aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.9
ἔοικε δέ , καθάπερ ἐν ἀρχῇ εἴρηται , περὶ ταὐτὰ καὶ ἐν τοῖς αὐτοῖς εἶναι ἥ τε φιλία καὶ τὸ δίκαιον . ἐν ἁπάσῃ γὰρ κοινωνίᾳ δοκεῖ τι δίκαιον εἶναι , καὶ φιλία δέ · προσαγορεύουσι γοῦν ὡς φίλους τοὺς σύμπλους καὶ τοὺς συστρατιώτας , ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς ἐν ταῖς ἄλλαις κοινωνίαις . καθʼ ὅσον δὲ κοινωνοῦσιν , ἐπὶ τοσοῦτόν ἐστι φιλία · καὶ γὰρ τὸ δίκαιον . καὶ ἡ παροιμία κοινὰ τὰ φίλων , ὀρθῶς · ἐν κοινωνίᾳ γὰρ ἡ φιλία . ἔστι δʼ ἀδελφοῖς μὲν καὶ ἑταίροις πάντα κοινά , τοῖς δʼ ἄλλοις ἀφωρισμένα , καὶ τοῖς μὲν πλείω τοῖς δʼ ἐλάττω · καὶ γὰρ τῶν φιλιῶν αἳ μὲν μᾶλλον αἳ δʼ ἧττον . διαφέρει δὲ καὶ τὰ δίκαια · οὐ γὰρ ταὐτὰ γονεῦσι πρὸς τέκνα καὶ ἀδελφοῖς πρὸς ἀλλήλους , οὐδʼ ἑταίροις καὶ πολίταις , ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων φιλιῶν . ἕτερα δὴ καὶ τὰ ἄδικα πρὸς ἑκάστους τούτων , καὶ αὔξησιν λαμβάνει τῷ μᾶλλον πρὸς φίλους εἶναι , οἷον χρήματα ἀποστερῆσαι ἑταῖρον δεινότερον ἢ πολίτην , καὶ μὴ βοηθῆσαι ἀδελφῷ ἢ ὀθνείῳ , καὶ πατάξαι πατέρα ἢ ὁντινοῦν ἄλλον . αὔξεσθαι δὲ πέφυκεν ἅμα τῇ φιλίᾳ καὶ τὸ δίκαιον , ὡς ἐν τοῖς αὐτοῖς ὄντα καὶ ἐπʼ ἴσον διήκοντα . αἱ δὲ κοινωνίαι πᾶσαι μορίοις ἐοίκασι τῆς πολιτικῆς · συμπορεύονται γὰρ ἐπί τινι συμφέροντι , καὶ ποριζόμενοί τι τῶν εἰς τὸν βίον · καὶ ἡ πολιτικὴ δὲ κοινωνία τοῦ συμφέροντος χάριν δοκεῖ καὶ ἐξ ἀρχῆς συνελθεῖν καὶ διαμένειν · τούτου γὰρ καὶ οἱ νομοθέται στοχάζονται , καὶ δίκαιόν φασιν εἶναι τὸ κοινῇ συμφέρον . αἱ μὲν οὖν ἄλλαι κοινωνίαι κατὰ μέρη τοῦ συμφέροντος ἐφίενται , οἷον πλωτῆρες μὲν τοῦ κατὰ τὸν πλοῦν πρὸς ἐργασίαν χρημάτων ἤ τι τοιοῦτον , συστρατιῶται δὲ τοῦ κατὰ τὸν πόλεμον , εἴτε χρημάτων εἴτε νίκης ἢ πόλεως ὀρεγόμενοι , ὁμοίως δὲ καὶ φυλέται καὶ δημόται . πᾶσαι δʼ αὗται ὑπὸ τὴν πολιτικὴν ἐοίκασιν εἶναι · οὐ γὰρ τοῦ παρόντος συμφέροντος ἡ πολιτικὴ ἐφίεται , ἀλλʼ εἰς ἅπαντα τὸν βίον θυσίας τε ποιοῦντες καὶ περὶ ταύτας συνόδους , τιμάς τε ἀπονέμοντες τοῖς θεοῖς , καὶ αὑτοῖς ἀναπαύσεις πορίζοντες μεθʼ ἡδονῆς . αἱ γὰρ ἀρχαῖαι θυσίαι καὶ σύνοδοι φαίνονται γίνεσθαι μετὰ τὰς τῶν καρπῶν συγκομιδὰς οἷον ἀπαρχαί · μάλιστα γὰρ ἐν τούτοις ἐσχόλαζον τοῖς καιροῖς . πᾶσαι δὴ φαίνονται αἱ κοινωνίαι μόρια τῆς πολιτικῆς εἶναι · ἀκολουθήσουσι δὲ αἱ τοιαῦται φιλίαι ταῖς τοιαύταις κοινωνίαις .
Lemmas: ἔοικα δέ , καθά ἐν ἀρχή λέγω , περί αὐτός καί ἐν ὁ αὐτός εἰμί ὁ τε φιλία καί ὁ δίκαιος . ἐν ἅπας γάρ κοινωνία δοκέω τις δίκαιος εἰμί , καί φιλία δέ · προσαγορεύω γοῦν ὡς φίλος ὁ σύμπλους καί ὁ συστρατιώτης , ὅμοιος δέ καί ὁ ἐν ὁ ἄλλος κοινωνία . κατά ὅσος δέ κοινωνέω , ἐπί τοσοῦτος εἰμί φιλία · καί γάρ ὁ δίκαιος . καί ὁ παροιμία κοινός ὁ φίλος , ὀρθός · ἐν κοινωνία γάρ ὁ φιλία . εἰμί δέ ἀδελφός μέν καί ἑταῖρος πᾶς κοινός , ὁ δέ ἄλλος ἀφορίζω , καί ὁ μέν πολύς ὁ δέ ἐλαχύς · καί γάρ ὁ φιλία ὁ μέν μάλα ὁ δέ ἥσσων . διαφέρω δέ καί ὁ δίκαιος · οὐ γάρ αὐτός γονεύς πρός τέκνον καί ἀδελφός πρός ἀλλήλων , οὐδέ ἑταῖρος καί πολίτης , ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος φιλία . ἕτερος δή καί ὁ ἄδικος πρός ἕκαστος οὗτος , καί αὔξησις λαμβάνω ὁ μάλα πρός φίλος εἰμί , οἷος χρῆμα ἀποστερέω ἑταῖρος δεινός ἤ πολίτης , καί μή βοηθέω ἀδελφός ἤ ὀθνεῖος , καί πατάσσω πατήρ ἤ ὅστις ἄλλος . αὐξάνω δέ φύω ἅμα ὁ φιλία καί ὁ δίκαιος , ὡς ἐν ὁ αὐτός εἰμί καί ἐπί ἴσος διήκω . ὁ δέ κοινωνία πᾶς μόριον ἔοικα ὁ πολιτικός · συμπορεύομαι γάρ ἐπί τις συμφέρω , καί πορίζω τις ὁ εἰς ὁ βίος · καί ὁ πολιτικός δέ κοινωνία ὁ συμφέρω χάριν δοκέω καί ἐκ ἀρχή συνέρχομαι καί διαμένω · οὗτος γάρ καί ὁ νομοθέτης στοχάζομαι , καί δίκαιος φημί εἰμί ὁ κοινῇ συμφέρω . ὁ μέν οὖν ἄλλος κοινωνία κατά μέρος ὁ συμφέρω ἐφίημι , οἷος πλωτήρ μέν ὁ κατά ὁ πλόος πρός ἐργασία χρῆμα ἤ τις τοιοῦτος , συστρατιώτης δέ ὁ κατά ὁ πόλεμος , εἴτε χρῆμα εἴτε νίκη ἤ πόλις ὀρέγω , ὅμοιος δέ καί φυλέτης καί δημότης . πᾶς δέ οὗτος ὑπό ὁ πολιτικός ἔοικα εἰμί · οὐ γάρ ὁ πάρειμι συμφέρω ὁ πολιτικός ἐφίημι , ἀλλά εἰς ἅπας ὁ βίος θυσία τε ποιέω καί περί οὗτος σύνοδος , τιμή τε ἀπονέμω ὁ θεός , καί ἑαυτοῦ ἀνάπαυσις πορίζω μετά ἡδονή . ὁ γάρ ἀρχαῖος θυσία καί σύνοδος φαίνω γίγνομαι μετά ὁ ὁ καρπός συγκομιδή οἷος ἀπαρχή · μάλα γάρ ἐν οὗτος σχολάζω ὁ καιρός . πᾶς δή φαίνω ὁ κοινωνία μόριον ὁ πολιτικός εἰμί · ἀκολουθέω δέ ὁ τοιοῦτος φιλία ὁ τοιοῦτος κοινωνία .