aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 3.4
Τὸν δ’ αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ τῆς ἐλάττονος φλεβός , καλουμένης δ’ ἀορτῆς , ἔσχισται μέρη , συμπαρακολουθοῦντα τοῖς τῆς μεγάλης · πλὴν ἐλάττους οἱ πόροι καὶ τὰ φλέβια πολλῷ ἐλάττω ταῦτ’ ἐστὶ τῶν τῆς μεγάλης φλεβός . Τὰ μὲν οὖν ἄνωθεν τῆς καρδίας τοῦτον ἔχουσι τὸν τρόπον αἱ φλέβες · τὸ δ’ ὑποκάτω τῆς καρδίας μέρος τῆς μεγάλης φλεβὸς τείνει μετέωρον διὰ τοῦ ὑποζώματος , συνέχεται δὲ καὶ πρὸς τὴν ἀορτὴν καὶ πρὸς τὴν ῥάχιν πόροις ὑμενώδεσι καὶ χαλαροῖς . Τείνει δ’ ἀπ’ αὐτῆς μία μὲν διὰ τοῦ ἥπατος φλέψ , βραχεῖα μὲν πλατεῖα δέ , ἀφ’ ἧς πολλαὶ καὶ λεπταὶ εἰς τὸ ἧπαρ ἀποτείνουσαι ἀφανίζονται . Δύο δ’ ἀπὸ τῆς διὰ τοῦ ἥπατος φλεβὸς ἀποσχίσεις εἰσίν , ὧν ἡ μὲν εἰς τὸ ὑπόζωμα τελευτᾷ καὶ τὰς καλουμένας φρένας , ἡ δὲ πάλιν ἐπανελθοῦσα διὰ τῆς μασχάλης εἰς τὸν βραχίονα τὸν δεξιὸν συμβάλλει ταῖς ἑτέραις φλεψὶ κατὰ τὴν ἐντὸς καμπήν · διὸ ἀποσχαζόντων τῶν ἰατρῶν ταύτην ἀπολύονται τινῶν πόνων περὶ τὸ ἧπαρ . Ἐκ δὲ τῶν ἀριστερῶν αὐτῆς μικρὰ μὲν παχεῖα δὲ φλὲψ τείνει εἰς τὸν σπλῆνα , καὶ ἀφανίζεται τὰ ἀπ’ αὐτῆς φλέβια εἰς τοῦτον . Ἕτερον δὲ μέρος ἀπὸ τῶν ἀριστερῶν τῆς μεγάλης φλεβὸς ἀποσχισθὲν τὸν αὐτὸν τρόπον ἀναβαίνει εἰς τὸν ἀριστερὸν βραχίονα · πλὴν ἐκείνη μὲν ἡ διὰ τοῦ ἥπατός ἐστιν , αὕτη δ’ ἑτέρα τῆς εἰς τὸν σπλῆνα τείνουσης . Ἔτι δ’ ἄλλαι ἀπὸ τῆς μεγάλης φλεβὸς ἀποσχίζονται , ἡ μὲν ἐπὶ τὸ ἐπίπλοον , ἡ δ’ ἐπὶ τὸ καλούμενον πάγκρεας . Ἀπὸ δὲ ταύτης πολλαὶ φλέβες διὰ τοῦ μεσεντερίου τείνουσιν . Πᾶσαι δ’ αὗται εἰς μίαν φλέβα τελευτῶσι μεγάλην , παρὰ πᾶν τὸ ἔντερον καὶ τὴν κοιλίαν μέχρι τοῦ στομάχου τεταμένην . Καὶ περὶ ταῦτα τὰ μόρια πολλαὶ ἀπ’ αὐτῶν σχίζονται φλέβες . Μέχρι μὲν οὖν τῶν νεφρῶν μία οὖσα ἑκατέρα τείνει , καὶ ἡ ἀορτὴ καὶ ἡ μεγάλη φλέψ · ἐνταῦθα δὲ πρός τε τὴν ῥάχιν μᾶλλον προσπεφύκασι , καὶ σχίζονται εἰς δύο ὡσπερεὶ λάβδα ἑκάτερα , καὶ γίνεται εἰς τοὔπισθεν μᾶλλον ἡ μεγάλη φλὲψ τῆς ἀορτῆς . Προσπέφυκε δ’ ἡ ἀορτὴ μάλιστα τῇ ῥάχει περὶ τὴν καρδίαν · ἡ δὲ πρόσφυσίς ἐστι φλεβίοις νευρώδεσι καὶ μικροῖς . Ἔστι δ’ ἡ ἀορτὴ ἀπὸ μὲν τῆς καρδίας ἀγομένη εὖ μάλα κοίλη , προϊοῦσα δ’ ἐπιστενωτέρα καὶ νευρωδεστέρα . Τείνουσι δὲ καὶ ἀπὸ τῆς ἀορτῆς εἰς τὸ μεσεντέριον φλέβες ὥσπερ αἱ ἀπὸ τῆς μεγάλης φλεβός , πλὴν πολλῷ λειπόμεναι τῷ μεγέθει · στεναὶ γάρ εἰσι καὶ ἰνώδεις · λεπτοῖς γὰρ καὶ κοίλοις καὶ ἰνώδεσι τελευτῶσι φλεβίοις . Εἰς δὲ τὸ ἧπαρ καὶ τὸν σπλῆνα οὐδεμία τείνει ἀπὸ τῆς ἀορτῆς φλέψ . Αἱ δὲ σχίσεις ἑκατέρας τῆς φλεβὸς τείνουσιν εἰς τὸ ἰσχίον ἑκάτερον , καὶ καθάπτουσιν εἰς τὸ ὀστοῦν ἀμφότεραι . Φέρουσι δὲ καὶ εἰς τοὺς νεφροὺς ἀπό τε τῆς μεγάλης φλεβὸς καὶ τῆς ἀορτῆς φλέβες · πλὴν οὐκ εἰς τὸ κοῖλον ἀλλ’ εἰς τὸ σῶμα καταναλίσκονται τῶν νεφρῶν . Ἀπὸ μὲν οὖν τῆς ἀορτῆς ἄλλοι δύο πόροι φέρουσιν εἰς τὴν κύστιν , ἰσχυροὶ καὶ συνεχεῖς , καὶ ἄλλοι ἐκ τοῦ κοίλου τῶν νεφρῶν , οὐδὲν κοινωνοῦντες τῇ μεγάλῃ φλεβί . Ἐκ μέσου δὲ τῶν νεφρῶν ἑκατέρου φλὲψ κοίλη καὶ νευρώδης ἐξήρτηται , τείνουσα παρ’ αὐτὴν τὴν ῥάχιν διὰ τῶν φλεβῶν · εἶτα εἰς ἑκάτερον τὸ ἰσχίον ἀφανίζεται ἑκατέρα πρῶτον , ἔπειτα δῆλαι γίγνονται πάλιν διατεταμέναι πρὸς τὸ ἰσχίον . Καθάπτουσι δὲ πρὸς τὴν κύστιν καὶ τὸ αἰδοῖον τὰ πέρατα αὐτῶν ἐν τοῖς ἄρρεσιν , ἐν δὲ τοῖς θήλεσι πρὸς τὰς ὑστέρας . Τείνει δ’ ἀπὸ μὲν τῆς μεγάλης φλεβὸς οὐδεμία εἰς τὰς ὑστέρας , ἀπὸ δὲ τῆς ἀορτῆς πολλαὶ καὶ πυκναί . Τείνουσι δ’ ἀπὸ τῆς ἀορτῆς καὶ τῆς μεγάλης φλεβὸς ἀπὸ τῶν σχιζομένων καὶ ἄλλαι , αἱ μὲν ἐπὶ τοὺς βουβῶνας πρῶτον μεγάλαι καὶ κοῖλαι , ἔπειται διὰ τῶν σκελῶν τελευτῶσιν εἰς τοὺς πόδας καὶ τοὺς δακτύλους · καὶ πάλιν ἕτεραι διὰ τῶν βουβώνων καὶ τῶν μηρῶν φέρουσιν ἐναλλάξ , ἡ μὲν ἐκ τῶν ἀριστερῶν εἰς τὰ δεξιά , ἡ δ’ εἰς τὰ ἀριστερὰ ἐκ τῶν δεξιῶν · καὶ συνάπτουσι περὶ τὰς ἰγνύας ταῖς ἑτέραις φλεψίν . Ὃν μὲν οὖν τρόπον ἔχουσιν αἱ φλέβες καὶ πόθεν ἤρτηνται τὰς ἀρχάς , φανερὸν ἐκ τούτων . Ἔχει δ’ ἐν ἅπασι μὲν οὕτω τοῖς ἐναίμοις ζῴοις τὰ περὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς μεγίστας φλέβας ( τὸ γὰρ ἄλλο πλῆθος τῶν φλεβῶν οὐχ ὡσαύτως ἔχει πᾶσιν · οὐδὲ γὰρ τὰ μέρη τὸν αὐτὸν τρόπον ἔχουσιν , οὐδὲ ταῦτα πάντα ἔχουσιν ) , οὐ μὴν οὐδ’ ὁμοίως ἐν ἅπασίν ἐστι φανερόν , ἀλλὰ μάλιστα ἐν τοῖς μάλιστα πολυαίμοις καὶ μεγίστοις . Ἐν γὰρ τοῖς μικροῖς καὶ μὴ πολυαίμοις ἢ διὰ φύσιν ἢ διὰ πιότητα τοῦ σώματος οὐχ ὁμοίως ἔστι καταμαθεῖν · τῶν μὲν γὰρ οἱ πόροι συγκεχυμένοι καθάπερ ὀχετοί τινες ὑπὸ πολλῆς ἰλύος εἰσίν , οἱ δ’ ὀλίγας καὶ ταύτας ἶνας ἀντὶ φλεβῶν ἔχουσιν . Ἡ δὲ μεγάλη φλὲψ ἐν πᾶσι μάλιστα διάδηλος , καὶ τοῖς μικροῖς .
Lemmas: ὁ δέ αὐτός τρόπος καί ὁ ὁ ἐλαχύς φλέψ , καλέω δέ ἀορτή , σχίζω μέρος , συμπαρακολουθέω ὁ ὁ μέγας · πλήν ἐλαχύς ὁ πόρος καί ὁ φλέβιον πολύς ἐλαχύς οὗτος εἰμί ὁ ὁ μέγας φλέψ . ὁ μέν οὖν ἄνωθεν ὁ καρδία οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ὁ φλέψ · ὁ δέ ὑποκάτω ὁ καρδία μέρος ὁ μέγας φλέψ τείνω μετέωρος διά ὁ ὑπόζωμα , συνέχω δέ καί πρός ὁ ἀορτή καί πρός ὁ ῥάχις πόρος ὑμενώδης καί χαλαρός . τείνω δέ ἀπό αὐτός εἷς μέν διά ὁ ἧπαρ φλέψ , βραχύς μέν πλατύς δέ , ἀπό ὅς πολύς καί λεπτός εἰς ὁ ἧπαρ ἀποτείνω ἀφανίζω . δύο δέ ἀπό ὁ διά ὁ ἧπαρ φλέψ ἀπόσχισις εἰμί , ὅς ὁ μέν εἰς ὁ ὑπόζωμα τελευτάω καί ὁ καλέω φρήν , ὁ δέ πάλιν ἐπανέρχομαι διά ὁ μασχάλη εἰς ὁ βραχίων ὁ δεξιός συμβάλλω ὁ ἕτερος φλέψ κατά ὁ ἐντός καμπή · διό ἀποσχάζω ὁ ἰατρός οὗτος ἀπολύω τις πόνος περί ὁ ἧπαρ . ἐκ δέ ὁ ἀριστερός αὐτός μικρός μέν παχύς δέ φλέψ τείνω εἰς ὁ σπλήν , καί ἀφανίζω ὁ ἀπό αὐτός φλέβιον εἰς οὗτος . ἕτερος δέ μέρος ἀπό ὁ ἀριστερός ὁ μέγας φλέψ ἀποσχίζω ὁ αὐτός τρόπος ἀναβαίνω εἰς ὁ ἀριστερός βραχίων · πλήν ἐκεῖνος μέν ὁ διά ὁ ἧπαρ εἰμί , οὗτος δέ ἕτερος ὁ εἰς ὁ σπλήν τείνοιυνω . ἔτι δέ ἄλλος ἀπό ὁ μέγας φλέψ ἀποσχίζω , ὁ μέν ἐπί ὁ ἐπίπλοον , ὁ δέ ἐπί ὁ καλέω πάγκρεας . ἀπό δέ οὗτος πολύς φλέψ διά ὁ μεσεντέριον τείνω . πᾶς δέ οὗτος εἰς εἷς φλέψ τελευτάω μέγας , παρά πᾶς ὁ ἔντερον καί ὁ κοιλία μέχρι ὁ στόμαχος τείνω . καί περί οὗτος ὁ μόριον πολύς ἀπό αὐτός σχίζω φλέψ . μέχρι μέν οὖν ὁ νεφρός εἷς εἰμί ἑκάτερος τείνω , καί ὁ ἀορτή καί ὁ μέγας φλέψ · ἐνταῦθα δέ πρός τε ὁ ῥάχις μάλα προσφύω , καί σχίζω εἰς δύο ὡσπερεί λάβδα ἑκάτερος , καί γίγνομαι εἰς ὄπισθεν μάλα ὁ μέγας φλέψ ὁ ἀορτή . προσφύω δέ ὁ ἀορτή μάλα ὁ ῥάχις περί ὁ καρδία · ὁ δέ πρόσφυσις εἰμί φλέβιον νευρώδης καί μικρός . εἰμί δέ ὁ ἀορτή ἀπό μέν ὁ καρδία ἄγω εὖ μάλα κοῖλος , προέρχομαι δέ ἐπίστενος καί νευρώδης . τείνω δέ καί ἀπό ὁ ἀορτή εἰς ὁ μεσεντέριον φλέψ ὥσπερ ὁ ἀπό ὁ μέγας φλέψ , πλήν πολύς λείπω ὁ μέγεθος · στενός γάρ εἰμί καί ἰνώδης · λεπτός γάρ καί κοῖλος καί ἰνώδης τελευτάω φλέβιον . εἰς δέ ὁ ἧπαρ καί ὁ σπλήν οὐδείς τείνω ἀπό ὁ ἀορτή φλέψ . ὁ δέ σχίσις ἑκάτερος ὁ φλέψ τείνω εἰς ὁ ἰσχίον ἑκάτερος , καί καθάπτω εἰς ὁ ὀστέον ἀμφότερος . φέρω δέ καί εἰς ὁ νεφρός ἀπό τε ὁ μέγας φλέψ καί ὁ ἀορτή φλέψ · πλήν οὐ εἰς ὁ κοῖλος ἀλλά εἰς ὁ σῶμα καταναλίσκω ὁ νεφρός . ἀπό μέν οὖν ὁ ἀορτή ἄλλος δύο πόρος φέρω εἰς ὁ κύστις , ἰσχυρός καί συνεχής , καί ἄλλος ἐκ ὁ κοῖλος ὁ νεφρός , οὐδείς κοινωνέω ὁ μέγας φλέψ . ἐκ μέσος δέ ὁ νεφρός ἑκάτερος φλέψ κοῖλος καί νευρώδης ἐξαρτάω , τείνω παρά αὐτός ὁ ῥάχις διά ὁ φλέψ · εἶτα εἰς ἑκάτερος ὁ ἰσχίον ἀφανίζω ἑκάτερος πρῶτος , ἔπειτα δῆλος γίγνομαι πάλιν διατείνω πρός ὁ ἰσχίον . καθάπτω δέ πρός ὁ κύστις καί ὁ αἰδοῖον ὁ πέρας αὐτός ἐν ὁ ἄρσην , ἐν δέ ὁ θῆλυς πρός ὁ ὑστέρα . τείνω δέ ἀπό μέν ὁ μέγας φλέψ οὐδείς εἰς ὁ ὑστέρα , ἀπό δέ ὁ ἀορτή πολύς καί πυκνός . τείνω δέ ἀπό ὁ ἀορτή καί ὁ μέγας φλέψ ἀπό ὁ σχίζω καί ἄλλος , ὁ μέν ἐπί ὁ βουβών πρῶτος μέγας καί κοῖλος , ἔπεισαις διά ὁ σκέλος τελευτάω εἰς ὁ πούς καί ὁ δάκτυλος · καί πάλιν ἕτερος διά ὁ βουβών καί ὁ μηρός φέρω ἐναλλάξ , ὁ μέν ἐκ ὁ ἀριστερός εἰς ὁ δεξιός , ὁ δέ εἰς ὁ ἀριστερός ἐκ ὁ δεξιός · καί συνάπτω περί ὁ ἰγνύα ὁ ἕτερος φλέψ . ὅς μέν οὖν τρόπος ἔχω ὁ φλέψ καί πόθεν ἀρτάω ὁ ἀρχή , φανερός ἐκ οὗτος . ἔχω δέ ἐν ἅπας μέν οὕτως ὁ ἔναιμος ζῷον ὁ περί ὁ ἀρχή καί ὁ μέγας φλέψ ( ὁ γάρ ἄλλος πλῆθος ὁ φλέψ οὐ ὡσαύτως ἔχω πᾶς · οὐδέ γάρ ὁ μέρος ὁ αὐτός τρόπος ἔχω , οὐδέ οὗτος πᾶς ἔχω ) , οὐ μήν οὐδέ ὅμοιος ἐν ἅπας εἰμί φανερός , ἀλλά μάλα ἐν ὁ μάλα πολύαιμος καί μέγας . ἐν γάρ ὁ μικρός καί μή πολύαιμος ἤ διά φύσις ἤ διά πιότης ὁ σῶμα οὐ ὅμοιος εἰμί καταμανθάνω · ὁ μέν γάρ ὁ πόρος συγχέω καθά ὀχετός τις ὑπό πολύς ἰλύς εἰμί , ὁ δέ ὀλίγος καί οὗτος ἴς ἀντί φλέψ ἔχω . ὁ δέ μέγας φλέψ ἐν πᾶς μάλα διάδηλος , καί ὁ μικρός .