aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-motu-animalium 8
Ἀρχὴ μὲν οὖν , ὥσπερ εἴρηται , τῆς κινήσεως τὸ ἐν τῷ 8 πρακτῷ διωκτὸν καὶ φευκτόν · ἐξ ἀνάγκης δʼ ἀκολουθεῖ τῇ νοήσει καὶ τῇ φαντασίᾳ αὐτῶν θερμότης καὶ ψύξις . τὸ μὲν γὰρ λυπηρὸν φευκτόν , τὸ δʼ ἡδὺ διωκτόν ( ἀλλὰ λανθάνει περὶ τὰ μικρὰ τοῦτο συμβαῖνον ) , ἔστι δὲ τὰ λυπηρὰ καὶ ἡδέα πάντα σχεδὸν μετὰ ψύξεώς τινος καὶ θερμότητος . τοῦτο δὲ δῆλον ἐκ τῶν παθημάτων . θάρρη γὰρ καὶ φόβοι καὶ ἀφροδισιασμοὶ καὶ τἆλλο σωματικὰ λυπηρὰ καὶ ἡδέα τὰ μὲν κατὰ μόριον μετὰ θερμότητος ἢ ψύξεώς ἐστι , τὰ δὲ καθʼ ὅλον τὸ σῶμα · μνῆμαι δὲ καὶ ἐλπίδες , οἷον εἰδώλοις χρώμεναι τοῖς τοιούτοις , ὁτὲ μὲν ἧττον ὁτὲ δὲ μᾶλλον αἰτίαι τῶν αὐτῶν εἰσιν . ὥστʼ εὐλόγως ἤδη δημιουργεῖται τὰ ἐντὸς καὶ τὰ περὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ὀργανικῶν μορίων μεταβάλλοντα ἐκ πεπηγότων ὑγρὰ καὶ ἐξ ὑγρῶν πεπηγότα καὶ μαλακὰ καὶ σκληρὰ ἐξ ἀλλήλων . τούτων δὲ συμβαινόντων τὸν τρόπον τοῦτον , καὶ ἔτι τοῦ παθητικοῦ καὶ ποιητικοῦ τοιαύτην ἐχόντων τὴν φύσιν οἵαν πολλαχοῦ εἰρήκαμεν , ὁπόταν συμβῇ ὥστʼ εἶναι τὸ μὲν ποιητικὸν τὸ δὲ παθητικόν , καὶ μηδὲν ἀπολίπῃ αὐτῶν ἑκάτερον τῶν ἐν τῷ λόγῳ , εὐθὺς τὸ μὲν ποιεῖ τὸ δὲ πάσχει . διὰ τοῦτο δʼ ἅμα ὡς εἰπεῖν νοεῖ ὅτι πορευτέον καὶ πορεύεται , ἂν μή τι ἐμποδίζῃ ἕτερον . τὰ μὲν γὰρ ὀργανικὰ μέρη παρασκευάζει ἐπιτηδείως τὰ πάθη , ἡ δʼ ὄρεξις τὰ πάθη , τὴν δʼ ὄρεξιν ἡ φαντασία · αὕτη δὲ γίνεται ἢ διὰ νοήσεως ἢ διʼ αἰσθήσεως . ἅμα δὲ καὶ ταχὺ διὰ τὸ τὸ ποιητικὸν καὶ παθητικὸν τῶν πρὸς ἄλληλα εἶναι τὴν φύσιν . τὸ δὲ κινοῦν πρῶτον τὸ ζῷον ἀνάγκη εἶναι ἔν τινι ἀρχῇ . ἡ δὲ καμπὴ ὅτι μέν ἐστι ἀρχὴ τοῦ δὲ τελευτή , εἴρηται . διὸ καὶ ἔστι μὲν ὡς ἑνί , ἔστι δʼ ὡς δυσὶ χρῆται ἡ φύσις αὐτῇ . ὅταν γὰρ κινῆται ἐντεῦθεν , ἀνάγκη τὸ μὲν ἠρεμεῖν τῶν σημείων τῶν ἐσχάτων , τὸ δὲ κινεῖσθαι · ὅτι γὰρ πρὸς ἠρεμοῦν δεῖ ἀπερείδεσθαι τὸ κινοῦν , εἴρηται πρότερον . κινεῖται μὲν οὖν καὶ οὐ κινεῖ τὸ ἔσχατον τοῦ βραχίονος , τῆς δʼ ἐν τῷ ὠλεκράνῳ κάμψεως τὸ μὲν κινεῖται τὸ ἐν αὐτῷ τῷ ὅλῳ κινουμένῳ , ἀνάγκη δʼ εἶναί τι καὶ ἀκίνητον , ὃ δή φαμεν δυνάμει μὲν ἓν εἶναι σημεῖον , ἐνεργείᾳ δὲ γίνεσθαι δύο · ὥστʼ εἰ τὸ ζῷον ἦν ὁ βραχίων , ἐνταῦθ᾿ ἄν που ἦν ἡ ἀρχὴ τῆς ψυχῆς ἡ κινοῦσα . ἐπεὶ δʼ ἐνδέχεται καὶ πρὸς τὴν χεῖρα ἔχειν τι οὕτως τῶν ἀψύχων , οἷον εἰ κινοίη τὴν βακτηρίαν ἐν τῇ χειρί , φανερὸν ὅτι οὐκ ἂν εἴη ἐν οὐδετέρῳ ἡ ψυχὴ τῶν ἐσχάτων , οὔτʼ ἐν τῷ ἐσχάτῳ τοῦ κινουμένου οὔτʼ ἐν τῇ ἑτέρᾳ ἀρχῇ . καὶ γὰρ τὸ ξύλον ἔχει καὶ ἀρχὴν καὶ τέλος πρὸς τὴν χεῖρα . ὥστε διά γε τοῦτο , εἰ μὴ καὶ ἐν τῇ βακτηρίᾳ ἡ κινοῦσα ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἀρχὴ ἔνεστιν , οὐδʼ ἐν τῇ χειρί · ὁμοίως γὰρ ἔχει καὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς πρὸς τὸν καρπόν , καὶ τοῦτο τὸ μέρος πρὸς τὸ ὠλέκρανον . οὐδὲν γὰρ διαφέρει τὰ προσπεφυκότα τῶν μή · γίνεται γὰρ ὥσπερ ἀφαιρετὸν μέρος ἡ βακτηρία . ἀνάγκη ἄρα ἐν μηδεμιᾷ εἶναι ἀρχῇ , ἥ ἐστιν ἄλλου τελευτή , μηδὲ εἴ τι ἐστὶν ἕτερον ἐκείνου ἐξωτέρω , οἷον τοῦ μὲν τῆς βακτηρίας ἐσχάτου ἐν τῇ χειρὶ ἡ ἀρχή , τούτου δʼ ἐν τῷ καρπῷ . εἰ δὲ μηδʼ ἐν τῇ χειρί , ὅτι ἀνωτέρω ἔτι , ἡ ἀρχὴ οὐδʼ ἐνταῦθα · ἔτι γὰρ τοῦ ὠλεκράνου μένοντος κινεῖται ἅπαν τὸ κάτω συνεχές .
Lemmas: Ἀρχή μέν οὖν , ὥσπερ λέγω , ὁ κίνησις ὁ ἐν ὁ 8 πρακτός διωκτός καί φευκτός · ἐκ ἀνάγκη δέ ἀκολουθέω ὁ νόησις καί ὁ φαντασία αὐτός θερμότης καί ψῦξις . ὁ μέν γάρ λυπηρός φευκτός , ὁ δέ ἡδύς διωκτός ( ἀλλά λανθάνω περί ὁ μικρός οὗτος συμβαίνω ) , εἰμί δέ ὁ λυπηρός καί ἡδύς πᾶς σχεδόν μετά ψῦξις τις καί θερμότης . οὗτος δέ δῆλος ἐκ ὁ πάθημα . θάρσος γάρ καί φόβος καί ἀφροδισιασμός καί τἆλλος σωματικός λυπηρός καί ἡδύς ὁ μέν κατά μόριον μετά θερμότης ἤ ψῦξις εἰμί , ὁ δέ κατά ὅλος ὁ σῶμα · μνήμη δέ καί ἐλπίς , οἷος εἴδωλον χράω ὁ τοιοῦτος , ὅτε μέν κακός ὅτε δέ μᾶλλον αἰτία ὁ αὐτός εἰμί . ὥστε εὔλογος ἤδη δημιουργέω ὁ ἐντός καί ὁ περί ὁ ἀρχή ὁ ὀργανικός μόριον μεταβάλλω ἐκ πήγνυμι ὑγρός καί ἐκ ὑγρός πήγνυμι καί μαλακός καί σκληρός ἐκ ἀλλήλων . οὗτος δέ συμβαίνω ὁ τρόπος οὗτος , καί ἔτι ὁ παθητικός καί ποιητικός τοιοῦτος ἔχω ὁ φύσις οἷος πολλαχοῦ λέγω , ὁπόταν συμβαίνω ὥστε ἔρχομαι ὁ μέν ποιητικός ὁ δέ παθητικός , καί μηδείς ἀπολείπω αὐτός ἑκάτερος ὁ ἐν ὁ λόγος , εὐθύς ὁ μέν ποιέω ὁ δέ πάσχω . διά οὗτος δέ ἅμα ὡς λέγω νοέω ὅτι πορεύω καί πορεύω , ἄν μή τίς ἐμποδίζω ἕτερος . ὁ μέν γάρ ὀργανικός μέρος παρασκευάζω ἐπιτήδειος ὁ πάθος , ὁ δέ ὄρεξις ὁ πάθος , ὁ δέ ὄρεξις ὁ φαντασία · οὗτος δέ γίγνομαι ἤ διά νόησις ἤ διά αἴσθησις . ἅμα δέ καί ταχύς διά ὁ ὁ ποιητικός καί παθητικός ὁ πρός ἀλλήλων ἔρχομαι ὁ φύσις . ὁ δέ κινέω πρῶτος ὁ ζῷον ἀνάγκη ἔρχομαι ἐν τις ἀρχή . ὁ δέ καμπή ὅτι μέν εἰμί ἀρχή ὁ δέ τελευτή , λέγω . διό καί εἰμί μέν ὡς εἷς , εἰμί δέ ὡς δύο χράω ὁ φύσις αὐτός . ὅταν γάρ κινέω ἐντεῦθεν , ἀνάγκη ὁ μέν ἠρεμέω ὁ σημεῖον ὁ ἔσχατος , ὁ δέ κινέω · ὅτι γάρ πρός ἠρεμέω δέω ἀπερείδω ὁ κινέω , λέγω πρότερος . κινέω μέν οὖν καί οὐ κινέω ὁ ἔσχατος ὁ βραχίων , ὁ δέ ἐν ὁ ὠλέκρανον κάμψις ὁ μέν κινέω ὁ ἐν αὐτός ὁ ὅλος κινέω , ἀνάγκη δέ εἰμί τίς καί ἀκίνητος , ὁ δή φημί δύναμις μέν εἷς ἔρχομαι σημεῖον , ἐνέργεια δέ γίγνομαι δύο · ὥστε εἰ ὁ ζῷον εἰμί ὁ βραχίων , ἐνταῦθα ἄν ποῦ εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ψυχή ὁ κινέω . ἐπεί δέ ἐνδέχομαι καί πρός ὁ χείρ ἔχω τίς οὕτως ὁ ἄψυχος , οἷος εἰ κινέω ὁ βακτηρία ἐν ὁ χείρ , φανερός ὅτι οὐ ἄν εἰμί ἐν οὐδέτερος ὁ ψυχή ὁ ἔσχατος , οὔτε ἐν ὁ ἔσχατος ὁ κινέω οὔτε ἐν ὁ ἕτερος ἀρχή . καί γάρ ὁ ξύλον ἔχω καί ἀρχή καί τέλος πρός ὁ χείρ . ὥστε διά γε οὗτος , εἰ μή καί ἐν ὁ βακτηρία ὁ κινέω ἀπό ὁ ψυχή ἀρχή ἔνειμι , οὐδέ ἐν ὁ χείρ · ὅμοιος γάρ ἔχω καί ὁ ἄκρος ὁ χείρ πρός ὁ καρπός , καί οὗτος ὁ μέρος πρός ὁ ὠλέκρανον . οὐδείς γάρ διαφέρω ὁ προσφύω ὁ μή · γίγνομαι γάρ ὥσπερ ἀφαιρετός μέρος ὁ βακτηρία . ἀνάγκη ἄρα ἐν μηδείς ἔρχομαι ἀρχή , ὅς εἰμί ἄλλος τελευτή , μηδέ εἰ τίς εἰμί ἕτερος ἐκεῖνος ἐξωτέρω , οἷος ὁ μέν ὁ βακτηρία ἔσχατος ἐν ὁ χείρ ὁ ἀρχή , οὗτος δέ ἐν ὁ καρπός . εἰ δέ μηδέ ἐν ὁ χείρ , ὅτι ἄνω ἔτι , ὁ ἀρχή οὐδέ ἐνταῦθα · ἔτι γάρ ὁ ὠλέκρανον μένω κινέω ἅπας ὁ κάτω συνεχής .