aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-eudemia 3.4
ἔστι δὲ καὶ ἡ μεγαλοψυχία καὶ ἡ μεγαλοπρέπεια καὶ ἡ ἐλευθεριότης μεσότητες . ἡ μὲν ἐλευθεριότης περὶ χρημάτων κτῆσιν καὶ ἀποβολήν . ὁ μὲν γὰρ κτήσει μὲν πάσῃ μᾶλλον χαίρων ἢ δεῖ , ἀποβολῇ δὲ πάσῃ λυπούμενος μᾶλλον ἢ δεῖ ἀνελεύθερος , ὁ δʼ ἀμφότερα ἧττον ἢ δεῖ ἄσωτος , ὁ δʼ ἄμφω ὡς δεῖ ἐλευθέριος . τοῦτο δὲ λέγω τὸ ὡς δεῖ , καὶ ἐπὶ τούτων καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , τὸ ὡς ὁ λόγος ὁ ὀρθός . ἐπεὶ δʼ ἐκεῖνοι μέν εἰσιν ἐν ὑπερβολῇ καὶ ἐλλείψει , ὅπου δὲ ἔσχατα εἰσί , καὶ μέσον , καὶ τοῦτο βέλτιστον , ἓν δὲ περὶ ἕκαστον τῷ εἴδει τὸ βέλτιστον · ἀνάγκη καὶ τὴν ἐλευθεριότητα μεσότητα εἶναι ἀσωτίας καὶ ἀνελευθερίας περὶ χρημάτων κτῆσιν καὶ ἀποβολήν . διχῶς δὲ τὰ χρήματα λέγομεν καὶ τὴν χρηματιστικήν . ἣ μὲν γὰρ καθʼ αὑτὸ χρῆσις τοῦ κτήματος ἐστίν , οἷον ὑποδήματος ἢ ἱματίου , ἣ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς μέν , οὐ μέντοι οὕτως ὡς ἂν εἴ τις σταθμῷ χρήσαιτο τῷ ὑποδήματι , ἀλλʼ οἷον ἡ πώλησις καὶ ἡ μίσθωσις · χρῆται γὰρ ὑποδήματι . ὁ δὲ φιλάργυρος ὁ περὶ τὸ νόμισμά ἐστιν ἐσπουδακώς , τὸ δὲ νόμισμα τῆς κτήσεως ἀντὶ τῆς κατὰ συμβεβηκὸς χρήσεως ἐστίν · ὁ δʼ ἀνελεύθερος ἂν εἴη καὶ ἄσωτος περὶ τὸν κατὰ συμβεβηκὸς τρόπον τοῦ χρηματισμοῦ , καὶ γὰρ ἐπὶ τοῦ κατὰ φύσιν χρηματισμοῦ τὴν αὔξησιν διώκει · ὁ δʼ ἄσωτος ἐλλείπει τῶν ἀναγκαίων · ὁ δʼ ἐλευθέριος τὴν περιουσίαν δίδωσιν . αὐτῶν δὲ τούτων εἴδη λέγονται διαφέροντα τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον περὶ μόρια , οἷον ἀνελεύθερος φειδωλὸς καὶ κίμβιξ καὶ αἰσχροκερδής , φειδωλὸς μὲν ἐν τῷ μὴ προΐεσθαι , αἰσχροκερδὴς δʼ ἐν τῷ ὁτιοῦν προσίεσθαι , κίμβιξ δὲ ὁ σφόδρα περὶ μικρὰ διατεινόμενος , παραλογιστὴς δὲ καὶ ἀποστερητὴς ὁ ἄδικος κατʼ ἀνελευθερίαν . καὶ τοῦ ἀσώτου ὡσαύτως λαφύκτης μὲν ὁ ἐν τῷ ἀτάκτως ἀναλίσκειν , ἀλόγιστος δὲ ὁ ἐν τῷ μὴ ὑπομένειν τὴν ἀπὸ λογισμοῦ λύπην .
Lemmas: εἰμί δέ καί ὁ μεγαλοψυχία καί ὁ μεγαλοπρέπεια καί ὁ ἐλευθεριότης μεσότης . ὁ μέν ἐλευθεριότης περί χρῆμα κτῆσις καί ἀποβολή . ὁ μέν γάρ κτῆσις μέν πᾶς μάλα χαίρω ἤ δέω , ἀποβολή δέ πᾶς λυπέω μάλα ἤ δέω ἀνελεύθερος , ὁ δέ ἀμφότερος ἥσσων ἤ δέω ἄσωτος , ὁ δέ ἄμφω ὡς δέω ἐλευθέριος . οὗτος δέ λέγω ὁ ὡς δέω , καί ἐπί οὗτος καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὁ ὡς ὁ λόγος ὁ ὀρθός . ἐπεί δέ ἐκεῖνος μέν εἰμί ἐν ὑπερβολή καί ἔλλειψις , ὅπου δέ ἔσχατος εἰμί , καί μέσος , καί οὗτος ἀγαθός , εἷς δέ περί ἕκαστος ὁ εἶδος ὁ ἀγαθός · ἀνάγκη καί ὁ ἐλευθεριότης μεσότης εἰμί ἀσωτία καί ἀνελευθερία περί χρῆμα κτῆσις καί ἀποβολή . διχῶς δέ ὁ χρῆμα λέγω καί ὁ χρηματιστικός . ὁ μέν γάρ κατά ἑαυτοῦ χρῆσις ὁ κτῆμα εἰμί , οἷος ὑπόδημα ἤ ἱμάτιον , ὁ δέ κατά συμβαίνω μέν , οὐ μέντοι οὕτως ὡς ἄν εἰ τις σταθμός χράω ὁ ὑπόδημα , ἀλλά οἷος ὁ πώλησις καί ὁ μίσθωσις · χράω γάρ ὑπόδημα . ὁ δέ φιλάργυρος ὁ περί ὁ νόμισμα εἰμί σπουδάζω , ὁ δέ νόμισμα ὁ κτῆσις ἀντί ὁ κατά συμβαίνω χρῆσις εἰμί · ὁ δέ ἀνελεύθερος ἄν εἰμί καί ἄσωτος περί ὁ κατά συμβαίνω τρόπος ὁ χρηματισμός , καί γάρ ἐπί ὁ κατά φύσις χρηματισμός ὁ αὔξησις διώκω · ὁ δέ ἄσωτος ἐλλείπω ὁ ἀναγκαῖος · ὁ δέ ἐλευθέριος ὁ περιουσία δίδωμι . αὐτός δέ οὗτος εἶδος λέγω διαφέρω ὁ μάλα καί ἥσσων περί μόριον , οἷος ἀνελεύθερος φειδωλός καί κίμβιξ καί αἰσχροκερδής , φειδωλός μέν ἐν ὁ μή προίημι , αἰσχροκερδής δέ ἐν ὁ ὁστισοῦν προσίημι , κίμβιξ δέ ὁ σφόδρα περί μικρός διατείνω , παραλογιστής δέ καί ἀποστερητής ὁ ἄδικος κατά ἀνελευθερία . καί ὁ ἄσωτος ὡσαύτως λαφύκτης μέν ὁ ἐν ὁ ἄτακτος ἀναλίσκω , ἀλόγιστος δέ ὁ ἐν ὁ μή ὑπομένω ὁ ἀπό λογισμός λύπη .