aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-motu-animalium 6
Περὶ μὲν οὖν ψυχῆς , εἴτε κινεῖται εἴτε μή , καὶ εἰ κινεῖται,6 πῶς κινεῖται , πρότερον εἴρηται ἐν τοῖς διωρισμένοις περὶ αὐτῆς . ἐπεὶ δὲ τὰ ἄψυχα πάντα κινεῖται ὑφʼ ἑτέρου , περὶ δὲ τοῦ πρώτου κινουμένου καὶ ἀεὶ κινουμένου , τίνα τρόπον κινεῖται , καὶ πῶς κινεῖ τὸ πρῶτον κινοῦν , διώρισται πρότερον ἐν τοῖς περὶ τῆς πρώτης φιλοσοφίας , λοιπόν ἐστι θεωρῆσαι πῶς ἡ ψυχὴ κινεῖ τὸ σῶμα , καὶ τίς ἡ ἀρχὴ τῆς τοῦ ζῴου κινήσεως . τῶν γὰρ ἄλλων παρὰ τὴν τοῦ ὅλου κίνησιν τὰ ἔμψυχα αἴτια τῆς κινήσεως , ὅσα μὴ κινεῖται ὑπ᾿ ἀλλήλων διὰ τὸ προσκόπτειν ἀλλήλοις . διὸ καὶ πέρας ἔχουσιν αὐτῶν πᾶσαι αἱ κινήσεις · καὶ γὰρ καὶ αἱ τῶν ἐμψύχων . πάντα γὰρ τὰ ζῷα καὶ κινεῖ καὶ κινεῖται ἕνεκά τινος , ὥστε τοῦτʼ ἔστιν αὐτοῖς πάσης τῆς κινήσεως πέρας , τὸ οὗ ἕνεκα . ὁρῶμεν δὲ τὰ κινοῦντα τὸ ζῷον διάνοιαν καὶ φαντασίαν καὶ προαίρεσιν καὶ βούλησιν καὶ ἐπιθυμίαν . ταῦτα δὲ πάντα ἀνάγεται εἰς νοῦν καὶ ὄρεξιν . καὶ γὰρ ἡ φαντασία καὶ ἡ αἴσθησις τὴν αὐτὴν τῷ νῷ χώραν ἔχουσιν · κριτικὰ γὰρ πάντα , διαφέρουσι δὲ κατὰ τὰς εἰρημένας ἐν ἄλλοις διαφοράς . βούλησις δὲ καὶ θυμὸς καὶ ἐπιθυμία πάντα ὄρεξις , ἡ δὲ προαίρεσις κοινὸν διανοίας καὶ ὀρέξεως · ὥστε κινεῖ πρῶτον τὸ ὀρεκτὸν καὶ τὸ διανοητόν . οὐ πᾶν δὲ τὸ διανοητόν , ἀλλὰ τὸ τῶν πρακτῶν τέλος . διὸ τὸ τοιοῦτόν ἐστι τῶν ἀγαθῶν τὸ κινοῦν , ἀλλʼ οὐ πᾶν τὸ καλόν · γὰρ ἕνεκα τούτου ἄλλο , καὶ τέλος ἐστὶ τῶν ἄλλου τινὸς ἕνεκα ὄντων , ταύτῃ κινεῖ . δεῖ δὲ τιθέναι καὶ τὸ φαινόμενον ἀγαθὸν ἀγαθοῦ χώραν ἔχειν , καὶ τὸ ἡδύ · φαινόμενον γάρ ἐστιν ἀγαθόν . ὥστε δῆλον ὅτι ἔστι μὲν ὁμοίως κινεῖται τὸ ἀεὶ κινούμενον ὑπὸ τοῦ ἀεὶ κινοῦντος καὶ τῶν ζῴων ἕκαστον , ἔστι δʼ ἄλλως , διὸ καὶ τὰ μὲν ἀεὶ κινεῖται , ἡ δὲ τῶν ζῴων κίνησις ἔχει πέρας . τὸ δὲ ἀΐδιον καλόν , καὶ τὸ ἀληθῶς καὶ τὸ πρώτως ἀγαθὸν καὶ μὴ ποτὲ μὲν ποτὲ δὲ μή , θειότερον καὶ τιμιώτερον ἢ ὥστʼ εἶναι πρότερόν 〈 τι 〉 . τὸ μὲν οὖν πρῶτον οὐ κινούμενον κινεῖ , ἡ δʼ ὄρεξις καὶ τὸ ὀρεκτικὸν κινούμενον κινεῖ . τὸ δὲ τελευταῖον τῶν κινουμένων οὐκ ἀνάγκη κινεῖν οὐδέν . φανερὸν δʼ ἐκ τούτων καὶ ὅτι εὐλόγως ἡ φορὰ τελευταία τῶν γινομένων ἐν τοῖς κινουμένοις · κινεῖται γὰρ καὶ πορεύεται τὸ ζῷον ὀρέξει ἢ προαιρέσει , ἀλλοιωθέντος τινὸς κατὰ τὴν αἴσθησιν ἢ τὴν φαντασίαν .
Lemmas: περι μέν οὖν ψυχή , εἴτε κινέω εἴτε μή , καί εἰ κινεῖται,6 πῶς κινέω , πρότερος λέγω ἐν ὁ διόρίζω περί αὐτηες͂ς . ἐπεί δέ ὁ ἄψυχος πᾶς κινέω ὑπό ἕτερος , περί δέ ὁ πρῶτος κινέω καί ἀεί κινέω , τίς τρόπος κινέω , καί πῶς κινέω ὁ πρῶτος κινέω , διορίζω πρότερος ἐν ὁ περί ὁ πρῶτος φιλοσοφία , λοιπός εἰμί θεωρέω πῶς ὁ ψυχή κινέω ὁ σῶμα , καί τίς ὁ ἀρχή ὁ ὁ ζῷον κίνησις . ὁ γάρ ἄλλος παρά ὁ ὁ ὅλος κίνησις ὁ ἔμψυχος αἴτιος ὁ κίνησις , ὅσος μή κινέω ὑπό ἀλλήλων διά ὁ προσκόπτω ἀλλήλων . διό καί πέρας ἔχω αὐτός πᾶς ὁ κίνησις · καί γάρ καί ὁ ὁ ἔμψυχος . πᾶς γάρ ὁ ζῷον καί κινέω καί κινέω ἕνεκα τις , ὥστε οὗτος εἰμί αὐτός πᾶς ὁ κίνησις πέρας , ὁ ὅς ἕνεκα . ὁράω δέ ὁ κινέω ὁ ζῷον διάνοια καί φαντασία καί προαίρεσις καί βούλησις καί ἐπιθυμία . οὗτος δέ πᾶς ἀνάγω εἰς νόος καί ὄρεξις . καί γάρ ὁ φαντασία καί ὁ αἴσθησις ὁ αὐτός ὁ νόος χώρα ἔχω · κριτικός γάρ πᾶς , διαφέρω δέ κατά ὁ λέγω ἐν ἄλλος διαφορά . βούλησις δέ καί θυμός καί ἐπιθυμία πᾶς ὄρεξις , ὁ δέ προαίρεσις κοινός διάνοια καί ὄρεξις · ὥστε κινέω πρῶτος ὁ ὀρεκτός καί ὁ διανοητός . οὐ πᾶς δέ ὁ διανοητός , ἀλλά ὁ ὁ πρακτός τέλος . διό ὁ τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ κινέω , ἀλλά οὐ πᾶς ὁ καλός · γάρ ἕνεκα οὗτος ἄλλος , καί τέλος εἰμί ὁ ἄλλος τις ἕνεκα εἰμί , ταύτῃ κινέω . δέω δέ τίθημι καί ὁ φαίνω ἀγαθός ἀγαθός χώρα ἔχω , καί ὁ ἡδύς · φαίνω γάρ εἰμί ἀγαθός . ὥστε δῆλος ὅτι εἰμί μέν ὅμοιος κινέω ὁ ἀεί κινέω ὑπό ὁ ἀεί κινέω καί ὁ ζῷον ἕκαστος , εἰμί δέ ἄλλως , διό καί ὁ μέν ἀεί κινέω , ὁ δέ ὁ ζῷον κίνησις ἔχω πέρας . ὁ δέ ἀΐδιος καλός , καί ὁ ἀληθῶς καί ὁ πρῶτος ἀγαθός καί μή ποτέ μέν ποτέ δέ μή , θεῖος καί τίμιος ἤ ὥστε ἔρχομαι πρότερος 〈 τίς 〉 . ὁ μέν οὖν πρῶτος οὐ κινέω κινέω , ὁ δέ ὄρεξις καί ὁ ὀρεκτικός κινέω κινέω . ὁ δέ τελευταῖος ὁ κινέω οὐ ἀνάγκη κινέω οὐδείς . φανερός δέ ἐκ οὗτος καί ὅτι εὔλογος ὁ φορά τελευταῖος ὁ γίγνομαι ἐν ὁ κινέω · κινέω γάρ καί πορεύω ὁ ζῷον ὄρεξις ἤ προαίρεσις , ἀλλοιόω τις κατά ὁ αἴσθησις ἤ ὁ φαντασία .