομιδήν . Οἱ δ’ ὄρτυγες ὅταν πέσωσιν , ἐὰν μὲν εὐδία ἢ βόρειον ᾖ , συνδυάζονταί τε καὶ εὐημεροῦσιν , ἐὰν δὲ νότος , χαλεπῶς ἔχουσι διὰ τὸ μὴ εἶναι πτητικοί · ὑγρὸς γὰρ καὶ βαρὺς ὁ ἄνεμος · διὸ καὶ οἱ θηρεύοντες ἐπιχειροῦσι τοῖς νοτίοις . Εὐδίας δ’ οὐ πέτονται διὰ τὸ βάρος · πολὺ γὰρ τὸ σῶμα , διὸ καὶ βοῶντες πέτονται · πονοῦσι γάρ . Ὅταν μὲν οὖν ἐκεῖθεν παραβάλλωσιν , οὐκ ἔχουσιν ἡγεμόνας · ὅταν δ’ ἐντεῦθεν ἀπαίρωσιν , ἥ τε γλωττὶς συναπαίρει καὶ ἡ ὀρτυγομήτρα καὶ ὁ ὠτὸς καὶ ὁ κύχραμος , ὅσπερ αὐτοὺς καὶ ἀνακαλεῖται νύκτωρ · καὶ ὅταν τούτου τὴν φωνὴν ἀκούσωσιν οἱ θηρεύοντες , ἴσασιν ὅτι οὐ καταμένουσιν . Ἡ δ’ ὀρτυγομήτρα παραπλήσιος τὴν μορφὴν τοῖς λιμναίοις ἐστί , καὶ ἡ γλωττὶς γλῶτταν ἐξαγομένην ἔχουσα μέχρι πόρρω . Ὁ δ’ ὠτὸς ὅμοιος ταῖς γλαυξὶ καὶ περὶ τὰ ὦτα πτερύγια ἔχων · ἔνιοι δ’ αὐτὸν νυκτικόρακα καλοῦσιν . Ἔστι δὲ κόβαλος καὶ μιμητής , καὶ ἀντορχούμενος ἁλίσκεται , περιελθόντος θατέρου τῶν θηρευτῶν , καθάπερ ἡ γλαύξ . Ὅλως δὲ τὰ γαμψώνυχα πάντα βραχυτράχηλα καὶ πλατύγλωττα καὶ μιμητικά · καὶ γὰρ τὸ Ἰνδικὸν ὄρνεον ἡ ψιττάκη , τὸ λεγόμενον ἀνθρωπόγλωττον , τοιοῦτόν ἐστι · καὶ ἀκολαστότερον δὲ γίνεται , ὅταν πίῃ οἶνον . Ἀγελαῖοι δὲ τῶν ὀρνίθων εἰσὶ γέρανος , κύκνος , πελεκάν , χὴν ὁ μικρός .
Lemmas: τροφή μέν οὖν χράω ὁ γένος ὁ ζῷον ὁ λέγω . ὁ δέ πρᾶξις αὐτός ἅπας περί τε ὁ ὀχεία καί ὁ τέκνωσις εἰμί , καί περί ὁ εὐπορία ὁ τροφή , καί πρός ὁ ψῦχος καί ὁ ἀλέα πορίζω , καί πρός ὁ μεταβολή ὁ ὁ ὥρα . πᾶς γάρ ὁ κατά ὁ θερμός καί ψυχρός μεταβολή αἴσθησις ἔχω σύμφυτος , καί καθά ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν εἰς ὁ οἰκία ὁ χειμών μεταβάλλω , ὁ δέ πολύς χώρα κρατέω θερίζω μέν ἐν ὁ ψυχρός χειμάζω δέ ἐν ὁ ἀλεεινός , οὕτως καί ὁ ζῷον ὁ δύναμαι μεταβάλλω ὁ τόπος . καί ὁ μέν ἐν αὐτός ὁ συνήθης τόπος εὑρίσκω ὁ βοήθεια , ὁ δέ ἐκτοπίζω , μετά μέν ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία ἐκ ὁ Πόντος καί ὁ ψυχρός τόπος φεύγω ὁ ἐπέρχομαι χειμών , μετά δέ ὁ ἐαρινός ἐκ ὁ θερμός εἰς ὁ τόπος ὁ ψυχρός φοβέω ὁ καῦμα , ὁ μέν ἐκ ὁ ἐγγύς τόπος ποιέω ὁ μεταβολή , ὁ δέ καί ἐκ ὁ ἔσχατος ὡς λέγω , οἷος ὁ γέρανος ποιέω · μεταβάλλω γάρ ἐκ ὁ Σκυθικός πεδίον εἰς ὁ ἕλος ὁ ἄνω ὁ Αἴγυπτος , ὅθεν ὁ Νεῖλος ῥέω · οὗ καί λέγω ὁ Πυγμαῖος ἐπιχειρέω · οὐ γάρ εἰμί οὗτος μῦθος , ἀλλά εἰμί κατά ὁ ἀλήθεια γένος μικρός μέν , ὥσπερ λέγω , καί αὐτός καί ὁ ἵππος , τρωγλοδύτης δέ εἰμί ὁ βίος . καί ὁ πελεκάν δέ ἐκτοπίζω , καί πέτομαι ἀπό ὁ Στρυμών ποταμός ἐπί ὁ Ἴστρος , ἐκεῖ τεκνοποιέω · ἀθρόος δέ ἀπέρχομαι , ἀναμένω ὁ πρότερος ὁ ὕστερον , διά ὁ ὅταν ὑπερπέτομαι ὁ ὄρος ἄδηλος γίγνομαι ὁ πρότερος ὁ ὕστερος . καί ὁ ἰχθῦς δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ μέν ἐκ ὁ Πόντος καί εἰς ὁ Πόντος μεταβάλλω , ὁ δέ ἐν μέν ὁ χειμών ἐκ ὁ πέλαγος πρός ὁ γῆ , ὁ ἀλέα διώκω , ἐν δέ ὁ θέρος ἐκ ὁ πρόσγειος εἰς ὁ πέλαγος , φεύγω ὁ ἀλέα . καί ὁ ἀσθενής δέ ὁ ὄρνεον ἐν μέν ὁ χειμών καί ὁ πάγος εἰς ὁ πεδίον καταβαίνω διά ὁ ἀλέα , ἐν δέ ὁ θέρος ἀποχωρέω εἰς ὁ ὄρος ἄνω διά ὁ καῦμα . ποιέω δέ ἀεί ὁ ἀσθενής πρῶτος ὁ μετάστασις κατά ἑκάτερος ὁ ὑπερβολή , οἷος ὁ μέν σκόμβρος ὁ θύννος , ὁ δέ ὄρτυξ ὁ γέρανος · ὁ μέν γάρ μεταβάλλω ὁ Βοηδρομιών , ὁ δέ ὁ Μαιμακτηριών . εἰμί δέ πῖος πᾶς ὅταν ἐκ ὁ ψυχρός τόπος μεταβάλλω ἤ ὅταν ἐκ ὁ θερμός , οἷος καί ὁ ὄρτυξ ὁ φθινόπωρον μάλα ἤ ὁ ἔαρ . συμβαίνω δέ ἐκ ὁ ψυχρός τόπος ἅμα μεταβάλλω καί ἐκ ὁ ὥρα ὁ θερμός . ἔχω δέ καί πρός ὁ ὀχεία ὁρμητικός κατά ὁ ἐαρινός ὥρα καί ὅταν μεταβάλλω ἐκ ὁ θερμός . ὁ μέν οὖν ὄρνεον ὁ γέρανος , καθά λέγω πρότερος , ἐκτοπίζω εἰς ὁ ἔσχατος ἐκ ὁ ἔσχατος . πέτομαι δέ πρός ὁ πνεῦμα . ὁ δέ περί ὁ λίθος ψεῦδος εἰμί · λέγω γάρ ὡς ἔχω ἕρμα λίθος , ὅς γίγνομαι χρήσιμος πρός ὁ ὁ χρυσός βάσανος , ὅταν ἀνεμέω . ἀπαίρω δέ καί ὁ φάσσα καί ὁ πελειάς , καί οὐ χειμάζω , καί ὁ χελιδών καί ὁ τρυγών · ὁ δέ περιστερά καταμένω . ὅμοιος δέ καί ὁ ὄρτυξ , ἐάν μή τις ὑπολείπω καί ὁ τρυγών καί ὁ ὄρτυξ ἐν εὔειλος χωρίον . ἀγελάζομαι δέ ὁ τε φάσσα καί ὁ τρυγών , ὅταν τε παραγίγνομαι καί πάλιν ὅταν ὥρα εἰμί πρός ὁ ἀνακομιδή . ὁ δέ ὄρτυξ ὅταν πίπτω , ἐάν μέν εὐδία ἤ βόρειος εἰμί , συνδυάζω τε καί εὐημερέω , ἐάν δέ νότος , χαλεπός ἔχω διά ὁ μή εἰμί πτητικός · ὑγρός γάρ καί βαρύς ὁ ἄνεμος · διό καί ὁ θηρεύω ἐπιχειρέω ὁ νότιος . εὐδία δέ οὐ πέτομαι διά ὁ βάρος · πολύς γάρ ὁ σῶμα , διό καί βοάω πέτομαι · πονέω γάρ . ὅταν μέν οὖν ἐκεῖθεν παραβάλλω , οὐ ἔχω ἡγεμών · ὅταν δέ ἐντεῦθεν ἀπαίρω , ὁ τε γλωττίς συναπαίρω καί ὁ ὀρτυγομήτρα καί ὁ οὖς καί ὁ κύχραμος , ὅς αὐτός καί ἀνακαλέω νύκτωρ · καί ὅταν οὗτος ὁ φωνή ἀκούω ὁ θηρεύω , οἶδα ὅτι οὐ καταμένω . ὁ δέ ὀρτυγομήτρα παραπλήσιος ὁ μορφή ὁ λιμναῖος εἰμί , καί ὁ γλωττίς γλῶσσα ἐξάγω ἔχω μέχρι πρόσω . ὁ δέ οὖς ὅμοιος ὁ γλαύξ καί περί ὁ οὖς πτερύγιον ἔχω · ἔνιοι δέ αὐτός νυκτικόραξ καλέω . εἰμί δέ κόβαλος καί μιμητής , καί ἀντορχέομαι ἁλίσκομαι , περιέρχομαι ἕτερος ὁ θηρευτής , καθά ὁ γλαύξ . ὅλος δέ ὁ γαμψῶνυξ πᾶς βραχυτράχηλος καί πλατύγλωσσος καί μιμητικός · καί γάρ ὁ Ἰνδικός ὄρνεον ὁ ψιττάκη , ὁ λέγω ἀνθρωπόγλωσσος , τοιοῦτος εἰμί · καί ἀκόλαστος δέ γίγνομαι , ὅταν πίνω οἶνος . ἀγελαῖος δέ ὁ ὄρνις εἰμί γέρανος , κύκνος , πελεκάν , χήν ὁ μικρός .