aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 2.12
Ὁμοίως δ’ ἔνια μόρια καὶ οἱ ὄρνιθες τοῖς εἰρημένοις ἔχουσι ζῴοις · καὶ γὰρ κεφαλὴν καὶ αὐχένα πάντ’ ἔχει καὶ νῶτον καὶ τὰ ὕπτια τοῦ σώματος καὶ τὸ ἀνάλογον τῷ στήθει · σκέλη δὲ δύο καθάπερ ἄνθρωπος μάλιστα τῶν ζῴων · πλὴν κάμπτει εἰς τοὔπισθεν ὁμοίως τοῖς τετράποσιν , ὥσπερ εἴρηται πρότερον . Χεῖρας δ’ οὐδὲ πόδας προσθίους ἔχει , ἀλλὰ πτέρυγας ἴδιον πρὸς τὰ ἄλλα ζῷα . Ἔτι δὲ τὸ ἰσχίον ὅμοιον μηρῷ μακρὸν καὶ προσπεφυκὸς μέχρι ὑπὸ μέσην τὴν γαστέρα , ὥστε δοκεῖν διαιρούμενον μηρὸν εἶναι , τὸν δὲ μηρὸν μεταξὺ τῆς κνήμης , ἕτερόν τι μέρος . Μεγίστους δὲ τοὺς μηροὺς ἔχει τὰ γαμψώνυχα τῶν ὀρνίθων , καὶ τὸ στῆθος ἰσχυρότερον τῶν ἄλλων . Πολυώνυχοι δ’ εἰσὶ πάντες οἱ ὄρνιθες , ἔτι δὲ πολυσχιδεῖς τρόπον τινὰ πάντες · τῶν μὲν γὰρ πλείστων διῄρηνται οἱ δάκτυλοι , τὰ δὲ πλωτὰ στεγανόποδά ἐστι , διηρθρωμένους δ’ ἔχει καὶ χωριστοὺς δακτύλους . Εἰσὶ δ’ ὅσοι αὐτῶν μετεωρίζονται πάντες τετραδάκτυλοι · τρεῖς μὲν γὰρ εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἕνα δ’ εἰς τὸ ὄπισθεν κείμενον ἔχουσιν οἱ πλεῖστοι ἀντὶ πτέρνης · ὀλίγοι δέ τινες δύο μὲν ἔμπροσθεν δύο δ’ ὄπισθεν , οἷον ἡ καλουμένη ἴυγξ . Αὕτη δ’ ἐστὶ μικρῷ μὲν μείζων σπίζης , τὸ δ’ εἶδος ποικίλον , ἴδια δ’ ἔχει τά τε περὶ τοὺς δακτύλους καὶ τὴν γλῶτταν ὁμοίαν τοῖς ὄφεσιν · ἔχει γὰρ ἐπὶ μῆκος ἔκτασιν καὶ ἐπὶ τέτταρας δακτύλους , καὶ πάλιν συστέλλεται εἰς ἑαυτήν . Ἔτι δὲ περιστρέφει τὸν τράχηλον εἰς τοὐπίσω τοῦ λοιποῦ σώματος ἠρεμοῦντος , καθάπερ οἱ ὄφεις . Ὄνυχας δ’ ἔχει μεγάλους μὲν ὁμοίως μέντοι πεφυκότας τοῖς τῶν κολοιῶν · τῇ δὲ φωνῇ τρίζει . Στόμα δ’ οἱ ὄρνιθες ἔχουσι μὲν ἴδιον δέ · οὔτε γὰρ χείλη οὔτ’ ὀδόντας ἔχουσιν , ἀλλὰ ῥύγχος , οὔτ’ ὦτα οὔτε μυκτῆρας , ἀλλὰ τοὺς πόρους τούτων τῶν αἰσθήσεων , τῶν μὲν μυκτήρων ἐν τῷ ῥύγχει , τῆς δ’ ἀκοῆς ἐν τῇ κεφαλῇ . Ὀφθαλμοὺς δὲ πάντες καθάπερ καὶ τἆλλα ζῷα δύο , ἄνευ βλεφαρίδων . Μύουσι δ’ οἱ βαρεῖς τῷ κάτω βλεφάρῳ , σκαρδαμύττουσι δ’ ἐκ τοῦ κανθοῦ δέρματι ἐπιόντι πάντες , οἱ δὲ γλαυκώδεις τῶν ὀρνίθων καὶ τῷ ἄνω βλεφάρῳ . Τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο ποιοῦσι καὶ τὰ φολιδωτά , οἷον οἱ σαῦροι καὶ τἆλλα τὰ ὁμοιογενῆ τούτοις τῶν ζῴων · μύουσι γὰρ τῇ κάτω βλεφαρίδι πάντες , οὐ μέντοι σκαρδαμύττουσί γε ὥσπερ οἱ ὄρνιθες . Ἔτι δ’ οὔτε φολίδας οὔτε τρίχας ἔχουσιν , ἀλλὰ πτερά · τὰ δὲ πτερὰ ἔχει καυλὸν ἅπαντα . Καὶ οὐρὰν μὲν οὐκ ἔχουσιν , ὀρροπύγιον δέ , οἱ μὲν μακροσκελεῖς καὶ στεγανόποδες βραχύ , οἱ δ’ ἐναντίοι μέγα . Καὶ οὗτοι μὲν πρὸς τῇ γαστρὶ τοὺς πόδας ἔχοντες πέτονται , οἱ δὲ μικρορροπύγιοι ἐκτεταμένους . Καὶ γλῶτταν ἅπαντες , ταύτην δ’ ἀνομοίαν · οἱ μὲν γὰρ μακρὰν οἱ δὲ πλατεῖαν . Μάλιστα δὲ τῶν ζῴων μετὰ τὸν ἄνθρωπον γράμματα φθέγγεται ἔνια τῶν ὀρνίθων γένη · τοιαῦτα δ’ ἐστὶ τὰ πλατύγλωττα αὐτῶν μάλιστα . Τὴν δ’ ἐπιγλωττίδα ἐπὶ τῆς ἀρτηρίας οὐθὲν τῶν ᾠοτοκούντων ἔχει , ἀλλὰ συνάγει καὶ διοίγει τὸν πόρον ὥστε μηθὲν καθεῖναι τῶν ἐχόντων βάρος ἐπὶ τὸν πλεύμονα . Γένη δ’ ἔνια τῶν ὀρνίθων ἔχει καὶ πλῆκτρα · γαμψώνυχον δ’ ἅμα καὶ πλῆκτρον ἔχον οὐθέν . Ἔστι δὲ τὰ μὲν γαμψώνυχα τῶν πτητικῶν , τὰ δὲ πληκτροφόρα τῶν βαρέων . Ἔτι δ’ ἔνια τῶν ὀρνέων λόφον ἔχουσι , τὰ μὲν αὐτῶν τῶν πτερῶν ἐπανεστηκότα , ὁ δ’ ἀλεκτρυὼν μόνος ἴδιον · οὔτε γὰρ σάρξ ἐστιν οὔτε πόρρω σαρκὸς τὴν φύσιν .
Lemmas: ὅμοιος δέ ἔνιοι μόριον καί ὁ ὄρνις ὁ λέγω ἔχω ζῷον · καί γάρ κεφαλή καί αὐχήν πᾶς ἔχω καί νῶτον καί ὁ ὕπτιος ὁ σῶμα καί ὁ ἀνάλογος ὁ στῆθος · σκέλος δέ δύο καθά ἄνθρωπος μάλα ὁ ζῷον · πλήν κάμπτω εἰς ὄπισθεν ὅμοιος ὁ τετράπους , ὥσπερ λέγω πρότερος . χείρ δέ οὐδέ πούς πρόσθιος ἔχω , ἀλλά πτέρυξ ἴδιος πρός ὁ ἄλλος ζῷον . ἔτι δέ ὁ ἰσχίον ὅμοιος μηρός μακρός καί προσφύω μέχρι ὑπό μέσος ὁ γαστήρ , ὥστε δοκέω διαιρέω μηρός εἰμί , ὁ δέ μηρός μεταξύ ὁ κνήμη , ἕτερος τις μέρος . μέγας δέ ὁ μηρός ἔχω ὁ γαμψῶνυξ ὁ ὄρνις , καί ὁ στῆθος ἰσχυρός ὁ ἄλλος . πολυώνυχος δέ εἰμί πᾶς ὁ ὄρνις , ἔτι δέ πολύσχιστος τρόπος τις πᾶς · ὁ μέν γάρ πολύς διαιρέω ὁ δάκτυλος , ὁ δέ πλωτός στεγανόπους εἰμί , διαρθρόω δέ ἔχω καί χωριστός δάκτυλος . εἰμί δέ ὅσος αὐτός μετεωρίζω πᾶς τετραδάκτυλος · τρεῖς μέν γάρ εἰς ὁ ἔμπροσθεν εἷς δέ εἰς ὁ ὄπισθεν κεῖμαι ἔχω ὁ πολύς ἀντί πτέρνα · ὀλίγος δέ τις δύο μέν ἔμπροσθεν δύο δέ ὄπισθεν , οἷος ὁ καλέω ἴυγξ . οὗτος δέ εἰμί μικρός μέν μέγας σπίζα , ὁ δέ εἶδος ποικίλος , ἴδιος δέ ἔχω ὁ τε περί ὁ δάκτυλος καί ὁ γλῶσσα ὅμοιος ὁ ὄφις · ἔχω γάρ ἐπί μῆκος ἔκτασις καί ἐπί τέσσαρες δάκτυλος , καί πάλιν συστέλλω εἰς ἑαυτοῦ . ἔτι δέ περιστρέφω ὁ τράχηλος εἰς ὀπίσω ὁ λοιπός σῶμα ἠρεμέω , καθά ὁ ὄφις . ὄνυξ δέ ἔχω μέγας μέν ὅμοιος μέντοι φύω ὁ ὁ κολοιός · ὁ δέ φωνή τρίζω . στόμα δέ ὁ ὄρνις ἔχω μέν ἴδιος δέ · οὔτε γάρ χεῖλος οὔτε ὀδούς ἔχω , ἀλλά ῥύγχος , οὔτε οὖς οὔτε μυκτήρ , ἀλλά ὁ πόρος οὗτος ὁ αἴσθησις , ὁ μέν μυκτήρ ἐν ὁ ῥύγχος , ὁ δέ ἀκοή ἐν ὁ κεφαλή . ὀφθαλμός δέ πᾶς καθά καί ἄλλος ζῷον δύο , ἄνευ βλεφαρίς . μύω δέ ὁ βαρύς ὁ κάτω βλέφαρον , σκαρδαμύσσω δέ ἐκ ὁ κανθός δέρμα ἐπέρχομαι πᾶς , ὁ δέ γλαυκώδης ὁ ὄρνις καί ὁ ἄνω βλέφαρον . ὁ δέ αὐτός οὗτος ποιέω καί ὁ φολιδωτός , οἷος ὁ σαῦρος καί ἄλλος ὁ ὁμοιογενής οὗτος ὁ ζῷον · μύω γάρ ὁ κάτω βλεφαρίς πᾶς , οὐ μέντοι σκαρδαμύσσω γε ὥσπερ ὁ ὄρνις . ἔτι δέ οὔτε φολίς οὔτε θρίξ ἔχω , ἀλλά πτερόν · ὁ δέ πτερόν ἔχω καυλός ἅπας . καί οὐρά μέν οὐ ἔχω , ὀρροπύγιον δέ , ὁ μέν μακροσκελής καί στεγανόπους βραχύς , ὁ δέ ἐναντίος μέγας . καί οὗτος μέν πρός ὁ γαστήρ ὁ πούς ἔχω πέτομαι , ὁ δέ μικρορροπύγιος ἐκτείνω . καί γλῶσσα ἅπας , οὗτος δέ ἀνόμοιος · ὁ μέν γάρ μακρός ὁ δέ πλατύς . μάλα δέ ὁ ζῷον μετά ὁ ἄνθρωπος γράμμα φθέγγομαι ἔνιοι ὁ ὄρνις γένος · τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ πλατύγλωσσος αὐτός μάλα . ὁ δέ ἐπιγλωσσίς ἐπί ὁ ἀρτηρία οὐδείς ὁ ᾠοτοκέω ἔχω , ἀλλά συνάγω καί διοίγνυμι ὁ πόρος ὥστε μηδείς καθίημι ὁ ἔχω βάρος ἐπί ὁ πλεύμων . γένος δέ ἔνιοι ὁ ὄρνις ἔχω καί πλῆκτρον · γαμψώνυχος δέ ἅμα καί πλῆκτρον ἔχω οὐδείς . εἰμί δέ ὁ μέν γαμψῶνυξ ὁ πτητικός , ὁ δέ πληκτροφόρος ὁ βαρύς . ἔτι δέ ἔνιοι ὁ ὄρνεον λόφος ἔχω , ὁ μέν αὐτός ὁ πτερόν ἐπανίστημι , ὁ δέ ἀλεκτρυών μόνος ἴδιος · οὔτε γάρ σάρξ εἰμί οὔτε πρόσω σάρξ ὁ φύσις .