aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 3
Ἔτι δὲ τὸ φάναι τὸν ἀέρα ἕλκειν ἐκ τοῦ στόματος ἢ ἐκ τοῦ ὕδατος διὰ τοῦ στόματος ἀδύνατον · οὐ γὰρ ἔχουσιν ἀρτηρίαν διὰ τὸ πλεύμονα μὴ ἔχειν , ἀλλ’ εὐθὺς ἡ κοιλία πρὸς τῷ στόματί ἐστιν , ὥστ’ ἀναγκαῖον τῇ κοιλίᾳ ἕλκειν . Τοῦτο δὲ κἂν τἆλλα ἐποίει ζῷα · νῦν δὲ οὐ ποιοῦσιν . Κἂν ἐκεῖνα δ’ ἔξω τοῦ ὑγροῦ ὄντα ἐπιδήλως ἂν αὐτὸ ἐποίει · φαίνεται δ’ οὐ ποιοῦντ’ αὐτό . Ἔτι πάντων τῶν ἀναπνεόντων καὶ ἑλκόντων τὸ πνεῦμα ὁρῶμεν γινομένην κίνησίν τινα τοῦ μορίου τοῦ ἕλκοντος , ἐπὶ δὲ τῶν ἰχθύων οὐ συμβαῖνον · οὐδὲν γὰρ φαίνονται κινοῦντες τῶν περὶ τὴν κοιλίαν , ἀλλ’ ἢ τὰ βράγχια μόνον , καὶ ἐν τῷ ὑγρῷ καὶ εἰς τὸ ξηρὸν ἐκπεσόντες , ὅταν σπαίρωσιν . Ἔτι ὅταν ἀποθνήσκῃ πνιγόμενα ἐν τοῖς ὑγροῖς πάντα τὰ ἀναπνέοντα , γίνονται πομφόλυγες τοῦ πνεύματος ἐξιόντος βιαίως , οἷον ἐάν τις βιάζηται χελώνας ἢ βατράχους ἤ τι ἄλλο τῶν τοιούτων γενῶν · ἐπὶ δὲ τῶν ἰχθύων οὐ συμβαίνει πειρωμένοις πάντα τρόπον , ὡς οὐκ ἐχόντων πνεῦμα θύραθεν οὐθέν . Ὄν τε τρόπον λέγουσι γίνεσθαι τὴν ἀναπνοὴν αὐτοῖς , ἐνδέχεται καὶ τοῖς ἀνθρώποις οὖσιν ἐν τῷ ὑγρῷ συμβαίνειν · εἰ γὰρ καὶ οἱ ἰχθύες ἕλκουσιν ἐκ τοῦ πέριξ ὕδατος τῷ στόματι , διὰ τί τοῦτο οὐκ ἂν ποιοῖμεν καὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ τἆλλα ζῷα ; Καὶ τὸν ἐκ τοῦ στόματος δ’ ἂν ἕλκοιμεν ὁμοίως τοῖς ἰχθύσιν . Ὤστ’ εἴπερ κἀκεῖνα ἦν δυνατά , καὶ ταῦτ’ ἂν ἦν · ἐπεὶ δ’ οὐκ ἔστι , δῆλον ὡς οὐδ’ ἐπ’ ἐκείνων ἐστίν . Πρὸς δὲ τούτοις διὰ τίν’ αἰτίαν ἐν τῷ ἀέρι ἀποθνήσκουσι καὶ φαίνονται ἀσπαρίζοντα ὥσπερ τὰ πνιγόμενα , εἴπερ ἀναπνέουσιν ; Οὐ γὰρ δὴ τροφῆς γε ἐνδείᾳ τοῦτο πάσχουσιν . Ἢν γὰρ λέγει Διογένης αἰτίαν , εὐήθης · φησὶ γὰρ ὅτι τὸν ἀέρα πολὺν ἕλκουσι λίαν ἐν τῷ ἀέρι , ἐν δὲ τῷ ὕδατι μέτριον , καὶ διὰ τοῦτ’ ἀποθνήσκειν . Καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν πεζῶν ἔδει δυνατὸν εἶναι τοῦτο συμβαίνειν · νῦν δ’ οὐδὲν τῷ σφόδρα ἀναπνεῦσαι ἀποπνίγεται πεζὸν ζῷον . Ἔτι δ’ εἰ πάντα ἀναπνεῖ , δῆλον ὅτι καὶ τὰ ἔντομα τῶν ζῴων ἀναπνεῖ · φαίνεται δ’ αὐτῶν πολλὰ διατεμνόμενα ζῆν , οὐ μόνον εἰς δύο μέρη ἀλλὰ καὶ εἰς πλείω , οἷον αἱ καλούμεναι σκολόπενδραι · ἃ πῶς ἢ τίνι ἐνδέχεται ἀναπνεῖν ; Αἴτιον δὲ μάλιστα τοῦ μὴ λέγεσθαι περὶ αὐτῶν καλῶς τό τε τῶν μορίων ἀπείρους εἶναι τῶν ἐντός , καὶ μὴ λαμβάνειν ἕνεκά τινος τὴν φύσιν πάντα ποιεῖν · ζητοῦντες γὰρ τίνος ἕνεκα ἡ ἀναπνοὴ τοῖς ζῴοις ὑπάρχει , καὶ ἐπὶ τῶν μορίων τοῦτ’ ἐπισκοποῦντες , οἷον ἐπὶ βραγχίων καὶ πλεύμονος , εὗρον ἂν θᾶττον τὴν αἰτίαν .
Lemmas: ἔτι δέ ὁ φημί ὁ ἀήρ ἕλκω ἐκ ὁ στόμα ἤ ἐκ ὁ ὕδωρ διά ὁ στόμα ἀδύνατος · οὐ γάρ ἔχω ἀρτηρία διά ὁ πλεύμων μή ἔχω , ἀλλά εὐθύς ὁ κοιλία πρός ὁ στόμα εἰμί , ὥστε ἀναγκαῖος ὁ κοιλία ἕλκω . οὗτος δέ ἄν ἄλλος ποιέω ζῷον · νῦν δέ οὐ ποιέω . ἄν ἐκεῖνος δέ ἔξω ὁ ὑγρός εἰμί ἐπίδηλος ἄν αὐτός ποιέω · φαίνω δέ οὐ ποιέω αὐτός . ἔτι πᾶς ὁ ἀναπνέω καί ἕλκω ὁ πνεῦμα ὁράω γίγνομαι κίνησις τις ὁ μόριον ὁ ἕλκω , ἐπί δέ ὁ ἰχθῦς οὐ συμβαίνω · οὐδείς γάρ φαίνω κινέω ὁ περί ὁ κοιλία , ἀλλά ἤ ὁ βράγχιον μόνος , καί ἐν ὁ ὑγρός καί εἰς ὁ ξηρός ἐκπίπτω , ὅταν σπαίρω . ἔτι ὅταν ἀποθνῄσκω πνίγω ἐν ὁ ὑγρός πᾶς ὁ ἀναπνέω , γίγνομαι πομφόλυξ ὁ πνεῦμα ἐξέρχομαι βίαιος , οἷος ἐάν τις βιάζω χελώνη ἤ βάτραχος ἤ τις ἄλλος ὁ τοιοῦτος γένος · ἐπί δέ ὁ ἰχθῦς οὐ συμβαίνω πειράω πᾶς τρόπος , ὡς οὐ ἔχω πνεῦμα θύραθεν οὐδείς . εἰμί τε τρόπος λέγω γίγνομαι ὁ ἀναπνοή αὐτός , ἐνδέχομαι καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἐν ὁ ὑγρός συμβαίνω · εἰ γάρ καί ὁ ἰχθῦς ἕλκω ἐκ ὁ πέριξ ὕδωρ ὁ στόμα , διά τίς οὗτος οὐ ἄν ποιέω καί ὁ ἄνθρωπος καί ἄλλος ζῷον ; καί ὁ ἐκ ὁ στόμα δέ ἄν ἕλκω ὅμοιος ὁ ἰχθῦς . ὥστε εἴπερ ἐκεῖνος εἰμί δυνατός , καί οὗτος ἄν εἰμί · ἐπεί δέ οὐ εἰμί , δῆλος ὡς οὐδέ ἐπί ἐκεῖνος εἰμί . πρός δέ οὗτος διά τίς αἰτία ἐν ὁ ἀήρ ἀποθνῄσκω καί φαίνω ἀσπαρίζω ὥσπερ ὁ πνίγω , εἴπερ ἀναπνέω ; οὐ γάρ δή τροφή γε ἔνδεια οὗτος πάσχω . ἐάν γάρ λέγω Διογένης αἰτία , εὐήθης · φημί γάρ ὅτι ὁ ἀήρ πολύς ἕλκω λίαν ἐν ὁ ἀήρ , ἐν δέ ὁ ὕδωρ μέτριος , καί διά οὗτος ἀποθνῄσκω . καί γάρ ἐπί ὁ πεζός δέω δυνατός εἰμί οὗτος συμβαίνω · νῦν δέ οὐδείς ὁ σφόδρα ἀναπνεύω ἀποπνίγω πεζός ζῷον . ἔτι δέ εἰ πᾶς ἀναπνέω , δῆλος ὅτι καί ὁ ἔντομος ὁ ζῷον ἀναπνέω · φαίνω δέ αὐτός πολύς διατέμνω ζάω , οὐ μόνος εἰς δύο μέρος ἀλλά καί εἰς πολύς , οἷος ὁ καλέω σκολόπενδρα · ὅς πῶς ἤ τίς ἐνδέχομαι ἀναπνέω ; αἴτιος δέ μάλα ὁ μή λέγω περί αὐτός καλός ὁ τε ὁ μόριον ἄπειρος εἰμί ὁ ἐντός , καί μή λαμβάνω ἕνεκα τις ὁ φύσις πᾶς ποιέω · ζητέω γάρ τίς ἕνεκα ὁ ἀναπνοή ὁ ζῷον ὑπάρχω , καί ἐπί ὁ μόριον οὗτος ἐπισκοπέω , οἷος ἐπί βράγχιον καί πλεύμων , εὑρίσκω ἄν ταχύς ὁ αἰτία .