aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.8
οἱ πολλοὶ δὲ δοκοῦσι διὰ φιλοτιμίαν βούλεσθαι φιλεῖσθαι μᾶλλον ἢ φιλεῖν · διὸ φιλοκόλακες οἱ πολλοί · ὑπερεχόμενος γὰρ φίλος ὁ κόλαξ , ἢ προσποιεῖται τοιοῦτος καὶ μᾶλλον φιλεῖν ἢ φιλεῖσθαι · τὸ δὲ φιλεῖσθαι ἐγγὺς εἶναι δοκεῖ τοῦ τιμᾶσθαι , οὗ δὴ οἱ πολλοὶ ἐφίενται . οὐ διʼ αὑτὸ δʼ ἐοίκασιν αἱρεῖσθαι τὴν τιμήν , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός · χαίρουσι γὰρ οἱ μὲν πολλοὶ ὑπὸ τῶν ἐν ταῖς ἐξουσίαις τιμώμενοι διὰ τὴν ἐλπίδα ( οἴονται γὰρ τεύξεσθαι παρʼ αὐτῶν , ἄν του δέωνται · ὡς δὴ σημείῳ τῆς εὐπαθείας χαίρουσι τῇ τιμῇ ) · οἱ δʼ ὑπὸ τῶν ἐπιεικῶν καὶ εἰδότων ὀρεγόμενοι τιμῆς βεβαιῶσαι τὴν οἰκείαν δόξαν ἐφίενται περὶ αὑτῶν · χαίρουσι δή , ὅτι εἰσὶν ἀγαθοὶ πιστεύοντες τῇ τῶν λεγόντων κρίσει . τῷ φιλεῖσθαι δὲ καθʼ αὑτὸ χαίρουσιν · διὸ δόξειεν ἂν κρεῖττον εἶναι τοῦ τιμᾶσθαι , καὶ ἡ φιλία καθʼ αὑτὴν αἱρετὴ εἶναι . δοκεῖ δʼ ἐν τῷ φιλεῖν μᾶλλον ἢ ἐν τῷ φιλεῖσθαι εἶναι . σημεῖον δʼ αἱ μητέρες τῷ φιλεῖν χαίρουσαι · ἔνιαι γὰρ διδόασι τὰ ἑαυτῶν τρέφεσθαι , καὶ φιλοῦσι μὲν εἰδυῖαι , ἀντιφιλεῖσθαι δʼ οὐ ζητοῦσιν , ἐὰν ἀμφότερα μὴ ἐνδέχηται , ἀλλʼ ἱκανὸν αὐταῖς ἔοικεν εἶναι ἐὰν ὁρῶσιν εὖ πράττοντας , καὶ αὐταὶ φιλοῦσιν αὐτοὺς κἂν ἐκεῖνοι μηδὲν ὧν μητρὶ προσήκει ἀπονέμωσι διὰ τὴν ἄγνοιαν . μᾶλλον δὲ τῆς φιλίας οὔσης ἐν τῷ φιλεῖν , καὶ τῶν φιλοφίλων ἐπαινουμένων , φίλων ἀρετὴ τὸ φιλεῖν ἔοικεν , ὥστʼ ἐν οἷς τοῦτο γίνεται κατʼ ἀξίαν , οὗτοι μόνιμοι φίλοι καὶ ἡ τούτων φιλία . οὕτω δʼ ἂν καὶ οἱ ἄνισοι μάλιστʼ εἶεν φίλοι · ἰσάζοιντο γὰρ ἄν . ἡ δʼ ἰσότης καὶ ὁμοιότης φιλότης , καὶ μάλιστα μὲν ἡ τῶν κατʼ ἀρετὴν ὁμοιότης · μόνιμοι γὰρ ὄντες καθʼ αὑτοὺς καὶ πρὸς ἀλλήλους μένουσι , καὶ οὔτε δέονται φαύλων οὔθʼ ὑπηρετοῦσι τοιαῦτα , ἀλλʼ ὡς εἰπεῖν καὶ διακωλύουσιν · τῶν ἀγαθῶν γὰρ μήτʼ αὐτοὺς ἁμαρτάνειν μήτε τοῖς φίλοις ἐπιτρέπειν . οἱ δὲ μοχθηροὶ τὸ μὲν βέβαιον οὐκ ἔχουσιν · οὐδὲ γὰρ αὑτοῖς διαμένουσιν ὅμοιοι ὄντες · ἐπʼ ὀλίγον δὲ χρόνον γίνονται φίλοι , χαίροντες τῇ ἀλλήλων μοχθηρίᾳ . οἱ χρήσιμοι δὲ καὶ ἡδεῖς ἐπὶ πλεῖον διαμένουσιν · ἕως γὰρ ἂν πορίζωσιν ἡδονὰς ἢ ὠφελείας ἀλλήλοις . ἐξ ἐναντίων δὲ μάλιστα μὲν δοκεῖ ἡ διὰ τὸ χρήσιμον γίνεσθαι φιλία , οἷον πένης πλουσίῳ , ἀμαθὴς εἰδότι · οὗ γὰρ τυγχάνει τις ἐνδεὴς ὤν , τούτου ἐφιέμενος ἀντιδωρεῖται ἄλλο . ἐνταῦθα δʼ ἄν τις ἕλκοι καὶ ἐραστὴν καὶ ἐρώμενον , καὶ καλὸν καὶ αἰσχρόν . διὸ φαίνονται καὶ οἱ ἐρασταὶ γελοῖοι ἐνίοτε , ἀξιοῦντες φιλεῖσθαι ὡς φιλοῦσιν · ὁμοίως δὴ φιλητοὺς ὄντας ἴσως ἀξιωτέον , μηδὲν δὲ τοιοῦτον ἔχοντας γελοῖον . ἴσως δὲ οὐδʼ ἐφίεται τὸ ἐναντίον τοῦ ἐναντίου καθʼ αὑτό , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός , ἡ δʼ ὄρεξις τοῦ μέσου ἐστίν · τοῦτο γὰρ ἀγαθόν , οἷον τῷ ξηρῷ οὐχ ὑγρῷ γενέσθαι ἀλλʼ ἐπὶ τὸ μέσον ἐλθεῖν , καὶ τῷ θερμῷ καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοίως . ταῦτα μὲν οὖν ἀφείσθω · καὶ γάρ ἐστιν ἀλλοτριώτερα .
Lemmas: ὁ πολύς δέ δοκέω διά φιλοτιμία βούλομαι φιλέω μάλα ἤ φιλέω · διό φιλοκόλαξ ὁ πολύς · ὑπερέχω γάρ φίλος ὁ κόλαξ , ἤ προσποιέω τοιοῦτος καί μάλα φιλέω ἤ φιλέω · ὁ δέ φιλέω ἐγγύς εἰμί δοκέω ὁ τιμάω , ὅς δή ὁ πολύς ἐφίημι . οὐ διά ἑαυτοῦ δέ ἔοικα αἱρέω ὁ τιμή , ἀλλά κατά συμβαίνω · χαίρω γάρ ὁ μέν πολύς ὑπό ὁ ἐν ὁ ἐξουσία τιμάω διά ὁ ἐλπίς ( οἴομαι γάρ τυγχάνω παρά αὐτός , ἐάν τις δέω · ὡς δή σημεῖον ὁ εὐπάθεια χαίρω ὁ τιμή ) · ὁ δέ ὑπό ὁ ἐπιεικής καί οἶδα ὀρέγω τιμή βεβαιόω ὁ οἰκεῖος δόξα ἐφίημι περί ἑαυτοῦ · χαίρω δή , ὅτι εἰμί ἀγαθός πιστεύω ὁ ὁ λέγω κρίσις . ὁ φιλέω δέ κατά ἑαυτοῦ χαίρω · διό δοκέω ἄν κρατύς εἰμί ὁ τιμάω , καί ὁ φιλία κατά ἑαυτοῦ αἱρετός εἰμί . δοκέω δέ ἐν ὁ φιλέω μάλα ἤ ἐν ὁ φιλέω εἰμί . σημεῖον δέ ὁ μήτηρ ὁ φιλέω χαίρω · ἔνιοι γάρ δίδωμι ὁ ἑαυτοῦ τρέφω , καί φιλέω μέν οἶδα , ἀντιφιλέω δέ οὐ ζητέω , ἐάν ἀμφότερος μή ἐνδέχομαι , ἀλλά ἱκανός αὐτός ἔοικα εἰμί ἐάν ὁράω εὖ πράσσω , καί αὐτός φιλέω αὐτός ἐάν ἐκεῖνος μηδείς ὅς μήτηρ προσήκω ἀπονέμω διά ὁ ἄγνοια . μάλα δέ ὁ φιλία εἰμί ἐν ὁ φιλέω , καί ὁ φιλόφιλος ἐπαινέω , φίλος ἀρετή ὁ φιλέω ἔοικα , ὥστε ἐν ὅς οὗτος γίγνομαι κατά ἀξία , οὗτος μόνιμος φίλος καί ὁ οὗτος φιλία . οὕτως δέ ἄν καί ὁ ἄνισος μάλα εἰμί φίλος · ἰσάζω γάρ ἄν . ὁ δέ ἰσότης καί ὁμοιότης φιλότης , καί μάλα μέν ὁ ὁ κατά ἀρετή ὁμοιότης · μόνιμος γάρ εἰμί κατά ἑαυτοῦ καί πρός ἀλλήλων μένω , καί οὔτε δέω φαῦλος οὔτε ὑπηρετέω τοιοῦτος , ἀλλά ὡς λέγω καί διακωλύω · ὁ ἀγαθός γάρ μήτε αὐτός ἁμαρτάνω μήτε ὁ φίλος ἐπιτρέπω . ὁ δέ μοχθηρός ὁ μέν βέβαιος οὐ ἔχω · οὐδέ γάρ ἑαυτοῦ διαμένω ὅμοιος εἰμί · ἐπί ὀλίγος δέ χρόνος γίγνομαι φίλος , χαίρω ὁ ἀλλήλων μοχθηρία . ὁ χρήσιμος δέ καί ἡδύς ἐπί πολύς διαμένω · ἕως γάρ ἄν πορίζω ἡδονή ἤ ὠφέλεια ἀλλήλων . ἐκ ἐναντίος δέ μάλα μέν δοκέω ὁ διά ὁ χρήσιμος γίγνομαι φιλία , οἷος πένης πλούσιος , ἀμαθής οἶδα · ὅς γάρ τυγχάνω τις ἐνδεής εἰμί , οὗτος ἐφίημι ἀντιδωρέομαι ἄλλος . ἐνταῦθα δέ ἄν τις ἕλκω καί ἐραστής καί ἐρώμενος , καί καλός καί αἰσχρός . διό φαίνω καί ὁ ἐραστής γέλοιος ἐνίοτε , ἀξιόω φιλέω ὡς φιλέω · ὅμοιος δή φιλητός εἰμί ἴσως ἀξιωτέον , μηδείς δέ τοιοῦτος ἔχω γέλοιος . ἴσως δέ οὐδέ ἐφίημι ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος κατά ἑαυτοῦ , ἀλλά κατά συμβαίνω , ὁ δέ ὄρεξις ὁ μέσος εἰμί · οὗτος γάρ ἀγαθός , οἷος ὁ ξηρός οὐ ὑγρός γίγνομαι ἀλλά ἐπί ὁ μέσος ἔρχομαι , καί ὁ θερμός καί ὁ ἄλλος ὅμοιος . οὗτος μέν οὖν ἀφίημι · καί γάρ εἰμί ἀλλότριος .