aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 10.6
εἰρημένων δὲ τῶν περὶ τὰς ἀρετάς τε καὶ φιλίας καὶ ἡδονάς , λοιπὸν περὶ εὐδαιμονίας τύπῳ διελθεῖν , ἐπειδὴ τέλος αὐτὴν τίθεμεν τῶν ἀνθρωπίνων . ἀναλαβοῦσι δὴ τὰ προειρημένα συντομώτερος ἂν εἴη ὁ λόγος . εἴπομεν δὴ ὅτι οὐκ ἔστιν ἕξις · καὶ γὰρ τῷ καθεύδοντι διὰ βίου ὑπάρχοι ἄν , φυτῶν ζῶντι βίον , καὶ τῷ δυστυχοῦντι τὰ μέγιστα . εἰ δὴ ταῦτα μὴ ἀρέσκει , ἀλλὰ μᾶλλον εἰς ἐνέργειάν τινα θετέον , καθάπερ ἐν τοῖς πρότερον εἴρηται , τῶν δʼ ἐνεργειῶν αἳ μέν εἰσιν ἀναγκαῖαι καὶ διʼ ἕτερα αἱρεταὶ αἳ δὲ καθʼ αὑτάς , δῆλον ὅτι τὴν εὐδαιμονίαν τῶν καθʼ αὑτὰς αἱρετῶν τινὰ θετέον καὶ οὐ τῶν διʼ ἄλλο · οὐδενὸς γὰρ ἐνδεὴς ἡ εὐδαιμονία ἀλλʼ αὐτάρκης . καθʼ αὑτὰς δʼ εἰσὶν αἱρεταὶ ἀφʼ ὧν μηδὲν ἐπιζητεῖται παρὰ τὴν ἐνέργειαν . τοιαῦται δʼ εἶναι δοκοῦσιν αἱ κατʼ ἀρετὴν πράξεις · τὰ γὰρ καλὰ καὶ σπουδαῖα πράττειν τῶν διʼ αὑτὰ αἱρετῶν . καὶ τῶν παιδιῶν δὲ αἱ ἡδεῖαι · οὐ γὰρ διʼ ἕτερα αὐτὰς αἱροῦνται · βλάπτονται γὰρ ἀπʼ αὐτῶν μᾶλλον ἢ ὠφελοῦνται , ἀμελοῦντες τῶν σωμάτων καὶ τῆς κτήσεως . καταφεύγουσι δʼ ἐπὶ τὰς τοιαύτας διαγωγὰς τῶν εὐδαιμονιζομένων οἱ πολλοί , διὸ παρὰ τοῖς τυράννοις εὐδοκιμοῦσιν οἱ ἐν ταῖς τοιαύταις διαγωγαῖς εὐτράπελοι · ὧν γὰρ ἐφίενται , ἐν τούτοις παρέχουσι σφᾶς αὐτοὺς ἡδεῖς , δέονται δὲ τοιούτων . δοκεῖ μὲν οὖν εὐδαιμονικὰ ταῦτα εἶναι διὰ τὸ τοὺς ἐν δυναστείαις ἐν τούτοις ἀποσχολάζειν , οὐδὲν δʼ ἴσως σημεῖον οἱ τοιοῦτοί εἰσιν · οὐ γὰρ ἐν τῷ δυναστεύειν ἡ ἀρετὴ οὐδʼ ὁ νοῦς , ἀφʼ ὧν αἱ σπουδαῖαι ἐνέργειαι · οὐδʼ εἰ ἄγευστοι οὗτοι ὄντες ἡδονῆς εἰλικρινοῦς καὶ ἐλευθερίου ἐπὶ τὰς σωματικὰς καταφεύγουσιν , διὰ τοῦτο ταύτας οἰητέον αἱρετωτέρας εἶναι · καὶ γὰρ οἱ παῖδες τὰ παρʼ αὑτοῖς τιμώμενα κράτιστα οἴονται εἶναι . εὔλογον δή , ὥσπερ παισὶ καὶ ἀνδράσιν ἕτερα φαίνεται τίμια , οὕτω καὶ φαύλοις καὶ ἐπιεικέσιν . καθάπερ οὖν πολλάκις εἴρηται , καὶ τίμια καὶ ἡδέα ἐστὶ τὰ τῷ σπουδαίῳ τοιαῦτα ὄντα · ἑκάστῳ δʼ ἡ κατὰ τὴν οἰκείαν ἕξιν αἱρετωτάτη ἐνέργεια , καὶ τῷ σπουδαίῳ δὴ ἡ κατὰ τὴν ἀρετήν . οὐκ ἐν παιδιᾷ ἄρα ἡ εὐδαιμονία · καὶ γὰρ ἄτοπον τὸ τέλος εἶναι παιδιάν , καὶ πραγματεύεσθαι καὶ κακοπαθεῖν τὸν βίον ἅπαντα τοῦ παίζειν χάριν . ἅπαντα γὰρ ὡς εἰπεῖν ἑτέρου ἕνεκα αἱρούμεθα πλὴν τῆς εὐδαιμονίας · τέλος γὰρ αὕτη . σπουδάζειν δὲ καὶ πονεῖν παιδιᾶς χάριν ἠλίθιον φαίνεται καὶ λίαν παιδικόν . παίζειν δʼ ὅπως σπουδάζῃ , κατʼ Ἀνάχαρσιν , ὀρθῶς ἔχειν δοκεῖ · ἀναπαύσει γὰρ ἔοικεν ἡ παιδιά , ἀδυνατοῦντες δὲ συνεχῶς πονεῖν ἀναπαύσεως δέονται . οὐ δὴ τέλος ἡ ἀνάπαυσις · γίνεται γὰρ ἕνεκα τῆς ἐνεργείας . δοκεῖ δʼ ὁ εὐδαίμων βίος κατʼ ἀρετὴν εἶναι · οὗτος δὲ μετὰ σπουδῆς , ἀλλʼ οὐκ ἐν παιδιᾷ . βελτίω τε λέγομεν τὰ σπουδαῖα τῶν γελοίων καὶ μετὰ παιδιᾶς , καὶ τοῦ βελτίονος ἀεὶ καὶ μορίου καὶ ἀνθρώπου σπουδαιοτέραν τὴν ἐνέργειαν · ἡ δὲ τοῦ βελτίονος κρείττων καὶ εὐδαιμονικωτέρα ἤδη . ἀπολαύσειέ τʼ ἂν τῶν σωματικῶν ἡδονῶν ὁ τυχὼν καὶ ἀνδράποδον οὐχ ἧττον τοῦ ἀρίστου · εὐδαιμονίας δʼ οὐδεὶς ἀνδραπόδῳ μεταδίδωσιν , εἰ μὴ καὶ βίου . οὐ γὰρ ἐν ταῖς τοιαύταις διαγωγαῖς ἡ εὐδαιμονία , ἀλλʼ ἐν ταῖς κατʼ ἀρετὴν ἐνεργείαις , καθάπερ καὶ πρότερον εἴρηται .
Lemmas: λέγω δέ ὁ περί ὁ ἀρετή τε καί φιλία καί ἡδονή , λοιπός περί εὐδαιμονία τύπος διέρχομαι , ἐπειδή τέλος αὐτός τίθημι ὁ ἀνθρώπινος . ἀναλαμβάνω δή ὁ προλέγω σύντομος ἄν εἰμί ὁ λόγος . λέγω δή ὅτι οὐ εἰμί ἕξις · καί γάρ ὁ καθεύδω διά βίος ὑπάρχω ἄν , φυτόν ζάω βίος , καί ὁ δυστυχέω ὁ μέγας . εἰ δή οὗτος μή ἀρέσκω , ἀλλά μάλα εἰς ἐνέργεια τις τίθημι , καθά ἐν ὁ πρότερος λέγω , ὁ δέ ἐνέργεια ὁ μέν εἰμί ἀναγκαῖος καί διά ἕτερος αἱρετός ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ , δῆλος ὅτι ὁ εὐδαιμονία ὁ κατά ἑαυτοῦ αἱρετός τις τίθημι καί οὐ ὁ διά ἄλλος · οὐδείς γάρ ἐνδεής ὁ εὐδαιμονία ἀλλά αὐτάρκης . κατά ἑαυτοῦ δέ εἰμί αἱρετός ἀπό ὅς μηδείς ἐπιζητέω παρά ὁ ἐνέργεια . τοιοῦτος δέ εἰμί δοκέω ὁ κατά ἀρετή πρᾶξις · ὁ γάρ καλός καί σπουδαῖος πράσσω ὁ διά ἑαυτοῦ αἱρετός . καί ὁ παιδιά δέ ὁ ἡδύς · οὐ γάρ διά ἕτερος αὐτός αἱρέω · βλάπτω γάρ ἀπό αὐτός μάλα ἤ ὠφελέω , ἀμελέω ὁ σῶμα καί ὁ κτῆσις . καταφεύγω δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος διαγωγή ὁ εὐδαιμονίζω ὁ πολύς , διό παρά ὁ τύραννος εὐδοκιμέω ὁ ἐν ὁ τοιοῦτος διαγωγή εὐτράπελος · ὅς γάρ ἐφίημι , ἐν οὗτος παρέχω σφεῖς αὐτός ἡδύς , δέω δέ τοιοῦτος . δοκέω μέν οὖν εὐδαιμονικός οὗτος εἰμί διά ὁ ὁ ἐν δυναστεία ἐν οὗτος ἀποσχολάζω , οὐδείς δέ ἴσως σημεῖον ὁ τοιοῦτος εἰμί · οὐ γάρ ἐν ὁ δυναστεύω ὁ ἀρετή οὐδέ ὁ νόος , ἀπό ὅς ὁ σπουδαῖος ἐνέργεια · οὐδέ εἰ ἄγευστος οὗτος εἰμί ἡδονή εἰλικρινής καί ἐλευθέριος ἐπί ὁ σωματικός καταφεύγω , διά οὗτος οὗτος οἴομαι αἱρετός εἰμί · καί γάρ ὁ παῖς ὁ παρά ἑαυτοῦ τιμάω κρατύς οἴομαι εἰμί . εὔλογος δή , ὥσπερ παῖς καί ἀνήρ ἕτερος φαίνω τίμιος , οὕτως καί φαῦλος καί ἐπιεικής . καθά οὖν πολλάκις λέγω , καί τίμιος καί ἡδύς εἰμί ὁ ὁ σπουδαῖος τοιοῦτος εἰμί · ἕκαστος δέ ὁ κατά ὁ οἰκεῖος ἕξις αἱρετός ἐνέργεια , καί ὁ σπουδαῖος δή ὁ κατά ὁ ἀρετή . οὐ ἐν παιδιά ἄρα ὁ εὐδαιμονία · καί γάρ ἄτοπος ὁ τέλος εἰμί παιδιά , καί πραγματεύομαι καί κακοπαθέω ὁ βίος ἅπας ὁ παίζω χάριν . ἅπας γάρ ὡς λέγω ἕτερος ἕνεκα αἱρέω πλήν ὁ εὐδαιμονία · τέλος γάρ οὗτος . σπουδάζω δέ καί πονέω παιδιά χάριν ἠλίθιος φαίνω καί λίαν παιδικός . παίζω δέ ὅπως σπουδάζω , κατά Ἀνάχαρσις , ὀρθός ἔχω δοκέω · ἀνάπαυσις γάρ ἔοικα ὁ παιδιά , ἀδυνατόω δέ συνεχής πονέω ἀνάπαυσις δέω . οὐ δή τέλος ὁ ἀνάπαυσις · γίγνομαι γάρ ἕνεκα ὁ ἐνέργεια . δοκέω δέ ὁ εὐδαίμων βίος κατά ἀρετή εἰμί · οὗτος δέ μετά σπουδή , ἀλλά οὐ ἐν παιδιά . ἀγαθός τε λέγω ὁ σπουδαῖος ὁ γέλοιος καί μετά παιδιά , καί ὁ ἀγαθός ἀεί καί μόριον καί ἄνθρωπος σπουδαῖος ὁ ἐνέργεια · ὁ δέ ὁ ἀγαθός κρατύς καί εὐδαιμονικός ἤδη . ἀπολαύω τε ἄν ὁ σωματικός ἡδονή ὁ τυγχάνω καί ἀνδράποδον οὐ ἥσσων ὁ ἀγαθός · εὐδαιμονία δέ οὐδείς ἀνδράποδον μεταδίδωμι , εἰ μή καί βίος . οὐ γάρ ἐν ὁ τοιοῦτος διαγωγή ὁ εὐδαιμονία , ἀλλά ἐν ὁ κατά ἀρετή ἐνέργεια , καθά καί πρότερος λέγω .