aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 3.7
τὸ δὲ φοβερὸν οὐ πᾶσι μὲν τὸ αὐτό , λέγομεν δέ τι καὶ ὑπὲρ ἄνθρωπον . τοῦτο μὲν οὖν παντὶ φοβερὸν τῷ γε νοῦν ἔχοντι · τὰ δὲ κατʼ ἄνθρωπον διαφέρει μεγέθει καὶ τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον · ὁμοίως δὲ καὶ τὰ θαρραλέα . ὁ δὲ ἀνδρεῖος ἀνέκπληκτος ὡς ἄνθρωπος . φοβήσεται μὲν οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα , ὡς δεῖ δὲ καὶ ὡς ὁ λόγος ὑπομενεῖ τοῦ καλοῦ ἕνεκα · τοῦτο γὰρ τέλος τῆς ἀρετῆς . ἔστι δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον ταῦτα φοβεῖσθαι , καὶ ἔτι τὰ μὴ φοβερὰ ὡς τοιαῦτα φοβεῖσθαι . γίνεται δὲ τῶν ἁμαρτιῶν ἣ μὲν ὅτι ὃ οὐ δεῖ , ἣ δὲ ὅτι οὐχ ὡς δεῖ , ἣ δὲ ὅτι οὐχ ὅτε , ἤ τι τῶν τοιούτων · ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τὰ θαρραλέα . ὁ μὲν οὖν ἃ δεῖ καὶ οὗ ἕνεκα ὑπομένων καὶ φοβούμενος , καὶ ὡς δεῖ καὶ ὅτε , ὁμοίως δὲ καὶ θαρρῶν , ἀνδρεῖος · κατʼ ἀξίαν γάρ , καὶ ὡς ἂν ὁ λόγος , πάσχει καὶ πράττει ὁ ἀνδρεῖος . τέλος δὲ πάσης ἐνεργείας ἐστὶ τὸ κατὰ τὴν ἕξιν . † καὶ τῷ ἀνδρείῳ δὲ ἡ ἀνδρεία καλόν . † τοιοῦτον δὴ καὶ τὸ τέλος · ὁρίζεται γὰρ ἕκαστον τῷ τέλει . καλοῦ δὴ ἕνεκα ὁ ἀνδρεῖος ὑπομένει καὶ πράττει τὰ κατὰ τὴν ἀνδρείαν . τῶν δʼ ὑπερβαλλόντων ὁ μὲν τῇ ἀφοβίᾳ ἀνώνυμος ( εἴρηται δʼ ἡμῖν ἐν τοῖς πρότερον ὅτι πολλά ἐστιν ἀνώνυμα ) , εἴη δʼ ἄν τις μαινόμενος ἢ ἀνάλγητος , εἰ μηδὲν φοβοῖτο , μήτε σεισμὸν μήτε κύματα , καθάπερ φασὶ τοὺς Κελτούς · ὁ δὲ τῷ θαρρεῖν ὑπερβάλλων περὶ τὰ φοβερὰ θρασύς . δοκεῖ δὲ καὶ ἀλαζὼν εἶναι ὁ θρασὺς καὶ προσποιητικὸς ἀνδρείας · ὡς γοῦν ἐκεῖνος περὶ τὰ φοβερὰ ἔχει , οὗτος βούλεται φαίνεσθαι · ἐν οἷς οὖν δύναται , μιμεῖται . διὸ καὶ εἰσὶν οἱ πολλοὶ αὐτῶν θρασύδειλοι · ἐν τούτοις γὰρ θρασυνόμενοι τὰ φοβερὰ οὐχ ὑπομένουσιν . ὁ δὲ τῷ φοβεῖσθαι ὑπερβάλλων δειλός · καὶ γὰρ ἃ μὴ δεῖ καὶ ὡς οὐ δεῖ , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα ἀκολουθεῖ αὐτῷ . ἐλλείπει δὲ καὶ τῷ θαρρεῖν · ἀλλʼ ἐν ταῖς λύπαις ὑπερβάλλων μᾶλλον καταφανής ἐστιν . δύσελπις δή τις ὁ δειλός · πάντα γὰρ φοβεῖται . ὁ δʼ ἀνδρεῖος ἐναντίως · τὸ γὰρ θαρρεῖν εὐέλπιδος . περὶ ταὐτὰ μὲν οὖν ἐστὶν ὅ τε δειλὸς καὶ ὁ θρασὺς καὶ ὁ ἀνδρεῖος , διαφόρως δʼ ἔχουσι πρὸς αὐτά · οἳ μὲν γὰρ ὑπερβάλλουσι καὶ ἐλλείπουσιν , ὃ δὲ μέσως ἔχει καὶ ὡς δεῖ · καὶ οἱ μὲν θρασεῖς προπετεῖς , καὶ βουλόμενοι πρὸ τῶν κινδύνων ἐν αὐτοῖς δʼ ἀφίστανται , οἱ δʼ ἀνδρεῖοι ἐν τοῖς ἔργοις ὀξεῖς , πρότερον δʼ ἡσύχιοι . καθάπερ οὖν εἴρηται , ἡ ἀνδρεία μεσότης ἐστὶ περὶ θαρραλέα καὶ φοβερά , ἐν οἷς εἴρηται , καὶ ὅτι καλὸν αἱρεῖται καὶ ὑπομένει , ἢ ὅτι αἰσχρὸν τὸ μή . τὸ δʼ ἀποθνήσκειν φεύγοντα πενίαν ἢ ἔρωτα ἤ τι λυπηρὸν οὐκ ἀνδρείου , ἀλλὰ μᾶλλον δειλοῦ · μαλακία γὰρ τὸ φεύγειν τὰ ἐπίπονα , καὶ οὐχ ὅτι καλὸν ὑπομένει , ἀλλὰ φεύγων κακόν .
Lemmas: ὁ δέ φοβερός οὐ πᾶς μέν ὁ αὐτός , λέγω δέ τις καί ὑπέρ ἄνθρωπος . οὗτος μέν οὖν πᾶς φοβερός ὁ γε νόος ἔχω · ὁ δέ κατά ἄνθρωπος διαφέρω μέγεθος καί ὁ μάλα καί ἥσσων · ὅμοιος δέ καί ὁ θαρσαλέος . ὁ δέ ἀνδρεῖος ἀνέκπληκτος ὡς ἄνθρωπος . φοβέω μέν οὖν καί ὁ τοιοῦτος , ὡς δέω δέ καί ὡς ὁ λόγος ὑπομένω ὁ καλός ἕνεκα · οὗτος γάρ τέλος ὁ ἀρετή . εἰμί δέ μάλα καί ἥσσων οὗτος φοβέω , καί ἔτι ὁ μή φοβερός ὡς τοιοῦτος φοβέω . γίγνομαι δέ ὁ ἁμαρτία ὁ μέν ὅτι ὅς οὐ δέω , ὁ δέ ὅτι οὐ ὡς δέω , ὁ δέ ὅτι οὐ ὅτε , ἤ τις ὁ τοιοῦτος · ὅμοιος δέ καί περί ὁ θαρσαλέος . ὁ μέν οὖν ὅς δέω καί ὅς ἕνεκα ὑπομένω καί φοβέω , καί ὡς δέω καί ὅτε , ὅμοιος δέ καί θαρσέω , ἀνδρεῖος · κατά ἀξία γάρ , καί ὡς ἄν ὁ λόγος , πάσχω καί πράσσω ὁ ἀνδρεῖος . τέλος δέ πᾶς ἐνέργεια εἰμί ὁ κατά ὁ ἕξις . † καί ὁ ἀνδρεῖος δέ ὁ ἀνδρεία καλός . † τοιοῦτος δή καί ὁ τέλος · ὁρίζω γάρ ἕκαστος ὁ τέλος . καλός δή ἕνεκα ὁ ἀνδρεῖος ὑπομένω καί πράσσω ὁ κατά ὁ ἀνδρεῖος . ὁ δέ ὑπερβάλλω ὁ μέν ὁ ἀφοβία ἀνώνυμος ( λέγω δέ ἐγώ ἐν ὁ πρότερος ὅτι πολύς εἰμί ἀνώνυμος ) , εἰμί δέ ἄν τις μαίνομαι ἤ ἀνάλγητος , εἰ μηδείς φοβέω , μήτε σεισμός μήτε κῦμα , καθά φημί ὁ Κελτοί · ὁ δέ ὁ θαρσέω ὑπερβάλλω περί ὁ φοβερός θρασύς . δοκέω δέ καί ἀλαζών εἰμί ὁ θρασύς καί προσποιητικός ἀνδρεία · ὡς γοῦν ἐκεῖνος περί ὁ φοβερός ἔχω , οὗτος βούλομαι φαίνω · ἐν ὅς οὖν δύναμαι , μιμέομαι . διό καί εἰμί ὁ πολύς αὐτός θρασύδειλος · ἐν οὗτος γάρ θρασύνω ὁ φοβερός οὐ ὑπομένω . ὁ δέ ὁ φοβέω ὑπερβάλλω δειλός · καί γάρ ὅς μή δέω καί ὡς οὐ δέω , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος ἀκολουθέω αὐτός . ἐλλείπω δέ καί ὁ θαρσέω · ἀλλά ἐν ὁ λύπη ὑπερβάλλω μάλα καταφανής εἰμί . δύσελπις δή τις ὁ δειλός · πᾶς γάρ φοβέω . ὁ δέ ἀνδρεῖος ἐναντίος · ὁ γάρ θαρσέω εὔελπις . περί αὐτός μέν οὖν εἰμί ὁ τε δειλός καί ὁ θρασύς καί ὁ ἀνδρεῖος , διάφορος δέ ἔχω πρός αὐτός · ὁ μέν γάρ ὑπερβάλλω καί ἐλλείπω , ὁ δέ μέσος ἔχω καί ὡς δέω · καί ὁ μέν θρασύς προπετής , καί βούλομαι πρό ὁ κίνδυνος ἐν αὐτός δέ ἀφίστημι , ὁ δέ ἀνδρεῖος ἐν ὁ ἔργον ὀξύς , πρότερος δέ ἡσύχιος . καθά οὖν λέγω , ὁ ἀνδρεία μεσότης εἰμί περί θαρσαλέος καί φοβερός , ἐν ὅς λέγω , καί ὅτι καλός αἱρέω καί ὑπομένω , ἤ ὅτι αἰσχρός ὁ μή . ὁ δέ ἀποθνῄσκω φεύγω πενία ἤ ἔρως ἤ τις λυπηρός οὐ ἀνδρεῖος , ἀλλά μάλα δειλός · μαλακία γάρ ὁ φεύγω ὁ ἐπίπονος , καί οὐ ὅτι καλός ὑπομένω , ἀλλά φεύγω κακός .