aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 20
Τρία ἐστὶ τὰ συμβαίνοντα περὶ τὴν καρδίαν , ἃ δοκεῖ τὴν αὐτὴν φύσιν ἔχειν , ἔχει δ’ οὐ τὴν αὐτήν , πήδησις καὶ σφυγμὸς καὶ ἀναπνοή . Πήδησις μὲν οὖν ἐστὶ σύνωσις τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐν αὐτῇ διὰ κατάψυξιν περιττωματικὴν ἢ συντηκτικήν , οἷον ἐν τῇ νόσῳ τῇ καλουμένῃ παλμῷ , καὶ ἐν ἄλλαις δὲ νόσοις , καὶ ἐν τοῖς φόβοις δέ · καὶ γὰρ οἱ φοβούμενοι καταψύχονται τὰ ἄνω , τὸ δὲ θερμὸν ὑποφεῦγον καὶ συστελλόμενον ποιεῖ τὴν πήδησιν , εἰς μικρὸν συνωθούμενον οὕτως ὥστ’ ἐνίοτ’ ἀποσβέννυσθαι τὰ ζῷα καὶ ἀποθνήσκειν διὰ φόβον καὶ διὰ πάθος νοσηματικόν . Ἡ δὲ συμβαίνουσα σφύξις τῆς καρδίας , ἣν ἀεὶ φαίνεται ποιουμένη συνεχῶς , ὁμοία φύμασίν ἐστιν , ἣν ποιοῦνται κίνησιν μετ’ ἀλγηδόνος διὰ τὸ παρὰ φύσιν εἶναι τῷ αἵματι τὴν μεταβολήν . Γίνεται δὲ μέχρι οὗ ἂν πυωθῇ πεφθέν . Ἔστι δ’ ὅμοιον ζέσει τοῦτο τὸ πάθος · ἡ γὰρ ζέσις γίνεται πνευματουμένου τοῦ ὑγροῦ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ · αἴρεται γὰρ διὰ τὸ πλείω γίνεσθαι τὸν ὄγκον . Παῦλα δ’ ἐν μὲν τοῖς φύμασιν , ἐὰν μὴ διαπνεύσῃ , παχυτέρου γινομένου τοῦ ὑγροῦ , σῆψις , τῇ δὲ ζέσει ἡ ἔκπτωσις διὰ τῶν ὁριζόντων . Ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ ἡ τοῦ ἀεὶ προσιόντος ἐκ τῆς τροφῆς ὑγροῦ διὰ τῆς θερμότητος ὄγκωσις ποιεῖ σφυγμόν , αἰρομένη πρὸς τὸν ἔσχατον χιτῶνα τῆς καρδίας . Καὶ τοῦτ’ ἀεὶ γίνεται συνεχῶς · ἐπιρρεῖ γὰρ ἀεὶ τὸ ὑγρὸν συνεχῶς , ἐξ οὗ γίνεται ἡ τοῦ αἵματος φύσις · πρῶτον γὰρ ἐν τῇ καρδίᾳ δημιουργεῖται . Δῆλον δ’ ἐν τῇ γενέσει ἐξ ἀρχῆς · οὔπω γὰρ διωρισμένων τῶν φλεβῶν φαίνεται ἔχουσα αἷμα . Καὶ διὰ τοῦτο σφύζει μᾶλλον τοῖς νεωτέροις τῶν πρεσβυτέρων · γίνεται γὰρ ἡ ἀναθυμίασις πλείων τοῖς νεωτέροις . Καὶ σφύζουσιν αἱ φλέβες πᾶσαι , καὶ ἅμα ἀλλήλαις , διὰ τὸ ἠρτῆσθαι ἐκ τῆς καρδίας . Κινεῖ δ’ ἀεί · ὥστε κἀκεῖναι αἰεί , καὶ ἅμα ἀλλήλαις , ὅτε κινεῖ . Ἀναπήδησις μὲν οὖν ἐστὶν ἡ γινομένη ἄντωσις πρὸς τὴν τοῦ ψυχροῦ σύνωσιν , σφύξις δ’ ἡ τοῦ ὑγροῦ θερμαινομένου πνευμάτωσις .
Lemmas: τρεῖς εἰμί ὁ συμβαίνω περί ὁ καρδία , ὅς δοκέω ὁ αὐτός φύσις ἔχω , ἔχω δέ οὐ ὁ αὐτός , πήδησις καί σφυγμός καί ἀναπνοή . πήδησις μέν οὖν εἰμί σύνωσις ὁ θερμός ὁ ἐν αὐτός διά κατάψυξις περισσωματικός ἤ συντηκτικός , οἷος ἐν ὁ νόσος ὁ καλέω παλμός , καί ἐν ἄλλος δέ νόσος , καί ἐν ὁ φόβος δέ · καί γάρ ὁ φοβέω καταψύχω ὁ ἄνω , ὁ δέ θερμός ὑποφεύγω καί συστέλλω ποιέω ὁ πήδησις , εἰς μικρός συνωθέω οὕτως ὥστε ἐνίοτε ἀποσβέννυμι ὁ ζῷον καί ἀποθνῄσκω διά φόβος καί διά πάθος νοσηματικός . ὁ δέ συμβαίνω σφύξις ὁ καρδία , ὅς ἀεί φαίνω ποιέω συνεχής , ὅμοιος φῦμα εἰμί , ὅς ποιέω κίνησις μετά ἀλγηδών διά ὁ παρά φύσις εἰμί ὁ αἷμα ὁ μεταβολή . γίγνομαι δέ μέχρι ὅς ἄν πυόω πέσσω . εἰμί δέ ὅμοιος ζέσις οὗτος ὁ πάθος · ὁ γάρ ζέσις γίγνομαι πνευματόω ὁ ὑγρός ὑπό ὁ θερμός · ἀείρω γάρ διά ὁ πολύς γίγνομαι ὁ ὄγκος . παῦλα δέ ἐν μέν ὁ φῦμα , ἐάν μή διαπονέω , παχύς γίγνομαι ὁ ὑγρός , σῆψις , ὁ δέ ζέσις ὁ ἔκπτωσις διά ὁ ὁρίζω . ἐν δέ ὁ καρδία ὁ ὁ ἀεί προσέρχομαι ἐκ ὁ τροφή ὑγρός διά ὁ θερμότης ὄγκωσις ποιέω σφυγμός , ἀείρω πρός ὁ ἔσχατος χιτών ὁ καρδία . καί οὗτος ἀεί γίγνομαι συνεχής · ἐπιρρέω γάρ ἀεί ὁ ὑγρός συνεχής , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ ὁ αἷμα φύσις · πρῶτος γάρ ἐν ὁ καρδία δημιουργέω . δῆλος δέ ἐν ὁ γένεσις ἐκ ἀρχή · οὔπω γάρ διορίζω ὁ φλέψ φαίνω ἔχω αἷμα . καί διά οὗτος σφύζω μάλα ὁ νεώτερος ὁ πρέσβυς · γίγνομαι γάρ ὁ ἀναθυμίασις πολύς ὁ νεώτερος . καί σφύζω ὁ φλέψ πᾶς , καί ἅμα ἀλλήλων , διά ὁ ἀρτάω ἐκ ὁ καρδία . κινέω δέ ἀεί · ὥστε κἀκείνης ἀεί , καί ἅμα ἀλλήλων , ὅτε κινέω . ἀναπήδησις μέν οὖν εἰμί ὁ γίγνομαι ἄντωσις πρός ὁ ὁ ψυχρός σύνωσις , σφύξις δέ ὁ ὁ ὑγρός θερμαίνω πνευμάτωσις .