aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 9.50
Μεταβάλλει δὲ τὰ ζῷα οὐ μόνον τὰς μορφὰς ἔνια καὶ τὸ ἦθος κατὰ τὰς ἡλικίας καὶ τὰς ὥρας , ἀλλὰ καὶ ἐκτεμνόμενα . Ἐκτέμνεται δὲ τῶν ζῴων ὅσα ἔχει ὄρχεις . Ἔχουσι δ’ οἱ μὲν ὄρνιθες τοὺς ὄρχεις ἐντὸς καὶ τὰ ᾠοτόκα τῶν τετραπόδων πρὸς τῇ ὀσφύϊ , τὰ δὲ ζῳοτόκα καὶ πεζὰ τὰ μὲν πλεῖστα ἐκτός , τὰ δ’ ἐντός , πάντα δὲ πρὸς τῷ τέλει τῆς γαστρός . Ἐκτέμνονται δ’ οἱ μὲν ὄρνιθες κατὰ τὸ οὐροπύγιον , καθ’ ὃ συμπίπτουσιν ὀχεύοντες · ἐνταῦθα γὰρ ἐὰν ἐπικαύσῃ τις δυσὶν ἢ τρισὶ σιδηρίοις , ἐὰν μὲν ἤδη τέλειον ὄντα , τό τε κάλλαιον ἔξωχρον γίνεται καὶ οὐκέτι κοκκύζει οὐδ’ ἐπιχειρεῖ ὀχεύειν , ἐὰν δ’ ἔτι νεοττὸν ὄντα , οὐδὲ γίνεται τούτων οὐδὲν αὐξανομένου . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ ἀνθρώπων · ἐὰν μὲν γὰρ παῖδας ὄντας πηρώσῃ τις , οὔτε αἱ ὑστερογενεῖς ἐπιγίνονται τρίχες οὔτε ἡ φωνὴ μεταβάλλει , ἀλλ’ ὀξεῖα διατελεῖ · ἂν δ’ ἤδη ἡβῶντας , αἱ μὲν ὑστερογενεῖς τρίχες ἀπολείπουσι πλὴν τῶν ἐπὶ τῆς ἥβης ( αὗται δ’ ἐλάττους μέν , μένουσι δέ ) , αἱ δ’ ἐκ γενετῆς τρίχες οὐκ ἀπολείπουσιν · οὐδεὶς γὰρ γίνεται εὐνοῦχος φαλακρός . Μεταβάλλει δὲ καὶ ἡ φωνὴ ἐπὶ τῶν τετραπόδων τῶν ἐκτεμνομένων ἁπάντων εἰς τὸ θῆλυ . Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τετράποδα ἐὰν μὴ νέα ἐκτέμνηται , διαφθείρεται · ἐπὶ δὲ τῶν κάπρων μόνων οὐδὲν διαφέρει . Πάντα δὲ ἐὰν μὲν νέα ἐκτμηθῇ , μείζω γίνεται τῶν ἀτμήτων καὶ γλαφυρώτερα , ἐὰν δὲ καθεστηκότα ἤδη , οὐκέτι αὐξάνεται ἐπὶ πλεῖον . Οἱ δ’ ἔλαφοι ἐὰν μὲν μή πω τὰ κέρατα ἔχοντες διὰ τὴν ἡλικίαν ἐκτμηθῶσιν , οὐκέτι φύουσι κέρατα · ἐὰν δ’ ἔχοντας ἐκτέμῃ τις , τό τε μέγεθος ταὐτὸν μένει τῶν κεράτων , καὶ οὐκ ἀποβάλλουσιν . Οἱ μὲν οὖν μόσχοι ἐκτέμνονται ἐνιαύσιοι , εἰ δὲ μή , αἰσχίους γίνονται καὶ ἐλάττους · οἱ δὲ δαμάλαι ἐκτέμνονται τὸν τρόπον τοῦτον · κατακλίνοντες καὶ ἀποτέμνοντες τῆς ὀσχέας κάτωθεν τοὺς ὄρχεις ἀποθλίβουσιν , εἶτα ἀναστέλλουσι τὰς ῥίζας ἄνω ὡς μάλιστα , καὶ τὴν τομὴν θριξὶ βύουσιν , ὅπως ὁ ἰχὼρ ῥέῃ ἔξω · καὶ ἐὰν φλεγμαίνῃ , κατακαύσαντες τὴν ὀσχέαν ἐπιπάττουσιν . Οἱ δ’ ἐνόρχαι τῶν βοῶν ἐὰν ἐκτμηθῶσι , τὸ φανερὸν συγγεννῶσιν . Ἐκτέμνεται δὲ καὶ ἡ καπρία τῶν θηλειῶν ὑῶν , ὥστε μηκέτι δεῖσθαι ὀχείας ἀλλὰ πιαίνεσθαι ταχέως . Ἐκτέμνεται δὲ νηστεύσασα δύο ἡμέρας , ὅταν κρεμάσωσι τῶν ὀπισθίων σκελῶν . Τέμνουσι δὲ τὸ ἦτρον , ᾗ τοῖς ἄρρεσιν οἱ ὄρχεις μάλιστα φύονται · ἐνταῦθα γὰρ ἐπὶ ταῖς μήτραις ἐπιπέφυκεν ἡ καπρία , ἧς μικρὸν ἀποτέμνοντες συρράπτουσιν . Ἐκτέμνονται δὲ καὶ αἱ κάμηλοι αἱ θήλειαι , ὅταν εἰς πόλεμον χρῆσθαι αὐταῖς βούλωνται , ἵνα μὴ ἐν γαστρὶ λάβωσιν . Κέκτηνται δ’ ἔνιοι τῶν ἄνω καμήλους καὶ τρισχιλίας · θέουσι δὲ θᾶσσον τῶν Νισαίων ἵππων πολύ , ἐὰν θέωσι , διὰ τὸ μέγεθος τοῦ ὀρέγματος . Ὅλως δὲ μακρότερα γίνεται τὰ ἐκτεμνόμενα ζῷα τῶν ἀτμήτων . Ὠφελοῦνται δὲ τὰ ζῷα καὶ χαίρουσι , καὶ μηρυκάζουσιν ὥσπερ ἐσθίοντα ὅσα μηρυκάζει . Μηρυκάζει δὲ τὰ μὴ ἀμφώδοντα , οἷον βόες καὶ πρόβατα καὶ αἶγες . Ἐπὶ δὲ τῶν ἀγρίων οὐδέν πω συνῶπται , ὅσα μὴ συντρέφεται ἐνίοτε , οἷον ἔλαφος · αὕτη δὲ μηρυκάζει . Πάντα δὲ κατακείμενα μηρυκάζουσι μᾶλλον . Μάλιστα δὲ τοῦ χειμῶνος μηρυκάζουσιν , τά τε κατ’ οἰκίαν τρεφόμενα σχεδὸν ἑπτὰ μῆνας τοῦτο ποιεῖ · τὰ δ’ ἀγελαῖα καὶ ἧττον καὶ ἐλάττονα χρόνον μηρυκάζει διὰ τὸ νέμεσθαι ἔξω . Μηρυκάζει δὲ καὶ τῶν ἀμφωδόντων ἔνια , οἷον οἵ τε μύες οἱ Ποντικοὶ καὶ οἱ ἰχθύες , καὶ ὃν καλοῦσιν ἔνιοι ἀπὸ τοῦ ἔργου μήρυκα . Ἔστι δὲ τὰ μὲν μακροσκελῆ τῶν ζῴων ὑγροκοίλια , τὰ δ’ εὐρυστήθη ἐμετικὰ μᾶλλον , καὶ ἐπὶ τῶν τετραπόδων καὶ ἐπ’ ὀρνίθων καὶ ἐπ’ ἀνθρώπων ὡς ἐπὶ τὸ πολύ .
Lemmas: μεταβάλλω δέ ὁ ζῷον οὐ μόνος ὁ μορφή ἔνιοι καί ὁ ἦθος κατά ὁ ἡλικία καί ὁ ὥρα , ἀλλά καί ἐκτέμνω . ἐκτέμνω δέ ὁ ζῷον ὅσος ἔχω ὄρχις . ἔχω δέ ὁ μέν ὄρνις ὁ ὄρχις ἐντός καί ὁ ᾠότοκος ὁ τετράπους πρός ὁ ὀσφῦς , ὁ δέ ζῳοτόκος καί πεζός ὁ μέν πολύς ἐκτός , ὁ δέ ἐντός , πᾶς δέ πρός ὁ τέλος ὁ γαστήρ . ἐκτέμνω δέ ὁ μέν ὄρνις κατά ὁ οὐροπύγιον , κατά ὅς συμπίπτω ὀχεύω · ἐνταῦθα γάρ ἐάν ἐπικαίω τις δύο ἤ τρεῖς σιδήριον , ἐάν μέν ἤδη τέλειος εἰμί , ὁ τε κάλλαιον ἔξωχρος γίγνομαι καί οὐκέτι κοκκύζω οὐδέ ἐπιχειρέω ὀχεύω , ἐάν δέ ἔτι νεοσσός εἰμί , οὐδέ γίγνομαι οὗτος οὐδείς αὐξάνω . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἐπί ἄνθρωπος · ἐάν μέν γάρ παῖς εἰμί πηρόω τις , οὔτε ὁ ὑστερογενής ἐπιγίγνομαι θρίξ οὔτε ὁ φωνή μεταβάλλω , ἀλλά ὀξύς διατελέω · ἐάν δέ ἤδη ἡβάω , ὁ μέν ὑστερογενής θρίξ ἀπολείπω πλήν ὁ ἐπί ὁ ἥβη ( οὗτος δέ ἐλαχύς μέν , μένω δέ ) , ὁ δέ ἐκ γενετή θρίξ οὐ ἀπολείπω · οὐδείς γάρ γίγνομαι εὐνοῦχος φαλακρός . μεταβάλλω δέ καί ὁ φωνή ἐπί ὁ τετράπους ὁ ἐκτέμνω ἅπας εἰς ὁ θῆλυς . ὁ μέν οὖν ἄλλος τετράπους ἐάν μή νέος ἐκτέμνω , διαφθείρω · ἐπί δέ ὁ κάπρος μόνος οὐδείς διαφέρω . πᾶς δέ ἐάν μέν νέος ἐκτέμνω , μέγας γίγνομαι ὁ ἄτμητος καί γλαφυρός , ἐάν δέ καθίστημι ἤδη , οὐκέτι αὐξάνω ἐπί πολύς . ὁ δέ ἔλαφος ἐάν μέν μή πω ὁ κέρας ἔχω διά ὁ ἡλικία ἐκτέμνω , οὐκέτι φύω κέρας · ἐάν δέ ἔχω ἐκτέμνω τις , ὁ τε μέγεθος αὐτός μένω ὁ κέρας , καί οὐ ἀποβάλλω . ὁ μέν οὖν μόσχος ἐκτέμνω ἐνιαύσιος , εἰ δέ μή , αἰσχρός γίγνομαι καί ἐλαχύς · ὁ δέ δάμαλις ἐκτέμνω ὁ τρόπος οὗτος · κατακλίνω καί ἀποτέμνω ὁ ὀσχέα κάτωθεν ὁ ὄρχις ἀποθλίβω , εἶτα ἀναστέλλω ὁ ῥίζα ἄνω ὡς μάλα , καί ὁ τομή θρίξ βύω , ὅπως ὁ ἰχώρ ῥέω ἔξω · καί ἐάν φλεγμαίνω , κατακαίω ὁ ὀσχέα ἐπιπάσσω . ὁ δέ ἐνόρχης ὁ βοῦς ἐάν ἐκτέμνω , ὁ φανερός συγγεννάω . ἐκτέμνω δέ καί ὁ καπρία ὁ θῆλυς ὗς , ὥστε μηκέτι δέω ὀχεία ἀλλά πιαίνω ταχύς . ἐκτέμνω δέ νηστεύω δύο ἡμέρα , ὅταν κρεμάννυμι ὁ ὀπίσθιος σκέλος . τέμνω δέ ὁ ἦτρον , ᾗ ὁ ἄρσην ὁ ὄρχις μάλα φύω · ἐνταῦθα γάρ ἐπί ὁ μήτρα ἐπιφύω ὁ καπρία , ὅς μικρός ἀποτέμνω συρράπτω . ἐκτέμνω δέ καί ὁ κάμηλος ὁ θῆλυς , ὅταν εἰς πόλεμος χράω αὐτός βούλομαι , ἵνα μή ἐν γαστήρ λαμβάνω . κτάομαι δέ ἔνιοι ὁ ἄνω κάμηλος καί τρισχίλιοι · θέω δέ ταχύς ὁ Νισαῖος ἵππος πολύς , ἐάν θέω , διά ὁ μέγεθος ὁ ὄρεγμα . ὅλος δέ μακρός γίγνομαι ὁ ἐκτέμνω ζῷον ὁ ἄτμητος . ὠφελέω δέ ὁ ζῷον καί χαίρω , καί μηρυκάζω ὥσπερ ἐσθίω ὅσος μηρυκάζω . μηρυκάζω δέ ὁ μή ἀμφώδων , οἷος βοῦς καί πρόβατον καί αἴξ . ἐπί δέ ὁ ἄγριος οὐδείς πω συνοράω , ὅσος μή συντρέφω ἐνίοτε , οἷος ἔλαφος · οὗτος δέ μηρυκάζω . πᾶς δέ κατάκειμαι μηρυκάζω μάλα . μάλα δέ ὁ χειμών μηρυκάζω , ὁ τε κατά οἰκία τρέφω σχεδόν ἑπτά μείς οὗτος ποιέω · ὁ δέ ἀγελαῖος καί ἥσσων καί ἐλαχύς χρόνος μηρυκάζω διά ὁ νέμω ἔξω . μηρυκάζω δέ καί ὁ ἀμφώδων ἔνιοι , οἷος ὁ τε μῦς ὁ Ποντικός καί ὁ ἰχθῦς , καί ὅς καλέω ἔνιοι ἀπό ὁ ἔργον μήρυξ . εἰμί δέ ὁ μέν μακροσκελής ὁ ζῷον ὑγροκοίλιος , ὁ δέ εὐρυστήθης ἐμετικός μάλα , καί ἐπί ὁ τετράπους καί ἐπί ὄρνις καί ἐπί ἄνθρωπος ὡς ἐπί ὁ πολύς .