aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 8.2
Διῄρηνται δὲ κατὰ τοὺς τόπους · τὰ μὲν γὰρ πεζὰ τὰ δ’ ἔνυδρα τῶν ζῴων ἐστίν . Διχῶς δὲ λεγομένης ταύτης τῆς διαφορᾶς , τὰ μὲν τῷ δέχεσθαι τὸν ἀέρα , τὰ δὲ τῷ τὸ ὕδωρ , λέγεται τὰ μὲν πεζὰ τὰ δ’ ἔνυδρα · τὰ δ’ οὐ δεχόμενα μέν , πεφυκότα μέντοι πρὸς τὴν κρᾶσιν τῆς ψύξεως τὴν ἐφ’ ἑκατέρου τούτων ἱκανῶς , τὰ μὲν πεζὰ τὰ δ’ ἔνυδρα καλεῖται , οὔτ’ ἀναπνέοντα οὔτε δεχόμενα τὸ ὕδωρ , τῷ δὲ τὴν τροφὴν ποιεῖσθαι καὶ διαγωγὴν ἐν ἑκατέρῳ τούτων . Πολλὰ γὰρ δεχόμενα τὸν ἀέρα , καὶ τοὺς τόκους ἐν τῇ γῇ ποιούμενα , τὴν τροφὴν ἐκ τῶν ἐνύδρων ποιεῖται τόπων καὶ διατρίβει τὸν πλεῖστον ἐν ὕδατι χρόνον · ἅπερ ἔοικεν ἐπαμφοτερίζειν μόνα τῶν ζῴων · καὶ γὰρ ὡς πεζὰ καὶ ὡς ἔνυδρά τις ἂν θείη . Τῶν δὲ δεχομένων τὸ ὑγρὸν οὐθὲν οὔτε πεζὸν οὔτε πτηνόν , οὐδὲ τὴν τροφὴν ἐκ τῆς γῆς ποιεῖται , τῶν δὲ πεζῶν καὶ δεχομένων τὸν ἀέρα πολλά . Καὶ τὰ μὲν οὕτως ὥστε μηδὲ ζῆν δύνασθαι χωριζόμενα τῆς τοῦ ὕδατος φύσεως , οἷον αἵ τε καλούμεναι θαλάττιαι χελῶναι καὶ κροκόδειλοι καὶ ἵπποι ποτάμιοι καὶ φῶκαι καὶ τῶν ἐλαττόνων ζῴων οἷον αἵ τ’ ἐμύδες καὶ τὸ τῶν βατράχων γένος · ταῦτα γὰρ ἅπαντα μὴ διά τινος ἀναπνεύσαντα χρόνου ἀποπνίγεται . Καὶ τίκτει δὲ καὶ ἐκτρέφει ἐν τῷ ξηρῷ · τὰ δὲ πρὸς τῷ ξηρῷ , διάγει δ’ ἐν τῷ ὑγρῷ . Περιττότατα δὲ πάντων ὁ δελφὶς ἔχει τῶν ζῴων , καὶ εἴ τι ἄλλο τοιοῦτόν ἐστι καὶ τῶν ἐνύδρων καὶ τῶν ἄλλων κητωδῶν ὅσα , τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , οἷον φάλαινα καὶ ὅσ’ ἄλλ’ αὐτῶν ἔχει αὐλόν . Οὐ γὰρ ῥᾴδιον οὔτ’ ἔνυδρον θεῖναι μόνον τούτων ἕκαστον οὔτε πεζόν , εἰ πεζὰ μὲν τὰ δεχόμενα τὸν ἀέρα θετέον , τὰ δὲ τὸ ὕδωρ ἔνυδρα τὴν φύσιν . Ἀμφοτέρων γὰρ μετείληφεν · καὶ γὰρ τὴν θάλατταν δέχεται καὶ ἀφίησι κατὰ τὸν αὐλόν , καὶ τὸν ἀέρα τῷ πλεύμονι . Τοῦτο γὰρ ἔχουσι τὸ μόριον , καὶ ἀναπνέουσιν · διὸ καὶ λαμβανόμενος ὁ δελφὶς ἐν τοῖς δικτύοις ἀποπνίγεται ταχέως διὰ τὸ μὴ ἀναπνεῖν . Καὶ ἔξω δὲ ζῇ πολὺν χρόνον μύζων καὶ στένων , ὥσπερ καὶ τἆλλα τῶν ἀναπνεόντων ζῴων · ἔτι δὲ καθεύδων ὑπερέχει τὸ ῥύγχος , ὅπως ἀναπνέῃ . Τὰ δ’ αὐτὰ τάττειν εἰς ἀμφοτέρας τὰς διαιρέσεις ἄτοπον , ὑπεναντίους οὔσας · ἀλλ’ ἔοικεν εἶναι τὸ ἔνυδρον ἔτι προσδιοριστέον . Τὰ μὲν γὰρ δέχεται τὸ ὕδωρ καὶ ἀφίησι διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν δι’ ἥνπερ τὰ ἀναπνέοντα τὸν ἀέρα , καταψύξεως χάριν , τὰ δὲ διὰ τὴν τροφήν · ἀνάγκη γὰρ ἐν ὑγρῷ λαμβάνοντα ταύτην καὶ τὸ ὑγρὸν ἅμα δέχεσθαι , καὶ δεχόμενα ὄργανον ἔχειν ᾧ ἐκπέμψει . Τὰ μὲν οὖν ἀνάλογον τῇ ἀναπνοῇ χρώμενα τῷ ὑγρῷ βράγχια ἔχει , τὰ δὲ διὰ τὴν τροφὴν αὐλὸν τῶν ἐναίμων ζῴων . Ὁμοίως δὲ τά τε μαλάκια καὶ τὰ μαλακόστρακα · καὶ γὰρ ταῦτα δέχεται τὸ ὑγρὸν διὰ τὴν τροφήν . Ἔνυδρα δ’ ἐστὶ τὸν ἕτερον τρόπον , διὰ τὴν τοῦ σώματος κρᾶσιν καὶ τὸν βίον , ὅσα δέχεται μὲν τὸν ἀέρα ζῇ δ’ ἐν τῷ ὑγρῷ , ἢ ὅσα δέχεται μὲν τὸ ὑγρὸν καὶ ἔχει βράγχια , πορεύεται δ’ εἰς τὸ ξηρὸν καὶ λαμβάνει τροφήν . Ἒν δὲ μόνον νῦν ὦπται τοιοῦτον , ὁ καλούμενος κορδύλος · οὗτος γὰρ πλεύμονα μὲν οὐκ ἔχει ἀλλὰ βράγχια , τετράπουν δ’ ἐστὶν ὡς καὶ πεζεύειν πεφυκός . Τούτων δὲ πάντων ἔοικεν ἡ φύσις ὡσπερανεὶ διεστράφθαι , καθάπερ τῶν τε ἀρρένων ἔνια γίνεται θηλυκὰ καὶ τῶν θηλέων ἀρρενωπά . Ἐν μικροῖς γὰρ μορίοις λαμβάνοντα τὰ ζῷα διαφορὰν μέγα διαφέρειν φαίνονται κατὰ τὴν τοῦ ὅλου σώματος φύσιν . Δηλοῖ δ’ ἐπὶ τῶν ἐκτεμνομένων · μικροῦ γὰρ μορίου πηρωθέντος εἰς τὸ θῆλυ μεταβάλλει τὸ ζῷον , ὥστε δῆλον ὅτι καὶ ἐν τῇ ἐξ ἀρχῆς συστάσει ἀκαριαίου τινὸς μεταβάλλοντος τῷ μεγέθει , ἐὰν ᾖ ἀρχοειδές , γίνεται τὸ μὲν θῆλυ τὸ δ’ ἄρρεν , ὅλως δ’ ἀναιρεθέντος οὐδέτερον . Ὥστε καὶ τὸ πεζὸν καὶ τὸ ἔνυδρον εἶναι κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς τρόπους , ἐν μικροῖς μορίοις γινομένης τῆς μεταβολῆς συμβαίνει γίνεσθαι τὰ μὲν πεζὰ τὰ δ’ ἔνυδρα τῶν ζῴων . Καὶ τὰ μὲν οὐκ ἐπαμφοτερίζει , τὰ δ’ ἐπαμφοτερίζει , διὰ τὸ μετέχειν τι τῆς ὕλης ἐν τῇ συστάσει τῆς γενέσεως , ἐξ οἵας ποιεῖται τὴν τροφήν · προσφιλὲς γὰρ ἑκάστῳ τῶν ζῴων τὸ κατὰ φύσιν , ὥσπερ εἴρηται καὶ πρότερον . Διῃρημένων δὲ τῶν ζῴων εἰς τὸ ἔνυδρον καὶ πεζὸν τριχῶς , τῷ δέχεσθαι τὸν ἀέρα ἢ τὸ ὕδωρ , καὶ τῇ κράσει τῶν σωμάτων , τὸ δὲ τρίτον ταῖς τροφαῖς , ἀκολουθοῦσιν οἱ βίοι κατὰ ταύτας τὰς διαιρέσεις · τὰ μὲν γὰρ κατὰ τὴν κρᾶσιν καὶ τὴν τροφὴν ἀκολουθοῦσι , καὶ κατὰ τὸ δέχεσθαι τὸ ὕδωρ ἢ τὸν ἀέρα , τὰ δὲ τῇ κράσει καὶ τοῖς βίοις μόνον . Τῶν μὲν οὖν ὀστρακοδέρμων ζῴων τὰ μὲν ἀκινητίζοντα τρέφεται τῷ ποτίμῳ · διηθεῖται γὰρ διὰ τῶν πυκνῶν διὰ τὸ λεπτότερον εἶναι τῆς θαλάττης συμπεττομένης , ὥσπερ καὶ τὴν ἐξ ὑπαρχῆς λαμβάνει γένεσιν . Ὅτι δ’ ἐν τῇ θαλάττῃ πότιμον ἔνεστι καὶ τοῦτο διηθεῖσθαι δύναται , φανερόν ἐστιν · ἤδη γὰρ εἰληφέναι τούτου συμβέβηκε πεῖραν . Ἐὰν γάρ τις κήρινον πλάσας λεπτὸν ἀγγεῖον καὶ περιδήσας καθῇ εἰς τὴν θάλατταν κενόν , ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ λαμβάνει ὕδατος πλῆθος , καὶ τοῦτο φαίνεται πότιμον . Αἱ δ’ ἀκαλῆθαι τρέφονται ὅ τι ἂν προσπέσῃ ἰχθύδιον . Ἔχει δὲ τὸ στόμα ἐν μέσῳ · δῆλον δὲ τοῦτο μάλιστ’ ἐστὶν ἐπὶ τῶν μεγάλων . Ἔχει δ’ ὥσπερ τὰ ὄστρεα , ᾗ ὑποχωρεῖ ἔξω ἡ τροφή , πόρον . Ἔστι δ’ οὗτος ἄνω · ἔοικε γὰρ ἡ ἀκαλήφη ὥσπερ τὸ ἔσω εἶναι τῶν ὀστρέων τὸ σαρκῶδες , τῇ δὲ πέτρᾳ χρῆσθαι ὡς ὀστρέῳ . Καὶ αἱ λεπάδες δ’ ἀπολυόμεναι μεταχωροῦσι καὶ τρέφονται . Ὅσα δὲ κινητικά , τὰ μὲν ζῳοφαγοῦντα τρέφεται τοῖς μικροῖς ἰχθυδίοις , οἷον ἡ πορφύρα · σαρκοφάγον γάρ ἐστι , διὸ καὶ δελεάζεται τοῖς τοιούτοις · τὰ δὲ καὶ τοῖς ἐν τῇ θαλάττῃ φυομένοις . Αἱ δὲ χελῶναι αἱ θαλάττιαι τά τε κογχύλια νέμονται ( ἔχουσι γὰρ τὸ στόμα ἰσχυρότερον πάντων · ὅτου γὰρ ἂν ἐπιλάβηται , ἢ λίθου ἢ ἄλλου ὁτουοῦν , ἀπεσθίει καὶ κατάγνυσιν ) , καὶ ἐξιοῦσα τὴν πόαν νέμεται . Πονοῦσι δὲ καὶ ἀπόλλυνται πολλάκις , ὅταν ἐπιπολάζουσαι ξηρανθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἡλίου · καταφέρεσθαι γὰρ πάλιν οὐ δύνανται ῥᾳδίως . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τὰ μαλακόστρακα · καὶ γὰρ ταῦτα παμφάγα · καὶ γὰρ λίθους καὶ ἰλὺν καὶ φυκία νέμονται καὶ κόπρον , οἷον οἱ πετραῖοι τῶν καρκίνων , καὶ σαρκοφαγοῦσιν . Οἱ δὲ κάραβοι κρατοῦσι μὲν καὶ τῶν μεγάλων ἰχθύων , καί τις συμβαίνει περιπέτεια τούτων ἐνίοις · τοὺς μὲν γὰρ καράβους οἱ πολύποδες κρατοῦσιν , ὥστε κἂν ὄντας πλησίον ἐν ταὐτῷ δικτύῳ αἴσθωνται , ἀποθνήσκουσιν οἱ κάραβοι διὰ τὸν φόβον · οἱ δὲ κάραβοι τοὺς γόγγρους · διὰ γὰρ τὴν τραχύτητα οὐκ ἐξολισθαίνουσιν αὐτῶν · οἱ δὲ γόγγροι τοὺς πολύποδας κατεσθίουσιν · οὐδὲν γὰρ αὐτοῖς διὰ τὴν λειότητα δύνανται χρῆσθαι . Τὰ δὲ μαλάκια πάντα σαρκοφάγα ἐστίν . Νέμονται δ’ οἱ κάραβοι τὰ ἰχθύδια θηρεύοντες παρὰ τὰς θαλάμας · καὶ γὰρ ἐν τοῖς πελάγεσιν ἐν τοῖς τοιούτοις γίνονται τόποις οἳ ἂν ὧσι τραχεῖς καὶ λιθώδεις · ἐν τούτοις γὰρ ποιοῦνται καὶ τὰς θαλάμας · ὅ τι δ’ ἂν λάβῃ , προσάγεται πρὸς τὸ στόμα τῇ δικρόᾳ χηλῇ καθάπερ οἱ καρκίνοι . Βαδίζει δὲ κατὰ φύσιν μὲν εἰς τοὔμπροσθεν , ὅταν ἄφοβος ᾖ , καταβαλὼν τὰ κέρατα πλάγια · ὅταν δὲ φοβηθῇ , φεύγει ἀνάπαλιν καὶ μακρὰν ἐξακοντίζει . Μάχονται δὲ πρὸς ἀλλήλους ὥσπερ οἱ κριοὶ τοῖς κέρασιν , ἐξαίροντες καὶ τύπτοντες · ὁρῶνται δὲ μετ’ ἀλλήλων καὶ ἀθρόοι πολλάκις ὥσπερ ἀγέλη . Τὰ μὲν οὖν μαλακόστρακα τοῦτον ζῇ τὸν τρόπον , τῶν δὲ μαλακίων αἱ τευθίδες καὶ αἱ σηπίαι κρατοῦσι καὶ τῶν μεγάλων ἰχθύων . Οἱ δὲ πολύποδες μάλιστα κογχύλια συλλέγοντες , ἐξαιροῦντες τὰ σαρκία τρέφονται τούτοις · διὸ καὶ τοῖς ὀστράκοις οἱ θηρεύοντες γνωρίζουσι τὰς θαλάμας αὐτῶν . Ὃ δὲ λέγουσί τινες , ὡς αὐτὸς αὑτὸν ἐσθίει , ψεῦδός ἐστιν · ἀλλ’ ἀπεδηδεμένας ἔχουσιν ἔνιοι τὰς πλεκτάνας ὑπὸ τῶν γόγγρων . Οἱ δ’ ἰχθύες τοῖς μὲν κυήμασι τρέφονται πάντες , ὅταν οἱ χρόνοι καθήκωσιν οὗτοι , τὴν δ’ ἄλλην τροφὴν οὐ τὴν αὐτὴν ποιοῦνται πάντες . Οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν εἰσὶ σαρκοφάγοι μόνον , οἷον τά τε σελάχη καὶ οἱ γόγγροι καὶ αἱ χάνναι καὶ οἱ θύννοι καὶ λάβρακες καὶ σινόδοντες καὶ ἄμιαι καὶ ὀρφοὶ καὶ μύραιναι · αἱ δὲ τρίγλαι καὶ φυκίοις τρέφονται καὶ ὀστρέοις καὶ βορβόρῳ καὶ σαρκοφαγοῦσιν · κέφαλοι δὲ τῷ βορβόρῳ , ὁ δὲ δάσκιλλος τῷ βορβόρῳ καὶ κόπρῳ , σκάρος δὲ καὶ μελάνουρος φυκίοις , ἡ δὲ σάλπη τῇ κόπρῳ καὶ φυκίοις · βόσκεται δὲ καὶ τὸ πράσιον , θηρεύεται δὲ καὶ κολοκύνθῃ μόνη τῶν ἰχθύων . Ἀλληλοφαγοῦσι δὲ πάντες μὲν πλὴν κεστρέως , μάλιστα δ’ οἱ γόγγροι . Ὁ δὲ κέφαλος καὶ ὁ κεστρεὺς ὅλως μόνοι οὐ σαρκοφαγοῦσιν · σημεῖον δέ , οὔτε γὰρ ἐν τῇ κοιλίᾳ πώποτ’ ἔχοντες εἰλημμένοι εἰσὶ τοιοῦτον οὐδέν , οὔτε δελέατι χρῶνται πρὸς αὐτοὺς ζῴων σαρξὶν ἀλλὰ μάζῃ . Τρέφεται δὲ πᾶς κεστρεὺς φυκίοις καὶ ἄμμῳ . Ἔστι δ’ ὁ μὲν κέφαλος , ὃν καλοῦσί τινες χελῶνα , πρόσγειος , ὁ δὲ περαίας οὔ · βόσκεται δ’ ὁ περαίας τὴν ἀφ’ αὑτοῦ μύξαν , διὸ καὶ νῆστίς ἐστιν ἀεί . Οἱ δὲ κέφαλοι νέμονται τὴν ἰλύν , διὸ καὶ βαρεῖς καὶ βλεννώδεις εἰσίν , ἰχθὺν δ’ ὅλως οὐκ ἐσθίουσιν · διά τε τὸ ἐν τῇ ἰλύϊ διατρίβειν ἐξανακολυμβῶσι πολλάκις , ἵνα περιπλύνωνται τὸ βλέννος . Τὸν δὲ γόνον αὐτῶν οὐδὲν ἐσθίει τῶν θηρίων , διὸ γίγνονται πολλοί · ἀλλ’ ὅταν αὐξηθῶσι , τότε κατεσθίονται ὑπό τε τῶν ἄλλων ἰχθύων καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ ἀχάρνου . Λαίμαργος δὲ μάλιστα τῶν ἰχθύων ὁ κεστρεύς ἐστι καὶ ἄπληστος , διὸ ἡ κοιλία περιτείνεται , καὶ ὅταν ᾖ μὴ νῆστις , φαῦλος · ὅταν δὲ φοβηθῇ , κρύπτει τὴν κεφαλὴν ὡς ὅλον τὸ σῶμα κρύπτων . Σαρκοφαγεῖ δὲ καὶ ὁ σινόδων , καὶ τὰ μαλάκια κατεσθίει . Πολλάκις δὲ καὶ οὗτος καὶ ἡ χάννα ἐκβάλλουσι τὰς κοιλίας διώκοντες τοὺς ἐλάττους ἰχθῦς , διὰ τὸ πρὸς τῷ στόματι τὰς κοιλίας τῶν ἰχθύων εἶναι καὶ στόμαχον μὴ ἔχειν . Τὰ μὲν οὖν , ὥσπερ εἴρηται , σαρκοφάγα μόνον ἐστίν , οἷον δελφὶς καὶ σινόδων καὶ χρύσοφρυς καὶ οἱ σελαχώδεις τῶν ἰχθύων καὶ τὰ μαλάκια · τὰ δ’ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ νέμονται μὲν τὸν πηλὸν καὶ τὸ φῦκος καὶ τὸ βρύον καὶ τὸ καλούμενον καυλίον καὶ τὴν φυομένην ὕλην , οἷον φυκὶς καὶ κωβιὸς καὶ οἱ πετραῖοι · ἡ δὲ φυκὶς ἄλλης μὲν σαρκὸς οὐχ ἅπτεται , τῶν δὲ καρίδων . Πολλάκις δὲ καὶ ἀλλήλων ἅπτονται , καθάπερ εἴρηται , καὶ τῶν ἐλαττόνων οἱ μείζους . Σημεῖον δ’ ὅτι σαρκοφαγοῦσιν · ἁλίσκονται γὰρ τοιούτοις δελέασιν . Καὶ ἄμια δὲ καὶ θυννὶς καὶ λάβραξ τὰ μὲν πολλὰ σαρκοφαγοῦσιν , ἅπτονται δὲ καὶ φυκίων . Ὁ δὲ σάργος ἐπινέμεται τῇ τρίγλῃ , καὶ ὅταν ἡ τρίγλη κινήσασα τὸν πηλὸν ἀπέλθῃ ( δύναται γὰρ ὀρύττειν ) , ἐπικαταβὰς νέμεται καὶ τοὺς ἀσθενεστέρους ἑαυτοῦ κωλύει συνεπιβαίνειν . Δοκεῖ δὲ τῶν ἰχθύων ὁ καλούμενος σκάρος μηρυκάζειν ὥσπερ τὰ τετράποδα μόνος . Τοῖς μὲν οὖν ἄλλοις ἰχθύσιν ἡ θήρα τῶν ἡττόνων καταντικρὺ γίνεται τοῖς στόμασιν , ὅνπερ πεφύκασι τρόπον νεῖν · οἱ δὲ σελαχώδεις καὶ οἱ δελφῖνες καὶ πάντες οἱ κητώδεις ὕπτιοι ἀναπίπτοντες λαμβάνουσιν · κάτω γὰρ τὸ στόμα ἔχουσιν . Διὸ σώζονται μᾶλλον οἱ ἐλάττους · εἰ δὲ μή , πάμπαν ἂν ὀλίγοι δοκοῦσιν εἶναι · καὶ γὰρ ἡ τοῦ δελφῖνος ὀξύτης καὶ δύναμις τοῦ φαγεῖν δοκεῖ εἶναι θαυμαστή . Τῶν δ’ ἐγχελύων τρέφονται ὀλίγαι μέν τινες καὶ ἐνιαχοῦ καὶ τῇ ἰλύϊ καὶ σιτίοις , ἄν τις παραβάλλῃ , αἱ μέντοι πλεῖσται τῷ ποτίμῳ ὕδατι · καὶ τοῦτο τηροῦσιν οἱ ἐγχελυοτρόφοι ὅπως ὅτι μάλιστα καθαρὸν ᾖ , ἀπορρέον ἀεὶ καὶ ἐπιρρέον ἐπὶ πλαταμώνων · ἢ κονιῶνται τοὺς ἐγχελεῶνας . Ἀποπνίγονται γὰρ ταχύ , ἐὰν μὴ καθαρὸν ᾖ τὸ ὕδωρ · ἔχουσι γὰρ τὰ βράγχια μικρά . Διόπερ ὅταν θηρεύωσι , ταράττουσι τὸ ὕδωρ · καὶ ἐν τῷ Στρυμόνι δὲ περὶ Πλειάδας ἁλίσκονται · τότε γὰρ ἀναθολοῦται τὸ ὕδωρ καὶ ὁ πηλὸς ὑπὸ πνευμάτων γινομένων ἐναντίων · εἰ δὲ μή , συμφέρει ἡσυχίαν ἔχειν . Ἀποθανοῦσαι δ’ αἱ ἐγχέλυς οὐκ ἐπιπολάζουσιν οὐδὲ φέρονται ἄνω , ὥσπερ οἱ πλεῖστοι τῶν ἰχθύων · ἔχουσι γὰρ τὴν κοιλίαν μικράν . Δημὸν δ’ ὀλίγαι μὲν ἔχουσιν , αἱ δὲ πλεῖσται οὐκ ἔχουσιν . Ζῶσι δ’ ἐκ τοῦ ὑγροῦ ἀφαιρούμεναι ἡμέρας καὶ πέντε καὶ ἕξ , καὶ βορείων μὲν ὄντων πλείους , νοτίων δ’ ἐλάττους . Καὶ μεταβαλλόμεναι τοῦ θέρους εἰς τοὺς ἐγχελυῶνας ἐκ τῶν λιμνῶν ἀποθνήσκουσι , χειμῶνος δ’ οὔ . Καὶ τὰς μεταβολὰς δ’ οὐχ ὑπομένουσι τὰς ἰσχυράς , οἷον καὶ τοῖς φέρουσιν ἐὰν βάπτωσιν εἰς ψυχρόν · ἀπόλλυνται γὰρ ἀθρόαι πολλάκις . Ἀποπνίγονται δὲ καὶ ἐὰν ὀλίγῳ ὕδατι τρέφωνται . Τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων συμβαίνει ἰχθύων · ἀποπνίγονται γὰρ ἐν τῷ αὐτῷ ὕδατι καὶ ὀλίγῳ ἀεὶ ὄντες , ὥσπερ καὶ τὰ ἀναπνέοντα , ἐὰν περιπωμασθῇ ὀλίγος ἀήρ . Ζῶσι δ’ ἔνιαι ἐγχέλυς καὶ ἑπτὰ καὶ ὀκτὼ ἔτη . Τροφῇ δὲ καὶ οἱ ποτάμιοι χρῶνται ἀλλήλους τ’ ἐσθίοντες καὶ βοτάνας καὶ ῥίζας , κἄν τι ἐν τῷ βορβόρῳ λάβωσιν . Νέμονται δὲ μᾶλλον τῆς νυκτός , τὴν δ’ ἡμέραν εἰς τὰ βαθέα ὑποχωροῦσιν .
Lemmas: διαιρέω δέ κατά ὁ τόπος · ὁ μέν γάρ πεζός ὁ δέ ἔνυδρος ὁ ζῷον εἰμί . διχῶς δέ λέγω οὗτος ὁ διαφορά , ὁ μέν ὁ δέχομαι ὁ ἀήρ , ὁ δέ ὁ ὁ ὕδωρ , λέγω ὁ μέν πεζός ὁ δέ ἔνυδρος · ὁ δέ οὐ δέχομαι μέν , φύω μέντοι πρός ὁ κρᾶσις ὁ ψῦξις ὁ ἐπί ἑκάτερος οὗτος ἱκανός , ὁ μέν πεζός ὁ δέ ἔνυδρος καλέω , οὔτε ἀναπνέω οὔτε δέχομαι ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ὁ τροφή ποιέω καί διαγωγή ἐν ἑκάτερος οὗτος . πολύς γάρ δέχομαι ὁ ἀήρ , καί ὁ τόκος ἐν ὁ γῆ ποιέω , ὁ τροφή ἐκ ὁ ἔνυδρος ποιέω τόπος καί διατρίβω ὁ πολύς ἐν ὕδωρ χρόνος · ὅς ἔοικα ἐπαμφοτερίζω μόνος ὁ ζῷον · καί γάρ ὡς πεζός καί ὡς ἔνυδρος τις ἄν τίθημι . ὁ δέ δέχομαι ὁ ὑγρός οὐδείς οὔτε πεζός οὔτε πτηνός , οὐδέ ὁ τροφή ἐκ ὁ γῆ ποιέω , ὁ δέ πεζός καί δέχομαι ὁ ἀήρ πολύς . καί ὁ μέν οὕτως ὥστε μηδέ ζάω δύναμαι χωρίζω ὁ ὁ ὕδωρ φύσις , οἷος ὁ τε καλέω θαλάσσιος χελώνη καί κροκόδειλος καί ἵππος ποτάμιος καί φώκη καί ὁ ἐλαχύς ζῷον οἷος ὁ τε ἐμύς καί ὁ ὁ βάτραχος γένος · οὗτος γάρ ἅπας μή διά τις ἀναπνέω χρόνος ἀποπνίγω . καί τίκτω δέ καί ἐκτρέφω ἐν ὁ ξηρός · ὁ δέ πρός ὁ ξηρός , διάγω δέ ἐν ὁ ὑγρός . περισσός δέ πᾶς ὁ δελφίς ἔχω ὁ ζῷον , καί εἰ τις ἄλλος τοιοῦτος εἰμί καί ὁ ἔνυδρος καί ὁ ἄλλος κητώδης ὅσος , οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , οἷος φάλαινα καί ὅσος ἄλλος αὐτός ἔχω αὐλός . οὐ γάρ ῥᾴδιος οὔτε ἔνυδρος τίθημι μόνος οὗτος ἕκαστος οὔτε πεζός , εἰ πεζός μέν ὁ δέχομαι ὁ ἀήρ τίθημι , ὁ δέ ὁ ὕδωρ ἔνυδρος ὁ φύσις . ἀμφότερος γάρ μεταλαμβάνω · καί γάρ ὁ θάλασσα δέχομαι καί ἀφίημι κατά ὁ αὐλός , καί ὁ ἀήρ ὁ πνεύμων . οὗτος γάρ ἔχω ὁ μόριον , καί ἀναπνέω · διό καί λαμβάνω ὁ δελφίς ἐν ὁ δίκτυον ἀποπνίγω ταχύς διά ὁ μή ἀναπνέω . καί ἔξω δέ ζάω πολύς χρόνος μύζω καί στένω , ὥσπερ καί ἄλλος ὁ ἀναπνέω ζῷον · ἔτι δέ καθεύδω ὑπερέχω ὁ ῥύγχος , ὅπως ἀναπνέω . ὁ δέ αὐτός τάσσω εἰς ἀμφότερος ὁ διαίρεσις ἄτοπος , ὑπεναντίος εἰμί · ἀλλά ἔοικα εἰμί ὁ ἔνυδρος ἔτι προσδιοριστέον . ὁ μέν γάρ δέχομαι ὁ ὕδωρ καί ἀφίημι διά ὁ αὐτός αἰτία διά ὅς ὁ ἀναπνέω ὁ ἀήρ , κατάψυξις χάριν , ὁ δέ διά ὁ τροφή · ἀνάγκη γάρ ἐν ὑγρός λαμβάνω οὗτος καί ὁ ὑγρός ἅμα δέχομαι , καί δέχομαι ὄργανον ἔχω ὅς ἐκπέμπω . ὁ μέν οὖν ἀνάλογος ὁ ἀναπνοή χράω ὁ ὑγρός βράγχιον ἔχω , ὁ δέ διά ὁ τροφή αὐλός ὁ ἔναιμος ζῷον . ὅμοιος δέ ὁ τε μαλάκια καί ὁ μαλακόστρακος · καί γάρ οὗτος δέχομαι ὁ ὑγρός διά ὁ τροφή . ἔνυδρος δέ εἰμί ὁ ἕτερος τρόπος , διά ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις καί ὁ βίος , ὅσος δέχομαι μέν ὁ ἀήρ ζάω δέ ἐν ὁ ὑγρός , ἤ ὅσος δέχομαι μέν ὁ ὑγρός καί ἔχω βράγχιον , πορεύω δέ εἰς ὁ ξηρός καί λαμβάνω τροφή . ἐν δέ μόνος νῦν ὁράω τοιοῦτος , ὁ καλέω κορδύλος · οὗτος γάρ πλεύμων μέν οὐ ἔχω ἀλλά βράγχιον , τετράπους δέ εἰμί ὡς καί πεζεύω φύω . οὗτος δέ πᾶς ἔοικα ὁ φύσις ὥσπερ διαστρέφω , καθά ὁ τε ἄρσην ἔνιοι γίγνομαι θηλυκός καί ὁ θῆλυς ἀρρενωπός . ἐν μικρός γάρ μόριον λαμβάνω ὁ ζῷον διαφορά μέγας διαφέρω φαίνω κατά ὁ ὁ ὅλος σῶμα φύσις . δηλόω δέ ἐπί ὁ ἐκτέμνω · μικρός γάρ μόριον πηρόω εἰς ὁ θῆλυς μεταβάλλω ὁ ζῷον , ὥστε δῆλος ὅτι καί ἐν ὁ ἐκ ἀρχή σύστασις ἀκαριαῖος τις μεταβάλλω ὁ μέγεθος , ἐάν εἰμί ἀρχοειδής , γίγνομαι ὁ μέν θῆλυς ὁ δέ ἄρσην , ὅλος δέ ἀναιρέω οὐδέτερος . ὥστε καί ὁ πεζός καί ὁ ἔνυδρος εἰμί κατά ἀμφότερος ὁ τρόπος , ἐν μικρός μόριον γίγνομαι ὁ μεταβολή συμβαίνω γίγνομαι ὁ μέν πεζός ὁ δέ ἔνυδρος ὁ ζῷον . καί ὁ μέν οὐ ἐπαμφοτερίζω , ὁ δέ ἐπαμφοτερίζω , διά ὁ μετέχω τις ὁ ὕλη ἐν ὁ σύστασις ὁ γένεσις , ἐκ οἷος ποιέω ὁ τροφή · προσφιλής γάρ ἕκαστος ὁ ζῷον ὁ κατά φύσις , ὥσπερ λέγω καί πρότερος . διαιρέω δέ ὁ ζῷον εἰς ὁ ἔνυδρος καί πεζός τριχῶς , ὁ δέχομαι ὁ ἀήρ ἤ ὁ ὕδωρ , καί ὁ κρᾶσις ὁ σῶμα , ὁ δέ τρίτος ὁ τροφή , ἀκολουθέω ὁ βίος κατά οὗτος ὁ διαίρεσις · ὁ μέν γάρ κατά ὁ κρᾶσις καί ὁ τροφή ἀκολουθέω , καί κατά ὁ δέχομαι ὁ ὕδωρ ἤ ὁ ἀήρ , ὁ δέ ὁ κρᾶσις καί ὁ βίος μόνος . ὁ μέν οὖν ὀστρακόδερμος ζῷον ὁ μέν ἀκινητίζω τρέφω ὁ πότιμος · διηθέω γάρ διά ὁ πυκνός διά ὁ λεπτός εἰμί ὁ θάλασσα συμπέσσω , ὥσπερ καί ὁ ἐκ ὑπαρχή λαμβάνω γένεσις . ὅτι δέ ἐν ὁ θάλασσα πότιμος ἔνειμι καί οὗτος διηθέω δύναμαι , φανερός εἰμί · ἤδη γάρ λαμβάνω οὗτος συμβαίνω πεῖρα . ἐάν γάρ τις κήρινος πλάσσω λεπτός ἀγγεῖον καί περιδέω καθίημι εἰς ὁ θάλασσα κενός , ἐν νύξ καί ἡμέρα λαμβάνω ὕδωρ πλῆθος , καί οὗτος φαίνω πότιμος . ὁ δέ ἀκαλῆθαι τρέφω ὅς τις ἄν προσπίπτω ἰχθύδιον . ἔχω δέ ὁ στόμα ἐν μέσος · δῆλος δέ οὗτος μάλα εἰμί ἐπί ὁ μέγας . ἔχω δέ ὥσπερ ὁ ὄστρεον , ᾗ ὑποχωρέω ἔξω ὁ τροφή , πόρος . εἰμί δέ οὗτος ἄνω · ἔοικα γάρ ὁ ἀκαλήφη ὥσπερ ὁ ἔσω εἰμί ὁ ὄστρεον ὁ σαρκώδης , ὁ δέ πέτρα χράω ὡς ὄστρεον . καί ὁ λεπάς δέ ἀπολύω μεταχωρέω καί τρέφω . ὅσος δέ κινητικός , ὁ μέν ζῳοφαγέω τρέφω ὁ μικρός ἰχθύδιον , οἷος ὁ πορφύρα · σαρκοφάγος γάρ εἰμί , διό καί δελεάζω ὁ τοιοῦτος · ὁ δέ καί ὁ ἐν ὁ θάλασσα φύω . ὁ δέ χελώνη ὁ θαλάσσιος ὁ τε κογχύλιον νέμω ( ἔχω γάρ ὁ στόμα ἰσχυρός πᾶς · ὅστις γάρ ἄν ἐπιλαμβάνω , ἤ λίθος ἤ ἄλλος ὅστις , ἀπεσθίω καί κατάγνυμι ) , καί ἐξέρχομαι ὁ πόα νέμω . πονέω δέ καί ἀπόλλυμι πολλάκις , ὅταν ἐπιπολάζω ξηραίνω ὑπό ὁ ἥλιος · καταφέρω γάρ πάλιν οὐ δύναμαι ῥᾴδιος . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ μαλακόστρακος · καί γάρ οὗτος παμφάγος · καί γάρ λίθος καί ἰλύς καί φυκίον νέμω καί κόπρος , οἷος ὁ πετραῖος ὁ καρκίνος , καί σαρκοφαγέω . ὁ δέ κάραβος κρατέω μέν καί ὁ μέγας ἰχθῦς , καί τις συμβαίνω περιπέτεια οὗτος ἔνιοι · ὁ μέν γάρ κάραβος ὁ πολύπους κρατέω , ὥστε ἐάν εἰμί πλησίον ἐν αὐτός δίκτυον αἰσθάνομαι , ἀποθνῄσκω ὁ κάραβος διά ὁ φόβος · ὁ δέ κάραβος ὁ γόγγρος · διά γάρ ὁ τραχύτης οὐ ἐξολισθάνω αὐτός · ὁ δέ γόγγρος ὁ πολύπους κατεσθίω · οὐδείς γάρ αὐτός διά ὁ λειότης δύναμαι χράω . ὁ δέ μαλάκια πᾶς σαρκοφάγος εἰμί . νέμω δέ ὁ κάραβος ὁ ἰχθύδιον θηρεύω παρά ὁ θαλάμη · καί γάρ ἐν ὁ πέλαγος ἐν ὁ τοιοῦτος γίγνομαι τόπος ὅς ἄν ἵημι τραχύς καί λιθώδης · ἐν οὗτος γάρ ποιέω καί ὁ θαλάμη · ὅς τις δέ ἄν λαμβάνω , προσάγω πρός ὁ στόμα ὁ δίκροος χηλή καθά ὁ καρκίνος . βαδίζω δέ κατά φύσις μέν εἰς ἔμπροσθεν , ὅταν ἄφοβος εἰμί , καταβάλλω ὁ κέρας πλάγιος · ὅταν δέ φοβέω , φεύγω ἀνάπαλιν καί μακρός ἐξακοντίζω . μάχομαι δέ πρός ἀλλήλων ὥσπερ ὁ κριός ὁ κέρας , ἐξαίρω καί τύπτω · ὁράω δέ μετά ἀλλήλων καί ἀθρόος πολλάκις ὥσπερ ἀγέλη . ὁ μέν οὖν μαλακόστρακος οὗτος ζάω ὁ τρόπος , ὁ δέ μαλάκια ὁ τευθίς καί ὁ σηπία κρατέω καί ὁ μέγας ἰχθῦς . ὁ δέ πολύπους μάλα κογχύλιον συλλέγω , ἐξαιρέω ὁ σαρκίον τρέφω οὗτος · διό καί ὁ ὄστρακον ὁ θηρεύω γνωρίζω ὁ θαλάμη αὐτός . ὅς δέ λέγω τις , ὡς αὐτός ἑαυτοῦ ἐσθίω , ψεῦδος εἰμί · ἀλλά ἀπεδαδίσκε ἔχω ἔνιοι ὁ πλεκτάνη ὑπό ὁ γόγγρος . ὁ δέ ἰχθῦς ὁ μέν κύημα τρέφω πᾶς , ὅταν ὁ χρόνος καθήκω οὗτος , ὁ δέ ἄλλος τροφή οὐ ὁ αὐτός ποιέω πᾶς . ὁ μέν γάρ αὐτός εἰμί σαρκοφάγος μόνος , οἷος ὁ τε σέλαχος καί ὁ γόγγρος καί ὁ χάννη καί ὁ θύννος καί λάβραξ καί σινόδων καί ἀμία καί ὀρφόω καί μύραινα · ὁ δέ τρίγλη καί φυκίον τρέφω καί ὄστρεον καί βόρβορος καί σαρκοφαγέω · κέφαλος δέ ὁ βόρβορος , ὁ δέ δάσκιλλος ὁ βόρβορος καί κόπρος , σκάρος δέ καί μελάνουρος φυκίον , ὁ δέ σάλπη ὁ κόπρος καί φυκίον · βόσκω δέ καί ὁ πράσιον , θηρεύω δέ καί κολοκύνθη μόνος ὁ ἰχθῦς . ἀλληλοφαγέω δέ πᾶς μέν πλήν κεστρεύς , μάλα δέ ὁ γόγγρος . ὁ δέ κέφαλος καί ὁ κεστρεύς ὅλος μόνος οὐ σαρκοφαγέω · σημεῖον δέ , οὔτε γάρ ἐν ὁ κοιλία πώποτε ἔχω λαμβάνω εἰμί τοιοῦτος οὐδείς , οὔτε δέλεαρ χράω πρός αὐτός ζῷον σάρξ ἀλλά μᾶζα . τρέφω δέ πᾶς κεστρεύς φυκίον καί ἄμμος . εἰμί δέ ὁ μέν κέφαλος , ὅς καλέω τις χελών , πρόσγειος , ὁ δέ πέραιος οὐ · βόσκω δέ ὁ περαίη ὁ ἀπό ἑαυτοῦ μύξα , διό καί νῆστις εἰμί ἀεί . ὁ δέ κέφαλος νέμω ὁ ἰλύς , διό καί βαρύς καί βλεννώδης εἰμί , ἰχθῦς δέ ὅλος οὐ ἐσθίω · διά τε ὁ ἐν ὁ ἰλύς διατρίβω ἐξανακολυμβάω πολλάκις , ἵνα περιπλύνω ὁ βλέννος . ὁ δέ γόνος αὐτός οὐδείς ἐσθίω ὁ θηρίον , διό γίγνομαι πολύς · ἀλλά ὅταν αὐξάνω , τότε κατεσθίω ὑπό τε ὁ ἄλλος ἰχθῦς καί μάλα ὑπό ὁ ἄχαρνος . λαίμαργος δέ μάλα ὁ ἰχθῦς ὁ κεστρεύς εἰμί καί ἄπληστος , διό ὁ κοιλία περιτείνω , καί ὅταν εἰμί μή νῆστις , φαῦλος · ὅταν δέ φοβέω , κρύπτω ὁ κεφαλή ὡς ὅλος ὁ σῶμα κρύπτω . σαρκοφαγέω δέ καί ὁ σινόδων , καί ὁ μαλάκια κατεσθίω . πολλάκις δέ καί οὗτος καί ὁ χάννη ἐκβάλλω ὁ κοιλία διώκω ὁ ἐλαχύς ἰχθῦς , διά ὁ πρός ὁ στόμα ὁ κοιλία ὁ ἰχθῦς εἰμί καί στόμαχος μή ἔχω . ὁ μέν οὖν , ὥσπερ λέγω , σαρκοφάγος μόνος εἰμί , οἷος δελφίς καί σινόδων καί χρύσοφρυς καί ὁ σελαχώδης ὁ ἰχθῦς καί ὁ μαλάκια · ὁ δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς νέμω μέν ὁ πηλός καί ὁ φῦκος καί ὁ βρύον καί ὁ καλέω καυλίον καί ὁ φύω ὕλη , οἷος φυκίς καί κωβιός καί ὁ πετραῖος · ὁ δέ φυκίς ἄλλος μέν σάρξ οὐ ἅπτω , ὁ δέ καρίς . πολλάκις δέ καί ἀλλήλων ἅπτω , καθά λέγω , καί ὁ ἐλαχύς ὁ μέγας . σημεῖον δέ ὅτι σαρκοφαγέω · ἁλίσκομαι γάρ τοιοῦτος δέλεαρ . καί ἄμι δέ καί θυννίς καί λάβραξ ὁ μέν πολύς σαρκοφαγέω , ἅπτω δέ καί φυκίον . ὁ δέ σάργος ἐπινέμω ὁ τρίγλη , καί ὅταν ὁ τρίγλη κινέω ὁ πηλός ἀπέρχομαι ( δύναμαι γάρ ὀρύσσω ) , ἐπικαταβαίνω νέμω καί ὁ ἀσθενής ἑαυτοῦ κωλύω συνεπιβαίνω . δοκέω δέ ὁ ἰχθῦς ὁ καλέω σκάρος μηρυκάζω ὥσπερ ὁ τετράπους μόνος . ὁ μέν οὖν ἄλλος ἰχθῦς ὁ θήρα ὁ ἥσσων καταντικρύ γίγνομαι ὁ στόμα , ὅς φύω τρόπος νέω · ὁ δέ σελαχώδης καί ὁ δελφίς καί πᾶς ὁ κητώδης ὕπτιος ἀναπίπτω λαμβάνω · κάτω γάρ ὁ στόμα ἔχω . διό σῴζω μάλα ὁ ἐλαχύς · εἰ δέ μή , πάμπαν ἄν ὀλίγος δοκέω εἰμί · καί γάρ ὁ ὁ δελφίς ὀξύτης καί δύναμις ὁ ἐσθίω δοκέω εἰμί θαυμαστός . ὁ δέ ἔγχελυς τρέφω ὀλίγος μέν τις καί ἐνιαχοῦ καί ὁ ἰλύς καί σιτίον , ἐάν τις παραβάλλω , ὁ μέντοι πολύς ὁ πότιμος ὕδωρ · καί οὗτος τηρέω ὁ ἐγχελυοτρόφος ὅπως ὅτι μάλα καθαρός εἰμί , ἀπορρέω ἀεί καί ἐπιρρέω ἐπί πλαταμών · ἤ κονιάω ὁ ἐγχελεών . ἀποπνίγω γάρ ταχύς , ἐάν μή καθαρός εἰμί ὁ ὕδωρ · ἔχω γάρ ὁ βράγχιον μικρός . διόπερ ὅταν θηρεύω , ταράσσω ὁ ὕδωρ · καί ἐν ὁ Στρυμών δέ περί Πλειάδες ἁλίσκομαι · τότε γάρ ἀναθολόω ὁ ὕδωρ καί ὁ πηλός ὑπό πνεῦμα γίγνομαι ἐναντίος · εἰ δέ μή , συμφέρω ἡσυχία ἔχω . ἀποθνῄσκω δέ ὁ ἔγχελυς οὐ ἐπιπολάζω οὐδέ φέρω ἄνω , ὥσπερ ὁ πολύς ὁ ἰχθῦς · ἔχω γάρ ὁ κοιλία μικρός . δημός δέ ὀλίγος μέν ἔχω , ὁ δέ πολύς οὐ ἔχω . ζάω δέ ἐκ ὁ ὑγρός ἀφαιρέω ἡμέρα καί πέντε καί ἕξ , καί βόρειος μέν εἰμί πολύς , νότιος δέ ἐλαχύς . καί μεταβάλλω ὁ θέρος εἰς ὁ ἐγχελυών ἐκ ὁ λίμνη ἀποθνῄσκω , χειμών δέ οὐ . καί ὁ μεταβολή δέ οὐ ὑπομένω ὁ ἰσχυρός , οἷος καί ὁ φέρω ἐάν βάπτω εἰς ψυχρός · ἀπόλλυμι γάρ ἀθρόος πολλάκις . ἀποπνίγω δέ καί ἐάν ὀλίγος ὕδωρ τρέφω . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ἐπί ὁ ἄλλος συμβαίνω ἰχθῦς · ἀποπνίγω γάρ ἐν ὁ αὐτός ὕδωρ καί ὀλίγος ἀεί εἰμί , ὥσπερ καί ὁ ἀναπνέω , ἐάν περιπωμάζω ὀλίγος ἀήρ . ζάω δέ ἔνιοι ἔγχελυς καί ἑπτά καί ὀκτώ ἔτος . τροφή δέ καί ὁ ποτάμιος χράω ἀλλήλων τε ἐσθίω καί βοτάνη καί ῥίζα , ἐάν τις ἐν ὁ βόρβορος λαμβάνω . νέμω δέ μάλα ὁ νύξ , ὁ δέ ἡμέρα εἰς ὁ βαθύς ὑποχωρέω .