aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 3.5
Τὰ δὲ νεῦρα τοῖς ζῴοις ἔχει τόνδε τὸν τρόπον . Ἡ μὲν ἀρχὴ καὶ τούτων ἐστὶν ἐκ τῆς καρδίας · καὶ γὰρ ἐν αὑτῇ ἡ καρδία ἔχει νεῦρα ἐν τῇ μεγίστῃ κοιλίᾳ , καὶ ἡ καλουμένη ἀορτὴ νευρώδης ἐστὶ φλέψ , τὰ μὲν τελευταῖα καὶ παντελῶς αὐτῆς · ἄκοιλα γάρ ἐστι , καὶ τάσιν ἔχει τοιαύτην οἵαν περ τὰ νεῦρα , ᾗ τελευτᾷ πρὸς τὰς καμπὰς τῶν ὀστῶν . Οὐ μὴν ἀλλ’ οὐκ ἔστι συνεχὴς ἡ τῶν νεύρων φύσις ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς , ὥσπερ αἱ φλέβες . Αἱ μὲν γὰρ φλέβες , ὥσπερ ἐν τοῖς γραφομένοις κανάβοις , τὸ τοῦ σώματος ἔχουσι σχῆμα παντὸς οὕτως ὥστ’ ἐν τοῖς σφόδρα λελεπτυσμένοις πάντα τὸν ὄγκον φαίνεσθαι πλήρη φλεβίων ( γίνεται γὰρ ὁ αὐτὸς τόπος λεπτῶν μὲν ὄντων φλέβια , παχυνθέντων δὲ σάρκες ) , τὰ δὲ νεῦρα διεσπασμένα περὶ τὰ ἄρθρα καὶ τὰς τῶν ὀστῶν ἐστὶ κάμψεις . Εἰ δ’ ἦν συνεχὴς ἡ φύσις αὐτῶν , ἐν τοῖς λελεπτυσμένοις ἂν καταφανὴς ἐγίνετο ἡ συνέχεια πάντων . Μέγιστα δὲ μέρη τῶν νεύρων τό τε περὶ τὸ μόριον τὸ τῆς ἅλσεως κύριον ( καλεῖται δὲ τοῦτο ἰγνύα ) , καὶ ἕτερον νεῦρον διπτυχές , ὁ τένων , καὶ τὰ πρὸς τὴν ἰσχὺν βοηθητικά , ἐπίτονός τε καὶ ὠμιαία . Τὰ δ’ ἀνώνυμα περὶ τὴν τῶν ὀστῶν ἐστὶ κάμψιν · πάντα γὰρ τὰ ὀστᾶ , ὅσα ἁπτόμενα πρὸς ἄλληλα σύγκεινται , συνδέδενται νεύροις , καὶ περὶ πάντα ἐστὶ τὰ ὀστᾶ πλῆθος νεύρων . Πλὴν ἐν τῇ κεφαλῇ οὐκ ἔστιν οὐδέν , ἀλλ’ αἱ ῥαφαὶ αὐταὶ τῶν ὀστῶν συνέχουσιν αὐτήν . Ἔστι δ’ ἡ τοῦ νεύρου φύσις σχιστὴ κατὰ μῆκος , κατὰ δὲ πλάτος ἄσχιστος καὶ τάσιν ἔχουσα πολλήν . Ὑγρότης δὲ περὶ ταῦτα μυξώδης γίνεται , λευκὴ καὶ κολλώδης , ᾗ τρέφεται καὶ ἐξ ἧς γιγνόμενα φαίνεται . Ἡ μὲν οὖν φλὲψ δύναται πυροῦσθαι , νεῦρον δὲ πᾶν φθείρεται πυρωθέν · κἂν διακοπῇ , οὐ συμφύεται πάλιν . Οὐ λαμβάνει δ’ οὐδὲ νάρκη , ὅπου μὴ νεῦρόν ἐστι τοῦ σώματος . Πλεῖστα δ’ ἐστὶ νεῦρα περὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας καὶ πλευρὰς καὶ ὠμοπλάτας καὶ περὶ τὸν αὐχένα καὶ τοὺς βραχίονας . Ἔχει δὲ νεῦρα πάντα ὅσα ἔχει αἷμα · ἀλλ’ ἐν οἷς μή εἰσι καμπαὶ ἀλλ’ ἄποδα καὶ ἄχειρά ἐστι , λεπτὰ καὶ ἄδηλα · διὸ τῶν ἰχθύων μάλιστά ἐστι δῆλα πρὸς τοῖς πτερυγίοις .
Lemmas: ὁ δέ νεῦρον ὁ ζῷον ἔχω ὅδε ὁ τρόπος . ὁ μέν ἀρχή καί οὗτος εἰμί ἐκ ὁ καρδία · καί γάρ ἐν ἑαυτοῦ ὁ καρδία ἔχω νεῦρον ἐν ὁ μέγας κοιλία , καί ὁ καλέω ἀορτή νευρώδης εἰμί φλέψ , ὁ μέν τελευταῖος καί παντελής αὐτός · ἄκοιλος γάρ εἰμί , καί τάσις ἔχω τοιοῦτος οἷος περ ὁ νεῦρον , ᾗ τελευτάω πρός ὁ καμπή ὁ ὀστέον . οὐ μήν ἀλλά οὐ εἰμί συνεχής ὁ ὁ νεῦρον φύσις ἀπό εἷς ἀρχή , ὥσπερ ὁ φλέψ . ὁ μέν γάρ φλέψ , ὥσπερ ἐν ὁ γράφω κάναβος , ὁ ὁ σῶμα ἔχω σχῆμα πᾶς οὕτως ὥστε ἐν ὁ σφόδρα λεπτύνω πᾶς ὁ ὄγκος φαίνω πλήρης φλέβιον ( γίγνομαι γάρ ὁ αὐτός τόπος λεπτός μέν εἰμί φλέβιον , παχύνω δέ σάρξ ) , ὁ δέ νεῦρον διασπάω περί ὁ ἄρθρον καί ὁ ὁ ὀστέον εἰμί κάμψις . εἰ δέ εἰμί συνεχής ὁ φύσις αὐτός , ἐν ὁ λεπτύνω ἄν καταφανής γίγνομαι ὁ συνέχεια πᾶς . μέγας δέ μέρος ὁ νεῦρον ὁ τε περί ὁ μόριον ὁ ὁ ἅλσις κύριος ( καλέω δέ οὗτος ἰγνύα ) , καί ἕτερος νεῦρον διπτυχής , ὁ τένων , καί ὁ πρός ὁ ἰσχύς βοηθητικός , ἐπίτονος τε καί ὠμιαία . ὁ δέ ἀνώνυμος περί ὁ ὁ ὀστέον εἰμί κάμψις · πᾶς γάρ ὁ ὀστέον , ὅσος ἅπτω πρός ἀλλήλων σύγκειμαι , συνδέω νεῦρον , καί περί πᾶς εἰμί ὁ ὀστέον πλῆθος νεῦρον . πλήν ἐν ὁ κεφαλή οὐ εἰμί οὐδείς , ἀλλά ὁ ῥαφή αὐτός ὁ ὀστέον συνέχω αὐτός . εἰμί δέ ὁ ὁ νεῦρον φύσις σχιστός κατά μῆκος , κατά δέ πλάτος ἄσχιστος καί τάσις ἔχω πολύς . ὑγρότης δέ περί οὗτος μυξώδης γίγνομαι , λευκός καί κολλώδης , ὅς τρέφω καί ἐκ ὅς γίγνομαι φαίνω . ὁ μέν οὖν φλέψ δύναμαι πυρόω , νεῦρον δέ πᾶς φθείρω πυρόω · ἐάν διακόπτω , οὐ συμφύω πάλιν . οὐ λαμβάνω δέ οὐδέ νάρκη , ὅπου μή νεῦρον εἰμί ὁ σῶμα . πολύς δέ εἰμί νεῦρον περί ὁ πούς καί ὁ χείρ καί πλευρά καί ὠμοπλάτη καί περί ὁ αὐχήν καί ὁ βραχίων . ἔχω δέ νεῦρον πᾶς ὅσος ἔχω αἷμα · ἀλλά ἐν ὅς μή εἰμί καμπή ἀλλά ἄπους καί ἄχειρος εἰμί , λεπτός καί ἄδηλος · διό ὁ ἰχθῦς μάλα εἰμί δῆλος πρός ὁ πτερύγιον .