aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-et-corruptione 2.1
1 Περὶ μὲν οὖν μίξεως καὶ ἀρῆς καὶ τοῦ ποιεῖν καὶ πάσχειν εἴρηται πῶς ὑπάρχει τοῖς μεταβάλλουσι κατὰ φύσιν , ἔτι δὲ περὶ γενέσεως καὶ φθορὰς τῆς τε ἁπλῆς καὶ τῆς τινὸς , 328b 28 . τῆς τε ἁπλῆς καὶ τῆς τινὸς , πῶς ἐστὶ Bonitz . τῇς ἁπλῆς καὶ τίνος ἐστὶ καὶ πῶς ἐστὶ duo codd . τῆς ἁπλῆς τῆς τινὸς καὶ ἀπλῶς ἐστι unus cod . τῆς ἁπλῆς , τίνος καὶ πῶς ἐστὶ Βekker . πῶς ἐστὶ καὶ διὰ τίνʼ αἰτίαν . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ ἀλλοιόσεως εἴρηται , τί τὸ ἀλλοιοῦσθαι καὶ τίνʼ ἔχει διαφορὰν οὐτων . λοιπὸν δὲ θεωρῆσαι περὶ τὰ καλούμενα στοιχεῖα τῶν σωμάτων . γένεσις μὲν γὰρ καὶ φθορὰ πάσαις ταῖς φύσει συνεστώσαις οὐσίαις οὐκ ἄνευ τῶν αἰσθητῶν σωμάτων · τούτων δὲ τὴν ὑποκειμένην ὕλην οἱ μέν φασιν εἶναι μίαν , οἷον ἀέρα τιθέντες ἢ πῦρ ἢ τι μεταξὺ τούτων , σῶμά τε ὄν καὶ χωρισιόν , οἱ δὲ πλείω τὸν ἀριθμὸν ἑνός , οἱ μὲν πῦρ καὶ γῆν , οἱ δὲ ταῦτά τε καὶ ἀέρα τρίτον , οἱ δὲ καὶ ὕδωρ τούτων τέταρτον , ὥσπερ ῦμπεδοκλῆς · ἐξ ὧν συγκρινομένων καὶ διακρινομένων ἢ ἀλλοιουμένων συμβαίνειν τὴν γένεσιν καὶ τὴν φθορὰν τοῖς πράγμασιν . ὅτι μὲν οὖν τὰ πρῶτα ἀρχὰς καὶ στοιχεῖα καλῶς ἔχει λέγειν , ἔστω συνομολογούμενον , ἐξ ὧν μεταβαλλόντων ἢ κατά σύγκρισιν καὶ διάκρισιν ἢ κατʼ ἄλλην μεταβολὴν συμβαίνει γένεσιν εἶναι καὶ φθοράν . ἀλλʼ οἱ μὲν ποιοῦντες μίαν ὕλην παρὰ τὰ εἰρημένα , ταύτην δὲ σωματικὴν καὶ χοαωριστήν , ἁμαρτάνουσιν · ἀδύνατον γὰρ ἄνευ ἐναντιώσεως εἶναι τὸ σῶμα τοῦτο αἰσθητὸν ὄν · ἢ γὰρ κοῦφον ἢ βαρύ ἢ ψυχρὸν ἢ θερμὸν ἀνάγκη εἶναι τὸ ἄπειρον τοῦτο , ὃ λέγουσί τινες εἶναι τὴν ἀρχήν . ὡς δʼ ἐν τῷ ιμαίῳ γέγραπται , οὐδένα ἔχει διορισμόνʼ οὐ γὰρ εἴρηκε σαφῶς τὸ πανδεχές , εἰ χοωρίζεται τῶν στοιχείων . οὐδὲ χρῆται οὐδέν , φήσας εἶναι ὑποκείμενόν τι τοῖς καλουμένοις στοιχείοις πρότερον , οἷον χρυσὸν τοῖς ἔργοις τοῖς χρυσοῖς . καίτοι καὶ τοῦτο οὐ καλῶς λέγεται τοῦτον τὸν τρόπον λεγόμενον , ἀλλʼ ὧν μὲν ἀλλοίωσις , ἔστιν οὗτως , ὧν δὲ γένεσις καὶ φθορά , ἀδύνατον ἐκεῖνο προσαγορεύεσθαι ἐξ οὖ γέγονεν . καίτοι γέ φησι μακρῷ ἀληθέστατον εἶναι χρυσὸν λέγειν ἕκαστον εἶναι . ἀλλὰ τῶν στοιχείων ὄντων στερεῶν μέχρι ἐπιωτέδων ποιεῖται . τὴν ἀνάλυσιν · ἀδύνατον δὲ τὴν τιθήνην καὶ τὴν ὕλην τὴν πρώτην τὰ ἐπίπεδα εἶναι . ἡμεῖς δὲ φαμὲν μὲν εἶναί τινα ὕλην τῶν σωμάτων τῶν αἰσθητῶν , ἀλλά ταύτην οὐ χωριστὴν ἀλλʼ ἀεὶ μετʼ ἐναντιώσεως , ἐξ ἧς γίνεται τὰ καλούμενα στοιχεῖα . διώρισται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν ἑτέροις ἀκριβέστερον . οὐ μὴν ἀλλʼ ἐπειδὴ καὶ τὸν τρόπον τοῦτόν ἐστιν ἐκ τῆς ὕλης τὰ σώματα τὰ πρῶτα , διοριστέον καὶ περὶ τούτων , ἀρχὴν μὲν καὶ πρώτην οἰομένοις εἶναι τὴν ὕλην τὴν ἀχώριστον μέν , ὑποκειμέμην δὲ τοῖς ἐναντίοις · οὕτε γὰρ τὸ θερμὸν ὕλη τῷ ψυχρῷ οὕτε τοῦτο τῷ θερμῷ , ἀλλά τὸ ὑποκείμενον ἀμφοῖν . ὥστε πρῶτον μὲν τὸ δυνάμει σῶμα αἰσθητὸν ἀρχή , δεύτερον δʼ αἱ ἐναντιώσεις , λέγω δʼ οἷον θερμότης καὶ ψυχρότης , τρίτον δʼ ἥδη πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ τὰ τοιαῦτα · ταῦτα μὲν γὰρ μεταβάλλει εἰς ἄλληλα , καὶ οὖχ ὡς ῦμπεδοκλῆς καὶ ἕτεροι λέγουσιν ( οὐδὲ γὰρ ἂν ἦν ἀλλοίωσις ) , αἱ δʼ ἐναντώσεις οὐ μεταβάλλουσιν . ἀλλʼ οὐδὲν ἧττον καὶ ὡς σώματος ποίας καὶ πόσας λεκτέον ἀρχάς · οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι ὑποθέμενοι χρῶνται , καὶ οὐδὲν λέγουσι διὰ τί αὗται ἢ τοσαὕται .
Lemmas: 1 περί μέν οὖν μίξις καί ἀρή καί ὁ ποιέω καί πάσχω λέγω πῶς ὑπάρχω ὁ μεταβάλλω κατά φύσις , ἔτι δέ περί γένεσις καί φθορά ὁ τε ἁπλόος καί ὁ τις , 328b 28 . ὁ τε ἁπλόος καί ὁ τις , πῶς εἰμί Bonitz . ὁ ἁπλόος καί τίς εἰμί καί πῶς εἰμί duo codd . ὁ ἁπλόος ὁ τις καί ἀπλόος εἰμί unus cod . ὁ ἁπλόος , τίς καί πῶς εἰμί Βekker . πῶς εἰμί καί διά τίς αἰτία . ὅμοιος δέ καί περί ἀλλοῖος λέγω , τίς ὁ ἀλλοιόω καί τίς ἔχω διαφορά οὐτάω . λοιπός δέ θεωρέω περί ὁ καλέω στοιχεῖον ὁ σῶμα . γένεσις μέν γάρ καί φθορά πᾶς ὁ φύσις συνίστημι οὐσία οὐ ἄνευ ὁ αἰσθητός σῶμα · οὗτος δέ ὁ ὑπόκειμαι ὕλη ὁ μέν φημί εἰμί εἷς , οἷος ἀήρ τίθημι ἤ πῦρ ἤ τις μεταξύ οὗτος , σῶμα τε εἰμί καί χωρίζω , ὁ δέ πολύς ὁ ἀριθμός εἷς , ὁ μέν πῦρ καί γῆ , ὁ δέ οὗτος τε καί ἀήρ τρίτος , ὁ δέ καί ὕδωρ οὗτος τέταρτος , ὥσπερ υμπεδοκλεις · ἐκ ὅς συγκρίνω καί διακρίνω ἤ ἀλλοιόω συμβαίνω ὁ γένεσις καί ὁ φθορά ὁ πρᾶγμα . ὅτι μέν οὖν ὁ πρῶτος ἀρχή καί στοιχεῖον καλός ἔχω λέγω , εἰμί συνομολογέω , ἐκ ὅς μεταβάλλω ἤ κατά σύγκρισις καί διάκρισις ἤ κατά ἄλλος μεταβολή συμβαίνω γένεσις εἰμί καί φθορά . ἀλλά ὁ μέν ποιέω εἷς ὕλη παρά ὁ λέγω , οὗτος δέ σωματικός καί χοαωριιστημι , ἁμαρτάνω · ἀδύνατος γάρ ἄνευ ἐναντίωσις εἰμί ὁ σῶμα οὗτος αἰσθητός εἰμί · ἤ γάρ κοῦφος ἤ βαρύς ἤ ψυχρός ἤ θερμός ἀνάγκη εἰμί ὁ ἄπειρος οὗτος , ὅς λέγω τις εἰμί ὁ ἀρχή . ὡς δέ ἐν ὁ ἱμαῖος γράφω , οὐδείς ἔχω διορισμός οὐ γάρ λέγω σαφής ὁ πανδεχής , εἰ χοωριζω ὁ στοιχεῖον . οὐδέ χράω οὐδείς , φημί εἰμί ὑπόκειμαι τις ὁ καλέω στοιχεῖον πρότερος , οἷος χρυσός ὁ ἔργον ὁ χρύσεος . καίτοι καί οὗτος οὐ καλός λέγω οὗτος ὁ τρόπος λέγω , ἀλλά ὅς μέν ἀλλοίωσις , εἰμί οὕτως , ὅς δέ γένεσις καί φθορά , ἀδύνατος ἐκεῖνος προσαγορεύω ἐκ ὅς γίγνομαι . καίτοι γε φημί μακρός ἀληθής εἰμί χρυσός λέγω ἕκαστος εἰμί . ἀλλά ὁ στοιχεῖον εἰμί στερεός μέχρι ἐπιωτέδων ποιέω . ὁ ἀνάλυσις · ἀδύνατος δέ ὁ τιθήνη καί ὁ ὕλη ὁ πρῶτος ὁ ἐπίπεδος εἰμί . ἐγώ δέ φημί μέν εἰμί τις ὕλη ὁ σῶμα ὁ αἰσθητός , ἀλλά οὗτος οὐ χωριστός ἀλλά ἀεί μετά ἐναντίωσις , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ καλέω στοιχεῖον . διορίζω δέ περί αὐτός ἐν ἕτερος ἀκριβής . οὐ μήν ἀλλά ἐπειδή καί ὁ τρόπος οὗτος εἰμί ἐκ ὁ ὕλη ὁ σῶμα ὁ πρῶτος , διοριστέον καί περί οὗτος , ἀρχή μέν καί πρῶτος οἴομαι εἰμί ὁ ὕλη ὁ ἀχώριστος μέν , ὑπόκειμαι δέ ὁ ἐναντίος · ἵημι γάρ ὁ θερμός ὕλη ὁ ψυχρός ἵημι οὗτος ὁ θερμός , ἀλλά ὁ ὑπόκειμαι ἄμφω . ὥστε πρῶτος μέν ὁ δύναμις σῶμα αἰσθητός ἀρχή , δεύτερος δέ ὁ ἐναντίωσις , λέγω δέ οἷος θερμότης καί ψυχρότης , τρίτος δέ ἤδη πῦρ καί ὕδωρ καί ὁ τοιοῦτος · οὗτος μέν γάρ μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων , καί οὐ ὡς υμπεδοκλεις καί ἕτερος λέγω ( οὐδέ γάρ ἄν εἰμί ἀλλοίωσις ) , ὁ δέ ἐναντώσεις οὐ μεταβάλλω . ἀλλά οὐδείς ἥσσων καί ὡς σῶμα ποῖος καί πόσος λεκτέος ἀρχή · ὁ μέν γάρ ἄλλος ὑποτίθημι χράω , καί οὐδείς λέγω διά τίς οὗτος ἤ τοσοῦτος .