aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 14
Ἐμπεδοκλῆς δ’ οὐ καλῶς τοῦτ’ εἴρηκε , φάσκων τὰ θερμότατα καὶ πῦρ ἔχοντα πλεῖστον τῶν ζῴων ἔνυδρα εἶναι , φεύγοντα τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἐν τῇ φύσει θερμότητος , ὅπως ἐπειδὴ τοῦ ψυχροῦ καὶ τοῦ ὑγροῦ ἐλλείπει , κατὰ τὸν τόπον ἀνασώζηται ἐναντία ὄντα · θερμὸν γὰρ εἶναι τὸ ὑγρὸν ἧττον τοῦ ἀέρος . Ὅλως μὲν οὖν ἄτοπον πῶς ἐνδέχεται γενόμενον ἕκαστον αὐτῶν ἐν τῷ ξηρῷ μεταβάλλειν τὸν τόπον εἰς τὸ ὑγρόν · σχεδὸν γὰρ καὶ ἄποδα τὰ πλεῖστα αὐτῶν ἐστίν . Ὁ δὲ τὴν ἐξ ἀρχῆς αὐτῶν σύστασιν λέγων γενέσθαι μὲν ἐν τῷ ξηρῷ φησί , φεύγοντα δ’ ἐλθεῖν εἰς τὸ ὑγρόν . Ἔτι δ’ οὔτε φαίνεται θερμότερα ὄντα τῶν πεζῶν · τὰ μὲν γὰρ ἄναιμα πάμπαν , τὰ δ’ ὀλίγαιμα αὐτῶν ἐστίν . Ἀλλὰ ποῖα μὲν δεῖ λέγειν θερμὰ καὶ ψυχρά , καθ’ αὑτὰ τὴν ἐπίσκεψιν εἴληφεν · περὶ δ’ ἧς αἰτίας εἴρηκεν Ἐμπεδοκλῆς , τῇ μὲν ἔχει τὸ ζητούμενον λόγον , οὐ μὴν ὅ γε φησὶν ἐκεῖνος ἀληθές . Τῶν μὲν γὰρ ἕξεων τὰς ὑπερβολὰς ἔχοντας οἱ ἐναντίοι τόποι καὶ ὧραι σώζουσιν , ἡ δὲ φύσις ἐν τοῖς οἰκείοις σώζεται μάλιστα τόποις . Οὐ γὰρ ταὐτὸν ἥ θ’ ὕλη τῶν ζῴων ἐξ ἧς ἐστὶν ἕκαστον , καὶ αἱ ἕξεις καὶ διαθέσεις αὐτῆς . Λέγω δ’ οἷον εἴ τι ἐκ κηροῦ συστήσειεν ἡ φύσις , οὐκ ἂν ἐν θερμῷ θεῖσα διέσωσεν , οὐδ’ εἴ τι ἐκ κρυστάλλου · ἐφθάρη γὰρ ἂν ταχὺ διὰ τοὐναντίον · τήκει γὰρ τὸ θερμὸν τὸ ὑπὸ τοῦ ἐναντίου συστάν . Οὐδ’ εἴ τι ἐξ ἁλὸς ἢ νίτρου συνέστησεν , οὐκ ἂν εἰς ὑγρὸν φέρουσα κατέθηκεν · φθείρει γὰρ τὰ ὑπὸ θερμοῦ καὶ ξηροῦ συστάντα τὸ ὑγρόν . Εἰ οὖν ὕλη πᾶσι τοῖς σώμασι τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ ξηρόν , εὐλόγως τὰ μὲν ἐξ ὑγροῦ καὶ ψυχροῦ συστάντα ἐν ὑγροῖς ἐστί , καὶ εἰ ψυχρά , ἔσται ἐν ψυχρῷ , τὰ δ’ ἐκ ξηροῦ ἐν ξηρῷ . Διὰ τοῦτο τὰ δένδρα οὐκ ἐν ὕδατι φύεται , ἀλλ’ ἐν τῇ γῇ . Καί τοι τοῦ αὐτοῦ λόγου ἐστὶν εἰς τὸ ὕδωρ , διὰ τὸ εἶναι αὐτὰ ὑπέρξηρα , ὥσπερ τὰ ὑπέρπυρά φησιν ἐκεῖνος · οὐ γὰρ διὰ τὸ ψυχρὸν ἦλθεν εἰς αὐτό , ἀλλ’ ὅτι ὑγρόν . Αἱ μὲν οὖν φύσεις τῆς ὕλης , ἐν οἵῳπερ τόπῳ εἰσί , τοιαῦται οὖσαι τυγχάνουσιν , αἱ μὲν ἐν ὕδατι ὑγραί , αἱ δ’ ἐν τῇ γῇ ξηραί , αἱ δ’ ἐν τῷ ἀέρι θερμαί . Αἱ μέντοι ἕξεις αἱ μὲν ὑπερβάλλουσαι θερμότητι ἐν ψυχρῷ , αἱ δὲ τῇ ψυχρότητι ἐν θερμῷ τιθέμεναι σώζονται μᾶλλον · ἐπανισοῖ γὰρ εἰς τὸ μέτριον ὁ τόπος τὴν τῆς ἕξεως ὑπερβολήν . Τοῦτο μὲν οὖν δεῖ ζητεῖν ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις ἑκάστης ὕλης , καὶ κατὰ τὰς μεταβολὰς τῆς κοινῆς ὥρας · τὰς μὲν γὰρ ἕξεις ἐνδέχεται τοῖς τόποις ἐναντίας εἶναι , τὴν δ’ ὕλην ἀδύνατον . Ὅτι μὲν οὖν οὐ διὰ θερμότητα τῆς φύσεως τὰ μὲν ἔνυδρα τὰ δὲ πεζὰ τῶν ζῴων ἐστί , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς φησίν , τοσαῦτ’ εἰρήσθω , καὶ διότι τὰ μὲν οὐκ ἔχει πνεύμονα τὰ δὲ ἔχει .
Lemmas: Ἐμπεδοκλῆς δέ οὐ καλός οὗτος λέγω , φάσκω ὁ θερμός καί πῦρ ἔχω πολύς ὁ ζῷον ἔνυδρος εἰμί , φεύγω ὁ ὑπερβολή ὁ ἐν ὁ φύσις θερμότης , ὅπως ἐπειδή ὁ ψυχρός καί ὁ ὑγρός ἐλλείπω , κατά ὁ τόπος ἀνασῴζω ἐναντίος εἰμί · θερμός γάρ εἰμί ὁ ὑγρός ἥσσων ὁ ἀήρ . ὅλος μέν οὖν ἄτοπος πῶς ἐνδέχομαι γίγνομαι ἕκαστος αὐτός ἐν ὁ ξηρός μεταβάλλω ὁ τόπος εἰς ὁ ὑγρός · σχεδόν γάρ καί ἄπους ὁ πολύς αὐτός εἰμί . ὁ δέ ὁ ἐκ ἀρχή αὐτός σύστασις λέγω γίγνομαι μέν ἐν ὁ ξηρός φημί , φεύγω δέ ἔρχομαι εἰς ὁ ὑγρός . ἔτι δέ οὔτε φαίνω θερμός εἰμί ὁ πεζός · ὁ μέν γάρ ἄναιμος πάμπαν , ὁ δέ ὀλίγαιμος αὐτός εἰμί . ἀλλά ποῖος μέν δέω λέγω θερμός καί ψυχρός , κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐπίσκεψις λαμβάνω · περί δέ ὅς αἰτία λέγω Ἐμπεδοκλῆς , τῇ μέν ἔχω ὁ ζητέω λόγος , οὐ μήν ὁ γε φημί ἐκεῖνος ἀληθής . ὁ μέν γάρ ἕξις ὁ ὑπερβολή ἔχω ὁ ἐναντίος τόπος καί ὥρα σῴζω , ὁ δέ φύσις ἐν ὁ οἰκεῖος σῴζω μάλα τόπος . οὐ γάρ αὐτός ὁ τε ὕλη ὁ ζῷον ἐκ ὅς εἰμί ἕκαστος , καί ὁ ἕξις καί διάθεσις αὐτός . λέγω δέ οἷος εἰ τις ἐκ κηρός συνίστημι ὁ φύσις , οὐ ἄν ἐν θερμός τίθημι διασῴζω , οὐδέ εἰ τις ἐκ κρύσταλλος · φθείρω γάρ ἄν ταχύς διά ἐναντίος · τήκω γάρ ὁ θερμός ὁ ὑπό ὁ ἐναντίος συνίστημι . οὐδέ εἰ τις ἐκ ἅλς ἤ νίτρον συνίστημι , οὐ ἄν εἰς ὑγρός φέρω κατατίθημι · φθείρω γάρ ὁ ὑπό θερμός καί ξηρός συνίστημι ὁ ὑγρός . εἰ οὖν ὕλη πᾶς ὁ σῶμα ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός , εὔλογος ὁ μέν ἐκ ὑγρός καί ψυχρός συνίστημι ἐν ὑγρός εἰμί , καί εἰ ψυχρός , εἰμί ἐν ψυχρός , ὁ δέ ἐκ ξηρός ἐν ξηρός . διά οὗτος ὁ δένδρον οὐ ἐν ὕδωρ φύω , ἀλλά ἐν ὁ γῆ . καί τοι ὁ αὐτός λόγος εἰμί εἰς ὁ ὕδωρ , διά ὁ εἰμί αὐτός ὑπέρξηρος , ὥσπερ ὁ ὑπέρπυρος φημί ἐκεῖνος · οὐ γάρ διά ὁ ψυχρός ἔρχομαι εἰς αὐτός , ἀλλά ὅτι ὑγρός . ὁ μέν οὖν φύσις ὁ ὕλη , ἐν οἵῳπερ τόπος εἰμί , τοιοῦτος εἰμί τυγχάνω , ὁ μέν ἐν ὕδωρ ὑγρός , ὁ δέ ἐν ὁ γῆ ξηρός , ὁ δέ ἐν ὁ ἀήρ θερμός . ὁ μέντοι ἕξις ὁ μέν ὑπερβάλλω θερμότης ἐν ψυχρός , ὁ δέ ὁ ψυχρότης ἐν θερμός τίθημι σῴζω μάλα · ἐπανισόω γάρ εἰς ὁ μέτριος ὁ τόπος ὁ ὁ ἕξις ὑπερβολή . οὗτος μέν οὖν δέω ζητέω ἐν ὁ οἰκεῖος τόπος ἕκαστος ὕλη , καί κατά ὁ μεταβολή ὁ κοινός ὥρα · ὁ μέν γάρ ἕξις ἐνδέχομαι ὁ τόπος ἐναντίος εἰμί , ὁ δέ ὕλη ἀδύνατος . ὅτι μέν οὖν οὐ διά θερμότης ὁ φύσις ὁ μέν ἔνυδρος ὁ δέ πεζός ὁ ζῷον εἰμί , καθά Ἐμπεδοκλῆς φημί , τοσοῦτος λέγω , καί διότι ὁ μέν οὐ ἔχω πνεύμων ὁ δέ ἔχω .