aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 9.32
Τῶν δ’ ἀετῶν ἐστὶ πλείονα γένη , ἓν μὲν ὁ καλούμενος πύγαργος · οὗτος κατὰ τὰ πεδία καὶ τὰ ἄλση καὶ περὶ τὰς πόλεις γίνεται · ἔνιοι δὲ καλοῦσιν νεβροφόνον αὐτόν . Πέτεται δὲ καὶ εἰς τὰ ὄρη καὶ εἰς τὴν ὕλην διὰ τὸ θάρσος · τὰ δὲ λοιπὰ γένη ὀλιγάκις εἰς πεδία καὶ εἰς ἄλση φοιτᾷ . Ἕτερον δὲ γένος ἀετοῦ ἐστὶν ὃ πλάγγος καλεῖται , δεύτερος μεγέθει καὶ ῥώμῃ · οἰκεῖ δὲ βήσσας καὶ ἄγκη καὶ λίμνας , ἐπικαλεῖται δὲ νηττοφόνος καὶ μορφνός · οὗ καὶ Ὅμηρος μέμνηται ἐν τῇ τοῦ Πριάμου ἐξόδῳ . Ἕτερος δὲ μέλας τὴν χρόαν καὶ μέγεθος ἐλάχιστος , κράτιστος τούτων · οὗτος οἰκεῖ ὄρη καὶ ὕλας , καλεῖται δὲ μελανάετος καὶ λαγωφόνος . Ἐκτρέφει δὲ μόνος τὰ τέκνα οὗτος καὶ ἐξάγει . Ἔστι δὲ ὠκυβόλος καὶ εὐθήμων καὶ ἄφθονος καὶ ἄφοβος καὶ μάχιμος καὶ εὔφημος · οὐ γὰρ μινυρίζει οὐδὲ λέληκεν . Ἔτι δ’ ἕτερον γένος περκνόπτερος , λευκὴ κεφαλή , μεγέθει δὲ μέγιστος , πτερὰ δὲ βραχύτατα καὶ οὐροπύγιον πρόμηκες , γυπὶ ὅμοιος · ὀρειπέλαργος καλεῖται καὶ ὑπάετος . Οἰκεῖ δ’ ἄλση , τὰ μὲν κακὰ ταὐτὰ ἔχων τοῖς ἄλλοις , τῶν δ’ ἀγαθῶν οὐδέν · ἁλίσκεται γὰρ καὶ διώκεται ὑπὸ κοράκων καὶ τῶν ἄλλων · βαρὺς γὰρ καὶ κακόβιος καὶ τὰ τεθνεῶτα φέρων , πεινῇ δ’ ἀεὶ καὶ βοᾷ καὶ μινυρίζει . Ἕτερον δὲ γένος ἐστὶν ἀετῶν οἱ καλούμενοι ἁλιάετοι . Οὗτοι δ’ ἔχουσιν αὐχένα τε μέγαν καὶ παχὺν καὶ πτερὰ καμπύλα , οὐροπύγιον δὲ πλατύ · οἰκοῦσι δὲ περὶ θάλατταν καὶ ἀκτάς , ἁρπάζοντες δὲ καὶ οὐ δυνάμενοι φέρειν πολλάκις καταφέρονται εἰς βυθόν . Ἔτι δ’ ἄλλο γένος ἐστὶν ἀετῶν οἱ καλούμενοι γνήσιοι . Φασὶ δὲ τούτους μόνους καὶ τῶν ἄλλων ὀρνίθων γνησίους εἶναι · τὰ γὰρ ἄλλα γένη μέμικται καὶ μεμοίχευται ὑπ’ ἀλλήλων , καὶ τῶν ἀετῶν καὶ τῶν ἱεράκων καὶ τῶν ἐλαχίστων . Ἔστι δ’ οὗτος μέγιστος τῶν ἀετῶν ἁπάντων , μείζων τε τῆς φήνης , τῶν δ’ ἀετῶν καὶ ἡμιόλιος , χρῶμα ξανθός . Φαίνεται δ’ ὀλιγάκις , ὥσπερ ἡ καλουμένη κύμινδις . Ὥρα δὲ τοῦ ἐργάζεσθαι ἀετῷ καὶ πέτεσθαι ἀπ’ ἀρίστου μέχρι δείλης · τὸ γὰρ ἕωθεν κάθηται μέχρι ἀγορᾶς πληθυούσης . Γηράσκουσι δὲ τοῖς ἀετοῖς τὸ ῥύγχος αὐξάνεται τὸ ἄνω γαμψούμενον ἀεὶ μᾶλλον , καὶ τέλος λιμῷ ἀποθνήσκουσιν . Ἐπιλέγεται δέ τις καὶ μῦθος , ὡς τοῦτο πάσχει διότι ἄνθρωπός ποτ’ ὢν ἠδίκησε ξένον . Ἀποτίθεται δὲ τὴν περιττεύουσαν τροφὴν τοῖς νεοττοῖς · διὰ γὰρ τὸ μὴ εὔπορον εἶναι καθ’ ἑκάστην ἡμέραν αὐτὴν πορίζεσθαι , ἐνίοτε οὐκ ἔχουσιν ἔξωθεν κομίζειν . Τύπτουσι δὲ ταῖς πτέρυξι καὶ τοῖς ὄνυξιν ἀμύττουσιν , ἄν τινα λάβωσι σκευωρούμενον περὶ τὰς νεοττιάς . Ποιοῦνται δ’ αὐτὰς οὐκ ἐν πεδινοῖς τόποις ἀλλ’ ἐν ὑψηλοῖς , μάλιστα μὲν ἐν πέτραις ἀποκρήμνοις , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐπὶ δένδρων . Τρέφουσι δὲ τοὺς νεοττοὺς ἕως ἂν δυνατοὶ γένωνται πέτεσθαι · τότε δ’ ἐκ τῆς νεοττιᾶς αὐτοὺς ἐκβάλλουσι καὶ ἐκ τοῦ τόπου τοῦ περὶ αὐτὴν παντὸς ἀπελαύνουσιν . Ἐπέχει γὰρ ἓν ζεῦγος ἀετῶν πολὺν τόπον · διό περ οὐκ ἐᾷ πλησίον αὑτῶν ἄλλους αὐλισθῆναι . Τὴν δὲ θήραν ποιεῖται οὐκ ἐκ τῶν σύνεγγυς τόπων τῆς νεοττιᾶς , ἀλλὰ συχνὸν ἀποπτάς . Ὅταν δὲ κυνηγήσῃ καὶ ἄρῃ , τίθησι καὶ οὐκ εὐθὺς φέρει , ἀλλ’ ἀποπειραθεὶς τοῦ βάρους ἀφίησιν . Καὶ τοὺς δασύποδας δ’ οὐκ εὐθὺς λαμβάνει , ἀλλ’ εἰς τὸ πεδίον ἐάσας προελθεῖν · καὶ καταβαίνει δ’ οὐκ εὐθὺς εἰς τὸ ἔδαφος , ἀλλ’ ἀεὶ ἀπὸ τοῦ μείζονος ἐπὶ τὸ ἔλαττον κατὰ μικρόν . Ἄμφω δὲ ταῦτα ποιεῖ πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ μὴ ἐνεδρεύεσθαι . Καὶ ἐφ’ ὑψηλῶν καθίζει διὰ τὸ βραδέως αἴρεσθαι ἀπὸ τῆς γῆς . Ὑψοῦ δὲ πέτεται , ὅπως ἐπὶ πλεῖστον τόπον καθορᾷ · διόπερ θεῖον οἱ ἄνθρωποί φασιν εἶναι μόνον τῶν ὀρνέων . Πάντες δ’ οἱ γαμψώνυχοι ἥκιστα καθιζάνουσιν ἐπὶ πέτραις διὰ τὸ τῇ γαμψότητι ἐμπόδιον εἶναι τὴν σκληρότητα . Θηρεύει δὲ λαγὼς καὶ νεβροὺς καὶ ἀλώπεκας καὶ τὰ λοιπά , ὅσων κρατεῖν οἷός τ’ ἐστίν . Μακρόβιος δ’ ἐστίν · δῆλον δὲ τοῦτο ἐκ τοῦ τὴν νεοττιὰν τὴν αὐτῶν ἐπὶ πολὺ διαμένειν .
Lemmas: ὁ δέ ἀετός εἰμί πολύς γένος , εἷς μέν ὁ καλέω πύγαργος · οὗτος κατά ὁ πεδίον καί ὁ ἄλσος καί περί ὁ πόλις γίγνομαι · ἔνιοι δέ καλέω νεβροφόνος αὐτός . πέτομαι δέ καί εἰς ὁ ὄρος καί εἰς ὁ ὕλη διά ὁ θάρσος · ὁ δέ λοιπός γένος ὀλιγάκις εἰς πεδίον καί εἰς ἄλσος φοιτάω . ἕτερος δέ γένος ἀετός εἰμί ὅς πλάγγος καλέω , δεύτερος μέγεθος καί ῥώμη · οἰκέω δέ βῆσσα καί ἄγκος καί λίμνη , ἐπικαλέω δέ νηττοφόνος καί μορφνός · ὅς καί Ὅμηρος μιμνῄσκω ἐν ὁ ὁ Πρίαμος ἔξοδος . ἕτερος δέ μέλας ὁ χροιά καί μέγεθος ἐλαχύς , κρατύς οὗτος · οὗτος οἰκέω ὄρος καί ὕλη , καλέω δέ μελανάετος καί λαγωφόνος . ἐκτρέφω δέ μόνος ὁ τέκνον οὗτος καί ἐξάγω . εἰμί δέ ὠκυβόλος καί εὐθήμων καί ἄφθονος καί ἄφοβος καί μάχιμος καί εὔφημος · οὐ γάρ μινυρίζω οὐδέ λάσκω . ἔτι δέ ἕτερος γένος περκνόπτερος , λευκός κεφαλή , μέγεθος δέ μέγας , πτερόν δέ βραχύς καί οὐροπύγιον προμήκης , γύψ ὅμοιος · ὀρειπέλαργος καλέω καί ὑπάετος . οἰκέω δέ ἄλσος , ὁ μέν κακός αὐτός ἔχω ὁ ἄλλος , ὁ δέ ἀγαθός οὐδείς · ἁλίσκομαι γάρ καί διώκω ὑπό κόραξ καί ὁ ἄλλος · βαρύς γάρ καί κακόβιος καί ὁ θνῄσκω φέρω , πεινάω δέ ἀεί καί βοάω καί μινυρίζω . ἕτερος δέ γένος εἰμί ἀετός ὁ καλέω ἁλιάετος . οὗτος δέ ἔχω αὐχήν τε μέγας καί παχύς καί πτερόν καμπύλος , οὐροπύγιον δέ πλατύς · οἰκέω δέ περί θάλασσα καί ἀκτή , ἁρπάζω δέ καί οὐ δύναμαι φέρω πολλάκις καταφέρω εἰς βυθός . ἔτι δέ ἄλλος γένος εἰμί ἀετός ὁ καλέω γνήσιος . φημί δέ οὗτος μόνος καί ὁ ἄλλος ὄρνις γνήσιος εἰμί · ὁ γάρ ἄλλος γένος μείγνυμι καί μοιχεύω ὑπό ἀλλήλων , καί ὁ ἀετός καί ὁ ἱέραξ καί ὁ ἐλαχύς . εἰμί δέ οὗτος μέγας ὁ ἀετός ἅπας , μέγας τε ὁ φήνη , ὁ δέ ἀετός καί ἡμιόλιος , χρῶμα ξανθός . φαίνω δέ ὀλιγάκις , ὥσπερ ὁ καλέω κύμινδις . ὥρα δέ ὁ ἐργάζομαι ἀετός καί πέτομαι ἀπό ἀγαθός μέχρι δείλη · ὁ γάρ ἕωθεν κάθημαι μέχρι ἀγορά πληθύω . γηράσκω δέ ὁ ἀετός ὁ ῥύγχος αὐξάνω ὁ ἄνω γαμψόω ἀεί μάλα , καί τέλος λιμός ἀποθνῄσκω . ἐπιλέγω δέ τις καί μῦθος , ὡς οὗτος πάσχω διότι ἄνθρωπος ποτέ εἰμί ἀδικέω ξένος . ἀποτίθημι δέ ὁ περισσεύω τροφή ὁ νεοσσός · διά γάρ ὁ μή εὔπορος εἰμί κατά ἕκαστος ἡμέρα αὐτός πορίζω , ἐνίοτε οὐ ἔχω ἔξωθεν κομίζω . τύπτω δέ ὁ πτέρυξ καί ὁ ὄνυξ ἀμύσσω , ἐάν τις λαμβάνω σκευωρέομαι περί ὁ νεοσσιά . ποιέω δέ αὐτός οὐ ἐν πεδινός τόπος ἀλλά ἐν ὑψηλός , μάλα μέν ἐν πέτρα ἀπόκρημνος , οὐ μήν ἀλλά καί ἐπί δένδρον . τρέφω δέ ὁ νεοσσός ἕως ἄν δυνατός γίγνομαι πέτομαι · τότε δέ ἐκ ὁ νεοσσιά αὐτός ἐκβάλλω καί ἐκ ὁ τόπος ὁ περί αὐτός πᾶς ἀπελαύνω . ἐπέχω γάρ εἷς ζεῦγος ἀετός πολύς τόπος · διό περ οὐ ἐάω πλησίον ἑαυτοῦ ἄλλος αὐλίζομαι . ὁ δέ θήρα ποιέω οὐ ἐκ ὁ σύνεγγυς τόπος ὁ νεοσσιά , ἀλλά συχνός ἀποπέτομαι . ὅταν δέ κυνηγέω καί ἀείρω , τίθημι καί οὐ εὐθύς φέρω , ἀλλά ἀποπειράομαι ὁ βάρος ἀφίημι . καί ὁ δασύπους δέ οὐ εὐθύς λαμβάνω , ἀλλά εἰς ὁ πεδίον ἐάω προέρχομαι · καί καταβαίνω δέ οὐ εὐθύς εἰς ὁ ἔδαφος , ἀλλά ἀεί ἀπό ὁ μέγας ἐπί ὁ ἐλαχύς κατά μικρός . ἄμφω δέ οὗτος ποιέω πρός ἀσφάλεια ὁ μή ἐνεδρεύω . καί ἐπί ὑψηλός καθίζω διά ὁ βραδύς ἀείρω ἀπό ὁ γῆ . ὑψοῦ δέ πέτομαι , ὅπως ἐπί πολύς τόπος καθοράω · διόπερ θεῖος ὁ ἄνθρωπος φημί εἰμί μόνος ὁ ὄρνεον . πᾶς δέ ὁ γαμψώνυχος ἦκα καθιζάνω ἐπί πέτρα διά ὁ ὁ γαμψότης ἐμπόδιος εἰμί ὁ σκληρότης . θηρεύω δέ λαγώς καί νεβρός καί ἀλώπηξ καί ὁ λοιπός , ὅσος κρατέω οἷος τε εἰμί . μακρόβιος δέ εἰμί · δῆλος δέ οὗτος ἐκ ὁ ὁ νεοσσιά ὁ αὐτός ἐπί πολύς διαμένω .