ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.2
2 βουλόμενος διαπονεῖν ἱκανῶς . ἔχει δʼ ἑκάτερα χάριν . τῶν μὲν γὰρ εἰ καὶ κατὰ μικρὸν ἐφαπτόμεθα , ὅμως διὰ τὴν τιμιότητα τοῦ γνωρίζειν ἥδιον ἢ τὰ παῤ ἡμῖν ἅπαντα , ὧσπερ καὶ τῶν ἐρωμένων τὸ τυχὸν καὶ μικρὸν μόριον κατιδεῖν ἥδιόν ἐστιν ἢ πολλὰ ἕτερα καὶ μεγάλα διʼ ἀκριβείας ἰδεῖν · τὰ δὲ διὰ τὸν μᾶλλον καὶ πλείω γνωρίζειν αὐτῶν λαμβάνει τὴν τῆς ἐπιστήμης ὑπεροχήν , ἔτι δὲ διὰ τὸ πλησιαίτερα ἡμῶν εἶναι καὶ τῆς φύσεως οἰκειότερα ἀντικαταλλάττεταί τι πρὸς τὴν περὶ τὰ θεῖα φιλοσοφίαν .
Lemmas: 2 βούλομαι διαπονέω ἱκανός . ἔχω δέ ἑκάτερος χάρις . ὁ μέν γάρ εἰ καί κατά μικρός ἐφάπτω , ὅμως διά ὁ τιμιότης ὁ γνωρίζω ἡδύς ἤ ὁ παρά ἐγώ ἅπας , ὥσπερ καί ὁ ἐράω ὁ τυγχάνω καί μικρός μόριον κατοράω ἡδύς εἰμί ἤ πολύς ἕτερος καί μέγας διά ἀκρίβεια ὁράω · ὁ δέ διά ὁ μάλα καί πολύς γνωρίζω αὐτός λαμβάνω ὁ ὁ ἐπιστήμη ὑπεροχή , ἔτι δέ διά ὁ πλησίος ἐγώ εἰμί καί ὁ φύσις οἰκεῖος ἀντικαταλλάσσομαι τις πρός ὁ περί ὁ θεῖος φιλοσοφία .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.3
3 ἐπεὶ δὲ περὶ ἐκείνων διήλθομεν λέγοντες τὸ φαινόμενον ἡμῖν , λοιπὸν περὶ τῆς ζωικῆς φύσεως εἰπεῖν , μηδὲν παραλιπόντας εἰς δύναμιν μήτε ἀτιμότερον μήτε τιμιώτερον . καὶ γὰρ ἐν τοῖς μὴ κεχαρισμένοις αὐτῶν πρὸς τὴν αἴσθησιν κατὰ τὴν θεωρίαν ὅμως ἡ δημιουργήσασα φύσις ἀμηχάνους ἡδονὰς παρέχει τοῖς δυναμένοις τὰς αἰτίας γνωρίζειν καὶ φύσει φιλοσόφοις . καὶ γὰρ ἂν εἴη παράλογον καὶ ἄτοπον , εἰ τὰς μὲν εἰκόνας αὐτῶν θεωροῦντες χαίρομεν ὅτι τὴν δημιουργήσασαν τέχνην συνθεωροῦμεν , οἷον τὴν γραφικὴν ἢ τὴν πλαστικήν , αὐτῶν δὲ τῶν φύσει συνεστώτων μὴ μᾶλλον ἀγαπῷμεν τὴν θεωρίαν , δυνάμενοί γε τὰς αἰτίας καθορᾶν .
Lemmas: 3 ἐπεί δέ περί ἐκεῖνος διέρχομαι λέγω ὁ φαίνω ἐγώ , λοιπός περί ὁ ζωϊκός φύσις λέγω , μηδείς παραλείπω εἰς δύναμις μήτε ἄτιμος μήτε τίμιος . καί γάρ ἐν ὁ μή χαρίζω αὐτός πρός ὁ αἴσθησις κατά ὁ θεωρία ὅμως ὁ δημιουργέω φύσις ἀμήχανος ἡδονή παρέχω ὁ δύναμαι ὁ αἰτία γνωρίζω καί φύσις φιλόσοφος . καί γάρ ἄν εἰμί παράλογος καί ἄτοπος , εἰ ὁ μέν εἰκών αὐτός θεωρέω χαίρω ὅτι ὁ δημιουργέω τέχνη συνθεωρέω , οἷος ὁ γραφικός ἤ ὁ πλαστικός , αὐτός δέ ὁ φύσις συνίστημι μή μάλα ἀγαπάω ὁ θεωρία , δύναμαι γε ὁ αἰτία καθοράω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.4
4 διὸ δεῖ μὴ δυσχεραίνειν παιδικῶς τὴν περὶ τῶν ἀτιμοτέρων ζῴων ἐπίσκεψιν . ἐν πᾶσι γὰρ τοῖς φυσικοῖς ἔνεστί τι θαυμαστόν · καὶ καθάπερ Ἡράκλειτος λέγεται πρὸς τοὺς ξένους εἰπεῖν τοὺς βουλεμένους ἐντυχεῖν αὐτῷ , οἳ ἐπειδὴ προσιόντες εἶδον αὐτὸν θερόμενον πρὸς τῷ ἴπνῳ ἔστησαν ( ἐκέλευε γὰρ αὐτούς εἰσιέναι θαρροῦντας · εἶναι γὰρ καὶ ἐνταῦθα θεούς ) , οὕτω καὶ πρὸς τὴν ζήτησιν περὶ ἑκάστου τῶν ξῴων προσιέναι δεῖ μὴ δυσωπούμενον ὡς ἐν ἅπασιν ὄντος τινὸς φυσικοῦ καὶ καλοῦ . τὸ γὰρ μὴ τυχόντως ἀλλʼ ἕνεκά τινος ἐν τοῖς τῆς φύσεως ἔργοις ἐστὶ καὶ μάλιστα οὗ δʼ ἕνεκα συνέστηκεν ἢ γέγονε τέλους , τὴν τοῦ καλοῦ χώραν εἴληφεν .
Lemmas: 4 διό δέω μή δυσχεραίνω παιδικός ὁ περί ὁ ἄτιμος ζῷον ἐπίσκεψις . ἐν πᾶς γάρ ὁ φυσικός ἔνειμι τις θαυμαστός · καί καθά Ἡράκλειτος λέγω πρός ὁ ξένος λέγω ὁ βούλομαι ἐντυγχάνω αὐτός , ὅς ἐπειδή προσέρχομαι ὁράω αὐτός θέρω πρός ὁ ἰπνός ἵστημι ( κελεύω γάρ αὐτός εἰσέρχομαι θαρσέω · εἰμί γάρ καί ἐνταῦθα θεός ) , οὕτως καί πρός ὁ ζήτησις περί ἕκαστος ὁ ξῴον προσέρχομαι δέω μή δυσωπέω ὡς ἐν ἅπας εἰμί τις φυσικός καί καλός . ὁ γάρ μή τυχόντως ἀλλά ἕνεκα τις ἐν ὁ ὁ φύσις ἔργον εἰμί καί μάλα ὅς δέ ἕνεκα συνίστημι ἤ γίγνομαι τέλος , ὁ ὁ καλός χώρα λαμβάνω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.5
εἰ δέ τις τὴν περὶ τῶν ἄλλων 5 ζῴων θεωρίαν ἄτιμον εἶναι νενόμικε , τὸν αὐτὸν τρόπον οἴεσθαι χρὴ καὶ περὶ αὐτοῦ · οὐκ ἔστι γὰρ ἄνευ πολλῆς δυσχερείας ἰδεῖν ἐξ ὧν συνέστηκε τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος , οἷον αἷμα , σάρκες , ὀστᾶ , φλέβες καὶ τὰ τοιαῦτα μόρια . ὁμοίως τε δεῖ νομίζειν τὸν περὶ οὑτινοσοῦν τῶν μορίων ἢ τῶν σκευῶν διαλεγόμενον μὴ περὶ τῆς ὕλης ποιεῖσθαι τὴν μνήμην , μηδὲ ταύτης χάριν , ἀλλὰ τῆς ὅλης μορφῆς , σἷον καὶ περὶ οἰκίας , ἀλλὰ μὴ πλίνθων καὶ πηλοῦ καὶ ξύλων · καὶ τὸν περὶ φύσεως περὶ τῆς συνθέσεως καὶ τῆς ὅλης οὐσίας , ἀλλὰ μὴ περὶ τούτων ἃ μὴ συμβαίνει χωριζόμενά ποτε τῆς οὐσίας αὑτῶν .
Lemmas: εἰ δέ τις ὁ περί ὁ ἄλλος 5 ζῷον θεωρία ἄτιμος εἰμί νομίζω , ὁ αὐτός τρόπος οἴομαι χρή καί περί ἑαυτοῦ · οὐ εἰμί γάρ ἄνευ πολύς δυσχέρεια ὁράω ἐκ ὅς συνίστημι ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , οἷος αἷμα , σάρξ , ὀστέον , φλέψ καί ὁ τοιοῦτος μόριον . ὅμοιος τε δέω νομίζω ὁ περί ὅστις ὁ μόριον ἤ ὁ σκεῦος διαλέγω μή περί ὁ ὕλη ποιέω ὁ μνήμη , μηδέ οὗτος χάριν , ἀλλά ὁ ὅλος μορφή , σίον καί περί οἰκία , ἀλλά μή πλίνθος καί πηλός καί ξύλον · καί ὁ περί φύσις περί ὁ σύνθεσις καί ὁ ὅλος οὐσία , ἀλλά μή περί οὗτος ὅς μή συμβαίνω χωρίζω ποτέ ὁ οὐσία αὐτός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.6
ἀναγκαῖον δὲ πρῶτον 6 τὰ συμβεβηκότα διελεῖν περὶ ἕκαστον γένος , ὅσα καθʼ αὐτὰ πᾶσιν ὑπάρχει τοῖς ζῴοις , μετὰ δὲ ταῦτα τὰς αἰτίας αὐτῶν πειρᾶσθαι διελεῖν . εἴρηται μὲν οὖν καὶ πρότερον ὅτι πολλὰ κοινὰ πολλοῖς ὑπάρχει τῶν ζῴων , τὰ μὲν ἀπλῶς , οἷον πόδες , πτερά , λεπίδες , καὶ πάθη δὴ τὸν αὐτὸυ τρόπον τούτοις , τὰ δʼ ἀνάλογον . λέγω δʼ ἀνάλογον , ὅτι τοῖς μὲν ὑπάρχει πλεύμων , τοῖς δὲ πλεύμων μὲν οὔ , ὃ δὲ τοῖς ἔχουσι πλεύμονα , ἐκείνοις ἕτερον ἀντὶ τούτου · καὶ τοῖς μὲν αἷμα , τοῖς δὲ τὸ ἀνάλογον τὴν αὐτὴν ἔχον δύναμιν ἥνπερ τοῖς ἐναίμοις τὸ αἷμα .
Lemmas: ἀναγκαῖος δέ πρῶτος 6 ὁ συμβαίνω διαιρέω περί ἕκαστος γένος , ὅσος κατά ἑαυτοῦ πᾶς ὑπάρχω ὁ ζῷον , μετά δέ οὗτος ὁ αἰτία αὐτός πειράω διαιρέω . λέγω μέν οὖν καί πρότερος ὅτι πολύς κοινός πολύς ὑπάρχω ὁ ζῷον , ὁ μέν ἁπλῶς , οἷος πούς , πτερόν , λεπίς , καί πάθος δή ὁ αὐτόυ τρόπος οὗτος , ὁ δέ ἀνάλογος . λέγω δέ ἀνάλογος , ὅτι ὁ μέν ὑπάρχω πλεύμων , ὁ δέ πλεύμων μέν οὐ , ὅς δέ ὁ ἔχω πλεύμων , ἐκεῖνος ἕτερος ἀντί οὗτος · καί ὁ μέν αἷμα , ὁ δέ ὁ ἀνάλογος ὁ αὐτός ἔχω δύναμις ὅς ὁ ἔναιμος ὁ αἷμα .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.7
τὸ δὲ λέγειν χωρὶς 7 περὶ ἑκάστων τῶν καθ’ ἕκαστα , καὶ ἔμπροσθεν εἴπομεν ὅτι πολλάκις συμβήσεται ταὐτὰ λέγειν , ἐπειδὰν λέγωμεν περὶ πάντων τῶν ὑπαρχόντων · ὑπάρχει δὲ πολλοῖς ταὐτά . ταῦτα μὲν οὖν ταύτῃ διωρίσθω . ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν ὄργανον πᾶν ἕνεκά του , τῶν δὲ τοῦ σώματος μορίων ἕκαστον ἕνεκά του , τὸ δʼ οὗ ἕνεκα πρᾶξίς τις , φανερὸν ὅτι καὶ τὸ σύνολον σῶμα συνέστηκε πράξεος τινος ἕνεκα πλήρους . οὐ γὰρ ἡ πρίσις τοῦ πρίονος χάριν γέγονεν , ἀλλʼ ὁ πρίων τῆς πρίσεως · χρῆσις γάρ τις ἡ πρίσις ἐστίν . ὥστε καὶ τὸ σῶμά πως τῆς ψυχῆς ἕνεκεν , καὶ τὰ μόρια τῶν ἔργων πρὸς ἃ πέφυκεν ἕκαστον .
Lemmas: ὁ δέ λέγω χωρίς 7 περί ἕκαστος ὁ κατά ἕκαστος , καί ἔμπροσθεν λέγω ὅτι πολλάκις συμβαίνω αὐτός λέγω , ἐπειδάν λέγω περί πᾶς ὁ ὑπάρχω · ὑπάρχω δέ πολύς αὐτός . οὗτος μέν οὖν ταύτῃ διορίζω . ἐπεί δέ ὁ μέν ὄργανον πᾶς ἕνεκα τις , ὁ δέ ὁ σῶμα μόριον ἕκαστος ἕνεκα τις , ὁ δέ ὅς ἕνεκα πρᾶξις τις , φανερός ὅτι καί ὁ σύνολος σῶμα συνίστημι πράσσω τις ἕνεκα πλήρης . οὐ γάρ ὁ πρῖσις ὁ πρίων χάριν γίγνομαι , ἀλλά ὁ πρίων ὁ πρῖσις · χρῆσις γάρ τις ὁ πρῖσις εἰμί . ὥστε καί ὁ σῶμα πως ὁ ψυχή ἕνεκα , καί ὁ μόριον ὁ ἔργον πρός ὅς φύω ἕκαστος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.8
8 λεκτέον ἄρα πρῶτον τὰς πράξεις τάς τε κοινὰς πάντων καὶ τὰς κατὰ γένος καὶ τὰς κατʼ εἶδος . λέγω δὲ κοινὰς μὲν αἳ πᾶσιν ὑπάρχουσι τοῖς ζῴοις , κατὰ γένος δέ , ὅσων παῤ ἄλληλα τὰς διαφορὰς ὁρῶμεν καθʼ ὑπεροχὴν οὔσας , οἷον ὅρνιδα λέγω κατὰ γένος , ἄνθρωπον δὲ κατʼ εἶδος , καὶ πᾶν ὃ κατὰ τὸν καθόλου λόγον μηδεμίαν ἔχει διαφοφάν . τὰ μὲν γὰρ ἔχουσι τὸ κοινὸν κατ᾿ ἀναλογίαν , τὰ δὲ κατὰ γένος , τὰ δὲ κατʼ εἶδος . ὅσαι μὲν οὖν πράξεις ἄλλων ἕνεκα , δῆλον ὅτι καὶ ὧν αἱ πράξεις τὸν αὐτὸν τρόπον διεστᾶσιν ὅνπερ αἱ πράξεις . ὁμοίως δὲ κἂν εἴ τινες πρότεραι καὶ τέλος ἑτέρων πράξεων τυγχάνουσιν οὖσαι , τὸν αὐτὸν ἕξει τρόπον καὶ τῶν μορίων ἕκαστον , ὧν αἱ πράξεις αἱ τοιαῦται · καὶ τρίτον , ὧν ὄντων ἀναγκαῖον ὑπάρχειν .
Lemmas: 8 λεκτέος ἄρα πρῶτος ὁ πρᾶξις ὁ τε κοινός πᾶς καί ὁ κατά γένος καί ὁ κατά εἶδος . λέγω δέ κοινός μέν ὅς πᾶς ὑπάρχω ὁ ζῷον , κατά γένος δέ , ὅσος παρά ἀλλήλων ὁ διαφορά ὁράω κατά ὑπεροχή εἰμί , οἷος ὅρνις λέγω κατά γένος , ἄνθρωπος δέ κατά εἶδος , καί πᾶς ὅς κατά ὁ καθόλου λόγος μηδείς ἔχω διαφοφημι . ὁ μέν γάρ ἔχω ὁ κοινός κατά ἀναλογία , ὁ δέ κατά γένος , ὁ δέ κατά εἶδος . ὅσος μέν οὖν πρᾶξις ἄλλος ἕνεκα , δῆλος ὅτι καί ὅς ὁ πρᾶξις ὁ αὐτός τρόπος διΐστημι ὅς ὁ πρᾶξις . ὅμοιος δέ ἄν εἰ τις πρότερος καί τέλος ἕτερος πρᾶξις τυγχάνω εἰμί , ὁ αὐτός ἔχω τρόπος καί ὁ μόριον ἕκαστος , ὅς ὁ πρᾶξις ὁ τοιοῦτος · καί τρίτος , ὅς εἰμί ἀναγκαῖος ὑπάρχω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 1.5.9
9 λέγω δὲ πάθη καὶ πράξεις γένεσιν , αὔξησιν , ὀχείαν , ἐγρήγορσιν , ὕπτνον , πορείαν , καὶ ὁπόσʼ ἄλλα τοιαύτα τοῖς ζῴοις ὑπάρχει · μόρια δὲ λέγω ῥῖνα , ὀφθαλμὸν καὶ τὸ σύνολον πρόσωπον , ὧν ἕκαστον καλεῖται μέλος . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων . καὶ περὶ μὲν τοῦ τρόπου τῆς μεθόδου τοσαῦθʼ ἡμῖν εἰρήσθω · τὰς δʼ αἰτίας παιραθῶμεν εἰπεῖν περί τε τῶν κοινῶν καὶ τῶν ἰδίων , ἀρξάμενοι , καθάπερ διωρίσαμεν , πρῶτον ἀπὸ τῶν πρώτων .
Lemmas: 9 λέγω δέ πάθος καί πρᾶξις γένεσις , αὔξησις , ὀχεία , ἐγρήγορσις , ὕπτνον , πορεία , καί ὁπόσος ἄλλος τοιοῦτος ὁ ζῷον ὑπάρχω · μόριον δέ λέγω ῥίς , ὀφθαλμός καί ὁ σύνολος πρόσωπον , ὅς ἕκαστος καλέω μέλος . ὅμοιος δέ καί περί ὁ ἄλλος . καί περί μέν ὁ τρόπος ὁ μέθοδος τοσοῦτος ἐγώ λέγω · ὁ δέ αἰτία παιραθῶμεν λέγω περί τε ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος , ἄρχω , καθά διορίζω , πρῶτος ἀπό ὁ πρῶτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.1
Ἐκ τίνων μὲν οὖν μορίων καὶ πόσων συνέστηκεν 1 ἕκαστον τῶν ζῴων , ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῖς περὶ αὐτῶν δεδήλωται σαφέστερον · διʼ ἃς δʼ αἰτίας ἕκαστον τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον , ἐπισκεπτέον νῦν , χωρίσαντας καθʼ αὑτὰ τῶν ἐν ταῖς ἱστορίαις εἰρημένων . τριῶν δʼ οὐσῶν τῶν συνθέσεων πρώτην μὲν ἄν τις θείη τὴν ἐκ τῶν καλουμένων ὑπὸ τινων στοιχείων , οἷον γῆς , ἀέρος , ὕδατος , πυρός . ἔτι δὲ βέλτιον ἴσως ἐκ τῶν δυνάμεων λέγειν , καὶ τούτων οὐκ ἐξ ἁπασῶν , ἀλλʼ ὥσπερ ἐν ἑτέροις εἴρηται καὶ πρότερον . ὑγρὸν γὰρ καὶ ξηρὸν καὶ θερμὸν καὶ ψυχρὸν ὕλη τῶν συνθέτων σωμάτων ἐστίν · αἱ δʼ ἄλλαι διαφοραὶ ταύταις ἀκολουθοῦσιν , οἷον βάρος καὶ κουφότης καὶ πυκνότης καὶ μανότης καὶ τραχύτης καὶ λειότης καὶ τἆλλα τὰ τοιαύτα πάθη τῶν σωμάτων . δευτέρα δὲ σύστασις ἐκ τῶν πρώτων ἡ τῶν ὁμοιομερῶν φύσις ἐν τοῖς ζῴοις ἐστίν , οἷον ὀστοῦ καὶ σαρκὸς καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων τρίτη δὲ καὶ τελευταία κατ ἀριθμὸν ἡ τῶν ἀνομοιομερῶν , οἷον προσώπου καὶ χειρὸς καὶ τῶν τοιούτων μορίων .
Lemmas: ἐκ τίς μέν οὖν μόριον καί πόσος συνίστημι 1 ἕκαστος ὁ ζῷον , ἐν ὁ ἱστορία ὁ περί αὐτός δηλόω σαφής · διά ὅς δέ αἰτία ἕκαστος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , ἐπισκοπέω νῦν , χωρίζω κατά ἑαυτοῦ ὁ ἐν ὁ ἱστορία λέγω . τρεῖς δέ εἰμί ὁ σύνθεσις πρῶτος μέν ἄν τις τίθημι ὁ ἐκ ὁ καλέω ὑπό τις στοιχεῖον , οἷος γῆ , ἀήρ , ὕδωρ , πῦρ . ἔτι δέ ἀγαθός ἴσως ἐκ ὁ δύναμις λέγω , καί οὗτος οὐ ἐκ ἅπας , ἀλλά ὥσπερ ἐν ἕτερος λέγω καί πρότερος . ὑγρός γάρ καί ξηρός καί θερμός καί ψυχρός ὕλη ὁ σύνθετος σῶμα εἰμί · ὁ δέ ἄλλος διαφορά οὗτος ἀκολουθέω , οἷος βάρος καί κουφότης καί πυκνότης καί μανότης καί τραχύτης καί λειότης καί ἄλλος ὁ τοιοῦτος πάθος ὁ σῶμα . δεύτερος δέ σύστασις ἐκ ὁ πρῶτος ὁ ὁ ὁμοιομερής φύσις ἐν ὁ ζῷον εἰμί , οἷος ὀστέον καί σάρξ καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος τρίτος δέ καί τελευταῖος κατά ἀριθμός ὁ ὁ ἀνομοιομερής , οἷος πρόσωπον καί χείρ καί ὁ τοιοῦτος μόριον .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.2
ἐπεὶ δʼ ἐναντίως 2 ἐπὶ τῆς γενέσεως ἔχει καὶ τῆς οὐσίας · τὰ γὰρ ὕστερα τῇ γενέσει πρότερα τὴν φύσιν ἐστί , καὶ πρῶτον τὸ τῇ γενέσει τελευταῖον ( οὐ γὰρ οἰκία πλίνθων ἕνεκέν ἐστι καὶ λίθων , ἀλλὰ ταύτα τῆς οἰκίας · ὁμοίως δὲ τοῦτ’ ἔχει καὶ περὶ τὴν ἄλλην ὕλην · οὐ μόνον δὲ φανερὸν ὅτι τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν λόγον · πᾶν γὰρ τὸ γινόμενον ἔκ τινος καὶ εἰς τι ποιεῖται τὴν γένεσιν , καὶ ἀπʼ ἀρχῆς ἐπʼ ἀρχὴν , ἀπὸ τῆς πρώτης κινούσης καὶ ἐχούσης ἤδη τινὰ φύσιν ἐπί τινα μορφὴν ἢ τοιοῦτον ἄλλο τέλος · ἅνθρωπος γὰρ ἄνθρωπον καὶ φυτὸν γεννᾷ φυτὸν ἐκ τῆς περὶ ἕκαστον ὑποκειμένης ὕλης ) · τῷ μὲν οὖν χρόνῳ προτέραν τὴν ὕλην ἀναγκαῖον εἶναι καὶ τὴν γένεσιν , τῷ λόγῳ δὲ τὴν οὐσίαν καὶ τὴν ἑκάστου μορφὴν . δῆλον δʼ ἂν λέγῃ τις τὸν λόγον τῆς γενέσεως · ὁ μὲν γὰρ τῆς οἰκοδομήσεως λόγος ἔχει τὸν τῆς οἰκίας , ὁ δὲ τῆς οἰκίας οὐκ ἔχει τὸν τῆς οἰκοδομήσεως .
Lemmas: ἐπεί δέ ἐναντίος 2 ἐπί ὁ γένεσις ἔχω καί ὁ οὐσία · ὁ γάρ ὕστερος ὁ γένεσις πρότερος ὁ φύσις εἰμί , καί πρῶτος ὁ ὁ γένεσις τελευταῖος ( οὐ γάρ οἰκίον πλίνθος ἕνεκα εἰμί καί λίθος , ἀλλά οὗτος ὁ οἰκία · ὅμοιος δέ οὗτος ἔχω καί περί ὁ ἄλλος ὕλη · οὐ μόνος δέ φανερός ὅτι οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ἐκ ὁ ἐπαγωγή , ἀλλά καί κατά ὁ λόγος · πᾶς γάρ ὁ γίγνομαι ἐκ τις καί εἰς τις ποιέω ὁ γένεσις , καί ἀπό ἀρχή ἐπί ἀρχή , ἀπό ὁ πρῶτος κινέω καί ἔχω ἤδη τις φύσις ἐπί τις μορφή ἤ τοιοῦτος ἄλλος τέλος · ἄνθρωπος γάρ ἄνθρωπος καί φυτόν γεννάω φυτόν ἐκ ὁ περί ἕκαστος ὑπόκειμαι ὕλη ) · ὁ μέν οὖν χρόνος πρότερος ὁ ὕλη ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ γένεσις , ὁ λόγος δέ ὁ οὐσία καί ὁ ἕκαστος μορφή . δῆλος δέ ἐάν λέγω τις ὁ λόγος ὁ γένεσις · ὁ μέν γάρ ὁ οἰκοδόμησις λόγος ἔχω ὁ ὁ οἰκία , ὁ δέ ὁ οἰκία οὐ ἔχω ὁ ὁ οἰκοδόμησις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.3
3 ὁμοίως δὲ τοῦτο συμβέβηκε καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . ὥστε τὴν μὲν τῶν στοιχείων ὕλην ἀναγκαῖον εἶναι τῶν ὁμοιομερῶν ἕνεκεν . ὕστερα γὰρ ἐκείνων ταῦτα τῇ γενέσει , τούτων δὲ τὰ ἀνομοιομερῆ · ταῦτα γὰρ ἤδη τὸ τέλος ἔχει καὶ τὸ πέρας , ἐπὶ τοῦ τρίτου λαβόντα τὴν σύστασιν ἀριθμοῦ , καθάπερ ἐπὶ πολλῶν συμβαίνει τελειοῦσθαι τὰς γενέσεις . ἐξ ἀμφοτέρων μὲν οὖν τὰ ζῷα συνέστηκε τῶν μορίων τούτων , ἀλλὰ τὰ ὁμοιομερῆ τῶν ἀνομοιομερῶν ἕνεκέν ἐστιν · ἐκείνων γὰρ ἔργα καὶ πράξεις εἰσίν , οἷον ὁφθαλμοῦ καὶ μυκτῆρος καὶ τού προσώπου παντὸς καὶ δακτύλου καὶ χειρὸς καὶ παντὸς τοῦ βραχίονος πολυμόρφων δὲ τῶν πράξεων καὶ τῶν κινήσεων ὑπαρχουσῶν τοῖς ζῴοις ὅλοις τε καὶ τοῖς μορίοις τοῖς τοιούτοις , ἀναγκαῖον ἐξ ὧν σύγκεινται , τὰς δυνάμεις ἀνομοίας ἔχειν · πρὸς μὲν γάρ τινα μαλακότης χρήσιμος πρὸς δέ τινα σληρότης , καὶ τὰ μὲν τάσιν ἔχειν δεῖ τὰ δὲ κάμψιν .
Lemmas: 3 ὅμοιος δέ οὗτος συμβαίνω καί ἐπί ὁ ἄλλος . ὥστε ὁ μέν ὁ στοιχεῖον ὕλη ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ὁμοιομερής ἕνεκα . ὕστερος γάρ ἐκεῖνος οὗτος ὁ γένεσις , οὗτος δέ ὁ ἀνομοιομερής · οὗτος γάρ ἤδη ὁ τέλος ἔχω καί ὁ πέρας , ἐπί ὁ τρίτος λαμβάνω ὁ σύστασις ἀριθμός , καθά ἐπί πολύς συμβαίνω τελειόω ὁ γένεσις . ἐκ ἀμφότερος μέν οὖν ὁ ζῷον συνίστημι ὁ μόριον οὗτος , ἀλλά ὁ ὁμοιομερής ὁ ἀνομοιομερής ἕνεκα εἰμί · ἐκεῖνος γάρ ἔργον καί πρᾶξις εἰμί , οἷος ὀφθαλμός καί μυκτήρ καί ὁ πρόσωπον πᾶς καί δάκτυλος καί χείρ καί πᾶς ὁ βραχίων πολύμορφος δέ ὁ πρᾶξις καί ὁ κίνησις ὑπάρχω ὁ ζῷον ὅλος τε καί ὁ μόριον ὁ τοιοῦτος , ἀναγκαῖος ἐκ ὅς σύγκειμαι , ὁ δύναμις ἀνόμοιος ἔχω · πρός μέν γάρ τις μαλακότης χρήσιμος πρός δέ τις σληροος , καί ὁ μέν τάσις ἔχω δέω ὁ δέ κάμψις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.4
4 τὰ μὲν οὖν ὁμοιομερῆ κατὰ μέρος διείληφε τὰς δυνάμεις τὰς τοιαύτας ( τὸ μὲν γὰρ αὐτῶν ἐστὶ μαλακὸν τὸ δὲ σκληρὸν , καὶ τὸ μὲν ὑγρὸν τὸ δὲ ξηρόν , καὶ γλίσχρον τὸ δὲ κραῦρον ) , τὰ δʼ ἀνομοιομερῆ κατὰ πολλὰς καὶ συγκειμένας ἀλλήλαις · ἑτέρα γὰρ πρὸς τὸ πιέσαι τῇ χειρὶ χρήσιμος δύναμις καὶ πρὸς τὸ λαβεῖν . διόπερ ἐξ ὀστῶν καὶ νεύρων καὶ σαρκὸς καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων συνεστήκασι τὰ ὀργανικὰ τῶν μορίων , ἀλλʼ οὐκ ἐκεῖνα ἐκ τούτων .
Lemmas: 4 ὁ μέν οὖν ὁμοιομερής κατά μέρος διαλαμβάνω ὁ δύναμις ὁ τοιοῦτος ( ὁ μέν γάρ αὐτός εἰμί μαλακός ὁ δέ σκληρός , καί ὁ μέν ὑγρός ὁ δέ ξηρός , καί γλίσχρος ὁ δέ κραῦρος ̓ , ὁ δέ ἀνομοιομερής κατά πολύς καί σύγκειμαι ἀλλήλων · ἕτερος γάρ πρός ὁ πιέζω ὁ χείρ χρήσιμος δύναμις καί πρός ὁ λαμβάνω . διόπερ ἐκ ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος συνίστημι ὁ ὀργανικός ὁ μόριον , ἀλλά οὐ ἐκεῖνος ἐκ οὗτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.5
ὡς μὲν οὖν ἕνεκά τινος διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν 5 ἔχει περὶ τούτων τὸν εἰρημένον τρόπον · ἐπεὶ δὲ ζητεῖται καὶ πῶς ἀναγκαῖον ἔχειν οὕτω , φανερὸν ὅτι προϋπῆρχεν οὕτω πρὸς ἄλληλα ἔχοντα ἐξ ἀνάγκης . τὰ μὲν γὰρ ἀνομοιομερῆ ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν ἐνδέχεται συνεστάναι , καὶ ἐκ πλειόνων καὶ ἑνὸς , οἷον ἔνια τῶν σπλάγχνων · πολύμορφα γὰρ τοῖς σχήμασιν , ἐξ ὁμοιομεροῦς ὄντα σώματος ὡς εἰπεῖν ἀπλῶς .
Lemmas: ὡς μέν οὖν ἕνεκα τις διά οὗτος ὁ αἰτία 5 ἔχω περί οὗτος ὁ λέγω τρόπος · ἐπεί δέ ζητέω καί πῶς ἀναγκαῖος ἔχω οὕτως , φανερός ὅτι προυπάρχω οὕτως πρός ἀλλήλων ἔχω ἐκ ἀνάγκη . ὁ μέν γάρ ἀνομοιομερής ἐκ ὁ ὁμοιομερής ἐνδέχομαι συνίστημι , καί ἐκ πολύς καί εἷς , οἷος ἔνιοι ὁ σπλάγχνον · πολύμορφος γάρ ὁ σχῆμα , ἐκ ὁμοιομερής εἰμί σῶμα ὡς λέγω ἁπλῶς .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.6
τὰ δʼ ὁμοιομερῆ ἐκ τούτων ἀδύνατον · τὸ γὰρ ὁμοιομερὲς 6 πόλλʼ ἂν εἴη ἀνομοιομερῆ . διὰ μὲν οὖν ταύτας τὰς αἰτίας τὰ μὲν ἁπλᾶ καὶ ὁμοιομερῆ , τὰ δὲ σύνθετα καὶ ἀνομοιομερῆ τῶν μορίων ἐν τοῖς ζῴοις ἐστίν . ὄντων δὲ τῶν μὲν ὀργανικῶν μερῶν τῶν δʼ αἰσθητηρίων ἐν τοῖς ζῴοις , τῶν μὲν ὀργανικῶν ἕκαστον ἀνομοιομερές ἐστιν , ὥσπερ εἶπον πρότερον , ἡ δʼ αἴσθησις συνεγγίνεται πᾶσιν ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι , διὰ τὸ τῶν αἰσθήσεων ὁποιανοῦν ἑνός τινος εἶναι γένους , καὶ τὸ αἰσθητήριον ἑκάστου δεκτικὸν εἶναι τῶν αἰσθητῶν . πάσχει δὲ τὸ δυνάμει ὂν ὑπὸ τοῦ ἐνεργείᾳ ὄντος , ὥστʼ ἔστι τὸ αὐτὸ τῷ γένει καὶ ἐκεῖνο ἓν καὶ τοῦτο ἕν , καὶ διὰ τοῦτο χεῖρα μὲν ἢ πρόσωπον ἢ τῶν τοιούτων τι μορίων οὐδεὶς ἐγχειρεῖ λέγειν τῶν φυσιολόγων τὸ μὲν εἶναι γῆν , τὸ δʼ ὕδωρ , τὸ δὲ πῦρ · τῶν δʼ αἰσθητηρίων ἕκαστον πρὸς ἕκαστον ἐπιζευγνύουσι τῶν στοιχείων , τὸ μὲν ἀέρα φάσκοντες εἶναι , τὸ δὲ πῦρ .
Lemmas: ὁ δέ ὁμοιομερής ἐκ οὗτος ἀδύνατος · ὁ γάρ ὁμοιομερής 6 πολύς ἄν εἰμί ἀνομοιομερής . διά μέν οὖν οὗτος ὁ αἰτία ὁ μέν ἁπλόος καί ὁμοιομερής , ὁ δέ σύνθετος καί ἀνομοιομερής ὁ μόριον ἐν ὁ ζῷον εἰμί . εἰμί δέ ὁ μέν ὀργανικός μέρος ὁ δέ αἰσθητήριον ἐν ὁ ζῷον , ὁ μέν ὀργανικός ἕκαστος ἀνομοιομερής εἰμί , ὥσπερ λέγω πρότερος , ὁ δέ αἴσθησις συγγίγνομαι πᾶς ἐν ὁ ὁμοιομερής , διά ὁ ὁ αἴσθησις ὁποῖος εἷς τις εἰμί γένος , καί ὁ αἰσθητήριον ἕκαστος δεκτικός εἰμί ὁ αἰσθητός . πάσχω δέ ὁ δύναμις εἰμί ὑπό ὁ ἐνέργεια εἰμί , ὥστε εἰμί ὁ αὐτός ὁ γένος καί ἐκεῖνος εἷς καί οὗτος εἷς , καί διά οὗτος χείρ μέν ἤ πρόσωπον ἤ ὁ τοιοῦτος τις μόριον οὐδείς ἐγχειρέω λέγω ὁ φυσιόλογος ὁ μέν εἰμί γῆ , ὁ δέ ὕδωρ , ὁ δέ πῦρ · ὁ δέ αἰσθητήριον ἕκαστος πρός ἕκαστος ἐπιζεύγνυμι ὁ στοιχεῖον , ὁ μέν ἀήρ φάσκω εἰμί , ὁ δέ πῦρ .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.7
οὔσης δὲ τῆς αἰσθήσεως 7 ἐν τοῖς ἁπλοῖς μέρεσιν εὐλόγως μάλιστα συμβαίνει τὴν ἁρὴν ἐν ὁμοιομερεῖ μὲν ἥκιστα δʼ ἀπλῷ τῶν αἰσθητηρίων ἐγγίνεσθαι · μάλιστα γὰρ αὕτη δοκεῖ πλειόνων εἶναι γενῶν , καὶ πολλὰς ἔχειν ἐναντιώσεις τὸ ὑπὸ ταύτην αἰσθητόν , θερμὸν ψυχρὸν , ξηρὸν ὑγρὸν καὶ εἴ τι ἄλλο τοιοῦτον · καὶ τὸ τούτων αἰσθητήριον , ἡ σάρξ , καὶ τὸ ταύτῃ ἀνάλογον σωματωδέστατόν ἐστι τῶν αἰσθητηρίων . ἐπεὶ δʼ ἀδύνατον εἶναι ζῷον ἄνευ αἰσθήσεως , καὶ διὰ τοῦτο ἂν εἴη ἀναγκαῖον ἔχειν τοῖς ζῴοις ἔνια μόρια ὁμοιομερῆ · ἡ μὲν γὰρ αἴσθησις ἐν τούτοις , αἱ δὲ πράξεις διὰ τῶν ἀνομοιομερῶν ὑπάρχουσιν αὐτοῖς .
Lemmas: εἰμί δέ ὁ αἴσθησις 7 ἐν ὁ ἁπλόος μέρος εὔλογος μάλα συμβαίνω ὁ ἀρά ἐν ὁμοιομερής μέν ἦκα δέ ἁπλόος ὁ αἰσθητήριον ἐγγίγνομαι · μάλα γάρ οὗτος δοκέω πολύς εἰμί γένος , καί πολύς ἔχω ἐναντίωσις ὁ ὑπό οὗτος αἰσθητός , θερμός ψυχρός , ξηρός ὑγρός καί εἰ τίς ἄλλος τοιοῦτος · καί ὁ οὗτος αἰσθητήριον , ὁ σάρξ , καί ὁ οὗτος ἀνάλογος σωματώδης εἰμί ὁ αἰσθητήριον . ἐπεί δέ ἀδύνατος εἰμί ζῷον ἄνευ αἴσθησις , καί διά οὗτος ἄν εἰμί ἀναγκαῖος ἔχω ὁ ζῷον ἔνιοι μόριον ὁμοιομερής · ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἐν οὗτος , ὁ δέ πρᾶξις διά ὁ ἀνομοιομερής ὑπάρχω αὐτός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.8
8 τῆς δʼ αἰσθητικῆς δυνάμεως καὶ τῆς κινούσης τὸ ζῷον καὶ τῆς θρεπτικῆς ἐν ταὐτῷ μορίῳ τού σύματος οὔσης , καθάπερ ἐν ἑτέροις εἴρηται πρότερον , ἀναγκαῖον τὸ ἔχον πρῶτον μόριον τὰς τοιαύτας ἀρχάς , ᾗ μέν ἐστι δεκτικὸν πάντων τῶν αἰσθητῶν , τῶν ἁπλῶν εἶναι μορίων , ᾗ δὲ κινητικὸν καὶ πρακτικὸν , τῶν ἀνομοιομερῶν . διόπερ ἐν μὲν τοῖς ἀναίμοις ζῴοις τὸ ἀνάλογον , ἐν δὲ τοῖς ἐναίμοις ἡ καρδία τοιοῦτόν ἐστιν · διαιρεῖται μὲν γὰρ εἰς ὁμοιομερῆ καθάπερ τῶν ἄλλων σπλάγχνων ἕκαστον , διὰ δὲ τὴν τοῦ σχήματος μορφὴν ἀνομοιομερές ἐστιν . ταύτῃ δʼ ἠκολούθηκε καὶ τῶν ἄλλων τῶν καλουμένων σπλάγχνων ἕκαστον . ἐκ τῆς αὐτῆς γὰρ ὕλης συνεστᾶσιν · αἱματικὴ γὰρ ἡ φύσις πάντων αὐτῶν διὰ τὸ τὴν θέσιν ἔχειν ἐπὶ πόροις φλεβικοῖς καὶ διαλήψεσιν .
Lemmas: 8 ὁ δέ αἰσθητικός δύναμις καί ὁ κινέω ὁ ζῷον καί ὁ θρεπτικός ἐν αὐτός μόριον ὁ σῦμα εἰμί , καθά ἐν ἕτερος λέγω πρότερος , ἀναγκαῖος ὁ ἔχω πρῶτος μόριον ὁ τοιοῦτος ἀρχή , ᾗ μέν εἰμί δεκτικός πᾶς ὁ αἰσθητός , ὁ ἁπλόος εἰμί μόριον , ᾗ δέ κινητικός καί πρακτικός , ὁ ἀνομοιομερής . διόπερ ἐν μέν ὁ ἄναιμος ζῷον ὁ ἀνάλογος , ἐν δέ ὁ ἔναιμος ὁ καρδία τοιοῦτος εἰμί · διαιρέω μέν γάρ εἰς ὁμοιομερής καθά ὁ ἄλλος σπλάγχνον ἕκαστος , διά δέ ὁ ὁ σχῆμα μορφή ἀνομοιομερής εἰμί . οὗτος δέ ἀκολουθήζω καί ὁ ἄλλος ὁ καλέω σπλάγχνον ἕκαστος . ἐκ ὁ αὐτός γάρ ὕλη συνίστημι · αἱματικός γάρ ὁ φύσις πᾶς αὐτός διά ὁ ὁ θέσις ἔχω ἐπί πόρος φλεβικός καί διάληψις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.1.9
9 καθάπερ οὖν ῥέοντος ὕδατος ἰλύς , τἆλλα σπλάγχνα τῆς διὰ τῶν φλεβῶν ῥύσεως τοῦ αἵματος οἷον προχεύματα ἐστιν · ἡ δὲ καρδία , διὰ τὸ τῶν φλεβῶν ἀρχὴ εἶναι καὶ ἔχειν ἐν αὑτῇ τὴν δύναμιν τὴν δημιουργοῦσαν τὸ αἷμα πρώτην , εὔλογον , ἐξ οἵας δέχεται τροφῆς , ἐκ τοιαύτης συνεστάναι καὶ αὐτήν . διότι μὲν οὖν αἱματικὰ τὴν μορφὴν τὰ σπλάγχνα ἐστίν , εἴρηται , καὶ διότι τῇ μὲν ὁμιοιομερῆ τῇ δʼ ἀνομοιομερῆ .
Lemmas: 9 καθά οὖν ῥέω ὕδωρ ἰλύς , ἄλλος σπλάγχνον ὁ διά ὁ φλέψ ῥῦσις ὁ αἷμα οἷος πρόχευμα εἰμί · ὁ δέ καρδία , διά ὁ ὁ φλέψ ἀρχή εἰμί καί ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ δύναμις ὁ δημιουργέω ὁ αἷμα πρῶτος , εὔλογος , ἐκ οἷος δέχομαι τροφή , ἐκ τοιοῦτος συνίστημι καί αὐτός . διότι μέν οὖν αἱματικός ὁ μορφή ὁ σπλάγχνον εἰμί , λέγω , καί διότι ὁ μέν ομιοιομερος ὁ δέ ἀνομοιομερής .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.1
9 Τῶν δʼ ὁμοιομερῶν μορίων ἐν τοῖς ζῴοις ἐστὶ τὰ μὲν μαλακὰ καὶ ὑγρά , τὰ δὲ σκληρὰ καὶ στερεά , ὑγρὰ μὲν ἢ ὅλως ἢ ἕως ᾶν ᾖ ἐν τῇ φύσει , οἷον αἷμα , ἰχώρ , πιμελή , στέαρ , μυελός , γονή , χολή , γάλα ἐν τοῖς ἔχουσι , σάρξ , καὶ τὰ τούτοις ἀνάλογον · οὐ γὰρ ἅπαντα τὰ ζῷα τούτων τῶν μορίων τέτευχεν , ἀλλʼ ἔνια τῶν ἀνάλογον τούτων τισίν . τὰ δὲ ξηρὰ καὶ στερεὰ τῶν ὁμοιομερῶν ἐστίν , οἷον ὀστοῦν , ἄκανθα , νεῦρον , φλέψ . καὶ γὰρ τῶν ὁμοιομερῶν ἡ διαίρεσις ἔχει διαφοράν · ἔστι γὰρ ὡς ἐνίων τὸ μέρος ὁμώνυμον τῷ ὅλῳ , οἷον φλεβὸς φλέψ , ἔστι δʼ ὡς οὐχ ὁμώνυμον , ἀλλὰ προσώπου πρόσωπον οὐδαμῶς .
Lemmas: 9 ὁ δέ ὁμοιομερής μόριον ἐν ὁ ζῷον εἰμί ὁ μέν μαλακός καί ὑγρός , ὁ δέ σκληρός καί στερεός , ὑγρός μέν ἤ ὅλος ἤ ἕως ἄν εἰμί ἐν ὁ φύσις , οἷος αἷμα , ἰχώρ , πιμελή , στέαρ , μυελός , γονή , χολή , γάλα ἐν ὁ ἔχω , σάρξ , καί ὁ οὗτος ἀνάλογος · οὐ γάρ ἅπας ὁ ζῷον οὗτος ὁ μόριον τευγχάνω , ἀλλά ἔνιοι ὁ ἀνάλογος οὗτος τις . ὁ δέ ξηρός καί στερεός ὁ ὁμοιομερής εἰμί , οἷος ὀστέον , ἄκανθα , νεῦρον , φλέψ . καί γάρ ὁ ὁμοιομερής ὁ διαίρεσις ἔχω διαφορά · εἰμί γάρ ὡς ἔνιοι ὁ μέρος ὁμώνυμος ὁ ὅλος , οἷος φλέψ φλέψ , εἰμί δέ ὡς οὐ ὁμώνυμος , ἀλλά πρόσωπον πρόσωπον οὐδαμῶς .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.2
πρῶτον 2 μὲν οὖν καὶ τοῖς ὑγροῖς μορίοις καὶ τοῖς ξηροῖς πολλοὶ τρόποι τῆς αἰτίας εἰσίν . τὰ μὲν γὰρ ὡς ὕλη τῶν μερῶν τῶν ἀνομοιομερῶν ἐστίν ( ἐκ τούτων γὰρ συνέστηκεν ἕκαστον τῶν ὀργανικῶν μερῶν , ἐξ ὀστῶν καὶ νεύρων καὶ σαρκῶν καὶ ἄλλωον τοιούτων συμβαλλομένων τὰ μὲν εἰς τὴν οὐσίαν τὰ δʼ εἰς τὴν ἐργασίαν ) , τὰ δὲ τροφὴ τούτοις τῶν ὑγρῶν ἐστί ( πάντα γὰρ ἐξ ὑγροῦ λαμβάνει τὴν αὔξησιν ) , τὰ δὲ περιττωματα συμβέβηκεν εἶναι τούτων , οἷον τὴν τε τῆς ξηρᾶς τροφῆς ὑπόστασιν καὶ τὴν τῆς ὑγρᾶς τοῖς ἔχουσι κύστιν .
Lemmas: πρῶτος 2 μέν οὖν καί ὁ ὑγρός μόριον καί ὁ ξηρός πολύς τρόπος ὁ αἰτία εἰμί . ὁ μέν γάρ ὡς ὕλη ὁ μέρος ὁ ἀνομοιομερής εἰμί ( ἐκ οὗτος γάρ συνίστημι ἕκαστος ὁ ὀργανικός μέρος , ἐκ ὀστέον καί νεῦρον καί σάρξ καί ἄλλων τοιοῦτος συμβάλλω ὁ μέν εἰς ὁ οὐσία ὁ δέ εἰς ὁ ἐργασία εἰ̓ , ὁ δέ τροφή οὗτος ὁ ὑγρός εἰμί ( πᾶς γάρ ἐκ ὑγρός λαμβάνω ὁ αὔξησις εἰ̓ , ὁ δέ περίσσωμα συμβαίνω εἰμί οὗτος , οἷος ὁ τε ὁ ξηρός τροφή ὑπόστασις καί ὁ ὁ ὑγρός ὁ ἔχω κύστις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.3
αὐτῶν δὲ τούτων αἱ διαφοραὶ πρὸς ἄλληλα 3 τοῦ βελτίονος ἕνεκέν εἰσιν , οἷον τῶν τε ἄλλων καὶ αἵματος πρὸς αἷμα · τὸ μὲν γὰρ λεπτότερον τὸ δὲ παχύτερον καὶ τὸ μὲν καθαρώτερόν ἐστι τὸ δὲ θολερώτερον , ἔτι δὲ τὸ μὲν ψυχρότερον τὸ δὲ θερμότερον ἔν τε τοῖς μορίοις τοῦ ἑνὸς ζῴου ( τὸ γὰρ ἐν τοῖς ἄνω μέρεσι πρὸς τὰ κάτω μόρια διαφέρει ταύταις ταῖς διαφοραῖς ) καὶ ἑτέρῳ πρὸς ἕτερον . καὶ ὅλως τὰ μὲν ἔναιμα τῶν ζῴων ἐστί , τὰ δʼ ἀντὶ τοῦ αἵματος ἔχει ἕτερόν τι μόριον τοιοῦτον .
Lemmas: αὐτός δέ οὗτος ὁ διαφορά πρός ἀλλήλων 3 ὁ ἀγαθός ἕνεκα εἰμί , οἷος ὁ τε ἄλλος καί αἷμα πρός αἷμα · ὁ μέν γάρ λεπτός ὁ δέ παχύς καί ὁ μέν καθαρός εἰμί ὁ δέ θολερός , ἔτι δέ ὁ μέν ψυχρός ὁ δέ θερμός ἐν τε ὁ μόριον ὁ εἷς ζῷον ( ὁ γάρ ἐν ὁ ἄνω μέρος πρός ὁ κάτω μόριον διαφέρω οὗτος ὁ διαφορά εἰ̓ καί ἕτερος πρός ἕτερος . καί ὅλος ὁ μέν ἔναιμος ὁ ζῷον εἰμί , ὁ δέ ἀντί ὁ αἷμα ἔχω ἕτερος τις μόριον τοιοῦτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.4
ἔστι δʼ ἰσχύος μὲν ποιητικώτερον 4 τὸ παχύτερον αἷμα καὶ θερμότερον , αίσθθητικώτερον δὲ καὶ νοερώτερον τὸ λεπτότερον καὶ ψυχρότερον . τὴν αὐτὴν δʼ ἔχει διαφορὰν καὶ τῶν ἀνάλογον ὑπαρχόντων πρὸς τὸ αἷμα · διὸ καὶ μέλιτται καὶ ἄλλα τοιαύτα ζῷα φρονιμώτερα τὴν φύσιν ἐστὶν ἐναίμων πολλῶν , καὶ τῶν ἐναίμων τὰ ψυχρὸν ἔχοντα καὶ λεπτὸν αἷμα φρονιμώτερα τῶν ἐναντίων ἐστέν . ἄριστα δὲ τὰ θερμὸν ἔχοντα καὶ λεπτὸν καὶ καθαρὸν ἅμα γὰρ πρός τʼ ἀνδρείαν τὰ τοιαύτα καὶ πρὸς φρόνησιν ἔχει καλῶς . διὸ καὶ τὰ ἄνω μόρια πρὸς τὰ κάτω ταύτην ἔχει τὴν διαφοράν , καὶ πρὸς τὸ θῆλυ αὖ τὸ ἄρρεν , καὶ τὰ δεξιὰ πρὸς τὰ ἀριστερὰ τού σώματος .
Lemmas: εἰμί δέ ἰσχύς μέν ποιητικός 4 ὁ παχύς αἷμα καί θερμός , αίσθθητικώτερον δέ καί νοερός ὁ λεπτός καί ψυχρός . ὁ αὐτός δέ ἔχω διαφορά καί ὁ ἀνάλογος ὑπάρχω πρός ὁ αἷμα · διό καί μέλισσα καί ἄλλος τοιοῦτος ζῷον φρόνιμος ὁ φύσις εἰμί ἔναιμος πολύς , καί ὁ ἔναιμος ὁ ψυχρός ἔχω καί λεπτός αἷμα φρόνιμος ὁ ἐναντίος ἐστένειμι . ἀγαθός δέ ὁ θερμός ἔχω καί λεπτός καί καθαρός ἅμα γάρ πρός τε ἀνδρεία ὁ τοιοῦτος καί πρός φρόνησις ἔχω καλός . διό καί ὁ ἄνω μόριον πρός ὁ κάτω οὗτος ἔχω ὁ διαφορά , καί πρός ὁ θῆλυς αὖ ὁ ἄρσην , καί ὁ δεξιός πρός ὁ ἀριστερός ὁ σῶμα .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.5
5 ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων καὶ τῶν τοιούτων μορίων καὶ τῶν ἀνομοιομερῶν ὑποληπτέον ἔχειν τὴν διαφοράν , τὰ μὲν πρὸς τὰ ἔργα καὶ τὴυ οὐσίαν ἑκάστῳ τῶν ζῴων , τὰ δὲ πρὸς τὸ βέλτιον ἢ χεῖρον , οἷον ἐχόντων ὀφθαλμοὺς ἀμφοτέρων τὰ μέν ἐστι σκληρόφθαλμα τὰ δʼ ὑγρόφθαλμα , καὶ τὰ μὲν οὐκ ἔχει βλέφαρα τὰ δʼ ἔχει πρὸς τὸ τὴν ὄψιν ἀκριβεστέραν εἶναι .
Lemmas: 5 ὅμοιος δέ καί περί ὁ ἄλλος καί ὁ τοιοῦτος μόριον καί ὁ ἀνομοιομερής ὑπολαμβάνω ἔχω ὁ διαφορά , ὁ μέν πρός ὁ ἔργον καί τὴυ οὐσία ἕκαστος ὁ ζῷον , ὁ δέ πρός ὁ ἀγαθός ἤ χείρων , οἷος ἔχω ὀφθαλμός ἀμφότερος ὁ μέν εἰμί σκληρόφθαλμος ὁ δέ ὑγρόφθαλμος , καί ὁ μέν οὐ ἔχω βλέφαρον ὁ δέ ἔχω πρός ὁ ὁ ὄψις ἀκριβής εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.6
6 ὅτι δʼ ἀναγκαῖον ἔχειν ἢ αἷμα ἢ τὸ τούτῳ τὴν αὐτὴν ἔχον φύσιν , καὶ τίς ἐστιν ἡ τοῦ αἵματος φύσις , πρῶτον διελομένοις περὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , οὕτω καὶ περὶ τούτου θεωρητέον τὰς αἰτίας . πολλῶν γὰρ ἡ φύσις ἀνάγεται πρὸς ταύτας τὰς ἀρχὰς , καὶ πολλοὶ διαμφισβητοῦσι , κοῖα θερμὰ καὶ ποῖα ψυχρὰ τῶν ζῴων τῶν μορίων . ἔνιοι γὰρ τὰ ἔνυδρα τῶν πεζῶν θερμότερά φασιν εἶναι , λέγοντες ὡς ἐπανισοῖ τὴν ψυχρότητα τοῦ τόπου ἡ τῆς φύσεως αὐτῶν θερμότης , καὶ τὰ ἄναιμα τῶν ἐναίμον καὶ τὰ θήλεα τῶν ἀρρένων , οἷον Παρμενίδης τὰς γυναῖκας τῶν ἀνδρῶν θερμοτέρας εἶναί φησι καὶ ἕτεροί τινες , ὡς διὰ τὴν θερμότητα καὶ πολυαιμούσαις γινομένων τῶν γυναικείων , Ἐμπεδοκλῆς δὲ τοὐναντίον · ἔτι δʼ αἷμα καὶ χολὴν οἱ μὲν θερμὸν ὁποτερονοῦν εἶναί φασιν αὐτῶν , οἱ δὲ ψυχρὸν .
Lemmas: 6 ὅτι δέ ἀναγκαῖος ἔχω ἤ αἷμα ἤ ὁ οὗτος ὁ αὐτός ἔχω φύσις , καί τίς εἰμί ὁ ὁ αἷμα φύσις , πρῶτος διαιρέω περί θερμός καί ψυχρός , οὕτως καί περί οὗτος θεωρέω ὁ αἰτία . πολύς γάρ ὁ φύσις ἀνάγω πρός οὗτος ὁ ἀρχή , καί πολύς διαμφισβητέω , ποῖος θερμός καί ποῖος ψυχρός ὁ ζῷον ὁ μόριον . ἔνιοι γάρ ὁ ἔνυδρος ὁ πεζός θερμός φημί εἰμί , λέγω ὡς ἐπανισόω ὁ ψυχρότης ὁ τόπος ὁ ὁ φύσις αὐτός θερμότης , καί ὁ ἄναιμος ὁ ἔναιμος καί ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην , οἷος Παρμενίδης ὁ γυνή ὁ ἀνήρ θερμός εἰμί φημί καί ἕτερος τις , ὡς διά ὁ θερμότης καί πολυαιμούσος γίγνομαι ὁ γυναικεῖος , Ἐμπεδοκλῆς δέ ἐναντίος · ἔτι δέ αἷμα καί χολή ὁ μέν θερμός ὁπότερος εἰμί φημί αὐτός , ὁ δέ ψυχρός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.7
εἰ δʼ ἔχει τοσαύτην τὸ 7 θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἀμφισβήτησιν , τί χρὴ περὶ τῶν ἄλλων ὑπολαβεῖν ; ταῦτα γὰρ ἡμῖν ἐναργέστατα τῶν περὶ τὴν αἴσθησιν . ἔοικε δὲ διὰ τὸ πολλαχῶς λέγεσθαι τὸ θερμότεροον ταύτα συμβαίνειν · ἕκαστος γὰρ δοκεῖ τι λέγειν τἀναντία λέγων . διὸ δεῖ μὴ λανθάνειν πῶς δεῖ τῶν φύσει συνεστώτων τὰ μὲν θερμὰ λέγειν τὰ δὲ ψυχρὰ καὶ τὰ μὲν ξηρὰ τὰ δʼ ὑγρά , ἐπεὶ ὅτι γʼ αἴτια ταῦτα σχεδὸν καὶ θανάτου καὶ ζωῆς ἔοικεν εἶναι φανερόν , ἔτι δʼ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως καὶ ἀκμῆς καὶ γήρως καὶ νόσου καὶ ὑγιείας , ἀλλʼ οὐ τραχύτητες καὶ λειότητες οὐδὲ βαρύτητες καὶ κουφότητες οὐδʼ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδὲν ὡς εἰπεῖν . καὶ τούτʼ εὐλόγως συμβέβηκεν · καθάπερ γὰρ ἐν ἑτέροις εἴρηται πρότερον , ἀρχαὶ τῶν φυσικῶν στοιχείων αὗταί εἰσι , θερμὸν καὶ ψυχρὸν καὶ ξηρὸν καὶ ὑγρόν .
Lemmas: εἰ δέ ἔχω τοσοῦτος ὁ 7 θερμός καί ὁ ψυχρός ἀμφισβήτησις , τίς χρή περί ὁ ἄλλος ὑπολαμβάνω ; οὗτος γάρ ἐγώ ἐναργής ὁ περί ὁ αἴσθησις . ἔοικα δέ διά ὁ πολλαχῶς λέγω ὁ θερμός οὗτος συμβαίνω · ἕκαστος γάρ δοκέω τις λέγω ἐναντίος λέγω . διό δέω μή λανθάνω πῶς δέω ὁ φύσις συνίστημι ὁ μέν θερμός λέγω ὁ δέ ψυχρός καί ὁ μέν ξηρός ὁ δέ ὑγρός , ἐπεί ὅτι γε αἴτιος οὗτος σχεδόν καί θάνατος καί ζωή ἔοικα εἰμί φανερός , ἔτι δέ ὕπνος καί ἐγρήγορσις καί ἀκμή καί γῆρας καί νόσος καί ὑγίεια , ἀλλά οὐ τραχύτης καί λειότης οὐδέ βαρύτης καί κουφότης οὐδέ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς ὡς λέγω . καί οὗτος εὔλογος συμβαίνω · καθά γάρ ἐν ἕτερος λέγω πρότερος , ἀρχή ὁ φυσικός στοιχεῖον οὗτος εἰμί , θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.8
πότερον οὖν ἀπλῶς λέγεται τὸ θερμὸν ἢ 8 πλεοναχῶς ; δεῖ δὴ λαβεῖν τί ἔργον τοῦ θερμοτέρου , ἢ πόσα , εἰ πλείω . ἕνα μὲν δὴ τρόπον λέγεται μᾶλλον θερμὸν ὑφ᾿ οὗ μᾶλλον θερμαίνεται τὸ ἁπτόμενον , ἄλλως δὲ τὸ μᾶλλον αἴσθησιν ἐμποιοῦν ἐν τῷ θιγγάνειν , καὶ τοῦτʼ , ἐὰν μετὰ λύπης . ἔστι δʼ ὅτε δοκεῖ τοῦτʼ εἶναι ψεῦδος · ἐνίοτε γὰρ ἡ ἕξις αἰτία τού ἀλγεῖν αἰσθανομένοις . ἔτι τὸ τηκτικώτερον τού τηκτοῦ καὶ τού καυστοῦ καυστικώτερον . ἔτι ἐὰν ᾖ τὸ μὲν πλέον τὸ δʼ ἔλαττον τὸ αὐτό , τὸ πλέον τού ἐλάττονος θερμότερον . πρὸς δὲ τούτοις δυοῖν τὸ μὴ ταχέως ψυχόμενον ἀλλὰ βραδέως θερμότερον , καὶ τὸ θάττον θερμαινόμενον τοῦ θερμαινομένου βραδέως θερμότερον εἶναι τὴν φύσιν φαμέν , ὡς τὸ μὲν ἐναντίον , ὅτι πόρρω , τὸ δʼ ὅμοιον , ὅτι ἐγγύς .
Lemmas: πότερος οὖν ἁπλῶς λέγω ὁ θερμός ἤ 8 πλεοναχός ; δέω δή λαμβάνω τίς ἔργον ὁ θερμός , ἤ πόσος , εἰ πολύς . εἷς μέν δή τρόπος λέγω μάλα θερμός ὑπό ὅς μάλα θερμαίνω ὁ ἅπτω , ἄλλος δέ ὁ μάλα αἴσθησις ἐμποιέω ἐν ὁ θιγγάνω , καί οὗτος , ἐάν μετά λύπη . εἰμί δέ ὅτε δοκέω οὗτος εἰμί ψεῦδος · ἐνίοτε γάρ ὁ ἕξις αἴτιος ὁ ἀλγέω αἰσθάνομαι . ἔτι ὁ τηκτικός ὁ τηκτός καί ὁ καυστός καυστικός . ἔτι ἐάν εἰμί ὁ μέν πολύς ὁ δέ ἐλαχύς ὁ αὐτός , ὁ πολύς ὁ ἐλαχύς θερμός . πρός δέ οὗτος δύο ὁ μή ταχύς ψύχω ἀλλά βραδύς θερμός , καί ὁ ταχύς θερμαίνω ὁ θερμαίνω βραδύς θερμός εἰμί ὁ φύσις φημί , ὡς ὁ μέν ἐναντίος , ὅτι πρόσω , ὁ δέ ὅμοιος , ὅτι ἐγγύς .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.9
λέγεται μὲν οὖν 9 εἰ μὴ πλεοναχῶς , ἀλλὰ τοσαυταχῶς ἕτερον ἑτέρου θερμότερον · τούτους δὲ τοὺς τρόπους ἀδύνατον ὑπάρχειν τῷ αὐτῷ πάντας . θερμαίνει μὲν γὰρ μᾶλλον τὸ ζέον ὕδωρ τῆς φλογός , καίει δὲ καὶ τήκει τὸ καυστὸν καὶ τηκτὸν ἡ φλόξ , τὸ δʼ ὕδωρ οὐδέν . ἔτι θερμότερον μὲν τὸ ζέον ὕδωρ ἢ πῦρ ὀλίγον , ψύχεται δὲ καὶ θάττον καὶ μᾶλλον τὸ θερμὸν ὕδωρ μικροῦ πυρός · οὐ γὰρ γίνεται ψυχρὸν πῦρ , ὕδωρ δὲ γίνεται πᾶν . ἔτι θερμότερον μὲν κατὰ τὴν ἁφὴν τὸ ζέον ὕδωρ , ψύχεται δὲ θάττον καὶ πήγνυται τού ἐλαίου . ἔτι τὸ αἷμα κατὰ μὲν τὴν ἁφὴν θερμότερον ὕδατος καὶ ἐλαίου , πήγνυται δὲ θάττον . ἔτι λίθοι καὶ σίδηρος καὶ τὰ τοιαῦτα θερμαίνεται μὲν βραδύτερον ὕδατος , καίει δὲ θερμανθέντα μᾶλλον .
Lemmas: λέγω μέν οὖν 9 εἰ μή πλεοναχός , ἀλλά τοσαυταχῶς ἕτερος ἕτερος θερμός · οὗτος δέ ὁ τρόπος ἀδύνατος ὑπάρχω ὁ αὐτός πᾶς . θερμαίνω μέν γάρ μάλα ὁ ζέω ὕδωρ ὁ φλόξ , καίω δέ καί τήκω ὁ καυστός καί τηκτός ὁ φλόξ , ὁ δέ ὕδωρ οὐδείς . ἔτι θερμός μέν ὁ ζέω ὕδωρ ἤ πῦρ ὀλίγος , ψύχω δέ καί ταχύς καί μάλα ὁ θερμός ὕδωρ μικρός πῦρ · οὐ γάρ γίγνομαι ψυχρός πῦρ , ὕδωρ δέ γίγνομαι πᾶς . ἔτι θερμός μέν κατά ὁ ἁφή ὁ ζέω ὕδωρ , ψύχω δέ ταχύς καί πήγνυμι ὁ ἔλαιον . ἔτι ὁ αἷμα κατά μέν ὁ ἁφή θερμός ὕδωρ καί ἔλαιον , πήγνυμι δέ ταχύς . ἔτι λίθος καί σίδηρος καί ὁ τοιοῦτος θερμαίνω μέν βραδύς ὕδωρ , καίω δέ θερμαίνω μάλα .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.10
10 πρὸς δὲ τούτοις τῶν λεγομένων θερμῶν τὰ μὲν ἀλλοτρίαν ἔχει τὴν θερμότητα τὰ δʼ οἰκείαν , διαφέρει δὲ τὸ θερμὸν εἶναι οὕτως ἢ ἐκείνως πλεῖστον · ἐγγὺς γὰρ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς εἶναι θερμὸν ἀλλὰ μὴ καθʼ αὑτὸ θάτερον αὐτῶν , ὥσπερ ἂν εἴ τις λέγοι , εἰ συμβεβηκὸς εἴη τῷ πυρέττοντι εἶναι μουσικῷ , τὸν μουσικὸν εἶναι θερμότερον ἢ τὸν μεθʼ ὑγιείας θερμόν .
Lemmas: 10 πρός δέ οὗτος ὁ λέγω θερμός ὁ μέν ἀλλότριος ἔχω ὁ θερμότης ὁ δέ οἰκεῖος , διαφέρω δέ ὁ θερμός εἰμί οὕτως ἤ ἐκεῖνος πολύς · ἐγγύς γάρ ὁ κατά συμβαίνω εἰμί θερμός ἀλλά μή κατά ἑαυτοῦ ἕτερος αὐτός , ὥσπερ ἄν εἰ τις λέγω , εἰ συμβαίνω εἰμί ὁ πυρέσσω εἰμί μουσικός , ὁ μουσικός εἰμί θερμός ἤ ὁ μετά ὑγίεια θερμός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.11
11 ἐπεὶ δʼ ἐστὶ τὸ μὲν καθʼ αὑτὸ θερμὸν τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς , ψύχεται μὲν βραδύτερον τὸ καθʼ αὑτό , θερμαίνει δὲ μᾶλλον πολλάκις τὴν αἴσθησιν τὸ κατὰ συμβεβηκός · καὶ πάλιν καίει μὲν μᾶλλον τὸ καθʼ αὐτὸ θερμὸν , οἷον ἡ φλὸξ τοῦ ὕδατος τοῦ ζέοντος , θερμαίνει δὲ κατὰ τὴν ἁφὴν τὸ ζέον μᾶλλον , τὸ κατὰ συμβεβηκὸς θερμὸν . ὥστε φανερὸν ὅτι τὸ κρῖναι δυοῖν πότερον θερμότερον οὐχ ἁπλοῦν · ὡδὶ μὲν γὰρ τόδε ἔσται θερμότερον , ὡδὶ δὲ θάτερον .
Lemmas: 11 ἐπεί δέ εἰμί ὁ μέν κατά ἑαυτοῦ θερμός ὁ δέ κατά συμβαίνω , ψύχω μέν βραδύς ὁ κατά ἑαυτοῦ , θερμαίνω δέ μάλα πολλάκις ὁ αἴσθησις ὁ κατά συμβαίνω · καί πάλιν καίω μέν μάλα ὁ κατά ἑαυτοῦ θερμός , οἷος ὁ φλόξ ὁ ὕδωρ ὁ ζέω , θερμαίνω δέ κατά ὁ ἁφή ὁ ζέω μάλα , ὁ κατά συμβαίνω θερμός . ὥστε φανερός ὅτι ὁ κρίνω δύο πότερος θερμός οὐ ἁπλόος · ὡδί μέν γάρ ὅδε εἰμί θερμός , ὡδί δέ ἕτερος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.12
12 ἕνια δὲ τῶν τοιούτων οὐδʼ ἔστιν ἁκλῶς εἰπεῖν ὅτι θερμὸν ἢ μὴ θερμόν . ὃ μὲν γάρ ποτε τυγχάνει ὂν τὸ ὑποκείμενον , οὐ θερμόν , συνδυαζόμενον δὲ θερμὸν , οἷον εἴ τις θεῖτο ὄνομα ὕδατι ἢ σιδήρῳ θερμῷ . τοῦτον γὰρ τὸν τρόπον τὸ αἷμα θερμὸν ἐστιν . καὶ ποιεῖ δὲ φανερὸν ἐν τοῖς τοιούτοις ὅτι τὸ ψυχρὸν φύσις τις ἀλλʼ οὐ στέρησίς ἐστιν , ἐν ὅσοις τὸ ὑποκείμενον κατὰ πάθος θερμόν ἐστιν .
Lemmas: 12 ἔνιοι δέ ὁ τοιοῦτος οὐδέ εἰμί ἁκλῶς λέγω ὅτι θερμός ἤ μή θερμός . ὅς μέν γάρ ποτέ τυγχάνω εἰμί ὁ ὑπόκειμαι , οὐ θερμός , συνδυάζω δέ θερμός , οἷος εἰ τις θέω ὄνομα ὕδωρ ἤ σίδηρος θερμός . οὗτος γάρ ὁ τρόπος ὁ αἷμα θερμός εἰμί . καί ποιέω δέ φανερός ἐν ὁ τοιοῦτος ὅτι ὁ ψυχρός φύσις τις ἀλλά οὐ στέρησις εἰμί , ἐν ὅσος ὁ ὑπόκειμαι κατά πάθος θερμός εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.13
τάχα δὲ καὶ ἡ τοῦ πυρὸς φύσις , εἰ 13 ἔτυχε , τοιαύτη τις ἐστίν · ἴσως γὰρ τὸ ὑποκείμενόν ἐστιν ἢ καπνὸς ἢ ἄνθραξ , ὧν τὸ μὲν ἀεὶ θερμὸν ( ἀναθυμίασις γὰρ ὁ καπνός ) , ὁ δʼ ἄνθραξ ἀποσβεσθεὶς ψυχρὸς . ἔλαιον δὲ καὶ πεύκη γένοιτʼ ἂν ψυχρά . ἔχει δὲ θερμότητα καὶ τὰ πυρωσθέντα πάντα σχεδόν , οἷον κονία καὶ τέφρα , καὶ τὰ ὑποστήματα τῶν ζῴων , καὶ τῶν περιττωμάτων ἡ χολὴ , τῷ ἐμπεπυρεῦσθαι καὶ ἐγκαταλελεῖφθαί τι ἐν αὐτοῖς θερμόν . ἄλλον δὲ τρόπον θερμὸν πεύκη καὶ τὰ πίονα , τῷ ταχύ μεταβάλλειν εἰς ἐνέργειαν πυρός . δοκεῖ δὲ τὸ θερμὸν καὶ πηγνύναι καὶ τήκειν .
Lemmas: τάχα δέ καί ὁ ὁ πῦρ φύσις , εἰ 13 τυγχάνω , τοιοῦτος τις εἰμί · ἴσως γάρ ὁ ὑπόκειμαι εἰμί ἤ καπνός ἤ ἄνθραξ , ὅς ὁ μέν ἀεί θερμός ( ἀναθυμίασις γάρ ὁ καπνός ̓ , ὁ δέ ἄνθραξ ἀποσβέννυμι ψυχρός . ἔλαιον δέ καί πεύκη γίγνομαι ἄν ψυχρός . ἔχω δέ θερμότης καί ὁ πυρόω πᾶς σχεδόν , οἷος κονία καί τέφρα , καί ὁ ὑπόστημα ὁ ζῷον , καί ὁ περίσσωμα ὁ χολή , ὁ μπεπυρεύω καί ἐγκαταλείπω τις ἐν αὐτός θερμός . ἄλλος δέ τρόπος θερμός πεύκη καί ὁ πίων , ὁ ταχύς μεταβάλλω εἰς ἐνέργεια πῦρ . δοκέω δέ ὁ θερμός καί πήγνυμι καί τήκω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.14
ὅσα μὲν οὖν ὕδατος μόνον , 14 ταῦτα πήγνυσι τὸ ψυχρὸν , ὅσα δὲ γῆς , τὸ πῦρ · καὶ τῶν θερμῶν πήγνυται ὑπὸ ψυχροῦ ταχὺ μὲν ὅσα γῆς μᾶλλον , καὶ ἀλύτως , λυτῶς δʼ , ὅσα ὕδατος . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ἑτέροις διώρισται σαφέστερον , ποῖα τὰ πηκτά , καὶ πήγνυται διὰ τίνας αἰτίας . τὸ δὲ τί θερμὸν καὶ ποῖον θερμότερον , ἐπειδὴ λέγεται πλεοναχῶς , οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον ὑπάρξει πᾶσιν , ἀλλὰ προσδιοριστέον ὅτι καθʼ αὐτὸ μὲν τόδε , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ πολλάκις θάτερον , ἔτι δὲ δυνάμει μὲν τοδί , τοδὶ δὲ κατʼ ἐνέργειαν , καὶ τόνδε μὲν τὸν τρόπον τοδί , τῷ μᾶλλον τὴν ἁφὴν θερμαίνειν , τοδὶ δὲ τῷ φλόγα ποιεῖν καὶ πυροῦν .
Lemmas: ὅσος μέν οὖν ὕδωρ μόνος , 14 οὗτος πήγνυμι ὁ ψυχρός , ὅσος δέ γῆ , ὁ πῦρ · καί ὁ θερμός πήγνυμι ὑπό ψυχρός ταχύς μέν ὅσος γῆ μάλα , καί ἄλυτος , λυτός δέ , ὅσος ὕδωρ . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ἕτερος διορίζω σαφής , ποῖος ὁ πηκτός , καί πήγνυμι διά τίς αἰτία . ὁ δέ τίς θερμός καί ποῖος θερμός , ἐπειδή λέγω πλεοναχός , οὐ ὁ αὐτός τρόπος ὑπάρχω πᾶς , ἀλλά προσδιοριστέον ὅτι κατά ἑαυτοῦ μέν ὅδε , κατά συμβαίνω δέ πολλάκις ἕτερος , ἔτι δέ δύναμις μέν ὅδε , ὅδε δέ κατά ἐνέργεια , καί ὅδε μέν ὁ τρόπος ὅδε , ὁ μάλα ὁ ἁφή θερμαίνω , ὅδε δέ ὁ φλόξ ποιέω καί πυρόω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.2.15
λεγομένου δὲ τοῦ 15 θερμοῦ πολλαχῶς , ἀκολουθήσει δῆλον ὅτι καὶ τὸ ψυχρὸν κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον . καὶ περὶ μὲν θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ τῆς ὑπεροχῆς αὐτῶν διωρίσθω τὸν τρόπον τοῦτον .
Lemmas: λέγω δέ ὁ 15 θερμός πολλαχῶς , ἀκολουθέω δῆλος ὅτι καί ὁ ψυχρός κατά ὁ αὐτός λόγος . καί περί μέν θερμός καί ψυχρός καί ὁ ὑπεροχή αὐτός διορίζω ὁ τρόπος οὗτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.1
3 Ἐχόμενον δὲ καὶ περὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ διελθεῖν ἀκολούθως τοῖς εἰρημένοις . λέγεται δὲ ταύτα πλεοναχῶς , οἷον τὰ μὲν δυνάμει τὰ δʼ ἐνεργείᾳ . κρύσταλλος γὰρ καὶ πᾶν τὸ πεπηγὸς ὑγρὸν λέγεται ξηρὸς μὲν ἐνεργείᾳ καὶ κατὰ συμβεβηκὸς , ὄντα δυνάμει καὶ καθʼ αὐτὰ ὑγρά , γῆ δὲ καὶ τέφρα καὶ τὰ τοιαῦτα μιχθέντα ὑγρῷ ἐνεργείᾳ μὲν ὑγρὰ καὶ κατὰ συμβεβηκός , καθʼ αὑτὰ δὲ καὶ δυνάμει ξηρά · διακριθέντα δὲ ταῦτα τὰ μὲν ὕδατος ἀναπληστικὰ καὶ ἐνεργείᾳ καὶ δυνάμει ὑγρά , τὰ δὲ γῆς ἅπαντα ξηρά , καὶ τὸ κυρίως καὶ ἀπλῶς ξηρὸν τοῦτον μάλιστα λέγεται τὸν τρόπον . ὁμοίως δὲ καὶ θάτερα τὰ ὑγρὰ κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἔχει τὸ κυρίως καὶ ἀπλῶς , καὶ ἐπὶ θερνμῶν καὶ ψυχρήν .
Lemmas: 3 ἔχω δέ καί περί ξηρός καί ὑγρός διέρχομαι ἀκόλουθος ὁ λέγω . λέγω δέ οὗτος πλεοναχός , οἷος ὁ μέν δύναμις ὁ δέ ἐνέργεια . κρύσταλλος γάρ καί πᾶς ὁ πεπαγίσκω ὑγρός λέγω ξηρός μέν ἐνέργεια καί κατά συμβαίνω , εἰμί δύναμις καί κατά ἑαυτοῦ ὑγρός , γῆ δέ καί τέφρα καί ὁ τοιοῦτος μείγνυμι ὑγρός ἐνέργεια μέν ὑγρός καί κατά συμβαίνω , κατά ἑαυτοῦ δέ καί δύναμις ξηρός · διακρίνω δέ οὗτος ὁ μέν ὕδωρ ἀναπληστικός καί ἐνέργεια καί δύναμις ὑγρός , ὁ δέ γῆ ἅπας ξηρός , καί ὁ κύριος καί ἁπλῶς ξηρός οὗτος μάλα λέγω ὁ τρόπος . ὅμοιος δέ καί ἕτερος ὁ ὑγρός κατά ὁ αὐτός λόγος ἔχω ὁ κύριος καί ἁπλῶς , καί ἐπί θερνμῶν καί ψυχρός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.2
2 τούτων δὲ διωρισμένων φανερὸν ὅτι τὸ αἷμα ὡδὶ μέν ἐστι θερμόν , οἷον τί ἦν αὐτῷ τὸ αἵματι εἶναι , καθάπερ εἰ ὀνόματι ἑνὶ σημαίνοιμεν , τὸ ζέον ὕδωρ οὕτω λέγεται , τὸ δʼ ὑποκείμενον καὶ ὅ ποτε ὂν αἷμά ἐστιν , οὐ θερμόν · καὶ καθʼ αὑτὸ ἔστι μὲν ὡς θερμόν ἐστιν , ἔστι δʼ ὡς οὔ . ἐν μὲν γὰρ τῷ λόγῳ ὑπάρξει αὐτοῦ ἡ θερμότης , ὥσπερ ἐν τῷ τοῦ λευκοῦ ἀνθρώπου τὸ λευκόν · ᾗ δὲ κατὰ πάθος τὸ αἷμεα , οὐ καθʼ αὐτὸ θερμόν . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ . διὸ καὶ ἐν τῇ φύσει τῶν τοιούτων τὰ μὲν θερμὰ καὶ ὑγρὰ χωριζόμενα δὲ πήγνυται καὶ ψυχρὰ φαίνεται , οἷον τὸ αἷμα , τὰ δὲ θερμὰ καὶ πάχος ἔχοντα καθάπερ ἡ χολὴ , χωριζόμενα δʼ ἐκ τῆς φύσεως τῶν ἐχόντων τοὐναντίον πάσχει · ψύχεται γὰρ καὶ ὑγραίνεται · τὸ μὲν γὰρ αἷμα ξηραίνεται μᾶλλον , ὑγραίνεται δʼ ἡ ξανθὴ χολή . τὸ δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον μετέχειν τῶν ἀντικειμένων ὡς ὑπάρχοντα δεῖ τιθέναι τούτοις .
Lemmas: 2 οὗτος δέ διορίζω φανερός ὅτι ὁ αἷμα ὡδί μέν εἰμί θερμός , οἷος τις εἰμί αὐτός ὁ αἷμα εἰμί , καθά εἰ ὄνομα εἷς σημαίνω , ὁ ζέω ὕδωρ οὕτως λέγω , ὁ δέ ὑπόκειμαι καί ὅς ποτέ εἰμί αἷμα εἰμί , οὐ θερμός · καί κατά ἑαυτοῦ εἰμί μέν ὡς θερμός εἰμί , εἰμί δέ ὡς οὐ . ἐν μέν γάρ ὁ λόγος ὑπάρχω αὐτός ὁ θερμότης , ὥσπερ ἐν ὁ ὁ λευκός ἄνθρωπος ὁ λευκός · ᾗ δέ κατά πάθος ὁ αἷμα , οὐ κατά ἑαυτοῦ θερμός . ὅμοιος δέ καί περί ξηρός καί ὑγρός . διό καί ἐν ὁ φύσις ὁ τοιοῦτος ὁ μέν θερμός καί ὑγρός χωρίζω δέ πήγνυμι καί ψυχρός φαίνω , οἷος ὁ αἷμα , ὁ δέ θερμός καί πάχος ἔχω καθά ὁ χολή , χωρίζω δέ ἐκ ὁ φύσις ὁ ἔχω ἐναντίος πάσχω · ψύχω γάρ καί ὑγραίνω · ὁ μέν γάρ αἷμα ξηραίνω μάλα , ὑγραίνω δέ ὁ ξανθός χολή . ὁ δέ μάλα καί ἥσσων μετέχω ὁ ἀντίκειμαι ὡς ὑπάρχω δέω τίθημι οὗτος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.3
πῶς μὲν οὖν θερμὸν καὶ πῶς 3 ὑγρόν , καὶ πῶς τῶν ἐναντίων ἡ φύσις τοὺ αἵματος κεκοινώνηκεν , εἴρηται σχεδόν . ἐπεὶ δʼ ἀνάγκη πᾶν τὸ αὐξανόμενον λαμβάνειν τροφὴν , ἡ δὲ τροφὴ πᾶσιν ἐξ ὑγρσῦ καὶ ξηροῦ , καὶ τούτων ἡ πέψις γίνεται καὶ ἡ μεταβολὴ διὸ τῆς τοῦ θερμοῦ δυνάμεως , καὶ τὰ ζῷα πάντα καὶ τὰ φυτά , κἀν εἰ μὴ διʼ ἄλλην αἰτίαν , ἀλλὰ δι ταύτην ἀναγκαῖον ἔχειν ἀρχὴν θερμοῦ φυσικήν , καὶ ταύτην ὥσπερ αἱ ἐργασίαι τῆς τροφῆς πλειόνων εἰσὶ μορίων . ἡ μὲν γὰρ πρώτη φανερὰ τοῖς ζῴοις λειτουργία διὰ τοῦ στόματος οὖσα καὶ τῶν ἐν τούτῳ μορίων , ὅσων ἡ τροφὴ δεῖται διαιρέσεως . ἀλλʼ αὕτη μὲν οὐδεμιᾶς αἰτία πέψεως , ἀλλʼ εὐπεψίας μᾶλλον · ἡ γὰρ εἰς μικρὰ διαίρεσις τῆς τροφῆς ῥᾴω ποιεῖ τῷ θερμῷ τὴν ἐργασίαν · ἡ δὲ τῆς ἄνω καὶ τῆς κάτω κοιλίας ἤδη μετὰ θερμότητος φυσικῆς ποιεῖται τὴν πέψιν .
Lemmas: πῶς μέν οὖν θερμός καί πῶς 3 ὑγρός , καί πῶς ὁ ἐναντίος ὁ φύσις ὁ αἷμα κοινωνέω , λέγω σχεδόν . ἐπεί δέ ἀνάγκη πᾶς ὁ αὐξάνω λαμβάνω τροφή , ὁ δέ τροφή πᾶς ἐκ ὑγρός καί ξηρός , καί οὗτος ὁ πέψις γίγνομαι καί ὁ μεταβολή διό ὁ ὁ θερμός δύναμις , καί ὁ ζῷον πᾶς καί ὁ φυτόν , ἄν εἰ μή διά ἄλλος αἰτία , ἀλλά διά οὗτος ἀναγκαῖος ἔχω ἀρχή θερμός φυσικός , καί οὗτος ὥσπερ ὁ ἐργασία ὁ τροφή πολύς εἰμί μόριον . ὁ μέν γάρ πρῶτος φανερός ὁ ζῷον λειτουργία διά ὁ στόμα εἰμί καί ὁ ἐν οὗτος μόριον , ὅσος ὁ τροφή δέω διαίρεσις . ἀλλά οὗτος μέν οὐδείς αἰτία πέψις , ἀλλά εὐπεψία μάλα · ὁ γάρ εἰς μικρός διαίρεσις ὁ τροφή ῥᾴδιος ποιέω ὁ θερμός ὁ ἐργασία · ὁ δέ ὁ ἄνω καί ὁ κάτω κοιλία ἤδη μετά θερμότης φυσικός ποιέω ὁ πέψις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.4
ὥσπερ δὲ καὶ τὸ στόμα τῆς ἀκατεργάστου 4 τροφῆς πόρος ἐστί , καὶ τὸ συνεχὲς αὐτῷ μόριον ὃ καλοῦσιν οἰσοφάγον , ὅσα τῶν ζῴων ἔχει τοῦτο τὸ μόριον , ἕως εἰς τὴν κοιλίαν , οὕτω καὶ ἄλλας ἀρχὰς δεῖ πλείους εἶναι , διʼ ὧν ἅπαν λήψεται τὸ σῶμα τὴν τροφὴν , ὥσπερ ἐκ φάτνης , ἐκ τῆς κοιλίας καὶ τῆς τῶν ἐντέρων φύσεως .
Lemmas: ὥσπερ δέ καί ὁ στόμα ὁ ἀκατέργαστος 4 τροφή πόρος εἰμί , καί ὁ συνεχής αὐτός μόριον ὅς καλέω οἰσοφάγος , ὅσος ὁ ζῷον ἔχω οὗτος ὁ μόριον , ἕως εἰς ὁ κοιλία , οὕτως καί ἄλλος ἀρχή δέω πολύς εἰμί , διά ὅς ἅπας λαμβάνω ὁ σῶμα ὁ τροφή , ὥσπερ ἐκ φάτνη , ἐκ ὁ κοιλία καί ὁ ὁ ἔντερον φύσις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.5
τὰ μὲν γὰρ φυτὰ 5λαμβάνει τὴν τροφὴν κατειργασμένην ἐκ τῆς γῆς ταῖς ῥίζαις ( διὸ καὶ περίττωμα οὐ γένεται τοῖς φυτοῖς · τῇ γὰρ γῇ καὶ τῇ ἐν αὐτῇ θερμότητι χρῆται ὥσπερ κοιλίᾳ ) , τὰ δὲ ξῷα πάντα μὶν σχεδόν , τὰ δὲ πορευτικὰ φανερῶς , οἷον γῆν ἐν αὑτοῖς ἔχει τὸ τῆς κοιλίας κύτος , έξ ἧς , ὥσπερ ἐκεῖνα ταῖς ῥίζαις , ταῦτα δεῖ τινὶ τὴν τροφὴν λαμβάνειν , ἕως τὸ τῆς ἐχομένης πέψεως λάβῃ τέλος . ἡ μὲν γὰρ τοῦ στόματος ἐργασία παραδίδωσι τῇ κοιλίᾳ , παρὰ δὲ ταύτης ἕτερον ἀναγκαῖον καῖον λαμβάνειν , ὅπερ συμβέβηκεν · αἱ γὰρ φλέβες κατατείνονται διὰ τού μεσεντερίου παράπαν , κάτωθεν ἀρξάμεναι μέχρι τῆς κοιλίας . δεῖ δὲ ταῦτα θεωρεῖν ἔκ τε τῶν ἀνατομῶν καὶ τῆς φυσικῆς ἱστορίας .
Lemmas: ὁ μέν γάρ φυτόν λαμβάνω ὁ τροφή κατεργάζομαι ἐκ ὁ γῆ ὁ ῥίζα ( διό καί περίσσωμα οὐ γενέτης ὁ φυτόν · ὁ γάρ γῆ καί ὁ ἐν αὐτός θερμότης χράω ὥσπερ κοιλία εἰ̓ , ὁ δέ οἴγω πᾶς μιν σχεδόν , ὁ δέ πορευτικός φανερός , οἷος γῆ ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ὁ κοιλία κύτος , ἐκ ὅς , ὥσπερ ἐκεῖνος ὁ ῥίζα , οὗτος δέω τις ὁ τροφή λαμβάνω , ἕως ὁ ὁ ἔχω πέψις λαμβάνω τέλος . ὁ μέν γάρ ὁ στόμα ἐργασία παραδίδωμι ὁ κοιλία , παρά δέ οὗτος ἕτερος ἀναγκαῖος καίω λαμβάνω , ὅς συμβαίνω · ὁ γάρ φλέψ κατατείνω διά ὁ μεσεντέριον παράπαν , κάτωθεν ἀρ́χομαι μέχρι ὁ κοιλία . δέω δέ οὗτος θεωρέω ἐκ τε ὁ ἀνατομή καί ὁ φυσικός ἱστορία .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.6
6 ἐπεὶ δὲ πάσης τροφῆς ἐστί τι δεκτικὸν καὶ τῶν γινομένων περιττωμάτων , αἱ δὲ φλέβες οἷον ἀγγεῖον αἵματός εἰσι , φανερὸν ὅτι τὸ αἷμα ἡ τελευταία τροφὴ τοῖς ζῴοις τοῖς ἐναίμοις ἐστί , τοῖς δʼ ἀυαίμοις τὸ ἀνάλογον . καὶ διὰ τοῦτο μὴ λαμβάνουσί τε τροφὴν ὑπολείπει τοῦτο καὶ λαμεβάνουσιν αὐξάνεται , καὶ χρηστῆς μὲν οὔσης ὑγιεινόν , φαύλης δὲ φαῦλον . ὅτι μὲν οὖν τὸ αἷμα τροφῆς ἕνεκεν ὑπάρχει τοῖς ἐναίμοις , φανερὸν ἐκ τούτων καὶ τῶν τοιούτων . καὶ γὰρ διὰ τοῦτο θιγγανόμενον αἴσθησιν οὐ ποιεῖ , ὥσπερ οὐδʼ ἄλλο τῶν περιττωμάτων οὐδέυ .
Lemmas: 6 ἐπεί δέ πᾶς τροφή εἰμί τις δεκτικός καί ὁ γίγνομαι περίσσωμα , ὁ δέ φλέψ οἷος ἀγγεῖον αἷμα εἰμί , φανερός ὅτι ὁ αἷμα ὁ τελευταῖος τροφή ὁ ζῷον ὁ ἔναιμος εἰμί , ὁ δέ αυαιμος ὁ ἀνάλογος . καί διά οὗτος μή λαμβάνω τε τροφή ὑπολείπω οὗτος καί λαμβάνω αὐξάνω , καί χρηστός μέν εἰμί ὑγιεινός , φαῦλος δέ φαῦλος . ὅτι μέν οὖν ὁ αἷμα τροφή ἕνεκα ὑπάρχω ὁ ἔναιμος , φανερός ἐκ οὗτος καί ὁ τοιοῦτος . καί γάρ διά οὗτος θιγγάνω αἴσθησις οὐ ποιέω , ὥσπερ οὐδέ ἄλλος ὁ περίσσωμα οὐδέυ .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.3.7
7 οὐδʼ ἡ τροφὴ καθάπερ σάρξ · αὕτη γὰρ θιγγανομένη ποιεῖ αἴσθησιν . οὐ γὰρ συνεχές ἐστι τὸ αἷμα ταύτῃ οὐδὲ συμπεφυκὸς , ἀλλʼ οἷον ἐν ἀγγείῳ τυγχάνει κείμενον ἔν τε τῇ καρδία καὶ ταῖς φλεψίν . ὃν δὲ τρόπον λαμβάνει ἐξ αὐτοῦ τὰ μόρια τὴν αὔξησιν , ἔτι δὲ περὶ τροφῆς ὅλως , ἐν τοῖς περὶ γενέσεως καὶ ἐν ἑτέροις οἰκειότερόν ἐστι διελθεῖν . νῦν δʼ ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω ( τοσοῦτον γὰρ χρήσιμον ) , ὅτι τὸ αἷμα τροφῆς ἕνεκα καὶ τροφῆς τῶν μορίων ἐστίν .
Lemmas: 7 οὐδέ ὁ τροφή καθά σάρξ · οὗτος γάρ θιγγάνω ποιέω αἴσθησις . οὐ γάρ συνεχής εἰμί ὁ αἷμα ταύτῃ οὐδέ συμφύω , ἀλλά οἷος ἐν ἀγγεῖον τυγχάνω κεῖμαι ἐν τε ὁ Καρδίη καί ὁ φλέψ . ὅς δέ τρόπος λαμβάνω ἐκ αὐτός ὁ μόριον ὁ αὔξησις , ἔτι δέ περί τροφή ὅλος , ἐν ὁ περί γένεσις καί ἐν ἕτερος οἰκεῖος εἰμί διέρχομαι . νῦν δέ ἐπί τοσοῦτος λέγω ( τοσοῦτος γάρ χρήσιμος ̓ , ὅτι ὁ αἷμα τροφή ἕνεκα καί τροφή ὁ μόριον εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.4.1
4 Τὰς δὲ καλουμένας ἶνας τὸ μὲν ἔχει αἷμα τὸ δʼ οὐκ ἔχεε , οἷον τὸ τῶν ἐλάφρων καὶ προκῶν . διόπερ οὐ πήγνυται τὸ τοιοῦτον αἷμα · τοὺ γὰρ αἵματος τὸ μὲν ὑδατῶδες μᾶλλον ψυχρὸν ἐστι , διὸ καὶ οὐ πήγνυται , τὸ δὲ γεῶδες πήγνυται συνεξατμίζοντος τού ὑγροῦ · αἱ δʼ ἶνες γῆς εἰσίν .
Lemmas: 4 ὁ δέ καλέω ἴς ὁ μέν ἔχω αἷμα ὁ δέ οὐ χέω , οἷος ὁ ὁ ἐλαφρός καί προκός . διόπερ οὐ πήγνυμι ὁ τοιοῦτος αἷμα · ὁ γάρ αἷμα ὁ μέν ὑδατώδης μάλα ψυχρός εἰμί , διό καί οὐ πήγνυμι , ὁ δέ γεώδης πήγνυμι συνεξατμίζω ὁ ὑγρός · ὁ δέ ἴς γῆ εἰμί .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-partibus-animalium 2.4.2
2 συμβαίνει δʼ ἔνιά γε καὶ γλαφυρωτέραν ἔχειν τὴν διάνοιαν τῶν τοιούτων , οὐ διὰ τὴν ψυχρότητα τοῦ αἵματος , ἀλλὰ διὰ τὴν λεπτότητα μᾶλλον καὶ διὰ τὸ καθαρὸν εἶναι · τὸ γὰρ γεῶδες οὐδέτερον ἔχει τούτων . εὐκινητοτέραν γὰρ ἔχουσι τὴν αἴσθησιν τὰ λεπτοτέραν ἔχοντα τὴν ὑγρότητα καὶ καθαρωτέραν . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τῶν ἀναίμων ἔνια συνετωτέραν ἔχει τὴν ψυχὴν ἐνίων ἐναίμων , καθάπερ εἴρηται πρότερον , οἷον ἡ μέλιττα καὶ τὸ γένος τὸ τῶν μυρμήκων κἂν εἴ τι ἕτερον τοιοῦτόν ἐστιν . δειλότερα δὲ τὰ λίαν ὑδατώδη . ὁ γὰρ φόβος καταψύχει · προωδοποίηται οὖν τῷ πάθει τὰ τοιαύτην ἔχοντα τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ κρᾶσιν · τὸ γὰρ ὕδωρ τῷ ψυχρῷ πηκτόν ἐστιν . διὸ καὶ τἆλλα τὰ ἄναιμα δειλότερα τῶν ἐναίμων ἐστὶν ὡς ἀπλῶς εἰπεῖν , καὶ ἀκινητίζει τε φοβούμενα καὶ προΐεται περιττώματα καὶ μεταβάλλει ἔνια τὰς χρόας αὐτῶν .
Lemmas: 2 συμβαίνω δέ ἔνιοι γε καί γλαφυρός ἔχω ὁ διάνοια ὁ τοιοῦτος , οὐ διά ὁ ψυχρότης ὁ αἷμα , ἀλλά διά ὁ λεπτότης μάλα καί διά ὁ καθαρός εἰμί · ὁ γάρ γεώδης οὐδέτερος ἔχω οὗτος . εὐκίνητος γάρ ἔχω ὁ αἴσθησις ὁ λεπτός ἔχω ὁ ὑγρότης καί καθαρός . διά γάρ οὗτος καί ὁ ἄναιμος ἔνιοι συνετός ἔχω ὁ ψυχή ἔνιοι ἔναιμος , καθά λέγω πρότερος , οἷος ὁ μέλισσα καί ὁ γένος ὁ ὁ μύρμηξ ἄν εἰ τις ἕτερος τοιοῦτος εἰμί . δειλός δέ ὁ λίαν ὑδατώδης . ὁ γάρ φόβος καταψύχω · πρϊοωδοποίημι οὖν ὁ πάθος ὁ τοιοῦτος ἔχω ὁ ἐν ὁ καρδία κρᾶσις · ὁ γάρ ὕδωρ ὁ ψυχρός πηκτός εἰμί . διό καί ἄλλος ὁ ἄναιμος δειλός ὁ ἔναιμος εἰμί ὡς ἁπλῶς λέγω , καί ἀκινητίζω τε φοβέω καί προΐκω περίσσωμα καί μεταβάλλω ἔνιοι ὁ χροιά αὐτός .