aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 9.1
Τὰ δ’ ἤθη τῶν ζῴων ἐστὶ τῶν μὲν ἀμαυροτέρων καὶ βραχυβιωτέρων ἧττον ἡμῖν ἔνδηλα κατὰ τὴν αἴσθησιν , τῶν δὲ μακροβιωτέρων ἐνδηλότερα . Φαίνονται γὰρ ἔχοντά τινα δύναμιν περὶ ἕκαστον τῶν τῆς ψυχῆς παθημάτων φυσικήν , περί τε φρόνησιν καὶ εὐήθειαν καὶ ἀνδρίαν καὶ δειλίαν , περί τε πραότητα καὶ χαλεπότητα καὶ τὰς ἄλλας τὰς τοιαύτας ἕξεις . Ἔνια δὲ κοινωνεῖ τινὸς ἅμα καὶ μαθήσεως καὶ διδασκαλίας , τὰ μὲν παρ’ ἀλλήλων , τὰ δὲ καὶ παρὰ τῶν ἀνθρώπων , ὅσαπερ ἀκοῆς μετέχει , μὴ μόνον ὅσα τῶν ψόφων , ἀλλ’ ὅσα καὶ τῶν σημείων διαισθάνεται τὰς διαφοράς . Ἐν πᾶσι δ’ ὅσοις ἐστὶ γένεσι τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν , σχεδὸν ἡ φύσις ὁμοίως διέστησε τὸ ἦθος τῶν θηλειῶν πρὸς τὸ τῶν ἀρρένων . Μάλιστα δὲ φανερὸν ἐπί τε τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν μέγεθος ἐχόντων καὶ τῶν ζῳοτόκων τετραπόδων · μαλακώτερον γὰρ τὸ ἦθός ἐστι τὸ τῶν θηλειῶν , καὶ τιθασσεύεται θᾶττον , καὶ προσίεται τὰς χεῖρας μᾶλλον , καὶ μαθητικώτερον , οἷον καὶ αἱ Λάκαιναι κύνες αἱ θήλειαι εὐφυέστεραι τῶν ἀρρένων εἰσίν . Τὸ δ’ ἐν τῇ Μολοττίᾳ γένος τῶν κυνῶν τὸ μὲν θηρευτικὸν οὐδὲν διαφέρει πρὸς τὸ παρὰ τοῖς ἄλλοις , τὸ δ’ ἀκόλουθον τοῖς προβάτοις τῷ μεγέθει καὶ τῇ ἀνδρίᾳ τῇ πρὸς τὰ θηρία . Διαφέρουσι δ’ οἱ ἐξ ἀμφοῖν ἀνδρίᾳ καὶ φιλοπονίᾳ , οἵ τε ἐκ τῶν ἐν τῇ Μολοττίᾳ γιγνομένων κυνῶν καὶ ἐκ τῶν Λακωνικῶν . Ἀθυμότερα δὲ τὰ θήλεα πάντα τῶν ἀρρένων πλὴν ἄρκτου καὶ παρδάλεως · τούτων δ’ ἡ θήλεια δοκεῖ εἶναι ἀνδρειοτέρα . Ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις γένεσι τὰ θήλεα μαλακώτερα καὶ κακουργότερα καὶ ἧττον ἁπλᾶ καὶ προπετέστερα καὶ περὶ τὴν τῶν τέκνων τροφὴν φροντιστικώτερα , τὰ δ’ ἄρρενα ἐναντίως θυμωδέστερα καὶ ἀγριώτερα καὶ ἁπλούστερα καὶ ἧττον ἐπίβουλα . Τούτων δ’ ἴχνη μὲν τῶν ἠθῶν ἐστὶν ἐν πᾶσιν ὡς εἰπεῖν , μᾶλλον δὲ φανερώτερα ἐν τοῖς ἔχουσι μᾶλλον ἦθος καὶ μάλιστα ἐν ἀνθρώπῳ · τοῦτο γὰρ ἔχει τὴν φύσιν ἀποτετελεσμένην , ὥστε καὶ ταύτας τὰς ἕξεις εἶναι φανερωτέρας ἐν αὐτοῖς . Διόπερ γυνὴ ἀνδρὸς ἐλεημονέστερον καὶ ἀρίδακρυ μᾶλλον , ἔτι δὲ φθονερώτερον καὶ μεμψιμοιρότερον , καὶ φιλολοίδορον τὸ θῆλυ τοῦ ἄρρενος καὶ δύσελπι , καὶ ἀναιδέστερον καὶ ψευδέστερον , εὐαπαητότερον δὲ καὶ μνημονικώτερον , ἔτι δὲ ἀγρυπνότερον καὶ ὀκνηρότερον καὶ ὅλως ἀκινητότερον τὸ θῆλυ τοῦ ἄρρενος , καὶ τροφῆς ἐλάττονός ἐστιν . Βοηθητικώτερον δέ , ὥσπερ ἐλέχθη , καὶ ἀνδρειότερον τὸ ἄρρεν τοῦ θήλεός ἐστιν , ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς μαλακίοις , ὅταν τῷ τριώδοντι πληγῇ ἡ σηπία , ὁ μὲν ἄρρην βοηθεῖ τῇ θηλείᾳ , ἡ δὲ θήλεια φεύγει τοῦ ἄρρενος πληγέντος . Πόλεμος μὲν οὖν πρὸς ἄλληλα τοῖς ζῴοις ἐστίν , ὅσα τοὺς αὐτούς τε κατέχει τόπους καὶ ἀπὸ τῶν αὐτῶν ποιεῖται τὴν ζωήν · ἐὰν γὰρ ᾖ σπάνιος ἡ τροφή , καὶ πρὸς ἄλληλα τὰ ὁμόφυλα μάχεται , ἐπεὶ καὶ τὰς φώκας φασὶ πολεμεῖν τὰς περὶ τὸν αὐτὸν τόπον , καὶ ἄρρενι ἄρρενα καὶ θηλείᾳ θήλειαν , ἕως ἂν ἀποκτείνῃ ἢ ἐκβληθῇ θάτερον ὑπὸ θατέρου · καὶ τὰ σκυμνία ὡσαύτως πάντα . Ἔτι δὲ τοῖς ὠμοφάγοις ἅπαντα πολεμεῖ , καὶ ταῦτα τοῖς ἄλλοις · ἀπὸ γὰρ τῶν ζῴων ἡ τροφὴ αὐτοῖς · ὅθεν καὶ τὰς διεδρίας καὶ τὰς συνεδρίας οἱ μάντεις λαμβάνουσι , δίεδρα μὲν τὰ πολέμια τιθέντες , σύνεδρα δὲ τὰ εἰρηνοῦντα πρὸς ἄλληλα . Κινδυνεύει δέ , εἰ ἀφθονία τροφῆς εἴη , πρός τε τοὺς ἀνθρώπους ἂν ἔχειν τιθασσῶς τὰ νῦν φοβούμενα αὐτῶν καὶ ἀγριαίνοντα , καὶ πρὸς ἄλληλα τὸν αὐτὸν τρόπον . Δῆλον δὲ ποιεῖ τοῦτο ἡ περὶ Αἴγυπτον ἐπιμέλεια τῶν ζῴων · διὰ γὰρ τὸ τροφὴν ὑπάρχειν καὶ μὴ ἀπορεῖν μετ’ ἀλλήλων ζῶσι καὶ αὐτὰ τὰ ἀγριώτατα · διὰ τὰς ὠφελείας γὰρ ἡμεροῦται , οἷον ἐνιαχοῦ τὸ τῶν κροκοδείλων γένος πρὸς τὸν ἱερέα διὰ τὴν ἐπιμέλειαν τὴν τῆς τροφῆς . Τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτ’ ἔστιν ἰδεῖν καὶ περὶ τὰς ἄλλας χώρας γινόμενον , καὶ κατὰ μόρια τούτων . Ἔστι δ’ ἀετὸς καὶ δράκων πολέμια · τροφὴν γὰρ ποιεῖται τοὺς ὄφεις ὁ ἀετός . Καὶ ἰχνεύμων καὶ φάλαγξ · θηρεύει γὰρ τοὺς φάλαγγας ὁ ἰχνεύμων . Τῶν δ’ ὀρνίθων ποικιλίδες καὶ κορυδῶνες καὶ πίπρα καὶ χλωρεύς · τὰ γὰρ ᾠὰ κατεσθίουσιν ἀλλήλων . Καὶ κορώνη καὶ γλαύξ · ἡ μὲν γὰρ τῆς μεσημβρίας , διὰ τὸ μὴ ὀξὺ βλέπειν τὴν γλαῦκα τῆς ἡμέρας , κατεσθίει ὑφαρπάζουσα αὐτῆς τὰ ᾠά , ἡ δὲ γλαὺξ τῆς νυκτὸς τὰ τῆς κορώνης , καὶ κρείττων ἡ μὲν τῆς ἡμέρας ἡ δὲ τῆς νυκτός ἐστιν . Καὶ γλαὺξ δὲ καὶ ὄρχιλος πολέμια · τὰ γὰρ ᾠὰ κατεσθίει καὶ οὗτος τῆς γλαυκός . Τῆς δὲ ἡμέρας καὶ τὰ ἄλλα ὀρνίθια τὴν γλαῦκα περιπέταται , ὃ καλεῖται θαυμάζειν , καὶ προσπετόμενα τίλλουσιν · διὸ οἱ ὀρνιθοθῆραι θηρεύουσιν αὐτῇ παντοδαπὰ ὀρνίθια . Πολέμιος δὲ καὶ ὁ πρέσβυς καλούμενος καὶ γαλῆ καὶ κορώνη · τὰ γὰρ ᾠὰ καὶ τοὺς νεοττοὺς κατεσθίουσιν αὐτῆς . Καὶ τρυγὼν καὶ πυραλλίς · τόπος γὰρ τῆς νομῆς καὶ βίος ὁ αὐτός . Καὶ κελεὸς καὶ λιβυός . Ἰκτῖνος δὲ καὶ κόραξ · ὑφαιρεῖται γὰρ τοῦ κόρακος ὁ ἰκτῖνος ὅ τι ἂν ἔχῃ διὰ τὸ κρείττων εἶναι τοῖς ὄνυξι καὶ τῇ πτήσει , ὥστε ἡ τροφὴ ποιεῖ πολεμίους καὶ τούτους . Ἔτι οἱ ἀπὸ τῆς θαλάττης ζῶντες ἀλλήλοις , οἷον βρένθος καὶ λάρος καὶ ἅρπη . Τριόρχης δὲ καὶ φρῦνος καὶ ὄφις · κατεσθίει γὰρ ὁ τριόρχης αὐτούς . Τρυγὼν δὲ καὶ χλωρεύς · ἀποκτείνει γὰρ τὴν τρυγόνα ὁ χλωρεύς , καὶ ἡ κορώνη τὸν καλούμενον τύπανον . Τὸν δὲ κάλαριν ὁ αἰγωλιὸς καὶ οἱ ἄλλοι γαμψώνυχες κατεσθίουσιν · ὅθεν ὁ πόλεμος αὐτοῖς . Πόλεμος δὲ καὶ ἀσκαλαβώτῃ καὶ ἀράχνῃ · κατεσθίει γὰρ τοὺς ἀράχνας ὁ ἀσκαλαβώτης . Πίπῳ δὲ καὶ ἐρωδιῷ · τὰ γὰρ ᾠὰ κατεσθίει καὶ τοὺς νεοττοὺς τοῦ ἐρωδιοῦ . Αἰγίθῳ δὲ καὶ ὄνῳ πόλεμος διὰ τὸ παριόντα τὸν ὄνον κνήθεσθαι εἰς τὰς ἀκάνθας τὰ ἕλκη · διά τε οὖν τοῦτο , κἂν ὀγκήσηται , ἐκβάλλει τὰ ᾠὰ καὶ τοὺς νεοττούς · φοβούμενοι γὰρ ἐκπίπτουσιν · ὁ δὲ διὰ τὴν βλάβην ταύτην κολάπτει ἐπιπετόμενος τὰ ἕλκη αὐτοῦ . Λύκος δ’ ὄνῳ καὶ ταύρῳ καὶ ἀλώπεκι πολέμιος · ὠμοφάγος γὰρ ὢν ἐπιτίθεται τοῖς βουσὶ καὶ τοῖς ὄνοις καὶ τῇ ἀλώπεκι . Καὶ ἀλώπηξ δὲ καὶ κίρκος διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν · γαμψώνυχος γὰρ ὢν καὶ ὠμοφάγος ἐπιτίθεται καὶ ἕλκη ποιεῖ κόπτων . Καὶ κόραξ ταύρῳ καὶ ὄνῳ πολέμιος διὰ τὸ τύπτειν ἐπιπετόμενος αὐτοὺς καὶ τὰ ὄμματα κολάπτειν αὐτῶν . Πολεμεῖ δὲ καὶ ἀετὸς καὶ ἐρωδιός · γαμψώνυχος γὰρ ὢν ὁ ἀετὸς ἐπιτίθεται , ὁ δ’ ἀποθνήσκει ἀμυνόμενος . Καὶ αἰσάλων δ’ αἰγυπιῷ πολέμιος , καὶ κρὲξ ἐλεῷ καὶ κοττύφῳ καὶ χλωρίωνι , ὃν ἔνιοι μυθολογοῦσι γενέσθαι ἐκ πυρκαϊᾶς · καὶ γὰρ αὐτοὺς βλάπτει καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν . Καὶ σίττη καὶ τροχίλος ἀετῷ πολέμια · ἡ γὰρ σίττη καταγνύει τὰ ᾠὰ τοῦ ἀετοῦ , ὁ δ’ ἀετὸς καὶ διὰ τοῦτο καὶ διὰ τὸ ὠμοφάγος εἶναι πολέμιός ἐστι πᾶσιν . Ἄνθος δ’ ἵππῳ πολέμιος · ἐξελαύνει γὰρ ὁ ἵππος ἐκ τῆς νομῆς · πόαν γὰρ νέμεται ὁ ἄνθος , ἐπάργεμος δ’ ἐστὶ καὶ οὐκ ὀξυωπός · μιμεῖται γὰρ τοῦ ἵππου τὴν φωνήν , καὶ φοβεῖ ἐπιπετόμενος καὶ ἐξελαύνει , ὅταν δὲ λάβῃ , κτείνει αὐτόν . Οἰκεῖ δ’ ὁ ἄνθος παρὰ ποταμὸν καὶ ἕλη , χρόαν δ’ ἔχει καλὴν καὶ εὐβίοτος . Κωλωτῇ δ’ ὄνος πολέμιος · κοιμᾶται γὰρ ἐν τῇ φάτνῃ αὐτοῦ , καὶ κωλύει ἐσθίειν εἰς τοὺς μυκτῆρας ἐνδυόμενος . Τῶν δ’ ἐρωδιῶν ἐστὶ τρία γένη , ὅ τε πέλλος καὶ ὁ λευκὸς καὶ ὁ ἀστερίας καλούμενος . Τούτων ὁ πέλλος χαλεπῶς εὐνάζεται καὶ ὀχεύει · κράζει τε γὰρ καὶ αἷμα , ὡς φασίν , ἀφίησιν ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν ὀχεύων , καὶ τίκτει φαύλως καὶ ὀδυνηρῶς . Πολεμεῖ δὲ τοῖς βλάπτουσιν , ἀετῷ ( ἁρπάζει γὰρ αὐτόν ) καὶ ἀλώπεκι ( φθείρει γὰρ αὐτὸν τῆς νυκτός ) καὶ κορύδῳ ( τὰ γὰρ ᾠὰ αὐτοῦ κλέπτει ) . Ὄφις δὲ γαλῇ καὶ ὑῒ πολέμιον , τῇ μὲν γαλῇ , κατ’ οἰκίαν ὅταν ὦσιν ἀμφότερα · ἀπὸ γὰρ τῶν αὐτῶν ζῶσιν · ἡ δ’ ὗς ἐσθίει τοὺς ὄφεις . Καὶ αἰσάλων ἀλώπεκι πολέμιος · τύπτει γὰρ καὶ τίλλει αὐτήν , καὶ τὰ τέκνα ἀποκτείνει · γαμψώνυχος γάρ ἐστιν . Κόραξ δὲ καὶ ἀλώπηξ ἀλλήλοις φίλοι · πολεμεῖ γὰρ τῷ αἰσάλωνι ὁ κόραξ · διὸ βοηθεῖ τυπτομένῃ αὐτῇ . Καὶ αἰγυπιὸς δὲ καὶ αἰσάλων πολέμιοι σφίσιν αὐτοῖς · ἀμφότεροι γὰρ γαμψώνυχοι . Μάχεται δὲ καὶ ἀετῷ αἰγυπιὸς καὶ κύκνος · κρατεῖ δ’ ὁ κύκνος πολλάκις · εἰσὶ δ’ οἱ κύκνοι καὶ ἀλληλοφάγοι μάλιστα τῶν ὀρνέων . Ἔστι δὲ τῶν θηρίων τὰ μὲν ἀεὶ πολέμια ἀλλήλοις , τὰ δ’ ὥσπερ ἄνθρωποι , ὅταν τύχωσιν . Ὄνος δὲ καὶ ἀκανθίδες πολέμιοι · αἱ μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν ἀκανθῶν βιοτεύουσιν , ὁ δ’ ἁπαλὰς οὔσας κατεσθίει τὰς ἀκάνθας . Καὶ ἄνθος καὶ ἀκανθὶς καὶ αἴγιθος · λέγεται δ’ ὅτι αἰγίθου καὶ ἄνθου αἷμα οὐ συμμίγνυται ἀλλήλοις . Κορώνη δὲ καὶ ἐρωδιὸς φίλοι , καὶ σχοινίων καὶ κόρυδος , καὶ λαεδὸς καὶ κελεός · ὁ μὲν γὰρ κελεὸς παρὰ ποταμὸν οἰκεῖ καὶ λόχμας , ὁ δὲ λαεδὸς πέτρας καὶ ὄρη , καὶ φιλοχωρεῖ οὗ ἂν οἰκῇ . Καὶ πίφιγξ καὶ ἅρπη καὶ ἰκτῖνος φίλοι , καὶ ἀλώπηξ καὶ ὄφις ( ἄμφω γὰρ τρωγλοδύται ) , καὶ κόττυφος καὶ τρυγών . Πολέμιοι δὲ καὶ ὁ λέων καὶ ὁ θὼς ἀλλήλοις · ὠμοφάγοι γὰρ ὄντες ἀπὸ τῶν αὐτῶν ζῶσιν . Μάχονται δὲ καὶ ἐλέφαντες σφοδρῶς πρὸς ἀλλήλους , καὶ τύπτουσι τοῖς ὀδοῦσι σφᾶς αὐτούς · ὁ δὲ ἡττηθεὶς δουλοῦται ἰσχυρῶς , καὶ οὐχ ὑπομένει τὴν τοῦ νικήσαντος φωνήν . Διαφέρουσι δὲ καὶ τῇ ἀνδρίᾳ ἀλλήλων οἱ ἐλέφαντες θαυμαστὸν ὅσον . Χρῶνται δ’ οἱ Ἰνδοὶ πολεμιστηρίοις , καθάπερ τοῖς ἄρρεσι , καὶ ταῖς θηλείαις · εἰσὶ μέντοι καὶ ἐλάττονες αἱ θήλειαι καὶ ἀψυχότεραι πολύ . Τοὺς δὲ τοίχους καταβάλλει ὁ ἐλέφας τοὺς ὀδόντας τοὺς μεγάλους προσβάλλων · τοὺς δὲ φοίνικας τῷ μετώπῳ , ἕως ἂν κατακλίνῃ , ἔπειτα τοῖς ποσὶν ἐπιβαίνων κατατείνει ἐπὶ τῆς γῆς . Ἔστι δὲ καὶ ἡ θήρα τῶν ἐλεφάντων τοιάδε · ἀναβάντες ἐπί τινας τῶν τιθασσῶν καὶ ἀνδρείων διώκουσι , καὶ ὅταν καταλάβωσι , τύπτειν προστάττουσι τούτοις , ἕως ἂν ἐκλύσωσιν · τότε δ’ ὁ ἐλεφαντιστὴς ἐπιπηδήσας κατευθύνει τῷ δρεπάνῳ . Ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα τιθασσεύεταί τε καὶ πειθαρχεῖ . Ἐπιβεβηκότος μὲν οὖν τοῦ ἐλεφαντιστοῦ ἅπαντες πραεῖς εἰσίν , ὅταν δ’ ἀποβῇ , οἱ μὲν οἱ δ’ οὔ · ἀλλὰ τῶν ἐξαγριουμένων τὰ ἐμπρόσθια σκέλη δεσμεύουσι σειραῖς , ἵν’ ἡσυχάζωσιν . Ἔστι δ’ ἡ θήρα καὶ μεγάλων ἤδη ὄντων καὶ πώλων . Αἱ μὲν οὖν φιλίαι καὶ οἱ πόλεμοι τοῖς θηρίοις τούτοις διὰ τὰς τροφὰς καὶ τὸν βίον συμβαίνουσιν .
Lemmas: ὁ δέ ἦθος ὁ ζῷον εἰμί ὁ μέν ἀμαυρός καί βραχύβιος ἥσσων ἐγώ ἔνδηλος κατά ὁ αἴσθησις , ὁ δέ μακρόβιος ἔνδηλος . φαίνω γάρ ἔχω τις δύναμις περί ἕκαστος ὁ ὁ ψυχή πάθημα φυσικός , περί τε φρόνησις καί εὐήθεια καί ἀνδρεία καί δειλία , περί τε πραότης καί χαλεπότης καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἕξις . ἔνιοι δέ κοινωνέω τις ἅμα καί μάθησις καί διδασκαλία , ὁ μέν παρά ἀλλήλων , ὁ δέ καί παρά ὁ ἄνθρωπος , ὅσος ἀκοή μετέχω , μή μόνος ὅσος ὁ ψόφος , ἀλλά ὅσος καί ὁ σημεῖον διαισθάνομαι ὁ διαφορά . ἐν πᾶς δέ ὅσος εἰμί γένος ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην , σχεδόν ὁ φύσις ὅμοιος διΐστημι ὁ ἦθος ὁ θῆλυς πρός ὁ ὁ ἄρσην . μάλα δέ φανερός ἐπί τε ὁ ἄνθρωπος καί ὁ μέγεθος ἔχω καί ὁ ζῳοτόκος τετράπους · μαλακός γάρ ὁ ἦθος εἰμί ὁ ὁ θῆλυς , καί τιθασσεύω ταχύς , καί προσίημι ὁ χείρ μάλα , καί μαθητικός , οἷος καί ὁ Λάκαινα κύων ὁ θῆλυς εὐφυής ὁ ἄρσην εἰμί . ὁ δέ ἐν ὁ Μολοσσός γένος ὁ κύων ὁ μέν θηρευτικός οὐδείς διαφέρω πρός ὁ παρά ὁ ἄλλος , ὁ δέ ἀκόλουθος ὁ πρόβατον ὁ μέγεθος καί ὁ ἀνδρεία ὁ πρός ὁ θηρίον . διαφέρω δέ ὁ ἐκ ἄμφω ἀνδρεία καί φιλοπονία , ὁ τε ἐκ ὁ ἐν ὁ Μολοσσία γίγνομαι κύων καί ἐκ ὁ Λακωνικός . ἄθυμος δέ ὁ θῆλυς πᾶς ὁ ἄρσην πλήν ἄρκτος καί πάρδαλις · οὗτος δέ ὁ θῆλυς δοκέω εἰμί ἀνδρεῖος . ἐν δέ ὁ ἄλλος γένος ὁ θῆλυς μαλακός καί κάκουργος καί ἥσσων ἁπλόος καί προπετής καί περί ὁ ὁ τέκνον τροφή φροντιστικός , ὁ δέ ἄρσην ἐναντίος θυμώδης καί ἄγριος καί ἁπλόος καί ἥσσων ἐπίβουλος . οὗτος δέ ἴχνος μέν ὁ ἦθος εἰμί ἐν πᾶς ὡς λέγω , μάλα δέ φανερός ἐν ὁ ἔχω μάλα ἦθος καί μάλα ἐν ἄνθρωπος · οὗτος γάρ ἔχω ὁ φύσις ἀποτελέω , ὥστε καί οὗτος ὁ ἕξις εἰμί φανερός ἐν αὐτός . διόπερ γυνή ἀνήρ ἐλεήμων καί ἀρίδακρυς μάλα , ἔτι δέ φθονερός καί μεμψίμοιρος , καί φιλολοίδορος ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην καί δύσελπις , καί ἀναιδής καί ψευδής , εὔαπαητος δέ καί μνημονικός , ἔτι δέ ἄγρυπνος καί ὀκνηρός καί ὅλος ἀκίνητος ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην , καί τροφή ἐλαχύς εἰμί . βοηθητικός δέ , ὥσπερ λέγω , καί ἀνδρεῖος ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς εἰμί , ἐπεί καί ἐν ὁ μαλάκια , ὅταν ὁ τριώδω πλήσσω ὁ σηπία , ὁ μέν ἄρσην βοηθέω ὁ θῆλυς , ὁ δέ θῆλυς φεύγω ὁ ἄρσην πλήσσω . πόλεμος μέν οὖν πρός ἀλλήλων ὁ ζῷον εἰμί , ὅσος ὁ αὐτός τε κατέχω τόπος καί ἀπό ὁ αὐτός ποιέω ὁ ζωή · ἐάν γάρ εἰμί σπάνιος ὁ τροφή , καί πρός ἀλλήλων ὁ ὁμόφυλος μάχομαι , ἐπεί καί ὁ φώκη φημί πολεμέω ὁ περί ὁ αὐτός τόπος , καί ἄρσην ἄρσην καί θῆλυς θῆλυς , ἕως ἄν ἀποκτείνω ἤ ἐκβάλλω ἕτερος ὑπό ἕτερος · καί ὁ σκυμνίον ὡσαύτως πᾶς . ἔτι δέ ὁ ὠμόφαγος ἅπας πολεμέω , καί οὗτος ὁ ἄλλος · ἀπό γάρ ὁ ζῷον ὁ τροφή αὐτός · ὅθεν καί ὁ διεδριάω καί ὁ συνεδρία ὁ μάντις λαμβάνω , δίεδρος μέν ὁ πολέμιος τίθημι , σύνεδρος δέ ὁ εἰρηνέω πρός ἀλλήλων . κινδυνεύω δέ , εἰ ἀφθονία τροφή εἰμί , πρός τε ὁ ἄνθρωπος ἄν ἔχω τιθασσῶς ὁ νῦν φοβέω αὐτός καί ἀγριαίνω , καί πρός ἀλλήλων ὁ αὐτός τρόπος . δῆλος δέ ποιέω οὗτος ὁ περί Αἴγυπτος ἐπιμέλεια ὁ ζῷον · διά γάρ ὁ τροφή ὑπάρχω καί μή ἀπορέω μετά ἀλλήλων ζάω καί αὐτός ὁ ἄγριος · διά ὁ ὠφέλεια γάρ ἡμερόω , οἷος ἐνιαχοῦ ὁ ὁ κροκόδειλος γένος πρός ὁ ἱερεύς διά ὁ ἐπιμέλεια ὁ ὁ τροφή . ὁ δέ αὐτός οὗτος εἰμί ὁράω καί περί ὁ ἄλλος χώρα γίγνομαι , καί κατά μόριον οὗτος . εἰμί δέ ἀετός καί δράκων πολέμιος · τροφή γάρ ποιέω ὁ ὄφις ὁ ἀετός . καί ἰχνεύμων καί φάλαγξ · θηρεύω γάρ ὁ φάλαγξ ὁ ἰχνεύμων . ὁ δέ ὄρνις ποικιλίς καί κορυδών καί πίπρα καί χλωρεύς · ὁ γάρ ᾠόν κατεσθίω ἀλλήλων . καί κορώνη καί γλαύξ · ὁ μέν γάρ ὁ μεσημβρία , διά ὁ μή ὀξύς βλέπω ὁ γλαύξ ὁ ἡμέρα , κατεσθίω ὑφαρπάζω αὐτός ὁ ᾠόν , ὁ δέ γλαύξ ὁ νύξ ὁ ὁ κορώνη , καί κρατύς ὁ μέν ὁ ἡμέρα ὁ δέ ὁ νύξ εἰμί . καί γλαύξ δέ καί ὄρχιλος πολέμιος · ὁ γάρ ᾠόν κατεσθίω καί οὗτος ὁ γλαύξ . ὁ δέ ἡμέρα καί ὁ ἄλλος ὀρνίθιον ὁ γλαύξ περιπέτομαι , ὅς καλέω θαυμάζω , καί προσπέτομαι τίλλω · διό ὁ ὀρνιθοθήρας θηρεύω αὐτός παντοδαπός ὀρνίθιον . πολέμιος δέ καί ὁ πρέσβυς καλέω καί γαλέη καί κορώνη · ὁ γάρ ᾠόν καί ὁ νεοσσός κατεσθίω αὐτός . καί τρυγών καί πυραλλίς · τόπος γάρ ὁ νομή καί βίος ὁ αὐτός . καί κελεός καί λιβυός . ἰκτῖνος δέ καί κόραξ · ὑφαιρέω γάρ ὁ κόραξ ὁ ἰκτῖνος ὅς τις ἄν ἔχω διά ὁ κρατύς εἰμί ὁ ὄνυξ καί ὁ πτῆσις , ὥστε ὁ τροφή ποιέω πολέμιος καί οὗτος . ἔτι ὁ ἀπό ὁ θάλασσα ζάω ἀλλήλων , οἷος βρένθος καί λάρος καί ἅρπη . τριόρχης δέ καί φρῦνος καί ὄφις · κατεσθίω γάρ ὁ τριόρχης αὐτός . τρυγών δέ καί χλωρεύς · ἀποκτείνω γάρ ὁ τρυγών ὁ χλωρεύς , καί ὁ κορώνη ὁ καλέω τύπανος . ὁ δέ κάλαρις ὁ αἰγωλιός καί ὁ ἄλλος γαμψώνυξ κατεσθίω · ὅθεν ὁ πόλεμος αὐτός . πόλεμος δέ καί ἀσκαλαβώτης καί ἀράχνης · κατεσθίω γάρ ὁ ἀράχνης ὁ ἀσκαλαβώτης . πῖπος δέ καί ἐρῳδιός · ὁ γάρ ᾠόν κατεσθίω καί ὁ νεοσσός ὁ ἐρῳδιός . Αἴγιθος δέ καί ὄνος πόλεμος διά ὁ παρέρχομαι ὁ ὄνος κνήθω εἰς ὁ ἄκανθα ὁ ἕλκος · διά τε οὖν οὗτος , ἐάν ὀγκάομαι , ἐκβάλλω ὁ ᾠόν καί ὁ νεοσσός · φοβέω γάρ ἐκπίπτω · ὁ δέ διά ὁ βλάβη οὗτος κολάπτω ἐφίπταμαι ὁ ἕλκος αὐτός . λύκος δέ ὄνος καί ταῦρος καί ἀλώπηξ πολέμιος · ὠμοφάγος γάρ εἰμί ἐπιτίθημι ὁ βοῦς καί ὁ ὄνος καί ὁ ἀλώπηξ . καί ἀλώπηξ δέ καί κίρκος διά ὁ αὐτός αἰτία · γαμψώνυχος γάρ εἰμί καί ὠμοφάγος ἐπιτίθημι καί ἕλκος ποιέω κόπτω . καί κόραξ ταῦρος καί ὄνος πολέμιος διά ὁ τύπτω ἐφίπταμαι αὐτός καί ὁ ὄμμα κολάπτω αὐτός . πολεμέω δέ καί ἀετός καί ἐρῳδιός · γαμψώνυχος γάρ εἰμί ὁ ἀετός ἐπιτίθημι , ὁ δέ ἀποθνῄσκω ἀμύνω . καί αἰσάλων δέ αἰγυπιός πολέμιος , καί κρέξ ἐλεός καί κόσσυφος καί χλωρίων , ὅς ἔνιοι μυθολογέω γίγνομαι ἐκ πυρκαιά · καί γάρ αὐτός βλάπτω καί ὁ τέκνον αὐτός . καί σίττη καί τροχίλος ἀετός πολέμιος · ὁ γάρ σίττη κατάγνυμι ὁ ᾠόν ὁ ἀετός , ὁ δέ ἀετός καί διά οὗτος καί διά ὁ ὠμοφάγος εἰμί πολέμιος εἰμί πᾶς . ἄνθος δέ ἵππος πολέμιος · ἐξελαύνω γάρ ὁ ἵππος ἐκ ὁ νομή · πόα γάρ νέμω ὁ ἄνθος , ἐπάργεμος δέ εἰμί καί οὐ ὀξυωπός · μιμέομαι γάρ ὁ ἵππος ὁ φωνή , καί φοβέω ἐφίπταμαι καί ἐξελαύνω , ὅταν δέ λαμβάνω , κτείνω αὐτός . οἰκέω δέ ὁ ἄνθος παρά ποταμός καί ἕλος , χροιά δέ ἔχω καλός καί εὐβίοτος . Κωλωτή δέ ὄνος πολέμιος · κοιμάω γάρ ἐν ὁ φάτνη αὐτός , καί κωλύω ἐσθίω εἰς ὁ μυκτήρ ἐνδύω . ὁ δέ ἐρῳδιός εἰμί τρεῖς γένος , ὁ τε πέλλος καί ὁ λευκός καί ὁ ἀστερίη καλέω . οὗτος ὁ πέλλος χαλεπός εὐνάζω καί ὀχεύω · κράζω τε γάρ καί αἷμα , ὡς φημί , ἀφίημι ἐκ ὁ ὀφθαλμός ὀχεύω , καί τίκτω φαῦλος καί ὀδυνηρός . πολεμέω δέ ὁ βλάπτω , ἀετός ( ἁρπάζω γάρ αὐτός ) καί ἀλώπηξ ( φθείρω γάρ αὐτός ὁ νύξ ) καί κορυδός ( ὁ γάρ ᾠόν αὐτός κλέπτω ) . ὄφις δέ γαλέη καί ὗς πολέμιος , ὁ μέν γαλέη , κατά οἰκία ὅταν εἰμί ἀμφότερος · ἀπό γάρ ὁ αὐτός ζάω · ὁ δέ ὗς ἐσθίω ὁ ὄφις . καί αἰσάλων ἀλώπηξ πολέμιος · τύπτω γάρ καί τίλλω αὐτός , καί ὁ τέκνον ἀποκτείνω · γαμψώνυχος γάρ εἰμί . κόραξ δέ καί ἀλώπηξ ἀλλήλων φίλος · πολεμέω γάρ ὁ αἰσάλων ὁ κόραξ · διό βοηθέω τύπτω αὐτός . καί αἰγυπιός δέ καί αἰσάλων πολέμιος σφεῖς αὐτός · ἀμφότερος γάρ γαμψώνυχος . μάχομαι δέ καί ἀετός αἰγυπιός καί κύκνος · κρατέω δέ ὁ κύκνος πολλάκις · εἰμί δέ ὁ κύκνος καί ἀλληλοφάγος μάλα ὁ ὄρνεον . εἰμί δέ ὁ θηρίον ὁ μέν ἀεί πολέμιος ἀλλήλων , ὁ δέ ὥσπερ ἄνθρωπος , ὅταν τυγχάνω . ὄνος δέ καί ἀκανθίς πολέμιος · ὁ μέν γάρ ἀπό ὁ ἄκανθα βιοτεύω , ὁ δέ ἁπαλός εἰμί κατεσθίω ὁ ἄκανθα . καί ἄνθος καί ἀκανθίς καί αἴγιθος · λέγω δέ ὅτι αἴγιθος καί ἀνατίθημι αἷμα οὐ συμμείγνυμι ἀλλήλων . κορώνη δέ καί ἐρῳδιός φίλος , καί σχοινίον καί κορυδός , καί λαεδός καί κελεός · ὁ μέν γάρ κελεός παρά ποταμός οἰκέω καί λόχμη , ὁ δέ λαεδός πέτρα καί ὄρος , καί φιλοχωρέω οὗ ἄν οἰκέω . καί πίφιγξ καί ἅρπη καί ἰκτῖνος φίλος , καί ἀλώπηξ καί ὄφις ( ἄμφω γάρ τρωγλοδύτης ) , καί κόσσυφος καί τρυγών . πολέμιος δέ καί ὁ λέων καί ὁ θώς ἀλλήλων · ὠμοφάγος γάρ εἰμί ἀπό ὁ αὐτός ζάω . μάχομαι δέ καί ἐλέφας σφοδρός πρός ἀλλήλων , καί τύπτω ὁ ὀδούς σφεῖς αὐτός · ὁ δέ ἡσσάομαι δουλόω ἰσχυρός , καί οὐ ὑπομένω ὁ ὁ νικάω φωνή . διαφέρω δέ καί ὁ ἀνδρεία ἀλλήλων ὁ ἐλέφας θαυμαστός ὅσος . χράω δέ ὁ Ἰνδός πολεμιστήριος , καθά ὁ ἄρσην , καί ὁ θῆλυς · εἰμί μέντοι καί ἐλαχύς ὁ θῆλυς καί ἄψυχος πολύς . ὁ δέ τοῖχος καταβάλλω ὁ ἐλέφας ὁ ὀδούς ὁ μέγας προσβάλλω · ὁ δέ φοῖνιξ ὁ μέτωπον , ἕως ἄν κατακλίνω , ἔπειτα ὁ πούς ἐπιβαίνω κατατείνω ἐπί ὁ γῆ . εἰμί δέ καί ὁ θήρα ὁ ἐλέφας τοιόσδε · ἀναβαίνω ἐπί τις ὁ τιθασσός καί ἀνδρεῖος διώκω , καί ὅταν καταλαμβάνω , τύπτω προστάσσω οὗτος , ἕως ἄν ἐκλύω · τότε δέ ὁ ἐλεφαντιστής ἐπιπηδάω κατευθύνω ὁ δρέπανον . ταχύς δέ μετά οὗτος τιθασσεύω τε καί πειθαρχέω . ἐπιβαίνω μέν οὖν ὁ ἐλεφαντιστής ἅπας πραΰς εἰμί , ὅταν δέ ἀποβαίνω , ὁ μέν ὁ δέ οὐ · ἀλλά ὁ ἐξαγριόω ὁ ἐμπρόσθιος σκέλος δεσμεύω σειρά , ἵνα ἡσυχάζω . εἰμί δέ ὁ θήρα καί μέγας ἤδη εἰμί καί πῶλος . ὁ μέν οὖν φιλία καί ὁ πόλεμος ὁ θηρίον οὗτος διά ὁ τροφή καί ὁ βίος συμβαίνω .