ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 1
Περὶ γὰρ ἀναπνοῆς ὀλίγοι μέν τινες τῶν πρότερον φυσικῶν εἰρήκασιν · τίνος μέντοι χάριν ὑπάρχει τοῖς ζῴοις , οἱ μὲν οὐδὲν ἀπεφήναντο , οἱ δὲ εἰρήκασι μέν , οὐ καλῶς δ’ εἰρήκασιν ἀλλ’ ἀπειροτέρως τῶν συμβαινόντων . Ἔτι δὲ πάντα τὰ ζῷά φασιν ἀναπνεῖν · τοῦτο δ’ οὐκ ἔστιν ἀληθές . Ὥστ’ ἀναγκαῖον περὶ τούτων πρῶτον ἐπελθεῖν , ὅπως μὴ δοκῶμεν ἀπόντων κενὴν κατηγορεῖν . Ὅτι μὲν οὖν ὅσα πλεύμονα ἔχει τῶν ζῴων , ἀναπνεῖ πάντα , φανερόν . Ἀλλὰ καὶ τούτων αὐτῶν ὅσα μὲν ἄναιμον ἔχει τὸν πλεύμονα καὶ σομφόν , ἧττον δέονται τῆς ἀναπνοῆς · διὸ πολὺν χρόνον ἐν τοῖς ὕδασι δύνανται διαμένειν παρὰ τὴν τοῦ σώματος ἰσχύν . Τὸν δὲ πλεύμονα σομφὸν ἔχει πάντα τὰ ᾠοτοκοῦντα , οἷον τὸ τῶν βατράχων γένος . Ἔτι δὲ αἱ ἑμύδες τε καὶ χελῶναι πολὺν χρόνον μένουσιν ἐν τοῖς ὑγροῖς · ὁ γὰρ πλεύμων ὀλίγην ἔχει θερμότητα · ὀλίγαιμον γὰρ ἔχουσιν αὐτόν · ἐμφυσώμενος οὖν αὐτὸς τῇ κινήσει καταψύχει καὶ ποιεῖ διαμένειν πολὺν χρόνον . Ἐὰν μέντοι βιάζηταί τις λίαν κατέχων πολὺν χρόνον , ἀποπνίγονται πάντα · οὐδὲν γὰρ τῶν τοιούτων δέχεται τὸ ὕδωρ ὥσπερ οἱ ἰχθῦς . Τὰ δ’ ἔναιμον ἔχοντα τὸν πλεύμονα πάντα μᾶλλον δεῖται τῆς ἀναπνοῆς διὰ τὸ πλῆθος τῆς θερμότητος · τῶν δ’ ἄλλων ὅσα μὴ ἔχει πλεύμονα , οὐδὲν ἀναπνεῖ .
Lemmas: περί γάρ ἀναπνοή ὀλίγος μέν τις ὁ πρότερος φυσικός λέγω · τίς μέντοι χάριν ὑπάρχω ὁ ζῷον , ὁ μέν οὐδείς ἀποφαίνω , ὁ δέ λέγω μέν , οὐ καλός δέ λέγω ἀλλά ἄπειρος ὁ συμβαίνω . ἔτι δέ πᾶς ὁ ζῷον φημί ἀναπνέω · οὗτος δέ οὐ εἰμί ἀληθής . ὥστε ἀναγκαῖος περί οὗτος πρῶτος ἐπέρχομαι , ὅπως μή δοκέω ἄπειμι κενός κατηγορέω . ὅτι μέν οὖν ὅσος πλεύμων ἔχω ὁ ζῷον , ἀναπνέω πᾶς , φανερός . ἀλλά καί οὗτος αὐτός ὅσος μέν ἄναιμος ἔχω ὁ πλεύμων καί σομφός , ἥσσων δέω ὁ ἀναπνοή · διό πολύς χρόνος ἐν ὁ ὕδωρ δύναμαι διαμένω παρά ὁ ὁ σῶμα ἰσχύς . ὁ δέ πλεύμων σομφός ἔχω πᾶς ὁ ᾠοτοκέω , οἷος ὁ ὁ βάτραχος γένος . ἔτι δέ ὁ ἑμύς τε καί χελώνη πολύς χρόνος μένω ἐν ὁ ὑγρός · ὁ γάρ πλεύμων ὀλίγος ἔχω θερμότης · ὀλίγαιμος γάρ ἔχω αὐτός · ἐμφυσάω οὖν αὐτός ὁ κίνησις καταψύχω καί ποιέω διαμένω πολύς χρόνος . ἐάν μέντοι βιάζω τις λίαν κατέχω πολύς χρόνος , ἀποπνίγω πᾶς · οὐδείς γάρ ὁ τοιοῦτος δέχομαι ὁ ὕδωρ ὥσπερ ὁ ἰχθῦς . ὁ δέ ἔναιμος ἔχω ὁ πλεύμων πᾶς μάλα δέω ὁ ἀναπνοή διά ὁ πλῆθος ὁ θερμότης · ὁ δέ ἄλλος ὅσος μή ἔχω πλεύμων , οὐδείς ἀναπνέω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 2
Δημόκριτος μὲν οὖν ὁ Ἀβδηρίτης καί τινες ἄλλοι τῶν περὶ ἀναπνοῆς εἰρηκότων οὐδὲν περὶ τῶν ἄλλων διωρίκασι ζῴων , ἐοίκασι μέντοι λέγειν ὡς πάντων ἀναπνεόντων · Ἀναξαγόρας δὲ καὶ Διογένης , πάντα φάσκοντες ἀναπνεῖν , περὶ τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ὀστρείων λέγουσι τίνα τρόπον ἀναπνέουσιν . Καί φησιν Ἀναξαγόρας μέν , ὅταν ἀφῶσι τὸ ὕδωρ διὰ τῶν βραγχίων , τὸν ἐν τῷ στόματι γινόμενον ἀέρα ἕλκοντας ἀναπνεῖν τοὺς ἰχθῦς · οὐ γὰρ εἶναι κενὸν οὐδέν · Διογένης δ’ ὅταν ἀφῶσι τὸ ὕδωρ διὰ τῶν βραγχίων , ἐκ τοῦ περὶ τὸ στόμα περιεστῶτος ὕδατος ἕλκειν τῷ κενῷ τῷ ἐν τῷ στόματι τὸν ἀέρα , ὡς ἐνόντος ἐν τῷ ὕδατι ἀέρος . Ταῦτα δ’ ἐστὶν ἀδύνατα . Πρῶτον μὲν γὰρ τὸ ἥμισυ τοῦ πράγματος ἀφαιροῦσι , διὰ τὸ τὸ κοινὸν ἐπὶ θατέρου λέγεσθαι μόνον . Ἀναπνοὴ γὰρ καλεῖται , ταύτης δὲ τὸ μὲν ἐκπνοή ἐστι τὸ δ’ εἰσπνοή · περὶ ἧς οὐθὲν λέγουσι , τίνα τρόπον ἐκπνέουσι τὰ τοιαῦτα τῶν ζῴων . Οὐδ’ ἐνδέχεται αὐτοῖς εἰπεῖν · ὅταν γὰρ ἀναπνεύσωσι , ταύτῃ ᾗ ἀνέπνευσαν πάλιν δεῖ ἐκπνεῖν , καὶ τοῦτο ποιεῖν ἀεὶ παραλλάξ , ὥστε συμβαίνει ἅμα δέχεσθαι τὸ ὕδωρ κατὰ τὸ στόμα καὶ ἐκπνεῖν . Ἀνάγκη δ’ ἀπαντῶντα ἐμποδίζειν θάτερον θατέρῳ . Εἶτα ὅταν ἀφῶσι τὸ ὕδωρ , τότε ἐκπνέουσι κατὰ τὸ στόμα ἢ κατὰ τὰ βράγχια , ὥστε συμβαίνει ἅμα ἐκπνεῖν καὶ ἀναπνεῖν · τότε γάρ φασιν αὐτὸ ἀναπνεῖν . Ἄμα δ’ ἀναπνεῖν καὶ ἐκπνεῖν ἀδύνατον . Ὤστ’ εἰ ἀνάγκη τὰ ἀναπνέοντα ἐκπνεῖν καὶ εἰσπνεῖν , ἐκπνεῖν δὲ μὴ ἐνδέχεται μηδὲν αὐτῶν , φανερὸν ὡς οὐδ’ ἀναπνεῖ αὐτῶν οὐδέν .
Lemmas: Δημόκριτος μέν οὖν ὁ Ἀβδηρίτης καί τις ἄλλος ὁ περί ἀναπνοή λέγω οὐδείς περί ὁ ἄλλος διορίζω ζῷον , ἔοικα μέντοι λέγω ὡς πᾶς ἀναπνέω · Ἀναξαγόρας δέ καί Διογένης , πᾶς φάσκω ἀναπνέω , περί ὁ ἰχθῦς καί ὁ ὄστρειον λέγω τίς τρόπος ἀναπνέω . καί φημί Ἀναξαγόρας μέν , ὅταν ἀφίημι ὁ ὕδωρ διά ὁ βράγχιον , ὁ ἐν ὁ στόμα γίγνομαι ἀήρ ἕλκω ἀναπνέω ὁ ἰχθῦς · οὐ γάρ εἰμί κενός οὐδείς · Διογένης δέ ὅταν ἀφίημι ὁ ὕδωρ διά ὁ βράγχιον , ἐκ ὁ περί ὁ στόμα περιίστημι ὕδωρ ἕλκω ὁ κενός ὁ ἐν ὁ στόμα ὁ ἀήρ , ὡς ἔνειμι ἐν ὁ ὕδωρ ἀήρ . οὗτος δέ εἰμί ἀδύνατος . πρῶτος μέν γάρ ὁ ἥμισυς ὁ πρᾶγμα ἀφαιρέω , διά ὁ ὁ κοινός ἐπί ἕτερος λέγω μόνος . ἀναπνοή γάρ καλέω , οὗτος δέ ὁ μέν ἐκπνοή εἰμί ὁ δέ εἰσπνοή · περί ὅς οὐδείς λέγω , τίς τρόπος ἐκπνέω ὁ τοιοῦτος ὁ ζῷον . οὐδέ ἐνδέχομαι αὐτός λέγω · ὅταν γάρ ἀναπνέω , ταύτῃ ᾗ ἀναπνέω πάλιν δέω ἐκπνέω , καί οὗτος ποιέω ἀεί παραλλάξ , ὥστε συμβαίνω ἅμα δέχομαι ὁ ὕδωρ κατά ὁ στόμα καί ἐκπνέω . ἀνάγκη δέ ἀπαντάω ἐμποδίζω ἕτερος ἕτερος . εἶτα ὅταν ἀφίημι ὁ ὕδωρ , τότε ἐκπνέω κατά ὁ στόμα ἤ κατά ὁ βράγχιον , ὥστε συμβαίνω ἅμα ἐκπνέω καί ἀναπνέω · τότε γάρ φημί αὐτός ἀναπνέω . ἅμα δέ ἀναπνέω καί ἐκπνέω ἀδύνατος . ὥστε εἰ ἀνάγκη ὁ ἀναπνέω ἐκπνέω καί εἰσπνέω , ἐκπνέω δέ μή ἐνδέχομαι μηδείς αὐτός , φανερός ὡς οὐδέ ἀναπνέω αὐτός οὐδείς .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 6
Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τροφῆς γε χάριν ὑποληπτέον γίνεσθαι τὴν ἀναπνοήν , ὡς τρεφομένου τῷ πνεύματι τοῦ ἐντὸς πυρός , καὶ ἀναπνέοντος μὲν ὥσ περ ἐπὶ πῦρ ὑπέκκαυμα ὑποβάλλεσθαι , τραφέντος δὲ τοῦ πυρὸς γίνεσθαι τὴν ἐκπνοήν . Ταὐτὰ γὰρ ἐροῦμεν πάλιν καὶ πρὸς τοῦτον τὸν λόγον ἅπερ πρὸς τοὺς ἔμπροσθεν · καὶ γὰρ ἐπὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἐχρῆν τοῦτο συμβαίνειν ἢ τὸ ἀνάλογον τούτῳ · πάντα γὰρ ἔχει θερμότητα ζωτικήν . Ἔπειτα καὶ τὸ γίνεσθαι τὸ θερμὸν ἐκ τοῦ πνεύματος τίνα χρὴ τρόπον λέγειν , πλασματῶδες ὄν · μᾶλλον γὰρ ἐκ τῆς τροφῆς τοῦτο γινόμενον ὁρῶμεν . Συμβαίνει τε κατὰ ταὐτὸ δέχεσθαι τὴν τροφὴν καὶ τὸ περίττωμα ἀφιέναι · τοῦτο δ’ ἐπὶ τῶν ἄλλων οὐχ ὁρῶμεν γινόμενον .
Lemmas: ἀλλά μήν οὐδέ τροφή γε χάριν ὑπολαμβάνω γίγνομαι ὁ ἀναπνοή , ὡς τρέφω ὁ πνεῦμα ὁ ἐντός πῦρ , καί ἀναπνέω μέν ὡς περ ἐπί πῦρ ὑπέκκαυμα ὑποβάλλω , τρέφω δέ ὁ πῦρ γίγνομαι ὁ ἐκπνοή . αὐτός γάρ λέγω πάλιν καί πρός οὗτος ὁ λόγος ὅς πρός ὁ ἔμπροσθεν · καί γάρ ἐπί ὁ ἄλλος ζῷον χρή οὗτος συμβαίνω ἤ ὁ ἀνάλογος οὗτος · πᾶς γάρ ἔχω θερμότης ζωτικός . ἔπειτα καί ὁ γίγνομαι ὁ θερμός ἐκ ὁ πνεῦμα τίς χρή τρόπος λέγω , πλασματώδης εἰμί · μάλα γάρ ἐκ ὁ τροφή οὗτος γίγνομαι ὁράω . συμβαίνω τε κατά αὐτός δέχομαι ὁ τροφή καί ὁ περίσσωμα ἀφίημι · οὗτος δέ ἐπί ὁ ἄλλος οὐ ὁράω γίγνομαι .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 11
Ἐπεὶ δὲ πρὸς μὲν τὸ εἶναι τροφῆς δεῖται τῶν ζῴων ἕκαστον , πρὸς δὲ τὴν σωτηρίαν τῆς καταψύξεως , τῷ αὐτῷ ὀργάνῳ χρῆται πρὸς ἄμφω ταῦτα ἡ φύσις , καθάπερ ἐνίοις τῇ γλώττῃ πρός τε τοὺς χυμοὺς καὶ πρὸς τὴν ἑρμηνείαν , οὕτω τοῖς ἔχουσι τὸν πλεύμονα τῷ καλουμένῳ στόματι πρός τε τὴν τῆς τροφῆς ἐργασίαν καὶ τὴν ἐκπνοὴν καὶ τὴν ἀναπνοήν . Τοῖς δὲ μὴ ἔχουσι πνεύμονα μηδ’ ἀναπνέουσι τὸ μὲν στόμα πρὸς τὴν ἐργασίαν τῆς τροφῆς , πρὸς δὲ τὴν κατάψυξιν τοῖς δεομένοις καταψύξεως ἡ τῶν βραγχίων ὑπάρχει φύσις . Πῶς μὲν οὖν ἡ τῶν εἰρημένων ὀργάνων δύναμις ποιεῖ τὴν κατάψυξιν , ὕστερον ἐροῦμεν . Πρὸς δὲ τὸ τὴν τροφὴν μὴ διακωλύειν παραπλησίως τοῖς τ’ ἀναπνέουσι συμβαίνει καὶ τοῖς δεχομένοις τὸ ὑγρόν · οὔτε γὰρ ἀναπνέοντες ἅμα καταδέχονται τὴν τροφήν · εἰ δὲ μή , συμβαίνει πνίγεσθαι παρεισιούσης τῆς τροφῆς ἢ τῆς ὑγρᾶς ἢ τῆς ξηρᾶς ἐπὶ τὸν πνεύμονα διὰ τῆς ἀρτηρίας · πρότερον γὰρ κεῖται ἡ ἀρτηρία τοῦ οἰσοφάγου , δι’ οὖ ἡ τροφὴ πορεύεται εἰς τὴν καλουμένην κοιλίαν . Τοῖς μὲν οὖν τετράποσι καὶ ἐναίμοις ἔχει ἡ ἀρτηρία οἷον πῶμα τὴν ἐπιγλωττίδα · τοῖς δ’ ὄρνισι καὶ τῶν τετραπόδων τοῖς ᾠοτόκοις οὐκ ἔπεστιν , ἀλλὰ τῇ συναγωγῇ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν · δεχόμενα γὰρ τὴν τροφὴν τὰ μὲν συνάγει , τὰ δ’ ἐπιτίθησι τὴν ἐπιγλωττίδα . Προελθούσης δὲ τὰ μὲν ἐπαίρει , τὰ δὲ διοίγει καὶ καταδέχεται τὸ πνεῦμα πρὸς τὴν κατάψυξιν . Τὰ δ’ ἔχοντα βράγχια , ἀφέντα διὰ τούτων τὸ ὑγρόν , διὰ τοῦ στόματος καταδέχεται τὴν τροφήν · ἀρτηρίαν μὲν γὰρ οὐκ ἔχουσιν , ὥστε ταύτῃ μὲν οὐθὲν ἂν βλάπτοιντο ὑπὸ τῆς τοῦ ὑγροῦ παρεμπτώσεως , ἀλλ’ εἰς τὴν κοιλίαν εἰσιόντος . Διὸ ταχεῖαν ποιεῖται τὴν ἄφεσιν καὶ τὴν λῆψιν τῆς τροφῆς , καὶ τοὺς ὀδόντας ὀξεῖς ἔχουσι , καὶ καρχαρόδοντες σχεδὸν πάντες εἰσίν · οὐ γὰρ ἐνδέχεται λεαίνειν τὴν τροφήν .
Lemmas: ἐπεί δέ πρός μέν ὁ εἰμί τροφή δέω ὁ ζῷον ἕκαστος , πρός δέ ὁ σωτηρία ὁ κατάψυξις , ὁ αὐτός ὄργανον χράω πρός ἄμφω οὗτος ὁ φύσις , καθά ἔνιοι ὁ γλῶσσα πρός τε ὁ χυμός καί πρός ὁ ἑρμηνεία , οὕτως ὁ ἔχω ὁ πλεύμων ὁ καλέω στόμα πρός τε ὁ ὁ τροφή ἐργασία καί ὁ ἐκπνοή καί ὁ ἀναπνοή . ὁ δέ μή ἔχω πνεύμων μηδέ ἀναπνέω ὁ μέν στόμα πρός ὁ ἐργασία ὁ τροφή , πρός δέ ὁ κατάψυξις ὁ δέω κατάψυξις ὁ ὁ βράγχιον ὑπάρχω φύσις . πῶς μέν οὖν ὁ ὁ λέγω ὄργανον δύναμις ποιέω ὁ κατάψυξις , ὕστερον λέγω . πρός δέ ὁ ὁ τροφή μή διακωλύω παραπλήσιος ὁ τε ἀναπνέω συμβαίνω καί ὁ δέχομαι ὁ ὑγρός · οὔτε γάρ ἀναπνέω ἅμα καταδέχομαι ὁ τροφή · εἰ δέ μή , συμβαίνω πνίγω παρείσειμι ὁ τροφή ἤ ὁ ὑγρός ἤ ὁ ξηρός ἐπί ὁ πνεύμων διά ὁ ἀρτηρία · πρότερος γάρ κεῖμαι ὁ ἀρτηρία ὁ οἰσοφάγος , διά ὅς ὁ τροφή πορεύω εἰς ὁ καλέω κοιλία . ὁ μέν οὖν τετράπους καί ἔναιμος ἔχω ὁ ἀρτηρία οἷος πῶμα ὁ ἐπιγλωσσίς · ὁ δέ ὄρνις καί ὁ τετράπους ὁ ᾠότοκος οὐ ἔπειμι , ἀλλά ὁ συναγωγή ὁ αὐτός ποιέω · δέχομαι γάρ ὁ τροφή ὁ μέν συνάγω , ὁ δέ ἐπιτίθημι ὁ ἐπιγλωσσίς . προέρχομαι δέ ὁ μέν ἐπαίρω , ὁ δέ διοίγνυμι καί καταδέχομαι ὁ πνεῦμα πρός ὁ κατάψυξις . ὁ δέ ἔχω βράγχιον , ἀφίημι διά οὗτος ὁ ὑγρός , διά ὁ στόμα καταδέχομαι ὁ τροφή · ἀρτηρία μέν γάρ οὐ ἔχω , ὥστε ταύτῃ μέν οὐδείς ἄν βλάπτω ὑπό ὁ ὁ ὑγρός παρέμπτωσις , ἀλλά εἰς ὁ κοιλία εἰσέρχομαι . διό ταχύς ποιέω ὁ ἄφεσις καί ὁ λῆψις ὁ τροφή , καί ὁ ὀδούς ὀξύς ἔχω , καί καρχαρόδων σχεδόν πᾶς εἰμί · οὐ γάρ ἐνδέχομαι λεαίνω ὁ τροφή .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 13
Περὶ δὲ τῆς καταψύξεως , τίνα γίνεται τρόπον τοῖς τ’ ἀναπνέουσι καὶ τοῖς ἔχουσι βράγχια , μετὰ ταῦτα λεκτέον . Ὅτι μὲν οὖν ἀναπνέουσιν ὅσα πνεύμονα τῶν ζῴων ἔχουσι , πρότερον εἴρηται . Διὰ τί δὲ τοῦτο τὸ μόριον ἔχουσιν ἔνια , καὶ διὰ τί τὰ ἔχοντα δεῖται τῆς ἀναπνοῆς , αἴτιον τοῦ μὲν ἔχειν ὅτι τὰ τιμιώτερα τῶν ζῴων πλείονος τετύχηκε θερμότητος · ἅμα γὰρ ἀνάγκη καὶ ψυχῆς τετυχηκέναι τιμιωτέρας · τιμιώτερα γὰρ τὰ τοιαῦτα τῆς φύσεως τῆς τῶν φυτῶν . Διὸ καὶ τὰ μάλιστα ἔναιμον ἔχοντα τὸν πνεύμονα καὶ θερμὸν μείζονά τε τοῖς μεγέθεσι , καὶ τό γε καθαρωτάτῳ καὶ πλείστῳ κεχρημένον αἵματι τῶν ζῴων ὀρθότατόν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , καὶ τὸ ἄνω πρὸς τὸ τοῦ ὅλου ἄνω ἔχει μόνον διὰ τὸ τοιοῦτον ἔχειν τοῦτο τὸ μόριον . Ὥστε τῆς οὐσίας καὶ τούτῳ καὶ τοῖς ἄλλοις θετέον αἴτιον αὐτό , καθάπερ ὁτιοῦν ἄλλο τῶν μορίων . Ἔχει μὲν οὖν ἕνεκα τούτου . Τὴν δ’ ἐξ ἀνάγκης καὶ τῆς κινήσεως αἰτίαν καὶ τὰ τοιαῦτα νομίζειν συνεστάναι ζῷα , καθάπερ καὶ μὴ τοιαῦτα πολλὰ συνέστηκεν · τὰ μὲν γὰρ ἐκ γῆς πλείονος γέγονεν , οἷον τὸ τῶν φυτῶν γένος , τὰ δ’ ἐξ ὕδατος , οἷον τὸ τῶν ἐνύδρων · τῶν δὲ πτηνῶν καὶ πεζῶν τὰ μὲν ἐξ ἀέρος τὰ δ’ ἐκ πυρός . Ἕκαστα δ’ ἐν τοῖς οἰκείοις τόποις ἔχει τὴν τάξιν αὐτῶν .
Lemmas: περί δέ ὁ κατάψυξις , τίς γίγνομαι τρόπος ὁ τε ἀναπνέω καί ὁ ἔχω βράγχιον , μετά οὗτος λεκτέος . ὅτι μέν οὖν ἀναπνέω ὅσος πνεύμων ὁ ζῷον ἔχω , πρότερος λέγω . διά τίς δέ οὗτος ὁ μόριον ἔχω ἔνιοι , καί διά τίς ὁ ἔχω δέω ὁ ἀναπνοή , αἴτιος ὁ μέν ἔχω ὅτι ὁ τίμιος ὁ ζῷον πολύς τυγχάνω θερμότης · ἅμα γάρ ἀνάγκη καί ψυχή τυγχάνω τίμιος · τίμιος γάρ ὁ τοιοῦτος ὁ φύσις ὁ ὁ φυτόν . διό καί ὁ μάλα ἔναιμος ἔχω ὁ πνεύμων καί θερμός μέγας τε ὁ μέγεθος , καί ὁ γε καθαρός καί πολύς χράω αἷμα ὁ ζῷον ὀρθός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ἄνω πρός ὁ ὁ ὅλος ἄνω ἔχω μόνος διά ὁ τοιοῦτος ἔχω οὗτος ὁ μόριον . ὥστε ὁ οὐσία καί οὗτος καί ὁ ἄλλος τίθημι αἴτιος αὐτός , καθά ὁστισοῦν ἄλλος ὁ μόριον . ἔχω μέν οὖν ἕνεκα οὗτος . ὁ δέ ἐκ ἀνάγκη καί ὁ κίνησις αἰτία καί ὁ τοιοῦτος νομίζω συνίστημι ζῷον , καθά καί μή τοιοῦτος πολύς συνίστημι · ὁ μέν γάρ ἐκ γῆ πολύς γίγνομαι , οἷος ὁ ὁ φυτόν γένος , ὁ δέ ἐκ ὕδωρ , οἷος ὁ ὁ ἔνυδρος · ὁ δέ πτηνός καί πεζός ὁ μέν ἐκ ἀήρ ὁ δέ ἐκ πῦρ . ἕκαστος δέ ἐν ὁ οἰκεῖος τόπος ἔχω ὁ τάξις αὐτός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 15
Διὰ τί δὲ τὰ ἔχοντα δέχεται τὸν ἀέρα καὶ ἀναπνέουσι , καὶ μάλιστ’ αὐτῶν ὅσα ἔχουσιν ἔναιμον , αἴτιον τοῦ μὲν ἀναπνεῖν ὁ πνεύμων σομφὸς ὢν καὶ συρίγγων πλήρης . Καὶ ἐναιμότατον δὴ μάλιστα τοῦτο τὸ μόριον τῶν καλουμένων σπλάγχνων . Ὅσα δὴ ἔχει ἔναιμον αὐτό , ταχείας μὲν δεῖται τῆς καταψύξεως διὰ τὸ μικρὰν εἶναι τὴν ῥοπὴν τοῦ ψυχικοῦ πυρός , εἴσω δ’ εἰσιέναι διὰ παντὸς διὰ τὸ πλῆθος τοῦ αἵματος καὶ τῆς θερμότητος . Ταῦτα δ’ ἀμφότερα ὁ μὲν ἀὴρ δύναται ῥᾳδίως ποιεῖν · διὰ γὰρ τὸ λεπτὴν ἔχειν τὴν φύσιν διὰ παντός τε καὶ ταχέως διαδυόμενος διαψύχει · τὸ δ’ ὕδωρ τοὐναντίον . Καὶ διότι δὴ μάλιστ’ ἀναπνέουσι τὰ ἔχοντα τὸν πνεύμονα ἔναιμον , ἐκ τούτων δῆλον · τό τε γὰρ θερμότερον πλείονος δεῖται τῆς καταψύξεως , ἅμα δὲ καὶ πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς θερμότητος τῆς ἐν τῇ καρδίᾳ πορεύεται τὸ πνεῦμα ῥᾳδίως .
Lemmas: διά τίς δέ ὁ ἔχω δέχομαι ὁ ἀήρ καί ἀναπνέω , καί μάλα αὐτός ὅσος ἔχω ἔναιμος , αἴτιος ὁ μέν ἀναπνέω ὁ πνεύμων σομφός εἰμί καί σῦριγξ πλήρης . καί ἔναιμος δή μάλα οὗτος ὁ μόριον ὁ καλέω σπλάγχνον . ὅσος δή ἔχω ἔναιμος αὐτός , ταχύς μέν δέω ὁ κατάψυξις διά ὁ μικρός εἰμί ὁ ῥοπή ὁ ψυχικός πῦρ , εἴσω δέ εἰσέρχομαι διά πᾶς διά ὁ πλῆθος ὁ αἷμα καί ὁ θερμότης . οὗτος δέ ἀμφότερος ὁ μέν ἀήρ δύναμαι ῥᾴδιος ποιέω · διά γάρ ὁ λεπτός ἔχω ὁ φύσις διά πᾶς τε καί ταχύς διαδύνω διαψύχω · ὁ δέ ὕδωρ ἐναντίος . καί διότι δή μάλα ἀναπνέω ὁ ἔχω ὁ πνεύμων ἔναιμος , ἐκ οὗτος δῆλος · ὁ τε γάρ θερμός πολύς δέω ὁ κατάψυξις , ἅμα δέ καί πρός ὁ ἀρχή ὁ θερμότης ὁ ἐν ὁ καρδία πορεύω ὁ πνεῦμα ῥᾴδιος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 18
Γένεσις μὲν οὖν ἐστὶν ἡ πρώτη μέθεξις ἐν τῷ θερμῷ τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς , ζωὴ δ’ ἡ μονὴ ταύτης . Νεότης δ’ ἐστὶν ἡ τοῦ πρώτου καταψυκτικοῦ μορίου αὔξησις , γῆρας δ’ ἡ τούτου φθίσις , ἀκμὴ δὲ τὸ τούτων μέσον . Τελευτὴ δὲ καὶ φθορὰ βίαιος μὲν ἡ τοῦ θερμοῦ σβέσις καὶ μάρανσις · φθαρείη γὰρ ἂν δι’ ἀμφοτέρας ταύτας τὰς αἰτίας , ἡ δὲ κατὰ φύσιν τοῦ αὐτοῦ τούτου μάρανσις διὰ χρόνου μῆκος γινομένη καὶ τελειότητα . Τοῖς μὲν οὖν φυτοῖς αὔανσις , ἐν δὲ τοῖς ζῴοις καλεῖται θάνατος . Τούτου δ’ ὁ μὲν ἐν γήρᾳ θάνατος μάρανσις τοῦ μορίου δι’ ἀδυναμίαν τοῦ καταψύχειν ὑπὸ γήρως . Τί μὲν οὖν ἐστὶ γένεσις καὶ ζωὴ καὶ θάνατος , καὶ διὰ τίνας αἰτίας ὑπάρχουσι τοῖς ζῴοις , εἴρηται .
Lemmas: γένεσις μέν οὖν εἰμί ὁ πρῶτος μέθεξις ἐν ὁ θερμός ὁ θρεπτικός ψυχή , ζωή δέ ὁ μονή οὗτος . νεότης δέ εἰμί ὁ ὁ πρῶτος καταψυκτικός μόριον αὔξησις , γῆρας δέ ὁ οὗτος φθίσις , ἀκμή δέ ὁ οὗτος μέσος . τελευτή δέ καί φθορά βίαιος μέν ὁ ὁ θερμός σβέσις καί μάρανσις · φθείρω γάρ ἄν διά ἀμφότερος οὗτος ὁ αἰτία , ὁ δέ κατά φύσις ὁ αὐτός οὗτος μάρανσις διά χρόνος μῆκος γίγνομαι καί τελειότης . ὁ μέν οὖν φυτόν αὔανσις , ἐν δέ ὁ ζῷον καλέω θάνατος . οὗτος δέ ὁ μέν ἐν γῆρας θάνατος μάρανσις ὁ μόριον διά ἀδυναμία ὁ καταψύχω ὑπό γῆρας . τίς μέν οὖν εἰμί γένεσις καί ζωή καί θάνατος , καί διά τίς αἰτία ὑπάρχω ὁ ζῷον , λέγω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-respiratione 19
Δῆλον δ’ ἐκ τούτων καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν τοῖς μὲν ἀναπνέουσι τῶν ζῴων ἀποπνίγεσθαι συμβαίνει ἐν τῷ ὑγρῷ , τοῖς δ’ ἰχθύσιν ἐν τῷ ἀέρι · τοῖς μὲν γὰρ διὰ τοῦ ὕδατος ἡ κατάψυξις γίνεται , τοῖς δὲ διὰ τοῦ ἀέρος , ὧν ἑκάτερα στερίσκεται μεταβάλλοντα τοὺς τόπους . Ἡ δ’ αἰτία τῆς κινήσεως τοῖς μὲν τῶν βραγχίων τοῖς δὲ τοῦ πνεύμονος , ὧν αἰρομένων καὶ συνιζόντων τὰ μὲν ἐκπνέουσι καὶ εἰσπνέουσι τὰ δὲ δέχονται τὸ ὑγρὸν καὶ ἐξιᾶσιν , ἔτι δ’ ἡ σύστασις τοῦ ὀργάνου , τόνδ’ ἔχει τὸν τρόπον .
Lemmas: δῆλος δέ ἐκ οὗτος καί διά τίς αἰτία ὁ μέν ἀναπνέω ὁ ζῷον ἀποπνίγω συμβαίνω ἐν ὁ ὑγρός , ὁ δέ ἰχθῦς ἐν ὁ ἀήρ · ὁ μέν γάρ διά ὁ ὕδωρ ὁ κατάψυξις γίγνομαι , ὁ δέ διά ὁ ἀήρ , ὅς ἑκάτερος στερίσκω μεταβάλλω ὁ τόπος . ὁ δέ αἰτία ὁ κίνησις ὁ μέν ὁ βράγχιον ὁ δέ ὁ πνεύμων , ὅς ἀείρω καί συνίζω ὁ μέν ἐκπνέω καί εἰσπνέω ὁ δέ δέχομαι ὁ ὑγρός καί ἐξίημι , ἔτι δέ ὁ σύστασις ὁ ὄργανον , ὅδε ἔχω ὁ τρόπος .