aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 8
Ἐπεὶ δὲ εἴρηται πρότερον ὅτι τὸ ζῆν καὶ ἡ τῆς ψυχῆς ἕξις μετὰ θερμότητός τινός ἐστιν · οὐδὲ γὰρ ἡ πέψις , δι’ ἧς ἡ τροφὴ γίνεται τοῖς ζῴοις , οὔτ’ ἄνευ ψυχῆς οὔτ’ ἄνευ θερμότητός ἐστιν · πυρὶ γὰρ ἐργάζεται πάντα . Διόπερ ἐν ᾧ πρώτῳ τόπῳ τοῦ σώματος καὶ ἐν ᾧ πρώτῳ τοῦ τόπου τούτου μορίῳ τὴν ἀρχὴν ἀναγκαῖον εἶναι τὴν τοιαύτην , ἐνταῦθα καὶ τὴν πρώτην τὴν θρεπτικὴν ψυχὴν ἀναγκαῖον ὑπάρχειν . Οὗτος δ’ ἐστὶν ὁ μέσος τόπος τοῦ τε δεχομένου τὴν τροφὴν καὶ καθ’ ὃν ἀφίησι τὸ περίττωμα . Τοῖς μὲν οὖν ἀναίμοις ἀνώνυμον , τοῖς δ’ ἐναίμοις ἡ καρδία τοῦτο τὸ μόριόν ἐστιν . Ἡ τροφὴ μὲν γὰρ ἐξ ἧς ἤδη γίνεται τὰ μόρια τοῖς ζῴοις , ἡ τοῦ αἵματος φύσις ἐστίν . Τοῦ δ’ αἵματος καὶ τῶν φλεβῶν τὴν αὐτὴν ἀρχὴν ἀναγκαῖον εἶναι · θατέρου γὰρ ἕνεκα θάτερόν ἐστιν , ὡς ἀγγεῖον καὶ δεκτικόν . Ἀρχὴ δὲ τῶν φλεβῶν ἡ καρδία τοῖς ἐναίμοις · οὐ γὰρ διὰ ταύτης , ἀλλ’ ἐκ ταύτης ἠρτημέναι πᾶσαι τυγχάνουσιν . Δῆλον δ’ ἡμῖν τοῦτο ἐκ τῶν ἀνατομῶν . Τὰς μὲν οὖν ἄλλας δυνάμεις τῆς ψυχῆς ἀδύνατον ὑπάρχειν ἄνευ τῆς θρεπτικῆς ( δι’ ἣν δ’ αἰτίαν , εἴρηται πρότερον ἐν τοῖς περὶ ψυχῆς ) , ταύτην δ’ ἄνευ τοῦ φυσικοῦ πυρός · ἐν τούτῳ γὰρ ἡ φύσις ἐμπεπύρευκεν αὐτήν . Φθορὰ δὲ πυρός , ὥσ περ εἴρηται πρότερον , σβέσις καὶ μάρανσις . Σβέσις μὲν ἡ ὑπὸ τῶν ἐναντίων · διό περ ἀθρόον τε ὑπὸ τῆς τοῦ περιέχοντος ψυχρότητος , καὶ θᾶττον ὅτι σβέννυται διασπώμενον . Αὕτη μὲν οὖν ἡ φθορὰ βίαιος ὁμοίως ἐπὶ τῶν ἐμψύχων καὶ τῶν ἀψύχων ἐστίν · καὶ γὰρ ὀργάνοις διαιρουμένου τοῦ ζῴου , καὶ πηγνυμένου διὰ ψύχους ὑπερβολήν , ἀποθνήσκουσιν . Ἡ δὲ μάρανσις διὰ πλῆθος θερμότητος · καὶ γὰρ ἂν ὑπερβάλλῃ τὸ πέριξ θερμόν , καὶ τροφὴν ἐὰν μὴ λαμβάνῃ , φθείρεται τὸ πυρούμενον , οὐ ψυχόμενον ἀλλὰ μαραινόμενον . Ὥστ’ ἀνάγκη γίνεσθαι κατάψυξιν , εἰ μέλλει τεύξεσθαι σωτηρίας · τοῦτο γὰρ βοηθεῖ πρὸς ταύτην τὴν φθοράν .
Lemmas: ἐπεί δέ λέγω πρότερος ὅτι ὁ ζάω καί ὁ ὁ ψυχή ἕξις μετά θερμότης τις εἰμί · οὐδέ γάρ ὁ πέψις , διά ὅς ὁ τροφή γίγνομαι ὁ ζῷον , οὔτε ἄνευ ψυχή οὔτε ἄνευ θερμότης εἰμί · πῦρ γάρ ἐργάζομαι πᾶς . διόπερ ἐν ὅς πρῶτος τόπος ὁ σῶμα καί ἐν ὅς πρῶτος ὁ τόπος οὗτος μόριον ὁ ἀρχή ἀναγκαῖος εἰμί ὁ τοιοῦτος , ἐνταῦθα καί ὁ πρῶτος ὁ θρεπτικός ψυχή ἀναγκαῖος ὑπάρχω . οὗτος δέ εἰμί ὁ μέσος τόπος ὁ τε δέχομαι ὁ τροφή καί κατά ὅς ἀφίημι ὁ περίσσωμα . ὁ μέν οὖν ἄναιμος ἀνώνυμος , ὁ δέ ἔναιμος ὁ καρδία οὗτος ὁ μόριον εἰμί . ὁ τροφή μέν γάρ ἐκ ὅς ἤδη γίγνομαι ὁ μόριον ὁ ζῷον , ὁ ὁ αἷμα φύσις εἰμί . ὁ δέ αἷμα καί ὁ φλέψ ὁ αὐτός ἀρχή ἀναγκαῖος εἰμί · ἕτερος γάρ ἕνεκα ἕτερος εἰμί , ὡς ἀγγεῖον καί δεκτικός . ἀρχή δέ ὁ φλέψ ὁ καρδία ὁ ἔναιμος · οὐ γάρ διά οὗτος , ἀλλά ἐκ οὗτος ἀρτάω πᾶς τυγχάνω . δῆλος δέ ἐγώ οὗτος ἐκ ὁ ἀνατομή . ὁ μέν οὖν ἄλλος δύναμις ὁ ψυχή ἀδύνατος ὑπάρχω ἄνευ ὁ θρεπτικός ( διά ὅς δέ αἰτία , λέγω πρότερος ἐν ὁ περί ψυχή ) , οὗτος δέ ἄνευ ὁ φυσικός πῦρ · ἐν οὗτος γάρ ὁ φύσις ἐμπυρεύω αὐτός . φθορά δέ πῦρ , ὡς περ λέγω πρότερος , σβέσις καί μάρανσις . σβέσις μέν ὁ ὑπό ὁ ἐναντίος · διό περ ἀθρόος τε ὑπό ὁ ὁ περιέχω ψυχρότης , καί ταχύς ὅτι σβέννυμι διασπάω . οὗτος μέν οὖν ὁ φθορά βίαιος ὅμοιος ἐπί ὁ ἔμψυχος καί ὁ ἄψυχος εἰμί · καί γάρ ὄργανον διαιρέω ὁ ζῷον , καί πήγνυμι διά ψῦχος ὑπερβολή , ἀποθνῄσκω . ὁ δέ μάρανσις διά πλῆθος θερμότης · καί γάρ ἐάν ὑπερβάλλω ὁ πέριξ θερμός , καί τροφή ἐάν μή λαμβάνω , φθείρω ὁ πυρόω , οὐ ψύχω ἀλλά μαραίνω . ὥστε ἀνάγκη γίγνομαι κατάψυξις , εἰ μέλλω τυγχάνω σωτηρία · οὗτος γάρ βοηθέω πρός οὗτος ὁ φθορά .