aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 2.11
Ὁ δὲ χαμαιλέων ὅλον μὲν τοῦ σώματος ἔχει τὸ σχῆμα σαυροειδές , τὰ δὲ πλευρὰ κάτω καθήκει συνάπτοντα πρὸς τὸ ὑπογάστριον , καθάπερ τοῖς ἰχθύσι , καὶ ἡ ῥάχις ἐπανέστηκεν ὁμοίως τῇ τῶν ἰχθύων . Τὸ δὲ πρόσωπον ὁμοιότατον τῷ τοῦ χοιροπιθήκου . Κέρκον δ’ ἔχει μακρὰν σφόδρα , εἰς λεπτὸν καθήκουσαν καὶ συνελιττομένην ἐπὶ πολύ , καθάπερ ἱμάντα . Μετεωρότερος δ’ ἐστὶ τῇ ἀπὸ τῆς γῆς ἀποστάσει τῶν σαύρων , τὰς δὲ καμπὰς τῶν σκελῶν καθάπερ οἱ σαῦροι ἔχει . Τῶν δὲ ποδῶν ἕκαστος αὐτοῦ διχῇ διῄρηται εἰς μέρη θέσιν ὁμοίαν πρὸς αὑτὰ ἔχοντα οἵανπερ ὁ μέγας ἡμῶν δάκτυλος πρὸς τὸ λοιπὸν τῆς χειρὸς ἀντίθεσιν ἔχει . Ἐπὶ βραχὺ δὲ καὶ τούτων τῶν μερῶν ἕκαστον διῄρηται εἴς τινας δακτύλους , τῶν μὲν ἔμπροσθεν ποδῶν τὰ μὲν πρὸς αὐτὸν τρίχα , τὰ δ’ ἐκτὸς δίχα , τῶν δ’ ὀπισθίων τὰ μὲν πρὸς αὐτὸν δίχα , τὰ δ’ ἐκτὸς τρίχα . Ἔχει δὲ καὶ ὀνύχια ἐπὶ τούτων ὅμοια τοῖς τῶν γαμψωνύχων . Τραχὺ δ’ ἔχει ὅλον τὸ σῶμα , καθάπερ ὁ κροκόδειλος . Ὀφθαλμοὺς δ’ ἔχει ἐν κοίλῳ τε κειμένους καὶ μεγάλους σφόδρα καὶ στρογγύλους καὶ δέρματι ὁμοίῳ τῷ λοιπῷ σώματι περιεχομένους . Κατὰ μέσους δ’ αὐτοὺς διαλέλειπται μικρὰ τῇ ὄψει χώρα , δι’ ἧς ὁρᾷ · οὐδέποτε δὲ τῷ δέρματι ἐπικαλύπτει τοῦτο . Στρέφει δὲ τὸν ὀφθαλμὸν κύκλῳ καὶ τὴν ὄψιν ἐπὶ πάντας τοὺς τόπους μεταβάλλει , καὶ οὕτως ὁρᾷ ὃ βούλεται . Τῆς δὲ χροιᾶς ἡ μεταβολὴ ἐμφυσωμένῳ αὐτῷ γίγνεται · ἔχει δὲ καὶ μέλαιναν ταύτην , οὐ πόρρω τῆς τῶν κροκοδείλων , καὶ ὠχρὰν καθάπερ οἱ σαῦροι , μέλανι ὥσπερ τὰ παρδάλια διαπεποικιλμένην . Γίνεται δὲ καθ’ ἅπαν τὸ σῶμα αὐτοῦ ἡ τοιαύτη μεταβολή · καὶ γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ συμμεταβάλλουσιν ὁμοίως τῷ λοιπῷ σώματι καὶ ἡ κέρκος . Ἡ δὲ κίνησἲς αὐτοῦ νωθὴς ἰσχυρῶς ἐστί , καθάπερ ἡ τῶν χελωνῶν . Καὶ ἀποθνήσκων τε ὠχρὸς γίνεται , καὶ τελευτήσαντος αὐτοῦ ἡ χροιὰ τοιαύτη ἐστίν . Τὰ δὲ περὶ τὸν στόμαχον καὶ τὴν ἀρτηρίαν ὁμοίως ἔχει τοῖς σαύροις κείμενα . Σάρκα δ’ οὐδαμοῦ ἔχει πλὴν πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ ταῖς σιαγόσιν ὀλίγα σαρκία , καὶ περὶ ἄκραν τὴν τῆς κέρκου πρόσφυσιν . Καὶ αἷμα δ’ ἔχει περί τε τὴν καρδίαν μόνον καὶ τὰ ὄμματα καὶ τὸν ἄνω τῆς καρδίας τόπον , καὶ ὅσα ἀπὸ τούτων φλέβια ἀποτείνει · ἔστι δὲ καὶ ἐν τούτοις βραχὺ παντελῶς . Κεῖται δὲ καὶ ὁ ἐγκέφαλος ἀνώτερον μὲν ὀλίγῳ τῶν ὀφθαλμῶν , συνεχὴς δὲ τούτοις . Περιαιρεθέντος δὲ τοῦ ἔξωθεν δέρματος τῶν ὀφθαλμῶν περιέχει τι διαλάμπον διὰ τούτων , οἷον κρίκος χαλκοῦς λεπτός . Καθ’ ἅπαν δὲ αὐτοῦ τὸ σῶμα σχεδὸν διατείνουσιν ὑμένες πολλοὶ καὶ ἰσχυροὶ καὶ πολὺ ὑπερβάλλοντες τῶν περὶ τὰ λοιπὰ ὑπαρχόντων . Ἐνεργεῖ δὲ καὶ τῷ πνεύματι ἀνατετμημένος ὅλος ἐπὶ πολὺν χρόνον , βραχείας ἰσχυρῶς ἔτι κινήσεως ἐν αὐτῷ περὶ τὴν καρδίαν οὔσης , καὶ συνάγει διαφερόντως μὲν τὰ περὶ τὰ πλευρά , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ σώματος . Σπλῆνα δ’ οὐδαμοῦ ἔχει φανερόν . Φωλεύει δὲ καθάπερ οἱ σαῦροι .
Lemmas: ὁ δέ χαμαιλέων ὅλος μέν ὁ σῶμα ἔχω ὁ σχῆμα σαυροειδής , ὁ δέ πλευρόν κάτω καθήκω συνάπτω πρός ὁ ὑπογάστριον , καθά ὁ ἰχθῦς , καί ὁ ῥάχις ἐπανίστημι ὅμοιος ὁ ὁ ἰχθῦς . ὁ δέ πρόσωπον ὅμοιος ὁ ὁ χοιροπίθηκος . κέρκος δέ ἔχω μακρός σφόδρα , εἰς λεπτός καθήκω καί συνελίσσω ἐπί πολύς , καθά ἱμάς . μετέωρος δέ εἰμί ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀπόστασις ὁ σαῦρος , ὁ δέ καμπή ὁ σκέλος καθά ὁ σαῦρος ἔχω . ὁ δέ πούς ἕκαστος αὐτός διχή διαιρέω εἰς μέρος θέσις ὅμοιος πρός ἑαυτοῦ ἔχω οἷος ὁ μέγας ἐγώ δάκτυλος πρός ὁ λοιπός ὁ χείρ ἀντίθεσις ἔχω . ἐπί βραχύς δέ καί οὗτος ὁ μέρος ἕκαστος διαιρέω εἰς τις δάκτυλος , ὁ μέν ἔμπροσθεν πούς ὁ μέν πρός αὐτός τρίχα , ὁ δέ ἐκτός δίχα , ὁ δέ ὀπίσθιος ὁ μέν πρός αὐτός δίχα , ὁ δέ ἐκτός τρίχα . ἔχω δέ καί ὀνύχιον ἐπί οὗτος ὅμοιος ὁ ὁ γαμψῶνυξ . τραχύς δέ ἔχω ὅλος ὁ σῶμα , καθά ὁ κροκόδειλος . ὀφθαλμός δέ ἔχω ἐν κοῖλος τε κεῖμαι καί μέγας σφόδρα καί στρογγύλος καί δέρμα ὅμοιος ὁ λοιπός σῶμα περιέχω . κατά μέσος δέ αὐτός διαλείπω μικρός ὁ ὄψις χώρα , διά ὅς ὁράω · οὐδέποτε δέ ὁ δέρμα ἐπικαλύπτω οὗτος . στρέφω δέ ὁ ὀφθαλμός κύκλος καί ὁ ὄψις ἐπί πᾶς ὁ τόπος μεταβάλλω , καί οὕτως ὁράω ὅς βούλομαι . ὁ δέ χροιά ὁ μεταβολή ἐμφυσάω αὐτός γίγνομαι · ἔχω δέ καί μέλας οὗτος , οὐ πρόσω ὁ ὁ κροκόδειλος , καί ὠχρός καθά ὁ σαῦρος , μέλας ὥσπερ ὁ παρδάλια διαποικίλλω . γίγνομαι δέ κατά ἅπας ὁ σῶμα αὐτός ὁ τοιοῦτος μεταβολή · καί γάρ ὁ ὀφθαλμός συμμεταβάλλω ὅμοιος ὁ λοιπός σῶμα καί ὁ κέρκος . ὁ δέ κίνησις αὐτός νωθής ἰσχυρός εἰμί , καθά ὁ ὁ χελώνη . καί ἀποθνῄσκω τε ὠχρός γίγνομαι , καί τελευτάω αὐτός ὁ χροιά τοιοῦτος εἰμί . ὁ δέ περί ὁ στόμαχος καί ὁ ἀρτηρία ὅμοιος ἔχω ὁ σαῦρος κεῖμαι . σάρξ δέ οὐδαμοῦ ἔχω πλήν πρός ὁ κεφαλή καί ὁ σιαγών ὀλίγος σαρκίον , καί περί ἄκρος ὁ ὁ κέρκος πρόσφυσις . καί αἷμα δέ ἔχω περί τε ὁ καρδία μόνος καί ὁ ὄμμα καί ὁ ἄνω ὁ καρδία τόπος , καί ὅσος ἀπό οὗτος φλέβιον ἀποτείνω · εἰμί δέ καί ἐν οὗτος βραχύς παντελής . κεῖμαι δέ καί ὁ ἐγκέφαλος ἀνώτερος μέν ὀλίγος ὁ ὀφθαλμός , συνεχής δέ οὗτος . περιαιρέω δέ ὁ ἔξωθεν δέρμα ὁ ὀφθαλμός περιέχω τις διαλάμπω διά οὗτος , οἷος κρίκος χάλκεος λεπτός . κατά ἅπας δέ αὐτός ὁ σῶμα σχεδόν διατείνω ὑμήν πολύς καί ἰσχυρός καί πολύς ὑπερβάλλω ὁ περί ὁ λοιπός ὑπάρχω . ἐνεργέω δέ καί ὁ πνεῦμα ἀνατέμνω ὅλος ἐπί πολύς χρόνος , βραχύς ἰσχυρός ἔτι κίνησις ἐν αὐτός περί ὁ καρδία εἰμί , καί συνάγω διαφερόντως μέν ὁ περί ὁ πλευρόν , οὐ μήν ἀλλά καί ὁ λοιπός μέρος ὁ σῶμα . σπλήν δέ οὐδαμοῦ ἔχω φανερός . φωλεύω δέ καθά ὁ σαῦρος .