aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-et-corruptione 2.7
7 ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἑτέρας ἔργον ἐστὶ θεωρίας . περὶ δὲ τῶν στοιχείων ἐξ ὧν τὰ σώματα συνέστηκεν , ὅσοις μὲν δοκεῖ τι εἶναι κοινὸν ἢ μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα , ἀνάγκη εἰ θάτερον τούτων , καὶ θάτερον συμβαίνειν · ὅσοι δὲ μὴ ποιοῦσιν ἐξ ἀλλήλων γένεσιν μηδʼ ὡς ἐξ ἑκάστου , πλὴν ὡς ἐκ τοίχου πλίνθους , ἄτοπον πῶς ἐξ ἐκείνων ἔσονται σάρκες καὶ ὀστᾶ καὶ τῶν ἄλλων ὁτιοῦν . ἔχει δὲ τὸ λεγόμενον ἀπορίαν καὶ τοῖς ἐξ ἀλλήλων γεννῶσιν , τίνα τρόπον γίγνεται ἐξ αὐτῶν ἕτερόν τι παῤ αὐτά . λέγω δʼ οἷον ἔστιν ἐκ πυρὸς ὕδωρ καὶ ἐκ τούτου γίγνεσθαι πῦρ ( ἔστι γάρ τι κοινὸν τὸ ὑποκείμενον ) , ἀλλὰ δὴ καὶ σὰρξ ἐξ αὐτῶν γίνεται καὶ μυελός · ταῦτα δὴ γίνεται πῶς ; ἐκείνοις τε γὰρ τοῖς λέγουσιν ὡς Ἐμπεδοκλῆς τίς ἔσται τρόπος ; ἀνάγκη γὰρ σύνθεσιν εἶναι καθάπερ ἐξ πλίνθων καὶ λίθων τοῖχος · καὶ τὸ μῖγμα δὲ τοῦτο ἐκ σωζομένων μὲν ἔσται τῶν στοιχείων , κατὰ μικρὰ δὲ παῤ ἄλληλα συγκειμένων . οὕτω δὴ σὰρξ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον . συμβαίνει δὴ μὴ ἐξ ὁτουοῦν μέρους σαρκὸς γίγνεσθαι πῦρ καὶ ὕδωρ , ὥσπερ ἐκ κηροῦ γένοιτʼ ἂν ἐκ μὲν τουδὶ τοῦ μέρους σφαῖρα , πυραμὶς δʼ ἐξ ἄλλου τινός · ἀλλʼ ἐνεδέχετό γε ἐξ ἑκατέρου ἑκάτερον γενέσθαι . τοῦτο μὲν δὴ τοῦτον γίνεται τὸν τρόπον ἐκ τῆς σαρκὸς ἐξ ὁτουοῦν ἄμφω · τοῖς δʼ ἐκείνως λέγουσιν οὐκ ἐνδέχεται , ἀλλʼ ὡς ἐκ τοίχου λίθος καὶ πλίνθος , ἑκάτερον ἐξ ἄλλου τόπου καὶ μέρους . ὁμοίως δὲ καὶ τοῖς ποιοῦσι μίαν αὐτῶν ὕλην ἔχει τινὰ ἀπορίαν , πῶς ἔσται τι ἐξ ἀμφοτέρων , οἷον ψυχροῦ καὶ θερμοῦ ἢ πυρὸς καὶ γῆς . εἰ γάρ ἐστιν ἡ σὰρξ ἐξ ἀμφοῖν καὶ μηδέτερον ἐκείνων , μηδʼ αὖ σύνθεσις σωζομένων , τί λείπεται πλὴν ὕλην εἶναι τὸ ἐξ ἐκείνων ; ἡ γὰρ θατέρου φθορὰ ἢ θάτερον ποιεῖ ἢ τὴν ὕλην . ἆῤ οὖν ἐπειδή ἐστι καὶ μᾶλλον καὶ ἧττον θερμὸν καὶ ψυχρόν , ὅταν μὲν ἀπλῶς ᾖ θάτερον ἐντελεχείᾳ , δυνάμει θάτερον ἔσται · ὅταν δὲ μὴ παντελῶς , ἀλλʼ ὡς μὲν θερμὸν ψυχρόν , ὡς δὲ ψυχρὸν θερμὸν ( διὰ τὸ μιγνύμενα φθείρειν τὰς ὑπεροχὰς ἀλλήλων ) , τότε οὔθʼ ὁ ὕλη ἔσται οὔτε ἐκείνων τῶν ἐναντίων ἑκάτερον ἐντελεχείᾳ ἀπλῶς , ἀλλὰ μεταξύ · κατὰ δὲ τὸ δυνάμει μᾶλλον εἶναι θερμὸν ἢ ψυχρὸν ἢ τοὐναντίον , κατὰ τοῦτον τὸν λόγον διπλασίως θερμὸν δυνάμει ἢ ψυχρόν , ἢ τριπλασίως , ἢ κατʼ ἄλλον τρόπον τοιοῦτον . ἔσται δὴ μιχθέντων τἆλλ᾿ ἐκ τῶν ἐναντίων ἢ τῶν στοιχείων , καὶ τὰ στοιχεῖα ἐξ ἐκείνων δυνάμει πως ὄντων , οὐχ οὕτω δὲ ὡς ἡ ὕλη , ἀλλὰ τὸν εἰρημένον τρόπον · καὶ ἔστιν οὕτω μὲν μίξις , ἐκείνως δὲ ὕλη τὸ γινόμενον . ἐπεὶ δὲ καὶ πάσχει τἀναντία κατὰ τὸν ἐν τοῖς πρώτοις διορισμόν · ἔστι γὰρ τὸ ἐνεργείᾳ θερμὸν δυνάμει ψυχρὸν καὶ τὸ ἐνεργείᾳ ψυχρὸν δυνάμει θερμόν , ὥστε ἐὰν μὴ ἰσάζῃ , μεταβάλλει εἰς ἄλληλα ( ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐναντίων ) καὶ πρῶτον οὕτω τὰ στοιχεῖα μεταβάλλει , ἐκ δὴ τούτων σάρκες καὶ ὀστᾶ καὶ τὰ τοιαῦτα , τοῦ μὲν θερμοῦ γιγνομένου ψυχροῦ , τοῦ δὲ ψυχροῦ θερμοῦ , ὅταν πρὸς τὸ μέσον ἔλθῃ · ἐνταῦθα γὰρ οὐδέτερον , τὸ δὲ μέσον πολύ καὶ οὐκ ἀδιαίρετον . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ξηρὸν καὶ ὑγρὸν καὶ τὰ τοιαῦτα κατὰ μεσότητα ποιοῦσι σάρκα καὶ ὀστᾶ καὶ τἆλλα .
Lemmas: 7 ἀλλά περί μέν τοῦτις ἕτερος ἔργον εἰμί θεωρία . περί δέ ὁ στοιχεῖον ἐκ ὅς ὁ σῶμα συνίστημι , ὅσος μέν δοκέω τις εἰμί κοινός ἤ μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων , ἀνάγκη εἰ ἕτερος οὗτος , καί ἕτερος συμβαίνω · ὅσος δέ μή ποιέω ἐκ ἀλλήλων γένεσις μηδέ ὡς ἐκ ἕκαστος , πλήν ὡς ἐκ τοῖχος πλίνθος , ἄτοπος πῶς ἐκ ἐκεῖνος εἰμί σάρξ καί ὀστέον καί ὁ ἄλλος ὁστισοῦν . ἔχω δέ ὁ λέγω ἀπορία καί ὁ ἐκ ἀλλήλων γεννάω , τίς τρόπος γίγνομαι ἐκ αὐτός ἕτερος τις παρά αὐτός . λέγω δέ οἷος εἰμί ἐκ πῦρ ὕδωρ καί ἐκ οὗτος γίγνομαι πῦρ ( εἰμί γάρ τις κοινός ὁ ὑπόκειμαι ) , ἀλλά δή καί σάρξ ἐκ αὐτός γίγνομαι καί μυελός · οὗτος δή γίγνομαι πῶς ; ἐκεῖνος τε γάρ ὁ λέγω ὡς Ἐμπεδοκλῆς τίς εἰμί τρόπος ; ἀνάγκη γάρ σύνθεσις εἰμί καθά ἐκ πλίνθος καί λίθος τοῖχος · καί ὁ μῖγμα δέ οὗτος ἐκ σῴζω μέν εἰμί ὁ στοιχεῖον , κατά μικρός δέ παρά ἀλλήλων σύγκειμαι . οὕτως δή σάρξ καί ὁ ἄλλος ἕκαστος . συμβαίνω δή μή ἐκ ὅστις μέρος σάρξ γίγνομαι πῦρ καί ὕδωρ , ὥσπερ ἐκ κηρός γίγνομαι ἄν ἐκ μέν εδί ὁ μέρος σφαῖρα , πυραμίς δέ ἐκ ἄλλος τις · ἀλλά ἐνδέχομαι γε ἐκ ἑκάτερος ἑκάτερος γίγνομαι . οὗτος μέν δή οὗτος γίγνομαι ὁ τρόπος ἐκ ὁ σάρξ ἐκ ὅστις ἄμφω · ὁ δέ ἐκεῖνος λέγω οὐ ἐνδέχομαι , ἀλλά ὡς ἐκ τοῖχος λίθος καί πλίνθος , ἑκάτερος ἐκ ἄλλος τόπος καί μέρος . ὅμοιος δέ καί ὁ ποιέω εἷς αὐτός ὕλη ἔχω τις ἀπορία , πῶς εἰμί τις ἐκ ἀμφότερος , οἷος ψυχρός καί θερμός ἤ πῦρ καί γῆ . εἰ γάρ εἰμί ὁ σάρξ ἐκ ἄμφω καί μηδέτερος ἐκεῖνος , μηδέ αὖ σύνθεσις σῴζω , τίς λείπω πλήν ὕλη εἰμί ὁ ἐκ ἐκεῖνος ; ὁ γάρ ἕτερος φθορά ἤ ἕτερος ποιέω ἤ ὁ ὕλη . ἆρα οὖν ἐπειδή εἰμί καί μάλα καί ἥσσων θερμός καί ψυχρός , ὅταν μέν ἀπλόος εἰμί ἕτερος ἐντελέχεια , δύναμις ἕτερος εἰμί · ὅταν δέ μή παντελής , ἀλλά ὡς μέν θερμός ψυχρός , ὡς δέ ψυχρός θερμός ( διά ὁ μείγνυμι φθείρω ὁ ὑπεροχή ἀλλήλων ) , τότε οὔτε ὁ ὕλη εἰμί οὔτε ἐκεῖνος ὁ ἐναντίος ἑκάτερος ἐντελέχεια ἁπλῶς , ἀλλά μεταξύ · κατά δέ ὁ δύναμις μάλα εἰμί θερμός ἤ ψυχρός ἤ ἐναντίος , κατά οὗτος ὁ λόγος διπλάσιος θερμός δύναμις ἤ ψυχρός , ἤ τριπλάσιος , ἤ κατά ἄλλος τρόπος τοιοῦτος . εἰμί δή μείγνυμι ἄλλος ἐκ ὁ ἐναντίος ἤ ὁ στοιχεῖον , καί ὁ στοιχεῖον ἐκ ἐκεῖνος δύναμις πως εἰμί , οὐ οὕτως δέ ὡς ὁ ὕλη , ἀλλά ὁ λέγω τρόπος · καί εἰμί οὕτως μέν μίξις , ἐκεῖνος δέ ὕλη ὁ γίγνομαι . ἐπεί δέ καί πάσχω ἐναντίος κατά ὁ ἐν ὁ πρῶτος διορισμός · εἰμί γάρ ὁ ἐνέργεια θερμός δύναμις ψυχρός καί ὁ ἐνέργεια ψυχρός δύναμις θερμός , ὥστε ἐάν μή ἰσάζω , μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων ( ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἐναντίος ) καί πρῶτος οὕτως ὁ στοιχεῖον μεταβάλλω , ἐκ δή οὗτος σάρξ καί ὀστέον καί ὁ τοιοῦτος , ὁ μέν θερμός γίγνομαι ψυχρός , ὁ δέ ψυχρός θερμός , ὅταν πρός ὁ μέσος ἔρχομαι · ἐνταῦθα γάρ οὐδέτερος , ὁ δέ μέσος πολύς καί οὐ ἀδιαίρετος . ὅμοιος δέ καί ὁ ξηρός καί ὑγρός καί ὁ τοιοῦτος κατά μεσότης ποιέω σάρξ καί ὀστέον καί ἄλλος .