aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-incessu-animalium 10
10 Ἀπορήσειε δʼ ἄν τις ἴσως πῶς κινοῦνται τέτταρσι σημείοις οἱ ὄρνιθες , ἢ πετόμενοι ἢ πορευόμενοι , ὡς εἰρημένου ὅτι πάντα τὰ ἔναιμα κινεῖται τέτταρσιν . οὐκ εἴρηται δέ , ἀλλʼ ὅτι οὐ πλείοσιν . οὐ μὴν ἀλλʼ οὔτʼ ἂν πέτεσθαι δύναιντο ἀφαιρεθέντων τῶν κώλων οὔτε πορεύεσθαι τῶν πτερύγων ἀφαιρεθεισῶν , ἐπεὶ οὐδʼ ἄνθρωπος βαδίζειν μὴ κινῶν τι τοὺς ὤμους . ἀλλὰ πάντα γε , καθάπερ εἴρηται , κάμψει καὶ ἐκτάσει ποιεῖται τὴν μεταβολήν · ἅπαντα γὰρ εἰς τὸ ὑποκείμενον μέχρι τινὸς οἷον εἰς ὑπεῖκον προέρχεται , ὥστʼ ἀναγκαῖον , εἰ μὴ καὶ κατʼ ἄλλο μόριον γίνεται ἡ κάμψις , ἀλλʼ ὅθεν γε ἡ ἀρχὴ τοῖς μὲν ὁλοπτέροις τοῦ πτεροῦ , τοῖς δʼ ὄρνισι τῆς πτέρυγος , τοῖς δʼ ἄλλοις τοῦ ἀνάλογον μορίου , καθάπερ τοῖς ἰχθύσι . τοῖς δʼ , ὥσπερ οἱ ὄφεις , ἐν ταῖς καμπαῖς τοῦ σώματός ἐστιν ἡ ἀρχὴ τῆς κάμψεως . τὸ δʼ ὀρροπύγιόν ἐστι τοῖς πτηνοῖς πρὸς τὸ κατευθύνειν τὴν πτῆσιν , καθάπερ τὰ πηδάλια τοῖς πλοίοις . ἀναγκαῖον δὲ καὶ ταῦτα ἐν τῇ προσφύσει κάμπτειν . διόπερ τά τε ὁλόπτερα καὶ τῶν σχιζοπτέρων οἷς τὸ ὀρροπύγιον ἀφυῶς ἔχει πρὸς τὴν εἰρημένην χρῆσιν , οἷον τοῖς τε ταῷς καὶ τοῖς ἀλεκτρυόσι καὶ ὅλως τοῖς μὴ πτητικοῖς , οὐκ εὐθυποροῦσι · τῶν μὲν γὰρ ὁλοπτέρων ἁπλῶς οὐθὲν ἔχει ὀρροπύγιον , ὥστε καθάπερ ἀπήδαλον πλοῖον φέρεται , καὶ ὅπου ἂν τύχῃ ἕκαστον αὐτῶν προσπίπτει , ὁμοίως δὲ τά τε κολεόπτερα , οἷον κάνθαροι καὶ μηλολόνθαι , καὶ τὰ ἀνέλυτρα , οἷον μέλιτται καὶ σφῆκες . καὶ τοῖς μὴ πτητικοῖς ἀχρεῖον τὸ ὀρροπύγιόν ἐστιν , οἷον τοῖς τε πορφυρίωσι καὶ ἐρωδιοῖς καὶ πᾶσι τοῖς πλωτοῖς · ἀλλʼ ἀντὶ τοῦ ὀρροπυγίου πέτανται τοὺς πόδας ἀποτείνοντα , καὶ χρῶνται ἀντʼ ὀρροπυγίου τοῖς σκέλεσι πρὸς τὸ κατευθύνειν τὴν πτῆσιν . βραδεῖα δʼ ἡ πτῆσις τῶν ὁλοπτέρων ἐστὶ καὶ ἀσθενὴς διὰ τὸ μὴ κατὰ λόγον ἔχειν τὴν τῶν πτερῶν φύσιν πρὸς τὸ τοῦ σώματος βάρος , ἀλλὰ τὸ μὲν πολύ , τὰ δὲ μικρὰ καὶ ἀσθενῆ . ὥσπερ ἂν οὖν εἰ ὁλκαδικὸν πλοῖον ἐπιχειροίη κώπαις ποιεῖσθαι τὸν πλοῦν , οὕτω ταῦτα τῇ πτήσει χρῆται . καὶ ἡ ἀσθένεια δὲ αὐτῶν τε τῶν πτερῶν καὶ ἡ τῆς ἐκφύσεως συμβάλλεταί τι πρὸς τὸ λεχθέν . τῶν δʼ ὀρνίθων τῷ μὲν ταῷ τὸ ὀρροπύγιον ὁτὲ μὲν διὰ τὸ μέγεθος ἄχρηστον , ὁτὲ δὲ διὰ τὸ ἀποβάλλειν οὐθὲν ὠφελεῖ . ὑπεναντίως δʼ ἔχουσιν οἱ ὄρνιθες τοῖς ὁλοπτέροις τὴν τῶν πτερῶν φύσιν , μάλιστα δʼ οἱ τάχιστα αὐτῶν πετόμενοι . τοιοῦτοι δʼ οἱ γαμψώνυχες · τούτοις γὰρ ἡ ταχυτὴς τῆς πτήσεως χρήσιμος πρὸς τὸν βίον . ἀκόλουθα δʼ αὐτῶν ἔοικεν εἶναι καὶ τὰ λοιπὰ μόρια τοῦ σώματος πρὸς τὴν ὠκεῖαν κίνησιν , κεφαλὴ μὲν ἁπάντων μικρὰ καὶ αὐχὴν οὐ παχύς , στῆθος δʼ ἰσχυρὸν καὶ ὀξύ , ὀξὺ μὲν πρὸς τὸ εὔτονον εἶναι , καθάπερ ἂν εἰ πλοίου πρώρα λεμβώδους , ἰσχυρὸν δὲ τῇ φύσει τῆς σαρκός , ἵνʼ ἀπωθεῖν τε δύνηται τὸν προσπίπτοντα ἀέρα · καὶ τοῦτο δρᾷ ῥᾳδίως καὶ μὴ μετὰ πόνου · τὰ δʼ ὄπισθεν κοῦφα καὶ συνήκοντα πάλιν εἰς στενόν , ἵνʼ ἐπακολουθῇ τοῖς ἔμπροσθεν , μὴ σύροντα τὸν ἀέρα διὰ τὸ πλάτος .
Lemmas: 10 ἀπορέω δέ ἄν τις ἴσως πῶς κινέω τέσσαρες σημεῖον ὁ ὄρνις , ἤ πέτομαι ἤ πορεύω , ὡς λέγω ὅτι πᾶς ὁ ἔναιμος κινέω τέσσαρες . οὐ λέγω δέ , ἀλλά ὅτι οὐ πολύς . οὐ μήν ἀλλά οὔτε ἄν πέτομαι δύναμαι ἀφαιρέω ὁ κῶλον οὔτε πορεύω ὁ πτέρυξ ἀφαιρέω , ἐπεί οὐδέ ἄνθρωπος βαδίζω μή κινέω τίς ὁ ὦμος . ἀλλά πᾶς γε , καθά λέγω , κάμψις καί ἔκτασις ποιέω ὁ μεταβολή · ἅπας γάρ εἰς ὁ ὑπόκειμαι μέχρι τις οἷος εἰς ὑπείκω προέρχομαι , ὥστε ἀναγκαῖος , εἰ μή καί κατά ἄλλος μόριον γίγνομαι ὁ κάμψις , ἀλλά ὅθεν γε ὁ ἀρχή ὁ μέν ὁλόπτερος ὁ πτερόν , ὁ δέ ὄρνις ὁ πτέρυξ , ὁ δέ ἄλλος ὁ ἀνάλογος μόριον , καθά ὁ ἰχθύς . ὁ δέ , ὥσπερ ὁ ὄφις , ἐν ὁ καμπή ὁ σῶμα εἰμί ὁ ἀρχή ὁ κάμψις . ὁ δέ ὀρροπύγιον εἰμί ὁ πτηνός πρός ὁ κατευθύνω ὁ πτῆσις , καθά ὁ πηδάλιον ὁ πλοῖον . ἀναγκαῖος δέ καί οὗτος ἐν ὁ πρόσφυσις κάμπτω . διόπερ ὁ τε ὁλόπτερος καί ὁ σχιζόπτερος ὅς ὁ ὀρροπύγιον ἀφυής ἔχω πρός ὁ λέγω χρῆσις , οἷος ὁ τε ταώς καί ὁ ἀλεκτρυών καί ὅλος ὁ μή πτητικός , οὐ εὐθυπορέω · ὁ μέν γάρ ὁλόπτερος ἁπλῶς οὐδείς ἔχω ὀρροπύγιον , ὥστε καθά ἀπήδαλος πλοῖον φέρω , καί ὅπου ἄν τυγχάνω ἕκαστος αὐτός προσπίπτω , ὅμοιος δέ ὁ τε κολεόπτερος , οἷος κάνθαρος καί μηλολόνθη , καί ὁ ἀνέλυτρος , οἷος μέλισσα καί σφήξ . καί ὁ μή πτητικός ἀχρεῖος ὁ ὀρροπύγιον εἰμί , οἷος ὁ τε πορφυρίων καί ἐρῳδιός καί πᾶς ὁ πλωτός · ἀλλά ἀντί ὁ ὀρροπύγιον πέτομαι ὁ πόδι ἀποτείνω , καί χράω ἀντί ὀρροπύγιον ὁ σκέλος πρός ὁ κατευθύνω ὁ πτῆσις . βραδύς δέ ὁ πτῆσις ὁ ὁλόπτερος εἰμί καί ἀσθενής διά ὁ μή κατά λόγος ἔχω ὁ ὁ πτερόν φύσις πρός ὁ ὁ σῶμα βάρος , ἀλλά ὁ μέν πολύς , ὁ δέ μικρός καί ἀσθενής . ὥσπερ ἄν οὖν εἰ ὁλκαδικός πλοῖον ἐπιχειρέω κώπη ποιέω ὁ πλόος , οὕτως οὗτος ὁ πτῆσις χράω . καί ὁ ἀσθένεια δέ αὐτός τε ὁ πτερόν καί ὁ ὁ ἔκφυσις συμβάλλω τίς πρός ὁ λέγω . ὁ δέ ὄρνις ὁ μέν ταώς ὁ ὀρροπύγιον ὅτε μέν διά ὁ μέγεθος ἄχρηστος , ὅτε δέ διά ὁ ἀποβάλλω οὐδείς ὠφελέω . ὑπεναντίος δέ ἔχω ὁ ὄρνις ὁ ὁλόπτερος ὁ ὁ πτερόν φύσις , μάλιστα δέ ὁ ταχύς αὐτός πέτομαι . τοιοῦτος δέ ὁ γαμψῶνυξ · οὗτος γάρ ὁ ταχυτής ὁ πτῆσις χρήσιμος πρός ὁ βίος . ἀκόλουθος δέ αὐτός ἔοικα ἔρχομαι καί ὁ λοιπός μόριον ὁ σῶμα πρός ὁ ὠκύς κίνησις , κεφαλή μέν ἅπας μικρός καί αὐχήν οὐ παχύς , στῆθος δέ ἰσχυρός καί ὀξύς , ὀξύς μέν πρός ὁ εὔτονος ἔρχομαι , καθά ἄν εἰ πλοῖον πρώρα λεμβώδης , ἰσχυρός δέ ὁ φύσις ὁ σάρξ , ἵνα ἀπωθέω τε δύναμαι ὁ προσπίπτω αέρας · καί οὗτος δράω ῥᾴδιος καί μή μετά πόνος · ὁ δέ ὄπισθεν κοῦφος καί συνήκω πάλιν εἰς στενός , ἵνα ἐπακολουθέω ὁ ἔμπροσθεν , μή σύρω ὁ αέρας διά ὁ πλάτος .