aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-interpretatione 11
Τὸ δὲ ἓν κατὰ πολλῶν ἢ πολλὰ καθ᾿ ἑνὸς καταφάναι ἢ ἀποφάναι , ἐὰν μὴ ἕν τι ᾖ τὸ ἐκ τῶν πολλῶν δηλούμενον , οὐκ ἔστι κατάφασις μία οὐδὲ ἀπόφασις . Λέγω δὲ ἓν οὐκ ἐὰν ὄνομα ἓν ᾖ κείμενον , μὴ ᾖ δὲ ἕν τι ἐξ ἐκείνων , οἷον ὁ ἄνθρωπος ἴσως ἐστὶ καὶ ζῷον καὶ δίπουν καὶ ἥμερον , ἀλλὰ καὶ ἕν τι γίνεται ἐκ τούτων · ἐκ δὲ τοῦ λευκοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ βαδίζειν οὐχ ἕν . Ὥστε οὔτ᾿ ἐὰν ἕν τι κατὰ τούτων καταφήσῃ τις μία κατάφασις , ἀλλὰ φωνὴ μὲν μία καταφάσεις δὲ πολλαί , οὔτε ἐὰν καθ᾿ ἑνὸς ταῦτα , ἀλλ᾿ ὁμοίως πολλαί . Εἰ οὖν ἡ ἐρώτησις ἡ διαλεκτικὴ ἀποκρίσεώς ἐστιν αἴτησις , ἢ τῆς προτάσεως ἢ θατέρου μορίου τῆς ἀντιφάσεως , ἡ δὲ πρότασις ἀντιφάσεως μιᾶς μόριον , οὐκ ἂν εἴη ἀπόκρισις μία πρὸς ταῦτα · οὐδὲ γὰρ ἡ ἐρώτησις μία , οὐδ᾿ ἐὰν ᾖ ἀληθής . Εἴρηται δὲ ἐν τοῖς Τοπικοῖς περὶ αὐτῶν . Ἅμα δὲ δῆλον ὅτι οὐδὲ τὸ τί ἐστιν ἐρώτησίς ἐστι διαλεκτική · δεῖ γὰρ δεδόσθαι ἐκ τῆς ἐρωτήσεως ἑλέσθαι ὁπότερον βούλεται τῆς ἀντιφάσεως μόριον ἀποφήνασθαι . Ἀλλὰ δεῖ τὸν ἐρωτῶντα προσδιορίσαι πότερον τόδε ἐστὶν ὁ ἄνθρωπος ἢ οὐ τοῦτο . Ἐπεὶ δὲ τὰ μὲν κατηγορεῖται συντιθέμενα , ὡς ἓν τὸ πᾶν κατηγόρημα τῶν χωρὶς κατηγορουμένων , τὰ δ᾿ οὔ , τίς ἡ διαφορά ; κατὰ γὰρ τοῦ ἀνθρώπου ἀληθὲς εἰπεῖν καὶ χωρὶς ζῷον καὶ χωρὶς δίπουν , καὶ ταῦτα ὡς ἕν , καὶ ἄνθρωπον καὶ λευκόν , καὶ ταῦθ᾿ ὡς ἕν . Ἀλλ᾿ οὐχί , εἰ σκυτεὺς καὶ ἀγαθός , καὶ σκυτεὺς ἀγαθός . Εἰ γάρ , ὅτι ἑκάτερον ἀληθές , εἶναι δεῖ καὶ τὸ συνάμφω , πολλὰ καὶ ἄτοπα ἔσται . Κατὰ γὰρ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὸ ἄνθρωπος ἀληθὲς καὶ τὸ λευκόν , ὥστε καὶ τὸ ἅπαν . Πάλιν εἰ τὸ λευκὸν αὐτό , καὶ τὸ ἅπαν , ὥστε ἔσται ἄνθρωπος λευκὸς λευκός , καὶ τοῦτο εἰς ἄπειρον . Καὶ πάλιν μουσικὸς λευκὸς βαδίζων · καὶ ταῦτα πολλάκις πεπλεγμένα εἰς ἄπειρον . Ἔτι εἰ ὁ Σωκράτης Σωκράτης καὶ ἄνθρωπος , καὶ Σωκράτης Σωκράτης ἄνθρωπος . Καὶ εἰ ἄνθρωπος καὶ δίπους , καὶ ἄνθρωπος ἄνθρωπος δίπους . Ὅτι μὲν οὖν εἴ τις ἁπλῶς φήσει τὰς συμπλοκὰς γίνεσθαι , πολλὰ συμβαίνει λέγειν ἄτοπα , δῆλον · ὅπως δὲ θετέον , λέγομεν νῦν . Τῶν δὴ κατηγορουμένων , καὶ ἐφ᾿ οἷς κατηγορεῖσθαι συμβαίνει , ὅσα μὲν λέγεται κατὰ συμβεβηκὸς ἢ κατὰ τοῦ αὐτοῦ ἢ θάτερον κατὰ θατέρου , ταῦτα οὐκ ἔσται ἕν , οἷον ἄνθρωπος λευκός ἐστι καὶ μουσικός , ἀλλ᾿ οὐχ ἓν τὸ λευκὸν καὶ τὸ μουσικόν · συμβεβηκότα γὰρ ἄμφω τῷ αὐτῷ . Οὐδ᾿ εἰ τὸ λευκὸν μουσικὸν ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅμως οὐκ ἔσται τὸ μουσικὸν λευκὸν ἕν τι · κατὰ συμβεβηκὸς γὰρ τὸ μουσικὸν λευκόν , ὥστε οὐκ ἔσται τὸ λευκὸν μουσικὸν ἕν τι . Διὸ οὐδ᾿ ὁ σκυτεὺς ἁπλῶς ἀγαθός , ἀλλὰ ζῷον δίπουν · οὐ γὰρ κατὰ συμβεβηκός . Ἔτι οὐδ᾿ ὅσα ἐνυπάρχει ἐν τῷ ἑτέρῳ . Διὸ οὔτε τὸ λευκὸν πολλάκις οὔτε ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος ζῷόν ἐστιν ἢ δίπουν · ἐνυπάρχει γὰρ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ ζῷον καὶ τὸ δίπουν . Ἀληθὲς δέ ἐστιν εἰπεῖν κατὰ τοῦ τινὸς καὶ ἁπλῶς , οἷον τὸν τινὰ ἄνθρωπον ἄνθρωπον ἢ τὸν τινὰ λευκὸν ἄνθρωπον ἄνθρωπον λευκόν · οὐκ ἀεὶ δέ , ἀλλ᾿ ὅταν μὲν ἐν τῷ προσκειμένῳ τῶν ἀντικειμένων τι ἐνυπάρχῃ ᾧ ἕπεται ἀντίφασις , οὐκ ἀληθὲς ἀλλὰ ψεῦδος , οἷον τὸν τεθνεῶτα ἄνθρωπον ἄνθρωπον εἰπεῖν , ὅταν δὲ μὴ ἐνυπάρχῃ , ἀληθές . Ἢ ὅταν μὲν ἐνυπάρχῃ , ἀεὶ οὐκ ἀληθές , ὅταν δὲ μὴ ἐνυπάρχῃ , οὐκ ἀεὶ ἀληθές , ὥσπερ Ὅμηρός ἐστί τι , οἷον ποιητής . Ἀρ᾿ οὖν καὶ ἔστιν , ἢ οὔ ; κατὰ συμβεβηκὸς γὰρ κατηγορεῖται τοῦ Ὁμήρου τὸ ἔστιν · ὅτι γὰρ ποιητής ἐστιν , ἀλλ᾿ οὐ καθ᾿ αὑτό , κατηγορεῖται κατὰ τοῦ Ὁμήρου τὸ ἔστιν . Ὥστε ἐν ὅσαις κατηγορίαις μήτε ἐναντιότης ἔνεστιν , ἐὰν λόγοι ἀντ᾿ ὀνομάτων λέγωνται , καὶ καθ᾿ ἑαυτὰ κατηγορῆται καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός , ἐπὶ τούτων τὸ τὶ καὶ ἁπλῶς ἀληθὲς ἔσται εἰπεῖν . Τὸ δὲ μὴ ὄν , ὅτι δοξαστόν , οὐκ ἀληθὲς εἰπεῖν ὄν τι · δόξα γὰρ αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ὅτι ἔστιν , ἀλλ᾿ ὅτι οὐκ ἔστιν .
Lemmas: ὁ δέ εἷς κατά πολύς ἤ πολύς κατά εἷς κατάφημι ἤ ἀπόφημι , ἐάν μή εἷς τις εἰμί ὁ ἐκ ὁ πολύς δηλέομαι , οὐ εἰμί κατάφασις εἷς οὐδέ ἀπόφασις . λέγω δέ εἷς οὐ ἐάν ὄνομα εἷς εἰμί κεῖμαι , μή εἰμί δέ εἷς τις ἐκ ἐκεῖνος , οἷος ὁ ἄνθρωπος ἴσως εἰμί καί ζῷον καί δίπους καί ἥμερος , ἀλλά καί εἷς τις γίγνομαι ἐκ οὗτος · ἐκ δέ ὁ λευκός καί ὁ ἄνθρωπος καί ὁ βαδίζω οὐ εἷς . ὥστε οὔτε ἐάν εἷς τις κατά οὗτος κατάφημι τις εἷς κατάφασις , ἀλλά φωνή μέν εἷς κατάφασις δέ πολύς , οὔτε ἐάν κατά εἷς οὗτος , ἀλλά ὅμοιος πολύς . εἰ οὖν ὁ ἐρώτησις ὁ διαλεκτικός ἀπόκρισις εἰμί αἴτησις , ἤ ὁ πρότασις ἤ ἕτερος μόριον ὁ ἀντίφασις , ὁ δέ πρότασις ἀντίφασις εἷς μόριον , οὐ ἄν εἰμί ἀπόκρισις εἷς πρός οὗτος · οὐδέ γάρ ὁ ἐρώτησις εἷς , οὐδέ ἐάν εἰμί ἀληθής . λέγω δέ ἐν ὁ Τοπικός περί αὐτός . ἅμα δέ δῆλος ὅτι οὐδέ ὁ τίς εἰμί ἐρώτησις εἰμί διαλεκτικός · δέω γάρ δίδωμι ἐκ ὁ ἐρώτησις αἱρέω ὁπότερος βούλομαι ὁ ἀντίφασις μόριον ἀποφαίνω . ἀλλά δέω ὁ ἐρωτάω προσδιορίζω πότερος ὅδε εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἤ οὐ οὗτος . ἐπεί δέ ὁ μέν κατηγορέω συντίθημι , ὡς εἷς ὁ πᾶς κατηγόρημα ὁ χωρίς κατηγορέω , ὁ δέ οὐ , τίς ὁ διαφορά ; κατά γάρ ὁ ἄνθρωπος ἀληθής λέγω καί χωρίς ζῷον καί χωρίς δίπους , καί οὗτος ὡς εἷς , καί ἄνθρωπος καί λευκός , καί οὗτος ὡς εἷς . ἀλλά οὐ , εἰ σκυτεύς καί ἀγαθός , καί σκυτεύς ἀγαθός . εἰ γάρ , ὅτι ἑκάτερος ἀληθής , εἰμί δέω καί ὁ συνάμφω , πολύς καί ἄτοπος εἰμί . κατά γάρ ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἄνθρωπος ἀληθής καί ὁ λευκός , ὥστε καί ὁ ἅπας . πάλιν εἰ ὁ λευκός αὐτός , καί ὁ ἅπας , ὥστε εἰμί ἄνθρωπος λευκός λευκός , καί οὗτος εἰς ἄπειρος . καί πάλιν μουσικός λευκός βαδίζω · καί οὗτος πολλάκις πλέκω εἰς ἄπειρος . ἔτι εἰ ὁ Σωκράτης Σωκράτης καί ἄνθρωπος , καί Σωκράτης Σωκράτης ἄνθρωπος . καί εἰ ἄνθρωπος καί δίπους , καί ἄνθρωπος ἄνθρωπος δίπους . ὅτι μέν οὖν εἰ τις ἁπλῶς φημί ὁ συμπλοκή γίγνομαι , πολύς συμβαίνω λέγω ἄτοπος , δῆλος · ὅπως δέ τίθημι , λέγω νῦν . ὁ δή κατηγορέω , καί ἐπί ὅς κατηγορέω συμβαίνω , ὅσος μέν λέγω κατά συμβαίνω ἤ κατά ὁ αὐτός ἤ ἕτερος κατά ἕτερος , οὗτος οὐ εἰμί εἷς , οἷος ἄνθρωπος λευκός εἰμί καί μουσικός , ἀλλά οὐ εἷς ὁ λευκός καί ὁ μουσικός · συμβαίνω γάρ ἄμφω ὁ αὐτός . οὐδέ εἰ ὁ λευκός μουσικός ἀληθής λέγω , ὅμως οὐ εἰμί ὁ μουσικός λευκός εἷς τις · κατά συμβαίνω γάρ ὁ μουσικός λευκός , ὥστε οὐ εἰμί ὁ λευκός μουσικός εἷς τις . διό οὐδέ ὁ σκυτεύς ἁπλῶς ἀγαθός , ἀλλά ζῷον δίπους · οὐ γάρ κατά συμβαίνω . ἔτι οὐδέ ὅσος ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ ἕτερος . διό οὔτε ὁ λευκός πολλάκις οὔτε ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος ζῷον εἰμί ἤ δίπους · ἐν-ὑπάρχω γάρ ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ ζῷον καί ὁ δίπους . ἀληθής δέ εἰμί λέγω κατά ὁ τις καί ἁπλῶς , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἤ ὁ τις λευκός ἄνθρωπος ἄνθρωπος λευκός · οὐ ἀεί δέ , ἀλλά ὅταν μέν ἐν ὁ πρόσκειμαι ὁ ἀντίκειμαι τις ἐνυπάρχω ὅς ἕπομαι ἀντίφασις , οὐ ἀληθής ἀλλά ψεῦδος , οἷος ὁ θνῄσκω ἄνθρωπος ἄνθρωπος λέγω , ὅταν δέ μή ἐνυπάρχω , ἀληθής . ἤ ὅταν μέν ἐνυπάρχω , ἀεί οὐ ἀληθής , ὅταν δέ μή ἐνυπάρχω , οὐ ἀεί ἀληθής , ὥσπερ Ὅμηρος εἰμί τις , οἷος ποιητής . ἄρα οὖν καί εἰμί , ἤ οὐ ; κατά συμβαίνω γάρ κατηγορέω ὁ Ὅμηρος ὁ εἰμί · ὅτι γάρ ποιητής εἰμί , ἀλλά οὐ κατά ἑαυτοῦ , κατηγορέω κατά ὁ Ὅμηρος ὁ εἰμί . ὥστε ἐν ὅσος κατηγορία μήτε ἐναντιότης ἔνειμι , ἐάν λόγος ἀντί ὄνομα λέγω , καί κατά ἑαυτοῦ κατηγορέω καί μή κατά συμβαίνω , ἐπί οὗτος ὁ τίς καί ἁπλῶς ἀληθής εἰμί λέγω . ὁ δέ μή εἰμί , ὅτι δοξαστός , οὐ ἀληθής λέγω εἰμί τις · δόξα γάρ αὐτός οὐ εἰμί ὅτι εἰμί , ἀλλά ὅτι οὐ εἰμί .