aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.14
διαφέρονται δὲ καὶ ἐν ταῖς καθʼ ὑπεροχὴν φιλίαις · ἀξιοῖ γὰρ ἑκάτερος πλέον ἔχειν , ὅταν δὲ τοῦτο γίνηται , διαλύεται ἡ φιλία . οἴεται γὰρ ὅ τε βελτίων προσήκειν αὑτῷ πλέον ἔχειν · τῷ γὰρ ἀγαθῷ νέμεσθαι πλέον · ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ὠφελιμώτερος · ἀχρεῖον γὰρ ὄντα οὔ φασι δεῖν ἴσον ἔχειν · λειτουργίαν τε γὰρ γίνεσθαι καὶ οὐ φιλίαν , εἰ μὴ κατʼ ἀξίαν τῶν ἔργων ἔσται τὰ ἐκ τῆς φιλίας . οἴονται γάρ , καθάπερ ἐν χρημάτων κοινωνίᾳ πλεῖον λαμβάνουσιν οἱ συμβαλλόμενοι πλεῖον , οὕτω δεῖν καὶ ἐν τῇ φιλίᾳ . ὁ δʼ ἐνδεὴς καὶ ὁ χείρων ἀνάπαλιν · φίλου γὰρ ἀγαθοῦ εἶναι τὸ ἐπαρκεῖν τοῖς ἐνδεέσιν · τί γάρ , φασίν , ὄφελος σπουδαίῳ ἢ δυνάστῃ φίλον εἶναι , μηδέν γε μέλλοντα ἀπολαύειν ; ἔοικε δʼ οὖν ἑκάτερος ὀρθῶς ἀξιοῦν , καὶ δεῖν ἑκατέρῳ πλέον νέμειν ἐκ τῆς φιλίας , οὐ τοῦ αὐτοῦ δέ , ἀλλὰ τῷ μὲν ὑπερέχοντι τιμῆς τῷ δʼ ἐνδεεῖ κέρδους · τῆς μὲν γὰρ ἀρετῆς καὶ τῆς εὐεργεσίας ἡ τιμὴ γέρας , τῆς δʼ ἐνδείας ἐπικουρία τὸ κέρδος . οὕτω δʼ ἔχειν τοῦτο καὶ ἐν ταῖς πολιτείαις φαίνεται · οὐ γὰρ τιμᾶται ὁ μηδὲν ἀγαθὸν τῷ κοινῷ πορίζων · τὸ κοινὸν γὰρ δίδοται τῷ τὸ κοινὸν εὐεργετοῦντι , ἡ τιμὴ δὲ κοινόν . οὐ γὰρ ἔστιν ἅμα χρηματίζεσθαι ἀπὸ τῶν κοινῶν καὶ τιμᾶσθαι . ἐν πᾶσι γὰρ τὸ ἔλαττον οὐδεὶς ὑπομένει · τῷ δὴ περὶ χρήματα ἐλαττουμένῳ τιμὴν ἀπονέμουσι καὶ τῷ δωροδόκῳ χρήματα · τὸ κατʼ ἀξίαν γὰρ ἐπανισοῖ καὶ σῴζει τὴν φιλίαν , καθάπερ εἴρηται . οὕτω δὴ καὶ τοῖς ἀνίσοις ὁμιλητέον , καὶ τῷ εἰς χρήματα ὠφελουμένῳ ἢ εἰς ἀρετὴν τιμὴν ἀνταποδοτέον , ἀποδιδόντα τὰ ἐνδεχόμενα . τὸ δυνατὸν γὰρ ἡ φιλία ἐπιζητεῖ , οὐ τὸ κατʼ ἀξίαν · οὐδὲ γὰρ ἔστιν ἐν πᾶσι , καθάπερ ἐν ταῖς πρὸς τοὺς θεοὺς τιμαῖς καὶ τοὺς γονεῖς · οὐδεὶς γὰρ τὴν ἀξίαν ποτʼ ἂν ἀποδοίη , εἰς δύναμιν δὲ ὁ θεραπεύων ἐπιεικὴς εἶναι δοκεῖ . διὸ κἂν δόξειεν οὐκ ἐξεῖναι υἱῷ πατέρα ἀπείπασθαι , πατρὶ δʼ υἱόν · ὀφείλοντα γὰρ ἀποδοτέον , οὐδὲν δὲ ποιήσας ἄξιον τῶν ὑπηργμένων δέδρακεν , ὥστʼ ἀεὶ ὀφείλει . οἷς δʼ ὀφείλεται , ἐξουσία ἀφεῖναι · καὶ τῷ πατρὶ δή . ἅμα δʼ ἴσως οὐδείς ποτʼ ἂν ἀποστῆναι δοκεῖ μὴ ὑπερβάλλοντος μοχθηρίᾳ · χωρὶς γὰρ τῆς φυσικῆς φιλίας τὴν ἐπικουρίαν ἀνθρωπικὸν μὴ διωθεῖσθαι . τῷ δὲ φευκτὸν ἢ οὐ σπουδαστὸν τὸ ἐπαρκεῖν , μοχθηρῷ ὄντι · εὖ πάσχειν γὰρ οἱ πολλοὶ βούλονται , τὸ δὲ ποιεῖν φεύγουσιν ὡς ἀλυσιτελές . περὶ μὲν οὖν τούτων ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω .
Lemmas: διαφέρω δέ καί ἐν ὁ κατά ὑπεροχή φιλία · ἀξιόω γάρ ἑκάτερος πολύς ἔχω , ὅταν δέ οὗτος γίγνομαι , διαλύω ὁ φιλία . οἴομαι γάρ ὁ τε ἀγαθός προσήκω ἑαυτοῦ πολύς ἔχω · ὁ γάρ ἀγαθός νέμω πολύς · ὅμοιος δέ καί ὁ ὠφέλιμος · ἀχρεῖος γάρ εἰμί οὐ φημί δέω ἴσος ἔχω · λειτουργία τε γάρ γίγνομαι καί οὐ φιλία , εἰ μή κατά ἀξία ὁ ἔργον εἰμί ὁ ἐκ ὁ φιλία . οἴομαι γάρ , καθά ἐν χρῆμα κοινωνία πολύς λαμβάνω ὁ συμβάλλω πολύς , οὕτως δέω καί ἐν ὁ φιλία . ὁ δέ ἐνδεής καί ὁ κακός ἀνάπαλιν · φίλος γάρ ἀγαθός εἰμί ὁ ἐπαρκέω ὁ ἐνδεής · τίς γάρ , φημί , ὄφελος σπουδαῖος ἤ δυνάστης φίλος εἰμί , μηδείς γε μέλλω ἀπολαύω ; ἔοικα δέ οὖν ἑκάτερος ὀρθός ἀξιόω , καί δέω ἑκάτερος πολύς νέμω ἐκ ὁ φιλία , οὐ ὁ αὐτός δέ , ἀλλά ὁ μέν ὑπερέχω τιμή ὁ δέ ἐνδεής κέρδος · ὁ μέν γάρ ἀρετή καί ὁ εὐεργεσία ὁ τιμή γέρας , ὁ δέ ἔνδεια ἐπικουρία ὁ κέρδος . οὕτως δέ ἔχω οὗτος καί ἐν ὁ πολιτεία φαίνω · οὐ γάρ τιμάω ὁ μηδείς ἀγαθός ὁ κοινός πορίζω · ὁ κοινός γάρ δίδωμι ὁ ὁ κοινός εὐεργετέω , ὁ τιμή δέ κοινός . οὐ γάρ εἰμί ἅμα χρηματίζω ἀπό ὁ κοινός καί τιμάω . ἐν πᾶς γάρ ὁ ἐλαχύς οὐδείς ὑπομένω · ὁ δή περί χρῆμα ἐλασσόω τιμή ἀπονέμω καί ὁ δωροδόκος χρῆμα · ὁ κατά ἀξία γάρ ἐπανισόω καί σῴζω ὁ φιλία , καθά λέγω . οὕτως δή καί ὁ ἄνισος ὁμιλητέον , καί ὁ εἰς χρῆμα ὠφελέω ἤ εἰς ἀρετή τιμή ἀνταποδοτέον , ἀποδίδωμι ὁ ἐνδέχομαι . ὁ δυνατός γάρ ὁ φιλία ἐπιζητέω , οὐ ὁ κατά ἀξία · οὐδέ γάρ εἰμί ἐν πᾶς , καθά ἐν ὁ πρός ὁ θεός τιμή καί ὁ γονεύς · οὐδείς γάρ ὁ ἀξία ποτέ ἄν ἀποδίδωμι , εἰς δύναμις δέ ὁ θεραπεύω ἐπιεικής εἰμί δοκέω . διό ἄν δοκέω οὐ ἔξεστι υἱός πατήρ ἀπολέγω , πατήρ δέ υἱός · ὀφείλω γάρ ἀποδοτέος , οὐδείς δέ ποιέω ἄξιος ὁ ὑπάρχω δράω , ὥστε ἀεί ὀφείλω . ὅς δέ ὀφείλω , ἐξουσία ἀφίημι · καί ὁ πατήρ δή . ἅμα δέ ἴσως οὐδείς ποτέ ἄν ἀφίστημι δοκέω μή ὑπερβάλλω μοχθηρία · χωρίς γάρ ὁ φυσικός φιλία ὁ ἐπικουρία ἀνθρωπικός μή διωθέω . ὁ δέ φευκτός ἤ οὐ σπουδαστός ὁ ἐπαρκέω , μοχθηρός εἰμί · εὖ πάσχω γάρ ὁ πολύς βούλομαι , ὁ δέ ποιέω φεύγω ὡς ἀλυσιτελής . περί μέν οὖν οὗτος ἐπί τοσοῦτος λέγω .