aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.4
Τίκτουσι δὲ πάντα μὲν τὰ περιστεροειδῆ δύο , οἷον φάττα καὶ τρυγὼν ὡς ἐπὶ τὸ πολύ , τὰ δὲ πλεῖστα τρία τρυγὼν καὶ φάττα . Τίκτει δ’ ἡ μὲν περιστερά , ὥσπερ εἴρηται , πᾶσαν ὥραν , τρυγὼν δὲ καὶ φάττα ἐν τῷ ἔαρι , οὐ πλεονάκις ἢ δίς · τίκτει δὲ τὰ δεύτερα , ὅταν τὰ πρότερον γεννηθέντα διαφθαρῇ · πολλαὶ γὰρ διαφθείρουσιν αὐτὰ τῶν ὀρνίθων . Τίκτει μὲν οὖν , ὥσπερ εἴρηται , καὶ τρία ποτέ · ἀλλ’ ἐξάγει οὐδέποτε δυοῖν πλέον νεοττοῖν , ἐνίοτε δὲ καὶ ἕνα μόνον · τὸ δ’ ὑπολειπόμενον τῶν ᾠῶν ἀεὶ οὔριόν ἐστιν . Τῶν δὲ πλείστων ὀρνέων οὐδὲν αὐτοετὲς γεννᾷ . Ἄπαντες δ’ οἱ ὄρνιθες , ἐπειδὰν ἅπαξ ἄρξωνται τίκτειν , διὰ τέλους ὡς εἰπεῖν ἔχουσιν ᾠά , ἀλλ’ ἐν ἐνίοις διὰ μικρότητα οὐ ῥᾴδιον ἰδεῖν . Ἡ δὲ περιστερὰ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἄρρεν καὶ θῆλυ , καὶ τούτων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ πρότερον τὸ ἄρρεν τίκτει · καὶ τεκοῦσα μίαν ἡμέραν διαλείπει τὰ πολλά , εἶτα πάλιν τίκτει θάτερον . Ἐπῳάζει δὲ καὶ ὁ ἄρρην ἐν τῷ μέρει τῆς ἡμέρας , τὴν δὲ νύκτα ἡ θήλεια . Ἐκπέττεταί τε καὶ ἐκλέπεται ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν τὸ γενόμενον πρότερον τῶν ᾠῶν · τιτρώσκει δὲ τὸ ᾠὸν τῇ προτεραίᾳ ἢ ἐκλέπει . Καὶ συνθερμαίνουσι τοὺς νεοττοὺς ἀμφότεροι ἐπὶ χρόνον τὸν αὐτὸν ὅνπερ καὶ τὰ ᾠά . Χαλεπωτέρα δὲ ἡ θήλειά ἐστι περὶ τὴν τεκνοτροφίαν τοῦ ἄρρενος , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα ζῷα μετὰ τὸν τόκον . Τίκτουσι δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ δεκάκις , ἤδη δέ τινες καὶ ἑνδεκάκις , αἱ δ’ ἐν Αἰγύπτῳ καὶ δωδεκάκις . Ὀχεύει δὲ καὶ ὀχεύεται ἡ περιστερὰ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ · καὶ γὰρ ἕκμηνος ὀχεύει καὶ ὀχεύεται . Τὰς δὲ φάττας καὶ τὰς τρυγόνας ἔνιοί φασιν ὀχεύεσθαι καὶ γεννᾶν καὶ τρίμηνα ὄντα , σημεῖον ποιούμενοι τὴν πολυπλήθειαν αὐτῶν . Ἔγκυα δὲ γίνεται δέκα καὶ τέτταρας ἡμέρας , καὶ ἐπῳάζει ἄλλας τοσαύτας · ἐν ἑτέραις δὲ δέκα καὶ τέτταρσι πτεροῦνται οὕτως ὥστε μὴ ῥᾳδίως καταλαμβάνεσθαι . Βιοῖ δὲ φάττα , ὡς φασί , καὶ τετταράκοντα ἔτη · καὶ αἱ πέρδικες δὲ πλείω ἢ ἔτη ἑκκαίδεκα . Τίκτει δὲ ἡ περιστερὰ ἀπονεοττεύουσα πάλιν ἐν τριάκονθ’ ἡμέραις .
Lemmas: τίκτω δέ πᾶς μέν ὁ περιστεροειδής δύο , οἷος φάσσα καί τρυγών ὡς ἐπί ὁ πολύς , ὁ δέ πολύς τρεῖς τρυγών καί φάσσα . τίκτω δέ ὁ μέν περιστερά , ὥσπερ λέγω , πᾶς ὥρα , τρυγών δέ καί φάσσα ἐν ὁ ἔαρ , οὐ πλεονάκις ἤ δίς · τίκτω δέ ὁ δεύτερος , ὅταν ὁ πρότερος γεννάω διαφθείρω · πολύς γάρ διαφθείρω αὐτός ὁ ὄρνις . τίκτω μέν οὖν , ὥσπερ λέγω , καί τρεῖς ποτέ · ἀλλά ἐξάγω οὐδέποτε δύο πολύς νεοσσός , ἐνίοτε δέ καί εἷς μόνος · ὁ δέ ὑπολείπω ὁ ᾠόν ἀεί οὔριον εἰμί . ὁ δέ πολύς ὄρνεον οὐδείς αὐτοετής γεννάω . ἀπάντομαι δέ ὁ ὄρνις , ἐπειδάν ἅπαξ ἄρχω τίκτω , διά τέλος ὡς λέγω ἔχω ᾠόν , ἀλλά ἐν ἔνιοι διά μικρότης οὐ ῥᾴδιος ὁράω . ὁ δέ περιστερά ὡς ἐπί ὁ πολύς ἄρσην καί θῆλυς , καί οὗτος ὡς ἐπί ὁ πολύς πρότερος ὁ ἄρσην τίκτω · καί τίκτω εἷς ἡμέρα διαλείπω ὁ πολύς , εἶτα πάλιν τίκτω ἕτερος . ἐπῳάζω δέ καί ὁ ἄρσην ἐν ὁ μέρος ὁ ἡμέρα , ὁ δέ νύξ ὁ θῆλυς . ἐκπέσσω τε καί ἐκλέπω ἐντός εἴκοσι ἡμέρα ὁ γίγνομαι πρότερος ὁ ᾠόν · τιτρώσκω δέ ὁ ᾠόν ὁ προτεραῖος ἤ ἐκλέπω . καί συνθερμαίνω ὁ νεοσσός ἀμφότερος ἐπί χρόνος ὁ αὐτός ὅς καί ὁ ᾠόν . χαλεπός δέ ὁ θῆλυς εἰμί περί ὁ τεκνοτροφία ὁ ἄρσην , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος ζῷον μετά ὁ τόκος . τίκτω δέ ὁ ἐνιαυτός καί δεκάκις , ἤδη δέ τις καί ἑνδεκάκις , ὁ δέ ἐν Αἴγυπτος καί δωδεκάκις . ὀχεύω δέ καί ὀχεύω ὁ περιστερά ἐντός ἐνιαυτός · καί γάρ ἕκμηνος ὀχεύω καί ὀχεύω . ὁ δέ φάσσα καί ὁ τρυγών ἔνιοι φημί ὀχεύω καί γεννάω καί τρίμηνος εἰμί , σημεῖον ποιέω ὁ πολυπλήθεια αὐτός . ἔγκυος δέ γίγνομαι δέκα καί τέσσαρες ἡμέρα , καί ἐπῳάζω ἄλλος τοσοῦτος · ἐν ἕτερος δέ δέκα καί τέσσαρες πτερόω οὕτως ὥστε μή ῥᾴδιος καταλαμβάνω . βιόω δέ φάσσα , ὡς φημί , καί τεσσαράκοντα ἔτος · καί ὁ πέρδιξ δέ πολύς ἤ ἔτος ἑκκαίδεκα . τίκτω δέ ὁ περιστερά ἀπονεοττεύω πάλιν ἐν τριάκοντα ἡμέρα .