aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-motu-animalium 4
Ἔστι δέ τις ἀπορία περὶ τὰς κινήσεις τῶν τοῦ οὐρανοῦ μορίων , 4 ἣν ὡς οὖσαν οἰκείαν τοῖς εἰρημένοις ἐπισκέψαιτʼ ἄν τις . ἐὰν γάρ τις ὑπερβάλλῃ τῇ δυνάμει τῆς κινήσεως τὴν τῆς γῆς ἠρεμίαν , δῆλον ὅτι κινήσει αὐτὴν ἀπὸ τοῦ μέσου . καὶ ἡ ἰσχὺς δʼ ἀφʼ ἧς αὕτη ἡ δύναμις , ὅτι οὐκ ἄπειρος , φανερόν · οὐδὲ γὰρ ἡ γῆ ἄπειρος , ὥστʼ οὐδὲ τὸ βάρος αὐτῆς . ἐπεὶ δὲ τὸ ἀδύνατον λέγεται πλεοναχῶς ( οὐ γὰρ ὡσαύτως τήν τε φωνὴν ἀδύνατόν φαμεν εἶναι ὁραθῆναι καὶ τοὺς ἐπὶ τῆς σελήνης ὑφʼ ἡμῶν · τὸ μὲν γὰρ ἐξ ἀνάγκης , τὸ δὲ πεφυκὸς ὁρᾶσθαι οὐκ ὀφθήσεται ) , τὸν δʼ οὐρανὸν ἄφθαρτον εἶναι καὶ ἀδιάλυτον οἰόμεθα μὲν ἐξ ἀνάγκης , συμβαίνει δὲ κατὰ τοῦτον τὸν λόγον οὐκ ἐξ ἀνάγκης · ( πέφυκε γὰρ καὶ ἐνδέχεται εἶναι κίνησιν μείζω καὶ ἀφʼ ἧς ἠρεμεῖ ἡ γῆ καὶ ἀφʼ ἧς κινοῦνται τὸ πῦρ καὶ τὸ ἄνω σῶμα ) · εἰ μὲν οὖν εἰσὶν ὑπερέχουσαι κινήσεις , διαλυθήσεται ταῦτα ὑπʼ ἀλλήλων · εἰ δὲ μὴ εἰσὶ μέν , ἐνδέχεται δʼ εἶναι ( ἄπειρον γὰρ οὐκ ἐνδέχεται διὰ τὸ μηδὲ σῶμα ἐνδέχεσθαι ἄπειρον εἶναι ) , ἐνδέχοιτʼ ἂν διαλυθῆναι τὸν οὐρανόν . τί γὰρ κωλύει τοῦτο συμβῆναι , εἴπερ μὴ ἀδύνατον ; οὐκ ἀδύνατον δέ , εἰ μὴ τἀντικείμενον ἀναγκαῖον . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς ἀπορίας ταύτης ἕτερος ἔστω λόγος ἆρα δὲ δεῖ τι ἀκίνητον εἶναι καὶ ἠρεμοῦν ἔξω τοῦ κινουμένου , μηδὲν ὃν ἐκείνου μόριον , ἢ οὔ ; καὶ τοῦτο πότερον καὶ ἐπὶ τοῦ παντὸς οὕτως ὑπάρχειν ἀναγκαῖον ; ἴσως γὰρ ἂν δόξειεν ἄτοπον εἶναι , εἰ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἐντός . διὸ δόξειεν ἂν τοῖς οὕτως ὑπολαμβάνουσιν εὖ εἰρῆσθαι Ὁμήρῳ ἀλλ᾿ οὐκ ἂν ἐρύσαιτʼ ἐξ οὐρανόθεν πεδίονδε Ζῆνʼ ὕπατον πάντων , οὐδʼ εἰ μάλα πολλὰ κάμοιτε · πάντες δʼ ἐξάπτεσθε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι . τὸ γὰρ ὅλως ἀκίνητον ὑπʼ οὐδενὸς ἐνδέχεται κινηθῆναι . ὅθεν λύεται καὶ ἡ πάλαι λεχθεῖσα ἀπορία , πότερον ἐνδέχεται ἢ οὐκ ἐνδέχεται διαλυθῆναι τὴν τοῦ οὐρανοῦ σύστασιν , εἰ ἐξ ἀκίνητου ἤρτηται ἀρχῆς . ἐπὶ δὲ τῶν ζῴων οὐ μόνον τὸ οὕτως ἀκίνητον δεῖ ὑπάρχειν , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς κινουμένοις κατὰ τόπον ὅσα κινεῖ αὐτὰ αὑτά . δεῖ γὰρ αὐτοῦ τὸ μὲν ἠρεμεῖν τὸ δὲ κινεῖσθαι , πρὸς ὃ ἀπερειδόμενον τὸ κινούμενον κινήσεται , οἷον ἄν τι κινῇ τῶν μορίων · ἀπερείδεται γὰρ θάτερον ὡς πρὸς μένον θάτερον . περὶ δὲ τῶν ἀψύχων ὅσα κινεῖται ἀπορήσειεν ἄν τις , πότερον ἅπαντ’ ἔχει ἐν ἑαυτοῖς καὶ τὸ ἠρεμοῦν καὶ τὸ κινοῦν , καὶ πρὸς τῶν ἔξω τι ἠρεμούντων ἀπερείδεσθαι ἀνάγκη καὶ ταῦτα , ἢ ἀδύνατον , οἷον πῦρ ἢ γῆν ἢ τῶν ἀψύχων τι , ἀλλ᾿ ὑφʼ ὧν ταῦτα κινεῖται πρώτων . πάντα γὰρ ὑπʼ ἄλλου κινεῖται τὰ ἄψυχα , ἀρχὴ δὲ πάντων τῶν οὕτως κινουμένων τὰ αὐτὰ αὑτὰ κινοῦντα . τῶν δὲ τοιούτων περὶ μὲν τῶν ζῴων εἴρηται · τὰ γὰρ τοιαῦτα πάντα ἀνάγκη καὶ ἐν αὐτοῖς ἔχειν τὸ ἠρεμοῦν , καὶ ἔξω πρὸς ὃ ἀπερείσεται . εἰ δέ τι ἐστὶν ἀνωτέρω καὶ πρώτως κινοῦν , ἄδηλον , καὶ ἄλλος λόγος περὶ τῆς τοιαύτης ἀρχῆς . τὰ δὲ ζῷα ὅσα κινεῖται , πάντα πρὸς τὰ ἔξω ἀπερειδόμενα κινεῖται , καὶ ἀναπνέοντα καὶ ἐκπνέοντα . οὐδὲν γὰρ διαφέρει μέγα ῥῖψαι βάρος ἢ μικρόν , ὅπερ ποιοῦσιν οἱ πτύοντες καὶ βήττοντες καὶ οἱ εἰσπνέοντες καὶ ἐκπνέοντες .
Lemmas: εἰμί δέ τις ἀπορία περί ὁ κίνησις ὁ ὁ οὐρανός μόριον , 4 ὅς ὡς εἰμί οἰκεῖος ὁ λέγω ἐπισκοπέω ἄν τις . ἐάν γάρ τις ὑπερβάλλω ὁ δύναμις ὁ κίνησις ὁ ὁ γῆ ἠρεμία , δῆλος ὅτι κινέω αὐτός ἀπό ὁ μέσος . καί ὁ ἰσχύς δέ ἀπό ὅς οὗτος ὁ δύναμις , ὅτι οὐ ἤπειρος , φανερός · οὐδέ γάρ ὁ γῆ ἤπειρος , ὥστε οὐδέ ὁ βάρος αὐτηες͂ς . ἐπεί δέ ὁ ἀδύνατος λέγω πλεοναχός ( οὐ γάρ ὡσαύτως ὁ τε φωνή ἀδύνατος φημί ἔρχομαι ὁράω καί ὁ ἐπί ὁ σελήνη ὑπό ἐγώ · ὁ μέν γάρ ἐκ ἀνάγκη , ὁ δέ φύω ὁράω οὐ ὁράω ) , ὁ δέ οὐρανός ἄφθαρτος ἔρχομαι καί ἀδιάλυτος οἴομαι μέν ἐκ ἀνάγκη , συμβαίνω δέ κατά οὗτος ὁ λόγος οὐ ἐκ ἀνάγκη · ( φύω γάρ καί ἐνδέχομαι ἔρχομαι κίνησις μέγας καί ἀπό ὅς ἠρεμέω ὁ γῆ καί ἀπό ὅς κινέω ὁ πῦρ καί ὁ ἄνω σῶμα ) · εἰ μέν οὖν εἰμί ὑπερέχω κίνησις , διαλύω οὗτος ὑπό ἀλλήλων · εἰ δέ μή εἰμί μέν , ἐνδέχομαι δέ ἔρχομαι ( ἤπειρος γάρ οὐ ἐνδέχομαι διά ὁ μηδέ σῶμα ἐνδέχομαι ἤπειρος ἔρχομαι ) , ἐνδέχομαι ἄν διαλύω ὁ οὐρανός . τίς γάρ κωλύω οὗτος συμβαίνω , εἴπερ μή ἀδύνατος ; οὐ ἀδύνατος δέ , εἰ μή ἀντίκειμαι ἀναγκαῖος . ἀλλά περί μέν ὁ ἀπορία οὗτος ἕτερος εἰμί λόγος ἆρα δέ δέω τίς ἀκίνητος ἔρχομαι καί ἠρεμέω ἔξω ὁ κινέω , μηδείς ὅς ἐκεῖνος μόριον , ἤ οὐ ; καί οὗτος πότερος καί ἐπί ὁ πᾶς οὕτως ὑπάρχω ἀναγκαῖος ; ἴσως γάρ ἄν δοκέω ἄτοπος ἔρχομαι , εἰ ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ἐντός . διό δοκέω ἄν ὁ οὕτως ὑπολαμβάνω εὖ λέγω Ὅμηρος ἀλλά οὐ ἄν ἐρύω ἐκ οὐρανόθεν πεδίονδε Ζεύς ὕπατος πᾶς , οὐδέ εἰ μάλα πολύς κάμνω · πᾶς δέ ἐξάπτω θεός πᾶς τε θέαινα . ὁ γάρ ὅλος ἀκίνητος ὑπό οὐδείς ἐνδέχομαι κινέω . ὅθεν λύω καί ὁ πάλαι λέγω ἀπορία , πότερος ἐνδέχομαι ἤ οὐ ἐνδέχομαι διαλύω ὁ ὁ οὐρανός σύστασις , εἰ ἐκ ἀκίνητος ἀρτάω ἀρχή . ἐπί δέ ὁ ζῷον οὐ μόνος ὁ οὕτως ἀκίνητος δέω ὑπάρχω , ἀλλά καί ἐν αὐτός ὁ κινέω κατά τόπος ὅσος κινέω αὐτός αὐτός . δέω γάρ αὐτός ὁ μέν ἠρεμέω ὁ δέ κινέω , πρός ὁ ἀπερείδω ὁ κινέω κινέω , οἷος ἄν τίς κινέω ὁ μόριον · ἀπερείδω γάρ ἕτερος ὡς πρός μένω ἕτερος . περί δέ ὁ ἄψυχος ὅσος κινέω ἀπορέω ἄν τις , πότερος ἅπας ἔχω ἐν ἑαυτοῦ καί ὁ ἠρεμέω καί ὁ κινέω , καί πρός ὁ ἔξω τίς ἠρεμέω ἀπερείδω ἀνάγκη καί οὗτος , ἤ ἀδύνατος , οἷος πῦρ ἤ γῆ ἤ ὁ ἄψυχος τίς , ἀλλά ὑπό ὅς οὗτος κινέω πρῶτος . πᾶς γάρ ὑπό ἄλλος κινέω ὁ ἄψυχος , ἀρχή δέ πᾶς ὁ οὕτως κινέω ὁ αὐτός αὐτός κινέω . ὁ δέ τοιοῦτος περί μέν ὁ ζῷον λέγω · ὁ γάρ τοιοῦτος πᾶς ἀνάγκη καί ἐν αὐτός ἔχω ὁ ἠρεμέω , καί ἔξω πρός ὁ ἀπερείδω . εἰ δέ τίς εἰμί ἄνω καί πρῶτος κινέω , ἄδηλος , καί ἄλλος λόγος περί ὁ τοιοῦτος ἀρχή . ὁ δέ ζῷον ὅσος κινέω , πᾶς πρός ὁ ἔξω ἀπερείδω κινέω , καί ἀναπνέω καί ἐκπνέω . οὐδείς γάρ διαφέρω μέγας ῥίπτω βάρος ἤ μικρός , ὅς ποιέω ὁ πτύω καί βήσσω καί ὁ εἰσπνέω καί ἐκπνέω .