aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 1.3
λέγοιτο δʼ ἂν ἱκανῶς , εἰ κατὰ τὴν ὑποκειμένην ὕλην διασαφηθείη · τὸ γὰρ ἀκριβὲς οὐχ ὁμοίως ἐν ἅπασι τοῖς λόγοις ἐπιζητητέον , ὥσπερ οὐδʼ ἐν τοῖς δημιουργουμένοις . τὰ δὲ καλὰ καὶ τὰ δίκαια , περὶ ὧν ἡ πολιτικὴ σκοπεῖται , πολλὴν ἔχει διαφορὰν καὶ πλάνην , ὥστε δοκεῖν νόμῳ μόνον εἶναι , φύσει δὲ μή . τοιαύτην δέ τινα πλάνην ἔχει καὶ τἀγαθὰ διὰ τὸ πολλοῖς συμβαίνειν βλάβας ἀπʼ αὐτῶν · ἤδη γάρ τινες ἀπώλοντο διὰ πλοῦτον , ἕτεροι δὲ διʼ ἀνδρείαν . ἀγαπητὸν οὖν περὶ τοιούτων καὶ ἐκ τοιούτων λέγοντας παχυλῶς καὶ τύπῳ τἀληθὲς ἐνδείκνυσθαι , καὶ περὶ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ ἐκ τοιούτων λέγοντας τοιαῦτα καὶ συμπεραίνεσθαι . τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ ἀποδέχεσθαι χρεὼν ἕκαστα τῶν λεγομένων · πεπαιδευμένου γάρ ἐστιν ἐπὶ τοσοῦτον τἀκριβὲς ἐπιζητεῖν καθʼ ἕκαστον γένος , ἐφʼ ὅσον ἡ τοῦ πράγματος φύσις ἐπιδέχεται · παραπλήσιον γὰρ φαίνεται μαθηματικοῦ τε πιθανολογοῦντος ἀποδέχεσθαι καὶ ῥητορικὸν ἀποδείξεις ἀπαιτεῖν . ἕκαστος δὲ κρίνει καλῶς ἃ γινώσκει , καὶ τούτων ἐστὶν ἀγαθὸς κριτής . καθʼ ἕκαστον μὲν ἄρα ὁ πεπαιδευμένος , ἁπλῶς δʼ ὁ περὶ πᾶν πεπαιδευμένος . διὸ τῆς πολιτικῆς οὐκ ἔστιν οἰκεῖος ἀκροατὴς ὁ νέος · ἄπειρος γὰρ τῶν κατὰ τὸν βίον πράξεων , οἱ λόγοι δʼ ἐκ τούτων καὶ περὶ τούτων · ἔτι δὲ τοῖς πάθεσιν ἀκολουθητικὸς ὢν ματαίως ἀκούσεται καὶ ἀνωφελῶς , ἐπειδὴ τὸ τέλος ἐστὶν οὐ γνῶσις ἀλλὰ πρᾶξις . διαφέρει δʼ οὐδὲν νέος τὴν ἡλικίαν ἢ τὸ ἦθος νεαρός · οὐ γὰρ παρὰ τὸν χρόνον ἡ ἔλλειψις , ἀλλὰ διὰ τὸ κατὰ πάθος ζῆν καὶ διώκειν ἕκαστα . τοῖς γὰρ τοιούτοις ἀνόνητος ἡ γνῶσις γίνεται , καθάπερ τοῖς ἀκρατέσιν · τοῖς δὲ κατὰ λόγον τὰς ὀρέξεις ποιουμένοις καὶ πράττουσι πολυωφελὲς ἂν εἴη τὸ περὶ τούτων εἰδέναι . καὶ περὶ μὲν ἀκροατοῦ , καὶ πῶς ἀποδεκτέον , καὶ τί προτιθέμεθα , πεφροιμιάσθω ταῦτα .
Lemmas: λέγω δέ ἄν ἱκανός , εἰ κατά ὁ ὑπόκειμαι ὕλη διασαφέω · ὁ γάρ ἀκριβής οὐ ὅμοιος ἐν ἅπας ὁ λόγος ἐπιζητητέος , ὥσπερ οὐδέ ἐν ὁ δημιουργέω . ὁ δέ καλός καί ὁ δίκαιος , περί ὅς ὁ πολιτικός σκοπέω , πολύς ἔχω διαφορά καί πλάνη , ὥστε δοκέω νόμος μόνος εἰμί , φύσις δέ μή . τοιοῦτος δέ τις πλάνη ἔχω καί ἀγαθός διά ὁ πολύς συμβαίνω βλάβη ἀπό αὐτός · ἤδη γάρ τις ἀπόλλυμι διά πλοῦτος , ἕτερος δέ διά ἀνδρεία . ἀγαπητός οὖν περί τοιοῦτος καί ἐκ τοιοῦτος λέγω παχυλός καί τύπος ἀληθής ἐνδείκνυμι , καί περί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ἐκ τοιοῦτος λέγω τοιοῦτος καί συμπεραίνω . ὁ αὐτός δή τρόπος καί ἀποδέχομαι χρεών ἕκαστος ὁ λέγω · παιδεύω γάρ εἰμί ἐπί τοσοῦτος ἀκριβής ἐπιζητέω κατά ἕκαστος γένος , ἐπί ὅσος ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἐπιδέχομαι · παραπλήσιος γάρ φαίνω μαθηματικός τε πιθανολογέω ἀποδέχομαι καί ῥητορικός ἀπόδειξις ἀπαιτέω . ἕκαστος δέ κρίνω καλός ὅς γιγνώσκω , καί οὗτος εἰμί ἀγαθός κριτής . κατά ἕκαστος μέν ἄρα ὁ παιδεύω , ἁπλῶς δέ ὁ περί πᾶς παιδεύω . διό ὁ πολιτικός οὐ εἰμί οἰκεῖος ἀκροατής ὁ νέος · ἄπειρος γάρ ὁ κατά ὁ βίος πρᾶξις , ὁ λόγος δέ ἐκ οὗτος καί περί οὗτος · ἔτι δέ ὁ πάθος ἀκολουθητικός εἰμί μάταιος ἀκούω καί ἀνωφελής , ἐπειδή ὁ τέλος εἰμί οὐ γνῶσις ἀλλά πρᾶξις . διαφέρω δέ οὐδείς νέος ὁ ἡλικία ἤ ὁ ἦθος νεαρός · οὐ γάρ παρά ὁ χρόνος ὁ ἔλλειψις , ἀλλά διά ὁ κατά πάθος ζάω καί διώκω ἕκαστος . ὁ γάρ τοιοῦτος ἀνόνητος ὁ γνῶσις γίγνομαι , καθά ὁ ἀκρατής · ὁ δέ κατά λόγος ὁ ὄρεξις ποιέω καί πράσσω πολυωφελής ἄν εἰμί ὁ περί οὗτος οἶδα . καί περί μέν ἀκροατής , καί πῶς ἀποδέχομαι , καί τίς προτίθημι , φροιμιάζομαι οὗτος .