aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 4.5
Οἱ δ’ ἐχῖνοι τὸ μὲν σαρκῶδες οὐκ ἔχουσιν , ἀλλ’ ἴδιον αὐτῶν τοῦτ’ ἐστίν · ἐστέρηνται γὰρ πάντες , καὶ οὐκ ἔχουσι σάρκα ἐντὸς οὐδεμίαν · τὰ δὲ μέλανα πάντες . Ἔστι δὲ γένη πλείω τῶν ἐχίνων , ἓν μὲν τὸ ἐσθιόμενον · τοῦτο δ’ ἐστὶν ἐν ᾧ τὰ καλούμενα ᾠὰ μεγάλα ἐγγίνεται καὶ ἐδώδιμα , ὁμοίως ἐν μείζοσι καὶ ἐλάττοσιν · καὶ γὰρ εὐθὺς ἔτι μικροὶ ὄντες ἔχουσι ταῦτα . Ἄλλα δὲ δύο γένη τό τε τῶν σπατάγγων καὶ τὸ τῶν καλουμένων βρύσσων · γίνονται δ’ οὗτοι πελάγιοι καὶ σπάνιοι . Ἔτι αἱ ἐχινομῆτραι καλούμεναι , μεγέθει πάντων μέγισται . Πρὸς δὲ τούτοῖς ἄλλο γένος μεγέθει μὲν μικρόν , ἀκάνθας δὲ μεγάλας ἔχει καὶ σκληράς , γίνεται δ’ ἐκ τῆς θαλάττης ἐν πολλαῖς ὀργυιαῖς , ᾧ χρῶνται πρὸς τὰς στραγγουρίας τινές . Περὶ δὲ Τορώνην εἰσὶν ἐχῖνοι λευκοὶ θαλάττιοι καὶ τὰ ὄστρακα καὶ τὰς ἀκάνθας καὶ τὰ ᾠά , μείζους δὲ τῶν ἄλλων εἰς μῆκος · ἡ δ’ ἄκανθα οὐ μεγάλη οὐδὲ ἰσχυρὰ ἀλλὰ μαλακωτέρα , τὰ δε μέλανα τὰ ἀπὸ τοῦ στόματος πλείω , καὶ πρὸς μὲν τὸν ἔξω πόρον συνάπτοντα πρὸς ἑαυτὰ δὲ ἀσύναπτα · τούτοις δ’ ὥσπερ διειλημμένος ἐστίν . Κινοῦνται δὲ μάλιστα καὶ πλειστάκις οἱ ἐδώδιμοι αὐτῶν · καὶ σημεῖον δέ τι ἔχουσιν ἐπὶ ταῖς ἀκάνθαις . Ἔχουσι μὲν οὖν ἅπαντες ᾠά , ἀλλ’ ἔνιοι πάμπαν μικρὰ καὶ οὐκ ἐδώδιμα . Συμβαίνει δὲ τὴν μὲν λεγομένην κεφαλὴν καὶ τὸ στόμα τὸν ἐχῖνον κάτω ἔχειν , ᾗ δ’ ἀφίησι τὸ περίττωμα , ἄνω . Ταὐτὸν δὲ τοῦτο συμβέβηκε τοῖς τε στρομβώδεσι πᾶσι καὶ ταῖς λεπάσιν · ἡ γὰρ νομὴ ἐκ τῶν κάτωθεν , ὥστε τὸ μὲν στόμα πρὸς τῇ νομῇ , τὸ δὲ περίττωμα ἄνω πρὸς τοῖς πρανέσι τοῦ ὀστράκου . Ἔχει δ’ ὁ ἐχῖνος ὀδόντας πέντε κοίλους ἔνδοθεν , ἐν μέσῳ δὲ τούτων σῶμα σαρκῶδες ἀντὶ γλώττης . Τούτου δ’ ἔχεται ὁ στόμαχος , εἶτα ἡ κοιλία εἰς πέντε μέρη διῃρημένη , πλήρης περιττώματος · συνέχουσι δὲ πάντες οἱ κόλποι αὐτῆς εἰς ἓν πρὸς τὴν ἔξοδον τῆς περιττώσεως , ᾗ τετρύπηται τὸ ὄστρακον . Ὑπὸ δὲ τὴν κοιλίαν ἐν ἄλλῳ ὑμένι τὰ καλούμενα ᾠά ἐστιν , ἴσα τὸν ἀριθμὸν ὄντα ἐν πᾶσιν · πέντε γάρ ἐστι τὸ πλῆθος καὶ περιττά . Ἄνω δὲ τὰ μέλανα ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν ὀδόντων ἤρτηται , ἅ ἐστι πικρὰ καὶ οὐκ ἐδώδιμα . Ἐν πολλοῖς δὲ τῶν ζῴων τὸ τοιοῦτόν ἐστιν ἢ τὸ ἀνάλογον · καὶ γὰρ ἐν ταῖς χελώναις καὶ ἐν φρύναις καὶ ἐν βατράχοις καὶ ἐν τοῖς στρομβώδεσι καὶ τοῖς μαλακίοις · ἀλλὰ τῷ χρώματι διαφέρει , καὶ ἄβρωτά ἐστιν ἐν πᾶσι τὰ τοιαῦτα ἢ πάμπαν ἢ μᾶλλον . Κατὰ μὲν οὖν τὴν ἀρχὴν καὶ τελευτὴν συνεχὲς τὸ σῶμα τοῦ ἐχίνου ἐστί , κατὰ δὲ τὴν ἐπιφάνειαν οὐ συνεχὲς ἀλλ’ ὅμοιον λαμπτῆρι μὴ ἔχοντι τὸ κύκλῳ δέρμα . Ταῖς δ’ ἀκάνθαις ὁ ἐχῖνος χρῆται ὡς ποσίν · ταύταις γὰρ ἀπερειδόμενος καὶ κινούμενος μεταβάλλει τὸν τόπον .
Lemmas: ὁ δέ ἐχῖνος ὁ μέν σαρκώδης οὐ ἔχω , ἀλλά ἴδιος αὐτός οὗτος εἰμί · στερέω γάρ πᾶς , καί οὐ ἔχω σάρξ ἐντός οὐδείς · ὁ δέ μέλας πᾶς . εἰμί δέ γένος πολύς ὁ ἐχῖνος , εἷς μέν ὁ εἰσθέω · οὗτος δέ εἰμί ἐν ὅς ὁ καλέω ᾠόν μέγας ἐγγίγνομαι καί ἐδώδιμος , ὅμοιος ἐν μέγας καί ἐλαχύς · καί γάρ εὐθύς ἔτι μικρός εἰμί ἔχω οὗτος . ἄλλος δέ δύο γένος ὁ τε ὁ σπατάγγης καί ὁ ὁ καλέω βρύσσος · γίγνομαι δέ οὗτος πελάγιος καί σπάνιος . ἔτι ὁ ἐχινομῆτρα καλέω , μέγεθος πᾶς μέγας . πρός δέ τούτός ἄλλος γένος μέγεθος μέν μικρός , ἄκανθα δέ μέγας ἔχω καί σκληρός , γίγνομαι δέ ἐκ ὁ θάλασσα ἐν πολύς ὄργυια , ὅς χράω πρός ὁ στραγγουρία τις . περί δέ Τορώνη εἰμί ἐχῖνος λευκός θαλάσσιος καί ὁ ὄστρακον καί ὁ ἄκανθα καί ὁ ᾠόν , μέγας δέ ὁ ἄλλος εἰς μῆκος · ὁ δέ ἄκανθα οὐ μέγας οὐδέ ἰσχυρός ἀλλά μαλακός , ὁ δε μέλας ὁ ἀπό ὁ στόμα πολύς , καί πρός μέν ὁ ἔξω πόρος συνάπτω πρός ἑαυτοῦ δέ ἀσύναπτος · οὗτος δέ ὥσπερ διαλαμβάνω εἰμί . κινέω δέ μάλα καί πλειστάκις ὁ ἐδώδιμος αὐτός · καί σημεῖον δέ τις ἔχω ἐπί ὁ ἄκανθα . ἔχω μέν οὖν ἅπας ᾠόν , ἀλλά ἔνιοι πάμπαν μικρός καί οὐ ἐδώδιμος . συμβαίνω δέ ὁ μέν λέγω κεφαλή καί ὁ στόμα ὁ ἐχῖνος κάτω ἔχω , ᾗ δέ ἀφίημι ὁ περίσσωμα , ἄνω . αὐτός δέ οὗτος συμβαίνω ὁ τε στρομβώδης πᾶς καί ὁ λεπάς · ὁ γάρ νομή ἐκ ὁ κάτωθεν , ὥστε ὁ μέν στόμα πρός ὁ νομή , ὁ δέ περίσσωμα ἄνω πρός ὁ πρανής ὁ ὄστρακον . ἔχω δέ ὁ ἐχῖνος ὀδούς πέντε κοῖλος ἔνδοθεν , ἐν μέσος δέ οὗτος σῶμα σαρκώδης ἀντί γλῶσσα . οὗτος δέ ἔχω ὁ στόμαχος , εἶτα ὁ κοιλία εἰς πέντε μέρος διαιρέω , πλήρης περίσσωμα · συνέχω δέ πᾶς ὁ κόλπος αὐτός εἰς εἷς πρός ὁ ἔξοδος ὁ περίσσωσις , ᾗ τρυπάω ὁ ὄστρακον . ὑπό δέ ὁ κοιλία ἐν ἄλλος ὑμήν ὁ καλέω ᾠόν εἰμί , ἴσος ὁ ἀριθμός εἰμί ἐν πᾶς · πέντε γάρ εἰμί ὁ πλῆθος καί περισσός . ἄνω δέ ὁ μέλας ἀπό ὁ ἀρχή ὁ ὀδούς ἀρτέομαι , ὅς εἰμί πικρός καί οὐ ἐδώδιμος . ἐν πολύς δέ ὁ ζῷον ὁ τοιοῦτος εἰμί ἤ ὁ ἀνάλογος · καί γάρ ἐν ὁ χελώνη καί ἐν φρύνη καί ἐν βάτραχος καί ἐν ὁ στρομβώδης καί ὁ μαλάκια · ἀλλά ὁ χρῶμα διαφέρω , καί ἄβρωτος εἰμί ἐν πᾶς ὁ τοιοῦτος ἤ πάμπαν ἤ μάλα . κατά μέν οὖν ὁ ἀρχή καί τελευτή συνεχής ὁ σῶμα ὁ ἐχῖνος εἰμί , κατά δέ ὁ ἐπιφάνεια οὐ συνεχής ἀλλά ὅμοιος λαμπτήρ μή ἔχω ὁ κύκλος δέρμα . ὁ δέ ἄκανθα ὁ ἐχῖνος χράω ὡς πούς · οὗτος γάρ ἀπερείδω καί κινέω μεταβάλλω ὁ τόπος .