aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 9.3
ἔχει δʼ ἀπορίαν καὶ περὶ τοῦ διαλύεσθαι τὰς φιλίας ἢ μὴ πρὸς τοὺς μὴ διαμένοντας . ἢ πρὸς μὲν τοὺς διὰ τὸ χρήσιμον ἢ τὸ ἡδὺ φίλους ὄντας , ὅταν μηκέτι ταῦτʼ ἔχωσιν , οὐδὲν ἄτοπον διαλύεσθαι ; ἐκείνων γὰρ ἦσαν φίλοι · ὧν ἀπολιπόντων εὔλογον τὸ μὴ φιλεῖν . ἐγκαλέσειε δʼ ἄν τις , εἰ διὰ τὸ χρήσιμον ἢ τὸ ἡδὺ ἀγαπῶν προσεποιεῖτο διὰ τὸ ἦθος . ὃ γὰρ ἐν ἀρχῇ εἴπομεν , πλεῖσται διαφοραὶ γίνονται τοῖς φίλοις , ὅταν μὴ ὁμοίως οἴωνται καὶ ὦσι φίλοι . ὅταν μὲν οὖν διαψευσθῇ τις καὶ ὑπολάβῃ φιλεῖσθαι διὰ τὸ ἦθος , μηδὲν τοιοῦτον ἐκείνου πράττοντος , ἑαυτὸν αἰτιῷτʼ ἄν · ὅταν δʼ ὑπὸ τῆς ἐκείνου προσποιήσεως ἀπατηθῇ , δίκαιον ἐγκαλεῖν τῷ ἀπατήσαντι , καὶ μᾶλλον ἢ τοῖς τὸ νόμισμα κιβδηλεύουσιν , ὅσῳ περὶ τιμιώτερον ἡ κακουργία . ἐὰν δʼ ἀποδέχηται ὡς ἀγαθόν , γένηται δὲ μοχθηρὸς καὶ δοκῇ , ἆρʼ ἔτι φιλητέον ; ἢ οὐ δυνατόν , εἴπερ μὴ πᾶν φιλητὸν ἀλλὰ τἀγαθόν ; οὔτε δὲ φιλητὸν τὸ πονηρὸν οὔτε δεῖ · φιλοπόνηρον γὰρ οὐ χρὴ εἶναι , οὐδʼ ὁμοιοῦσθαι φαύλῳ · εἴρηται δʼ ὅτι τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ φίλον . ἆρʼ οὖν εὐθὺς διαλυτέον ; ἢ οὐ πᾶσιν , ἀλλὰ τοῖς ἀνιάτοις κατὰ τὴν μοχθηρίαν ; ἐπανόρθωσιν δʼ ἔχουσι μᾶλλον βοηθητέον εἰς τὸ ἦθος ἢ τὴν οὐσίαν , ὅσῳ βέλτιον καὶ τῆς φιλίας οἰκειότερον . δόξειε δʼ ἂν ὁ διαλυόμενος οὐδὲν ἄτοπον ποιεῖν · οὐ γὰρ τῷ τοιούτῳ φίλος ἦν · ἀλλοιωθέντα οὖν ἀδυνατῶν ἀνασῶσαι ἀφίσταται . εἰ δʼ ὃ μὲν διαμένοι ὃ δʼ ἐπιεικέστερος γίνοιτο καὶ πολὺ διαλλάττοι τῇ ἀρετῇ , ἆρα χρηστέον φίλῳ ; ἢ οὐκ ἐνδέχεται ; ἐν μεγάλῃ δὲ διαστάσει μάλιστα δῆλον γίνεται , οἷον ἐν ταῖς παιδικαῖς φιλίαις · εἰ γὰρ ὃ μὲν διαμένοι τὴν διάνοιαν παῖς ὃ δʼ ἀνὴρ εἴη οἷος κράτιστος , πῶς ἂν εἶεν φίλοι μήτʼ ἀρεσκόμενοι τοῖς αὐτοῖς μήτε χαίροντες καὶ λυπούμενοι ; οὐδὲ γὰρ περὶ ἀλλήλους ταῦθʼ ὑπάρξει αὐτοῖς , ἄνευ δὲ τούτων οὐκ ἦν φίλους εἶναι · συμβιοῦν γὰρ οὐχ οἷόν τε . εἴρηται δὲ περὶ τούτων . ἆρʼ οὖν οὐθὲν ἀλλοιότερον πρὸς αὐτὸν ἑκτέον ἢ εἰ μὴ ἐγεγόνει φίλος μηδέποτε ; ἢ δεῖ μνείαν ἔχειν τῆς γενομένης συνηθείας , καὶ καθάπερ φίλοις μᾶλλον ἢ ὀθνείοις οἰόμεθα δεῖν χαρίζεσθαι , οὕτω καὶ τοῖς γενομένοις ἀπονεμητέον τι διὰ τὴν προγενομένην φιλίαν , ὅταν μὴ διʼ ὑπερβολὴν μοχθηρίας διάλυσις γένηται .
Lemmas: ἔχω δέ ἀπορία καί περί ὁ διαλύω ὁ φιλία ἤ μή πρός ὁ μή διαμένω . ἤ πρός μέν ὁ διά ὁ χρήσιμος ἤ ὁ ἡδύς φίλος εἰμί , ὅταν μηκέτι οὗτος ἔχω , οὐδείς ἄτοπος διαλύω ; ἐκεῖνος γάρ εἰμί φίλος · ὅς ἀπολείπω εὔλογος ὁ μή φιλέω . ἐγκαλέω δέ ἄν τις , εἰ διά ὁ χρήσιμος ἤ ὁ ἡδύς ἀγαπάω προσποιέω διά ὁ ἦθος . ὅς γάρ ἐν ἀρχή λέγω , πολύς διαφορά γίγνομαι ὁ φίλος , ὅταν μή ὅμοιος οἴομαι καί εἰμί φίλος . ὅταν μέν οὖν διαψεύδω τις καί ὑπολαμβάνω φιλέω διά ὁ ἦθος , μηδείς τοιοῦτος ἐκεῖνος πράσσω , ἑαυτοῦ αἰτιάομαι ἄν · ὅταν δέ ὑπό ὁ ἐκεῖνος προσποίησις ἀπατάω , δίκαιος ἐγκαλέω ὁ ἀπατάω , καί μάλα ἤ ὁ ὁ νόμισμα κιβδηλεύω , ὅσος περί τίμιος ὁ κακουργία . ἐάν δέ ἀποδέχομαι ὡς ἀγαθός , γίγνομαι δέ μοχθηρός καί δοκέω , ἆρα ἔτι φιλέω ; ἤ οὐ δυνατός , εἴπερ μή πᾶς φιλητός ἀλλά ἀγαθός ; οὔτε δέ φιλητός ὁ πονηρός οὔτε δέω · φιλοπόνηρος γάρ οὐ χρή εἰμί , οὐδέ ὁμοιόω φαῦλος · λέγω δέ ὅτι ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος φίλος . ἆρα οὖν εὐθύς διαλυτέον ; ἤ οὐ πᾶς , ἀλλά ὁ ἀνίατος κατά ὁ μοχθηρία ; ἐπανόρθωσις δέ ἔχω μάλα βοηθητέος εἰς ὁ ἦθος ἤ ὁ οὐσία , ὅσος ἀγαθός καί ὁ φιλία οἰκεῖος . δοκέω δέ ἄν ὁ διαλύω οὐδείς ἄτοπος ποιέω · οὐ γάρ ὁ τοιοῦτος φίλος εἰμί · ἀλλοιόω οὖν ἀδυνατέω ἀνασῴζω ἀφίστημι . εἰ δέ ὁ μέν διαμένω ὁ δέ ἐπιεικής γίγνομαι καί πολύς διαλλάσσω ὁ ἀρετή , ἆρα χράω φίλος ; ἤ οὐ ἐνδέχομαι ; ἐν μέγας δέ διάστασις μάλα δῆλος γίγνομαι , οἷος ἐν ὁ παιδικός φιλία · εἰ γάρ ὁ μέν διαμένω ὁ διάνοια παῖς ὁ δέ ἀνήρ εἰμί οἷος κρατύς , πῶς ἄν εἰμί φίλος μήτε ἀρέσκω ὁ αὐτός μήτε χαίρω καί λυπέω ; οὐδέ γάρ περί ἀλλήλων οὗτος ὑπάρχω αὐτός , ἄνευ δέ οὗτος οὐ εἰμί φίλος εἰμί · συμβιόω γάρ οὐ οἷος τε . λέγω δέ περί οὗτος . ἆρα οὖν οὐδείς ἀλλοῖος πρός αὐτός ἔχω ἤ εἰ μή γίγνομαι φίλος μηδέποτε ; ἤ δέω μνεία ἔχω ὁ γίγνομαι συνήθεια , καί καθά φίλος μάλα ἤ ὀθνεῖος οἴομαι δέω χαρίζω , οὕτως καί ὁ γίγνομαι ἀπονεμητέον τις διά ὁ προγίγνομαι φιλία , ὅταν μή διά ὑπερβολή μοχθηρία διάλυσις γίγνομαι .