aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 16
Ὃν δὲ τρόπον ἡ καρδία τὴν σύντρησιν ἔχει πρὸς τὸν πλεύμονα , δεῖ θεωρεῖν ἔκ τε τῶν ἀνατεμνομένων καὶ τῶν ἱστοριῶν τῶν περὶ τὰ ζῷα γεγραμμένων . Καταψύξεως μὲν οὖν ὅλως ἡ τῶν ζῴων δεῖται φύσις διὰ τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς ψυχῆς ἐμπύρωσιν . Ταύτην δὲ ποιεῖται διὰ τῆς ἀναπνοῆς , ὅσα μὴ μόνον ἔχουσι καρδίαν ἀλλὰ καὶ πνεύμονα τῶν ζῴων . Τὰ δὲ καρδίαν μὲν ἔχοντα , πνεύμονα δὲ μή , καθάπερ οἱ ἰχθύες διὰ τὸ ἔνυδρον αὐτῶν τὴν φύσιν εἶναι , τῷ ὕδατι ποιοῦνται τὴν κατάψυξιν διὰ τῶν βραγχίων . Ὡς δ’ ἡ θέσις ἔχει τῆς καρδίας πρὸς τὰ βράγχια , πρὸς μὲν τὴν ὄψιν ἐκ τῶν ἀνατομῶν δεῖ θεωρεῖν , πρὸς δ’ ἀκρίβειαν ἐκ τῶν ἱστοριῶν · ὡς δ’ ἐν κεφαλαίοις εἰπεῖν καὶ νῦν , ἔχει τόνδε τὸν τρόπον . Δόξειε μὲν γὰρ ἂν οὐχ ὡσαύτως ἔχειν τὴν θέσιν ἡ καρδία τοῖς τε πεζοῖς τῶν ζῴων καὶ τοῖς ἰχθύσιν , ἔχει δ’ ὡσαύτως . Ἧι γὰρ νεύουσι τὰς κεφαλάς , ἐνταῦθ’ ἡ καρδία τὸ ὀξὺ ἔχει . Ἐπεὶ δὲ οὐχ ὡσαύτως αἱ κεφαλαὶ νεύουσι τοῖς τε πεζοῖς τῶν ζῴων καὶ τοῖς ἰχθύσι , πρὸς τὸ στόμα ἡ καρδία τὸ ὀξὺ ἔχει . Τείνει δ’ ἐξ ἄκρου τῆς καρδίας αὐλὸς φλεβονευρώδης εἰς τὸ μέσον , ᾗ συνάπτουσιν ἀλλήλοις πάντα τὰ βράγχια . Μέγιστος μὲν οὖν οὗτός ἐστιν , ἔνθεν δὲ καὶ ἔνθεν τῆς καρδίας καὶ ἕτεροι τείνουσιν εἰς ἄκρον ἑκάστου τῶν βραγχίων , δι’ ὧν ἡ κατάψυξις γίνεται πρὸς τὴν καρδίαν , διαυλωνίζοντος ἀεὶ τοῦ ὕδατος διὰ τῶν βραγχίων . Ὡσαύτως δὲ τοῖς ἀναπνέουσιν ὁ θώραξ ἄνω καὶ κάτω κινεῖται πολλάκις δεχομένων τὸ πνεῦμα καὶ ἐξιέντων , ὡς τὰ βράγχια τοῖς ἰχθύσιν . Καὶ τὰ μὲν ἀναπνέοντα ἐν ὀλίγῳ ἀέρι καὶ τῷ αὐτῷ ἀποπνίγονται · ταχέως γὰρ ἑκάτερον αὐτῶν γίνεται θερμόν · θερμαίνει γὰρ ἡ τοῦ αἵματος θίξις ἑκάτερον . θερμὸν δ’ ὂν τὸ αἷμα κωλύει τὴν κατάψυξιν · καὶ μὴ δυναμένων κινεῖν τῶν μὲν ἀναπνεόντων τὸν πνεύμονα τῶν δ’ ἐνύδρων τὰ βράγχια διὰ πάθος ἢ διὰ γῆρας , τότε συμβαίνειν τὴν τελευτήν .
Lemmas: ὅς δέ τρόπος ὁ καρδία ὁ σύντρησις ἔχω πρός ὁ πλεύμων , δέω θεωρέω ἐκ τε ὁ ἀνατέμνω καί ὁ ἱστορίη ὁ περί ὁ ζῷον γράφω . κατάψυξις μέν οὖν ὅλος ὁ ὁ ζῷον δέω φύσις διά ὁ ἐν ὁ καρδία ὁ ψυχή ἐμπύρωσις . οὗτος δέ ποιέω διά ὁ ἀναπνοή , ὅσος μή μόνος ἔχω καρδία ἀλλά καί πνεύμων ὁ ζῷον . ὁ δέ καρδία μέν ἔχω , πνεύμων δέ μή , καθά ὁ ἰχθῦς διά ὁ ἔνυδρος αὐτός ὁ φύσις εἰμί , ὁ ὕδωρ ποιέω ὁ κατάψυξις διά ὁ βράγχιον . ὡς δέ ὁ θέσις ἔχω ὁ καρδία πρός ὁ βράγχιον , πρός μέν ὁ ὄψις ἐκ ὁ ἀνατομή δέω θεωρέω , πρός δέ ἀκρίβεια ἐκ ὁ ἱστορίη · ὡς δέ ἐν κεφάλαιος λέγω καί νῦν , ἔχω ὅδε ὁ τρόπος . δοκέω μέν γάρ ἄν οὐ ὡσαύτως ἔχω ὁ θέσις ὁ καρδία ὁ τε πεζός ὁ ζῷον καί ὁ ἰχθῦς , ἔχω δέ ὡσαύτως . ᾗ γάρ νεύω ὁ κεφαλή , ἐνταῦθα ὁ καρδία ὁ ὀξύς ἔχω . ἐπεί δέ οὐ ὡσαύτως ὁ κεφαλή νεύω ὁ τε πεζός ὁ ζῷον καί ὁ ἰχθῦς , πρός ὁ στόμα ὁ καρδία ὁ ὀξύς ἔχω . τείνω δέ ἐκ ἄκρον ὁ καρδία αὐλός φλεβονευρώδης εἰς ὁ μέσος , ᾗ συνάπτω ἀλλήλων πᾶς ὁ βράγχιον . μέγας μέν οὖν οὗτος εἰμί , ἔνθεν δέ καί ἔνθεν ὁ καρδία καί ἕτερος τείνω εἰς ἄκρον ἕκαστος ὁ βράγχιον , διά ὅς ὁ κατάψυξις γίγνομαι πρός ὁ καρδία , διαυλωνίζω ἀεί ὁ ὕδωρ διά ὁ βράγχιον . ὡσαύτως δέ ὁ ἀναπνέω ὁ θώραξ ἄνω καί κάτω κινέω πολλάκις δέχομαι ὁ πνεῦμα καί ἐξίημι , ὡς ὁ βράγχιον ὁ ἰχθῦς . καί ὁ μέν ἀναπνέω ἐν ὀλίγος ἀήρ καί ὁ αὐτός ἀποπνίγω · ταχύς γάρ ἑκάτερος αὐτός γίγνομαι θερμός · θερμαίνω γάρ ὁ ὁ αἷμα θίξις ἑκάτερος . θερμός δέ εἰμί ὁ αἷμα κωλύω ὁ κατάψυξις · καί μή δύναμαι κινέω ὁ μέν ἀναπνέω ὁ πνεύμων ὁ δέ ἔνυδρος ὁ βράγχιον διά πάθος ἤ διά γῆρας , τότε συμβαίνω ὁ τελευτή .