aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 21
Ἡ δ’ ἀναπνοὴ γίνεται αὐξανομένου τοῦ θερμοῦ , ἐν ᾧ ἡ ἀρχὴ ἡ θρεπτική . Καθάπερ γὰρ καὶ τἆλλα δεῖται τροφῆς , κἀκεῖνο , καὶ τῶν ἄλλων μᾶλλον · καὶ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἐκεῖνο τῆς τροφῆς αἴτιόν ἐστιν . Ἀνάγκη δὴ πλέον γινόμενον αἴρειν τὸ ὄργανον . Δεῖ δ’ ὑπολαβεῖν τὴν σύστασιν τοῦ ὀργάνου παραπλησίαν μὲν εἶναι ταῖς φύσαις ταῖς ἐν τοῖς χαλκείοις · οὐ πόρρω γὰρ οὔθ’ ὁ πνεύμων οὔθ’ ἡ καρδία πρὸς τὸ δέξασθαι σχῆμα τοιοῦτον · διπλοῦν δ’ εἶναι τὸ τοιοῦτον · δεῖ γὰρ ἐν τῷ μέσῳ τὸ θρεπτικὸν εἶναι τῆς φυσικῆς δυνάμεως . Αἴρεται μὲν οὖν πλεῖον γενόμενον , αἰρομένου δ’ ἀναγκαῖον αἴρεσθαι καὶ τὸ περιέχον αὐτὸ μόριον . Ὅπερ φαίνονται ποιεῖν οἱ ἀναπνέοντες · αἴρουσι γὰρ τὸν θώρακα διὰ τὸ τὴν ἀρχὴν τὴν ἐνοῦσαν αὐτῷ τοῦ τοιούτου μορίου ταὐτὸ τοῦτο ποιεῖν · αἰρομένου γάρ , καθάπερ εἰς τὰς φύσας , ἀναγκαῖον εἰσφέρειν τὸν ἀέρα τὸν θύραθεν , καὶ ψυχρὸν ὄντα καὶ καταψύχοντα σβεννύναι τὴν ὑπεροχὴν τὴν τοῦ πυρός . Ὥσπερ δ’ αὐξανομένου ᾔρετο τοῦτο τὸ μόριον , καὶ φθίνοντος ἀναγκαῖον συνίζειν , καὶ συνίζοντος ἐξιέναι τὸν ἀέρα τὸν εἰσελθόντα πάλιν , εἰσιόντα μὲν ψυχρὸν ἐξιόντα δὲ θερμὸν διὰ τὴν ἁφὴν τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐνόντος ἐν τῷ μορίῳ τούτῳ , καὶ μάλιστα τοῖς τὸν πνεύμονα ἔναιμον ἔχουσιν · εἰς πολλοὺς γὰρ οἷον αὐλῶνας τὰς σύριγγας ἐμπίπτειν τὰς ἐν τῷ πνεύμονι , ὧν παρ’ ἑκάστην παρατέτανται φλέβες , ὥστε δοκεῖν ὅλον εἶναι τὸν πνεύμονα πλήρη αἵματος . Καλεῖται δ’ ἡ μὲν εἴσοδος τοῦ ἀέρος ἀναπνοή , ἡ δ’ ἔξοδος ἐκπνοή . Καὶ ἀεὶ δὴ τοῦτο γίνεται συνεχῶς , ἕως περ ἂν ζῇ καὶ κινῇ τοῦτο τὸ μόριον συνεχῶς . Καὶ διὰ τοῦτο ἐν τῷ ἀναπνεῖν καὶ ἐκπνεῖν ἐστὶ τὸ ζῆν . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ τοῖς ἰχθύσιν ἡ κίνησις γίνεται τῶν βραγχίων . Αἰρομένου μὲν γὰρ τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐν τῷ αἵματι διὰ τῶν μορίων αἴρονται καὶ τὰ βράγχια , καὶ διιᾶσι τὸ ὕδωρ · κατιόντος δὲ πρὸς τὴν καρδίαν διὰ τῶν πόρων καὶ καταψυχομένου συνίζουσι , καὶ ἀφιᾶσι τὸ ὕδωρ . Ἀεὶ δ’ αἰρομένου τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ , ἀεὶ δέχεται πάλιν καταψυχομένου . Διὸ κἀκείνοις τοῦ ζῆν καὶ μὴ ζῆν τὸ τέλος ἐστὶν ἐν τῷ ἀναπνεῖν , καὶ τούτοις ἐν τῷ δέχεσθαι τὸ ὑγρόν . Περὶ μὲν οὖν ζωῆς καὶ θανάτου καὶ τῶν συγγενῶν ταύτης τῆς σκέψεως , σχεδὸν εἴρηται περὶ πάντων . Περὶ δὲ ὑγιείας καὶ νόσου οὐ μόνον ἐστὶν ἰατροῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ φυσικοῦ μέχρι του τὰς αἰτίας εἰπεῖν . Ἧι δὲ διαφέρουσι καὶ ᾗ διαφέροντα θεωροῦσιν , οὐ δεῖ λανθάνειν , ἐπεὶ ὅτι γε σύνορος ἡ πραγματεία μέχρι τινός ἐστι , μαρτυρεῖ τὸ γινόμενον · τῶν τε γὰρ ἰατρῶν ὅσοι κομψοὶ ἢ περίεργοι , λέγουσί τι περὶ φύσεως καὶ τὰς ἀρχὰς ἐκεῖθεν ἀξιοῦσι λαμβάνειν , καὶ τῶν περὶ φύσεως πραγματευθέντων οἱ χαριέστατοι σχεδὸν τελευτῶσιν εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς ἰατρικάς .
Lemmas: ὁ δέ ἀναπνοή γίγνομαι αὐξάνω ὁ θερμός , ἐν ὅς ὁ ἀρχή ὁ θρεπτικός . καθά γάρ καί ἄλλος δέω τροφή , ἐκεῖνος , καί ὁ ἄλλος μάλα · καί γάρ ὁ ἄλλος ἐκεῖνος ὁ τροφή αἴτιος εἰμί . ἀνάγκη δή πολύς γίγνομαι ἀείρω ὁ ὄργανον . δέω δέ ὑπολαμβάνω ὁ σύστασις ὁ ὄργανον παραπλήσιος μέν εἰμί ὁ φῦσα ὁ ἐν ὁ χάλκειος · οὐ πρόσω γάρ οὔτε ὁ πνεύμων οὔτε ὁ καρδία πρός ὁ δέχομαι σχῆμα τοιοῦτος · διπλόος δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος · δέω γάρ ἐν ὁ μέσος ὁ θρεπτικός εἰμί ὁ φυσικός δύναμις . ἀείρω μέν οὖν πολύς γίγνομαι , ἀείρω δέ ἀναγκαῖος ἀείρω καί ὁ περιέχω αὐτός μόριον . ὅς φαίνω ποιέω ὁ ἀναπνέω · ἀείρω γάρ ὁ θώραξ διά ὁ ὁ ἀρχή ὁ ἔνειμι αὐτός ὁ τοιοῦτος μόριον αὐτός οὗτος ποιέω · ἀείρω γάρ , καθά εἰς ὁ φῦσα , ἀναγκαῖος εἰσφέρω ὁ ἀήρ ὁ θύραθεν , καί ψυχρός εἰμί καί καταψύχω σβέννυμι ὁ ὑπεροχή ὁ ὁ πῦρ . ὥσπερ δέ αὐξάνω ἀείρω οὗτος ὁ μόριον , καί φθίω ἀναγκαῖος συνίζω , καί συνίζω ἐξέρχομαι ὁ ἀήρ ὁ εἰσέρχομαι πάλιν , εἰσέρχομαι μέν ψυχρός ἐξέρχομαι δέ θερμός διά ὁ ἁφή ὁ θερμός ὁ ἔνειμι ἐν ὁ μόριον οὗτος , καί μάλα ὁ ὁ πνεύμων ἔναιμος ἔχω · εἰς πολύς γάρ οἷος αὐλών ὁ σῦριγξ ἐμπίπτω ὁ ἐν ὁ πνεύμων , ὅς παρά ἕκαστος παρατείνω φλέψ , ὥστε δοκέω ὅλος εἰμί ὁ πνεύμων πλήρης αἷμα . καλέω δέ ὁ μέν εἴσοδος ὁ ἀήρ ἀναπνοή , ὁ δέ ἔξοδος ἐκπνοή . καί ἀεί δή οὗτος γίγνομαι συνεχής , ἕως περ ἄν ζάω καί κινέω οὗτος ὁ μόριον συνεχής . καί διά οὗτος ἐν ὁ ἀναπνέω καί ἐκπνέω εἰμί ὁ ζάω . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ ἰχθῦς ὁ κίνησις γίγνομαι ὁ βράγχιον . ἀείρω μέν γάρ ὁ θερμός ὁ ἐν ὁ αἷμα διά ὁ μόριον ἀείρω καί ὁ βράγχιον , καί διίημι ὁ ὕδωρ · κατέρχομαι δέ πρός ὁ καρδία διά ὁ πόρος καί καταψύχω συνίζω , καί ἀφίημι ὁ ὕδωρ . ἀεί δέ ἀείρω ὁ ἐν ὁ καρδία , ἀεί δέχομαι πάλιν καταψύχω . διό ἐκεῖνος ὁ ζάω καί μή ζάω ὁ τέλος εἰμί ἐν ὁ ἀναπνέω , καί οὗτος ἐν ὁ δέχομαι ὁ ὑγρός . περί μέν οὖν ζωή καί θάνατος καί ὁ συγγενής οὗτος ὁ σκέψις , σχεδόν λέγω περί πᾶς . περί δέ ὑγίεια καί νόσος οὐ μόνος εἰμί ἰατρός ἀλλά καί ὁ φυσικός μέχρι τις ὁ αἰτία λέγω . ᾗ δέ διαφέρω καί ᾗ διαφέρω θεωρέω , οὐ δέω λανθάνω , ἐπεί ὅτι γε σύνορος ὁ πραγματεία μέχρι τις εἰμί , μαρτυρέω ὁ γίγνομαι · ὁ τε γάρ ἰατρός ὅσος κομψός ἤ περίεργος , λέγω τις περί φύσις καί ὁ ἀρχή ἐκεῖθεν ἀξιόω λαμβάνω , καί ὁ περί φύσις πραγματεύομαι ὁ χαρίεις σχεδόν τελευτάω εἰς ὁ ἀρχή ὁ ἰατρικός .