aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-nicomachea 8.3
διαφέρει δὲ ταῦτα ἀλλήλων εἴδει · καὶ αἱ φιλήσεις ἄρα καὶ αἱ φιλίαι . τρία δὴ τὰ τῆς φιλίας εἴδη , ἰσάριθμα τοῖς φιλητοῖς · καθʼ ἕκαστον γάρ ἐστιν ἀντιφίλησις οὐ λανθάνουσα , οἱ δὲ φιλοῦντες ἀλλήλους βούλονται τἀγαθὰ ἀλλήλοις ταύτῃ ᾗ φιλοῦσιν . οἱ μὲν οὖν διὰ τὸ χρήσιμον φιλοῦντες ἀλλήλους οὐ καθʼ αὑτοὺς φιλοῦσιν , ἀλλʼ ᾗ γίνεταί τι αὐτοῖς παρʼ ἀλλήλων ἀγαθόν . ὁμοίως δὲ καὶ οἱ διʼ ἡδονήν · οὐ γὰρ τῷ ποιούς τινας εἶναι ἀγαπῶσι τοὺς εὐτραπέλους , ἀλλʼ ὅτι ἡδεῖς αὑτοῖς . οἵ τε δὴ διὰ τὸ χρήσιμον φιλοῦντες διὰ τὸ αὑτοῖς ἀγαθὸν στέργουσι , καὶ οἱ διʼ ἡδονὴν διὰ τὸ αὑτοῖς ἡδύ , καὶ οὐχ ᾗ ὁ φιλούμενός ἐστιν , ἀλλʼ ᾗ χρήσιμος ἢ ἡδύς . κατὰ συμβεβηκός τε δὴ αἱ φιλίαι αὗταί εἰσιν · οὐ γὰρ ᾗ ἐστὶν ὅσπερ ἐστὶν ὁ φιλούμενος , ταύτῃ φιλεῖται , ἀλλʼ ᾗ πορίζουσιν οἳ μὲν ἀγαθόν τι οἳ δʼ ἡδονήν . εὐδιάλυτοι δὴ αἱ τοιαῦταί εἰσι , μὴ διαμενόντων αὐτῶν ὁμοίων · ἐὰν γὰρ μηκέτι ἡδεῖς ἢ χρήσιμοι ὦσι , παύονται φιλοῦντες . τὸ δὲ χρήσιμον οὐ διαμένει , ἀλλʼ ἄλλοτε ἄλλο γίνεται . ἀπολυθέντος οὖν διʼ ὃ φίλοι ἦσαν , διαλύεται καὶ ἡ φιλία , ὡς οὔσης τῆς φιλίας πρὸς ἐκεῖνα . μάλιστα δʼ ἐν τοῖς πρεσβύταις ἡ τοιαύτη δοκεῖ φιλία γίνεσθαι ( οὐ γὰρ τὸ ἡδὺ οἱ τηλικοῦτοι διώκουσιν ἀλλὰ τὸ ὠφέλιμον ) , καὶ τῶν ἐν ἀκμῇ καὶ νέων ὅσοι τὸ συμφέρον διώκουσιν . οὐ πάνυ δʼ οἱ τοιοῦτοι οὐδὲ συζῶσι μετʼ ἀλλήλων · ἐνίοτε γὰρ οὐδʼ εἰσὶν ἡδεῖς · οὐδὲ δὴ προσδέονται τῆς τοιαύτης ὁμιλίας , ἐὰν μὴ ὠφέλιμοι ὦσιν · ἐπὶ τοσοῦτον γάρ εἰσιν ἡδεῖς ἐφʼ ὅσον ἐλπίδας ἔχουσιν ἀγαθοῦ . εἰς ταύτας δὲ καὶ τὴν ξενικὴν τιθέασιν . ἡ δὲ τῶν νέων φιλία διʼ ἡδονὴν εἶναι δοκεῖ · κατὰ πάθος γὰρ οὗτοι ζῶσι , καὶ μάλιστα διώκουσι τὸ ἡδὺ αὑτοῖς καὶ τὸ παρόν · τῆς ἡλικίας δὲ μεταπιπτούσης καὶ τὰ ἡδέα γίνεται ἕτερα . διὸ ταχέως γίνονται φίλοι καὶ παύονται · ἅμα γὰρ τῷ ἡδεῖ ἡ φιλία μεταπίπτει , τῆς δὲ τοιαύτης ἡδονῆς ταχεῖα ἡ μεταβολή . καὶ ἐρωτικοὶ δʼ οἱ νέοι · κατὰ πάθος γὰρ καὶ διʼ ἡδονὴν τὸ πολὺ τῆς ἐρωτικῆς · διόπερ φιλοῦσι καὶ ταχέως παύονται , πολλάκις τῆς αὐτῆς ἡμέρας μεταπίπτοντες . συνημερεύειν δὲ καὶ συζῆν οὗτοι βούλονται · γίνεται γὰρ αὐτοῖς τὸ κατὰ τὴν φιλίαν οὕτως . τελεία δʼ ἐστὶν ἡ τῶν ἀγαθῶν φιλία καὶ κατʼ ἀρετὴν ὁμοίων · οὗτοι γὰρ τἀγαθὰ ὁμοίως βούλονται ἀλλήλοις ᾗ ἀγαθοί , ἀγαθοὶ δʼ εἰσὶ καθʼ αὑτούς . οἱ δὲ βουλόμενοι τἀγαθὰ τοῖς φίλοις ἐκείνων ἕνεκα μάλιστα φίλοι · διʼ αὑτοὺς γὰρ οὕτως ἔχουσι , καὶ οὐ κατὰ συμβεβηκός · διαμένει οὖν ἡ τούτων φιλία ἕως ἂν ἀγαθοὶ ὦσιν , ἡ δʼ ἀρετὴ μόνιμον . καὶ ἔστιν ἑκάτερος ἁπλῶς ἀγαθὸς καὶ τῷ φίλῳ · οἱ γὰρ ἀγαθοὶ καὶ ἁπλῶς ἀγαθοὶ καὶ ἀλλήλοις ὠφέλιμοι . ὁμοίως δὲ καὶ ἡδεῖς · καὶ γὰρ ἁπλῶς οἱ ἀγαθοὶ ἡδεῖς καὶ ἀλλήλοις · ἑκάστῳ γὰρ καθʼ ἡδονήν εἰσιν αἱ οἰκεῖαι πράξεις καὶ αἱ τοιαῦται , τῶν ἀγαθῶν δὲ αἱ αὐταὶ ἢ ὅμοιαι . ἡ τοιαύτη δὲ φιλία μόνιμος εὐλόγως ἐστίν · συνάπτει γὰρ ἐν αὐτῇ πάνθʼ ὅσα τοῖς φίλοις δεῖ ὑπάρχειν . πᾶσα γὰρ φιλία διʼ ἀγαθόν ἐστιν ἢ διʼ ἡδονήν , ἢ ἁπλῶς ἢ τῷ φιλοῦντι , καὶ καθʼ ὁμοιότητά τινα · ταύτῃ δὲ πάνθʼ ὑπάρχει τὰ εἰρημένα καθʼ αὑτούς · † ταύτῃ γὰρ ὅμοια † καὶ τὰ λοιπά , τό τε ἁπλῶς ἀγαθὸν καὶ ἡδὺ ἁπλῶς ἐστίν , μάλιστα δὲ ταῦτα φιλητά · καὶ τὸ φιλεῖν δὴ καὶ ἡ φιλία ἐν τούτοις μάλιστα καὶ ἀρίστη . σπανίας δʼ εἰκὸς τὰς τοιαύτας εἶναι · ὀλίγοι γὰρ οἱ τοιοῦτοι . ἔτι δὲ προσδεῖται χρόνου καὶ συνηθείας · κατὰ τὴν παροιμίαν γὰρ οὐκ ἔστιν εἰδῆσαι ἀλλήλους πρὶν τοὺς λεγομένους ἅλας συναναλῶσαι · οὐδʼ ἀποδέξασθαι δὴ πρότερον οὐδʼ εἶναι φίλους , πρὶν ἂν ἑκάτερος ἑκατέρῳ φανῇ φιλητὸς καὶ πιστευθῇ . οἱ δὲ ταχέως τὰ φιλικὰ πρὸς ἀλλήλους ποιοῦντες βούλονται μὲν φίλοι εἶναι , οὐκ εἰσὶ δέ , εἰ μὴ καὶ φιλητοί , καὶ τοῦτʼ ἴσασιν · βούλησις μὲν γὰρ ταχεῖα φιλίας γίνεται , φιλία δʼ οὔ .
Lemmas: διαφέρω δέ οὗτος ἀλλήλων εἶδος · καί ὁ φίλησις ἄρα καί ὁ φιλία . τρεῖς δή ὁ ὁ φιλία εἶδος , ἰσάριθμος ὁ φιλητός · κατά ἕκαστος γάρ εἰμί ἀντιφίλησις οὐ λανθάνω , ὁ δέ φιλέω ἀλλήλων βούλομαι ἀγαθός ἀλλήλων οὗτος ὅς φιλέω . ὁ μέν οὖν διά ὁ χρήσιμος φιλέω ἀλλήλων οὐ κατά ἑαυτοῦ φιλέω , ἀλλά ᾗ γίγνομαι τις αὐτός παρά ἀλλήλων ἀγαθός . ὅμοιος δέ καί ὁ διά ἡδονή · οὐ γάρ ὁ ποιός τις εἰμί ἀγαπάω ὁ εὐτράπελος , ἀλλά ὅτι ἡδύς ἑαυτοῦ . ὁ τε δή διά ὁ χρήσιμος φιλέω διά ὁ ἑαυτοῦ ἀγαθός στέργω , καί ὁ διά ἡδονή διά ὁ ἑαυτοῦ ἡδύς , καί οὐ ᾗ ὁ φιλέω εἰμί , ἀλλά ᾗ χρήσιμος ἤ ἡδύς . κατά συμβαίνω τε δή ὁ φιλία οὗτος εἰμί · οὐ γάρ ᾗ εἰμί ὅς εἰμί ὁ φιλέω , ταύτῃ φιλέω , ἀλλά ᾗ πορίζω ὁ μέν ἀγαθός τις ὁ δέ ἡδονή . εὐδιάλυτος δή ὁ τοιοῦτος εἰμί , μή διαμένω αὐτός ὅμοιος · ἐάν γάρ μηκέτι ἡδύς ἤ χρήσιμος εἰμί , παύω φιλέω . ὁ δέ χρήσιμος οὐ διαμένω , ἀλλά ἄλλοτε ἄλλος γίγνομαι . ἀπολύω οὖν διά ὅς φίλος εἰμί , διαλύω καί ὁ φιλία , ὡς εἰμί ὁ φιλία πρός ἐκεῖνος . μάλα δέ ἐν ὁ πρεσβύτης ὁ τοιοῦτος δοκέω φιλία γίγνομαι ( οὐ γάρ ὁ ἡδύς ὁ τηλικοῦτος διώκω ἀλλά ὁ ὠφέλιμος ) , καί ὁ ἐν ἀκμή καί νέος ὅσος ὁ συμφέρω διώκω . οὐ πάνυ δέ ὁ τοιοῦτος οὐδέ συζάω μετά ἀλλήλων · ἐνίοτε γάρ οὐδέ εἰμί ἡδύς · οὐδέ δή προσδέω ὁ τοιοῦτος ὁμιλία , ἐάν μή ὠφέλιμος εἰμί · ἐπί τοσοῦτος γάρ εἰμί ἡδύς ἐπί ὅσος ἐλπίς ἔχω ἀγαθός . εἰς οὗτος δέ καί ὁ ξενικός τίθημι . ὁ δέ ὁ νέος φιλία διά ἡδονή εἰμί δοκέω · κατά πάθος γάρ οὗτος ζάω , καί μάλα διώκω ὁ ἡδύς ἑαυτοῦ καί ὁ πάρειμι · ὁ ἡλικία δέ μεταπίπτω καί ὁ ἡδύς γίγνομαι ἕτερος . διό ταχύς γίγνομαι φίλος καί παύω · ἅμα γάρ ὁ ἡδύς ὁ φιλία μεταπίπτω , ὁ δέ τοιοῦτος ἡδονή ταχύς ὁ μεταβολή . καί ἐρωτικός δέ ὁ νέος · κατά πάθος γάρ καί διά ἡδονή ὁ πολύς ὁ ἐρωτικός · διόπερ φιλέω καί ταχύς παύω , πολλάκις ὁ αὐτός ἡμέρα μεταπίπτω . συνημερεύω δέ καί συζάω οὗτος βούλομαι · γίγνομαι γάρ αὐτός ὁ κατά ὁ φιλία οὕτως . τέλειος δέ εἰμί ὁ ὁ ἀγαθός φιλία καί κατά ἀρετή ὅμοιος · οὗτος γάρ ἀγαθός ὅμοιος βούλομαι ἀλλήλων ᾗ ἀγαθός , ἀγαθός δέ εἰμί κατά ἑαυτοῦ . ὁ δέ βούλομαι ἀγαθός ὁ φίλος ἐκεῖνος ἕνεκα μάλα φίλος · διά ἑαυτοῦ γάρ οὕτως ἔχω , καί οὐ κατά συμβαίνω · διαμένω οὖν ὁ οὗτος φιλία ἕως ἄν ἀγαθός εἰμί , ὁ δέ ἀρετή μόνιμος . καί εἰμί ἑκάτερος ἁπλῶς ἀγαθός καί ὁ φίλος · ὁ γάρ ἀγαθός καί ἁπλῶς ἀγαθός καί ἀλλήλων ὠφέλιμος . ὅμοιος δέ καί ἡδύς · καί γάρ ἁπλῶς ὁ ἀγαθός ἡδύς καί ἀλλήλων · ἕκαστος γάρ κατά ἡδονή εἰμί ὁ οἰκεῖος πρᾶξις καί ὁ τοιοῦτος , ὁ ἀγαθός δέ ὁ αὐτός ἤ ὅμοιος . ὁ τοιοῦτος δέ φιλία μόνιμος εὔλογος εἰμί · συνάπτω γάρ ἐν αὐτός πᾶς ὅσος ὁ φίλος δέω ὑπάρχω . πᾶς γάρ φιλία διά ἀγαθός εἰμί ἤ διά ἡδονή , ἤ ἁπλῶς ἤ ὁ φιλέω , καί κατά ὁμοιότης τις · οὗτος δέ πᾶς ὑπάρχω ὁ λέγω κατά ἑαυτοῦ · † οὗτος γάρ ὅμοιος † καί ὁ λοιπός , ὁ τε ἁπλῶς ἀγαθός καί ἡδύς ἁπλῶς εἰμί , μάλα δέ οὗτος φιλητός · καί ὁ φιλέω δή καί ὁ φιλία ἐν οὗτος μάλα καί ἀγαθός . σπάνιος δέ ἔοικα ὁ τοιοῦτος εἰμί · ὀλίγος γάρ ὁ τοιοῦτος . ἔτι δέ προσδέω χρόνος καί συνήθεια · κατά ὁ παροιμία γάρ οὐ εἰμί εἰδάω ἀλλήλων πρίν ὁ λέγω ἅλς συναναλίσκω · οὐδέ ἀποδέχομαι δή πρότερος οὐδέ εἰμί φίλος , πρίν ἄν ἑκάτερος ἑκάτερος φαίνω φιλητός καί πιστεύω . ὁ δέ ταχύς ὁ φιλικός πρός ἀλλήλων ποιέω βούλομαι μέν φίλος εἰμί , οὐ εἰμί δέ , εἰ μή καί φιλητός , καί οὗτος οἶδα · βούλησις μέν γάρ ταχύς φιλία γίγνομαι , φιλία δέ οὐ .