aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 4.3
ἡ δὲ μεγαλοψυχία περὶ μεγάλα μὲν καὶ ἐκ τοῦ ὀνόματος ἔοικεν εἶναι , περὶ ποῖα δʼ ἐστὶ πρῶτον λάβωμεν · διαφέρει δʼ οὐδὲν τὴν ἕξιν ἢ τὸν κατὰ τὴν ἕξιν σκοπεῖν . δοκεῖ δὴ μεγαλόψυχος εἶναι ὁ μεγάλων αὑτὸν ἀξιῶν ἄξιος ὤν · ὁ γὰρ μὴ κατʼ ἀξίαν αὐτὸ ποιῶν ἠλίθιος , τῶν δὲ κατʼ ἀρετὴν οὐδεὶς ἠλίθιος οὐδʼ ἀνόητος . μεγαλόψυχος μὲν οὖν ὁ εἰρημένος . ὁ γὰρ μικρῶν ἄξιος καὶ τούτων ἀξιῶν ἑαυτὸν σώφρων , μεγαλόψυχος δʼ οὔ · ἐν μεγέθει γὰρ ἡ μεγαλοψυχία , ὥσπερ καὶ τὸ κάλλος ἐν μεγάλῳ σώματι , οἱ μικροὶ δʼ ἀστεῖοι καὶ σύμμετροι , καλοὶ δʼ οὔ . ὁ δὲ μεγάλων ἑαυτὸν ἀξιῶν ἀνάξιος ὢν χαῦνος · ὁ δὲ μειζόνων ἢ ἄξιος οὐ πᾶς χαῦνος . ὁ δʼ ἐλαττόνων ἢ ἄξιος μικρόψυχος , ἐάν τε μεγάλων ἐάν τε μετρίων , ἐάν τε καὶ μικρῶν ἄξιος ὢν ἔτι ἐλαττόνων αὑτὸν ἀξιοῖ . καὶ μάλιστʼ ἂν δόξειεν ὁ μεγάλων ἄξιος · τί γὰρ ἂν ἐποίει , εἰ μὴ τοσούτων ἦν ἄξιος ; ἔστι δὴ ὁ μεγαλόψυχος τῷ μὲν μεγέθει ἄκρος , τῷ δὲ ὡς δεῖ μέσος · τοῦ γὰρ κατʼ ἀξίαν αὑτὸν ἀξιοῖ · οἳ δʼ ὑπερβάλλουσι καὶ ἐλλείπουσιν . εἰ δὴ μεγάλων ἑαυτὸν ἀξιοῖ ἄξιος ὤν , καὶ μάλιστα τῶν μεγίστων , περὶ ἓν μάλιστʼ ἂν εἴη . ἡ δʼ ἀξία λέγεται πρὸς τὰ ἐκτὸς ἀγαθά · μέγιστον δὲ τοῦτʼ ἂν θείημεν ὃ τοῖς θεοῖς ἀπονέμομεν , καὶ οὗ μάλιστʼ ἐφίενται οἱ ἐν ἀξιώματι , καὶ τὸ ἐπὶ τοῖς καλλίστοις ἆθλον · τοιοῦτον δʼ ἡ τιμή · μέγιστον γὰρ δὴ τοῦτο τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν · περὶ τιμὰς δὴ καὶ ἀτιμίας ὁ μεγαλόψυχός ἐστιν ὡς δεῖ . καὶ ἄνευ δὲ λόγου φαίνονται οἱ μεγαλόψυχοι περὶ τιμὴν εἶναι · τιμῆς γὰρ μάλιστα ἀξιοῦσιν ἑαυτούς , κατʼ ἀξίαν δέ . ὁ δὲ μικρόψυχος ἐλλείπει καὶ πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς τὸ τοῦ μεγαλοψύχου ἀξίωμα . ὁ δὲ χαῦνος πρὸς ἑαυτὸν μὲν ὑπερβάλλει , οὐ μὴν τόν γε μεγαλόψυχον . ὁ δὲ μεγαλόψυχος , εἴπερ τῶν μεγίστων ἄξιος , ἄριστος ἂν εἴη · μείζονος γὰρ ἀεὶ ὁ βελτίων ἄξιος , καὶ μεγίστων ὁ ἄριστος . τὸν ὡς ἀληθῶς ἄρα μεγαλόψυχον δεῖ ἀγαθὸν εἶναι . καὶ δόξειεν ἂν εἶναι μεγαλοψύχου τὸ ἐν ἑκάστῃ ἀρετῇ μέγα . οὐδαμῶς τʼ ἂν ἁρμόζοι μεγαλοψύχῳ φεύγειν παρασείσαντι , οὐδʼ ἀδικεῖν · τίνος γὰρ ἕνεκα πράξει αἰσχρὰ ᾧ γʼ οὐδὲν μέγα ; καθʼ ἕκαστα δʼ ἐπισκοποῦντι πάμπαν γελοῖος φαίνοιτʼ ἂν ὁ μεγαλόψυχος μὴ ἀγαθὸς ὤν . οὐκ εἴη δʼ ἂν οὐδὲ τιμῆς ἄξιος φαῦλος ὤν · τῆς ἀρετῆς γὰρ ἆθλον ἡ τιμή , καὶ ἀπονέμεται τοῖς ἀγαθοῖς . ἔοικε μὲν οὖν ἡ μεγαλοψυχία οἷον κόσμος τις εἶναι τῶν ἀρετῶν · μείζους γὰρ αὐτὰς ποιεῖ , καὶ οὐ γίνεται ἄνευ ἐκείνων . διὰ τοῦτο χαλεπὸν τῇ ἀληθείᾳ μεγαλόψυχον εἶναι · οὐ γὰρ οἷόν τε ἄνευ καλοκαγαθίας . μάλιστα μὲν οὖν περὶ τιμὰς καὶ ἀτιμίας ὁ μεγαλόψυχός ἐστι · καὶ ἐπὶ μὲν ταῖς μεγάλαις καὶ ὑπὸ τῶν σπουδαίων μετρίως ἡσθήσεται , ὡς τῶν οἰκείων τυγχάνων ἢ καὶ ἐλαττόνων · ἀρετῆς γὰρ παντελοῦς οὐκ ἂν γένοιτο ἀξία τιμή , οὐ μὴν ἀλλʼ ἀποδέξεταί γε τῷ μὴ ἔχειν αὐτοὺς μείζω αὐτῷ ἀπονέμειν · τῆς δὲ παρὰ τῶν τυχόντων καὶ ἐπὶ μικροῖς πάμπαν ὀλιγωρήσει · οὐ γὰρ τούτων ἄξιος · ὁμοίως δὲ καὶ ἀτιμίας · οὐ γὰρ ἔσται δικαίως περὶ αὐτόν . μάλιστα μὲν οὖν ἐστίν , ὥσπερ εἴρηται , ὁ μεγαλόψυχος περὶ τιμάς , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ περὶ πλοῦτον καὶ δυναστείαν καὶ πᾶσαν εὐτυχίαν καὶ ἀτυχίαν μετρίως ἕξει , ὅπως ἂν γίνηται , καὶ οὔτʼ εὐτυχῶν περιχαρὴς ἔσται οὔτʼ ἀτυχῶν περίλυπος . οὐδὲ γὰρ περὶ τιμὴν οὕτως ἔχει ὡς μέγιστον ὄν . αἱ γὰρ δυναστεῖαι καὶ ὁ πλοῦτος διὰ τὴν τιμήν ἐστιν αἱρετά · οἱ γοῦν ἔχοντες αὐτὰ τιμᾶσθαι διʼ αὐτῶν βούλονται · ᾧ δὲ καὶ ἡ τιμὴ μικρόν ἐστι , τούτῳ καὶ τἆλλα . διὸ ὑπερόπται δοκοῦσιν εἶναι . δοκεῖ δὲ καὶ τὰ εὐτυχήματα συμβάλλεσθαι πρὸς μεγαλοψυχίαν . οἱ γὰρ εὐγενεῖς ἀξιοῦνται τιμῆς καὶ οἱ δυναστεύοντες ἢ πλουτοῦντες · ἐν ὑπεροχῇ γάρ , τὸ δʼ ἀγαθῷ ὑπερέχον πᾶν ἐντιμότερον . διὸ καὶ τὰ τοιαῦτα μεγαλοψυχοτέρους ποιεῖ · τιμῶνται γὰρ ὑπὸ τινῶν · κατʼ ἀλήθειαν δʼ ὁ ἀγαθὸς μόνος τιμητός · ᾧ δʼ ἄμφω ὑπάρχει , μᾶλλον ἀξιοῦται τιμῆς . οἱ δʼ ἄνευ ἀρετῆς τὰ τοιαῦτα ἀγαθὰ ἔχοντες οὔτε δικαίως ἑαυτοὺς μεγάλων ἀξιοῦσιν οὔτε ὀρθῶς μεγαλόψυχοι λέγονται · ἄνευ γὰρ ἀρετῆς παντελοῦς οὐκ ἔστι ταῦτα . ὑπερόπται δὲ καὶ ὑβρισταὶ καὶ οἱ τὰ τοιαῦτα ἔχοντες ἀγαθὰ γίνονται . ἄνευ γὰρ ἀρετῆς οὐ ῥᾴδιον φέρειν ἐμμελῶς τὰ εὐτυχήματα · οὐ δυνάμενοι δὲφέρειν καὶ οἰόμενοι τῶν ἄλλων ὑπερέχειν ἐκείνων μὲν καταφρονοῦσιν , αὐτοὶ δʼ ὅ τι ἂν τύχωσι πράττουσιν . μιμοῦνται γὰρ τὸν μεγαλόψυχον οὐχ ὅμοιοι ὄντες , τοῦτο δὲ δρῶσιν ἐν οἷς δύνανται · τὰ μὲν οὖν κατʼ ἀρετὴν οὐ πράττουσι , καταφρονοῦσι δὲ τῶν ἄλλων . ὁ μὲν γὰρ μεγαλόψυχος δικαίως καταφρονεῖ ( δοξάζει γὰρ ἀληθῶς ) , οἱ δὲ πολλοὶ τυχόντως . οὐκ ἔστι δὲ μικροκίνδυνος οὐδὲ φιλοκίνδυνος διὰ τὸ ὀλίγα τιμᾶν , μεγαλοκίνδυνος δέ , καὶ ὅταν κινδυνεύῃ , ἀφειδὴς τοῦ βίου ὡς οὐκ ἄξιον ὂν πάντως ζῆν . καὶ οἷος εὖ ποιεῖν , εὐεργετούμενος δʼ αἰσχύνεται · τὸ μὲν γὰρ ὑπερέχοντος , τὸ δʼ ὑπερεχομένου . καὶ ἀντευεργετικὸς πλειόνων · οὕτω γάρ οἱ προσοφλήσει ὁ ὑπάρξας καὶ ἔσται εὖ πεπονθώς . δοκοῦσι δὲ καὶ μνημονεύειν οὗ ἂν ποιήσωσιν εὖ , ὧν δʼ ἂν πάθωσιν οὔ ( ἐλάττων γὰρ ὁ παθὼν εὖ τοῦ ποιήσαντος , βούλεται δʼ ὑπερέχειν ) , καὶ τὰ μὲν ἡδέως ἀκούειν , τὰ δʼ ἀηδῶς · διὸ καὶ τὴν Θέτιν οὐ λέγειν τὰς εὐεργεσίας τῷ Διί , οὐδʼ οἱ Λάκωνες πρὸς τοὺς Ἀθηναίους , ἀλλʼ ἃ πεπόνθεσαν εὖ . μεγαλοψύχου δὲ καὶ τὸ μηδενὸς δεῖσθαι ἢ μόλις , ὑπηρετεῖν δὲ προθύμως , καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἐν ἀξιώματι καὶ εὐτυχίαις μέγαν εἶναι , πρὸς δὲ τοὺς μέσους μέτριον · τῶν μὲν γὰρ ὑπερέχειν χαλεπὸν καὶ σεμνόν , τῶν δὲ ῥᾴδιον , καὶ ἐπʼ ἐκείνοις μὲν σεμνύνεσθαι οὐκ ἀγεννές , ἐν δὲ τοῖς ταπεινοῖς φορτικόν , ὥσπερ εἰς τοὺς ἀσθενεῖς ἰσχυρίζεσθαι · καὶ εἰς τὰ ἔντιμα μὴ ἰέναι , ἢ οὗ πρωτεύουσιν ἄλλοι · καὶ ἀργὸν εἶναι καὶ μελλητὴν ἀλλʼ ἢ ὅπου τιμὴ μεγάλη ἢ ἔργον , καὶ ὀλίγων μὲν πρακτικόν , μεγάλων δὲ καὶ ὀνομαστῶν . ἀναγκαῖον δὲ καὶ φανερομισῆ εἶναι καὶ φανερόφιλον ( τὸ γὰρ λανθάνειν φοβουμένου , καὶ ἀμελεῖν τῆς ἀληθείας μᾶλλον ἢ τῆς δόξης ) , καὶ λέγειν καὶ πράττειν φανερῶς ( παρρησιαστὴς γὰρ διὰ τὸ καταφρονητικὸς εἶναι , καὶ ἀληθευτικός , πλὴν ὅσα μὴ διʼ εἰρωνείαν πρὸς τοὺς πολλούς ) , καὶ πρὸς ἄλλον μὴ δύνασθαι ζῆν ἀλλʼ ἢ φίλον · δουλικὸν γάρ · διὸ καὶ πάντες οἱ κόλακες θητικοὶ καὶ οἱ ταπεινοὶ κόλακες . οὐδὲ θαυμαστικός · οὐδὲν γὰρ μέγα αὐτῷ ἐστίν . οὐδὲ μνησίκακος · οὐ γὰρ μεγαλοψύχου τὸ ἀπομνημονεύειν , ἄλλως τε καὶ κακά , ἀλλὰ μᾶλλον παρορᾶν . οὐδʼ ἀνθρωπολόγος · οὔτε γὰρ περὶ αὑτοῦ ἐρεῖ οὔτε περὶ ἑτέρου · οὔτε γὰρ ἵνα ἐπαινῆται μέλει αὐτῷ οὔθʼ ὅπως οἱ ἄλλοι ψέγωνται · οὐδʼ αὖ ἐπαινετικός ἐστιν · διόπερ οὐδὲ κακολόγος , οὐδὲ τῶν ἐχθρῶν , εἰ μὴ διʼ ὕβριν . καὶ περὶ ἀναγκαίων ἢ μικρῶν ἥκιστα ὀλοφυρτικὸς καὶ δεητικός · σπουδάζοντος γὰρ οὕτως ἔχειν περὶ ταῦτα . καὶ οἷος κεκτῆσθαι μᾶλλον τὰ καλὰ καὶ ἄκαρπα τῶν καρπίμων καὶ ὠφελίμων · αὐτάρκους γὰρ μᾶλλον . καὶ κίνησις δὲ βραδεῖα τοῦ μεγαλοψύχου δοκεῖ εἶναι , καὶ φωνὴ βαρεῖα , καὶ λέξις στάσιμος · οὐ γὰρ σπευστικὸς ὁ περὶ ὀλίγα σπουδάζων , οὐδὲ σύντονος ὁ μηδὲν μέγα οἰόμενος · ἡ δʼ ὀξυφωνία καὶ ἡ ταχυτὴς διὰ τούτων . τοιοῦτος μὲν οὖν ὁ μεγαλόψυχος · ὁ δʼ ἐλλείπων μικρόψυχος , ὁ δʼ ὑπερβάλλων χαῦνος . οὐ κακοὶ μὲν οὖν δοκοῦσιν εἶναι οὐδʼ οὗτοι ( οὐ γὰρ κακοποιοί εἰσιν ) , ἡμαρτημένοι δέ . ὁ μὲν γὰρ μικρόψυχος ἄξιος ὢν ἀγαθῶν ἑαυτὸν ἀποστερεῖ ὧν ἄξιός ἐστι , καὶ ἔοικε κακὸν ἔχειν τι ἐκ τοῦ μὴ ἀξιοῦν ἑαυτὸν τῶν ἀγαθῶν , καὶ ἀγνοεῖν δʼ ἑαυτόν · ὠρέγετο γὰρ ἂν ὧν ἄξιος ἦν , ἀγαθῶν γε ὄντων . οὐ μὴν ἠλίθιοί γε οἱ τοιοῦτοι δοκοῦσιν εἶναι , ἀλλὰ μᾶλλον ὀκνηροί . ἡ τοιαύτη δὲ δόξα δοκεῖ καὶ χείρους ποιεῖν · ἕκαστοι γὰρ ἐφίενται τῶν κατʼ ἀξίαν , ἀφίστανται δὲ καὶ τῶν πράξεων τῶν καλῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων ὡς ἀνάξιοι ὄντες , ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν . οἱ δὲ χαῦνοι ἠλίθιοι καὶ ἑαυτοὺς ἀγνοοῦντες , καὶ ταῦτʼ ἐπιφανῶς · οὐ γὰρ ἄξιοι ὄντες τοῖς ἐντίμοις ἐπιχειροῦσιν , εἶτα ἐξελέγχονται · καὶ ἐσθῆτι κοσμοῦνται καὶ σχήματι καὶ τοῖς τοιούτοις , καὶ βούλονται τὰ εὐτυχήματα καὶ φανερὰ εἶναι αὑτῶν , καὶ λέγουσι περὶ αὐτῶν ὡς διὰ τούτων τιμηθησόμενοι . ἀντιτίθεται δὲ τῇ μεγαλοψυχίᾳ ἡ μικροψυχία μᾶλλον τῆς χαυνότητος · καὶ γὰρ γίνεται μᾶλλον καὶ χεῖρόν ἐστιν . ἡ μὲν οὖν μεγαλοψυχία περὶ τιμήν ἐστι μεγάλην , ὥσπερ εἴρηται .
Lemmas: ὁ δέ μεγαλοψυχία περί μέγας μέν καί ἐκ ὁ ὄνομα ἔοικα εἰμί , περί ποῖος δέ εἰμί πρῶτος λαμβάνω · διαφέρω δέ οὐδείς ὁ ἕξις ἤ ὁ κατά ὁ ἕξις σκοπέω . δοκέω δή μεγαλόψυχος εἰμί ὁ μέγας ἑαυτοῦ ἀξιόω ἄξιος εἰμί · ὁ γάρ μή κατά ἀξία αὐτός ποιέω ἠλίθιος , ὁ δέ κατά ἀρετή οὐδείς ἠλίθιος οὐδέ ἀνόητος . μεγαλόψυχος μέν οὖν ὁ λέγω . ὁ γάρ μικρός ἄξιος καί οὗτος ἀξιόω ἑαυτοῦ σώφρων , μεγαλόψυχος δέ οὐ · ἐν μέγεθος γάρ ὁ μεγαλοψυχία , ὥσπερ καί ὁ κάλλος ἐν μέγας σῶμα , ὁ μικρός δέ ἀστεῖος καί σύμμετρος , καλός δέ οὐ . ὁ δέ μέγας ἑαυτοῦ ἀξιόω ἀνάξιος εἰμί χαῦνος · ὁ δέ μέγας ἤ ἄξιος οὐ πᾶς χαῦνος . ὁ δέ ἐλαχύς ἤ ἄξιος μικρόψυχος , ἐάν τε μέγας ἐάν τε μέτριος , ἐάν τε καί μικρός ἄξιος εἰμί ἔτι ἐλαχύς ἑαυτοῦ ἀξιόω . καί μάλα ἄν δοκέω ὁ μέγας ἄξιος · τίς γάρ ἄν ποιέω , εἰ μή τοσοῦτος εἰμί ἄξιος ; εἰμί δή ὁ μεγαλόψυχος ὁ μέν μέγεθος ἄκρος , ὁ δέ ὡς δέω μέσος · ὁ γάρ κατά ἀξία ἑαυτοῦ ἀξιόω · ὁ δέ ὑπερβάλλω καί ἐλλείπω . εἰ δή μέγας ἑαυτοῦ ἀξιόω ἄξιος εἰμί , καί μάλα ὁ μέγας , περί εἷς μάλα ἄν εἰμί . ὁ δέ ἄξιος λέγω πρός ὁ ἐκτός ἀγαθός · μέγας δέ οὗτος ἄν τίθημι ὅς ὁ θεός ἀπονέμω , καί ὅς μάλα ἐφίημι ὁ ἐν ἀξίωμα , καί ὁ ἐπί ὁ καλός ἆθλον · τοιοῦτος δέ ὁ τιμή · μέγας γάρ δή οὗτος ὁ ἐκτός ἀγαθός · περί τιμή δή καί ἀτιμία ὁ μεγαλόψυχος εἰμί ὡς δέω . καί ἄνευ δέ λόγος φαίνω ὁ μεγαλόψυχος περί τιμή εἰμί · τιμή γάρ μάλα ἀξιόω ἑαυτοῦ , κατά ἀξία δέ . ὁ δέ μικρόψυχος ἐλλείπω καί πρός ἑαυτοῦ καί πρός ὁ ὁ μεγαλόψυχος ἀξίωμα . ὁ δέ χαῦνος πρός ἑαυτοῦ μέν ὑπερβάλλω , οὐ μήν ὁ γε μεγαλόψυχος . ὁ δέ μεγαλόψυχος , εἴπερ ὁ μέγας ἄξιος , ἀγαθός ἄν εἰμί · μέγας γάρ ἀεί ὁ ἀγαθός ἄξιος , καί μέγας ὁ ἀγαθός . ὁ ὡς ἀληθής ἄρα μεγαλόψυχος δέω ἀγαθός εἰμί . καί δοκέω ἄν εἰμί μεγαλόψυχος ὁ ἐν ἕκαστος ἀρετή μέγας . οὐδαμῶς τε ἄν ἁρμόζω μεγαλόψυχος φεύγω παρασείω , οὐδέ ἀδικέω · τίς γάρ ἕνεκα πράσσω αἰσχρός ὅς γε οὐδείς μέγας ; κατά ἕκαστος δέ ἐπισκοπέω πάμπαν γέλοιος φαίνω ἄν ὁ μεγαλόψυχος μή ἀγαθός εἰμί . οὐ εἰμί δέ ἄν οὐδέ τιμή ἄξιος φαῦλος εἰμί · ὁ ἀρετή γάρ ἆθλον ὁ τιμή , καί ἀπονέμω ὁ ἀγαθός . ἔοικα μέν οὖν ὁ μεγαλοψυχία οἷος κόσμος τις εἰμί ὁ ἀρετή · μέγας γάρ αὐτός ποιέω , καί οὐ γίγνομαι ἄνευ ἐκεῖνος . διά οὗτος χαλεπός ὁ ἀλήθεια μεγαλόψυχος εἰμί · οὐ γάρ οἷος τε ἄνευ καλοκαγαθία . μάλα μέν οὖν περί τιμή καί ἀτιμία ὁ μεγαλόψυχος εἰμί · καί ἐπί μέν ὁ μέγας καί ὑπό ὁ σπουδαῖος μέτριος ἥδομαι , ὡς ὁ οἰκεῖος τυγχάνω ἤ καί ἐλαχύς · ἀρετή γάρ παντελής οὐ ἄν γίγνομαι ἄξιος τιμή , οὐ μήν ἀλλά ἀποδείκνυμι γε ὁ μή ἔχω αὐτός μέγας αὐτός ἀπονέμω · ὁ δέ παρά ὁ τυγχάνω καί ἐπί μικρός πάμπαν ὀλιγωρέω · οὐ γάρ οὗτος ἄξιος · ὅμοιος δέ καί ἀτιμία · οὐ γάρ εἰμί δίκαιος περί αὐτός . μάλα μέν οὖν εἰμί , ὥσπερ λέγω , ὁ μεγαλόψυχος περί τιμή , οὐ μήν ἀλλά καί περί πλοῦτος καί δυναστεία καί πᾶς εὐτυχία καί ἀτυχία μέτριος ἔχω , ὅπως ἄν γίγνομαι , καί οὔτε εὐτυχέω περιχαρής εἰμί οὔτε ἀτυχέω περίλυπος . οὐδέ γάρ περί τιμή οὕτως ἔχω ὡς μέγας εἰμί . ὁ γάρ δυναστεία καί ὁ πλοῦτος διά ὁ τιμή εἰμί αἱρετός · ὁ γοῦν ἔχω αὐτός τιμάω διά αὐτός βούλομαι · ὅς δέ καί ὁ τιμή μικρός εἰμί , οὗτος καί ἄλλος . διό ὑπερόπτης δοκέω εἰμί . δοκέω δέ καί ὁ εὐτύχημα συμβάλλω πρός μεγαλοψυχία . ὁ γάρ εὐγενής ἀξιόω τιμή καί ὁ δυναστεύω ἤ πλουτέω · ἐν ὑπεροχή γάρ , ὁ δέ ἀγαθός ὑπερέχω πᾶς ἔντιμος . διό καί ὁ τοιοῦτος μεγαλόψυχος ποιέω · τιμάω γάρ ὑπό τις · κατά ἀλήθεια δέ ὁ ἀγαθός μόνος τιμητός · ὅς δέ ἄμφω ὑπάρχω , μάλα ἀξιόω τιμή . ὁ δέ ἄνευ ἀρετή ὁ τοιοῦτος ἀγαθός ἔχω οὔτε δίκαιος ἑαυτοῦ μέγας ἀξιόω οὔτε ὀρθός μεγαλόψυχος λέγω · ἄνευ γάρ ἀρετή παντελής οὐ εἰμί οὗτος . ὑπερόπτης δέ καί ὑβριστής καί ὁ ὁ τοιοῦτος ἔχω ἀγαθός γίγνομαι . ἄνευ γάρ ἀρετή οὐ ῥᾴδιος φέρω ἐμμελής ὁ εὐτύχημα · οὐ δύναμαι δέφερω καί οἴομαι ὁ ἄλλος ὑπερέχω ἐκεῖνος μέν καταφρονέω , αὐτός δέ ὅς τις ἄν τυγχάνω πράσσω . μιμέομαι γάρ ὁ μεγαλόψυχος οὐ ὅμοιος εἰμί , οὗτος δέ δράω ἐν ὅς δύναμαι · ὁ μέν οὖν κατά ἀρετή οὐ πράσσω , καταφρονέω δέ ὁ ἄλλος . ὁ μέν γάρ μεγαλόψυχος δίκαιος καταφρονέω ( δοξάζω γάρ ἀληθής ) , ὁ δέ πολύς τυχόντως . οὐ εἰμί δέ μικροκίνδυνος οὐδέ φιλοκίνδυνος διά ὁ ὀλίγος τιμάω , μεγαλοκίνδυνος δέ , καί ὅταν κινδυνεύω , ἀφειδής ὁ βίος ὡς οὐ ἄξιος εἰμί πάντως ζάω . καί οἷος εὖ ποιέω , εὐεργετέω δέ αἰσχύνω · ὁ μέν γάρ ὑπερέχω , ὁ δέ ὑπερέχω . καί ἀντευεργετικός πολύς · οὕτως γάρ ἕ προσοφλισκάνω ὁ ὑπάρχω καί εἰμί εὖ πάσχω . δοκέω δέ καί μνημονεύω ὅς ἄν ποιέω εὖ , ὅς δέ ἄν πάσχω οὐ ( ἐλαχύς γάρ ὁ πάσχω εὖ ὁ ποιέω , βούλομαι δέ ὑπερέχω ) , καί ὁ μέν ἡδύς ἀκούω , ὁ δέ ἀηδής · διό καί ὁ Θέτις οὐ λέγω ὁ εὐεργεσία ὁ Ζεύς , οὐδέ ὁ Λάκων πρός ὁ Ἀθηναῖος , ἀλλά ὅς πάσχω εὖ . μεγαλόψυχος δέ καί ὁ μηδείς δέω ἤ μόλις , ὑπηρετέω δέ πρόθυμος , καί πρός μέν ὁ ἐν ἀξίωμα καί εὐτυχία μέγας εἰμί , πρός δέ ὁ μέσος μέτριος · ὁ μέν γάρ ὑπερέχω χαλεπός καί σεμνός , ὁ δέ ῥᾴδιος , καί ἐπί ἐκεῖνος μέν σεμνύνω οὐ ἀγεννής , ἐν δέ ὁ ταπεινός φορτικός , ὥσπερ εἰς ὁ ἀσθενής ἰσχυρίζομαι · καί εἰς ὁ ἔντιμος μή ἔρχομαι , ἤ ὅς πρωτεύω ἄλλος · καί ἀργός εἰμί καί μελλητής ἀλλά ἤ ὅπου τιμή μέγας ἤ ἔργον , καί ὀλίγος μέν πρακτικός , μέγας δέ καί ὀνομαστός . ἀναγκαῖος δέ καί φανερομισής εἰμί καί φανερόφιλος ( ὁ γάρ λανθάνω φοβέω , καί ἀμελέω ὁ ἀλήθεια μάλα ἤ ὁ δόξα ) , καί λέγω καί πράσσω φανερός ( παρρησιαστής γάρ διά ὁ καταφρονητικός εἰμί , καί ἀληθευτικός , πλήν ὅσος μή διά εἰρωνεία πρός ὁ πολύς ) , καί πρός ἄλλος μή δύναμαι ζάω ἀλλά ἤ φίλος · δουλικός γάρ · διό καί πᾶς ὁ κόλαξ θητικός καί ὁ ταπεινός κόλαξ . οὐδέ θαυμαστικός · οὐδείς γάρ μέγας αὐτός εἰμί . οὐδέ μνησίκακος · οὐ γάρ μεγαλόψυχος ὁ ἀπομνημονεύω , ἄλλος τε καί κακός , ἀλλά μάλα παροράω . οὐδέ ἀνθρωπολόγος · οὔτε γάρ περί ἑαυτοῦ λέγω οὔτε περί ἕτερος · οὔτε γάρ ἵνα ἐπαινέω μέλω αὐτός οὔτε ὅπως ὁ ἄλλος ψέγω · οὐδέ αὖ ἐπαινετικός εἰμί · διόπερ οὐδέ κακολόγος , οὐδέ ὁ ἐχθρός , εἰ μή διά ὕβρις . καί περί ἀναγκαῖος ἤ μικρός ἦκα ὀλοφυρτικός καί δεητικός · σπουδάζω γάρ οὕτως ἔχω περί οὗτος . καί οἷος κτάομαι μάλα ὁ καλός καί ἄκαρπος ὁ κάρπιμος καί ὠφέλιμος · αὐτάρκης γάρ μάλα . καί κίνησις δέ βραδύς ὁ μεγαλόψυχος δοκέω εἰμί , καί φωνή βαρύς , καί λέξις στάσιμος · οὐ γάρ σπευστικός ὁ περί ὀλίγος σπουδάζω , οὐδέ σύντονος ὁ μηδείς μέγας οἴομαι · ὁ δέ ὀξυφωνία καί ὁ ταχυτής διά οὗτος . τοιοῦτος μέν οὖν ὁ μεγαλόψυχος · ὁ δέ ἐλλείπω μικρόψυχος , ὁ δέ ὑπερβάλλω χαῦνος . οὐ κακός μέν οὖν δοκέω εἰμί οὐδέ οὗτος ( οὐ γάρ κακοποιός εἰμί ) , ἁμαρτάνω δέ . ὁ μέν γάρ μικρόψυχος ἄξιος εἰμί ἀγαθός ἑαυτοῦ ἀποστερέω ὅς ἄξιος εἰμί , καί ἔοικα κακός ἔχω τις ἐκ ὁ μή ἀξιόω ἑαυτοῦ ὁ ἀγαθός , καί ἀγνοέω δέ ἑαυτοῦ · ὀρέγω γάρ ἄν ὅς ἄξιος εἰμί , ἀγαθός γε εἰμί . οὐ μήν ἠλίθιος γε ὁ τοιοῦτος δοκέω εἰμί , ἀλλά μάλα ὀκνηρός . ὁ τοιοῦτος δέ δόξα δοκέω καί κακός ποιέω · ἕκαστος γάρ ἐφίημι ὁ κατά ἀξία , ἀφίστημι δέ καί ὁ πρᾶξις ὁ καλός καί ὁ ἐπιτήδευμα ὡς ἀνάξιος εἰμί , ὅμοιος δέ καί ὁ ἐκτός ἀγαθός . ὁ δέ χαῦνος ἠλίθιος καί ἑαυτοῦ ἀγνοέω , καί οὗτος ἐπιφανής · οὐ γάρ ἄξιος εἰμί ὁ ἔντιμος ἐπιχειρέω , εἶτα ἐξελέγχω · καί ἐσθής κοσμέω καί σχῆμα καί ὁ τοιοῦτος , καί βούλομαι ὁ εὐτύχημα καί φανερός εἰμί ἑαυτοῦ , καί λέγω περί αὐτός ὡς διά οὗτος τιμάω . ἀντιτίθημι δέ ὁ μεγαλοψυχία ὁ μικροψυχία μάλα ὁ χαυνότης · καί γάρ γίγνομαι μάλα καί κακός εἰμί . ὁ μέν οὖν μεγαλοψυχία περί τιμή εἰμί μέγας , ὥσπερ λέγω .