aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 10.7
Ἔστι δ’ ἐνστῆναι εἰ ἀληθῆ λέγουσι φάσκουσαι , ὅταν ἐξονειρώττωσι , ξηραὶ ἀνίστασθαι . Δῆλον γὰρ ὅτι ἕλκει ἡ ὑστέρα ἄνωθεν , ὥστε διὰ τί οὐ γεννᾷ αὐτὰ καθ’ αὐτὰ τὰ θήλεα , ἐπείπερ καὶ μιχθὲν ἕλκει τὸ τοῦ ἄρρενος ; Διὰ τί οὐχὶ καὶ αἱ αἶγες τὸ αὑτῆς ἕλκει , ὅπερ εἰς τὸ ἔξω διατείνει ; αἷς γίνεται τοῦτο τὸ πάθος κυούσαις ἔτη πολλά . Τίκτουσι γὰρ ὃ καλοῦσι μύλην , οἷον συνέβη τινὶ γυναικί . Συγγενομένης τῷ ἀνδρὶ καὶ δοξάσης συλλαβεῖν ὅ τ’ ὄγκος ηὐξάνετο τῆς ὑστέρας καὶ τἆλλα ἐγίγνετο τὸ πρῶτον κατὰ λόγον . Ἐπεὶ δ’ ὁ χρόνος ἦν τοῦ τόκου , οὔτε ἔτικτεν οὔτε ὁ ὄγκος ἐλάττων ἐγίγνετο , ἀλλ’ ἔτη τρία ἢ τέτταρα οὕτω διετέλεσεν , ἕως δυσεντερίας γενομένης καὶ κινδυνευσάσης αὐτῆς ἔτεκε σάρκα εὐμεγέθη , ἣν καλοῦσι μύλην . Ἐνίαις δὲ καὶ συγκαταγηράσκει τὸ πάθος καὶ συναποθνήσκει . Πότερον δὲ διὰ θερμότητα γίνεται τὸ πάθος τοῦτο , ὅταν τύχῃ ἡ ὑστέρα θερμὴ καὶ ξηρὰ οὖσα καὶ διὰ ταῦτα σπαστικὴ πρὸς αὑτήν , καὶ οὕτως ὥστ’ ἔστιν ἀνελέσθαι καὶ φυλάξαι πρὸς αὑτήν ; Οὕτω γὰρ ἐχούσαις , ἐὰν μὴ μεμιγμένον ἐστὶ τὸ ἀπ’ ἀμφοῖν , ἀλλ’ ὥσπερ τὸ ὑπηνέμιον ἐνδέξαιτο ἀπὸ θατέρου , τότε γίνεται ἡ καλουμένη μύλη , οὔτε ζῷον , διὰ τὸ μὴ παρ’ ἀμφοῖν , οὔτε ἄψυχον , διὰ τὸ ἔμψυχον ληφθὲν εἶναι , ὥσπερ τὰ ὑπηνέμια . Πολὺν δὲ χρόνον ἐμμένει διά τε τὴν τῆς ὑστέρας διάθεσιν , καὶ διότι ἡ μὲν ὄρνις πολλὰ εἰς αὑτὴν τίκτουσα , ὑπὸ τούτων γινομένης τῆς ὑστέρας , προσάγει καὶ τίκτει · καὶ ὅταν ἅπαξ οἰχθῇ , καὶ τὸ τελευταῖον ἐξέρχεται . Οὐ γάρ ἐστι τὸ εἶργον , ἀλλὰ κατὰ σῶμα προετικὸν γενόμενον , ὅτε ἐπληροῦτο οὐκέτι τὴν ὑστέραν ποιεῖ ἀντισπαστικήν . Ὅσα δὲ ζῳοφορεῖ , διὰ τὸ μεταβάλλειν τὴν δύναμιν αὐξανομένου καὶ ἄλλοτε ἀλλοίας δεῖσθαι τροφῆς , ἐπιφλεγμαίνουσά τι ἡ ὑστέρα ποιεῖ ταὐτὸν τόκον . Ἡ δὲ σάρξ , διὰ τὸ μὴ ζῷον εἶναι , ἀεὶ τῶν ὁμαλῶν . Δεῖ γὰρ ὃ βαρύνει τὴν ὑστέραν οὐδὲν οἴει φλεγμαίνειν . Ὡς ἐνίαις γε καὶ συναποθνήσκει τὸ πάθος , ἐὰν μὴ δι’ εὐτύχημα ἀσθενήματος συμβῇ , οἷον τῇ ληφθείσῃ ὑπὸ τῆς δυσεντερίας . Πότερον δ’ ὥσπερ εἴρηται , διὰ θερμότητα γίνεται τὸ πάθος ἢ μᾶλλον δι’ ὑγρότητα , ὅτι καὶ ἔστι τὸ πλήρωμα οἷον μύει , ἢ ὅταν μὴ οὕτως ᾖ ψυχρὰ ἡ ὑστέρα ὥστε ἀφεῖναι , μηδ’ οὕτω θερμὴ ὥστε πέψαι ; Διὸ καὶ χρόνιον τὸ πάθος , ὥσπερ καὶ τὰ ἐν ἑψήσει πολὺν χρόνον διαμένει . Τὰ δ’ ἑψόμενα πέρας ἔχει καὶ ταχυτῆτα . Αἱ δὲ τοιαῦται ὑστέραι ἀκρόταται οὖσαι τὸν χρόνον ποιοῦσι πολύν . Ἔτι δὲ τὸ μὴ ζῷον εἶναι μὴ κινούμενον οὐ ποιεῖ τὴν ὠδῖνα · ἡ γὰρ κίνησις τῶν συνδέσμων ὠδίς ἐστιν , ἣν διὰ τὸ ζῆν προΐεσθαι τὸ ἔμβρυον . Καὶ ἡ σκληρότης δ’ ἡ γιγνομένη τοῦ πράγματος κωλύσεως ἔργον ἐστίν . Οὕτω γὰρ γίνεται σκληρὸν ὥστε πελέκει οὐ δύνανται διακόπτειν . Τὰ μὲν οὖν ἑφθὰ καὶ πάντα τὰ πεπεμμένα μαλακὰ γίγνεται , τὰ δ’ ἀπολελυμένα ἄπεπτα καὶ σκληρά . Ὅτι πολλοὶ ἰατροὶ ἀγνοοῦντες δι’ ὁμοιότητα μύλας εἶναι τὸ πάθος λέγουσιν , ἂν μόνον ἴδωσι τάς τε κοιλίας ἐπαιρομένας ἄνευ ὕδρωπος καὶ τῶν ἐπιμηνίων σχέσιν , ὅταν χρονίζῃ τοῦτο τὸ πάθος . Τὸ δ’ οὐκ ἔστιν , ἀλλ’ ὀλιγάκις γίνονται αἱ γιγνόμεναι μύλαι . Ἄλλοτε μὲν σύρρους γίνεται ψυχρῶν καὶ ὑγρῶν περιττωμάτων καὶ ὑδαρῶν , ἄλλοτε δὲ παχυτέρων , εἰς τὸν περὶ τὴν κοιλίαν τόπον , ἐὰν τὴν φύσιν τοιαῦτα ᾖ ἢ τὴν ἕξιν . Ταῦτα γὰρ οὔτε ὀδυνηρὰν παρέχει οὔτε θερμότητα διὰ ψυχρότητα . Αὔξησιν δὲ λαβόντα τὰ μὲν μείζω τὰ δ’ ἐλάττω , οὐδεμίαν ἄλλην ἐπισπῶνται νόσον παρ’ ἑαυτά , ἀλλ’ ὥσπερ πήρωμά τι ἡσυχάζει . Ἡ δ’ ἀπόλειψις τῶν καταμηνίων γίνεται διὰ τὸ δεῦρο καταναλίσκεσθαι τὰ περιττώματα , ὥσπερ καὶ ὅταν θηλάζωνται · καὶ γὰρ ταύταις ἢ οὐ γίνεται ἢ ὀλίγα . Ἔστι δ’ ὅτε καὶ εἰς τὸν μεταξὺ τόπον τῆς ὑστέρας καὶ τῆς κοιλίας συρρέον ἐκ τῆς σαρκὸς δοκεῖ μύλη εἶναι , οὐκ οὖσα . Ἔστι δ’ οὐ χαλεπὸν γνῶναι , ἂν μύλη θιγγάνουσα ᾖ τῆς ὑστέρας . Ἐὰν γὰρ ᾖ εὐσταλὴς καὶ μὴ ἔχουσα αὔξησιν , δῆλον ὅτι οὐκ ἐν ἐκείνῃ τὸ πάθος . Ἐὰν δὲ τοιαύτη ᾖ οἷον ὅτε παιδίον ἔχει μύλην , θερμή τε καὶ ψυχρὰ καὶ ξηρὰ ἔσται διὰ τὸ εἴσω τετράφθαι τὰ ὑγρά , καὶ τὸ στόμα τοιαύτη οἷον ὅταν κύωσιν . Ἐὰν δέ τι ἄλλο ᾖ ὁ ὄγκος , ἔσται ψυχρὰ θιγγανομένη καὶ οὐ ξηρά , καὶ ἀεὶ τὸ στόμα ὅμοιον .
Lemmas: εἰμί δέ ἐνίστημι εἰ ἀληθής λέγω φάσκω , ὅταν ἐξονειρώσσω , ξηρός ἀνίστημι . δῆλος γάρ ὅτι ἕλκω ὁ ὑστέρα ἄνωθεν , ὥστε διά τίς οὐ γεννάω αὐτός κατά αὐτός ὁ θῆλυς , ἐπεί καί μείγνυμι ἕλκω ὁ ὁ ἄρσην ; διά τίς οὐ καί ὁ αἴξ ὁ ἑαυτοῦ ἕλκω , ὅς εἰς ὁ ἔξω διατείνω ; ὅς γίγνομαι οὗτος ὁ πάθος κυέω ἔτος πολύς . τίκτω γάρ ὅς καλέω μύλη , οἷος συμβαίνω τις γυνή . συγγίγνομαι ὁ ἀνήρ καί δοκέω συλλαμβάνω ὁ τε ὄγκος αὐξάνω ὁ ὑστέρα καί ἄλλος γίγνομαι ὁ πρῶτος κατά λόγος . ἐπεί δέ ὁ χρόνος εἰμί ὁ τόκος , οὔτε τίκτω οὔτε ὁ ὄγκος ἐλαχύς γίγνομαι , ἀλλά ἔτος τρεῖς ἤ τέσσαρες οὕτως διατελέω , ἕως δυσεντερία γίγνομαι καί κινδυνεύω αὐτός τίκτω σάρξ εὐμεγέθης , ὅς καλέω μύλη . ἔνιοι δέ καί συγκαταγηράσκω ὁ πάθος καί συναποθνῄσκω . πότερος δέ διά θερμότης γίγνομαι ὁ πάθος οὗτος , ὅταν τυγχάνω ὁ ὕστερος θερμός καί ξηρός εἰμί καί διά οὗτος σπαστικός πρός ἑαυτοῦ , καί οὕτως ὥστε εἰμί ἀναιρέω καί φυλάσσω πρός ἑαυτοῦ ; οὕτως γάρ ἔχω , ἐάν μή μείγνυμι εἰμί ὁ ἀπό ἄμφω , ἀλλά ὥσπερ ὁ ὑπηνέμιος ἐνδέχομαι ἀπό ἕτερος , τότε γίγνομαι ὁ καλέω μύλη , οὔτε ζῷον , διά ὁ μή παρά ἄμφω , οὔτε ἄψυχος , διά ὁ ἔμψυχος λαμβάνω εἰμί , ὥσπερ ὁ ὑπηνέμιος . πολύς δέ χρόνος ἐμμένω διά τε ὁ ὁ ὑστέρα διάθεσις , καί διότι ὁ μέν ὄρνις πολύς εἰς ἑαυτοῦ τίκτω , ὑπό οὗτος γίγνομαι ὁ ὑστέρα , προσάγω καί τίκτω · καί ὅταν ἅπαξ οἴγω , καί ὁ τελευταῖος ἐξέρχομαι . οὐ γάρ εἰμί ὁ ἔργω , ἀλλά κατά σῶμα προετικός γίγνομαι , ὅτε πληρόω οὐκέτι ὁ ὕστερος ποιέω ἀντισπαστικός . ὅσος δέ ζῳοφορέω , διά ὁ μεταβάλλω ὁ δύναμις αὐξάνω καί ἄλλοτε ἀλλοῖος δέω τροφή , ἐπιφλεγμαίνω τις ὁ ὕστερος ποιέω αὐτός τόκος . ὁ δέ σάρξ , διά ὁ μή ζῷον εἰμί , ἀεί ὁ ὁμαλής . δέω γάρ ὅς βαρύνω ὁ ὑστέρα οὐδείς οἴομαι φλεγμαίνω . ὡς ἔνιοι γε καί συναποθνῄσκω ὁ πάθος , ἐάν μή διά εὐτύχημα ἀσθένημα συμβαίνω , οἷος ὁ λαμβάνω ὑπό ὁ δυσεντερία . πότερος δέ ὥσπερ λέγω , διά θερμότης γίγνομαι ὁ πάθος ἤ μάλα διά ὑγρότης , ὅτι καί εἰμί ὁ πλήρωμα οἷος μύω , ἤ ὅταν μή οὕτως εἰμί ψυχρός ὁ ὑστέρα ὥστε ἀφίημι , μηδέ οὕτως θερμός ὥστε πέσσω ; διό καί χρόνιος ὁ πάθος , ὥσπερ καί ὁ ἐν ἕψησις πολύς χρόνος διαμένω . ὁ δέ ἕψω πέρας ἔχω καί ταχυτής . ὁ δέ τοιοῦτος ὑστέρα ἄκρος εἰμί ὁ χρόνος ποιέω πολύς . ἔτι δέ ὁ μή ζῷον εἰμί μή κινέω οὐ ποιέω ὁ ὠδίς · ὁ γάρ κίνησις ὁ σύνδεσμος ὠδίς εἰμί , ὅς διά ὁ ζάω προίημι ὁ ἔμβρυον . καί ὁ σκληρότης δέ ὁ γίγνομαι ὁ πρᾶγμα κώλυσις ἔργον εἰμί . οὕτως γάρ γίγνομαι σκληρός ὥστε πέλεκυς οὐ δύναμαι διακόπτω . ὁ μέν οὖν ἑφθός καί πᾶς ὁ πέμπω μαλακός γίγνομαι , ὁ δέ ἀπολύω ἄπεπτος καί σκληρός . ὅτι πολύς ἰατρός ἀγνοέω διά ὁμοιότης μύλη εἰμί ὁ πάθος λέγω , ἐάν μόνος ὁράω ὁ τε κοιλία ἐπαίρω ἄνευ ὕδρωψ καί ὁ ἐπιμήνιος σχέσις , ὅταν χρονίζω οὗτος ὁ πάθος . ὁ δέ οὐ εἰμί , ἀλλά ὀλιγάκις γίγνομαι ὁ γίγνομαι μύλη . ἄλλοτε μέν σύρροος γίγνομαι ψυχρός καί ὑγρός περίσσωμα καί ὑδαρός , ἄλλοτε δέ παχύς , εἰς ὁ περί ὁ κοιλία τόπος , ἐάν ὁ φύσις τοιοῦτος εἰμί ἤ ὁ ἕξις . οὗτος γάρ οὔτε ὀδυνηρός παρέχω οὔτε θερμότης διά ψυχρότης . αὔξησις δέ λαμβάνω ὁ μέν μέγας ὁ δέ ἐλαχύς , οὐδείς ἄλλος ἐπισπάω νόσος παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὥσπερ πήρωμα τις ἡσυχάζω . ὁ δέ ἀπόλειψις ὁ καταμήνιος γίγνομαι διά ὁ δεῦρο καταναλίσκω ὁ περίσσωμα , ὥσπερ καί ὅταν θηλάζω · καί γάρ οὗτος ἤ οὐ γίγνομαι ἤ ὀλίγος . εἰμί δέ ὅτε καί εἰς ὁ μεταξύ τόπος ὁ ὑστέρα καί ὁ κοιλία συρρέω ἐκ ὁ σάρξ δοκέω μύλη εἰμί , οὐ εἰμί . εἰμί δέ οὐ χαλεπός γιγνώσκω , ἐάν μύλη θιγγάνω εἰμί ὁ ὑστέρα . ἐάν γάρ εἰμί εὐσταλής καί μή ἔχω αὔξησις , δῆλος ὅτι οὐ ἐν ἐκεῖνος ὁ πάθος . ἐάν δέ τοιοῦτος εἰμί οἷος ὅτε παιδίον ἔχω μύλη , θερμός τε καί ψυχρός καί ξηρός εἰμί διά ὁ εἴσω τρέπω ὁ ὑγρός , καί ὁ στόμα τοιοῦτος οἷος ὅταν κύω . ἐάν δέ τις ἄλλος εἰμί ὁ ὄγκος , εἰμί ψυχρός θιγγάνω καί οὐ ξηρός , καί ἀεί ὁ στόμα ὅμοιος .