aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 9.11
πότερον δʼ ἐν εὐτυχίαις μᾶλλον φίλων δεῖ ἢ ἐν δυστυχίαις ; ἐν ἀμφοῖν γὰρ ἐπιζητοῦνται · οἵ τε γὰρ ἀτυχοῦντες δέονται ἐπικουρίας , οἵ τʼ εὐτυχοῦντες συμβίων καὶ οὓς εὖ ποιήσουσιν · βούλονται γὰρ εὖ δρᾶν . ἀναγκαιότερον μὲν δὴ ἐν ταῖς ἀτυχίαις , διὸ τῶν χρησίμων ἐνταῦθα δεῖ , κάλλιον δʼ ἐν ταῖς εὐτυχίαις , διὸ καὶ τοὺς ἐπιεικεῖς ζητοῦσιν · τούτους γὰρ αἱρετώτερον εὐεργετεῖν καὶ μετὰ τούτων διάγειν . ἔστι γὰρ καὶ ἡ παρουσία αὐτὴ τῶν φίλων ἡδεῖα καὶ ἐν ταῖς εὐτυχίαις καὶ ἐν ταῖς δυστυχίαις . κουφίζονται γὰρ οἱ λυπούμενοι συναλγούντων τῶν φίλων . διὸ κἂν ἀπορήσειέν τις πότερον ὥσπερ βάρους μεταλαμβάνουσιν , ἢ τοῦτο μὲν οὔ , ἡ παρουσία δʼ αὐτῶν ἡδεῖα οὖσα καὶ ἡ ἔννοια τοῦ συναλγεῖν ἐλάττω τὴν λύπην ποιεῖ . εἰ μὲν οὖν διὰ ταῦτα ἢ διʼ ἄλλο τι κουφίζονται , ἀφείσθω · συμβαίνειν δʼ οὖν φαίνεται τὸ λεχθέν . ἔοικε δʼ ἡ παρουσία μικτή τις αὐτῶν εἶναι . αὐτὸ μὲν γὰρ τὸ ὁρᾶν τοὺς φίλους ἡδύ , ἄλλως τε καὶ ἀτυχοῦντι , καὶ γίνεταί τις ἐπικουρία πρὸς τὸ μὴ λυπεῖσθαι ( παραμυθητικὸν γὰρ ὁ φίλος καὶ τῇ ὄψει καὶ τῷ λόγῳ , ἐὰν ᾖ ἐπιδέξιος · οἶδε γὰρ τὸ ἦθος καὶ ἐφʼ οἷς ἥδεται καὶ λυπεῖται ) · τὸ δὲ λυπούμενον αἰσθάνεσθαι ἐπὶ ταῖς αὑτοῦ ἀτυχίαις λυπηρόν · πᾶς γὰρ φεύγει λύπης αἴτιος εἶναι τοῖς φίλοις . διόπερ οἱ μὲν ἀνδρώδεις τὴν φύσιν εὐλαβοῦνται συλλυπεῖν τοὺς φίλους αὑτοῖς , κἂν μὴ ὑπερτείνῃ τῇ ἀλυπίᾳ , τὴν ἐκείνοις γινομένην λύπην οὐχ ὑπομένει , ὅλως τε συνθρήνους οὐ προσίεται διὰ τὸ μηδʼ αὐτὸς εἶναι θρηνητικός · γύναια δὲ καὶ οἱ τοιοῦτοι ἄνδρες τοῖς συστένουσι χαίρουσι , καὶ φιλοῦσιν ὡς φίλους καὶ συναλγοῦντας . μιμεῖσθαι δʼ ἐν ἅπασι δεῖ δῆλον ὅτι τὸν βελτίω . ἡ δʼ ἐν ταῖς εὐτυχίαις τῶν φίλων παρουσία τήν τε διαγωγὴν ἡδεῖαν ἔχει καὶ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἥδονται ἐπὶ τοῖς αὑτοῦ ἀγαθοῖς . διὸ δόξειεν ἂν δεῖν εἰς μὲν τὰς εὐτυχίας καλεῖν τοὺς φίλους προθύμως ( εὐεργετικὸν γὰρ εἶναι καλόν ) , εἰς δὲ τὰς ἀτυχίας ὀκνοῦντα · μεταδιδόναι γὰρ ὡς ἥκιστα δεῖ τῶν κακῶν , ὅθεν τὸ ἅλις ἐγὼ δυστυχῶν . μάλιστα δὲ παρακλητέον ὅταν μέλλωσιν ὀλίγα ὀχληθέντες μεγάλʼ αὐτὸν ὠφελήσειν . ἰέναι δʼ ἀνάπαλιν ἴσως ἁρμόζει πρὸς μὲν τοὺς ἀτυχοῦντας ἄκλητον καὶ προθύμως ( φίλου γὰρ εὖ ποιεῖν , καὶ μάλιστα τοὺς ἐν χρείᾳ καὶ μὴ ἀξιώσαντας · ἀμφοῖν γὰρ κάλλιον καὶ ἥδιον ) , εἰς δὲ τὰς εὐτυχίας συνεργοῦντα μὲν προθύμως ( καὶ γὰρ εἰς ταῦτα χρεία φίλων ) , πρὸς εὐπάθειαν δὲ σχολαίως · οὐ γὰρ καλὸν τὸ προθυμεῖσθαι ὠφελεῖσθαι . δόξαν δʼ ἀηδίας ἐν τῷ διωθεῖσθαι ἴσως εὐλαβητέον · ἐνίοτε γὰρ συμβαίνει . ἡ παρουσία δὴ τῶν φίλων ἐν ἅπασιν αἱρετὴ φαίνεται .
Lemmas: πότερος δέ ἐν εὐτυχία μάλα φίλος δέω ἤ ἐν δυστυχία ; ἐν ἄμφω γάρ ἐπιζητέω · ὁ τε γάρ ἀτυχέω δέω ἐπικουρία , ὁ τε εὐτυχέω σύμβιος καί ὅς εὖ ποιέω · βούλομαι γάρ εὖ δράω . ἀναγκαῖος μέν δή ἐν ὁ ἀτυχία , διό ὁ χρήσιμος ἐνταῦθα δέω , καλός δέ ἐν ὁ εὐτυχία , διό καί ὁ ἐπιεικής ζητέω · οὗτος γάρ αἱρετός εὐεργετέω καί μετά οὗτος διάγω . εἰμί γάρ καί ὁ παρουσία αὐτός ὁ φίλος ἡδύς καί ἐν ὁ εὐτυχία καί ἐν ὁ δυστυχία . κουφίζω γάρ ὁ λυπέω συναλγέω ὁ φίλος . διό ἄν ἀπορέω τις πότερος ὥσπερ βάρος μεταλαμβάνω , ἤ οὗτος μέν οὐ , ὁ παρουσία δέ αὐτός ἡδύς εἰμί καί ὁ ἔννοια ὁ συναλγέω ἐλαχύς ὁ λύπη ποιέω . εἰ μέν οὖν διά οὗτος ἤ διά ἄλλος τις κουφίζω , ἀφίημι · συμβαίνω δέ οὖν φαίνω ὁ λέγω . ἔοικα δέ ὁ παρουσία μικτός τις αὐτός εἰμί . αὐτός μέν γάρ ὁ ὁράω ὁ φίλος ἡδύς , ἄλλος τε καί ἀτυχέω , καί γίγνομαι τις ἐπικουρία πρός ὁ μή λυπέω ( παραμυθητικός γάρ ὁ φίλος καί ὁ ὄψις καί ὁ λόγος , ἐάν εἰμί ἐπιδέξιος · οἶδα γάρ ὁ ἦθος καί ἐπί ὅς ἥδομαι καί λυπέω ) · ὁ δέ λυπέω αἰσθάνομαι ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ἀτυχία λυπηρός · πᾶς γάρ φεύγω λύπη αἴτιος εἰμί ὁ φίλος . διόπερ ὁ μέν ἀνδρώδης ὁ φύσις εὐλαβέομαι συλλυπέω ὁ φίλος ἑαυτοῦ , ἐάν μή ὑπερτείνω ὁ ἀλυπία , ὁ ἐκεῖνος γίγνομαι λύπη οὐ ὑπομένω , ὅλος τε σύνθρηνος οὐ προσίημι διά ὁ μηδέ αὐτός εἰμί θρηνητικός · γύναιον δέ καί ὁ τοιοῦτος ἀνήρ ὁ συστένω χαίρω , καί φιλέω ὡς φίλος καί συναλγέω . μιμέομαι δέ ἐν ἅπας δέω δῆλος ὅτι ὁ ἀγαθός . ὁ δέ ἐν ὁ εὐτυχία ὁ φίλος παρουσία ὁ τε διαγωγή ἡδύς ἔχω καί ὁ ἔννοια ὅτι ἥδομαι ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός . διό δοκέω ἄν δέω εἰς μέν ὁ εὐτυχία καλέω ὁ φίλος πρόθυμος ( εὐεργετικός γάρ εἰμί καλός ) , εἰς δέ ὁ ἀτυχία ὀκνέω · μεταδίδωμι γάρ ὡς ἦκα δέω ὁ κακός , ὅθεν ὁ ἅλις ἐγώ δυστυχέω . μάλα δέ παρακλητέος ὅταν μέλλω ὀλίγος ὀχλέω μέγας αὐτός ὠφελέω . ἔρχομαι δέ ἀνάπαλιν ἴσως ἁρμόζω πρός μέν ὁ ἀτυχέω ἄκλητος καί πρόθυμος ( φίλος γάρ εὖ ποιέω , καί μάλα ὁ ἐν χρεία καί μή ἀξιόω · ἄμφω γάρ καλός καί ἡδύς ) , εἰς δέ ὁ εὐτυχία συνεργέω μέν πρόθυμος ( καί γάρ εἰς οὗτος χρεία φίλος ) , πρός εὐπάθεια δέ σχολαῖος · οὐ γάρ καλός ὁ προθυμέομαι ὠφελέω . δόξα δέ ἀηδία ἐν ὁ διωθέω ἴσως εὐλαβέομαι · ἐνίοτε γάρ συμβαίνω . ὁ παρουσία δή ὁ φίλος ἐν ἅπας αἱρετός φαίνω .