aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.12
ἐν κοινωνίᾳ μὲν οὖν πᾶσα φιλία ἐστίν , καθάπερ εἴρηται . ἀφορίσειε δʼ ἄν τις τήν τε συγγενικὴν καὶ τὴν ἑταιρικήν . αἱ δὲ πολιτικαὶ καὶ φυλετικαὶ καὶ συμπλοϊκαί , καὶ ὅσαι τοιαῦται , κοινωνικαῖς ἐοίκασι μᾶλλον · οἷον γὰρ καθʼ ὁμολογίαν τινὰ φαίνονται εἶναι . εἰς ταύτας δὲ τάξειεν ἄν τις καὶ τὴν ξενικήν . καὶ ἡ συγγενικὴ δὲ φαίνεται πολυειδὴς εἶναι , ἠρτῆσθαι δὲ πᾶσα ἐκ τῆς πατρικῆς · οἱ γονεῖς μὲν γὰρ στέργουσι τὰ τέκνα ὡς ἑαυτῶν τι ὄντα , τὰ δὲ τέκνα τοὺς γονεῖς ὡς ἀπʼ ἐκείνων τι ὄντα . μᾶλλον δʼ ἴσασιν οἱ γονεῖς τὰ ἐξ αὑτῶν ἢ τὰ γεννηθέντα ὅτι ἐκ τούτων , καὶ μᾶλλον συνωκείωται τὸ ἀφʼ οὗ τῷ γεννηθέντι ἢ τὸ γενόμενον τῷ ποιήσαντι · τὸ γὰρ ἐξ αὐτοῦ οἰκεῖον τῷ ἀφʼ οὗ , οἷον ὀδοὺς θρὶξ ὁτιοῦν τῷ ἔχοντι · ἐκείνῳ δʼ οὐδὲν τὸ ἀφʼ οὗ , ἢ ἧττον . καὶ τῷ πλήθει δὲ τοῦ χρόνου · οἳ μὲν γὰρ εὐθὺς γενόμενα στέργουσιν , τὰ δὲ προελθόντος χρόνου τοὺς γονεῖς , σύνεσιν ἢ αἴσθησιν λαβόντα . ἐκ τούτων δὲ δῆλον καὶ διʼ ἃ φιλοῦσι μᾶλλον αἱ μητέρες . γονεῖς μὲν οὖν τέκνα φιλοῦσιν ὡς ἑαυτούς ( τὰ γὰρ ἐξ αὐτῶν οἷον ἕτεροι αὐτοὶ τῷ κεχωρίσθαι ) , τέκνα δὲ γονεῖς ὡς ἀπʼ ἐκείνων πεφυκότα , ἀδελφοὶ δʼ ἀλλήλους τῷ ἐκ τῶν αὐτῶν πεφυκέναι · ἡ γὰρ πρὸς ἐκεῖνα ταυτότης ἀλλήλοις ταὐτὸ ποιεῖ · ὅθεν φασὶ ταὐτὸν αἷμα καὶ ῥίζαν καὶ τὰ τοιαῦτα . εἰσὶ δὴ ταὐτό πως καὶ ἐν διῃρημένοις . μέγα δὲ πρὸς φιλίαν καὶ τὸ σύντροφον καὶ τὸ καθʼ ἡλικίαν · ἧλιξ γὰρ ἥλικα , καὶ οἱ συνήθεις ἑταῖροι · διὸ καὶ ἡ ἀδελφικὴ τῇ ἑταιρικῇ ὁμοιοῦται . ἀνεψιοὶ δὲ καὶ οἱ λοιποὶ συγγενεῖς ἐκ τούτων συνῳκείωνται · τῷ γὰρ ἀπὸ τῶν αὐτῶν εἶναι . γίνονται δʼ οἳ μὲν οἰκειότεροι οἳ δʼ ἀλλοτριώτεροι τῷ σύνεγγυς ἢ πόρρω τὸν ἀρχηγὸν εἶναι . ἔστι δʼ ἡ μὲν πρὸς γονεῖς φιλία τέκνοις , καὶ ἀνθρώποις πρὸς θεούς , ὡς πρὸς ἀγαθὸν καὶ ὑπερέχον · εὖ γὰρ πεποιήκασι τὰ μέγιστα · τοῦ γὰρ εἶναι καὶ τραφῆναι αἴτιοι , καὶ γενομένοις τοῦ παιδευθῆναι · ἔχει δὲ καὶ τὸ ἡδὺ καὶ τὸ χρήσιμον ἡ τοιαύτη φιλία μᾶλλον τῶν ὀθνείων , ὅσῳ καὶ κοινότερος ὁ βίος αὐτοῖς ἐστίν . ἔστι δὲ καὶ ἐν τῇ ἀδελφικῇ ἅπερ καὶ ἐν τῇ ἑταιρικῇ καὶ μᾶλλον ἐν τοῖς ἐπιεικέσι , καὶ ὅλως ἐν τοῖς ὁμοίοις , ὅσῳ οἰκειότεροι καὶ ἐκ γενετῆς ὑπάρχουσι στέργοντες ἀλλήλους , καὶ ὅσῳ ὁμοηθέστεροι οἱ ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ σύντροφοι καὶ παιδευθέντες ὁμοίως · καὶ ἡ κατὰ τὸν χρόνον δοκιμασία πλείστη καὶ βεβαιοτάτη . ἀνάλογον δὲ καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς τῶν συγγενῶν τὰ φιλικά . ἀνδρὶ δὲ καὶ γυναικὶ φιλία δοκεῖ κατὰ φύσιν ὑπάρχειν · ἄνθρωπος γὰρ τῇ φύσει συνδυαστικὸν μᾶλλον ἢ πολιτικόν , ὅσῳ πρότερον καὶ ἀναγκαιότερον οἰκία πόλεως , καὶ τεκνοποιία κοινότερον τοῖς ζῴοις . τοῖς μὲν οὖν ἄλλοις ἐπὶ τοσοῦτον ἡ κοινωνία ἐστίν , οἱ δʼ ἄνθρωποι οὐ μόνον τῆς τεκνοποιίας χάριν συνοικοῦσιν , ἀλλὰ καὶ τῶν εἰς τὸν βίον · εὐθὺς γὰρ διῄρηται τὰ ἔργα , καὶ ἔστιν ἕτερα ἀνδρὸς καὶ γυναικός · ἐπαρκοῦσιν οὖν ἀλλήλοις , εἰς τὸ κοινὸν τιθέντες τὰ ἴδια . διὰ ταῦτα δὲ καὶ τὸ χρήσιμον εἶναι δοκεῖ καὶ τὸ ἡδὺ ἐν ταύτῃ τῇ φιλίᾳ . εἴη δʼ ἂν καὶ διʼ ἀρετήν , εἰ ἐπιεικεῖς εἶεν · ἔστι γὰρ ἑκατέρου ἀρετή , καὶ χαίροιεν ἂν τῷ τοιούτῳ . σύνδεσμος δὲ τὰ τέκνα δοκεῖ εἶναι · διὸ θᾶττον οἱ ἄτεκνοι διαλύονται · τὰ γὰρ τέκνα κοινὸν ἀγαθὸν ἀμφοῖν , συνέχει δὲ τὸ κοινόν . τὸ δὲ πῶς βιωτέον ἀνδρὶ πρὸς γυναῖκα καὶ ὅλως φίλῳ πρὸς φίλον , οὐδὲν ἕτερον φαίνεται ζητεῖσθαι ἢ πῶς δίκαιον · οὐ γὰρ ταὐτὸν φαίνεται τῷ φίλῳ πρὸς τὸν φίλον καὶ τὸν ὀθνεῖον καὶ τὸν ἑταῖρον καὶ τὸν συμφοιτητήν .
Lemmas: ἐν κοινωνία μέν οὖν πᾶς φιλία εἰμί , καθά λέγω . ἀφορίζω δέ ἄν τις ὁ τε συγγενικός καί ὁ ἑταιρικός . ὁ δέ πολιτικός καί φυλετικός καί συμπλοικός , καί ὅσος τοιοῦτος , κοινωνικός ἔοικα μάλα · οἷος γάρ κατά ὁμολογία τις φαίνω εἰμί . εἰς οὗτος δέ τάσσω ἄν τις καί ὁ ξενικός . καί ὁ συγγενικός δέ φαίνω πολυειδής εἰμί , ἀρτάω δέ πᾶς ἐκ ὁ πατρικός · ὁ γονεύς μέν γάρ στέργω ὁ τέκνον ὡς ἑαυτοῦ τις εἰμί , ὁ δέ τέκνον ὁ γονεύς ὡς ἀπό ἐκεῖνος τις εἰμί . μάλα δέ οἶδα ὁ γονεύς ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ἤ ὁ γεννάω ὅτι ἐκ οὗτος , καί μάλα συνωκειόομαι ὁ ἀπό ὅς ὁ γεννάω ἤ ὁ γίγνομαι ὁ ποιέω · ὁ γάρ ἐκ αὐτός οἰκεῖος ὁ ἀπό ὅς , οἷος ὀδούς θρίξ ὁστισοῦν ὁ ἔχω · ἐκεῖνος δέ οὐδείς ὁ ἀπό ὅς , ἤ ἥσσων . καί ὁ πλῆθος δέ ὁ χρόνος · ὁ μέν γάρ εὐθύς γίγνομαι στέργω , ὁ δέ προέρχομαι χρόνος ὁ γονεύς , σύνεσις ἤ αἴσθησις λαμβάνω . ἐκ οὗτος δέ δῆλος καί διά ὅς φιλέω μάλα ὁ μήτηρ . γονεύς μέν οὖν τέκνον φιλέω ὡς ἑαυτοῦ ( ὁ γάρ ἐκ αὐτός οἷος ἕτερος αὐτός ὁ χωρίζω ) , τέκνον δέ γονεύς ὡς ἀπό ἐκεῖνος φύω , ἀδελφός δέ ἀλλήλων ὁ ἐκ ὁ αὐτός φύω · ὁ γάρ πρός ἐκεῖνος ταυτότης ἀλλήλων αὐτός ποιέω · ὅθεν φημί αὐτός αἷμα καί ῥίζα καί ὁ τοιοῦτος . εἰμί δή αὐτός πως καί ἐν διαλέγω . μέγας δέ πρός φιλία καί ὁ σύντροφος καί ὁ κατά ἡλικία · ἧλιξ γάρ ἧλιξ , καί ὁ συνήθης ἑταῖρος · διό καί ὁ ἀδελφικός ὁ ἑταιρικός ὁμοιόω . ἀνεψιός δέ καί ὁ λοιπός συγγενής ἐκ οὗτος συνοικειόω · ὁ γάρ ἀπό ὁ αὐτός εἰμί . γίγνομαι δέ ὁ μέν οἰκεῖος ὁ δέ ἀλλότριος ὁ σύνεγγυς ἤ πρόσω ὁ ἀρχηγός εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν πρός γονεύς φιλία τέκνον , καί ἄνθρωπος πρός θεός , ὡς πρός ἀγαθός καί ὑπερέχω · εὖ γάρ ποιέω ὁ μέγας · ὁ γάρ εἰμί καί τρέφω αἴτιος , καί γίγνομαι ὁ παιδεύω · ἔχω δέ καί ὁ ἡδύς καί ὁ χρήσιμος ὁ τοιοῦτος φιλία μάλα ὁ ὀθνεῖος , ὅσος καί κοινός ὁ βίος αὐτός εἰμί . εἰμί δέ καί ἐν ὁ ἀδελφικός ὅς καί ἐν ὁ ἑταιρικός καί μάλα ἐν ὁ ἐπιεικής , καί ὅλος ἐν ὁ ὅμοιος , ὅσος οἰκεῖος καί ἐκ γενετή ὑπάρχω στέργω ἀλλήλων , καί ὅσος ὁμοήθης ὁ ἐκ ὁ αὐτός καί σύντροφος καί παιδεύω ὅμοιος · καί ὁ κατά ὁ χρόνος δοκιμασία πολύς καί βέβαιος . ἀνάλογος δέ καί ἐν ὁ λοιπός ὁ συγγενής ὁ φιλικός . ἀνήρ δέ καί γυνή φιλία δοκέω κατά φύσις ὑπάρχω · ἄνθρωπος γάρ ὁ φύσις συνδυαστικός μάλα ἤ πολιτικός , ὅσος πρότερος καί ἀναγκαῖος οἰκίον πόλις , καί τεκνοποιία κοινός ὁ ζῷον . ὁ μέν οὖν ἄλλος ἐπί τοσοῦτος ὁ κοινωνία εἰμί , ὁ δέ ἄνθρωπος οὐ μόνος ὁ τεκνοποιΐα χάριν συνοικέω , ἀλλά καί ὁ εἰς ὁ βίος · εὐθύς γάρ διαιρέω ὁ ἔργον , καί εἰμί ἕτερος ἀνήρ καί γυνή · ἐπαρκέω οὖν ἀλλήλων , εἰς ὁ κοινός τίθημι ὁ ἴδιος . διά οὗτος δέ καί ὁ χρήσιμος εἰμί δοκέω καί ὁ ἡδύς ἐν οὗτος ὁ φιλία . εἰμί δέ ἄν καί διά ἀρετή , εἰ ἐπιεικής εἰμί · εἰμί γάρ ἑκάτερος ἀρετή , καί χαίρω ἄν ὁ τοιοῦτος . σύνδεσμος δέ ὁ τέκνον δοκέω εἰμί · διό ταχύς ὁ ἄτεκνος διαλύω · ὁ γάρ τέκνον κοινός ἀγαθός ἄμφω , συνέχω δέ ὁ κοινός . ὁ δέ πῶς βιωτέον ἀνήρ πρός γυνή καί ὅλος φίλος πρός φίλος , οὐδείς ἕτερος φαίνω ζητέω ἤ πῶς δίκαιος · οὐ γάρ αὐτός φαίνω ὁ φίλος πρός ὁ φίλος καί ὁ ὀθνεῖος καί ὁ ἑταῖρος καί ὁ συμφοιτητής .