aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 3.1
τῆς ἀρετῆς δὴ περὶ πάθη τε καὶ πράξεις οὔσης , καὶ ἐπὶ μὲν τοῖς ἑκουσίοις ἐπαίνων καὶ ψόγων γινομένων , ἐπὶ δὲ τοῖς ἀκουσίοις συγγνώμης , ἐνίοτε δὲ καὶ ἐλέου , τὸ ἑκούσιον καὶ τὸ ἀκούσιον ἀναγκαῖον ἴσως διορίσαι τοῖς περὶ ἀρετῆς ἐπισκοποῦσι , χρήσιμον δὲ καὶ τοῖς νομοθετοῦσι πρός τε τὰς τιμὰς καὶ τὰς κολάσεις . δοκεῖ δὴ ἀκούσια εἶναι τὰ βίᾳ ἢ διʼ ἄγνοιαν γινόμενα · βίαιον δὲ οὗ ἡ ἀρχὴ ἔξωθεν , τοιαύτη οὖσα ἐν ᾗ μηδὲν συμβάλλεται ὁ πράττων ἢ ὁ πάσχων , οἷον εἰ πνεῦμα κομίσαι ποι ἢ ἄνθρωποι κύριοι ὄντες . ὅσα δὲ διὰ φόβον μειζόνων κακῶν πράττεται ἢ διὰ καλόν τι , οἷον εἰ τύραννος προστάττοι αἰσχρόν τι πρᾶξαι κύριος ὢν γονέων καὶ τέκνων , καὶ πράξαντος μὲν σῴζοιντο μὴ πράξαντος δʼ ἀποθνήσκοιεν , ἀμφισβήτησιν ἔχει πότερον ἀκούσιά ἐστιν ἢ ἑκούσια . τοιοῦτον δέ τι συμβαίνει καὶ περὶ τὰς ἐν τοῖς χειμῶσιν ἐκβολάς · ἁπλῶς μὲν γὰρ οὐδεὶς ἀποβάλλεται ἑκών , ἐπὶ σωτηρίᾳ δʼ αὑτοῦ καὶ τῶν λοιπῶν ἅπαντες οἱ νοῦν ἔχοντες . μικταὶ μὲν οὖν εἰσιν αἱ τοιαῦται πράξεις , ἐοίκασι δὲ μᾶλλον ἑκουσίοις · αἱρεταὶ γάρ εἰσι τότε ὅτε πράττονται , τὸ δὲ τέλος τῆς πράξεως κατὰ τὸν καιρόν ἐστιν . καὶ τὸ ἑκούσιον δὴ καὶ τὸ ἀκούσιον , ὅτε πράττει , λεκτέον . πράττει δὲ ἑκών · καὶ γὰρ ἡ ἀρχὴ τοῦ κινεῖν τὰ ὀργανικὰ μέρη ἐν ταῖς τοιαύταις πράξεσιν ἐν αὐτῷ ἐστίν · ὧν δʼ ἐν αὐτῷ ἡ ἀρχή , ἐπʼ αὐτῷ καὶ τὸ πράττειν καὶ μή . ἑκούσια δὴ τὰ τοιαῦτα , ἁπλῶς δʼ ἴσως ἀκούσια · οὐδεὶς γὰρ ἂν ἕλοιτο καθʼ αὑτὸ τῶν τοιούτων οὐδέν . ἐπὶ ταῖς πράξεσι δὲ ταῖς τοιαύταις ἐνίοτε καὶ ἐπαινοῦνται , ὅταν αἰσχρόν τι ἢ λυπηρὸν ὑπομένωσιν ἀντὶ μεγάλων καὶ καλῶν · ἂν δʼ ἀνάπαλιν , ψέγονται · τὰ γὰρ αἴσχισθʼ ὑπομεῖναι ἐπὶ μηδενὶ καλῷ ἢ μετρίῳ φαύλου . ἐπʼ ἐνίοις δʼ ἔπαινος μὲν οὐ γίνεται , συγγνώμη δʼ , ὅταν διὰ τοιαῦτα πράξῃ τις ἃ μὴ δεῖ , ἃ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ὑπερτείνει καὶ μηδεὶς ἂν ὑπομείναι . ἔνια δʼ ἴσως οὐκ ἔστιν ἀναγκασθῆναι , ἀλλὰ μᾶλλον ἀποθανετέον παθόντι τὰ δεινότατα · καὶ γὰρ τὸν Εὐριπίδου Ἀλκμαίωνα γελοῖα φαίνεται τὰ ἀναγκάσαντα μητροκτονῆσαι . ἔστι δὲ χαλεπὸν ἐνίοτε διακρῖναι ποῖον ἀντὶ ποίου αἱρετέον καὶ τί ἀντὶ τίνος ὑπομενετέον , ἔτι δὲ χαλεπώτερον ἐμμεῖναι τοῖς γνωσθεῖσιν · ὡς γὰρ ἐπὶ τὸ πολύ ἐστι τὰ μὲν προσδοκώμενα λυπηρά , ἃ δʼ ἀναγκάζονται αἰσχρά , ὅθεν ἔπαινοι καὶ ψόγοι γίνονται περὶ τοὺς ἀναγκασθέντας ἢ μή . τὰ δὴ ποῖα φατέον βίαια ; ἢ ἁπλῶς μέν , ὁπότʼ ἂν ἡ αἰτία ἐν τοῖς ἐκτὸς ᾖ καὶ ὁ πράττων μηδὲν συμβάλληται ; ἃ δὲ καθʼ αὑτὰ μὲν ἀκούσιά ἐστι , νῦν δὲ καὶ ἀντὶ τῶνδε αἱρετά , καὶ ἡ ἀρχὴ ἐν τῷ πράττοντι , καθʼ αὑτὰ μὲν ἀκούσιά ἐστι , νῦν δὲ καὶ ἀντὶ τῶνδε ἑκούσια . μᾶλλον δʼ ἔοικεν ἑκουσίοις · αἱ γὰρ πράξεις ἐν τοῖς καθʼ ἕκαστα , ταῦτα δʼ ἑκούσια . ποῖα δʼ ἀντὶ ποίων αἱρετέον , οὐ ῥᾴδιον ἀποδοῦναι · πολλαὶ γὰρ διαφοραί εἰσιν ἐν τοῖς καθʼ ἕκαστα . εἰ δέ τις τὰ ἡδέα καὶ τὰ καλὰ φαίη βίαια εἶναι ( ἀναγκάζειν γὰρ ἔξω ὄντα ) , πάντα ἂν εἴη αὐτῷ βίαια · τούτων γὰρ χάριν πάντες πάντα πράττουσιν . καὶ οἱ μὲν βίᾳ καὶ ἄκοντες λυπηρῶς , οἱ δὲ διὰ τὸ ἡδὺ καὶ καλὸν μεθʼ ἡδονῆς · γελοῖον δὲ τὸ αἰτιᾶσθαι τὰ ἐκτός , ἀλλὰ μὴ αὑτὸν εὐθήρατον ὄντα ὑπὸ τῶν τοιούτων , καὶ τῶν μὲν καλῶν ἑαυτόν , τῶν δʼ αἰσχρῶν τὰ ἡδέα . ἔοικε δὴ τὸ βίαιον εἶναι οὗ ἔξωθεν ἡ ἀρχή , μηδὲν συμβαλλομένου τοῦ βιασθέντος . τὸ δὲ διʼ ἄγνοιαν οὐχ ἑκούσιον μὲν ἅπαν ἐστίν , ἀκούσιον δὲ τὸ ἐπίλυπον καὶ ἐν μεταμελείᾳ · ὁ γὰρ διʼ ἄγνοιαν πράξας ὁτιοῦν , μηδέν τι δυσχεραίνων ἐπὶ τῇ πράξει , ἑκὼν μὲν οὐ πέπραχεν , ὅ γε μὴ ᾔδει , οὐδʼ αὖ ἄκων , μὴ λυπούμενός γε . τοῦ δὴ διʼ ἄγνοιαν ὁ μὲν ἐν μεταμελείᾳ ἄκων δοκεῖ , ὁ δὲ μὴ μεταμελόμενος , ἐπεὶ ἕτερος , ἔστω οὐχ ἑκών · ἐπεὶ γὰρ διαφέρει , βέλτιον ὄνομα ἔχειν ἴδιον . ἕτερον δʼ ἔοικε καὶ τὸ διʼ ἄγνοιαν πράττειν τοῦ ἀγνοοῦντα · ὁ γὰρ μεθύων ἢ ὀργιζόμενος οὐ δοκεῖ διʼ ἄγνοιαν πράττειν ἀλλὰ διά τι τῶν εἰρημένων , οὐκ εἰδὼς δὲ ἀλλʼ ἀγνοῶν . ἀγνοεῖ μὲν οὖν πᾶς ὁ μοχθηρὸς ἃ δεῖ πράττειν καὶ ὧν ἀφεκτέον , καὶ διὰ τὴν τοιαύτην ἁμαρτίαν ἄδικοι καὶ ὅλως κακοὶ γίνονται · τὸ δʼ ἀκούσιον βούλεται λέγεσθαι οὐκ εἴ τις ἀγνοεῖ τὰ συμφέροντα · οὐ γὰρ ἡ ἐν τῇ προαιρέσει ἄγνοια αἰτία τοῦ ἀκουσίου ἀλλὰ τῆς μοχθηρίας , οὐδʼ ἡ καθόλου ( ψέγονται γὰρ διά γε ταύτην ) ἀλλʼ ἡ καθʼ ἕκαστα , ἐν οἷς καὶ περὶ ἃ ἡ πρᾶξις · ἐν τούτοις γὰρ καὶ ἔλεος καὶ συγγνώμη · ὁ γὰρ τούτων τι ἀγνοῶν ἀκουσίως πράττει . ἴσως οὖν οὐ χεῖρον διορίσαι αὐτά , τίνα καὶ πόσα ἐστί , τίς τε δὴ καὶ τί καὶ περὶ τί ἢ ἐν τίνι πράττει , ἐνίοτε δὲ καὶ τίνι , οἷον ὀργάνῳ , καὶ ἕνεκα τίνος , οἷον σωτηρίας , καὶ πῶς , οἷον ἠρέμα ἢ σφόδρα . ἅπαντα μὲν οὖν ταῦτα οὐδεὶς ἂν ἀγνοήσειε μὴ μαινόμενος , δῆλον δʼ ὡς οὐδὲ τὸν πράττοντα · πῶς γὰρ ἑαυτόν γε ; ὃ δὲ πράττει ἀγνοήσειεν ἄν τις , οἷον † λέγοντές φασιν ἐκπεσεῖν αὐτούς , † ἢ οὐκ εἰδέναι ὅτι ἀπόρρητα ἦν , ὥσπερ Αἰσχύλος τὰ μυστικά , ἢ δεῖξαι βουλόμενος ἀφεῖναι , ὡς ὁ τὸν καταπέλτην . οἰηθείη δʼ ἄν τις καὶ τὸν υἱὸν πολέμιον εἶναι ὥσπερ ἡ Μερόπη , καὶ ἐσφαιρῶσθαι τὸ λελογχωμένον δόρυ , ἢ τὸν λίθον κίσηριν εἶναι · καὶ ἐπὶ σωτηρίᾳ πίσας ἀποκτείναι ἄν · καὶ θῖξαι βουλόμενος , ὥσπερ οἱ ἀκροχειριζόμενοι , πατάξειεν ἄν . περὶ πάντα δὴ ταῦτα τῆς ἀγνοίας οὔσης , ἐν οἷς ἡ πρᾶξις , ὁ τούτων τι ἀγνοήσας ἄκων δοκεῖ πεπραχέναι , καὶ μάλιστα ἐν τοῖς κυριωτάτοις · κυριώτατα δʼ εἶναι δοκεῖ ἐν οἷς ἡ πρᾶξις καὶ οὗ ἕνεκα . τοῦ δὴ κατὰ τὴν τοιαύτην ἄγνοιαν ἀκουσίου λεγομένου ἔτι δεῖ τὴν πρᾶξιν λυπηρὰν εἶναι καὶ ἐν μεταμελείᾳ . ὄντος δʼ ἀκουσίου τοῦ βίᾳ καὶ διʼ ἄγνοιαν , τὸ ἑκούσιον δόξειεν ἂν εἶναι οὗ ἡ ἀρχὴ ἐν αὐτῷ εἰδότι τὰ καθʼ ἕκαστα ἐν οἷς ἡ πρᾶξις . ἴσως γὰρ οὐ καλῶς λέγεται ἀκούσια εἶναι τὰ διὰ θυμὸν ἢ ἐπιθυμίαν . πρῶτον μὲν γὰρ οὐδὲν ἔτι τῶν ἄλλων ζῴων ἑκουσίως πράξει , οὐδʼ οἱ παῖδες · εἶτα πότερον οὐδὲν ἑκουσίως πράττομεν τῶν διʼ ἐπιθυμίαν καὶ θυμόν , ἢ τὰ καλὰ μὲν ἑκουσίως τὰ δʼ αἰσχρὰ ἀκουσίως ; ἢ γελοῖον ἑνός γε αἰτίου ὄντος ; ἄτοπον δὲ ἴσως ἀκούσια φάναι ὧν δεῖ ὀρέγεσθαι · δεῖ δὲ καὶ ὀργίζεσθαι ἐπί τισι καὶ ἐπιθυμεῖν τινῶν , οἷον ὑγιείας καὶ μαθήσεως . δοκεῖ δὲ καὶ τὰ μὲν ἀκούσια λυπηρὰ εἶναι , τὰ δὲ κατʼ ἐπιθυμίαν ἡδέα . ἔτι δὲ τί διαφέρει τῷ ἀκούσια εἶναι τὰ κατὰ λογισμὸν ἢ θυμὸν ἁμαρτηθέντα ; φευκτὰ μὲν γὰρ ἄμφω , δοκεῖ δὲ οὐχ ἧττον ἀνθρωπικὰ εἶναι τὰ ἄλογα πάθη , ὥστε καὶ αἱ πράξεις τοῦ ἀνθρώπου αἱ ἀπὸ θυμοῦ καὶ ἐπιθυμίας . ἄτοπον δὴ τὸ τιθέναι ἀκούσια ταῦτα .
Lemmas: ὁ ἀρετή δή περί πάθος τε καί πρᾶξις εἰμί , καί ἐπί μέν ὁ ἑκούσιος ἔπαινος καί ψόγος γίγνομαι , ἐπί δέ ὁ ἀκούσιος συγγνώμη , ἐνίοτε δέ καί ἔλεος , ὁ ἑκούσιος καί ὁ ἀκούσιος ἀναγκαῖος ἴσως διορίζω ὁ περί ἀρετή ἐπισκοπέω , χρήσιμος δέ καί ὁ νομοθετέω πρός τε ὁ τιμή καί ὁ κόλασις . δοκέω δή ἀκούσιος εἰμί ὁ βία ἤ διά ἄγνοια γίγνομαι · βίαιος δέ ὅς ὁ ἀρχή ἔξωθεν , τοιοῦτος εἰμί ἐν ὅς μηδείς συμβάλλω ὁ πράσσω ἤ ὁ πάσχω , οἷος εἰ πνεῦμα κομίζω ποι ἤ ἄνθρωπος κύριος εἰμί . ὅσος δέ διά φόβος μέγας κακός πράσσω ἤ διά καλός τις , οἷος εἰ τύραννος προστάσσω αἰσχρός τις πράσσω κύριος εἰμί γονεύς καί τέκνον , καί πράσσω μέν σῴζω μή πράσσω δέ ἀποθνῄσκω , ἀμφισβήτησις ἔχω πότερος ἀκούσιος εἰμί ἤ ἑκούσιος . τοιοῦτος δέ τις συμβαίνω καί περί ὁ ἐν ὁ χειμών ἐκβολή · ἁπλῶς μέν γάρ οὐδείς ἀποβάλλω ἑκών , ἐπί σωτηρία δέ ἑαυτοῦ καί ὁ λοιπός ἅπας ὁ νόος ἔχω . μικτός μέν οὖν εἰμί ὁ τοιοῦτος πρᾶξις , ἔοικα δέ μάλα ἑκούσιος · αἱρετός γάρ εἰμί τότε ὅτε πράσσω , ὁ δέ τέλος ὁ πρᾶξις κατά ὁ καιρός εἰμί . καί ὁ ἑκούσιος δή καί ὁ ἀκούσιος , ὅτε πράσσω , λεκτέος . πράσσω δέ ἑκών · καί γάρ ὁ ἀρχή ὁ κινέω ὁ ὀργανικός μέρος ἐν ὁ τοιοῦτος πρᾶξις ἐν αὐτός εἰμί · ὅς δέ ἐν αὐτός ὁ ἀρχή , ἐπί αὐτός καί ὁ πράσσω καί μή . ἑκούσιος δή ὁ τοιοῦτος , ἁπλῶς δέ ἴσως ἀκούσιος · οὐδείς γάρ ἄν αἱρέω κατά ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος οὐδείς . ἐπί ὁ πρᾶξις δέ ὁ τοιοῦτος ἐνίοτε καί ἐπαινέω , ὅταν αἰσχρός τις ἤ λυπηρός ὑπομένω ἀντί μέγας καί καλός · ἐάν δέ ἀνάπαλιν , ψέγω · ὁ γάρ αἰσχρός ὑπομένω ἐπί μηδείς καλός ἤ μέτριος φαῦλος . ἐπί ἔνιοι δέ ἔπαινος μέν οὐ γίγνομαι , συγγνώμη δέ , ὅταν διά τοιοῦτος πράσσω τις ὅς μή δέω , ὅς ὁ ἀνθρώπινος φύσις ὑπερτείνω καί μηδείς ἄν ὑπομένω . ἔνιοι δέ ἴσως οὐ εἰμί ἀναγκάζω , ἀλλά μάλα ἀποθανετέον πάσχω ὁ δεινός · καί γάρ ὁ Εὐριπίδης Ἀλκμαίων γέλοιος φαίνω ὁ ἀναγκάζω μητροκτονέω . εἰμί δέ χαλεπός ἐνίοτε διακρίνω ποῖος ἀντί ποῖος αἱρέω καί τίς ἀντί τίς ὑπομενετέον , ἔτι δέ χαλεπός ἐμμένω ὁ γιγνώσκω · ὡς γάρ ἐπί ὁ πολύς εἰμί ὁ μέν προσδοκάω λυπηρός , ὅς δέ ἀναγκάζω αἰσχρός , ὅθεν ἔπαινος καί ψόγος γίγνομαι περί ὁ ἀναγκάζω ἤ μή . ὁ δή ποῖος φημί βίαιος ; ἤ ἁπλῶς μέν , ὁπότε ἄν ὁ αἰτία ἐν ὁ ἐκτός εἰμί καί ὁ πράσσω μηδείς συμβάλλω ; ὅς δέ κατά ἑαυτοῦ μέν ἀκούσιος εἰμί , νῦν δέ καί ἀντί ὅδε αἱρετός , καί ὁ ἀρχή ἐν ὁ πράσσω , κατά ἑαυτοῦ μέν ἀκούσιος εἰμί , νῦν δέ καί ἀντί ὅδε ἑκούσιος . μάλα δέ ἔοικα ἑκούσιος · ὁ γάρ πρᾶξις ἐν ὁ κατά ἕκαστος , οὗτος δέ ἑκούσιος . ποῖος δέ ἀντί ποῖος αἱρέω , οὐ ῥᾴδιος ἀποδίδωμι · πολύς γάρ διαφορά εἰμί ἐν ὁ κατά ἕκαστος . εἰ δέ τις ὁ ἡδύς καί ὁ καλός φημί βίαιος εἰμί ( ἀναγκάζω γάρ ἔξω εἰμί ) , πᾶς ἄν εἰμί αὐτός βίαιος · οὗτος γάρ χάριν πᾶς πᾶς πράσσω . καί ὁ μέν βία καί ἄκων λυπηρός , ὁ δέ διά ὁ ἡδύς καί καλός μετά ἡδονή · γέλοιος δέ ὁ αἰτιάομαι ὁ ἐκτός , ἀλλά μή ἑαυτοῦ εὐθήρατος εἰμί ὑπό ὁ τοιοῦτος , καί ὁ μέν καλός ἑαυτοῦ , ὁ δέ αἰσχρός ὁ ἡδύς . ἔοικα δή ὁ βίαιος εἰμί ὅς ἔξωθεν ὁ ἀρχή , μηδείς συμβάλλω ὁ βιάζω . ὁ δέ διά ἄγνοια οὐ ἑκούσιος μέν ἅπας εἰμί , ἀκούσιος δέ ὁ ἐπίλυπος καί ἐν μεταμέλεια · ὁ γάρ διά ἄγνοια πράσσω ὁστισοῦν , μηδείς τις δυσχεραίνω ἐπί ὁ πρᾶξις , ἑκών μέν οὐ πράσσω , ὅς γε μή οἶδα , οὐδέ αὖ ἄκων , μή λυπέω γε . ὁ δή διά ἄγνοια ὁ μέν ἐν μεταμέλεια ἄκων δοκέω , ὁ δέ μή μεταμέλομαι , ἐπεί ἕτερος , εἰμί οὐ ἑκών · ἐπεί γάρ διαφέρω , ἀγαθός ὄνομα ἔχω ἴδιος . ἕτερος δέ ἔοικα καί ὁ διά ἄγνοια πράσσω ὁ ἀγνοέω · ὁ γάρ μεθύω ἤ ὀργίζω οὐ δοκέω διά ἄγνοια πράσσω ἀλλά διά τις ὁ λέγω , οὐ οἶδα δέ ἀλλά ἀγνοέω . ἀγνοέω μέν οὖν πᾶς ὁ μοχθηρός ὅς δέω πράσσω καί ὅς ἀπέχω , καί διά ὁ τοιοῦτος ἁμαρτία ἄδικος καί ὅλος κακός γίγνομαι · ὁ δέ ἀκούσιος βούλομαι λέγω οὐ εἰ τις ἀγνοέω ὁ συμφέρω · οὐ γάρ ὁ ἐν ὁ προαίρεσις ἄγνοια αἴτιος ὁ ἀκούσιος ἀλλά ὁ μοχθηρία , οὐδέ ὁ καθόλου ( ψέγω γάρ διά γε οὗτος ) ἀλλά ὁ κατά ἕκαστος , ἐν ὅς καί περί ὅς ὁ πρᾶξις · ἐν οὗτος γάρ καί ἔλεος καί συγγνώμη · ὁ γάρ οὗτος τις ἀγνοέω ἀκούσιος πράσσω . ἴσως οὖν οὐ κακός διορίζω αὐτός , τίς καί πόσος εἰμί , τίς τε δή καί τίς καί περί τίς ἤ ἐν τίς πράσσω , ἐνίοτε δέ καί τίς , οἷος ὄργανον , καί ἕνεκα τίς , οἷος σωτηρία , καί πῶς , οἷος ἠρέμα ἤ σφόδρα . ἅπας μέν οὖν οὗτος οὐδείς ἄν ἀγνοέω μή μαίνομαι , δῆλος δέ ὡς οὐδέ ὁ πράσσω · πῶς γάρ ἑαυτοῦ γε ; ὅς δέ πράσσω ἀγνοέω ἄν τις , οἷος † λέγω φημί ἐκπίπτω αὐτός , † ἤ οὐ οἶδα ὅτι ἀπόρρητος εἰμί , ὥσπερ Αἰσχύλος ὁ μυστικός , ἤ δείκνυμι βούλομαι ἀφίημι , ὡς ὁ ὁ καταπάλτης . οἴομαι δέ ἄν τις καί ὁ υἱός πολέμιος εἰμί ὥσπερ ὁ Μερόπη , καί σφαιρόω ὁ λογχόομαι δόρυ , ἤ ὁ λίθος κίσηρις εἰμί · καί ἐπί σωτηρία πιπίσκω ἀποκτείνω ἄν · καί θίκνυμι βούλομαι , ὥσπερ ὁ ἀκροχειρίζω , πατάσσω ἄν . περί πᾶς δή οὗτος ὁ ἄγνοια εἰμί , ἐν ὅς ὁ πρᾶξις , ὁ οὗτος τις ἀγνοέω ἄκων δοκέω πράσσω , καί μάλα ἐν ὁ κύριος · κύριος δέ εἰμί δοκέω ἐν ὅς ὁ πρᾶξις καί ὅς ἕνεκα . ὁ δή κατά ὁ τοιοῦτος ἄγνοια ἀκούσιος λέγω ἔτι δέω ὁ πρᾶξις λυπηρός εἰμί καί ἐν μεταμέλεια . εἰμί δέ ἀκούσιος ὁ βία καί διά ἄγνοια , ὁ ἑκούσιος δοκέω ἄν εἰμί ὅς ὁ ἀρχή ἐν αὐτός οἶδα ὁ κατά ἕκαστος ἐν ὅς ὁ πρᾶξις . ἴσως γάρ οὐ καλός λέγω ἀκούσιος εἰμί ὁ διά θυμός ἤ ἐπιθυμία . πρῶτος μέν γάρ οὐδείς ἔτι ὁ ἄλλος ζῷον ἑκούσιος πράσσω , οὐδέ ὁ παῖς · εἶτα πότερος οὐδείς ἑκούσιος πράσσω ὁ διά ἐπιθυμία καί θυμός , ἤ ὁ καλός μέν ἑκούσιος ὁ δέ αἰσχρός ἀκούσιος ; ἤ γέλοιος εἷς γε αἴτιος εἰμί ; ἄτοπος δέ ἴσως ἀκούσιος φημί ὅς δέω ὀρέγω · δέω δέ καί ὀργίζω ἐπί τις καί ἐπιθυμέω τις , οἷος ὑγίεια καί μάθησις . δοκέω δέ καί ὁ μέν ἀκούσιος λυπηρός εἰμί , ὁ δέ κατά ἐπιθυμία ἡδύς . ἔτι δέ τίς διαφέρω ὁ ἀκούσιος εἰμί ὁ κατά λογισμός ἤ θυμός ἁμαρτάνω ; φευκτός μέν γάρ ἄμφω , δοκέω δέ οὐ ἥσσων ἀνθρωπικός εἰμί ὁ ἄλογος πάθος , ὥστε καί ὁ πρᾶξις ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀπό θυμός καί ἐπιθυμία . ἄτοπος δή ὁ τίθημι ἀκούσιος οὗτος .