aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 10
Περὶ μὲν οὖν τῶν ἀναίμων , ὅτι τοῖς μὲν ὁ περιέχων ἀὴρ τοῖς δὲ τὸ ὑγρὸν βοηθεῖ πρὸς τὴν ζωήν , εἴρηται · τοῖς δ’ ἐναίμοις καὶ τοῖς ἔχουσι καρδίαν , ὅσα μὲν ἔχει πλεύμονα , πάντα δέχεται τὸν ἀέρα καὶ τὴν κατάψυξιν ποιεῖται διὰ τοῦ ἀναπνεῖν καὶ ἐκπνεῖν . Ἔχει δὲ πλεύμονα τά τε ζῳοτοκοῦντα ἐν αὑτοῖς καὶ μὴ θύραζε μόνον ( τὰ γὰρ σελάχη ζῳοτοκεῖ μέν , ἀλλ’ οὐκ ἐν αὑτοῖς ) καὶ τῶν ᾠοτοκούντων τά τε πτερυγωτά , οἷον ὄρνιθες , καὶ τὰ φολιδωτά , οἷον χελῶναι καὶ σαῦραι καὶ ὄφεις . Ἐκεῖνα μὲν οὖν ἔναιμον , τούτων δὲ τὰ πλεῖστα τὸν πλεύμονα ἔχει σομφόν . Διὸ καὶ τῇ ἀναπνοῇ χρῆται μανότερον , ὥσπερ εἴρηται καὶ πρότερον . Χρῆται δὲ πάντα καὶ ὅσα διατρίβει καὶ ποιεῖται τὸν βίον ἐν τοῖς ὕδασιν , οἷον τὸ τῶν ὕδρων γένος καὶ βατράχων καὶ κροκοδείλων καὶ ἑμύδων καὶ χελῶναι αἵ τε θαλάττιαι καὶ αἱ χερσαῖαι καὶ φῶκαι · ταῦτα γὰρ πάντα καὶ τὰ τοιαῦτα καὶ τίκτει ἐν τῷ ξηρῷ , καὶ καθεύδει ἢ ἐν τῷ ξηρῷ , ἢ ἐν τῷ ὑγρῷ ὑπερέχοντα τὸ στόμα διὰ τὴν ἀναπνοήν . Ὅσα δὲ βράγχια ἔχει , πάντα καταψύχεται δεχόμενα τὸ ὕδωρ · ἔχει δὲ βράγχια τὸ τῶν καλουμένων σελαχῶν γένος καὶ τῶν ἄλλων ἀπόδων . Ἄποδες δ’ οἱ ἰχθύες πάντες · καὶ γὰρ ἃ ἔχει , καθ’ ὁμοιότητα τῶν πτερυγίων ἔχουσιν . Τῶν δὲ πόδας ἐχόντων ἓν ἔχει βράγχιον μόνον τῶν τεθεωρημένων ὁ καλούμενος κορδύλος . Ἅμα δὲ πλεύμονα καὶ βράγχια οὐδὲν ὦπταί πω ἔχον . Αἴτιον δ’ ὅτι ὁ μὲν πλεύμων τῆς ὑπὸ τοῦ πνεύματος καταψύξεως ἕνεκέν ἐστιν ( ἔοικε δὲ καὶ τοὔνομα εἰληφέναι ὁ πνεύμων διὰ τὴν τοῦ πνεύματος ὑποδοχήν ) , τὰ δὲ βράγχια πρὸς τὴν ἀπὸ τοῦ ὕδατος κατάψυξιν · ἓν δ’ ἐφ’ ἓν ὄργανον χρήσιμον , καὶ μία κατάψυξις ἱκανὴ πᾶσιν . Ὤστ’ ἐπεὶ μάτην οὐδὲν ὁρῶμεν ποιοῦσαν τὴν φύσιν , δυοῖν δ’ ὄντοιν θάτερον ἂν ἦν μάτην , διὰ τοῦτο τὰ μὲν ἔχει βράγχια τὰ δὲ πνεύμονα , ἄμφω δ’ οὐδέν .
Lemmas: περί μέν οὖν ὁ ἄναιμος , ὅτι ὁ μέν ὁ περιέχω ἀήρ ὁ δέ ὁ ὑγρός βοηθέω πρός ὁ ζωή , λέγω · ὁ δέ ἔναιμος καί ὁ ἔχω καρδία , ὅσος μέν ἔχω πλεύμων , πᾶς δέχομαι ὁ ἀήρ καί ὁ κατάψυξις ποιέω διά ὁ ἀναπνέω καί ἐκπνέω . ἔχω δέ πλεύμων ὁ τε ζωοτοκέω ἐν ἑαυτοῦ καί μή θύραζε μόνος ( ὁ γάρ σέλαχος ζῳοτοκέω μέν , ἀλλά οὐ ἐν ἑαυτοῦ ) καί ὁ ᾠοτοκέω ὁ τε πτερυγωτός , οἷος ὄρνις , καί ὁ φολιδωτός , οἷος χελώνη καί σαύρα καί ὄφις . ἐκεῖνος μέν οὖν ἔναιμος , οὗτος δέ ὁ πολύς ὁ πλεύμων ἔχω σομφός . διό καί ὁ ἀναπνοή χράω μανός , ὥσπερ λέγω καί πρότερος . χράω δέ πᾶς καί ὅσος διατρίβω καί ποιέω ὁ βίος ἐν ὁ ὕδωρ , οἷος ὁ ὁ ὕδρος γένος καί βάτραχος καί κροκόδειλος καί ἑμύς καί χελώνη ὁ τε θαλάσσιος καί ὁ χερσαῖος καί φώκη · οὗτος γάρ πᾶς καί ὁ τοιοῦτος καί τίκτω ἐν ὁ ξηρός , καί καθεύδω ἤ ἐν ὁ ξηρός , ἤ ἐν ὁ ὑγρός ὑπερέχω ὁ στόμα διά ὁ ἀναπνοή . ὅσος δέ βράγχιον ἔχω , πᾶς καταψύχω δέχομαι ὁ ὕδωρ · ἔχω δέ βράγχιον ὁ ὁ καλέω σέλαχος γένος καί ὁ ἄλλος ἄφοδος . ἄπους δέ ὁ ἰχθῦς πᾶς · καί γάρ ὅς ἔχω , κατά ὁμοιότης ὁ πτερύγιον ἔχω . ὁ δέ πούς ἔχω εἷς ἔχω βράγχιον μόνος ὁ θεωρέω ὁ καλέω κορδύλος . ἅμα δέ πλεύμων καί βράγχιον οὐδείς ὁράω πω ἔχω . αἴτιος δέ ὅτι ὁ μέν πλεύμων ὁ ὑπό ὁ πνεῦμα κατάψυξις ἕνεκα εἰμί ( ἔοικα δέ καί ὄνομα λαμβάνω ὁ πνεύμων διά ὁ ὁ πνεῦμα ὑποδοχή ) , ὁ δέ βράγχιον πρός ὁ ἀπό ὁ ὕδωρ κατάψυξις · εἷς δέ ἐπί εἷς ὄργανον χρήσιμος , καί εἷς κατάψυξις ἱκανός πᾶς . ὥστε ἐπεί μάτην οὐδείς ὁράω ποιέω ὁ φύσις , δύο δέ εἰμί ἕτερος ἄν εἰμί μάτην , διά οὗτος ὁ μέν ἔχω βράγχιον ὁ δέ πνεύμων , ἄμφω δέ οὐδείς .