aristoteles-et-corpus-aristotelicum.ethica-eudemia 7.11
περὶ δὲ τοῦ ἀγαθοῦ καὶ κατʼ ἀρετὴν φίλου , σκεπτέον πότερον δεῖ ἐκείνῳ τὰ χρήσιμα ὑπηρετεῖν καὶ βοηθεῖν ἢ τῷ ἀντιποιοῦντι καὶ δυναμένῳ . τοῦτο δὲ τὸ αὐτὸ πρόβλημα ἐστί , πότερον τὸν φίλον ἢ τὸν σπουδαῖον εὖ ποιητέον μᾶλλον . ἂν μὲν γὰρ ὁ φίλος καὶ σπουδαῖος , ἴσως οὐ λίαν χαλεπόν , ἂν μή τις τὸ μὲν αὐξήσῃ τὸ δὲ ταπεινώσῃ , φίλον μὲν σφόδρα ποιῶν , ἐπιεικῆ δὲ ἠρέμα · εἰ δὲ μή , πολλὰ προβλήματα γίνεται , οἷον εἰ ὃ μὲν ἦν , οὐκ ἔσται δέ , ὃ δὲ ἔσται , οὔπω δέ , ἢ ὃ μὲν ἐγένετο , ἔστι δʼ οὔ , ὃ δὲ ἔστιν , οὐκ ἦν δὲ οὐδὲ ἔσται , ἀλλʼ ἐκεῖνο ἐργωδέστερον . μὴ γάρ τι λέγει Εὐριπίδης , ποιήσας λόγων δίκαιον μισθὸν ἂν λόγους φέροις , ἔργον δʼ ἐκεῖνος ἔργον ὃς παρέσχετο . καὶ οὐ πάντα δεῖ τῷ πατρί , ἀλλʼ ἔστιν ἄλλʼ ἃ δεῖ τῇ μητρί · καίτοι βελτίων ὁ πατήρ . οὐδὲ γὰρ τῷ Διὶ πάντα θύεται , οὐδʼ ἔχει πάσας τὰς τιμὰς ἀλλὰ τινάς · ἴσως οὖν ἔστιν ἃ δεῖ τῷ χρησίμῳ , ἄλλα δὲ τῷ ἀγαθῷ . οἷον οὐχ εἰ σῖτον δίδωσι καὶ τὰ ἀναγκαῖα , καὶ συζῆν τούτῳ δεῖ · οὐδʼ ᾧ τοίνυν τὸ συζῆν , τούτῳ ἃ μὴ οὗτος δίδωσιν , ἀλλὰ χρήσιμος . ἀλλʼ οἳ τοῦτο ποιοῦντες τούτῳ πάντα τῷ ἐρωμένῳ διδόασιν οὐ δέον , οὐδενός εἰσιν ἄξιοι . καὶ οἱ ἐν τοῖς λόγοις ὅροι τῆς φιλίας πάντες μέν πώς εἰσι φιλίας , ἀλλʼ οὐ τῆς αὐτῆς . τῷ μὲν γὰρ χρησίμῳ τὸ βούλεσθαι τὰ κείνῳ ἀγαθὰ καὶ τῷ εὖ ποιήσαντι καὶ τῷ ὁποῖος δεῖ ( οὐ γὰρ ἐπισημαίνει οὗτος ὁ ὁρισμὸς τῆς φιλίας ) , ἄλλῳ δὲ τὸ εἶναι καὶ ἄλλῳ τὸ συζῆν , τῷ δὲ καθʼ ἡδονὴν τὸ συναλγεῖν καὶ συγχαίρειν · πάντες δʼ οὗτοι οἱ ὅροι κατὰ φιλίαν μὲν λέγονται τινά , οὐ πρὸς μίαν δʼ οὐδείς . διὸ πολλοὶ εἰσί , καὶ ἕκαστος μιᾶς εἶναι δοκεῖ φιλίας , οὐκ ὤν , οἷον ἡ τοῦ εἶναι προαίρεσις . καὶ γὰρ ὁ καθʼ ὑπεροχὴν καὶ ποιήσας εὖ βούλεται τῷ ἔργῳ τῷ αὑτοῦ ὑπάρχειν , καὶ τῷ δόντι τὸ εἶναι δεῖ καὶ ἀνταποδιδόναι , ἀλλὰ συζῆν οὐ τούτῳ , ἀλλὰ τῷ ἡδεῖ . ἀδικοῦσιν οἱ φίλοι ἀλλήλους ἔνιοι · τὰ γὰρ πράγματα μᾶλλον , ἀλλʼ οὐ φιλοῦσι τὸν ἔχοντα · διὸ φιλεῖ κἀκείνους οἷον διότι ἡδὺς τὸν οἶνον εἵλετο , καὶ ὅτι χρήσιμος τὸν πλοῦτον εἵλετο · χρησιμώτερος γάρ . διὸ οὐ δεῖ ἀγανακτεῖν , ὥσπερ ἂν εἰ μᾶλλον εἵλετο ἀντὶ ἥττονος . οἳ δʼ ἐγκαλοῦσιν · ἐκεῖνον γὰρ νῦν ζητοῦσι τὸν ἀγαθόν , πρότερον ζητήσαντες τὸν ἡδὺν ἢ τὸν χρήσιμον .
Lemmas: περί δέ ὁ ἀγαθός καί κατά ἀρετή φίλος , σκοπέω πότερος δέω ἐκεῖνος ὁ χρήσιμος ὑπηρετέω καί βοηθέω ἤ ὁ ἀντιποιέω καί δύναμαι . οὗτος δέ ὁ αὐτός πρόβλημα εἰμί , πότερος ὁ φίλος ἤ ὁ σπουδαῖος εὖ ποιέω μάλα . ἐάν μέν γάρ ὁ φίλος καί σπουδαῖος , ἴσως οὐ λίαν χαλεπός , ἐάν μή τις ὁ μέν αὐξάνω ὁ δέ ταπεινόω , φίλος μέν σφόδρα ποιέω , ἐπιεικής δέ ἠρέμα · εἰ δέ μή , πολύς πρόβλημα γίγνομαι , οἷος εἰ ὅς μέν εἰμί , οὐ εἰμί δέ , ὅς δέ εἰμί , οὔπω δέ , ἤ ὅς μέν γίγνομαι , εἰμί δέ οὐ , ὅς δέ εἰμί , οὐ εἰμί δέ οὐδέ εἰμί , ἀλλά ἐκεῖνος ἐργώδης . μή γάρ τις λέγω Εὐριπίδης , ποιέω λόγος δίκαιος μισθός ἄν λόγος φέρω , ἔργον δέ ἐκεῖνος ἔργον ὅς παρέχω . καί οὐ πᾶς δέω ὁ πατήρ , ἀλλά εἰμί ἄλλος ὅς δέω ὁ μήτηρ · καίτοι ἀγαθός ὁ πατήρ . οὐδέ γάρ ὁ Ζεύς πᾶς θύω , οὐδέ ἔχω πᾶς ὁ τιμή ἀλλά τις · ἴσως οὖν εἰμί ὅς δέω ὁ χρήσιμος , ἄλλος δέ ὁ ἀγαθός . οἷον οὐ εἰ σῖτος δίδωμι καί ὁ ἀναγκαῖος , καί συζάω οὗτος δέω · οὐδέ ὅς τοίνυν ὁ συζάω , οὗτος ὅς μή οὗτος δίδωμι , ἀλλά χρήσιμος . ἀλλά ὅς οὗτος ποιέω οὗτος πᾶς ὁ ἐράω δίδωμι οὐ δέω , οὐδείς εἰμί ἄξιος . καί ὁ ἐν ὁ λόγος ὅρος ὁ φιλία πᾶς μέν πως εἰμί φιλία , ἀλλά οὐ ὁ αὐτός . ὁ μέν γάρ χρήσιμος ὁ βούλομαι ὁ ἐκεῖνος ἀγαθός καί ὁ εὖ ποιέω καί ὁ ὁποῖος δέω ( οὐ γάρ ἐπισημαίνω οὗτος ὁ ὁρισμός ὁ φιλία ) , ἄλλος δέ ὁ εἰμί καί ἄλλος ὁ συζάω , ὁ δέ κατά ἡδονή ὁ συναλγέω καί συγχαίρω · πᾶς δέ οὗτος ὁ ὅρος κατά φιλία μέν λέγω τις , οὐ πρός εἷς δέ οὐδείς . διό πολύς εἰμί , καί ἕκαστος εἷς εἰμί δοκέω φιλία , οὐ εἰμί , οἷος ὁ ὁ εἰμί προαίρεσις . καί γάρ ὁ κατά ὑπεροχή καί ποιέω εὖ βούλομαι ὁ ἔργον ὁ ἑαυτοῦ ὑπάρχω , καί ὁ δίδωμι ὁ εἰμί δέω καί ἀνταποδίδωμι , ἀλλά συζάω οὐ οὗτος , ἀλλά ὁ ἡδύς . ἀδικέω ὁ φίλος ἀλλήλων ἔνιοι · ὁ γάρ πρᾶγμα μάλα , ἀλλά οὐ φιλέω ὁ ἔχω · διό φιλέω ἐκεῖνος οἷος διότι ἡδύς ὁ οἶνος αἱρέω , καί ὅτι χρήσιμος ὁ πλοῦτος αἱρέω · χρήσιμος γάρ . διό οὐ δέω ἀγανακτέω , ὥσπερ ἄν εἰ μάλα αἱρέω ἀντί ἥσσων . ὁ δέ ἐγκαλέω · ἐκεῖνος γάρ νῦν ζητέω ὁ ἀγαθός , πρότερος ζητέω ὁ ἡδύς ἤ ὁ χρήσιμος .