aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.14
Οἱ δὲ λιμναῖοι καὶ οἱ ποτάμιοι τῶν ἰχθύων κυήματα μὲν ἴσχουσι πεντάμηνοι τὴν ἡλικίαν ὄντες ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τίκτουσι δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ περιιόντος ἅπαντες · ὥσπερ δὲ καὶ οἱ θαλάττιοι , καὶ οὗτοι οὐκ ἐξαφιᾶσιν οὐδέποτε ἅμα πᾶν , οὔτε αἱ θήλειαι τὸ ᾠὸν οὔτε οἱ ἄρρενες τὸν θορόν , ἀλλ’ ἔχουσιν ἀεὶ πλείω ἢ ἐλάττονα αἱ μὲν ᾠὰ οἱ δὲ θορόν . Τίκτουσι δ’ ἐν τῇ καθηκούσῃ ὥρᾳ κυπρῖνος μὲν πεντάκις ἢ ἑξάκις · ποιεῖαι δὲ τὸν τόκον μάλιστα ἐπὶ τοῖς ἄστροις · χαλκὶς δὲ τίκτει τρίς , οἱ δ’ ἄλλοι ἅπαξ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ . Τίκτουσι δὲ πάντες ἐν ταῖς προλιμνάσι τῶν ποταμῶν καὶ τῶν λιμνῶν πρὸς τὰ καλαμώδη , οἷον οἵ τε φοξῖνοι καὶ αἱ πέρκαι . Οἱ δὲ γλάνεις καὶ αἱ πέρκαι συνεχὲς ἀφιᾶσι τὸ κύημα , ὥσπερ οἱ βάτραχοι · οὕτω δὲ συνεχές ἐστι τὸ κύημα περιειλιγμένον , ὥστε τό γε τῆς πέρκης διὰ πλατύτητα ἀναπηνίζονται ἐν ταῖς λίμναις οἱ ἁλιεῖς ἐκ τῶν καλάμων . Οἱ μὲν οὖν μείζους τῶν γλανίων ἐν τοῖς βαθέσι ἐκτίκτουσιν , ἔνιοι καὶ κατ’ ὀργυιᾶς τὸ βάθος , οἱ δ’ ἐλάττους αὐτῶν ἐν τοῖς βραχυτέροις , μάλιστα πρὸς ῥίζαις ἰτέας ἢ ἄλλου τινὸς δένδρου , καὶ πρὸς τῷ καλάμῳ δὲ καὶ πρὸς τῷ βρύῳ . Συμπλέκοται δὲ πρὸς ἀλλήλους ἐνίοτε καὶ πάνυ μέγας πρὸς μικρόν · καὶ προσαγαγόντες τοὺς πόρους πρὸς ἀλλήλους , οὓς καλοῦσί τινες ὀμφαλούς , ᾗ τὸν γόνον ἀφιᾶσιν , ὁ μὲν τὸ ᾠὸν ὁ δὲ τὸν θορὸν ἐξίησιν . Ὅσα δ’ ἂν τῷ θορῷ μιχθῇ τῶν ᾠῶν , εὐθύς τε λευκότερα φαίνεται καὶ μείζω ἐν ἡμέρᾳ ὡς εἰπεῖν . Ὕστερον δ’ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ δῆλά ἐστι τὰ ὄμματα τοῦ ἰχθύος · τοῦτο γὰρ ἐν πᾶσι τοῖς ἰχθύσιν , ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις , ἐπιδηλότατόν ἐστιν εὐθὺς καὶ φαίνεται μέγιστον . Ὅσων δ’ ἂν ᾠῶν ὁ θορὸς μὴ θίγῃ , καθάπερ καὶ ἐπὶ τῶν θαλαττίων , ἀχρεῖον τὸ ᾠὸν τοῦτο καὶ ἄγονόν ἐστιν . Ἀπὸ δὲ τῶν γονίμων ᾠῶν αὐξανομένων τῶν ἰχθυδίων ἀποκαθαίρεται οἷον κέλυφος · τοῦτο δ’ ἐστὶν ὑμὴν ὁ περιέχων τὸ ᾠὸν καὶ τὸ ἰχθύδιον . Ὅταν δὲ μιγῇ τῷ ᾠῷ ὁ θορός , σφόδρα γίνεται κολλῶδες τὸ συνεστηκὸς ἐξ αὐτῶν πρὸς ταῖς ῥίζαις ἢ ὅπου ἂν ἐκτέκωσιν . Οὗ δ’ ἂν πλεῖστον τέκωσιν , ᾠοφυλακεῖ ὁ ἄρρην , ἡ δὲ θήλεια ἀπέρχεται τεκοῦσα . Ἔστι δὲ βραδυτάτη μὲν ἐκ τῶν ᾠῶν ἡ τῶν γλανίων αὔξησις , διὸ προσεδρεύει ὁ ἄρρην καὶ τετταράκοντα καὶ πεντήκοντα ἡμέρας , ὅπως μὴ κατεσθίηται ὁ γόνος ὑπὸ τῶν παρατυχόντων ἰχθυδίων · δευτέρα δὲ βραδυτῆτι ἡ τοῦ κυπρίνου γένεσις , ὅμως δὲ ταχέως καὶ τούτων ὁ σωζόμενος διαφεύγει γόνος . Τῶν δ’ ἐλαττόνων ἐνίων καὶ τριταίων ὄντων ἤδη ἰχθύδιά ἐστιν . Λαμβάνει δ’ αὔξησιν τὰ ᾠά , ὧν ἂν ἐπιψαύσῃ ὁ · θορός , καὶ αὐθημερὸν καὶ ὕστερον ἔτι . Τὸ μὲν οὖν τοῦ γλάνιος γίνεται ὅσον ὄροβος , τὰ δὲ τῶν κυπρίνων καὶ τῶν τοιούτων ὅσον κέγχρος . Ταῦτα μὲν οὖν τοῦτον τὸν τρόπον τίκτει καὶ γεννᾷ , χαλκὶς δὲ τίκτει ἐν τοῖς βαθέσιν ἀθρόα καὶ ἀγελαῖα , ὃν δὲ καλοῦσι τίλωνα , πρὸς τοῖς αἰγιαλοῖς ἐν ὑπηνέμοις · ἀγελαῖος δὲ καὶ οὗτος . Κυπρῖνος δὲ καὶ βάλερος καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ὡς εἰπεῖν ὠθοῦνται μὲν εἰς τὰ βραχέα πρὸς τὸν τόκον , μιᾷ δὲ θηλείᾳ πολλάκις ἀκολουθοῦσιν ἄρρενες καὶ τρισκαίδεκα καὶ τεσσαρεσκαίδεκα · τῆς θηλείας δ’ ἀφιείσης τὸ ᾠὸν καὶ ὑποχωρούσης ἐπακολουθοῦντες ἐπιρραίνουσι τὸν θορόν . Ἀπόλλυται δὲ τὰ πλεῖστ’ αὐτῶν · διά τε γὰρ τὸ ὑποχωροῦσαν τίκτειν τὴν θήλειαν σκεδάννυται τὸ ᾠόν , ὅ τι ἂν ὑπὸ ῥεύματος ληφθῇ καὶ μὴ προσπέσῃ πρὸς ὕλην · καὶ γὰρ οὐδ’ ᾠοφυλακεῖ τῶν ἄλλων ἔξω γλάνιος οὐθείς , πλὴν ἐὰν ἀθρόῳ γόνῳ ἑαυτοῦ περιτύχῃ ὁ κυπρῖνος · τοῦτον δέ φασιν ᾠοφυλακεῖν . Θορὸν δὲ πάντες ἔχουσιν οἱ ἄρρενες πλὴν ἐγχέλυος · αὕτη δ’ οὐδέτερον οὔτ’ ᾠὸν οὔτε θορόν . Οἱ μὲν οὖν κεστρεῖς ἐκ τῆς θαλάττης ἀναβαίνουσιν εἴς τε τὰς λίμνας καὶ τοὺς ποταμούς , αἱ δ’ ἐγχέλυς τοὐναντίον ἐκ τούτων εἰς τὴν θάλατταν .
Lemmas: ὁ δέ λιμναῖος καί ὁ ποτάμιος ὁ ἰχθῦς κύημα μέν ἴσχω πεντάμηνος ὁ ἡλικία εἰμί ὡς ἐπί ὁ πολύς , τίκτω δέ ὁ ἐνιαυτός περιέρχομαι ἅπας · ὥσπερ δέ καί ὁ θαλάσσιος , καί οὗτος οὐ ἐξαφίημι οὐδέποτε ἅμα πᾶς , οὔτε ὁ θῆλυς ὁ ᾠόν οὔτε ὁ ἄρσην ὁ θορός , ἀλλά ἔχω ἀεί πολύς ἤ ἐλαχύς ὁ μέν ᾠόν ὁ δέ θορός . τίκτω δέ ἐν ὁ καθήκω ὥρα κυπρῖνος μέν πεντάκις ἤ ἑξάκις · ποιέω δέ ὁ τόκος μάλα ἐπί ὁ ἄστρον · χαλκίς δέ τίκτω τρίς , ὁ δέ ἄλλος ἅπαξ ἐν ὁ ἐνιαυτός . τίκτω δέ πᾶς ἐν ὁ προλιμνάς ὁ ποταμός καί ὁ λίμνη πρός ὁ καλαμώδης , οἷος ὁ τε φοξῖνος καί ὁ πέρκα . ὁ δέ γλάνις καί ὁ πέρκα συνεχής ἀφίημι ὁ κύημα , ὥσπερ ὁ βάτραχος · οὕτως δέ συνεχής εἰμί ὁ κύημα περιελίσσω , ὥστε ὁ γε ὁ πέρκη διά πλατύτης ἀναπηνίζομαι ἐν ὁ λίμνη ὁ ἁλιεύς ἐκ ὁ κάλαμος . ὁ μέν οὖν μέγας ὁ γλάνιος ἐν ὁ βαθύς ἐκτίκτω , ἔνιοι καί κατά ὄργυια ὁ βάθος , ὁ δέ ἐλαχύς αὐτός ἐν ὁ βραχύς , μάλα πρός ῥίζα ἰτέα ἤ ἄλλος τις δένδρον , καί πρός ὁ κάλαμος δέ καί πρός ὁ βρύον . συμπλέκομαι δέ πρός ἀλλήλων ἐνίοτε καί πάνυ μέγας πρός μικρός · καί προσάγω ὁ πόρος πρός ἀλλήλων , ὅς καλέω τις ὀμφαλός , ᾗ ὁ γόνος ἀφίημι , ὁ μέν ὁ ᾠόν ὁ δέ ὁ θορός ἐξίημι . ὅσος δέ ἄν ὁ θορός μείγνυμι ὁ ᾠόν , εὐθύς τε λευκός φαίνω καί μέγας ἐν ἡμέρα ὡς λέγω . ὕστερον δέ ἐν ὀλίγος χρόνος δῆλος εἰμί ὁ ὄμμα ὁ ἰχθῦς · οὗτος γάρ ἐν πᾶς ὁ ἰχθῦς , ὥσπερ καί ἐν ὁ ἄλλος ζῷον , ἐπίδηλος εἰμί εὐθύς καί φαίνω μέγας . ὅσος δέ ἄν ᾠόν ὁ θορός μή θιγγάνω , καθά καί ἐπί ὁ θαλάσσιος , ἀχρεῖος ὁ ᾠόν οὗτος καί ἄγονος εἰμί . ἀπό δέ ὁ γόνιμος ᾠόν αὐξάνω ὁ ἰχθύδιον ἀποκαθαίρω οἷος κέλυφος · οὗτος δέ εἰμί ὑμήν ὁ περιέχω ὁ ᾠόν καί ὁ ἰχθύδιον . ὅταν δέ μείγνυμι ὁ ᾠόν ὁ θορός , σφόδρα γίγνομαι κολλώδης ὁ συνίστημι ἐκ αὐτός πρός ὁ ῥίζα ἤ ὅπου ἄν ἐκτίκτω . ὅς δέ ἄν πολύς τίκτω , ᾠοφυλακέω ὁ ἄρσην , ὁ δέ θῆλυς ἀπέρχομαι τίκτω . εἰμί δέ βραδύς μέν ἐκ ὁ ᾠόν ὁ ὁ γλάνιος αὔξησις , διό προσεδρεύω ὁ ἄρσην καί τεσσαράκοντα καί πεντήκοντα ἡμέρα , ὅπως μή κατεσθίω ὁ γόνος ὑπό ὁ παρατυγχάνω ἰχθύδιον · δεύτερος δέ βραδυτής ὁ ὁ κύπρινος γένεσις , ὅμως δέ ταχύς καί οὗτος ὁ σῴζω διαφεύγω γόνος . ὁ δέ ἐλαχύς ἔνιοι καί τριταῖος εἰμί ἤδη ἰχθύδιον εἰμί . λαμβάνω δέ αὔξησις ὁ ᾠόν , ὅς ἄν ἐπιψαύω ὁ · θορός , καί αὐθημερόν καί ὕστερον ἔτι . ὁ μέν οὖν ὁ γλάνις γίγνομαι ὅσος ὄροβος , ὁ δέ ὁ κυπρῖνος καί ὁ τοιοῦτος ὅσος κέγχρος . οὗτος μέν οὖν οὗτος ὁ τρόπος τίκτω καί γεννάω , χαλκίς δέ τίκτω ἐν ὁ βαθύς ἀθρόος καί ἀγελαῖος , ὅς δέ καλέω τίλων , πρός ὁ αἰγιαλός ἐν ὑπήνεμος · ἀγελαῖος δέ καί οὗτος . κυπρῖνος δέ καί βάλερος καί ὁ ἄλλος πᾶς ὡς λέγω ὠθέω μέν εἰς ὁ βραχύς πρός ὁ τόκος , εἷς δέ θῆλυς πολλάκις ἀκολουθέω ἄρσην καί τρεισκαίδεκα καί τεσσαρεσκαίδεκα · ὁ θῆλυς δέ ἀφίημι ὁ ᾠόν καί ὑποχωρέω ἐπακολουθέω ἐπιρραίνω ὁ θορός . ἀπόλλυμι δέ ὁ πολύς αὐτός · διά τε γάρ ὁ ὑποχωρέω τίκτω ὁ θῆλυς σκεδάννυμι ὁ ᾠόν , ὅς τις ἄν ὑπό ῥεῦμα λαμβάνω καί μή προσπίπτω πρός ὕλη · καί γάρ οὐδέ ᾠοφυλακέω ὁ ἄλλος ἔξω γλάνιος οὐδείς , πλήν ἐάν ἀθρόος γόνος ἑαυτοῦ περιτυγχάνω ὁ κυπρῖνος · οὗτος δέ φημί ᾠοφυλακέω . θορός δέ πᾶς ἔχω ὁ ἄρσην πλήν ἔγχελυς · οὗτος δέ οὐδέτερος οὔτε ᾠόν οὔτε θορός . ὁ μέν οὖν κεστρεύς ἐκ ὁ θάλασσα ἀναβαίνω εἰς τε ὁ λίμνη καί ὁ ποταμός , ὁ δέ ἔγχελυς ἐναντίος ἐκ οὗτος εἰς ὁ θάλασσα .