aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 8.30
Διαφέρει δὲ τὰ ζῷα τῷ εὐημερεῖν ἢ τοὐναντίον καὶ περὶ τὰς κυήσεις . Τὰ μὲν γὰρ ὀστρακόδερμα , οἷον κτένες καὶ ἅπαντα τὰ ὀστρεώδη καὶ τὰ μαλακόστρακα , ἄριστά ἐστιν ὅταν κύῃ , οἷον τὰ καραβώδη . Λέγεται δὲ κύησις καὶ τῶν ὀστρακοδέρμων · τὰ μὲν γὰρ μαλακόστρακα καὶ ὀχευόμενα ὁρᾶται καὶ ἀποτίκτοντα , ἐκείνων δ’ οὐθέν . Καὶ τὰ μαλάκια δὲ κύοντα ἄριστα , οἷον τευθίδες τε καὶ σηπίαι καὶ πολύποδες . Οἱ δ’ ἰχθῦς ἀρχόμενοι μὲν κυΐσκεσθαι σχεδὸν ἀγαθοὶ πάντες , προϊούσης δὲ τῆς κυήσεως οἱ μὲν οἱ δ’ οὔ . Κύουσα μὲν οὖν ἀγαθὴ μαινίς · μορφὴ δὲ τῆς θηλείας στρογγυλωτέρα , ὁ δ’ ἄρρην μακρότερος καὶ πλατύτερος · συμβαίνει δ’ ἀρχομένης κυΐσκεσθαι τῆς θηλείας τοὺς ἄρρενας μέλαν τὸ χρῶμα ἴσχειν καὶ ποικιλώτερον , καὶ φαγεῖν χειρίστους εἶναι · καλοῦνται δ’ ὑπ’ ἐνίων τράγοι περὶ τοῦτον τὸν χρόνον . Μεταβάλλουσι δὲ καὶ οὓς καλοῦσι κοττύφους καὶ κίχλας καὶ ἡ καρὶς τὸ χρῶμα κατὰ τὰς ὥρας , ὥσπερ ἔνια τῶν ὀρνέων · τοῦ μὲν γὰρ ἔαρος μέλανες γίνονται , εἶτα ἐκ τοῦ ἔαρος λευκοὶ πάλιν . Μεταβάλλει δὲ καὶ ἡ φυκὶς τὴν χρόαν · τὸν μὲν γὰρ ἄλλον χρόνον λευκή ἐστι , τοῦ δ’ ἔαρος ποικίλη · μόνη δ’ αὕτη τῶν θαλαττίων ἰχθύων στιβαδοποιεῖται , ὡς φασί , καὶ τίκτει ἐν τῇ στιβάδι . Μεταβάλλει δὲ καὶ ἡ μαινίς , ὥσπερ εἴρηται , καὶ ἡ σμαρίς , καὶ ἐκ λευκοτέρων πάλιν ἐν τῷ θέρει καθίστανται καὶ γίνονται μέλανες · μάλιστα δ’ ἐπίδηλός ἐστι περὶ τὰ πτερύγια καὶ τὰ βράγχια . Καὶ κορακῖνος δ’ ἄριστός ἐστι κύων , ὥσπερ καὶ ἡ μαινίς . Κεστρεὺς δὲ καὶ λάβραξ καὶ οἱ λοιποὶ πλωτοὶ φαῦλοι κύοντες σχεδὸν πάντες . Ὅμοιοι δὲ κύοντες καὶ μὴ ὀλίγοι , οἷον γλαῦκος . Φαῦλοι δὲ καὶ οἱ γέροντες τῶν ἰχθύων , καὶ οἵ γε θύννοι καὶ εἰς ταριχείας φαῦλοι οἱ γέροντες · πολὺ γὰρ συντήκεται τῆς σαρκός . Τὸ δ’ αὐτὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων συμβαίνει ἰχθύων . Δῆλοι δ’ οἱ γέροντες αὐτῶν τῷ μεγέθει τῶν λεπίδων καὶ τῇ σκληρότητι . Ἤδη δ’ ἐλήφθη γέρων θύννος οὗ σταθμὸς μὲν ἦν τάλαντα πεντεκαίδεκα , τοῦ δ’ οὐραίου τὸ διάστημα πέντε πήχεων ἦν καὶ σπιθαμῆς . Οἱ δὲ ποτάμιοι καὶ οἱ λιμναῖοι ἄριστοι γίνονται μετὰ τὴν ἄφεσιν τοῦ κυήματος καὶ τοῦ θοροῦ , ὅταν ἀνατραφῶσιν · κύοντες δ’ ἔνιοι μὲν ἀγαθοί , οἷον σαπερδίς , ἔνιοι δὲ φαῦλοι , οἷον γλάνις . Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι πάντες ἀμείνους οἱ ἄρρενες τῶν θηλειῶν , γλάνις δ’ ὁ θῆλυς τοῦ ἄρρενος ἀμείνων . Καὶ ἐν ταῖς ἐγχέλυσι δέ , ἃς καλοῦσι θηλείας , ἀμείνους εἰσίν · οὐκ οὔσας δὲ θηλείας καλοῦσιν , ἀλλὰ τῇ ὄψει διαφόρους .
Lemmas: διαφέρω δέ ὁ ζῷον ὁ εὐημερέω ἤ ἐναντίος καί περί ὁ κύησις . ὁ μέν γάρ ὀστρακόδερμος , οἷος κτείς καί ἅπας ὁ ὀστρεώδης καί ὁ μαλακόστρακος , ἀγαθός εἰμί ὅταν κύω , οἷος ὁ καραβώδης . λέγω δέ κύησις καί ὁ ὀστρακόδερμος · ὁ μέν γάρ μαλακόστρακος καί ὀχεύω ὁράω καί ἀποτίκτω , ἐκεῖνος δέ οὐδείς . καί ὁ μαλάκια δέ κύω ἀγαθός , οἷος τευθίς τε καί σηπία καί πολύπους . ὁ δέ ἰχθῦς ἄρχω μέν κυίσκομαι σχεδόν ἀγαθός πᾶς , προέρχομαι δέ ὁ κύησις ὁ μέν ὁ δέ οὐ . κύω μέν οὖν ἀγαθός μαινίς · μορφή δέ ὁ θῆλυς στρογγύλος , ὁ δέ ἄρσην μακρός καί πλατύς · συμβαίνω δέ ἄρχω κυίσκομαι ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην μέλας ὁ χρῶμα ἴσχω καί ποικίλος , καί ἐσθίω κακός εἰμί · καλέω δέ ὑπό ἔνιοι τράγος περί οὗτος ὁ χρόνος . μεταβάλλω δέ καί ὅς καλέω κόσσυφος καί κίχλη καί ὁ καρίς ὁ χρῶμα κατά ὁ ὥρα , ὥσπερ ἔνιοι ὁ ὄρνεον · ὁ μέν γάρ ἔαρ μέλας γίγνομαι , εἶτα ἐκ ὁ ἔαρ λευκός πάλιν . μεταβάλλω δέ καί ὁ φυκίς ὁ χροιά · ὁ μέν γάρ ἄλλος χρόνος λευκός εἰμί , ὁ δέ ἔαρ ποικίλος · μόνος δέ οὗτος ὁ θαλάσσιος ἰχθῦς στιβαδοποιέομαι , ὡς φημί , καί τίκτω ἐν ὁ στιβάς . μεταβάλλω δέ καί ὁ μαινίς , ὥσπερ λέγω , καί ὁ σμαρίς , καί ἐκ λευκός πάλιν ἐν ὁ θέρος καθίστημι καί γίγνομαι μέλας · μάλα δέ ἐπίδηλος εἰμί περί ὁ πτερύγιον καί ὁ βράγχιον . καί κορακῖνος δέ ἀγαθός εἰμί κύων , ὥσπερ καί ὁ μαινίς . κεστρεύς δέ καί λάβραξ καί ὁ λοιπός πλωτός φαῦλος κύω σχεδόν πᾶς . ὅμοιος δέ κύω καί μή ὀλίγος , οἷος γλαῦκος . φαῦλος δέ καί ὁ γέρων ὁ ἰχθῦς , καί ὁ γε θύννος καί εἰς ταριχεία φαῦλος ὁ γέρων · πολύς γάρ συντήκω ὁ σάρξ . ὁ δέ αὐτός καί ἐπί ὁ ἄλλος συμβαίνω ἰχθῦς . δῆλος δέ ὁ γέρων αὐτός ὁ μέγεθος ὁ λεπίς καί ὁ σκληρότης . ἤδη δέ λαμβάνω γέρων θύννος ὅς σταθμός μέν εἰμί τάλαντον πεντεκαίδεκα , ὁ δέ οὐραῖος ὁ διάστημα πέντε πῆχυς εἰμί καί σπιθαμή . ὁ δέ ποτάμιος καί ὁ λιμναῖος ἀγαθός γίγνομαι μετά ὁ ἄφεσις ὁ κύημα καί ὁ θορός , ὅταν ἀνατρέφω · κύω δέ ἔνιοι μέν ἀγαθός , οἷος σαπερδίς , ἔνιοι δέ φαῦλος , οἷος γλάνις . ὁ μέν οὖν ἄλλος πᾶς ἀγαθός ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς , γλάνις δέ ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην ἀγαθός . καί ἐν ὁ ἔγχελυς δέ , ὅς καλέω θῆλυς , ἀγαθός εἰμί · οὐ εἰμί δέ θῆλυς καλέω , ἀλλά ὁ ὄψις διάφορος .