aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 5.31
Τῶν δ’ ἐντόμων ὅσα σαρκοφάγα μὲν μή ἐστι , ζῇ δὲ χυμοῖς σαρκὸς ζώσης , οἷον οἵ τε φθεῖρες καὶ αἱ ψύλλαι καὶ κόρεις , ἐκ μὲν τῆς ὀχείας πάντα γεννᾷ τὰς καλουμένας κόνιδας , ἐκ δὲ τούτων ἕτερον οὐθὲν γίνεται πάλιν . Αὐτῶν δὲ γίνονται τούτων αἱ μὲν ψύλλαι ἐξ ἐλαχίστης σηπεδόνος ( ὅπου γὰρ ἂν κόπρος ξηρὰ γένηται , ἐνταῦθα συνίστανται ) , αἱ δὲ κόρεις ἐκ τῆς ἰκμάδος τῆς ἀπὸ τῶν ζῴων συνισταμένης ἐκτός , οἱ δὲ φθεῖρες ἐκ τῶν σαρκῶν . Γίνονται δ’ ὅταν μέλλωσιν , οἷον ἴονθοι μικροί , οὐκ ἔχοντες πύον · τούτους ἄν τις κεντήσῃ , ἐξέρχονται φθεῖρες . Ἐνίοις δὲ τοῦτο συμβαίνει τῶν ἀνθρώπων νόσημα , ὅταν ὑγρασία πολλὴ ἐν τῷ σώματι ᾖ · καὶ διεφθάρησάν τινες ἤδη τοῦτον τὸν τρόπον , ὥσπερ Ἀλκμᾶνά τέ φασι τὸν ποιητὴν καὶ Φερεκύδην τὸν Σύριον . Καὶ ἐν νόσοις δέ τισι γίνεται πλῆθος φθειρῶν . Ἔστι δὲ γένος φθειρῶν οἳ καλοῦνται ἄγριοι , καὶ σκληρότεροι τῶν ἐν τοῖς πολλοῖς γιγνομένων · εἰσὶ δ’ οὗτοι καὶ δυσαφαίρετοι ἀπὸ τοῦ χρωτός . Παισὶ μὲν οὖν οὖσιν αἱ κεφαλαὶ γίνονται φθειρώδεις , τοῖς δ’ ἀνδράσιν ἧττον . Γίνονται δὲ καὶ αἱ γυναῖκες τῶν ἀνδρῶν μᾶλλον φθειρώδεις . Ὅσοις δ’ ἂν ἐγγίνωνται ἐν τῇ κεφαλῇ , ἧττον πονοῦσι τὰς κεφαλάς . Ἐγγίνονται δὲ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἐν πολλοῖς φθεῖρες . Καὶ γὰρ οἱ ὄρνιθες ἔχουσι , καὶ οἱ καλούμενοι φασιανοὶ ἐὰν μὴ κονιῶνται , διαφθείρονται ὑπὸ τῶν φθειρῶν . Καὶ τῶν ἄλλων δὲ ὅσα πτερὰ ἔχει , τῶν ἐχόντων καυλὸν καὶ τῶν ἐχόντων τρίχας . Πλὴν ὄνος οὐκ ἔχει οὔτε φθεῖρας οὔτε κρότωνας . Οἱ δὲ βόες ἔχουσιν ἄμφω · τὰ δὲ πρόβατα καὶ αἶγες κρότωνας , φθεῖρας δ’ οὐκ ἔχουσιν · καὶ αἱ ὕες φθεῖρας μεγάλους καὶ σκληρούς . Ἐν δὲ τοῖς κυσὶν οἱ καλούμενοι γίνονται κυνοραῖσται . Πάντες δ’ οἱ φθεῖρες ἐν τοῖς ἔχουσιν ἐξ αὐτῶν γίνονται τῶν ζῴων . Γίνονται δ’ οἱ φθεῖρες μᾶλλον ὅταν μεταβάλλωσι τὰ ὕδατα οἷς λούονται , ὅσα ἔχει τῶν λουομένων φθεῖρας . Ἐν δὲ τῇ θαλάττῃ γίνονται μὲν ἐν τοῖς ἰχθύσι φθεῖρες , οὗτοι δ’ οὐκ ἐξ αὐτῶν τῶν ἰχθύων ἀλλ’ ἐκ τῆς ἰλύος · εἰσὶ δὲ τὰς ὄψεις ὅμοιοι τοῖς ὄνοις τοῖς πολύποσι , πλὴν τὴν οὐρὰν ἔχουσι πλατεῖαν . Ἕν δ’ εἶδός ἐστι τῶν φθειρῶν τῶν θαλαττίων , καὶ γίνονται πανταχοῦ , μάλιστα δὲ περὶ τὰς τρίγλας . Πάντα δὲ πολύποδα ταῦτ’ ἐστὶ καὶ ἄναιμα τὰ ἔντομα . Ὁ δὲ τῶν θύννων οἶστρος γίνεται μὲν περὶ τὰ πτερύγια , ἔστι δ’ ὅμοιος τοῖς σκορπίοις , καὶ τὸ μέγεθος ἡλίκος ἀράχνης . Ἐν δὲ τῇ θαλάττῃ τῇ ἀπὸ Κυρήνης πρὸς Αἴγυπτον ἔστι περὶ τὸν δελφῖνα ἰχθὺς ὃν καλοῦσι φθεῖρα · ὃς γίνεται πάντων πιότατος διὰ τὸ ἀπολαύειν τροφῆς ἀφθόνου θηρεύοντος τοῦ δελφῖνος .
Lemmas: ὁ δέ ἔντομος ὅσος σαρκοφάγος μέν μή εἰμί , ζάω δέ χυμός σάρξ ζάω , οἷος ὁ τε φθείρ καί ὁ ψύλλα καί κόρις , ἐκ μέν ὁ ὀχεία πᾶς γεννάω ὁ καλέω κόνις , ἐκ δέ οὗτος ἕτερος οὐδείς γίγνομαι πάλιν . αὐτός δέ γίγνομαι οὗτος ὁ μέν ψύλλα ἐκ ἐλαχύς σηπεδών ( ὅπου γάρ ἄν κόπρος ξηρός γίγνομαι , ἐνταῦθα συνίστημι ) , ὁ δέ κόρις ἐκ ὁ ἰκμάς ὁ ἀπό ὁ ζῷον συνίστημι ἐκτός , ὁ δέ φθείρ ἐκ ὁ σάρξ . γίγνομαι δέ ὅταν μέλλω , οἷος ἴονθος μικρός , οὐ ἔχω πύον · οὗτος ἐάν τις κεντάω , ἐξέρχομαι φθείρ . ἔνιοι δέ οὗτος συμβαίνω ὁ ἄνθρωπος νόσημα , ὅταν ὑγρασία πολύς ἐν ὁ σῶμα εἰμί · καί διαφθείρω τις ἤδη οὗτος ὁ τρόπος , ὥσπερ Ἀλκμάν τε φημί ὁ ποιητής καί Φερεκύδης ὁ Σύριος . καί ἐν νόσος δέ τις γίγνομαι πλῆθος φθείρ . εἰμί δέ γένος φθείρ ὅς καλέω ἄγριος , καί σκληρός ὁ ἐν ὁ πολύς γίγνομαι · εἰμί δέ οὗτος καί δυσαφαίρετος ἀπό ὁ χρώς . παῖς μέν οὖν εἰμί ὁ κεφαλή γίγνομαι φθειρώδης , ὁ δέ ἀνήρ ἥσσων . γίγνομαι δέ καί ὁ γυνή ὁ ἀνήρ μάλα φθειρώδης . ὅσος δέ ἄν ἐγγίγνομαι ἐν ὁ κεφαλή , ἥσσων πονέω ὁ κεφαλή . ἐγγίγνομαι δέ καί ὁ ἄλλος ζῷον ἐν πολύς φθείρ . καί γάρ ὁ ὄρνις ἔχω , καί ὁ καλέω φασιανός ἐάν μή κονιάω , διαφθείρω ὑπό ὁ φθείρ . καί ὁ ἄλλος δέ ὅσος πτερόν ἔχω , ὁ ἔχω καυλός καί ὁ ἔχω θρίξ . πλήν ὄνος οὐ ἔχω οὔτε φθείρ οὔτε κρότων . ὁ δέ βοῦς ἔχω ἄμφω · ὁ δέ πρόβατον καί αἴξ κρότων , φθείρ δέ οὐ ἔχω · καί ὁ ὗς φθείρ μέγας καί σκληρός . ἐν δέ ὁ κύων ὁ καλέω γίγνομαι κυνωραῖστης . πᾶς δέ ὁ φθείρ ἐν ὁ ἔχω ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ ζῷον . γίγνομαι δέ ὁ φθείρ μάλα ὅταν μεταβάλλω ὁ ὕδωρ ὅς λούω , ὅσος ἔχω ὁ λούω φθείρ . ἐν δέ ὁ θάλασσα γίγνομαι μέν ἐν ὁ ἰχθῦς φθείρ , οὗτος δέ οὐ ἐκ αὐτός ὁ ἰχθῦς ἀλλά ἐκ ὁ ἰλύς · εἰμί δέ ὁ ὄψις ὅμοιος ὁ ὄνος ὁ πολύπους , πλήν ὁ οὐρά ἔχω πλατύς . εἷς δέ εἶδος εἰμί ὁ φθείρ ὁ θαλάσσιος , καί γίγνομαι πανταχοῦ , μάλα δέ περί ὁ τρίγλη . πᾶς δέ πολύπους οὗτος εἰμί καί ἄναιμος ὁ ἔντομος . ὁ δέ ὁ θύννος οἶστρος γίγνομαι μέν περί ὁ πτερύγιον , εἰμί δέ ὅμοιος ὁ σκορπίος , καί ὁ μέγεθος ἡλίκος ἀράχνη . ἐν δέ ὁ θάλασσα ὁ ἀπό Κυρήνη πρός Αἴγυπτος εἰμί περί ὁ δελφίς ἰχθῦς ὅς καλέω φθείρ · ὅς γίγνομαι πᾶς πῖος διά ὁ ἀπολαύω τροφή ἄφθονος θηρεύω ὁ δελφίς .