aristoteles-et-corpus-aristotelicum.historia-animalium 6.17
Τοὺς δὲ τόκους οὔτε πάντες οἱ ἰχθύες ποιοῦνται τὴν αὐτὴν ὥραν οὔθ’ ὁμοίως , οὔτε κύουσι τὸν ἴσον χρόνον . Πρὸ μὲν οὖν τῆς ὀχείας ἀγέλαι γίνονται ἀρρένων καὶ θηλειῶν · ὅταν δὲ περὶ τὴν ὀχείαν καὶ τοὺς τόκους ὦσι , συνδυάζονται . Κύουσι δὲ τούτων ἔνιοι μὲν οὐ πλείους τριάκονθ’ ἡμερῶν , οἱ δὲ ἐλάττω χρόνον , πάντες δ’ ἐν χρόνοις διαιρουμένοις εἰς τὸν τῶν ἑβδομάδων ἀριθμόν . Κύουσι δὲ πλεῖστον χρόνον οὓς καλοῦσί τινες μαρίνους . Σάργος δὲ κυΐσκεται μὲν περὶ τὸν Ποσειδεῶνα μῆνα , κύει δ’ ἡμέρας τριάκοντα · καὶ ὃν καλοῦσι δέ τινες χελῶνα τῶν κεστρέων , καὶ ὁ μύξων τὴν αὐτὴν ὥραν καὶ ἴσον χρόνον κύουσι τῷ σάργῳ . Πονοῦσι δὲ τῇ κυήσει πάντες , διὸ μάλιστα τὴν ὥραν ταύτην ἐκπίπτουσιν · φέρονται γὰρ οἰστρῶντες πρὸς τὴν γῆν . Καὶ ὅλως ἐν κινήσει περὶ τὸν χρόνον τοῦτον διατελοῦσιν ὄντες , ἕως ἂν ἐκτέκωσιν · καὶ μάλιστα ὁ κεστρεὺς τοῦτο ποιεῖ τῶν ἰχθύων · ὅταν δ’ ἐκτέκωσιν , ἡσυχάζουσιν . Πολλοῖς δὲ τῶν ἰχθύων πέρας ἐστὶ τοῦ τίκτειν , ὅταν ἐγγένηται σκωλήκια ἐν τῇ γαστρί · ἐγγίνεται γὰρ μικρὰ καὶ ἔμψυχα , ἃ ἐξελαύνει τὰ κυήματα . Οἱ δὲ τόκοι γίνονται τοῖς μὲν ῥυάσι τοῦ ἔαρος , καὶ τοῖς πλείστοις δὲ περὶ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν · τοῖς δ’ ἄλλοις οὐχ ἡ αὐτὴ ὥρα τοῦ ἔτους , ἀλλὰ τοῖς μὲν τοῦ θέρους , τοῖς δὲ περὶ τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν . Τίκτει δὲ πρῶτον τῶν τοιούτων ἀθερίνη ( τίκτει δὲ πρὸς τῇ γῇ ) , κέφαλος δὲ ὕστατος · δῆλον δ’ ἐκ τοῦ πρῶτον ταύτης φαίνεσθαι τὸν γόνον , τοῦ δ’ ὕστατον . Τίκτει δὲ καὶ κεστρεὺς ἐν τοῖς πρώτοις , καὶ σάλπη τοῦ θέρους ἀρχομένου ἐν τοῖς πλείστοις , ἐνιαχοῦ δὲ μετοπώρου . Τίκτει δὲ καὶ ὁ αὐλωπίας , ὃν καλοῦσί τινες ἀνθίαν , τοῦ θέρους . Μετὰ δὲ τούτους χρύσοφρυς καὶ λάβραξ καὶ μόρμυρος καὶ ὅλως οἱ καλούμενοι δρομάδες . Ὕστατοι δὲ τῶν ἀγελαίων τρίγλη καὶ κορακῖνος · τίκτουσι δὲ οὗτοι περὶ τὸ μετόπωρον . Τίκτει δ’ ἡ τρίγλη ἐπὶ τῷ πηλῷ , διὸ ὀψὲ τίκτει · πολὺν γὰρ χρόνον ὁ πηλὸς ψυχρός ἐστιν . Ὁ δὲ κορακῖνος ὕστερον τῆς τρίγλης ἐπὶ τῶν φυκίων ἐκπορευόμενος , διὰ τὸ βιοτεύειν ἐν τοῖς πετραίοις χωρίοις · κύει δὲ πολὺν χρόνον . Αἱ δὲ μαινίδες τίκτουσι μετὰ τροπὰς χειμερινάς . Τῶν δ’ ἄλλων ὅσοι πελάγιοι , οἱ πολλοὶ θέρους τίκτουσιν · σημεῖον δ’ ὅτι οὐχ ἁλίσκονται τὸν χρόνον τοῦτον . Πολυγονώτατον δ’ ἐστὶ τῶν ἰχθύων μαινίς , τῶν δὲ σελαχῶν βάτραχος · ἀλλὰ σπάνιοί εἰσι διὰ τὸ ἀπόλλυσθαι ῥᾳδίως · τίκτει γὰρ ἀθρόα καὶ πρὸς τῇ γῇ . Ὅλως δ’ ὀλιγογονώτερα μέν ἐστι τὰ σελάχη διὰ τὸ ζῳοτοκεῖν , σώζεται δὲ μάλιστα ταῦτα διὰ τὸ μέγεθος . Ὀψίγονον δ’ ἐστὶ καὶ ἡ καλουμένη βελόνη , καὶ αἱ πολλαὶ αὐτῶν πρὸ τοῦ τίκτειν διαρρήγνυνται ὑπὸ τῶν ᾠῶν · ἴσχει δ’ οὐχ οὕτω πολλὰ ὡς μεγάλα . Καὶ ὥσπερ τὰ φαλάγγια δέ , περικέχυνται καὶ περὶ τὴν βελόνην · ἐκτίκτει γὰρ πρὸς αὑτῇ , κἄν τις θίγῃ , φεύγουσιν . Ἡ δ’ ἀθερίνη τίκτει τρίβουσα τὴν κοιλίαν πρὸς τὴν ἄμμον . Διαρρήγνυνται δὲ καὶ οἱ θύννοι ὑπὸ τῆς πιμελῆς , ζῶσι δ’ ἔτη δύο . Σημεῖον δὲ τούτου ποιοῦνται οἱ ἁλιεῖς · ἐκλιπουσῶν γάρ ποτε τῶν θυννίδων ἐνιαυτόν , τῷ ἐχομένῳ ἔτει καὶ οἱ θύννοι ἐξέλιπον . Δοκοῦσι δ’ ἐνιαυτῷ εἶναι πρεσβύτεροι τῶν πηλαμύδων . Ὀχεύονται δ’ οἱ θύννοι καὶ οἱ σκόμβροι περὶ τὸν Ἐλαφηβολιῶνα φθίνοντα , τίκτουσι δὲ περὶ τὸν Ἑκατομβαιῶνα ἀρχόμενον · τίκτουσι δὲ οἷον ἐν θυλάκῳ τὰ ᾠά . Ἡ δ’ αὔξησίς ἐστι τῶν θυννίδων ταχεῖα · ὅταν γὰρ τέκωσιν οἱ ἰχθύες ἐν τῷ Πόντῳ , γίγνονται ἐκ τοῦ ᾠοῦ ἃς καλοῦσιν οἱ μὲν σκορδύλας , Βυζάντιοι δ’ αὐξίδας διὰ τὸ ἐν ὀλίγαις αὐξάνεσθαι ἡμέραις , καὶ ἐξέρχονται μὲν τοῦ φθινοπώρου ἅμα ταῖς θυννίσιν , εἰσπλέουσι δὲ τοῦ ἔαρος ἤδη οὖσαι πηλαμύδες . Σχεδὸν δὲ καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἰχθύες ταχεῖαν λαμβάνουσι τὴν αὔξησιν , πάντες δ’ ἐν τῷ Πόντῳ θᾶττον · παρ’ ἡμέραν γὰρ καὶ αἱ ἄμιαι πολὺ ἐπιδήλως αὔξονται . Ὅλως δὲ δεῖ νομίζειν τοῖς αὐτοῖς ἰχθύσι μὴ ἐν τοῖς αὐτοῖς τόποις μήτε τῆς ὀχείας καὶ τῆς κυήσεως εἶναι τὴν αὐτὴν ὥραν μήτε τοῦ τόκου καὶ τῆς εὐημερίας , ἐπεὶ καὶ οἱ καλούμενοι κορακῖνοι ἐνιαχοῦ τίκτουσι περὶ τὸν πυραμητόν · ἀλλὰ τοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γιγνομένου ἐστόχασται τὰ εἰρημένα . Ἴσχουσι δὲ καὶ οἱ γόγγροι κυήματα · ἀλλ’ οὐκ ἐν πᾶσι τοῖς τόποις ὁμοίως τοῦτο ἐπίδηλον , οὐδὲ τὸ κύημα σφόδρα φανερὸν διὰ τὴν πιμελήν · ἴσχει γὰρ μακρόν , ὥσπερ καὶ οἱ ὄφεις . Ἀλλ’ ἐπὶ τὸ πῦρ τιθέμενον διάδηλον ποιεῖ · ἡ μὲν γὰρ πιμελὴ θυμιᾶται καὶ τήκεται , τὰ δὲ πηδᾷ καὶ ψοφεῖ ἐκθλιβόμενα . Ἔτι δ’ ἄν τις ψηλαφᾷ καὶ τρίβῃ τοῖς δακτύλοις , τὸ μὲν στέαρ λεῖον φαίνεται , τὸ δ’ ᾠὸν τραχύ . Ἔνιοι μὲν οὖν γόγγροι στέαρ μὲν ἔχουσιν ᾠὸν δ’ οὐδέν , οἱ δὲ τοὐναντίον στέαρ μὲν οὐθέν , ᾠὸν δὲ τοιοῦτον οἷον εἴρηται νῦν .
Lemmas: ὁ δέ τόκος οὔτε πᾶς ὁ ἰχθῦς ποιέω ὁ αὐτός ὥρα οὔτε ὅμοιος , οὔτε κύω ὁ ἴσος χρόνος . πρό μέν οὖν ὁ ὀχεία ἀγέλη γίγνομαι ἄρσην καί θῆλυς · ὅταν δέ περί ὁ ὀχεία καί ὁ τόκος εἰμί , συνδυάζω . κύω δέ οὗτος ἔνιοι μέν οὐ πολύς τριάκοντα ἡμέρα , ὁ δέ ἐλαχύς χρόνος , πᾶς δέ ἐν χρόνος διαιρέω εἰς ὁ ὁ ἑβδομάς ἀριθμός . κύω δέ πολύς χρόνος ὅς καλέω τις μαρῖνος . Σάργος δέ κυίσκομαι μέν περί ὁ Ποσειδῶν μείς , κύω δέ ἡμέρα τριάκοντα · καί ὅς καλέω δέ τις χελών ὁ κεστρεύς , καί ὁ μύξων ὁ αὐτός ὥρα καί ἴσος χρόνος κύω ὁ σῆργος . πονέω δέ ὁ κύησις πᾶς , διό μάλα ὁ ὥρα οὗτος ἐκπίπτω · φέρω γάρ οἰστράω πρός ὁ γῆ . καί ὅλος ἐν κίνησις περί ὁ χρόνος οὗτος διατελέω εἰμί , ἕως ἄν ἐκτίκτω · καί μάλα ὁ κεστρεύς οὗτος ποιέω ὁ ἰχθῦς · ὅταν δέ ἐκτίκτω , ἡσυχάζω . πολύς δέ ὁ ἰχθῦς πέρας εἰμί ὁ τίκτω , ὅταν ἐγγίγνομαι σκωλήκιον ἐν ὁ γαστήρ · ἐγγίγνομαι γάρ μικρός καί ἔμψυχος , ὅς ἐξελαύνω ὁ κύημα . ὁ δέ τόκος γίγνομαι ὁ μέν ῥυάς ὁ ἔαρ , καί ὁ πολύς δέ περί ὁ ἐαρινός ἰσημερία · ὁ δέ ἄλλος οὐ ὁ αὐτός ὥρα ὁ ἔτος , ἀλλά ὁ μέν ὁ θέρος , ὁ δέ περί ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία . τίκτω δέ πρῶτος ὁ τοιοῦτος ἀθερίνη ( τίκτω δέ πρός ὁ γῆ ) , κέφαλος δέ ὕστερος · δῆλος δέ ἐκ ὁ πρῶτος οὗτος φαίνω ὁ γόνος , ὁ δέ ὕστερος . τίκτω δέ καί κεστρεύς ἐν ὁ πρῶτος , καί σάλπη ὁ θέρος ἄρχω ἐν ὁ πολύς , ἐνιαχοῦ δέ μετόπωρον . τίκτω δέ καί ὁ αὐλωπίας , ὅς καλέω τις ἀνθίας , ὁ θέρος . μετά δέ οὗτος χρύσοφρυς καί λάβραξ καί μορμύρος καί ὅλος ὁ καλέω δρομάς . ὕστατος δέ ὁ ἀγελαῖος τρίγλη καί κορακῖνος · τίκτω δέ οὗτος περί ὁ μετόπωρον . τίκτω δέ ὁ τρίγλη ἐπί ὁ πηλός , διό ὀψέ τίκτω · πολύς γάρ χρόνος ὁ πηλός ψυχρός εἰμί . ὁ δέ κορακῖνος ὕστερον ὁ τρίγλη ἐπί ὁ φυκίον ἐκπορεύω , διά ὁ βιοτεύω ἐν ὁ πετραῖος χωρίον · κύω δέ πολύς χρόνος . ὁ δέ μαινίς τίκτω μετά τροπή χειμερινός . ὁ δέ ἄλλος ὅσος πελάγιος , ὁ πολύς θέρος τίκτω · σημεῖον δέ ὅτι οὐ ἁλίσκομαι ὁ χρόνος οὗτος . πολύγονος δέ εἰμί ὁ ἰχθῦς μαινίς , ὁ δέ σέλαχος βάτραχος · ἀλλά σπάνιος εἰμί διά ὁ ἀπόλλυμι ῥᾴδιος · τίκτω γάρ ἀθρόος καί πρός ὁ γῆ . ὅλος δέ ὀλιγόγονος μέν εἰμί ὁ σέλαχος διά ὁ ζωοτοκέω , σῴζω δέ μάλα οὗτος διά ὁ μέγεθος . ὀψίγονος δέ εἰμί καί ὁ καλέω βελόνη , καί ὁ πολύς αὐτός πρό ὁ τίκτω διαρρήγνυμι ὑπό ὁ ᾠόν · ἴσχω δέ οὐ οὕτως πολύς ὡς μέγας . καί ὥσπερ ὁ φαλάγγιον δέ , περιχύνω καί περί ὁ βελόνη · ἐκτίκτω γάρ πρός ἑαυτοῦ , ἐάν τις θιγγάνω , φεύγω . ὁ δέ ἀθερίνη τίκτω τρίβω ὁ κοιλία πρός ὁ ἄμμος . διαρρήγνυμι δέ καί ὁ θύννος ὑπό ὁ πιμελή , ζάω δέ ἔτος δύο . σημεῖον δέ οὗτος ποιέω ὁ ἁλιεύς · ἐκλείπω γάρ ποτέ ὁ θυννίς ἐνιαυτός , ὁ ἔχω ἔτος καί ὁ θύννος ἐκλείπω . δοκέω δέ ἐνιαυτός εἰμί πρέσβυς ὁ πηλαμύς . ὀχεύω δέ ὁ θύννος καί ὁ σκόμβρος περί ὁ Ἐλαφηβόλιον φθίω , τίκτω δέ περί ὁ Ἑκατομβαιών ἄρχω · τίκτω δέ οἷος ἐν θύλακος ὁ ᾠόν . ὁ δέ αὔξησις εἰμί ὁ θυννίς ταχύς · ὅταν γάρ τίκτω ὁ ἰχθῦς ἐν ὁ Πόντος , γίγνομαι ἐκ ὁ ᾠόν ὅς καλέω ὁ μέν σκορδύλη , Βυζάντιος δέ αὐξίς διά ὁ ἐν ὀλίγος αὐξάνω ἡμέρα , καί ἐξέρχομαι μέν ὁ φθινόπωρον ἅμα ὁ θυννίς , εἰσπλέω δέ ὁ ἔαρ ἤδη εἰμί πηλαμύς . σχεδόν δέ καί ὁ ἄλλος πᾶς ἰχθῦς ταχύς λαμβάνω ὁ αὔξησις , πᾶς δέ ἐν ὁ Πόντος ταχύς · παρά ἡμέρα γάρ καί ὁ ἀμία πολύς ἐπίδηλος αὐξάνω . ὅλος δέ δέω νομίζω ὁ αὐτός ἰχθῦς μή ἐν ὁ αὐτός τόπος μήτε ὁ ὀχεία καί ὁ κύησις εἰμί ὁ αὐτός ὥρα μήτε ὁ τόκος καί ὁ εὐημερία , ἐπεί καί ὁ καλέω κορακῖνος ἐνιαχοῦ τίκτω περί ὁ πυραμητός · ἀλλά ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς γίγνομαι στοχάζομαι ὁ λέγω . ἴσχω δέ καί ὁ γόγγρος κύημα · ἀλλά οὐ ἐν πᾶς ὁ τόπος ὅμοιος οὗτος ἐπίδηλος , οὐδέ ὁ κύημα σφόδρα φανερός διά ὁ πιμελή · ἴσχω γάρ μακρός , ὥσπερ καί ὁ ὄφις . ἀλλά ἐπί ὁ πῦρ τίθημι διάδηλος ποιέω · ὁ μέν γάρ πιμελή θυμιάω καί τήκω , ὁ δέ πηδάω καί ψοφέω ἐκθλίβω . ἔτι δέ ἐάν τις ψηλαφάω καί τρίβω ὁ δάκτυλος , ὁ μέν στέαρ λεῖος φαίνω , ὁ δέ ᾠόν τραχύς . ἔνιοι μέν οὖν γόγγρος στέαρ μέν ἔχω ᾠόν δέ οὐδείς , ὁ δέ ἐναντίος στέαρ μέν οὐδείς , ᾠόν δέ τοιοῦτος οἷος λέγω νῦν .