aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.6
ἐν δὲ τοῖς στρυφνοῖς καὶ πρεσβυτικοῖς ἧττον γίνεται ἡ φιλία , ὅσῳ δυσκολώτεροί εἰσι καὶ ἧττον ταῖς ὁμιλίαις χαίρουσιν · ταῦτα γὰρ δοκεῖ μάλιστʼ εἶναι φιλικὰ καὶ ποιητικὰ φιλίας . διὸ νέοι μὲν γίνονται φίλοι ταχύ , πρεσβῦται δʼ οὔ · οὐ γὰρ γίνονται φίλοι οἷς ἂν μὴ χαίρωσιν · ὁμοίως δʼ οὐδʼ οἱ στρυφνοί . ἀλλʼ οἱ τοιοῦτοι εὖνοι μέν εἰσιν ἀλλήλοις · βούλονται γὰρ τἀγαθὰ καὶ ἀπαντῶσιν εἰς τὰς χρείας · φίλοι δʼ οὐ πάνυ εἰσὶ διὰ τὸ μὴ συνημερεύειν μηδὲ χαίρειν ἀλλήλοις , ἃ δὴ μάλιστʼ εἶναι δοκεῖ φιλικά . πολλοῖς δʼ εἶναι φίλον κατὰ τὴν τελείαν φιλίαν οὐκ ἐνδέχεται , ὥσπερ οὐδʼ ἐρᾶν πολλῶν ἅμα ( ἔοικε γὰρ ὑπερβολῇ , τὸ τοιοῦτο δὲ πρὸς ἕνα πέφυκε γίνεσθαι ) · πολλοὺς δʼ ἅμα τῷ αὐτῷ ἀρέσκειν σφόδρα οὐ ῥᾴδιον , ἴσως δʼ οὐδʼ ἀγαθοὺς εἶναι . δεῖ δὲ καὶ ἐμπειρίαν λαβεῖν καὶ ἐν συνηθείᾳ γενέσθαι , ὃ παγχάλεπον . διὰ τὸ χρήσιμον δὲ καὶ τὸ ἡδὺ πολλοῖς ἀρέσκειν ἐνδέχεται · πολλοὶ γὰρ οἱ τοιοῦτοι , καὶ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ αἱ ὑπηρεσίαι . τούτων δὲ μᾶλλον ἔοικε φιλίᾳ ἡ διὰ τὸ ἡδύ , ὅταν ταὐτὰ ἀπʼ ἀμφοῖν γίνηται καὶ χαίρωσιν ἀλλήλοις ἢ τοῖς αὐτοῖς , οἷαι τῶν νέων εἰσὶν αἱ φιλίαι · μᾶλλον γὰρ ἐν ταύταις τὸ ἐλευθέριον . ἡ δὲ διὰ τὸ χρήσιμον ἀγοραίων . καὶ οἱ μακάριοι δὲ χρησίμων μὲν οὐδὲν δέονται , ἡδέων δέ · συζῆν μὲν γὰρ βούλονταί τισι , τὸ δὲ λυπηρὸν ὀλίγον μὲν χρόνον φέρουσιν , συνεχῶς δʼ οὐδεὶς ἂν ὑπομείναι , οὐδʼ αὐτὸ τὸ ἀγαθόν , εἰ λυπηρὸν αὐτῷ εἴη · διὸ τοὺς φίλους ἡδεῖς ζητοῦσιν . δεῖ δʼ ἴσως καὶ ἀγαθοὺς τοιούτους ὄντας , καὶ ἔτι αὑτοῖς · οὕτω γὰρ ὑπάρξει αὐτοῖς ὅσα δεῖ τοῖς φίλοις . οἱ δʼ ἐν ταῖς ἐξουσίαις διῃρημένοις φαίνονται χρῆσθαι τοῖς φίλοις · ἄλλοι γὰρ αὐτοῖς εἰσὶ χρήσιμοι καὶ ἕτεροι ἡδεῖς , ἄμφω δʼ οἱ αὐτοὶ οὐ πάνυ · οὔτε γὰρ ἡδεῖς μετʼ ἀρετῆς ζητοῦσιν οὔτε χρησίμους εἰς τὰ καλά , ἀλλὰ τοὺς μὲν εὐτραπέλους τοῦ ἡδέος ἐφιέμενοι , τοὺς δὲ δεινοὺς πρᾶξαι τὸ ἐπιταχθέν , ταῦτα δʼ οὐ πάνυ γίνεται ἐν τῷ αὐτῷ . ἡδὺς δὲ καὶ χρήσιμος ἅμα εἴρηται ὅτι ὁ σπουδαῖος · ἀλλʼ ὑπερέχοντι οὐ γίνεται ὁ τοιοῦτος φίλος , ἐὰν μὴ καὶ τῇ ἀρετῇ ὑπερέχηται · εἰ δὲ μή , οὐκ ἰσάζει ἀνάλογον ὑπερεχόμενος . οὐ πάνυ δʼ εἰώθασι τοιοῦτοι γίνεσθαι . εἰσὶ δʼ οὖν αἱ εἰρημέναι φιλίαι ἐν ἰσότητι · τὰ γὰρ αὐτὰ γίνεται ἀπʼ ἀμφοῖν καὶ βούλονται ἀλλήλοις , ἢ ἕτερον ἀνθʼ ἑτέρου καταλλάττονται , οἷον ἡδονὴν ἀντʼ ὠφελείας · ὅτι δὲ καὶ ἧττόν εἰσιν αὗται φιλίαι καὶ μένουσιν , εἴρηται . δοκοῦσι δὲ διʼ ὁμοιότητα καὶ ἀνομοιότητα ταὐτοῦ εἶναί τε καὶ οὐκ εἶναι φιλίαι · καθʼ ὁμοιότητα γὰρ τῆς κατʼ ἀρετὴν φαίνονται φιλίαι ( ἣ μὲν γὰρ τὸ ἡδὺ ἔχει ἣ δὲ τὸ χρήσιμον , ταῦτα δʼ ὑπάρχει κἀκείνῃ ) , τῷ δὲ τὴν μὲν ἀδιάβλητον καὶ μόνιμον εἶναι , ταύτας δὲ ταχέως μεταπίπτειν ἄλλοις τε διαφέρειν πολλοῖς , οὐ φαίνονται φιλίαι , διʼ ἀνομοιότητα ἐκείνης .
Lemmas: ἐν δέ ὁ στρυφνός καί πρεσβυτικός ἥσσων γίγνομαι ὁ φιλία , ὅσος δύσκολος εἰμί καί ἥσσων ὁ ὁμιλία χαίρω · οὗτος γάρ δοκέω μάλα εἰμί φιλικός καί ποιητικός φιλία . διό νέος μέν γίγνομαι φίλος ταχύς , πρεσβύτης δέ οὐ · οὐ γάρ γίγνομαι φίλος ὅς ἄν μή χαίρω · ὅμοιος δέ οὐδέ ὁ στρυφνός . ἀλλά ὁ τοιοῦτος εὔνους μέν εἰμί ἀλλήλων · βούλομαι γάρ ἀγαθός καί ἀπαντάω εἰς ὁ χρεία · φίλος δέ οὐ πάνυ εἰμί διά ὁ μή συνημερεύω μηδέ χαίρω ἀλλήλων , ὅς δή μάλα εἰμί δοκέω φιλικός . πολύς δέ εἰμί φίλος κατά ὁ τέλειος φιλία οὐ ἐνδέχομαι , ὥσπερ οὐδέ ἐράω πολύς ἅμα ( ἔοικα γάρ ὑπερβολή , ὁ τοιοῦτος δέ πρός εἷς φύω γίγνομαι ) · πολύς δέ ἅμα ὁ αὐτός ἀρέσκω σφόδρα οὐ ῥᾴδιος , ἴσως δέ οὐδέ ἀγαθός εἰμί . δέω δέ καί ἐμπειρία λαμβάνω καί ἐν συνήθεια γίγνομαι , ὅς παγχάλεπος . διά ὁ χρήσιμος δέ καί ὁ ἡδύς πολύς ἀρέσκω ἐνδέχομαι · πολύς γάρ ὁ τοιοῦτος , καί ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ ὑπηρεσία . οὗτος δέ μάλα ἔοικα φιλία ὁ διά ὁ ἡδύς , ὅταν αὐτός ἀπό ἄμφω γίγνομαι καί χαίρω ἀλλήλων ἤ ὁ αὐτός , οἷος ὁ νέος εἰμί ὁ φιλία · μάλα γάρ ἐν οὗτος ὁ ἐλευθέριος . ὁ δέ διά ὁ χρήσιμος ἀγοραῖος . καί ὁ μακάριος δέ χρήσιμος μέν οὐδείς δέω , ἡδύς δέ · συζάω μέν γάρ βούλομαι τις , ὁ δέ λυπηρός ὀλίγος μέν χρόνος φέρω , συνεχής δέ οὐδείς ἄν ὑπομένω , οὐδέ αὐτός ὁ ἀγαθός , εἰ λυπηρός αὐτός εἰμί · διό ὁ φίλος ἡδύς ζητέω . δέω δέ ἴσως καί ἀγαθός τοιοῦτος εἰμί , καί ἔτι ἑαυτοῦ · οὕτως γάρ ὑπάρχω αὐτός ὅσος δέω ὁ φίλος . ὁ δέ ἐν ὁ ἐξουσία διαλέγω φαίνω χράω ὁ φίλος · ἄλλος γάρ αὐτός εἰμί χρήσιμος καί ἕτερος ἡδύς , ἄμφω δέ ὁ αὐτός οὐ πάνυ · οὔτε γάρ ἡδύς μετά ἀρετή ζητέω οὔτε χρήσιμος εἰς ὁ καλός , ἀλλά ὁ μέν εὐτράπελος ὁ ἡδύς ἐφίημι , ὁ δέ δεινός πράσσω ὁ ἐπιτάσσω , οὗτος δέ οὐ πάνυ γίγνομαι ἐν ὁ αὐτός . ἡδύς δέ καί χρήσιμος ἅμα λέγω ὅτι ὁ σπουδαῖος · ἀλλά ὑπερέχω οὐ γίγνομαι ὁ τοιοῦτος φίλος , ἐάν μή καί ὁ ἀρετή ὑπερέχω · εἰ δέ μή , οὐ ἰσάζω ἀνάλογος ὑπερέχω . οὐ πάνυ δέ εἴωθα τοιοῦτος γίγνομαι . εἰμί δέ οὖν ὁ λέγω φιλία ἐν ἰσότης · ὁ γάρ αὐτός γίγνομαι ἀπό ἄμφω καί βούλομαι ἀλλήλων , ἤ ἕτερος ἀντί ἕτερος καταλλάσσω , οἷος ἡδονή ἀντί ὠφέλεια · ὅτι δέ καί ἥσσων εἰμί οὗτος φιλία καί μένω , λέγω . δοκέω δέ διά ὁμοιότης καί ἀνομοιότης αὐτός εἰμί τε καί οὐ εἰμί φιλία · κατά ὁμοιότης γάρ ὁ κατά ἀρετή φαίνω φιλία ( ὁ μέν γάρ ὁ ἡδύς ἔχω ὁ δέ ὁ χρήσιμος , οὗτος δέ ὑπάρχω ἐκεῖνος ) , ὁ δέ ὁ μέν ἀδιάβλητος καί μόνιμος εἰμί , οὗτος δέ ταχύς μεταπίπτω ἄλλος τε διαφέρω πολύς , οὐ φαίνω φιλία , διά ἀνομοιότης ἐκεῖνος .