aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-motu-animalium 3
Ἀποήσειε δʼ ἄν τις , ἆρʼ εἴ τι κινεῖ τὸν ὅλον οὐρανόν , 3 εἶναι θέλει ἀκίνητον , καὶ τοῦτο μηθὲν εἶναι τοῦ οὐρανοῦ μόριον μηδʼ ἐν τῷ οὐρανῷ . εἴτε γὰρ αὐτὸ κινούμενον κινεῖ αὐτόν , ἀνάγκη τινὸς ἀκινήτου θιγγάνον κινεῖν , καὶ τοῦτο μηδὲν εἶναι μόριον τοῦ κινοῦντος · εἴτʼ εὐθὺς ἀκίνητόν ἐστι τὸ κινοῦν , ὁμοίως οὐδὲν ἔσται τοῦ κινουμένου μόριον . καὶ τοῦ τό γʼ ὀρθῶς λέγουσιν οἱ λέγοντες , ὅτι κύκλῳ φερομένης τῆς σφαίρας οὐδʼ ὁτιοῦν μένει μόριον · ἢ γὰρ ἂν ὅλην ἀναγκαῖον ἦν μένειν , ἢ διασπᾶσθαι τὸ συνεχὲς αὐτῆς . ἀλλʼ ὅτι τοὺς πόλους οἴονταί τινα δύναμιν ἔχειν , οὐθὲν ἔχοντας μέγεθος ἀλλʼ ὄντας ἔσχατα καὶ στιγμάς , οὐ καλῶς . πρὸς γὰρ τῷ μηδεμίαν οὐσίαν εἶναι τῶν τοιούτων μηδενός , καὶ κινεῖσθαι τὴν μίαν κίνησιν ὑπὸ δυοῖν ἀδύνατον · τοὺς δὲ πόλους δύο ποιοῦσιν . ὅτι μὲν οὖν ἔχει τι καὶ πρὸς τὴν ὅλην φύσιν οὕτως ὥσπερ ἡ γῆ πρὸς τὰ ζῷα καὶ τὰ κινούμενα διʼ αὐτῶν , ἐκ τῶν τοιούτων ἄν τις διαπορήσειεν . οἱ δὲ μυθικῶς τὸν Ἄτλαντα ποιοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς ἔχοντα τοὺς πόδας δόξαιεν ἂν ἀπὸ διανοίας εἰρηκέναι τὸν μῦθον , ὡς τοῦτον ὥσπερ διάμετρον ὄντα καὶ στρέφοντα τὸν οὐρανὸν περὶ τοὺς πόλους · τοῦτο δʼ ἂν συμβαίνῃ καὶ κατὰ λόγον διὰ τὸ τὴν γῆν μένειν , ἀλλὰ τοῖς ταῦτα λέγουσιν ἀναγκαῖον φάναι μηδὲν εἶναι μόριον αὐτὴν τοῦ παντός , πρὸς δὲ τούτοις δεῖ τὴν ἰσχὺν ἰσάζειν τοῦ κινοῦντος καὶ τὴν τοῦ μένοντος . ἔστι γάρ τι πλῆθος ἰσχύος καὶ δυνάμεως καθʼ ἣν μένει τὸ μένον , ὥσπερ καὶ καθʼ ἣν κινεῖ τὸ κινοῦν · καὶ ἔστι τις ἀναλογία ἐξ ἀνάγκης , ὥσπερ τῶν ἐναντίων κινήσεων , οὕτω καὶ τῶν ἠρεμιῶν . καὶ αἱ μὲν ἴσαι ἀπαθεῖς ὑπʼ ἀλλήλων , κρατοῦνται δὲ κατὰ τὴν ὑπεροχήν . διόπερ εἴτʼ Ἄτλας εἴτε τι τοιοῦτόν ἐστιν ἕτερον τὸ κινοῦν τῶν ἐντός , οὐδὲν μᾶλλον ἀντερείδειν δεῖ τῆς μονῆς ἣν ἡ γῆ τυγχάνει μένουσα · ἢ κινηθήσεται ἡ γῆ ἀπὸ τοῦ μέσου καὶ ἐκ τοῦ αὐτῆς τόπου . ὡς γὰρ τὸ ὠθοῦν ὠθεῖ , οὕτω τὸ ὠθούμενον ὠθεῖται , καὶ ὁμοίως κατʼ ἰσχύν . κινεῖ δὲ τὸ ἠρεμοῦν πρῶτον , ὥστε μᾶλλον καὶ πλείων ἡ ἰσχὺς ἢ ὁμοία καὶ ἴση τῆς ἠρεμίας . ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ τοῦ κινουμένου μέν , μὴ κινοῦντος δέ . τοσαύτην οὖν δεήσει τὴν δύναμιν εἶναι τῆς γῆς ἐν τῷ ἠρεμεῖν ὅσην ὅ τε πᾶς οὐρανὸς ἔχει καὶ τὸ κινοῦν αὐτόν . εἰ δὲ τοῦτο ἀδύνατον , ἀδύνατον καὶ τὸ κινεῖσθαι τὸν οὐρανὸν ὑπό τινος τοιούτου τῶν ἐντός .
Lemmas: ἀποάω δέ ἄν τις , ἆρα εἰ τίς κινέω ὁ ὅλος οὐρανός , 3 ἔρχομαι ἐθέλω ἀκίνητος , καί οὗτος μηδείς ἔρχομαι ὁ οὐρανός μόριον μηδέ ἐν ὁ οὐρανός . εἴτε γάρ αὐτός κινέω κινέω αὐτός , ἀνάγκη τις ἀκίνητος θιγγάνω κινέω , καί οὗτος μηδείς ἔρχομαι μόριον ὁ κινέω · εἴτε εὐθύς ἀκίνητος εἰμί ὁ κινέω , ὅμοιος οὐδείς εἰμί ὁ κινέω μόριον . καί ὁ ὁ γε ὀρθός λέγω ὁ λέγω , ὅτι κύκλος φέρω ὁ σφαῖρα οὐδέ ὁστισοῦν μένω μόριον · ἤ γάρ ἄν ὅλος ἀναγκαῖος εἰμί μένω , ἤ διασπάω ὁ συνεχής αὐτηες͂ς . ἀλλά ὅτι ὁ πόλος οἴομαι τις δύναμις ἔχω , οὐδείς ἔχω μέγεθος ἀλλά είμαι ἔσχατος καί στιγμή , οὐδός καλός . πρός γάρ ὁ μηδείς οὐσία ἔρχομαι ὁ τοιοῦτος μηδείς , καί κινέω ὁ εἷς κίνησις ὑπό δύο ἀδύνατος · ὁ δέ πόλος δύο ποιέω . ὅτι μέν οὖν ἔχω τίς καί πρός ὁ ὅλος φύσις οὕτως ὥσπερ ὁ γῆ πρός ὁ ζῷον καί ὁ κινέω διά αὐτός , ἐκ ὁ τοιοῦτος ἄν τις διαπορέω . ὁ δέ μυθικός ὁ Ἄτλας ποιέω ἐπί ὁ γῆ ἔχω ὁ πόδι δοκέω ἄν ἀπό διάνοια λέγω ὁ μῦθος , ὡς οὗτος ὥσπερ διάμετρος εἰμί καί στρέφω ὁ οὐρανός περί ὁ πόλος · οὗτος δέ ἄν συμβαίνω καί κατά λόγος διά ὁ ὁ γῆ μένω , ἀλλά ὁ οὗτος λέγω ἀναγκαῖος φημί μηδείς ἔρχομαι μόριον αὐτός ὁ πᾶς , πρός δέ οὗτος δέω ὁ ἰσχύς ἰσάζω ὁ κινέω καί ὁ ὁ μένω . εἰμί γάρ τίς πλῆθος ἰσχύς καί δύναμις κατά ὅς μένω ὁ μένω , ὥσπερ καί κατά ὅς κινέω ὁ κινέω · καί εἰμί τις ἀναλογία ἐκ ἀνάγκη , ὥσπερ ὁ ἐναντίος κίνησις , οὕτως καί ὁ ἠρεμία . καί ὁ μέν ἴσος ἀπαθής ὑπό ἀλλήλων , κρατέω δέ κατά ὁ ὑπεροχή . διόπερ εἴτε Ἄτλας εἴτε τίς τοιοῦτος εἰμί ἕτερος ὁ κινέω ὁ ἐντός , οὐδείς μᾶλλον ἀντερείδω δέω ὁ μονή ὅς ὁ γῆ τυγχάνω μένω · ἤ κινέω ὁ γῆ ἀπό ὁ μέσος καί ἐκ ὁ αὐτηες͂ς τόπος . ὡς γάρ ὁ ὠθέω ὠθέω , οὕτως ὁ ὠθέω ὠθέω , καί ὅμοιος κατά ἰσχύς . κινέω δέ ὁ ἠρεμέω πρῶτος , ὥστε μᾶλλον καί πολύς ὁ ἰσχύς ἤ ὅμοιος καί ἴσος ὁ ἠρεμία . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ κινέω μέν , μή κινέω δέ . τοσοῦτος οὖν δέω ὁ δύναμις ἔρχομαι ὁ γῆ ἐν ὁ ἠρεμέω ὅσος ὁ τε πᾶς οὐρανός ἔχω καί ὁ κινέω αὐτός . εἰ δέ οὗτος ἀδύνατος , ἀδύνατος καί ὁ κινέω ὁ οὐρανός ὑπό τις τοιοῦτος ὁ ἐντός .