aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 8.20
τοῖς δὲ ποταμίοις καὶ λιμναίοις λοιμῶδες μὲν οὐδὲ τούτοις οὐθὲν γίνεται , ἐνίοις δ’ αὐτῶν ἴδια νοσήματα ἐμπίπτει , οἷον γλάνις ὑπὸ κύνα μάλιστα διὰ τὸ μετέωρος νεῖν ἀστροβλής τε γίνεται καὶ ὑπὸ βροντῆς νεανικῆς καροῦται . Πάσχει δέ ποτε τοῦτο καὶ κυπρῖνος , ἧττον δέ . Οἱ δὲ γλάνεις ἐν τοῖς βραχέσι καὶ ὑπὸ δράκοντος τοῦ ὄφεως τυπτόμενοι ἀπόλλυνται πολλοί . Ἐν δὲ τῷ βαλλιρῷ καὶ τίλωνι ἑλμὶς ἐγγινομένη ὑπὸ κύνα μετεωρίζει τε καὶ ἀσθενῆ ποιεῖ · μετέωρος δὲ γινόμενος ὑπὸ τοῦ καύματος ἀπόλλυται . Τῇ δὲ χαλκίδι νόσημα ἐμπίπτει νεανικόν · φθεῖρες ὑπὸ τὰ βράγχια γιγνόμενοι πολλοὶ ἀναιροῦσιν . Τῶν δ’ ἄλλων ἰχθύων οὐθενὶ οὐθὲν τοιοῦτόν ἐστι νόσημα . Ἀποθνήσκουσι δὲ οἱ ἰχθῦς τῷ πλόμῳ · διὸ καὶ θηρεύουσιν οἱ μὲν ἄλλοι τοὺς ἐν τοῖς ποταμοῖς καὶ λίμναις πλομίζοντες , οἱ δὲ Φοίνικες καὶ τοὺς ἐν τῇ θαλάττῃ . Ποιοῦνται δέ τινες καὶ δύ’ ἄλλας θήρας τῶν ἰχθύων . Διὰ γὰρ τὸ φεύγειν ἐν τῷ χειμῶνι τὰ βαθέα ἐν τοῖς ποταμοῖς ( καὶ γὰρ ἄλλως τὸ πότιμον ὕδωρ ψυχρόν ) ὀρύττουσι τάφρον εἰς τὸν ποταμὸν διὰ ξηροῦ · εἶτα ταύτην καταστεγάσαντες χόρτῳ καὶ λίθοις οἷον γωλεὸν ποιοῦσιν , ἔκδυσιν ἔχοντα ἐκ τοῦ ποταμοῦ · καὶ ὅταν πάγος ᾖ , ἐκ τούτου κύρτῳ θηρεύουσι τοὺς ἰχθῦς . Καὶ ἄλλην δὲ θήραν ποιοῦνται ὁμοίως θέρους καὶ χειμῶνος · ἐν μέσῳ τῷ ποταμῷ φρυγάνοις καὶ λίθοις περιφράξαντες ὅσον στόμα καταλείπουσιν · ἐν τούτῳ κύρτον ἐνθέντες θηρεύουσιν , περιελόντες τοὺς λίθους . Τῶν δ’ ὀστρακοδέρμων συμφέρει τοῖς ἄλλοις τὰ ἔπομβρα ἔτη , πλὴν ταῖς πορφύραις . Σημεῖον δέ · ὅταν γὰρ τεθῇ οὗ ποταμὸς ἐξερεύγεται , καὶ γεύσωνται τοῦ ὕδατος , ἀποθνήσκουσιν αὐθημερόν . Καὶ ζῇ δ’ ἡ πορφύρα , ὅταν θηρευθῇ , περὶ ἡμέρας πεντήκοντα . Τρέφονται δ’ ὑπ’ ἀλλήλων · ἐπιγίνεται γὰρ ἐπὶ τοῖς ὀστράκοις ὥσπερ φῦκός τι καὶ βρύον . Ἃ δ’ ἐμβάλλουσιν εἰς τροφὴν αὐταῖς , τοῦ σταθμοῦ φασὶ χάριν εἶναι πρὸς τὸ πλέον ἕλκειν . Τοῖς δ’ ἄλλοις οἱ αὐχμοὶ ἀσύμφοροι · ἐλάττω γὰρ καὶ χείρω γίνεται , καὶ οἱ πυρροὶ τότε γίνονται μᾶλλον κτένες . Ἐν δὲ τῷ Πυρραίῳ ποτ’ εὐρίπῳ ἐξέλιπον οἱ κτένες οὐ μόνον διὰ τὸ ὄργανον ᾧ θηρεύοντες ἀνέξυον , ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς αὐχμούς . Καὶ τοῖς ἄλλοις δ’ ὀστρακοδέρμοις τὰ ἔπομβρα ἔτη συμφέρει διὰ τὸ γλυκυτέραν γίγνεσθαι τὴν θάλατταν . Ἐν δὲ τῷ Πόντῳ διὰ τὸ ψῦχος οὐ γίγνονται , οὐδ’ ἐν τοῖς ποταμοῖς ἀλλ’ ἢ ὀλίγα τῶν διθύρων · τὰ δὲ μονόθυρα μάλιστα ἐν τοῖς πάγοις ἐμπήγνυται . Περὶ μὲν οὖν τὰ ἔνυδρα τῶν ζῴων τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ·
Lemmas: ὁ δέ ποτάμιος καί λιμναῖος λοιμώδης μέν οὐδέ οὗτος οὐδείς γίγνομαι , ἔνιοι δέ αὐτός ἴδιος νόσημα ἐμπίπτω , οἷος γλάνις ὑπό κύων μάλα διά ὁ μετέωρος νέω ἀστροβλής τε γίγνομαι καί ὑπό βροντή νεανικός καρόω . πάσχω δέ ποτέ οὗτος καί κυπρῖνος , ἥσσων δέ . ὁ δέ γλάνις ἐν ὁ βραχύς καί ὑπό δράκων ὁ ὄφις τύπτω ἀπόλλυμι πολύς . ἐν δέ ὁ βαλλιρός καί τίλων ἑλμίς ἐγγίγνομαι ὑπό κύων μετεωρίζω τε καί ἀσθενής ποιέω · μετέωρος δέ γίγνομαι ὑπό ὁ καῦμα ἀπόλλυμι . ὁ δέ χαλκίς νόσημα ἐμπίπτω νεανικός · φθείρ ὑπό ὁ βράγχιον γίγνομαι πολύς ἀναιρέω . ὁ δέ ἄλλος ἰχθῦς οὐδείς οὐδείς τοιοῦτος εἰμί νόσημα . ἀποθνῄσκω δέ ὁ ἰχθῦς ὁ πλόμος · διό καί θηρεύω ὁ μέν ἄλλος ὁ ἐν ὁ ποταμός καί λίμνη πλομίζω , ὁ δέ Φοῖνιξ καί ὁ ἐν ὁ θάλασσα . ποιέω δέ τις καί δύο ἄλλος θήρα ὁ ἰχθῦς . διά γάρ ὁ φεύγω ἐν ὁ χειμών ὁ βαθύς ἐν ὁ ποταμός ( καί γάρ ἄλλος ὁ πότιμος ὕδωρ ψυχρός ) ὀρύσσω τάφρος εἰς ὁ ποταμός διά ξηρός · εἶτα οὗτος καταστεγάζω χόρτος καί λίθος οἷος γωλεός ποιέω , ἔκδυσις ἔχω ἐκ ὁ ποταμός · καί ὅταν πάγος εἰμί , ἐκ οὗτος κύρτος θηρεύω ὁ ἰχθῦς . καί ἄλλος δέ θήρα ποιέω ὅμοιος θέρος καί χειμών · ἐν μέσος ὁ ποταμός φρύγανον καί λίθος περιφράσσω ὅσος στόμα καταλείπω · ἐν οὗτος κύρτος ἐντίθημι θηρεύω , περιαιρέω ὁ λίθος . ὁ δέ ὀστρακόδερμος συμφέρω ὁ ἄλλος ὁ ἔπομβρος ἔτος , πλήν ὁ πορφύρα . σημεῖον δέ · ὅταν γάρ τίθημι οὗ ποταμός ἐξερεύγομαι , καί γεύω ὁ ὕδωρ , ἀποθνῄσκω αὐθημερόν . καί ζάω δέ ὁ πορφύρα , ὅταν θηρεύω , περί ἡμέρα πεντήκοντα . τρέφω δέ ὑπό ἀλλήλων · ἐπιγίγνομαι γάρ ἐπί ὁ ὄστρακον ὥσπερ φῦκος τις καί βρύον . ὅς δέ ἐμβάλλω εἰς τροφή αὐτός , ὁ σταθμός φημί χάριν εἰμί πρός ὁ πολύς ἕλκω . ὁ δέ ἄλλος ὁ αὐχμός ἀσύμφορος · ἐλαχύς γάρ καί κακός γίγνομαι , καί ὁ πυρρός τότε γίγνομαι μάλα κτείς . ἐν δέ ὁ Πυρραῖος ποτέ εὔριπος ἐκλείπω ὁ κτείς οὐ μόνος διά ὁ ὄργανον ὅς θηρεύω ἀναξύω , ἀλλά καί διά ὁ αὐχμός . καί ὁ ἄλλος δέ ὀστρακόδερμος ὁ ἔπομβρος ἔτος συμφέρω διά ὁ γλυκύς γίγνομαι ὁ θάλασσα . ἐν δέ ὁ Πόντος διά ὁ ψῦχος οὐ γίγνομαι , οὐδέ ἐν ὁ ποταμός ἀλλά ἤ ὀλίγος ὁ δίθυρος · ὁ δέ μονόθυρος μάλα ἐν ὁ πάγος ἐμπήγνυμι . περί μέν οὖν ὁ ἔνυδρος ὁ ζῷον οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ·