aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 9.10
ἆρʼ οὖν ὡς πλείστους φίλους ποιητέον , ἢ καθάπερ ἐπὶ τῆς ξενίας ἐμμελῶς εἰρῆσθαι δοκεῖ μήτε πολύξεινος μήτʼ ἄξεινος , καὶ ἐπὶ τῆς φιλίας ἁρμόσει μήτʼ ἄφιλον εἶναι μήτʼ αὖ πολύφιλον καθʼ ὑπερβολήν ; τοῖς μὲν δὴ πρὸς χρῆσιν κἂν πάνυ δόξειεν ἁρμόζειν τὸ λεχθέν · πολλοῖς γὰρ ἀνθυπηρετεῖν ἐπίπονον , καὶ οὐχ ἱκανὸς ὁ βίος αὐτὸ πράττειν . οἱ πλείους δὴ τῶν πρὸς τὸν οἰκεῖον βίον ἱκανῶν περίεργοι καὶ ἐμπόδιοι πρὸς τὸ καλῶς ζῆν · οὐθὲν οὖν δεῖ αὐτῶν . καὶ οἱ πρὸς ἡδονὴν δὲ ἀρκοῦσιν ὀλίγοι , καθάπερ ἐν τῇ τροφῇ τὸ ἥδυσμα . τοὺς δὲ σπουδαίους πότερον πλείστους κατʼ ἀριθμόν , ἢ ἔστι τι μέτρον καὶ φιλικοῦ πλήθους , ὥσπερ πόλεως ; οὔτε γὰρ ἐκ δέκα ἀνθρώπων γένοιτʼ ἂν πόλις , οὔτʼ ἐκ δέκα μυριάδων ἔτι πόλις ἐστίν . τὸ δὲ ποσὸν οὐκ ἔστιν ἴσως ἕν τι , ἀλλὰ πᾶν τὸ μεταξὺ τινῶν ὡρισμένων . καὶ φίλων δή ἐστι πλῆθος ὡρισμένον , καὶ ἴσως οἱ πλεῖστοι μεθʼ ὧν ἂν δύναιτό τις συζῆν ( τοῦτο γὰρ ἐδόκει φιλικώτατον εἶναι ) · ὅτι δʼ οὐχ οἷόν τε πολλοῖς συζῆν καὶ διανέμειν ἑαυτόν , οὐκ ἄδηλον . ἔτι δὲ κἀκείνους δεῖ ἀλλήλοις φίλους εἶναι , εἰ μέλλουσι πάντες μετʼ ἀλλήλων συνημερεύειν · τοῦτο δʼ ἐργῶδες ἐν πολλοῖς ὑπάρχειν . χαλεπὸν δὲ γίνεται καὶ τὸ συγχαίρειν καὶ τὸ συναλγεῖν οἰκείως πολλοῖς · εἰκὸς γὰρ συμπίπτειν ἅμα τῷ μὲν συνήδεσθαι τῷ δὲ συνάχθεσθαι . ἴσως οὖν εὖ ἔχει μὴ ζητεῖν ὡς πολυφιλώτατον εἶναι , ἀλλὰ τοσούτους ὅσοι εἰς τὸ συζῆν ἱκανοί · οὐδὲ γὰρ ἐνδέχεσθαι δόξειεν ἂν πολλοῖς εἶναι φίλον σφόδρα . διόπερ οὐδʼ ἐρᾶν πλειόνων · ὑπερβολὴ γάρ τις εἶναι βούλεται φιλίας , τοῦτο δὲ πρὸς ἕνα · καὶ τὸ σφόδρα δὴ πρὸς ὀλίγους . οὕτω δʼ ἔχειν ἔοικε καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων · οὐ γίνονται γὰρ φίλοι πολλοὶ κατὰ τὴν ἑταιρικὴν φιλίαν , αἱ δʼ ὑμνούμεναι ἐν δυσὶ λέγονται . οἱ δὲ πολύφιλοι καὶ πᾶσιν οἰκείως ἐντυγχάνοντες οὐδενὶ δοκοῦσιν εἶναι φίλοι , πλὴν πολιτικῶς , οὓς καὶ καλοῦσιν ἀρέσκους . πολιτικῶς μὲν οὖν ἔστι πολλοῖς εἶναι φίλον καὶ μὴ ἄρεσκον ὄντα , ἀλλʼ ὡς ἀληθῶς ἐπιεικῆ · διʼ ἀρετὴν δὲ καὶ διʼ αὐτοὺς οὐκ ἔστι πρὸς πολλούς , ἀγαπητὸν δὲ καὶ ὀλίγους εὑρεῖν τοιούτους .
Lemmas: ἆρα οὖν ὡς πολύς φίλος ποιέω , ἤ καθά ἐπί ὁ ξενία ἐμμελής λέγω δοκέω μήτε πολύξενος μήτε ἄξεινος , καί ἐπί ὁ φιλία ἁρμόζω μήτε ἄφιλος εἰμί μήτε αὖ πολύφιλος κατά ὑπερβολή ; ὁ μέν δή πρός χρῆσις ἄν πάνυ δοκέω ἁρμόζω ὁ λέγω · πολύς γάρ ἀνθυπηρετέω ἐπίπονος , καί οὐ ἱκανός ὁ βίος αὐτός πράσσω . ὁ πολύς δή ὁ πρός ὁ οἰκεῖος βίος ἱκανός περίεργος καί ἐμπόδιος πρός ὁ καλός ζάω · οὐδείς οὖν δέω αὐτός . καί ὁ πρός ἡδονή δέ ἀρκέω ὀλίγος , καθά ἐν ὁ τροφή ὁ ἥδυσμα . ὁ δέ σπουδαῖος πότερος πολύς κατά ἀριθμός , ἤ εἰμί τις μέτρον καί φιλικός πλῆθος , ὥσπερ πόλις ; οὔτε γάρ ἐκ δέκα ἄνθρωπος γίγνομαι ἄν πόλις , οὔτε ἐκ δέκα μυριάς ἔτι πόλις εἰμί . ὁ δέ ποσός οὐ εἰμί ἴσως εἷς τις , ἀλλά πᾶς ὁ μεταξύ τις ὁρίζω . καί φίλος δή εἰμί πλῆθος ὁρίζω , καί ἴσως ὁ πολύς μετά ὅς ἄν δύναμαι τις συζάω ( οὗτος γάρ δοκέω φιλικός εἰμί ) · ὅτι δέ οὐ οἷος τε πολύς συζάω καί διανέμω ἑαυτοῦ , οὐ ἄδηλος . ἔτι δέ ἐκεῖνος δέω ἀλλήλων φίλος εἰμί , εἰ μέλλω πᾶς μετά ἀλλήλων συνημερεύω · οὗτος δέ ἐργώδης ἐν πολύς ὑπάρχω . χαλεπός δέ γίγνομαι καί ὁ συγχαίρω καί ὁ συναλγέω οἰκεῖος πολύς · ἔοικα γάρ συμπίπτω ἅμα ὁ μέν συνήδομαι ὁ δέ συνάχθομαι . ἴσως οὖν εὖ ἔχω μή ζητέω ὡς πολύφιλος εἰμί , ἀλλά τοσοῦτος ὅσος εἰς ὁ συζάω ἱκανός · οὐδέ γάρ ἐνδέχομαι δοκέω ἄν πολύς εἰμί φίλος σφόδρα . διόπερ οὐδέ ἐράω πολύς · ὑπερβολή γάρ τις εἰμί βούλομαι φιλία , οὗτος δέ πρός εἷς · καί ὁ σφόδρα δή πρός ὀλίγος . οὕτως δέ ἔχω ἔοικα καί ἐπί ὁ πρᾶγμα · οὐ γίγνομαι γάρ φίλος πολύς κατά ὁ ἑταιρικός φιλία , ὁ δέ ὑμνέω ἐν δύο λέγω . ὁ δέ πολύφιλος καί πᾶς οἰκεῖος ἐντυγχάνω οὐδείς δοκέω εἰμί φίλος , πλήν πολιτικός , ὅς καί καλέω ἄρεσκος . πολιτικός μέν οὖν εἰμί πολύς εἰμί φίλος καί μή ἄρεσκος εἰμί , ἀλλά ὡς ἀληθής ἐπιεικής · διά ἀρετή δέ καί διά αὐτός οὐ εἰμί πρός πολύς , ἀγαπητός δέ καί ὀλίγος εὑρίσκω τοιοῦτος .