aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-motu-animalium 2
2 Ἀλλὰ πᾶσα ἡ ἐν αὐτῷ ἠρεμία ὅμως ἄκυρος , ἂν μή τι ἔξωθεν ἀπλῶς ἠρεμοῦν καὶ ἀκίνητον . ἄξιον δʼ ἐπιστήσαντας ἐπισκέψασθαι περὶ τοῦ λεχθέντος · ἔχει γὰρ τὴν θεωρίαν οὐ μόνον ὅσον ἐπὶ τὰ ζῷα συντείνουσαν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τοῦ παντὸς κίνησιν καὶ φοράν . ὥσπερ γὰρ καὶ ἐν αὐτῷ δεῖ τι ἀκίνητον εἶναι , εἰ μέλλει κινεῖσθαι , οὕτως ἔτι μᾶλλον ἔξω δεῖ τι εἶναι τοῦ ζῴου ἀκίνητον , πρὸς ὃ ἀπερειδόμενον κινεῖται τὸ κινούμενον . εἰ γὰρ ὑποδώσει ἀεί , οἷον τοῖς ἑμύσι τοῖς ἐν τῇ γῇ , ἢ τοῖς ἐν τῇ ἄμμῳ πορευομένοις , οὐ πρόεισιν , οὐδʼ ἔσται οὔτε πορεία , εἰ μὴ ἡ γῆ μένοι , οὔτε πτῆσις ἢ νεῦσις , εἰ μὴ ὁ ἀὴρ ἢ ἡ θάλαττα ἀντερείδοι . ἀνάγκη δὲ τοῦτο ἕτερον εἶναι τοῦ κινουμένου , καὶ ὅλον ὅλου , καὶ μόριον μηδὲν εἶναι τοῦ κινουμένου τὸ οὕτως ἀκίνητον · εἰ δὲ μή , οὐ κινηθήσεται . μαρτύριον δὲ τούτου τὸ ἀπορούμενον , διὰ τί ποτε τὸ πλοῖον ἔξωθεν μέν , ἄν τις ὠθῇ τῷ κοντῷ τὸν ἱστὸν ἢ τι ἄλλο προσβάλλων μόριον , κινεῖ ῥᾳδίως , ἐὰν δʼ ἐν αὐτῷ τις ὢν τῷ πλοίῳ τοῦτο πειρᾶται πράττειν , οὐκ ἂν κινήσειεν οὐδʼ ἂν ὁ Τιτυὸς οὔθʼ ὁ Βορέας πνέων ἔσωθεν ἐκ τοῦ πλοίου , εἰ τύχοι πνέων τὸν τρόπον τοῦτον ὅνπερ οἱ γραφεῖς ποιοῦσιν · ἐξ αὑτοῦ γὰρ τὸ πνεῦμα ἀφιέντα γράφουσιν . ἐάν τε γὰρ ἠρέμα ῥιπτῇ τὸ πνεῦμά τις ἐάν τʼ ἰσχυρῶς οὕτως ὥστʼ ἄνεμον ποιεῖν τὸν μέγιστον , ἐάν τε ἄλλο τι τὸ ῥιπτούμενον ἢ ὠθούμενον , ἀνάγκη πρῶτον μὲν πρὸς ἠρεμοῦν τι τῶν αὑτοῦ μορίων ἀπερειδόμενον ὠθεῖν , εἶτα πάλιν τοῦτο τὸ μόριον , ἢ αὐτὸ ἢ οὗ τυγχάνει μόριον ὄν , πρὸς τῶν ἔξωθέν τι ἀποστηριζόμενον μένειν . ὁ δὲ τὸ πλοῖον ὠθῶν ἐν τῷ πλοίῳ αὐτὸς ὢν καὶ ἀποστηριζόμενος πρὸς τὸ πλοῖον εὐλόγως οὐ κινεῖ τὸ πλοῖον διὰ τὸ ἀναγκαῖον εἶναι πρὸς ὃ ἀποστηρίζεται μένειν · συμβαίνει δʼ αὐτῷ τὸ αὐτὸ ὅ τε κινεῖ καὶ πρὸς ὃ ἀποστηρίζεται . ἔξωθεν δʼ ὠθῶν ἢ ἕλκων κινεῖ · οὐθὲν γὰρ μέρος ἡ γῆ τοῦ πλοίου .
Lemmas: 2 Ἀλλὰ πᾶς ὁ ἐν αὐτός ἠρεμία ὅμως ἄκυρος , ἄν μή τίς ἔξωθεν ἀπλόος ἠρεμέω καί ἀκίνητος . ἄξιος δέ ἐφίστημι ἐπισκέπτομαι περί ὁ λέγω · ἔχω γάρ ὁ θεωρία οὐ μόνος ὅσον ἐπί ὁ ζῷον συντείνω , ἀλλά καί πρός ὁ ὁ πᾶς κίνησις καί φορά . ὥσπερ γάρ καί ἐν αὐτός δέω τίς ἀκίνητος ἔρχομαι , εἰ μέλλω κινέω , οὕτως ἔτι μᾶλλον ἔξω δέω τίς ἔρχομαι ὁ ζῷον ἀκίνητος , πρός ὁ ἀπερείδω κινέω ὁ κινέω . εἰ γάρ ὑφοδόω ἀεί , οἷος ὁ ἑμύς ὁ ἐν ὁ γῆ , ἤ ὁ ἐν ὁ ἄμμος πορεύω , οὐ πρόειμι , οὐδέ εἰμί οὔτε πορεία , εἰ μής ὁ γῆ μένω , οὔτε πτῆσις ἤ νεῦσις , εἰ μή ὁ ἀήρ ἤ ὁ θάλασσα ἀντερείδω . ἀνάγκη δέ οὗτος ἕτερος ἔρχομαι ὁ κινέω , καί ὅλος ὅλος , καί μόριον μηδείς ἔρχομαι ὁ κινέω ὁ οὕτως ἀκίνητος · εἰ δέ μή , οὐ κινέω . μαρτύριον δέ οὗτος ὁ ἀφοράω , διά τίς ποτέ ὁ πλοῖον ἔξωθεν μέν , ἄν τις ὠθέω ὁ κοντός ὁ ἱστός ἤ τίς ἄλλος προσβάλλω μόριον , κινέω ῥᾴδιος , ἐάν δέ ἐν αὐτός τις εἰμί ὁ πλοῖον οὗτος πειράω πράσσω , οὐ ἄν κινέω οὐδέ ἄν ὁ Τιτυός οὔτε ὁ Βορέας πνέω ἔσωθεν ἐκ ὁ πλοῖον , εἰ τυγχάνω πνέω ὁ τρόπος οὗτος ὅς ὁ γραφεύς ποιέω · ἐκ αὐτός γάρ ὁ πνεῦμα ἀφίημι γράφω . ἐάν τε γάρ ἠρέμα ῥίπτω ὁ πνεῦμα τις ἐάν τε ἰσχυρός οὕτως ὥστε ἄνεμος ποιέω ὁ μέγας , ἐάν τε ἄλλος τίς ὁ ῥίπτω ἤ ὠθέω , ἀνάγκη πρῶτος μέν πρός ἠρεμέω τίς ὁ αὐτός μόριον ἀπερείδω ὠθέω , εἶτα πάλιν οὗτος ὁ μόριον , ἤ αὐτός ἤ ὅς τυγχάνω μόριον εἰμί , πρός ὁ ἔξωθεν τίς ἀποστηρίζομαι μένω . ὁ δέ ὁ πλοῖον ὠθέω ἐν ὁ πλοῖον αὐτός εἰμί καί ἀποστηρίζομαι πρός ὁ πλοῖον εὔλογος οὐ κινέω ὁ πλοῖον διά ὁ ἀναγκαῖος ἔρχομαι πρός ὁ ἀποστηρίζομαι μένω · συμβαίνω δέ αὐτός ὁ αὐτός ὁ τε κινέω καί πρός ὁ ἀποστηρίζομαι . ἔξωθεν δέ ὠθέω ἤ ἕλκω κινέω · οὐδείς γάρ μέρος ὁ γῆ ὁ πλοῖον .