aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.11
καθʼ ἑκάστην δὲ τῶν πολιτειῶν φιλία φαίνεται , ἐφʼ ὅσον καὶ τὸ δίκαιον , βασιλεῖ μὲν πρὸς τοὺς βασιλευομένους ἐν ὑπεροχῇ εὐεργεσίας · εὖ γὰρ ποιεῖ τοὺς βασιλευομένους , εἴπερ ἀγαθὸς ὢν ἐπιμελεῖται αὐτῶν , ἵνʼ εὖ πράττωσιν , ὥσπερ νομεὺς προβάτων · ὅθεν καὶ Ὅμηρος τὸν Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν εἶπεν . τοιαύτη δὲ καὶ ἡ πατρική , διαφέρει δὲ τῷ μεγέθει τῶν εὐεργετημάτων · αἴτιος γὰρ τοῦ εἶναι , δοκοῦντος μεγίστου , καὶ τροφῆς καὶ παιδείας . καὶ τοῖς προγόνοις δὲ ταῦτα προσνέμεται · φύσει τε ἀρχικὸν πατὴρ υἱῶν καὶ πρόγονοι ἐκγόνων καὶ βασιλεὺς βασιλευομένων . ἐν ὑπεροχῇ δὲ αἱ φιλίαι αὗται , διὸ καὶ τιμῶνται οἱ γονεῖς . καὶ τὸ δίκαιον δὴ ἐν τούτοις οὐ ταὐτὸ ἀλλὰ τὸ κατʼ ἀξίαν · οὕτω γὰρ καὶ ἡ φιλία . καὶ ἀνδρὸς δὲ πρὸς γυναῖκα ἡ αὐτὴ φιλία καὶ ἐν ἀριστοκρατίᾳ · κατʼ ἀρετὴν γάρ , καὶ τῷ ἀμείνονι πλέον ἀγαθόν , καὶ τὸ ἁρμόζον ἑκάστῳ · οὕτω δὲ καὶ τὸ δίκαιον . ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν τῇ ἑταιρικῇ ἔοικεν · ἴσοι γὰρ καὶ ἡλικιῶται , οἱ τοιοῦτοι δʼ ὁμοπαθεῖς καὶ ὁμοήθεις ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . ἔοικε δὲ ταύτῃ καὶ ἡ κατὰ τὴν τιμοκρατικήν · ἴσοι γὰρ οἱ πολῖται βούλονται καὶ ἐπιεικεῖς εἶναι · ἐν μέρει δὴ τὸ ἄρχειν , καὶ ἐξ ἴσου · οὕτω δὴ καὶ ἡ φιλία . ἐν δὲ ταῖς παρεκβάσεσιν , ὥσπερ καὶ τὸ δίκαιον ἐπὶ μικρόν ἐστιν , οὕτω καὶ ἡ φιλία , καὶ ἥκιστα ἐν τῇ χειρίστῃ · ἐν τυραννίδι γὰρ οὐδὲν ἢ μικρὸν φιλίας . ἐν οἷς γὰρ μηδὲν κοινόν ἐστι τῷ ἄρχοντι καὶ ἀρχομένῳ , οὐδὲ φιλία · οὐδὲ γὰρ δίκαιον · οἷον τεχνίτῃ πρὸς ὄργανον καὶ ψυχῇ πρὸς σῶμα καὶ δεσπότῃ πρὸς δοῦλον · ὠφελεῖται μὲν γὰρ πάντα ταῦτα ὑπὸ τῶν χρωμένων , φιλία δʼ οὐκ ἔστι πρὸς τὰ ἄψυχα οὐδὲ δίκαιον . ἀλλʼ οὐδὲ πρὸς ἵππον ἢ βοῦν , οὐδὲ πρὸς δοῦλον ᾗ δοῦλος . οὐδὲν γὰρ κοινόν ἐστιν · ὁ γὰρ δοῦλος ἔμψυχον ὄργανον , τὸ δʼ ὄργανον ἄψυχος δοῦλος . ᾗ μὲν οὖν δοῦλος , οὐκ ἔστι φιλία πρὸς αὐτόν , ᾗ δʼ ἄνθρωπος · δοκεῖ γὰρ εἶναί τι δίκαιον παντὶ ἀνθρώπῳ πρὸς πάντα τὸν δυνάμενον κοινωνῆσαι νόμου καὶ συνθήκης · καὶ φιλία δή , καθʼ ὅσον ἄνθρωπος . ἐπὶ μικρὸν δὴ καὶ ἐν ταῖς τυραννίσιν αἱ φιλίαι καὶ τὸ δίκαιον , ἐν δὲ ταῖς δημοκρατίαις ἐπὶ πλεῖον · πολλὰ γὰρ τὰ κοινὰ ἴσοις οὖσιν .
Lemmas: κατά ἕκαστος δέ ὁ πολιτεία φιλία φαίνω , ἐπί ὅσος καί ὁ δίκαιος , βασιλεύς μέν πρός ὁ βασιλεύω ἐν ὑπεροχή εὐεργεσία · εὖ γάρ ποιέω ὁ βασιλεύω , εἴπερ ἀγαθός εἰμί ἐπιμελέομαι αὐτός , ἵνα εὖ πράσσω , ὥσπερ νομεύς πρόβατον · ὅθεν καί Ὅμηρος ὁ Ἀγαμέμνων ποιμήν λαός λέγω . τοιοῦτος δέ καί ὁ πατρικός , διαφέρω δέ ὁ μέγεθος ὁ εὐεργέτημα · αἴτιος γάρ ὁ εἰμί , δοκέω μέγας , καί τροφή καί παιδεία . καί ὁ πρόγονος δέ οὗτος προσνέμω · φύσις τε ἀρχικός πατήρ υἱός καί πρόγονος ἔκγονος καί βασιλεύς βασιλεύω . ἐν ὑπεροχή δέ ὁ φιλία οὗτος , διό καί τιμάω ὁ γονεύς . καί ὁ δίκαιος δή ἐν οὗτος οὐ αὐτός ἀλλά ὁ κατά ἀξία · οὕτως γάρ καί ὁ φιλία . καί ἀνήρ δέ πρός γυνή ὁ αὐτός φιλία καί ἐν ἀριστοκρατία · κατά ἀρετή γάρ , καί ὁ ἀγαθός πολύς ἀγαθός , καί ὁ ἁρμόζω ἕκαστος · οὕτως δέ καί ὁ δίκαιος . ὁ δέ ὁ ἀδελφός ὁ ἑταιρικός ἔοικα · ἴσος γάρ καί ἡλικιώτης , ὁ τοιοῦτος δέ ὁμοπαθής καί ὁμοήθης ὡς ἐπί ὁ πολύς . ἔοικα δέ οὗτος καί ὁ κατά ὁ τιμοκρατικός · ἴσος γάρ ὁ πολίτης βούλομαι καί ἐπιεικής εἰμί · ἐν μέρος δή ὁ ἄρχω , καί ἐκ ἴσος · οὕτως δή καί ὁ φιλία . ἐν δέ ὁ παρέκβασις , ὥσπερ καί ὁ δίκαιος ἐπί μικρός εἰμί , οὕτως καί ὁ φιλία , καί ἦκα ἐν ὁ κακός · ἐν τυραννίς γάρ οὐδείς ἤ μικρός φιλία . ἐν ὅς γάρ μηδείς κοινός εἰμί ὁ ἄρχω καί ἄρχω , οὐδέ φιλία · οὐδέ γάρ δίκαιος · οἷος τεχνίτης πρός ὄργανον καί ψυχή πρός σῶμα καί δεσπότης πρός δοῦλος · ὠφελέω μέν γάρ πᾶς οὗτος ὑπό ὁ χράω , φιλία δέ οὐ εἰμί πρός ὁ ἄψυχος οὐδέ δίκαιος . ἀλλά οὐδέ πρός ἵππος ἤ βοῦς , οὐδέ πρός δοῦλος ᾗ δοῦλος . οὐδείς γάρ κοινός εἰμί · ὁ γάρ δοῦλος ἔμψυχος ὄργανον , ὁ δέ ὄργανον ἄψυχος δοῦλος . ᾗ μέν οὖν δοῦλος , οὐ εἰμί φιλία πρός αὐτός , ᾗ δέ ἄνθρωπος · δοκέω γάρ εἰμί τις δίκαιος πᾶς ἄνθρωπος πρός πᾶς ὁ δύναμαι κοινωνέω νόμος καί συνθήκη · καί φιλία δή , κατά ὅσος ἄνθρωπος . ἐπί μικρός δή καί ἐν ὁ τυραννίς ὁ φιλία καί ὁ δίκαιος , ἐν δέ ὁ δημοκρατία ἐπί πολύς · πολύς γάρ ὁ κοινός ἴσος εἰμί .