aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.10
οἱ δ’ ἰχθύες ὅτι μὲν οὐ πάντες ᾠοτοκοῦσιν , εἴρηται πρότερον . Τὰ μὲν γὰρ σελάχη ζῳοτοκεῖ , τὸ δὲ τῶν ἄλλων γένος ἰχθύων ᾠοτοκεῖ . Ζῳοτοκεῖ δὲ τὰ σελάχη πρότερον ᾠοτοκήσαντα ἐν αὑτοῖς , καὶ ἐκτρέφουσιν ἐν αὑτοῖς , πλὴν βατράχου . Ἔχουσι δὲ καὶ τὰς ὑστέρας , ὥσπερ ἐν τοῖς ἄνω ἐλέχθη , διαφόρους οἱ ἰχθύες · τὰ μὲν γὰρ ᾠοτοκοῦντα δικρόας ἔχει καὶ κάτω , τὰ δὲ σελάχη ἀρνιθωδεστέρας . Διαφέρει δὲ τῆς τῶν ὀρνίθων ὑστέρας , ὅτι οὐ πρὸς τῷ ὑποζώματι ἐνίοις συνίσταται τὰ ᾠά , ἀλλὰ μεταξὺ κατὰ τὴν ῥάχιν , ἐκεῖθεν δ’ αὐξανόμενα μεταβαίνει . Τὸ δ’ ᾠὸν γίνεται πάντων τῶν ἰχθύων οὐ δίχρων ἀλλὰ μονόχρων , λευκότερον δ’ ἢ ὠχρότερον , καὶ πρότερον καὶ ὅταν ἐνῇ ὁ νεοττός . Διαφέρει δ’ ἡ γένεσις ἡ ἐκ τοῦ ᾠοῦ τοῦ τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ὀρνίθων , ᾗ οὐκ ἔχει τὸν ἕτερον ὀμφαλὸν τείνοντα πρὸς τὸν ὑμένα τὸν ὑπὸ τὸ ὄστρακον · τὸν δ’ εἰς τὸ ὠχρὸν τοῖς ὄρνισι τείνοντα πόρον , τοῦτον ἔχει τοῖν δυοῖν μόνον . Ἡ δ’ ἄλλη γένεσις ἤδη πᾶσα ἡ αὐτὴ ἡ ἐκ τοῦ ᾠοῦ τῶν τε ὀρνίθων καὶ τῶν ἰχθύων · ἐπ’ ἄκρῳ τε γὰρ τούτου γίνεται , καὶ αἱ φλέβες ὁμοίως τείνουσιν ἐκ τῆς καρδίας πρῶτον , καὶ ἡ κεφαλὴ καὶ τὰ ὄμματα καὶ τὰ ἄνω μέγιστα ὁμοίως τὸ πρῶτον · αὐξανομένου δ’ ἀεὶ ἔλαττον γίνεται τὸ ᾠόν , καὶ τέλος ἀφανίζεται καὶ εἰσδύεται ἔσω , καθάπερ ἐν τοῖς ὄρνισιν ὁ νεοττὸς καλούμενος . Προσπέφυκε δὲ καὶ ὁ ὀμφαλὸς μικρὸν κατώτερον τοῦ στόματος τῆς γαστρός . Ἔστι δὲ νέοις μὲν οὖσιν ὁ ὀμφαλὸς μακρός , αὐξανομένοις δ’ ἐλάττων , καὶ τέλος μικρός , ἕως ἂν εἰσέλθῃ , καθάπερ ἐλέχθη ἐπὶ τῶν ὀρνίθων . Περιέχεται δὲ τὸ ἔμβρυον καὶ τὸ ᾠὸν ὑμένι κοινῷ · ὑπὸ δὲ τοῦτον ἄλλος ἐστὶν ὑμήν , ὃς περιέχει ἰδίᾳ τὸ ἔμβρυον · μεταξὺ δὲ τῶν ὑμένων ἔνεστιν ὑγρότης . Καὶ ἠ τροφὴ δ’ ὁμοία γίνεται τοῖς ἰχθυδίοις ἐν τῇ κοιλίᾳ ὥσπερ τοῖς τῶν ὀρνίθων νεοττοῖς , ἡ μὲν λευκὴ ἡ δ’ ὠχρά . Τὸ μὲν οὖν σχῆμα τῆς ὑστέρας ὡς ἔχει , ἐκ τῶν ἀνατομῶν θεωρείσθω · διαφορὰ δ’ ἐστὶν αὐτοῖς πρὸς αὑτούς , οἷον τοῖς γαλεώδεσι καὶ πρὸς αὑτοὺς καὶ πρὸς τὰ πλατέα . Ἐνίοις μὲν γὰρ ἐν τῷ μέσῳ τῆς ὑστέρας περὶ τὴν ῥάχιν προσπέφυκε τὰ ᾠά , ὥσπερ εἴρηται , οἷον τοῖς σκυλίοις · αὐξανόμενα δὲ περιέρχεται . Οὔσης δὲ δικρόας τῆς ὑστέρας καὶ προσπεφυκυίας πρὸς τῷ ὑποζώματι , ὥσπερ καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων , περιέρχεται εἰς ἑκάτερον τὸ μέρος . Ἔχει δ’ ἡ ὑστέρα καὶ αὕτη καὶ ἡ τῶν ἄλλων τῶν γαλεοειδῶν μικρὸν προελθόντι ἀπὸ τοῦ ὑποζώματος οἷον μαστοὺς λευκούς , οἳ κυημάτων μὴ ἐνόντων οὐκ ἐγγίνονται . Τὰ μὲν σκύλια καὶ αἱ βατίδες ἴσχουσι τὰ ὀστρακώδη , ἐν οἷς ἐγγίνεται ᾠώδης ὑγρότης · τὸ δὲ σχῆμα τοῦ ὀστράκου ὅμοιον ταῖς τῶν αὐλῶν γλώτταις , καὶ πόροι τριχώδεις ἐγγίνονται τοῖς ὀστράκοις . Τοῖς μὲν οὖν σκυλίοις , οὓς καλοῦσί τινες νεβρίας γαλεούς , ὅταν περιρραγῇ καὶ ἐκπέσῃ τὸ ὄστρακον , γίνονται οἱ νεοττοί · ταῖς δὲ βατίσιν , ὅταν ἐκτέκωσι , τοῦ ὀστράκου περιρραγέντος ἐξέρχεται ὁ νεοττός . Ὁ δ’ ἀκανθίας γαλεὸς πρὸς τῷ ὑποζώματι ἴσχει τὰ ᾠὰ ἄνωθεν τῶν μαστῶν · ὅταν δὲ καταβῇ τὸ ᾠόν , ἐπὶ τούτῳ ἀπολελυμένῳ γίνεται ὁ νεοττός . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον συμβαίνει ἡ γένεσις καὶ ἐπὶ τῶν ἀλωπέκων . Οἱ δὲ καλούμενοι λεῖοι τῶν γαλεῶν τὰ μὲν ᾠὰ ἴσχουσι μεταξὺ τῶν ὑστερῶν ὁμοίως τοῖς σκυλίοις , περιστάντα δὲ ταῦτα εἰς ἑκατέραν τὴν δικρόαν τῆς ὑστέρας καταβαίνει , καὶ τὰ ζῷα γίνεται τὸν ὀμφαλὸν ἔχοντα πρὸς τῇ ὑστέρᾳ , ὥστε ἀναλισκομένων τῶν ᾠῶν ὁμοίως δοκεῖν ἔχειν τὸ ἔμβρυον τοῖς τετράποσιν . Προσπέφυκε δὲ μακρὸς ὢν ὁ ὀμφαλὸς τῆς μὲν ὑστέρας πρὸς τῷ κάτω μέρει , ὥσπερ ἐκ κοτυληδόνος ἕκαστος ἠρτημένος , τοῦ δ’ ἐμβρύου κατὰ τὸ μέσον , ᾗ τὸ ἧπαρ . Ἡ δὲ τροφὴ ἀνατεμνομένου , κἂν μηκέτ’ ἔχῃ τὸ ᾠόν , ᾠώδης . Χόριον δὲ καὶ ὑμένες ἴδιοι περὶ ἕκαστον γίνονται τῶν ἐμβρύων , καθάπερ ἐπὶ τῶν τετραπόδων . Ἔχει δὲ τὰ ἔμβρυα τὴν κεφαλὴν νέα μὲν ὄντα ἄνω , ἁδρυνόμενα δὲ καὶ τέλεα ὄντα κάτω . Ἐγγίνεται δὲ καὶ ἐν τῇ ἀριστερᾷ ἄρρενα καὶ ἐν τῇ δεξιᾷ θήλεα , καὶ ἐν τῇ αὐτῇ ἅμα θήλεα καὶ ἄρρενα . Καὶ τὰ ἔμβρυα διαιρούμενα , ὁμοίως ὥσπερ ἐπὶ τῶν τετραπόδων , ἔχει τῶν σπλάγχνων ὅσα ἔχει μεγάλα , οἷον τὸ ἧπαρ , καὶ αἱματώδη . Πάντα δὲ τὰ σελαχώδη ἅμα ἔχουσιν ἄνω μὲν πρὸς τῷ ὑποζώματι ᾠά , τὰ μὲν μείζω τὰ δ’ ἐλάττω , πολλά , κάτω δ’ ἔμβρυα ἤδη · διὸ πολλοὶ κατὰ μῆνα τίκτειν καὶ ὀχεύεσθαι οἴονται τοὺς τοιούτους τῶν ἰχθύων , ὅτι οὐχ ἅμα πάντα προΐενται , ἀλλὰ πολλάκις καὶ πολὺν χρόνον . Τὰ δὲ κάτω ἐν τῇ ὑστέρᾳ ἅμα πέττεται καὶ τελεσιουργεῖται . Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι γαλεοὶ καὶ ἐξαφιᾶσι καὶ δέχονται εἰς ἑαυτοὺς τοὺς νεοττούς , καὶ αἱ ῥῖναι καὶ αἱ νάρκαι ( ἤδη δ’ ὤφθη νάρκη μεγάλη περὶ ὀγδοήκοντα ἔχουσα ἐν ἑαυτῇ ἔμβρυα ) , ὁ δ’ ἀκανθίας οὐκ εἰσδέχεται μόνος τῶν γαλεῶν διὰ τὴν ἄκανθαν . Τῶν δὲ πλατέων τρυγὼν καὶ βάτος οὐ δέχονται διὰ τὴν τραχύτητα τῆς κέρκου . Οὐκ εἰσδέχεται δ’ οὐδὲ βάτραχος τοὺς νεοττοὺς διὰ τὸ μέγεθος τῆς κεφαλῆς καὶ τὰς ἀκάνθας · οὐδὲ γὰρ ζῳοτοκεῖ μόνος τούτων , ὥσπερ εἴρηται πρότερον . Αἱ μὲν οὖν πρὸς ἄλληλα διαφοραὶ τοῦτον ἔχουσι τὸν τρόπον αὐτῶν , καὶ ἡ γένεσις ἡ ἐκ τῶν ᾠῶν ·
Lemmas: ὁ δέ ἰχθῦς ὅτι μέν οὐ πᾶς ᾠοτοκέω , λέγω πρότερος . ὁ μέν γάρ σέλαχος ζῳοτοκέω , ὁ δέ ὁ ἄλλος γένος ἰχθῦς ᾠοτοκέω . ζῳοτοκέω δέ ὁ σέλαχος πρότερος ᾠοτοκέω ἐν ἑαυτοῦ , καί ἐκτρέφω ἐν ἑαυτοῦ , πλήν βάτραχος . ἔχω δέ καί ὁ ὑστέρα , ὥσπερ ἐν ὁ ἄνω λέγω , διάφορος ὁ ἰχθῦς · ὁ μέν γάρ ᾠοτοκέω δίκροος ἔχω καί κάτω , ὁ δέ σέλαχος ἀρνιθωδής . διαφέρω δέ ὁ ὁ ὄρνις ὑστέρα , ὅτι οὐ πρός ὁ ὑπόζωμα ἔνιοι συνίστημι ὁ ᾠόν , ἀλλά μεταξύ κατά ὁ ῥάχις , ἐκεῖθεν δέ αὐξάνω μεταβαίνω . ὁ δέ ᾠόν γίγνομαι πᾶς ὁ ἰχθῦς οὐ δίχροος ἀλλά μονόχροος , λευκός δέ ἤ ὠχρός , καί πρότερος καί ὅταν ἔνειμι ὁ νεοσσός . διαφέρω δέ ὁ γένεσις ὁ ἐκ ὁ ᾠόν ὁ ὁ ἰχθῦς καί ὁ ὄρνις , ᾗ οὐ ἔχω ὁ ἕτερος ὀμφαλός τείνω πρός ὁ ὑμήν ὁ ὑπό ὁ ὄστρακον · ὁ δέ εἰς ὁ ὠχρός ὁ ὄρνις τείνω πόρος , οὗτος ἔχω ὁ δύο μόνος . ὁ δέ ἄλλος γένεσις ἤδη πᾶς ὁ αὐτός ὁ ἐκ ὁ ᾠόν ὁ τε ὄρνις καί ὁ ἰχθῦς · ἐπί ἄκρον τε γάρ οὗτος γίγνομαι , καί ὁ φλέψ ὅμοιος τείνω ἐκ ὁ καρδία πρῶτος , καί ὁ κεφαλή καί ὁ ὄμμα καί ὁ ἄνω μέγας ὅμοιος ὁ πρῶτος · αὐξάνω δέ ἀεί ἐλαχύς γίγνομαι ὁ ᾠόν , καί τέλος ἀφανίζω καί εἰσδύνω ἔσω , καθά ἐν ὁ ὄρνις ὁ νεοσσός καλέω . προσφύω δέ καί ὁ ὀμφαλός μικρός κατώτερος ὁ στόμα ὁ γαστήρ . εἰμί δέ νέος μέν εἰμί ὁ ὀμφαλός μακρός , αὐξάνω δέ ἐλαχύς , καί τέλος μικρός , ἕως ἄν εἰσέρχομαι , καθά λέγω ἐπί ὁ ὄρνις . περιέχω δέ ὁ ἔμβρυον καί ὁ ᾠόν ὑμήν κοινός · ὑπό δέ οὗτος ἄλλος εἰμί ὑμήν , ὅς περιέχω ἴδιος ὁ ἔμβρυον · μεταξύ δέ ὁ ὑμήν ἔνειμι ὑγρότης . καί ὁ τροφή δέ ὅμοιος γίγνομαι ὁ ἰχθύδιον ἐν ὁ κοιλία ὥσπερ ὁ ὁ ὄρνις νεοσσός , ὁ μέν λευκός ὁ δέ ὠχρός . ὁ μέν οὖν σχῆμα ὁ ὕστερος ὡς ἔχω , ἐκ ὁ ἀνατομή θεωρέω · διαφορά δέ εἰμί αὐτός πρός ἑαυτοῦ , οἷος ὁ γαλεώδης καί πρός ἑαυτοῦ καί πρός ὁ πλατύς . ἔνιοι μέν γάρ ἐν ὁ μέσος ὁ ὑστέρα περί ὁ ῥάχις προσφύω ὁ ᾠόν , ὥσπερ λέγω , οἷος ὁ σκύλιον · αὐξάνω δέ περιέρχομαι . εἰμί δέ δίκροος ὁ ὑστέρα καί προσφύω πρός ὁ ὑπόζωμα , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος , περιέρχομαι εἰς ἑκάτερος ὁ μέρος . ἔχω δέ ὁ ὕστερος καί οὗτος καί ὁ ὁ ἄλλος ὁ γαλεοειδής μικρός προέρχομαι ἀπό ὁ ὑπόζωμα οἷος μαστός λευκός , ὅς κύημα μή ἔνειμι οὐ ἐγγίγνομαι . ὁ μέν σκύλιον καί ὁ βατίς ἴσχω ὁ ὀστρακώδης , ἐν ὅς ἐγγίγνομαι ᾠώδης ὑγρότης · ὁ δέ σχῆμα ὁ ὄστρακον ὅμοιος ὁ ὁ αὐλός γλῶσσα , καί πόρος τριχώδης ἐγγίγνομαι ὁ ὄστρακον . ὁ μέν οὖν σκύλιον , ὅς καλέω τις νεβρίας γαλεός , ὅταν περιαράσσω καί ἐκπίπτω ὁ ὄστρακον , γίγνομαι ὁ νεοσσός · ὁ δέ βατίς , ὅταν ἐκτίκτω , ὁ ὄστρακον περιρρήγνυμι ἐξέρχομαι ὁ νεοσσός . ὁ δέ ἀκανθίας γαλεός πρός ὁ ὑπόζωμα ἴσχω ὁ ᾠόν ἄνωθεν ὁ μαστός · ὅταν δέ καταβαίνω ὁ ᾠόν , ἐπί οὗτος ἀπολύω γίγνομαι ὁ νεοσσός . ὁ αὐτός δέ τρόπος συμβαίνω ὁ γένεσις καί ἐπί ὁ ἀλώπηξ . ὁ δέ καλέω λεῖος ὁ γαλεός ὁ μέν ᾠόν ἴσχω μεταξύ ὁ ὑστέρα ὅμοιος ὁ σκύλιον , περιίστημι δέ οὗτος εἰς ἑκάτερος ὁ δίκροος ὁ ὑστέρα καταβαίνω , καί ὁ ζῷον γίγνομαι ὁ ὀμφαλός ἔχω πρός ὁ ὑστέρα , ὥστε ἀναλίσκω ὁ ᾠόν ὅμοιος δοκέω ἔχω ὁ ἔμβρυον ὁ τετράπους . προσφύω δέ μακρός εἰμί ὁ ὀμφαλός ὁ μέν ὑστέρα πρός ὁ κάτω μέρος , ὥσπερ ἐκ κοτυληδών ἕκαστος ἀρτάω , ὁ δέ ἔμβρυον κατά ὁ μέσος , ᾗ ὁ ἧπαρ . ὁ δέ τροφή ἀνατέμνω , ἐάν μηκέτι ἔχω ὁ ᾠόν , ᾠώδης . χόριον δέ καί ὑμήν ἴδιος περί ἕκαστος γίγνομαι ὁ ἔμβρυον , καθά ἐπί ὁ τετράπους . ἔχω δέ ὁ ἔμβρυον ὁ κεφαλή νέος μέν εἰμί ἄνω , ἁδρύνω δέ καί τέλειος εἰμί κάτω . ἐγγίγνομαι δέ καί ἐν ὁ ἀριστερός ἄρσην καί ἐν ὁ δεξιός θῆλυς , καί ἐν ὁ αὐτός ἅμα θῆλυς καί ἄρσην . καί ὁ ἔμβρυον διαιρέω , ὅμοιος ὥσπερ ἐπί ὁ τετράπους , ἔχω ὁ σπλάγχνον ὅσος ἔχω μέγας , οἷος ὁ ἧπαρ , καί αἱματώδης . πᾶς δέ ὁ σελαχώδης ἅμα ἔχω ἄνω μέν πρός ὁ ὑπόζωμα ᾠόν , ὁ μέν μέγας ὁ δέ ἐλαχύς , πολύς , κάτω δέ ἔμβρυον ἤδη · διό πολύς κατά μείς τίκτω καί ὀχεύω οἴομαι ὁ τοιοῦτος ὁ ἰχθῦς , ὅτι οὐ ἅμα πᾶς προίημι , ἀλλά πολλάκις καί πολύς χρόνος . ὁ δέ κάτω ἐν ὁ ὑστέρα ἅμα πέσσω καί τελεσιουργέω . ὁ μέν οὖν ἄλλος γαλεός καί ἐξαφίημι καί δέχομαι εἰς ἑαυτοῦ ὁ νεοσσός , καί ὁ ῥίνη καί ὁ νάρκα ( ἤδη δέ ὁράω νάρκη μέγας περί ὀγδοήκοντα ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ἔμβρυον ) , ὁ δέ ἀκανθίας οὐ εἰσδέχομαι μόνος ὁ γαλεός διά ὁ ἄκανθα . ὁ δέ πλατός τρυγών καί βάτος οὐ δέχομαι διά ὁ τραχύτης ὁ κέρκος . οὐ εἰσδέχομαι δέ οὐδέ βάτραχος ὁ νεοσσός διά ὁ μέγεθος ὁ κεφαλή καί ὁ ἄκανθα · οὐδέ γάρ ζῳοτοκέω μόνος οὗτος , ὥσπερ λέγω πρότερος . ὁ μέν οὖν πρός ἀλλήλων διαφορά οὗτος ἔχω ὁ τρόπος αὐτός , καί ὁ γένεσις ὁ ἐκ ὁ ᾠόν ·