aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 6.9
τὸ ζητεῖν δὲ καὶ τὸ βουλεύεσθαι διαφέρει · τὸ γὰρ βουλεύεσθαι ζητεῖν τι ἐστίν . δεῖ δὲ λαβεῖν καὶ περὶ εὐβουλίας τί ἐστι , πότερον ἐπιστήμη τις ἢ δόξα ἢ εὐστοχία ἢ ἄλλο τι γένος . ἐπιστήμη μὲν δὴ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ ζητοῦσι περὶ ὧν ἴσασιν , ἡ δʼ εὐβουλία βουλή τις , ὁ δὲ βουλευόμενος ζητεῖ καὶ λογίζεται . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ εὐστοχία · ἄνευ τε γὰρ λόγου καὶ ταχύ τι ἡ εὐστοχία , βουλεύονται δὲ πολὺν χρόνον , καὶ φασὶ πράττειν μὲν δεῖν ταχὺ τὰ βουλευθέντα , βουλεύεσθαι δὲ βραδέως . ἔτι ἡ ἀγχίνοια ἕτερον καὶ ἡ εὐβουλία · ἔστι δʼ εὐστοχία τις ἡ ἀγχίνοια . οὐδὲ δὴ δόξα ἡ εὐβουλία οὐδεμία . ἀλλʼ ἐπεὶ ὁ μὲν κακῶς βουλευόμενος ἁμαρτάνει , ὁ δʼ εὖ ὀρθῶς βουλεύεται , δῆλον ὅτι ὀρθότης τις ἡ εὐβουλία ἐστίν , οὔτʼ ἐπιστήμης δὲ οὔτε δόξης · ἐπιστήμης μὲν γὰρ οὐκ ἔστιν ὀρθότης ( οὐδὲ γὰρ ἁμαρτία ) , δόξης δʼ ὀρθότης ἀλήθεια · ἅμα δὲ καὶ ὥρισται ἤδη πᾶν οὗ δόξα ἐστίν . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ἄνευ λόγου ἡ εὐβουλία . διανοίας ἄρα λείπεται · αὕτη γὰρ οὔπω φάσις · καὶ γὰρ ἡ δόξα οὐ ζήτησις ἀλλὰ φάσις τις ἤδη , ὁ δὲ βουλευόμενος , ἐάν τε εὖ ἐάν τε καὶ κακῶς βουλεύηται , ζητεῖ τι καὶ λογίζεται . ἀλλʼ ὀρθότης τίς ἐστιν ἡ εὐβουλία βουλῆς · διὸ ἡ βουλὴ ζητητέα πρῶτον τί καὶ περὶ τί . ἐπεὶ δʼ ἡ ὀρθότης πλεοναχῶς , δῆλον ὅτι οὐ πᾶσα · ὁ γὰρ ἀκρατὴς καὶ ὁ φαῦλος ὃ προτίθεται † ἰδεῖν † ἐκ τοῦ λογισμοῦ τεύξεται , ὥστε ὀρθῶς ἔσται βεβουλευμένος , κακὸν δὲ μέγα εἰληφώς . δοκεῖ δʼ ἀγαθόν τι τὸ εὖ βεβουλεῦσθαι · ἡ γὰρ τοιαύτη ὀρθότης βουλῆς εὐβουλία , ἡ ἀγαθοῦ τευκτική . ἀλλʼ ἔστι καὶ τούτου ψευδεῖ συλλογισμῷ τυχεῖν , καὶ ὃ μὲν δεῖ ποιῆσαι τυχεῖν , διʼ οὗ δʼ οὔ , ἀλλὰ ψευδῆ τὸν μέσον ὅρον εἶναι · ὥστʼ οὐδʼ αὕτη πω εὐβουλία , καθʼ ἣν οὗ δεῖ μὲν τυγχάνει , οὐ μέντοι διʼ οὗ ἔδει . ἔτι ἔστι πολὺν χρόνον βουλευόμενον τυχεῖν , τὸν δὲ ταχύ . οὐκοῦν οὐδʼ ἐκείνη πω εὐβουλία , ἀλλʼ ὀρθότης ἡ κατὰ τὸ ὠφέλιμον , καὶ οὗ δεῖ καὶ ὣς καὶ ὅτε . ἔτι ἔστι καὶ ἁπλῶς εὖ βεβουλεῦσθαι καὶ πρός τι τέλος . ἣ μὲν δὴ ἁπλῶς ἡ πρὸς τὸ τέλος τὸ ἁπλῶς κατορθοῦσα , τὶς δὲ ἡ πρός τι τέλος . εἰ δὴ τῶν φρονίμων τὸ εὖ βεβουλεῦσθαι , ἡ εὐβουλία εἴη ἂν ὀρθότης ἡ κατὰ τὸ συμφέρον πρὸς τὸ τέλος , οὗ ἡ φρόνησις ἀληθὴς ὑπόληψίς ἐστιν .
Lemmas: ὁ ζητέω δέ καί ὁ βουλεύω διαφέρω · ὁ γάρ βουλεύω ζητέω τις εἰμί . δέω δέ λαμβάνω καί περί εὐβουλία τίς εἰμί , πότερος ἐπιστήμη τις ἤ δόξα ἤ εὐστοχία ἤ ἄλλος τις γένος . ἐπιστήμη μέν δή οὐ εἰμί · οὐ γάρ ζητέω περί ὅς οἶδα , ὁ δέ εὐβουλία βουλή τις , ὁ δέ βουλεύω ζητέω καί λογίζομαι . ἀλλά μήν οὐδέ εὐστοχία · ἄνευ τε γάρ λόγος καί ταχύς τις ὁ εὐστοχία , βουλεύω δέ πολύς χρόνος , καί φημί πράσσω μέν δέω ταχύς ὁ βουλεύω , βουλεύω δέ βραδύς . ἔτι ὁ ἀγχίνοια ἕτερος καί ὁ εὐβουλία · εἰμί δέ εὐστοχία τις ὁ ἀγχίνοια . οὐδέ δή δόξα ὁ εὐβουλία οὐδείς . ἀλλά ἐπεί ὁ μέν κακός βουλεύω ἁμαρτάνω , ὁ δέ εὖ ὀρθός βουλεύω , δῆλος ὅτι ὀρθότης τις ὁ εὐβουλία εἰμί , οὔτε ἐπιστήμη δέ οὔτε δόξα · ἐπιστήμη μέν γάρ οὐ εἰμί ὀρθότης ( οὐδέ γάρ ἁμαρτία ) , δόξα δέ ὀρθότης ἀλήθεια · ἅμα δέ καί ὁρίζω ἤδη πᾶς ὅς δόξα εἰμί . ἀλλά μήν οὐδέ ἄνευ λόγος ὁ εὐβουλία . διάνοια ἄρα λείπω · οὗτος γάρ οὔπω φάσις · καί γάρ ὁ δόξα οὐ ζήτησις ἀλλά φάσις τις ἤδη , ὁ δέ βουλεύω , ἐάν τε εὖ ἐάν τε καί κακός βουλεύω , ζητέω τις καί λογίζομαι . ἀλλά ὀρθότης τίς εἰμί ὁ εὐβουλία βουλή · διό ὁ βουλή ζητέω πρῶτος τίς καί περί τίς . ἐπεί δέ ὁ ὀρθότης πλεοναχός , δῆλος ὅτι οὐ πᾶς · ὁ γάρ ἀκρατής καί ὁ φαῦλος ὅς προτίθημι † ὁράω † ἐκ ὁ λογισμός τυγχάνω , ὥστε ὀρθός εἰμί βουλεύω , κακός δέ μέγας λαμβάνω . δοκέω δέ ἀγαθός τις ὁ εὖ βουλεύω · ὁ γάρ τοιοῦτος ὀρθότης βουλή εὐβουλία , ὁ ἀγαθός τευκτικός . ἀλλά εἰμί καί οὗτος ψευδής συλλογισμός τυγχάνω , καί ὅς μέν δέω ποιέω τυγχάνω , διά ὅς δέ οὐ , ἀλλά ψευδής ὁ μέσος ὅρος εἰμί · ὥστε οὐδέ οὗτος πω εὐβουλία , κατά ὅς ὅς δέω μέν τυγχάνω , οὐ μέντοι διά ὅς δέω . ἔτι εἰμί πολύς χρόνος βουλεύω τυγχάνω , ὁ δέ ταχύς . οὐκοῦν οὐδέ ἐκεῖνος πω εὐβουλία , ἀλλά ὀρθότης ὁ κατά ὁ ὠφέλιμος , καί ὅς δέω καί ὡς καί ὅτε . ἔτι εἰμί καί ἁπλῶς εὖ βουλεύω καί πρός τις τέλος . ὁ μέν δή ἁπλῶς ὁ πρός ὁ τέλος ὁ ἁπλῶς κατορθόω , τίς δέ ὁ πρός τις τέλος . εἰ δή ὁ φρόνιμος ὁ εὖ βουλεύω , ὁ εὐβουλία εἰμί ἄν ὀρθότης ὁ κατά ὁ συμφέρω πρός ὁ τέλος , ὅς ὁ φρόνησις ἀληθής ὑπόληψις εἰμί .