aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.1
μετὰ δὲ ταῦτα περὶ φιλίας ἕποιτʼ ἂν διελθεῖν · ἔστι γὰρ ἀρετή τις ἢ μετʼ ἀρετῆς , ἔτι δʼ ἀναγκαιότατον εἰς τὸν βίον . ἄνευ γὰρ φίλων οὐδεὶς ἕλοιτʼ ἂν ζῆν , ἔχων τὰ λοιπὰ ἀγαθὰ πάντα · καὶ γὰρ πλουτοῦσι καὶ ἀρχὰς καὶ δυναστείας κεκτημένοις δοκεῖ φίλων μάλιστʼ εἶναι χρεία · τί γὰρ ὄφελος τῆς τοιαύτης εὐετηρίας ἀφαιρεθείσης εὐεργεσίας , ἣ γίγνεται μάλιστα καὶ ἐπαινετωτάτη πρὸς φίλους ; ἢ πῶς ἂν τηρηθείη καὶ σῴζοιτʼ ἄνευ φίλων ; ὅσῳ γὰρ πλείων , τοσούτῳ ἐπισφαλεστέρα . ἐν πενίᾳ τε καὶ ταῖς λοιπαῖς δυστυχίαις μόνην οἴονται καταφυγὴν εἶναι τοὺς φίλους . καὶ νέοις δὲ πρὸς τὸ ἀναμάρτητον καὶ πρεσβυτέροις πρὸς θεραπείαν καὶ τὸ ἐλλεῖπον τῆς πράξεως διʼ ἀσθένειαν βοηθείας , τοῖς τʼ ἐν ἀκμῇ πρὸς τὰς καλὰς πράξεις · σύν τε δύʼ ἐρχομένω · καὶ γὰρ νοῆσαι καὶ πρᾶξαι δυνατώτεροι . φύσει τʼ ἐνυπάρχειν ἔοικε πρὸς τὸ γεγεννημένον τῷ γεννήσαντι καὶ πρὸς τὸ γεννῆσαν τῷ γεννηθέντι , οὐ μόνον ἐν ἀνθρώποις ἀλλὰ καὶ ἐν ὄρνισι καὶ τοῖς πλείστοις τῶν ζῴων , καὶ τοῖς ὁμοεθνέσι πρὸς ἄλληλα , καὶ μάλιστα τοῖς ἀνθρώποις , ὅθεν τοὺς φιλανθρώπους ἐπαινοῦμεν . ἴδοι δʼ ἄν τις καὶ ἐν ταῖς πλάναις ὡς οἰκεῖον ἅπας ἄνθρωπος ἀνθρώπῳ καὶ φίλον . ἔοικε δὲ καὶ τὰς πόλεις συνέχειν ἡ φιλία , καὶ οἱ νομοθέται μᾶλλον περὶ αὐτὴν σπουδάζειν ἢ τὴν δικαιοσύνην · ἡ γὰρ ὁμόνοια ὅμοιόν τι τῇ φιλίᾳ ἔοικεν εἶναι , ταύτης δὲ μάλιστʼ ἐφίενται καὶ τὴν στάσιν ἔχθραν οὖσαν μάλιστα ἐξελαύνουσιν · καὶ φίλων μὲν ὄντων οὐδὲν δεῖ δικαιοσύνης , δίκαιοι δʼ ὄντες προσδέονται φιλίας , καὶ τῶν δικαίων τὸ μάλιστα φιλικὸν εἶναι δοκεῖ . οὐ μόνον δʼ ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀλλὰ καὶ καλόν · τοὺς γὰρ φιλοφίλους ἐπαινοῦμεν , ἥ τε πολυφιλία δοκεῖ τῶν καλῶν ἕν τι εἶναι · καὶ ἔτι τοὺς αὐτοὺς οἴονται ἄνδρας ἀγαθοὺς εἶναι καὶ φίλους . διαμφισβητεῖται δὲ περὶ αὐτῆς οὐκ ὀλίγα . οἳ μὲν γὰρ ὁμοιότητά τινα τιθέασιν αὐτὴν καὶ τοὺς ὁμοίους φίλους , ὅθεν τὸν ὅμοιόν φασιν ὡς τὸν ὅμοιον , καὶ κολοιὸν ποτὶ κολοιόν , καὶ τὰ τοιαῦτα · οἳ δʼ ἐξ ἐναντίας κεραμεῖς πάντας τοὺς τοιούτους ἀλλήλοις φασὶν εἶναι . καὶ περὶ αὐτῶν τούτων ἀνώτερον ἐπιζητοῦσι καὶ φυσικώτερον , Εὐριπίδης μὲν φάσκων ἐρᾶν μὲν ὄμβρου γαῖαν ξηρανθεῖσαν , ἐρᾶν δὲ σεμνὸν οὐρανὸν πληρούμενον ὄμβρου πεσεῖν ἐς γαῖαν , καὶ Ἡράκλειτος τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν καὶ πάντα κατʼ ἔριν γίνεσθαι · ἐξ ἐναντίας δὲ τούτοις ἄλλοι τε καὶ Ἐμπεδοκλῆς · τὸ γὰρ ὅμοιον τοῦ ὁμοίου ἐφίεσθαι . τὰ μὲν οὖν φυσικὰ τῶν ἀπορημάτων ἀφείσθω ( οὐ γὰρ οἰκεῖα τῆς παρούσης σκέψεως ) · ὅσα δʼ ἐστὶν ἀνθρωπικὰ καὶ ἀνήκει εἰς τὰ ἤθη καὶ τὰ πάθη , ταῦτʼ ἐπισκεψώμεθα , οἷον πότερον ἐν πᾶσι γίνεται φιλία ἢ οὐχ οἷόν τε μοχθηροὺς ὄντας φίλους εἶναι , καὶ πότερον ἓν εἶδος τῆς φιλίας ἐστὶν ἢ πλείω . οἱ μὲν γὰρ ἓν οἰόμενοι , ὅτι ἐπιδέχεται τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον , οὐχ ἱκανῷ πεπιστεύκασι σημείῳ · δέχεται γὰρ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον καὶ τὰ ἕτερα τῷ εἴδει . εἴρηται δʼ ὑπὲρ αὐτῶν ἔμπροσθεν .
Lemmas: μετά δέ οὗτος περί φιλία ἕπομαι ἄν διέρχομαι · εἰμί γάρ ἀρετή τις ἤ μετά ἀρετή , ἔτι δέ ἀναγκαῖος εἰς ὁ βίος . ἄνευ γάρ φίλος οὐδείς αἱρέω ἄν ζάω , ἔχω ὁ λοιπός ἀγαθός πᾶς · καί γάρ πλουτέω καί ἀρχή καί δυναστεία κτάομαι δοκέω φίλος μάλα εἰμί χρεία · τίς γάρ ὄφελος ὁ τοιοῦτος εὐετηρία ἀφαιρέω εὐεργεσία , ὅς γίγνομαι μάλα καί ἐπαινετός πρός φίλος ; ἤ πῶς ἄν τηρέω καί σῴζω ἄνευ φίλος ; ὅσος γάρ πολύς , τοσοῦτος ἐπισφαλής . ἐν πενία τε καί ὁ λοιπός δυστυχία μόνος οἴομαι καταφυγή εἰμί ὁ φίλος . καί νέος δέ πρός ὁ ἀναμάρτητος καί πρέσβυς πρός θεραπεία καί ὁ ἐλλείπω ὁ πρᾶξις διά ἀσθένεια βοήθεια , ὁ τε ἐν ἀκμή πρός ὁ καλός πρᾶξις · σύν τε δύο ἔρχομαι · καί γάρ νοέω καί πράσσω δυνατός . φύσις τε ἐνυπάρχω ἔοικα πρός ὁ γεννάω ὁ γεννάω καί πρός ὁ γεννάω ὁ γεννάω , οὐ μόνος ἐν ἄνθρωπος ἀλλά καί ἐν ὄρνις καί ὁ πολύς ὁ ζῷον , καί ὁ ὁμοεθνής πρός ἀλλήλων , καί μάλα ὁ ἄνθρωπος , ὅθεν ὁ φιλάνθρωπος ἐπαινέω . ὁράω δέ ἄν τις καί ἐν ὁ πλάνη ὡς οἰκεῖος ἅπας ἄνθρωπος ἄνθρωπος καί φίλος . ἔοικα δέ καί ὁ πόλις συνέχω ὁ φιλία , καί ὁ νομοθέτης μάλα περί αὐτός σπουδάζω ἤ ὁ δικαιοσύνη · ὁ γάρ ὁμόνοια ὅμοιος τις ὁ φιλία ἔοικα εἰμί , οὗτος δέ μάλα ἐφίημι καί ὁ στάσις ἔχθρα εἰμί μάλα ἐξελαύνω · καί φίλος μέν εἰμί οὐδείς δέω δικαιοσύνη , δίκαιος δέ εἰμί προσδέω φιλία , καί ὁ δίκαιος ὁ μάλα φιλικός εἰμί δοκέω . οὐ μόνος δέ ἀναγκαῖος εἰμί ἀλλά καί καλός · ὁ γάρ φιλόφιλος ἐπαινέω , ὁ τε πολυφιλία δοκέω ὁ καλός εἷς τις εἰμί · καί ἔτι ὁ αὐτός οἴομαι ἀνήρ ἀγαθός εἰμί καί φίλος . διαμφισβητέω δέ περί αὐτός οὐ ὀλίγος . ὁ μέν γάρ ὁμοιότης τις τίθημι αὐτός καί ὁ ὅμοιος φίλος , ὅθεν ὁ ὅμοιος φημί ὡς ὁ ὅμοιος , καί κολοιός πρός κολοιός , καί ὁ τοιοῦτος · ὁ δέ ἐκ ἐναντίος κεραμεύς πᾶς ὁ τοιοῦτος ἀλλήλων φημί εἰμί . καί περί αὐτός οὗτος ἀνώτερος ἐπιζητέω καί φυσικός , Εὐριπίδης μέν φάσκω ἐράω μέν ὄμβρος γῆ ξηραίνω , ἐράω δέ σεμνός οὐρανός πληρόω ὄμβρος πίπτω εἰς γῆ , καί Ἡράκλειτος ὁ ἀντίξοος συμφέρω καί ἐκ ὁ διαφέρω καλός ἁρμονία καί πᾶς κατά ἔρις γίγνομαι · ἐκ ἐναντίος δέ οὗτος ἄλλος τε καί Ἐμπεδοκλῆς · ὁ γάρ ὅμοιος ὁ ὅμοιος ἐφίημι . ὁ μέν οὖν φυσικός ὁ ἀπόρημα ἀφίημι ( οὐ γάρ οἰκεῖος ὁ πάρειμι σκέψις ) · ὅσος δέ εἰμί ἀνθρωπικός καί ἀνήκω εἰς ὁ ἦθος καί ὁ πάθος , οὗτος ἐπισκοπέω , οἷος πότερος ἐν πᾶς γίγνομαι φιλία ἤ οὐ οἷος τε μοχθηρός εἰμί φίλος εἰμί , καί πότερος εἷς εἶδος ὁ φιλία εἰμί ἤ πολύς . ὁ μέν γάρ εἷς οἴομαι , ὅτι ἐπιδέχομαι ὁ μάλα καί ἥσσων , οὐ ἱκανός πιστεύω σημεῖον · δέχομαι γάρ ὁ μάλα καί ἥσσων καί ὁ ἕτερος ὁ εἶδος . λέγω δέ ὑπέρ αὐτός ἔμπροσθεν .