aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 8.17
Τῶν δὲ ζῳοτόκων καὶ τετραπόδων φωλοῦσιν οἵ τε ὕστριχες καὶ αἱ ἄρκτοι . Ὅτι μὲν οὖν φωλοῦσιν αἱ ἄγριαι ἄρκτοι , φανερόν ἐστι , πότερον δὲ διὰ ψῦχος ἢ δι’ ἄλλην αἰτίαν , ἀμφισβητεῖται . Γίνονται γὰρ περὶ τὸν χρόνον τοῦτον οἱ ἄρρενες καὶ αἱ θήλειαι πιότατοι , ὥστε μὴ εὐκίνητοι εἶναι . Ἡ δὲ θήλεια καὶ τίκτει περὶ τοῦτον τὸν καιρόν , καὶ φωλεῖ ἕως ἂν ἐζάγειν ὥρα ᾖ τοὺς σκύμνους · τοῦτο δὲ ποιεῖ τοῦ ἔαρος περὶ τρίτον μῆνα ἀπὸ τροπῶν . Τὸ δ’ ἐλάχιστον φωλεῖ περὶ τετταράκονθ’ ἡμέρας · τούτων δὲ δὶς ἑπτὰ λέγουσιν ἐν αἷς οὐδὲν κινεῖται , ἐν δὲ ταῖς πλείοσι ταῖς μετὰ ταῦτα φωλεῖ μὲν κινεῖται δὲ καὶ ἐγείρεται . Κύουσα δ’ ἄρκτος ἢ ὑπ’ οὐθενὸς ἢ πάνυ ὑπ’ ὀλίγων εἴληπται . Ἐν δὲ τῷ χρόνῳ τούτῳ φανερόν ἐστιν ὅτι οὐθὲν ἐσθίουσιν · οὔτε γὰρ ἐξέρχονται , ὅταν τε ληφθῶσι , κενὰ φαίνεται ἥ τε κοιλία καὶ τὰ ἔντερα . Λέγεται δὲ καὶ διὰ τὸ μηδὲν προσφέρεσθαι τὸ ἔντερον ὀλίγου συμφύεσθαι αὐτῇ , καὶ διὰ τοῦτο πρῶτον ἐξιοῦσαν γεύεσθαι τοῦ ἄρου πρὸς τὸ ἀφιστάναι τὸ ἔντερον καὶ διευρύνειν . Φωλεῖ δὲ καὶ ὁ ἐλειὸς ἐν αὐτοῖς τοῖς δένδρεσι , καὶ γίνεται τότε παχύτατος · καὶ ὁ μῦς ὁ Ποντικὸς ὁ λευκός . Τῶν δὲ φωλούντων ἔνιοι τὸ καλούμενον γῆρας ἐκδύνουσιν · ἔστι δὲ τοῦτο τὸ ἔσχατον δέρμα καὶ τὸ περὶ τὰς γενέσεις κέλυφος . Τῶν μὲν οὖν πεζῶν καὶ ζῳοτόκων περὶ τῆς ἄρκτου ἀμφισβητεῖται ἡ αἰτία τῆς φωλείας , καθάπερ ἐλέχθη πρότερον · τὰ δὲ φολιδωτὰ φωλεῖ μὲν σχεδὸν τὰ πλεῖστα , ἐκδύνει δὲ τὸ γῆρας ὅσων τὸ δέρμα μαλακὸν μὴ ὀστρακῶδες ὥσπερ τῆς χελώνης ( καὶ γὰρ ἡ χελώνη τῶν φολιδωτῶν ἐστὶ καὶ ὁ ἐμύς ) , ἀλλ’ οἷον ἀσκαλαβώτης τε καὶ σαῦρος καὶ μάλιστα πάντων οἱ ὄφεις · ἐκδύνουσι γὰρ καὶ τοῦ ἔαρος , ὅταν ἐξίωσι , καὶ τοῦ μετοπώρου πάλιν . Ἐκδύνουσι δὲ καὶ οἱ ἔχεις τὸ γῆρας καὶ τοῦ ἔαρος καὶ τοῦ μετοπώρου , καὶ οὐχ ὥσπερ φασί τινες τοῦτο τὸ γένος τῶν ὄφεων μὴ ἐκδύεσθαι μόνον . Ὅταν δὲ ἄρχωνται ἐκδύνειν οἱ ὄφεις , ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφίσταται πᾶσι πρῶτον , ὥστε δοκεῖν γίνεσθαι τυφλοὺς τοῖς μὴ συννοοῦσι τὸ πάθος · μετὰ δὲ τοῦτο ἀπὸ τῆς κεφαλῆς , καὶ λευκὴ φαίνεται πάντων . Ἐν νυκτὶ δὲ σχεδὸν καὶ ἡμέρᾳ πᾶν ἀποδύεται τὸ γῆρας , ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἀρξάμενον μέχρι τῆς κέρκου . Γίνεται δὲ ἐκδυομένου τὰ ἐντὸς ἐκτός · ἐκδύεται γὰρ ὥσπερ τὰ ἔμβρυα ἐκ τῶν χορίων . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τῶν ἐντόμων ἐκδύνει τὸ γῆρας ὅσα ἐκδύνει , οἷον σίλφη καὶ ἐμπὶς καὶ τὰ κολεόπτερα , οἷον κάνθαρος . Πάντα δὲ μετὰ τὴν γένεσιν ἐκδύεται · ὥσπερ γὰρ τοῖς ζῳοτοκουμένοις τὸ χόριον καὶ τοῖς σκωληκοτοκουμένοις περιρρήγνυται τὸ κέλυφος , ὁμοίως καὶ μελίτταις καὶ ἀκρίσιν . Οἱ δὲ τέττιγες ὄταν ἐξέλθωσι , καθιζάνουσιν ἐπί τε τὰς ἐλαίας καὶ καλάμους . Περιρραγέντος δὲ τοῦ κελύφους ἐξέρχονται ἐγκαταλιπόντες ὑγρότητα μικράν , καὶ μετ’ οὐ πολὺν χρόνον ἀναπέτονται καὶ ᾄδουσιν . Τῶν δὲ θαλαττίων οἱ κάραβοι καὶ ἀστακοὶ ἐκδύνουσιν ὁτὲ μὲν τοῦ ἔαρος ὁτὲ δὲ τοῦ μετοπώρου μετὰ τοὺς τόκους . Ἤδη δ’ εἰλημμέναι ἔνιοί εἰσι τῶν καράβων τὰ μὲν περὶ τὸν θώρακα μαλακὰ ἔχοντες διὰ τὸ περιερρωγέναι τὸ ὄστρακον , τὰ δὲ κάτω σκληρὰ διὰ τὸ μήπω περιερρωγέναι · τὴν γὰρ ἔκδυσιν ποιοῦνται οὐχ ὁμοίαν τοῖς ὄφεσιν . Φωλοῦσι δ’ οἱ κάραβοι περὶ πέντε μῆνας . Ἐκδύνουσι δὲ καὶ οἱ καρκίνοι τὸ γῆρας , οἱ μὲν μαλακόστρακοι ὁμολογουμένως , φασὶ δὲ καὶ τοὺς ὀστρακοδέρμους , οἷον τὰς μαίας . Ὅταν δ’ ἐκδύνωσι , μαλακὰ γίνεται πάμπαν τὰ ὄστρακα , καὶ οἵ γε καρκίνοι βαδίζειν οὐ σφόδρα δύνανται . Ἐκδύνει δὲ τὰ τοιαῦτα οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ πολλάκις . Ὅσα μὲν οὖν φωλεῖ καὶ πότε καὶ πῶς , ἔτι δὲ ποῖα καὶ πότε ἐκδύνει τὸ γῆρας , εἴρηται .
Lemmas: ὁ δέ ζῳοτόκος καί τετράπους φωλέω ὁ τε ὕστριξ καί ὁ ἄρκτος . ὅτι μέν οὖν φωλέω ὁ ἄγριος ἄρκτος , φανερός εἰμί , πότερος δέ διά ψῦχος ἤ διά ἄλλος αἰτία , ἀμφισβητέω . γίγνομαι γάρ περί ὁ χρόνος οὗτος ὁ ἄρσην καί ὁ θῆλυς πῖος , ὥστε μή εὐκίνητος εἰμί . ὁ δέ θῆλυς καί τίκτω περί οὗτος ὁ καιρός , καί φωλέω ἕως ἄν ἐζάγω ὥρα εἰμί ὁ σκύμνος · οὗτος δέ ποιέω ὁ ἔαρ περί τρίτος μείς ἀπό τροπή . ὁ δέ ἐλαχύς φωλέω περί τεσσαράκοντα ἡμέρα · οὗτος δέ δίς ἑπτά λέγω ἐν ὅς οὐδείς κινέω , ἐν δέ ὁ πολύς ὁ μετά οὗτος φωλέω μέν κινέω δέ καί ἐγείρω . κύω δέ ἄρκτος ἤ ὑπό οὐδείς ἤ πάνυ ὑπό ὀλίγος λαμβάνω . ἐν δέ ὁ χρόνος οὗτος φανερός εἰμί ὅτι οὐδείς ἐσθίω · οὔτε γάρ ἐξέρχομαι , ὅταν τε λαμβάνω , κενός φαίνω ὁ τε κοιλία καί ὁ ἔντερον . λέγω δέ καί διά ὁ μηδείς προσφέρω ὁ ἔντερον ὀλίγος συμφύω αὐτός , καί διά οὗτος πρῶτος ἐξέρχομαι γεύω ὁ ἄρον πρός ὁ ἀφίστημι ὁ ἔντερον καί διευρύνω . φωλέω δέ καί ὁ ἐλειός ἐν αὐτός ὁ δένδρον , καί γίγνομαι τότε παχύς · καί ὁ μῦς ὁ Ποντικός ὁ λευκός . ὁ δέ φωλέω ἔνιοι ὁ καλέω γῆρας ἐκδύω · εἰμί δέ οὗτος ὁ ἔσχατος δέρμα καί ὁ περί ὁ γένεσις κέλυφος . ὁ μέν οὖν πεζός καί ζῳοτόκος περί ὁ ἄρκτος ἀμφισβητέω ὁ αἰτία ὁ φωλεία , καθά λέγω πρότερος · ὁ δέ φολιδωτός φωλέω μέν σχεδόν ὁ πολύς , ἐκδύω δέ ὁ γῆρας ὅσος ὁ δέρμα μαλακός μή ὀστρακώδης ὥσπερ ὁ χελώνη ( καί γάρ ὁ χελώνη ὁ φολιδωτός εἰμί καί ὁ ἐμύς ) , ἀλλά οἷος ἀσκαλαβώτης τε καί σαῦρος καί μάλα πᾶς ὁ ὄφις · ἐκδύω γάρ καί ὁ ἔαρ , ὅταν ἐξέρχομαι , καί ὁ μετόπωρον πάλιν . ἐκδύω δέ καί ὁ ἔχις ὁ γῆρας καί ὁ ἔαρ καί ὁ μετόπωρον , καί οὐ ὥσπερ φημί τις οὗτος ὁ γένος ὁ ὄφις μή ἐκδύω μόνος . ὅταν δέ ἄρχω ἐκδύω ὁ ὄφις , ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἀφίστημι πᾶς πρῶτος , ὥστε δοκέω γίγνομαι τυφλός ὁ μή συννοέω ὁ πάθος · μετά δέ οὗτος ἀπό ὁ κεφαλή , καί λευκός φαίνω πᾶς . ἐν νύξ δέ σχεδόν καί ἡμέρα πᾶς ἀποδύω ὁ γῆρας , ἀπό ὁ κεφαλή ἄρχω μέχρι ὁ κέρκος . γίγνομαι δέ ἐκδύω ὁ ἐντός ἐκτός · ἐκδύω γάρ ὥσπερ ὁ ἔμβρυον ἐκ ὁ χόριον . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ ἔντομος ἐκδύω ὁ γῆρας ὅσος ἐκδύω , οἷος σίλφη καί ἐμπίς καί ὁ κολεόπτερος , οἷος κάνθαρος . πᾶς δέ μετά ὁ γένεσις ἐκδύω · ὥσπερ γάρ ὁ ζωοτοκέω ὁ χόριον καί ὁ σκωληκοτοκέω περιρρήγνυμι ὁ κέλυφος , ὅμοιος καί μέλισσα καί ἀκρίς . ὁ δέ τέττιξ ὅταν ἐξέρχομαι , καθιζάνω ἐπί τε ὁ ἐλαία καί κάλαμος . περιρρήγνυμι δέ ὁ κέλυφος ἐξέρχομαι ἐγκαταλείπω ὑγρότης μικρός , καί μετά οὐ πολύς χρόνος ἀναπέτομαι καί ἀείδω . ὁ δέ θαλάσσιος ὁ κάραβος καί ἀστακός ἐκδύω ὅτε μέν ὁ ἔαρ ὅτε δέ ὁ μετόπωρον μετά ὁ τόκος . ἤδη δέ λαμβάνω ἔνιοι εἰμί ὁ κάραβος ὁ μέν περί ὁ θώραξ μαλακός ἔχω διά ὁ περιρρήγνυμι ὁ ὄστρακον , ὁ δέ κάτω σκληρός διά ὁ μήπω περιρρήγνυμι · ὁ γάρ ἔκδυσις ποιέω οὐ ὅμοιος ὁ ὄφις . φωλέω δέ ὁ κάραβος περί πέντε μείς . ἐκδύω δέ καί ὁ καρκίνος ὁ γῆρας , ὁ μέν μαλακόστρακος ὁμολογουμένως , φημί δέ καί ὁ ὀστρακόδερμος , οἷος ὁ μαῖα . ὅταν δέ ἐκδύω , μαλακός γίγνομαι πάμπαν ὁ ὄστρακον , καί ὁ γε καρκίνος βαδίζω οὐ σφόδρα δύναμαι . ἐκδύω δέ ὁ τοιοῦτος οὐ ἅπαξ ἀλλά πολλάκις . ὅσος μέν οὖν φωλέω καί πότε καί πῶς , ἔτι δέ ποῖος καί πότε ἐκδύω ὁ γῆρας , λέγω .