aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.13
οἱ δ’ ᾠοκοκοῦντες τῶν ἰχθύων τὴν μὲν ὑστέραν δικρόαν ἔχουσι καὶ κάτω , καθάπερ ἐλέχθη πρότερον ( ᾠοτοκοῦσι δὲ πάντες οἵ τε λεπιδωτοί , οἷον λάβραξ κεστρεὺς κέφαλος ἐτελίς , καὶ οἱ λευκοὶ καλούμενοι πάντες , καὶ οἱ λεῖοι πλὴν ἐγχέλυος ) , ᾠὸν δ’ ἴσχουσι ψαθυρόν . Τοῦτο δὲ φαίνεται διὰ τὸ τὴν ὑστέραν εἶναι πλήρη πᾶσαν ᾠῶν , ὥστ’ ἔν γε τοῖς μικροῖς τῶν ἰχθύων δοκεῖν ᾠὰ μόνον εἶναι δύο · διὰ τὴν μικρότητα γὰρ καὶ τὴν λεπτότητα ἄδηλος ἐν αὐτοῖς ἡ ὑστέρα . Περὶ μὲν οὖν τῆς ὀχείας πάντων τῶν ἰχθύων εἴρηται πρότερον . Εἰσὶ δὲ τῶν ἰχθύων οἱ μὲν πλεῖστοι ἄρρενες καὶ θήλεις , περὶ δ’ ἐρυθρίνου καὶ χάννης ἀπορεῖται · πάντες γὰρ ἁλίσκονται κυήματα ἔχοντες . Συνίσταται μὲν οὖν καὶ ὀχευομένων ᾠὰ τοῖς συνδυαζομένοις τῶν ἰχθύων , ἴσχουσι δὲ καὶ ἄνευ ὀχείας . Δηλοῦσι δ’ ἔνιοι τῶν ποταμίων · εὐθὺς γὰρ γεννώμενοι ὡς εἰπεῖν καὶ μικροὶ ὄντες οἱ φοξῖνοι κυήματ’ ἔχουσιν . Ἀπορραίνουσι δὲ τὰ ᾠά , καὶ καθάπερ λέγεται , τὰ μὲν πολλὰ ᾠὰ οἱ ἄρρενες ἀνακάπτουσι , τὰ δ’ ἀπόλλυται ἐν τῷ ὑγρῷ · ὅσα δ’ ἂν ἐκτέκωσιν εἰς τοὺς τόπους εἰς οὓς ἐκτίκτουσι , ταῦτα σώζεται · εἰ γὰρ πάντα ἐσώζετο , παμπληθὲς ἂν τὸ γένος ἦν ἑκάστων . Καὶ τούτων δ’ οὐ γίνεται τὰ πολλὰ γόνιμα , ἀλλ’ ὅσα ἂν ἐπιρράνῃ ὁ ἄρρην τῷ θορῷ · ὅταν γὰρ ἐκτέκῃ , παρεπόμενος ὁ ἄρρην ἐπιρραίνει ἐπὶ τὰ ᾠὰ τὸν θορόν , καὶ ὅσα μὲν ἂν ἐπιρρανθῇ , ἐκ πάντων γίνεται ἰχθύδια , ἐκ δὲ τῶν ἄλλων ὅπως ἂν τύχῃ . Ταὐτὸ δὲ συμβαίνει τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν μαλακίων · ὁ γὰρ ἄρρην τῶν σηπιῶν , ὅταν ἐκτέκῃ ἡ θήλεια , ἐπιρραίνει τὰ ᾠά . Ὅπερ εὔλογον συμβαίνειν καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων μαλακίων , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν σηπιῶν ὦπται ἐν τῷ παρόντι μόνον . Ἐκτίκτουσι δὲ πρὸς τῇ γῇ , οἱ μὲν κωβιοὶ πρὸς τοῖς λίθοις , πλὴν πλατὺ καὶ ψαθυρὸν τὸ ἀποτικτόμενόν ἐστιν . Ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἄλλοι · ἀλεεινά τε γάρ ἐστι τὰ περὶ τὴν γῆν , καὶ τροφὴν ἔχει μᾶλλον , καὶ πρὸς τὸ μὴ κατεσθίεσθαι ὑπὸ τῶν μειζόνων τὰ κυήματα . Διὸ καὶ ἐν τῷ Πόντῳ περὶ τὸν Θερμώδοντα ποταμὸν οἱ πλεῖστοι τίκτουσιν · νήνεμος γὰρ ὁ τόπος καὶ ἀλεεινὸς καὶ ἔχων ὕδατα γλυκέα . Τίκτουσι δ’ οἱ μὲν ἄλλοι τῶν ᾠοτόκων ἰχθύων ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ , πλὴν τῶν μικρῶν φυκίδων · αὗται δὲ δίς . Διαφέρει δ’ ὁ ἄρρην φύκης τῆς θηλείας τῷ μελάντερος εἶναι καὶ μείζους ἔχειν τὰς λεπίδας . Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι ἰχθύες ἐν γόνῳ τίκτουσι καὶ τὰ ᾠὰ ἀφιᾶσιν · ἣν δὲ καλοῦσί τινες βελόνην , ὅταν ἤδη ὥρα ᾖ τοῦ τίκτειν , διαρρήγνυται , καὶ οὕτω τὰ ᾠὰ ἐξέρχεται . Ἔχει γάρ τινα ὁ ἰχθὺς οὗτος διάφυσιν ὑπὸ τὴν γαστέρα καὶ τὸ ἦτρον , ὥσπερ οἱ τυφλίναι ὄφεις · ὅταν δ’ ἐκτέκῃ , συμφύεται ταῦτα πάλιν . Ἡ δὲ γένεσις ἐκ τοῦ ᾠοῦ ὁμοίως συμβαίνει ἐπί τε τῶν ἔσω ᾠοτοκούντων καὶ ἐπὶ τῶν ἔξω · ἐπ’ ἄκρου τε γὰρ γίνεται καὶ ὑμένι περιέχεται , καὶ πρῶτον διάδηλοι οἱ ὀφθαλμοὶ μεγάλοι καὶ σφαιροειδεῖς ὄντες . Ἧι καὶ δῆλον ὅτι οὐχ ὥσπερ τινές φασιν , ὁμοίως γίνονται τοῖς ἐκ τῶν σκωλήκων γινομένοις · τοὐναντίον γὰρ συμβαίνει ἐπ’ ἐκείνων , τὰ κάτω μείζω πρῶτον , οἱ δ’ ὀφθαλμοὶ καὶ ἡ κεφαλὴ ὕστερον . Ὅταν δ’ ἀναλωθῇ τὸ ᾠόν , γίνονται γυρινώδεις , καὶ τὸ μὲν πρῶτον οὐδεμίαν τροφὴν λαμβάνοντα αὐξάνονται ἐκ τῆς ἀπὸ τοῦ ᾠοῦ ἐγγιγνομένης ὑγρότητος , ὕστερον δὲ τρέφονται ἕως ἂν αὐξηθῶσι τοῖς ποταμίοις ὕδασιν . Τοῦ δὲ Πόντου καθαιρομένου ἐπιφέρεταί τι κατὰ τὸν Ἑλλήσποντον ὃ καλοῦσι φῦκος · ἔστι δ’ ὠχρὸν τοῦτο . Οἱ δέ τινές φασι τοῦτο ἄνθος εἶναί τι φυσικὸν τὸ φυκίον . Ἀρχομένου δὲ γίνεται τοῦ θέρους . Τούτῳ τρέφεται καὶ τὰ ὄστρεα καὶ τὰ ἰχθύδια τὰ ἐν τοῖς τόποις τούτοις . Φασὶ δέ τινες τῶν θαλαττίων καὶ τὴν πορφύραν ἴσχειν ἀπὸ τούτου τὸ ἄνθος .
Lemmas: ὁ δέ ᾠοκοκοέω ὁ ἰχθῦς ὁ μέν ὕστερος δίκροος ἔχω καί κάτω , καθά λέγω πρότερος ( ᾠοτοκέω δέ πᾶς ὁ τε λεπιδωτός , οἷος λάβραξ κεστρεύς κέφαλος ἐτελίς , καί ὁ λευκός καλέω πᾶς , καί ὁ λεῖος πλήν ἔγχελυς ) , ᾠόν δέ ἴσχω ψαθυρός . οὗτος δέ φαίνω διά ὁ ὁ ὑστέρα εἰμί πλήρης πᾶς ᾠόν , ὥστε ἐν γε ὁ μικρός ὁ ἰχθῦς δοκέω ᾠόν μόνος εἰμί δύο · διά ὁ μικρότης γάρ καί ὁ λεπτότης ἄδηλος ἐν αὐτός ὁ ὑστέρα . περί μέν οὖν ὁ ὀχεία πᾶς ὁ ἰχθῦς λέγω πρότερος . εἰμί δέ ὁ ἰχθῦς ὁ μέν πολύς ἄρσην καί θῆλυς , περί δέ ἐρυθρῖνος καί χάννη ἀφοράω · πᾶς γάρ ἁλίσκομαι κύημα ἔχω . συνίστημι μέν οὖν καί ὀχεύω ᾠόν ὁ συνδυάζω ὁ ἰχθῦς , ἴσχω δέ καί ἄνευ ὀχεία . δηλόω δέ ἔνιοι ὁ ποτάμιος · εὐθύς γάρ γεννάω ὡς λέγω καί μικρός εἰμί ὁ φοξῖνος κύημα ἔχω . ἀπορραίνω δέ ὁ ᾠόν , καί καθά λέγω , ὁ μέν πολύς ᾠόν ὁ ἄρσην ἀνακάπτω , ὁ δέ ἀπόλλυμι ἐν ὁ ὑγρός · ὅσος δέ ἄν ἐκτίκτω εἰς ὁ τόπος εἰς ὅς ἐκτίκτω , οὗτος σῴζω · εἰ γάρ πᾶς σῴζω , παμπληθής ἄν ὁ γένος εἰμί ἕκαστος . καί οὗτος δέ οὐ γίγνομαι ὁ πολύς γόνιμος , ἀλλά ὅσος ἄν ἐπιρραίνω ὁ ἄρσην ὁ θορός · ὅταν γάρ ἐκτίκτω , παρέπομαι ὁ ἄρσην ἐπιρραίνω ἐπί ὁ ᾠόν ὁ θορός , καί ὅσος μέν ἄν ἐπιρραίνω , ἐκ πᾶς γίγνομαι ἰχθύδιον , ἐκ δέ ὁ ἄλλος ὅπως ἄν τυγχάνω . αὐτός δέ συμβαίνω οὗτος καί ἐπί ὁ μαλάκια · ὁ γάρ ἄρσην ὁ σηπία , ὅταν ἐκτίκτω ὁ θῆλυς , ἐπιρραίνω ὁ ᾠόν . ὅς εὔλογος συμβαίνω καί ἐπί ὁ ἄλλος μαλάκια , ἀλλά ἐπί ὁ σηπία ὁράω ἐν ὁ πάρειμι μόνος . ἐκτίκτω δέ πρός ὁ γῆ , ὁ μέν κωβιός πρός ὁ λίθος , πλήν πλατύς καί ψαθυρός ὁ ἀποτίκτω εἰμί . ὅμοιος δέ καί ὁ ἄλλος · ἀλεεινός τε γάρ εἰμί ὁ περί ὁ γῆ , καί τροφή ἔχω μάλα , καί πρός ὁ μή κατεσθίω ὑπό ὁ μέγας ὁ κύημα . διό καί ἐν ὁ Πόντος περί ὁ Θερμώδων ποταμός ὁ πολύς τίκτω · νήνεμος γάρ ὁ τόπος καί ἀλεεινός καί ἔχω ὕδωρ γλυκύς . τίκτω δέ ὁ μέν ἄλλος ὁ ᾠότοκος ἰχθῦς ἅπαξ ὁ ἐνιαυτός , πλήν ὁ μικρός φυκίς · οὗτος δέ δίς . διαφέρω δέ ὁ ἄρσην φύκης ὁ θῆλυς ὁ μελάντερος εἰμί καί μέγας ἔχω ὁ λεπίς . ὁ μέν οὖν ἄλλος ἰχθῦς ἐν γόνος τίκτω καί ὁ ᾠόν ἀφίημι · ὅς δέ καλέω τις βελόνη , ὅταν ἤδη ὥρα εἰμί ὁ τίκτω , διαρρήγνυμι , καί οὕτως ὁ ᾠόν ἐξέρχομαι . ἔχω γάρ τις ὁ ἰχθῦς οὗτος διάφυσις ὑπό ὁ γαστήρ καί ὁ ἦτρον , ὥσπερ ὁ τυφλίνης ὄφις · ὅταν δέ ἐκτίκτω , συμφύω οὗτος πάλιν . ὁ δέ γένεσις ἐκ ὁ ᾠόν ὅμοιος συμβαίνω ἐπί τε ὁ ἔσω ᾠοτοκέω καί ἐπί ὁ ἔξω · ἐπί ἄκρον τε γάρ γίγνομαι καί ὑμήν περιέχω , καί πρῶτος διάδηλος ὁ ὀφθαλμός μέγας καί σφαιροειδής εἰμί . ὅς καί δῆλος ὅτι οὐ ὥσπερ τις φημί , ὅμοιος γίγνομαι ὁ ἐκ ὁ σκώληξ γίγνομαι · ἐναντίος γάρ συμβαίνω ἐπί ἐκεῖνος , ὁ κάτω μέγας πρῶτος , ὁ δέ ὀφθαλμός καί ὁ κεφαλή ὕστερον . ὅταν δέ ἀναλίσκω ὁ ᾠόν , γίγνομαι γυρινώδης , καί ὁ μέν πρῶτος οὐδείς τροφή λαμβάνω αὐξάνω ἐκ ὁ ἀπό ὁ ᾠόν ἐγγίγνομαι ὑγρότης , ὕστερον δέ τρέφω ἕως ἄν αὐξάνω ὁ ποτάμιος ὕδωρ . ὁ δέ Πόντος καθαίρω ἐπιφέρω τις κατά ὁ Ἑλλήσποντος ὅς καλέω φῦκος · εἰμί δέ ὠχρός οὗτος . ὁ δέ τις φημί οὗτος ἄνθος εἰμί τις φυσικός ὁ φυκίον . ἄρχω δέ γίγνομαι ὁ θέρος . οὗτος τρέφω καί ὁ ὄστρεον καί ὁ ἰχθύδιον ὁ ἐν ὁ τόπος οὗτος . φημί δέ τις ὁ θαλάσσιος καί ὁ πορφύρα ἴσχω ἀπό οὗτος ὁ ἄνθος .