aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-longitudine-et-brevitate-vitae 5
Τὴν δ’ αἰτίαν περὶ τούτων ἁπάντων ἐντεῦθεν ἄν τις θεωρήσειεν . Δεῖ γὰρ λαβεῖν ὅτι τὸ ζῷόν ἐστι φύσει ὑγρὸν καὶ θερμόν , καὶ τὸ ζῆν τοιοῦτον , τὸ δὲ γῆρας ψυχρὸν καὶ ξηρόν , καὶ τὸ τεθνηκός · φαίνεται γὰρ οὕτως . Ὕλη δὲ τῶν σωμάτων τοῖς οὖσι ταῦτα , τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρόν , καὶ τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρόν . Ἀνάγκη τοίνυν γηράσκοντα ξηραίνεσθαι . Διὸ δεῖ μὴ εὐξήραντον εἶναι τὸ ὑγρόν . Καὶ διὰ τοῦτο τὰ λιπαρὰ ἄσηπτα . Αἴτιον δ’ ὅτι ἀέρος · ὁ δ’ ἀὴρ πρὸς τἆλλα πῦρ · πῦρ δ’ οὐ γίνεται σαπρόν . Οὐδ’ αὖ ὀλίγον δεῖ εἶναι τὸ ὑγρόν · εὐξήραντον γὰρ καὶ τὸ ὀλίγον . Διὸ καὶ τὰ μεγάλα καὶ ζῷα καὶ φυτὰ ὡς ὅλως εἰπεῖν μακροβιώτερα , καθάπερ ἐλέχθη πρότερον · εὔλογον γὰρ τὰ μείζω πλέον ἔχειν ὑγρόν . Οὐ μόνον δὲ διὰ τοῦτο μακροβιώτερα · δύο γὰρ τὰ αἴτια , τό τε ποσὸν καὶ τὸ ποιόν , ὥστε δεῖ μὴ μόνον πλῆθος εἶναι ὑγροῦ , ἀλλὰ τοῦτο καὶ θερμόν , ἵνα μήτε εὔπηκτον μήτε εὐξήραντον ᾖ . Καὶ διὰ τοῦτο ἄνθρωπος μακρόβιον μᾶλλον ἐνίων μειζόνων · μακροβιώτερα γὰρ τὰ λειπόμενα τῷ πλήθει τοῦ ὑγροῦ , ἐὰν πλείονι λόγῳ ὑπερέχῃ κατὰ τὸ ποιὸν ἢ λείπεται κατὰ τὸ ποσόν . Ἔστι δ’ ἐνίοις μὲν τὸ θερμὸν τὸ λιπαρόν , ὃ ἅμα ποιεῖ τό τε μὴ εὐξήραντον καὶ τὸ μὴ εὔψυκτον · ἐνίοις δ’ ἄλλον ἔχει χυμόν . Ἔτι δεῖ τὸ μέλλον εἶναι μὴ εὔφθαρτον μὴ περιττωματικὸν εἶναι . Ἀναιρεῖ γὰρ τὸ τοιοῦτον ἢ νόσῳ ἢ φύσει · ἐναντία δ’ ἡ τοῦ περιττώματος δύναμις καὶ φθαρτικὴ ἡ μὲν τῆς φύσεως ἡ δὲ μορίου . Διὸ τὰ ὀχευτικὰ καὶ πολύσπερμα γηράσκει ταχύ · τὸ γὰρ σπέρμα περίττωμα , καὶ ἔτι ξηραίνει ἀπιόν . Καὶ διὰ τοῦτο ἡμίονος μακροβιώτερος ἵππου καὶ ὄνου , ἐξ ὧν ἐγένετο , καὶ τὰ θήλεα τῶν ἀρρένων , ἐὰν ὀχευτικὰ ᾖ τὰ ἄρρενα · διὸ οἱ στρουθοὶ οἱ ἄρρενες βραχυβιώτεροι τῶν θηλειῶν . Ἔτι δὲ καὶ ὅσα πονητικὰ τῶν ἀρρένων , καὶ διὰ τὸν πόνον γηράσκει μᾶλλον · ξηραίνει γὰρ ὁ πόνος , τὸ δὲ γῆρας ξηρόν ἐστιν . Φύσει δὲ καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πᾶν εἰπεῖν τὰ ἄρρενα τῶν θηλειῶν μακροβιώτερα · αἴτιον δ’ ὅτι θερμότερον ζῷον τὸ ἄρρεν ἐστὶ τοῦ θήλεος . Τὰ δ’ αὐτὰ ἐν τοῖς ἀλεεινοῖς μακροβιώτερά ἐστιν ἢ ἐν τοῖς ψυχροῖς τόποις , διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν δι’ ἥνπερ τὰ μείζω . Καὶ μάλιστ’ ἐπίδηλον τὸ μέγεθος τῶν τὴν φύσιν ψυχρῶν ζῴων · διὸ οἵ τ’ ὄφεις καὶ αἱ σαῦραι καὶ τὰ φολιδωτὰ μεγάλα ἐν τοῖς θερμοῖς τόποις , καὶ ἐν τῇ θαλάττῃ τῇ ἐρυθρᾷ τὰ ὀστρακόδερμα · τῆς τε γὰρ αὐξήσεως ἡ θερμὴ ὑγρότης αἰτία καὶ τῆς ζωῆς . Ἐν δὲ τοῖς ψυχροῖς τόποις ὑδατωδέστερον τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν τοῖς ζῴοις ἐστίν · διὸ εὔπηκτον , ὥστε τὰ μὲν οὐ γίνεται ὅλως τῶν ζῴων τῶν ὀλιγαίμων ἢ ἀναίμων ἐν τοῖς πρὸς τὴν ἄρκτον τόποις , οὔτε τὰ πεζὰ ἐν τῇ γῇ οὔτε τὰ ἔνυδρα ἐν τῇ θαλάττῃ , τὰ δὲ γίνεται μέν , ἐλάττω δὲ καὶ βραχυβιώτερα · ἀφαιρεῖται γὰρ ὁ πάγος τὴν αὔξησιν . Τροφὴν δὲ μὴ λαμβάνοντα καὶ τὰ φυτὰ καὶ τὰ ζῷα φθείρονται · συντήκει γὰρ αὐτὰ ἑαυτά · ὥσπερ γὰρ ἡ πολλὴ φλὸξ κατακαίει καὶ φθείρει τὴν ὀλίγην τῷ τὴν τροφὴν ἀναλίσκειν , οὕτω τὸ φυσικὸν θερμὸν τὸ πρῶτον πεπτικὸν ἀναλίσκει τὴν ὕλην ἐν ᾗ ἐστίν . Τὰ δ’ ἔνυδρα τῶν πεζῶν ἧττον μακρόβια οὐχ ὅτι ὑγρὰ ἁπλῶς , ἀλλ’ ὅτι ὑδατώδη · τὸ δὲ τοιοῦτον ὑγρὸν εὔφθαρτον , ὅτι ψυχρὸν καὶ εὔπηκτον . Καὶ τὸ ἄναιμον διὰ τὸ αὐτό , ἐὰν μὴ μεγέθει ἀπαμύνηται · οὔτε γὰρ λίπος οὔτε γλυκὺ ἔχει . Ἐν γὰρ ζῴῳ τὸ λιπαρὸν γλυκύ · διὸ αἱ μέλιτται μακροβιώτεραι ἑτέρων μειζόνων ζῴων .
Lemmas: ὁ δέ αἰτία περί οὗτος ἅπας ἐντεῦθεν ἄν τις θεωρέω . δέω γάρ λαμβάνω ὅτι ὁ ζῷον εἰμί φύσις ὑγρός καί θερμός , καί ὁ ζάω τοιοῦτος , ὁ δέ γῆρας ψυχρός καί ξηρός , καί ὁ θνῄσκω · φαίνω γάρ οὕτως . ὕλη δέ ὁ σῶμα ὁ εἰμί οὗτος , ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός , καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός . ἀνάγκη τοίνυν γηράσκω ξηραίνω . διό δέω μή εὐξήραντος εἰμί ὁ ὑγρός . καί διά οὗτος ὁ λιπαρός ἄσηπτος . αἴτιος δέ ὅτι ἀήρ · ὁ δέ ἀήρ πρός ἄλλος πῦρ · πῦρ δέ οὐ γίγνομαι σαπρός . οὐδέ αὖ ὀλίγος δέω εἰμί ὁ ὑγρός · εὐξήραντος γάρ καί ὁ ὀλίγος . διό καί ὁ μέγας καί ζῷον καί φυτόν ὡς ὅλος λέγω μακρόβιος , καθά λέγω πρότερος · εὔλογος γάρ ὁ μέγας πολύς ἔχω ὑγρός . οὐ μόνος δέ διά οὗτος μακρόβιος · δύο γάρ ὁ αἴτιος , ὁ τε ποσός καί ὁ ποιός , ὥστε δέω μή μόνος πλῆθος εἰμί ὑγρός , ἀλλά οὗτος καί θερμός , ἵνα μήτε εὔπηκτος μήτε εὐξήραντος εἰμί . καί διά οὗτος ἄνθρωπος μακρόβιος μάλα ἔνιοι μέγας · μακρόβιος γάρ ὁ λείπω ὁ πλῆθος ὁ ὑγρός , ἐάν πολύς λόγος ὑπερέχω κατά ὁ ποιός ἤ λείπω κατά ὁ ποσός . εἰμί δέ ἔνιοι μέν ὁ θερμός ὁ λιπαρός , ὅς ἅμα ποιέω ὁ τε μή εὐξήραντος καί ὁ μή εὔψυκτος · ἔνιοι δέ ἄλλος ἔχω χυμός . ἔτι δέω ὁ μέλλω εἰμί μή εὔφθαρτος μή περισσωματικός εἰμί . ἀναιρέω γάρ ὁ τοιοῦτος ἤ νόσος ἤ φύσις · ἐναντίος δέ ὁ ὁ περίσσωμα δύναμις καί φθαρτικός ὁ μέν ὁ φύσις ὁ δέ μόριον . διό ὁ ὀχευτικός καί πολύσπερμος γηράσκω ταχύς · ὁ γάρ σπέρμα περίσσωμα , καί ἔτι ξηραίνω ἀπέρχομαι . καί διά οὗτος ἡμίονος μακρόβιος ἵππος καί ὄνος , ἐκ ὅς γίγνομαι , καί ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην , ἐάν ὀχευτικός εἰμί ὁ ἄρσην · διό ὁ στρουθός ὁ ἄρσην βραχύβιος ὁ θῆλυς . ἔτι δέ καί ὅσος πονητικός ὁ ἄρσην , καί διά ὁ πόνος γηράσκω μάλα · ξηραίνω γάρ ὁ πόνος , ὁ δέ γῆρας ξηρός εἰμί . φύσις δέ καί ὡς ἐπί ὁ πᾶς λέγω ὁ ἄρσην ὁ θῆλυς μακρόβιος · αἴτιος δέ ὅτι θερμός ζῷον ὁ ἄρσην εἰμί ὁ θῆλυς . ὁ δέ αὐτός ἐν ὁ ἀλεεινός μακρόβιος εἰμί ἤ ἐν ὁ ψυχρός τόπος , διά ὁ αὐτός αἰτία διά ὅς ὁ μέγας . καί μάλα ἐπίδηλος ὁ μέγεθος ὁ ὁ φύσις ψυχρός ζῷον · διό ὁ τε ὄφις καί ὁ σαύρα καί ὁ φολιδωτός μέγας ἐν ὁ θερμός τόπος , καί ἐν ὁ θάλασσα ὁ ἐρυθρός ὁ ὀστρακόδερμος · ὁ τε γάρ αὔξησις ὁ θερμός ὑγρότης αἴτιος καί ὁ ζωή . ἐν δέ ὁ ψυχρός τόπος ὑδατώδης ὁ ὑγρός ὁ ἐν ὁ ζῷον εἰμί · διό εὔπηκτος , ὥστε ὁ μέν οὐ γίγνομαι ὅλος ὁ ζῷον ὁ ὀλίγαιμος ἤ ἄναιμος ἐν ὁ πρός ὁ ἄρκτος τόπος , οὔτε ὁ πεζός ἐν ὁ γῆ οὔτε ὁ ἔνυδρος ἐν ὁ θάλασσα , ὁ δέ γίγνομαι μέν , ἐλαχύς δέ καί βραχύβιος · ἀφαιρέω γάρ ὁ πάγος ὁ αὔξησις . τροφή δέ μή λαμβάνω καί ὁ φυτόν καί ὁ ζῷον φθείρω · συντήκω γάρ αὐτός ἑαυτοῦ · ὥσπερ γάρ ὁ πολύς φλόξ κατακαίω καί φθείρω ὁ ὀλίγος ὁ ὁ τροφή ἀναλίσκω , οὕτως ὁ φυσικός θερμός ὁ πρῶτος πεπτικός ἀναλίσκω ὁ ὕλη ἐν ὅς εἰμί . ὁ δέ ἔνυδρος ὁ πεζός ἥσσων μακρόβιος οὐ ὅτι ὑγρός ἁπλῶς , ἀλλά ὅτι ὑδατώδης · ὁ δέ τοιοῦτος ὑγρός εὔφθαρτος , ὅτι ψυχρός καί εὔπηκτος . καί ὁ ἄναιμος διά ὁ αὐτός , ἐάν μή μέγεθος ἀπαμύνω · οὔτε γάρ λίπος οὔτε γλυκύς ἔχω . ἐν γάρ ζῷον ὁ λιπαρός γλυκύς · διό ὁ μέλισσα μακρόβιος ἕτερος μέγας ζῷον .