aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 5.6
ἐπεὶ δʼ ἔστιν ἀδικοῦντα μήπω ἄδικον εἶναι , ὁ ποῖα ἀδικήματα ἀδικῶν ἤδη ἄδικός ἐστιν ἑκάστην ἀδικίαν , οἷον κλέπτης ἢ μοιχὸς ἢ λῃστής ; ἢ οὕτω μὲν οὐδὲν διοίσει ; καὶ γὰρ ἂν συγγένοιτο γυναικὶ εἰδὼς τὸ ᾗ , ἀλλʼ οὐ διὰ προαιρέσεως ἀρχὴν ἀλλὰ διὰ πάθος . ἀδικεῖ μὲν οὖν , ἄδικος δʼ οὐκ ἔστιν , οἷον οὐ κλέπτης , ἔκλεψε δέ , οὐδὲ μοιχός , ἐμοίχευσε δέ · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . πῶς μὲν οὖν ἔχει τὸ ἀντιπεπονθὸς πρὸς τὸ δίκαιον , εἴρηται πρότερον · δεῖ δὲ μὴ λανθάνειν ὅτι τὸ ζητούμενόν ἐστι καὶ τὸ ἁπλῶς δίκαιον καὶ τὸ πολιτικὸν δίκαιον . τοῦτο δʼ ἔστιν ἐπὶ κοινωνῶν βίου πρὸς τὸ εἶναι αὐτάρκειαν , ἐλευθέρων καὶ ἴσων ἢ κατʼ ἀναλογίαν ἢ κατʼ ἀριθμόν · ὥστε ὅσοις μή ἐστι τοῦτο , οὐκ ἔστι τούτοις πρὸς ἀλλήλους τὸ πολιτικὸν δίκαιον , ἀλλά τι δίκαιον καὶ καθʼ ὁμοιότητα . ἔστι γὰρ δίκαιον , οἷς καὶ νόμος πρὸς αὑτούς · νόμος δʼ , ἐν οἷς ἀδικία · ἡ γὰρ δίκη κρίσις τοῦ δικαίου καὶ τοῦ ἀδίκου . ἐν οἷς δʼ ἀδικία , καὶ τὸ ἀδικεῖν ἐν τούτοις ( ἐν οἷς δὲ τὸ ἀδικεῖν , οὐ πᾶσιν ἀδικία ) , τοῦτο δʼ ἐστὶ τὸ πλέον αὑτῷ νέμειν τῶν ἁπλῶς ἀγαθῶν , ἔλαττον δὲ τῶν ἁπλῶς κακῶν . διὸ οὐκ ἐῶμεν ἄρχειν ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὸν λόγον , ὅτι ἑαυτῷ τοῦτο ποιεῖ καὶ γίνεται τύραννος . ἔστι δʼ ὁ ἄρχων φύλαξ τοῦ δικαίου , εἰ δὲ τοῦ δικαίου , καὶ τοῦ ἴσου . ἐπεὶ δʼ οὐθὲν αὐτῷ πλέον εἶναι δοκεῖ , εἴπερ δίκαιος ( οὐ γὰρ νέμει πλέον τοῦ ἁπλῶς ἀγαθοῦ αὑτῷ , εἰ μὴ πρὸς αὐτὸν ἀνάλογόν ἐστιν · διὸ ἑτέρῳ πονεῖ · καὶ διὰ τοῦτο ἀλλότριον εἶναί φασιν ἀγαθὸν τὴν δικαιοσύνην , καθάπερ ἐλέχθη καὶ πρότερον ) · μισθὸς ἄρα τις δοτέος , τοῦτο δὲ τιμὴ καὶ γέρας · ὅτῳ δὲ μὴ ἱκανὰ τὰ τοιαῦτα , οὗτοι γίνονται τύραννοι . τὸ δὲ δεσποτικὸν δίκαιον καὶ τὸ πατρικὸν οὐ ταὐτὸν τούτοις ἀλλʼ ὅμοιον · οὐ γὰρ ἔστιν ἀδικία πρὸς τὰ αὑτοῦ ἁπλῶς , τὸ δὲ κτῆμα καὶ τὸ τέκνον , ἕως ἂν ᾖ πηλίκον καὶ χωρισθῇ , ὥσπερ μέρος αὑτοῦ , αὑτὸν δʼ οὐδεὶς προαιρεῖται βλάπτειν · διὸ οὐκ ἔστιν ἀδικία πρὸς αὑτόν · οὐδʼ ἄρα ἄδικον οὐδὲ δίκαιον τὸ πολιτικόν · κατὰ νόμον γὰρ ἦν , καὶ ἐν οἷς ἐπεφύκει εἶναι νόμος , οὗτοι δʼ ἦσαν οἷς ὑπάρχει ἰσότης τοῦ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι . διὸ μᾶλλον πρὸς γυναῖκά ἐστι δίκαιον ἢ πρὸς τέκνα καὶ κτήματα · τοῦτο γάρ ἐστι τὸ οἰκονομικὸν δίκαιον · ἕτερον δὲ καὶ τοῦτο τοῦ πολιτικοῦ .
Lemmas: ἐπεί δέ εἰμί ἀδικέω μήπω ἄδικος εἰμί , ὁ ποῖος ἀδίκημα ἀδικέω ἤδη ἄδικος εἰμί ἕκαστος ἀδικία , οἷος κλέπτης ἤ μοιχός ἤ λῃστής ; ἤ οὕτως μέν οὐδείς διαφέρω ; καί γάρ ἄν συγγίγνομαι γυνή οἶδα ὁ ᾗ , ἀλλά οὐ διά προαίρεσις ἀρχή ἀλλά διά πάθος . ἀδικέω μέν οὖν , ἄδικος δέ οὐ εἰμί , οἷος οὐ κλέπτης , κλέπτω δέ , οὐδέ μοιχός , μοιχεύω δέ · ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . πῶς μέν οὖν ἔχω ὁ ἀντιπάσχω πρός ὁ δίκαιος , λέγω πρότερος · δέω δέ μή λανθάνω ὅτι ὁ ζητέω εἰμί καί ὁ ἁπλῶς δίκαιος καί ὁ πολιτικός δίκαιος . οὗτος δέ εἰμί ἐπί κοινωνός βίος πρός ὁ εἰμί αὐτάρκεια , ἐλεύθερος καί ἴσος ἤ κατά ἀναλογία ἤ κατά ἀριθμός · ὥστε ὅσος μή εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί οὗτος πρός ἀλλήλων ὁ πολιτικός δίκαιος , ἀλλά τις δίκαιος καί κατά ὁμοιότης . εἰμί γάρ δίκαιος , ὅς καί νόμος πρός ἑαυτοῦ · νόμος δέ , ἐν ὅς ἀδικία · ὁ γάρ δίκη κρίσις ὁ δίκαιος καί ὁ ἄδικος . ἐν ὅς δέ ἀδικία , καί ὁ ἀδικέω ἐν οὗτος ( ἐν ὅς δέ ὁ ἀδικέω , οὐ πᾶς ἀδικία ) , οὗτος δέ εἰμί ὁ πολύς ἑαυτοῦ νέμω ὁ ἁπλῶς ἀγαθός , ἐλαχύς δέ ὁ ἁπλῶς κακός . διό οὐ ἐάω ἄρχω ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ λόγος , ὅτι ἑαυτοῦ οὗτος ποιέω καί γίγνομαι τύραννος . εἰμί δέ ὁ ἄρχω φύλαξ ὁ δίκαιος , εἰ δέ ὁ δίκαιος , καί ὁ ἴσος . ἐπεί δέ οὐδείς αὐτός πολύς εἰμί δοκέω , εἴπερ δίκαιος ( οὐ γάρ νέμω πολύς ὁ ἁπλῶς ἀγαθός ἑαυτοῦ , εἰ μή πρός αὐτός ἀνάλογος εἰμί · διό ἕτερος πονέω · καί διά οὗτος ἀλλότριος εἰμί φημί ἀγαθός ὁ δικαιοσύνη , καθά λέγω καί πρότερος ) · μισθός ἄρα τις δοτέος , οὗτος δέ τιμή καί γέρας · ὅστις δέ μή ἱκανός ὁ τοιοῦτος , οὗτος γίγνομαι τύραννος . ὁ δέ δεσποτικός δίκαιος καί ὁ πατρικός οὐ αὐτός οὗτος ἀλλά ὅμοιος · οὐ γάρ εἰμί ἀδικία πρός ὁ ἑαυτοῦ ἁπλῶς , ὁ δέ κτῆμα καί ὁ τέκνον , ἕως ἄν εἰμί πηλίκος καί χωρίζω , ὥσπερ μέρος ἑαυτοῦ , ἑαυτοῦ δέ οὐδείς προαιρέω βλάπτω · διό οὐ εἰμί ἀδικία πρός ἑαυτοῦ · οὐδέ ἄρα ἄδικος οὐδέ δίκαιος ὁ πολιτικός · κατά νόμος γάρ εἰμί , καί ἐν ὅς φύω εἰμί νόμος , οὗτος δέ εἰμί ὅς ὑπάρχω ἰσότης ὁ ἄρχω καί ἄρχω . διό μάλα πρός γυνή εἰμί δίκαιος ἤ πρός τέκνον καί κτῆμα · οὗτος γάρ εἰμί ὁ οἰκονομικός δίκαιος · ἕτερος δέ καί οὗτος ὁ πολιτικός .