aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 7
Λέγει δὲ περὶ ἀναπνοῆς καὶ Ἐμπεδοκλῆς , οὐ μέντοι τίνος γ’ ἕνεκα , οὐδὲ περὶ πάντων τῶν ζῴων οὐδὲν ποιεῖ δῆλον , εἴτε ἀναπνέουσιν εἴτε μή . Καὶ περὶ τῆς διὰ τῶν μυκτήρων ἀναπνοῆς λέγων οἴεται καὶ περὶ τῆς κυρίας λέγειν ἀναπνοῆς . Ἔστι γὰρ καὶ διὰ τῆς ἀρτηρίας ἐκ τῶν στηθῶν ἡ ἀναπνοή , καὶ ἡ διὰ τῶν μυκτήρων · αὐτοῖς δὲ χωρὶς ἐκείνης οὐκ ἔστιν ἀναπνεῦσαι τοῖς μυκτῆρσιν . Καὶ τῆς μὲν διὰ τῶν μυκτήρων γινομένης ἀναπνοῆς στερισκόμενα τὰ ζῷα οὐδὲν πάσχουσι , τῆς δὲ κατὰ τὴν ἀρτηρίαν ἀποθνήσκουσιν . Καταχρῆται γὰρ ἡ φύσις ἐν παρέργῳ τῇ διὰ τῶν μυκτήρων ἀναπνοῇ πρὸς τὴν ὄσφρησιν ἐν ἐνίοις τῶν ζῴων · διόπερ ὀσφρήσεως μὲν σχεδὸν μετέχει πάντα τὰ ζῷα , ἔστι δ’ οὐ πᾶσι τὸ αὐτὸ αἰσθητήριον . Εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν ἑτέροις σαφέστερον . Γίνεσθαι δέ φησι τὴν ἀναπνοὴν καὶ ἐκπνοὴν διὰ τὸ φλέβας εἶναί τινας , ἐν αἷς ἔνεστι μὲν αἷμα , οὐ μέντοι πλήρεις εἰσὶν αἵματος , ἔχουσι δὲ πόρους εἰς τὸν ἔξω ἀέρα , τῶν μὲν τοῦ σώματος μορίων ἐλάττους , τῶν δὲ τοῦ ἀέρος μείζους · διὸ τοῦ αἵματος πεφυκότος κινεῖσθαι ἄνω καὶ κάτω , κάτω μὲν φερομένου εἰσρεῖν τὸν ἀέρα καὶ γίνεσθαι ἀναπνοήν , ἄνω δ’ ἰόντος ἐκπίπτειν θύραζε καὶ γίνεσθαι τὴν ἐκπνοήν , παρεικάζων τὸ συμβαῖνον ταῖς κλεψύδραις . Ὧδε δ’ ἀναπνεῖ πάντα καὶ ἐκπνεῖ . Πᾶσι λίφαιμοι σαρκῶν σύριγγες πύματον κατὰ σῶμα τέτανται , καί σφιν ἐπὶ στομίοις πυκναῖς τέτρηνται ἄλοξιν ῥινῶν ἔσχατα τέρθρα διαμπερές , ὥστε φόνον μέν κεύθειν , αἰθέρι δ’ εὐπορίην διόδοισι τετμῆσθαι . Ἔνθεν ἔπειθ’ ὁπόταν μὲν ἀπαΐξῃ τέρεν αἷμα , αἰθὴρ παφλάζων καταβήσεται οἴδματι μάργῳ , εὖτε δ’ ἀναθρώσκει , πάλιν ἐκπνεῖ , ὥσ περ ὅταν παῖς κλεψύδρην παίζησι δι’ εὐπετέος χαλκοῖο . Εὖτε μὲν αὐλοῦ πορθμὸν ἐπ’ εὐειδεῖ χερὶ θεῖσα εἰς ὕδατος βάπτῃσι τέρεν δέμας ἀργυφέοιο , οὐδ’ ὅγ’ ἐς ἄγγος δ’ ὄμβρος ἐσέρχεται , ἀλλά μιν εἴργει ἀέρος ὄγκος ἔσωθε πεσὼν ἐπὶ τρήματα πυκνά , εἰσόκ’ ἀποστεγάσῃ πυνικὸν ῥόον · αὐτὰρ ἔπειτα πνεύματος ἐλλείποντος ἐσέρχεται αὔξιμον ὕδωρ . Ὡς δ’ αὕτως ὅθ’ ὕδωρ μὲν ἔχει κατὰ βένθεα χαλκοῦ πορθμοῦ χωσθέντος βροτέῳ χροῒ ἠδὲ πόροιο , αἰθὴρ δ’ ἐκτὸς ἔσω λελιημένος ὄμβρον ἐρύκει ἀμφὶ πύλας ἰσθμοῖο δυσηχέος , ἄκρα κρατύνων , εἰσόκε χειρὶ μεθῇ · τότε δ’ αὖ πάλιν , ἔμπαλιν ἢ πρίν , πνεύματος ἐμπίπτοντος ὑπεκθέει αὔξιμον ὕδωρ . Ὡς δ’ αὕτως τέρεν αἷμα κλαδασσόμενον διὰ γυίων ὁππότε μὲν παλίνορσον ἐπαΐξειε μυχόνδε , αἰθέρος εὐθὺς ῥεῦμα κατέρχεται οἴδματι θῦον , εὖτε δ’ ἀναθρώσκῃ , πάλιν ἐκπνεῖ ἶσον ὀπίσσω . Λέγει μὲν οὖν ταῦτα περὶ τοῦ ἀναπνεῖν , ἀναπνεῖ δ’ , ὥσπερ εἴπομεν , τὰ φανερῶς ἀναπνέοντα διὰ τῆς ἀρτηρίας , διά τε τοῦ στόματος ἅμα καὶ διὰ τῶν μυκτήρων . Ὥστ’ εἰ μὲν περὶ ταύτης λέγει τῆς ἀναπνοῆς , ἀναγκαῖον ζητεῖν πῶς ἐφαρμόσει ὁ εἰρημένος λόγος τῆς αἰτίας · φαίνεται γὰρ τοὐναντίον συμβαῖνον . Ἄραντες μὲν γὰρ τὸν τόπον , καθάπερ τὰς φύσας ἐν τοῖς χαλκείοις , ἀναπνέουσιν · αἴρειν δὲ τὸ θερμὸν εὔλογον , ἔχειν δὲ τὸ αἷμα τὴν τοῦ θερμοῦ χώραν · συνιζάνοντες δὲ καὶ καταπνίγοντες , ὥσπερ ἐκεῖ τὰς φύσας , ἐκπνέουσιν . Πλὴν ἐκεῖ μὲν οὐ κατὰ ταὐτὸν εἰσδέχονταί τε τὸν ἀέρα καὶ πάλιν ἐξιᾶσιν , οἱ δ’ ἀναπνέοντες κατὰ ταὐτόν . Εἰ δὲ περὶ τῆς κατὰ τοὺς μυκτῆρας λέγει μόνης , πολὺ διημάρτηκεν · οὐ γάρ ἐστιν ἀναπνοὴ μυκτήρων ἴδιος , ἀλλὰ παρὰ τὸν αὐλῶνα τὸν περὶ τὸν γαργαρεῶνα , ᾗ τὸ ἔσχατον τοῦ ἐν τῷ στόματι οὐρανοῦ , συντετρημένων τῶν μυκτήρων χωρεῖ τὸ μὲν ταύτῃ τοῦ πνεύματος , τὸ δὲ διὰ τοῦ στόματος , ὁμοίως εἰσιόν τε καὶ ἐξιόν . Τὰ μὲν οὖν παρὰ τῶν ἄλλων εἰρημένα περὶ τοῦ ἀναπνεῖν τοιαύτας καὶ τοσαύτας ἔχει δυσχερείας .
Lemmas: λέγω δέ περί ἀναπνοή καί Ἐμπεδοκλῆς , οὐ μέντοι τίς γε ἕνεκα , οὐδέ περί πᾶς ὁ ζῷον οὐδείς ποιέω δῆλος , εἴτε ἀναπνέω εἴτε μή . καί περί ὁ διά ὁ μυκτήρ ἀναπνοή λέγω οἴομαι καί περί ὁ κύριος λέγω ἀναπνοή . εἰμί γάρ καί διά ὁ ἀρτηρία ἐκ ὁ στῆθος ὁ ἀναπνοή , καί ὁ διά ὁ μυκτήρ · αὐτός δέ χωρίς ἐκεῖνος οὐ εἰμί ἀναπνεύω ὁ μυκτήρ . καί ὁ μέν διά ὁ μυκτήρ γίγνομαι ἀναπνοή στερίσκω ὁ ζῷον οὐδείς πάσχω , ὁ δέ κατά ὁ ἀρτηρία ἀποθνῄσκω . καταχράω γάρ ὁ φύσις ἐν πάρεργος ὁ διά ὁ μυκτήρ ἀναπνοή πρός ὁ ὄσφρησις ἐν ἔνιοι ὁ ζῷον · διόπερ ὄσφρησις μέν σχεδόν μετέχω πᾶς ὁ ζῷον , εἰμί δέ οὐ πᾶς ὁ αὐτός αἰσθητήριον . λέγω δέ περί αὐτός ἐν ἕτερος σαφής . γίγνομαι δέ φημί ὁ ἀναπνοή καί ἐκπνοή διά ὁ φλέψ εἰμί τις , ἐν ὅς ἔνειμι μέν αἷμα , οὐ μέντοι πλήρης εἰμί αἷμα , ἔχω δέ πόρος εἰς ὁ ἔξω ἀήρ , ὁ μέν ὁ σῶμα μόριον ἐλαχύς , ὁ δέ ὁ ἀήρ μέγας · διό ὁ αἷμα φύω κινέω ἄνω καί κάτω , κάτω μέν φέρω εἰσρέω ὁ ἀήρ καί γίγνομαι ἀναπνοή , ἄνω δέ ἔρχομαι ἐκπίπτω θύραζε καί γίγνομαι ὁ ἐκπνοή , παρεικάζω ὁ συμβαίνω ὁ κλεψύδρα . ὧδε δέ ἀναπνέω πᾶς καί ἐκπνέω . πᾶς λίφαιμος σάρξ σῦριγξ πύματος κατά σῶμα τείνω , καί σφεῖς ἐπί στόμιον πυκνός τετραίνω αὖλαξ ῥίς ἔσχατος τέρθρον διαμπερές , ὥστε φόνος μέν κεύθω , αἰθήρ δέ εὐπορία δίοδος τέμνω . ἔνθεν ἔπειτα ὁπόταν μέν ἀπαίσσω τέρην αἷμα , αἰθήρ παφλάζω καταβαίνω οἶδμα μάργος , εὖτε δέ ἀναθρῴσκω , πάλιν ἐκπνέω , ὡς περ ὅταν παῖς κλεψύδρα παίζω διά εὐπετής χάλκεος . εὖτε μέν αὐλός πορθμός ἐπί εὐειδής χείρ τίθημι εἰς ὕδωρ βάπτω τέρην δέμας ἀργύφεος , οὐδέ ὅσγε εἰς ἄγγος δέ ὄμβρος εἰσέρχομαι , ἀλλά μιν ἔργω ἀήρ ὄγκος ἔσωθεν πίπτω ἐπί τρῆμα πυκνός , εἰσόκε ἀποστεγάζω πυνικός ῥόος · ἀτάρ ἔπειτα πνεῦμα ἐλλείπω εἰσέρχομαι αὔξιμος ὕδωρ . ὡς δέ αὔτως ὅτε ὕδωρ μέν ἔχω κατά βένθος χαλκός πορθμός χώννυμι βρότειος χρώς ἠδέ πόρος , αἰθήρ δέ ἐκτός ἔσω λελίημαι ὄμβρος ἐρύκω ἀμφί πύλη ἰσθμός δυσηχής , ἄκρον κρατύνω , εἰσόκε χείρ μεθίημι · τότε δέ αὖ πάλιν , ἔμπαλιν ἤ πρίν , πνεῦμα ἐμπίπτω ὑπεκθέω αὔξιμος ὕδωρ . ὡς δέ αὔτως τέρην αἷμα κλαδάσσομαι διά γυῖον ὁπότε μέν παλίνορσος ἐπαίσσω μυχόνδε , αἰθήρ εὐθύς ῥεῦμα κατέρχομαι οἶδμα θύω , εὖτε δέ ἀναθρῴσκω , πάλιν ἐκπνέω ἴσος ὀπίσω . λέγω μέν οὖν οὗτος περί ὁ ἀναπνέω , ἀναπνέω δέ , ὥσπερ λέγω , ὁ φανερός ἀναπνέω διά ὁ ἀρτηρία , διά τε ὁ στόμα ἅμα καί διά ὁ μυκτήρ . ὥστε εἰ μέν περί οὗτος λέγω ὁ ἀναπνοή , ἀναγκαῖος ζητέω πῶς ἐφαρμόζω ὁ λέγω λόγος ὁ αἰτία · φαίνω γάρ ἐναντίος συμβαίνω . ἀείρω μέν γάρ ὁ τόπος , καθά ὁ φῦσα ἐν ὁ χάλκειος , ἀναπνέω · ἀείρω δέ ὁ θερμός εὔλογος , ἔχω δέ ὁ αἷμα ὁ ὁ θερμός χώρα · συνιζάνω δέ καί καταπνίγω , ὥσπερ ἐκεῖ ὁ φῦσα , ἐκπνέω . πλήν ἐκεῖ μέν οὐ κατά αὐτός εἰσδέχομαι τε ὁ ἀήρ καί πάλιν ἐξίημι , ὁ δέ ἀναπνέω κατά αὐτός . εἰ δέ περί ὁ κατά ὁ μυκτήρ λέγω μόνος , πολύς διαμαρτάνω · οὐ γάρ εἰμί ἀναπνοή μυκτήρ ἴδιος , ἀλλά παρά ὁ αὐλών ὁ περί ὁ γαργαρεών , ᾗ ὁ ἔσχατος ὁ ἐν ὁ στόμα οὐρανός , συντετραίνω ὁ μυκτήρ χωρέω ὁ μέν ταύτῃ ὁ πνεῦμα , ὁ δέ διά ὁ στόμα , ὅμοιος εἴσειμι τε καί ἐξέρχομαι . ὁ μέν οὖν παρά ὁ ἄλλος λέγω περί ὁ ἀναπνέω τοιοῦτος καί τοσοῦτος ἔχω δυσχέρεια .