aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-et-corruptione 1.3
Διωρισμένων δὲ τούτων , πρῶτον θεωρητέον πότερον ἔστι 3 τι γινόμενον ἀπλῶς καὶ φθειρόμενον , ἢ κυρίως μὲν οὐδέν , ἀεὶ δʼ ἔκ τινος καὶ τί , λέγω δʼ οἷον ἐκ κάμνοντος ὑγιαῖνον καὶ κάμνον ἐξ ὑγιαίνοντος , ἢ μικρὸν ἐκ μεγάλου καὶ μέγα ἐκ μικροῦ , καὶ τἆλλα πάντα τοῦτον τὸν τρόπον . εἰ γὰρ ἀπλῶς ἔσται γένεσις , ἀπλῶς ἄν τι γίνοιτο ἐκ μὴ ὄντος , ὥστʼ ἀληθὲς ἂν εἴη λέγειν ὅτι ὑπάρχει τισὶ τὸ μὴ ὄν . τὶς μὲν γὰρ γένεσις ἐκ μὴ ὄντος τινός , οἷον ἐκ μὴ λευκοῦ ἢ μὴ καλοῦ , ἡ δὲ ἁπλῆ ἐξ ἀπλῶς μὴ ὄντος . τὸ δʼ ἀπλῶς ἤτοι τὸ πρῶτον σημαίνει καθʼ ἑκάστην κατηγορίαν τοῦ ὄντος , ἢ τὸ καθόλου καὶ τὸ πάντα περιέχον . εἰ μὲν οὖν τὸ πρῶτον , οὐσίας ἔσται γένεσις ἐκ μὴ οὐσίας . ᾧ δὲ μὴ ὑπάρχει οὐσία μηδὲ τόδε , δῆλον ὡς οὐδὲ τῶν ἄλλων οὐδεμία κατηγοριῶν , οἷον οὔτε ποιὸν οὔτε ποσὸν οὔτε τὸ ποῦ · χωριστὰ γὰρ ἂν εἴη τὰ πάθη τῶν οὐσιῶν . εἰ δέ , τὸ μὴ ὂν ὅλως ἀπόφασις ἔσται καθόλου πάντων , ὥστε ἐκ μηδενὸς ἀνάγκη γίνεσθαι τὸ γινόμενον . περὶ μὲν οὖν τούτων ἐν ἄλλοις τε διηπόρηται καὶ διώρισται τοῖς λόγοις ἐπὶ πλεῖον · συντόμως δὲ καὶ νῦν λεκτέον , ὅτι τρόπον μέν τινα ἐκ μὴ ὄντος ἁπλῶς γίνεται , τρόπον δὲ ἄλλον ἐξ ὄντος ἀεί · τὸ γὰρ δυνάμει ὂν ἐντελεχείᾳ δὲ μὴ ὂν ἀνάγκη προϋπάρχειν λεγόμενον ἀμφοτέρως . ὃ δὲ καὶ τούτων διωρισμένων ἔχει θαυμαστὴν ἀπορίαν , πάλιν ἐπαναποδιστέον , πῶς ἔστιν ἁπλῆ γένεσις , εἴτʼ ἐκ δυνάμει ὄντος οὖσα εἴτε καί πως ἄλλως . ἀπορήσειε γὰρ ἄν τις ἆρʼ ἔστιν οὐσίας γένεσις καὶ τοῦ τοῦδε , ἀλλὰ μὴ τοῦ τοιοῦδε καὶ τοσοῦδε καὶ ποῦ . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ περὶ φθορᾶς . εἰ γάρ τι γίνεται , δῆλον ὡς ἔσται δυνάμει τις οὐσία , ἐντελεχείᾳ δʼ οὔ , ἐξ ἧς ἡ γένεσις ἔσται καὶ εἰς ἣν ἀνάγκη μεταβάλλειν τὸ φθειρόμενον . πότερον οὖν ὑπάρξει τι τούτῳ τῶν ἄλλων ἐντελεχείᾳ ; λέγω δʼ οἷον ἆρʼ ἔσται ποσὸν ἢ ποιὸν ἢ ποῦ τὸ δυνάμει μόνον τόδε καὶ ὄν , ἁπλῶς δὲ μὴ τόδε μηδʼ ὄν ; εἰ γὰρ μηδὲν ἀλλὰ πάντα δυνάμει , χωριστόν τε συμβαίνει τὸ μὴ οὕτως ὄν , καὶ ἔτι ὁ μάλιστα φοβούμενοι διετέλεσαν οἱ πρῶτοι φιλοσοφήσαντες , τὸ ἐκ μηδενὸς γίνεσθαι προϋπάρχοντος · εἰ δὲ τὸ μὲν εἶναι τόδε τι ἢ οὐσίαν οὐχ ὑπάρξει , τῶν δʼ ἄλλων τι τῶν εἰρημένων , ἔσται , καθάπερ εἴπομεν , χωριστὰ τὰ πάθη τῶν οὐσιῶν . περί τε τούτων οὖν ὅσον ἐνδέχεται πραγματευτέον , καὶ τίς αἰτία τοῦ γένεσιν ἀεὶ εἶναι , καὶ τὴν ἁπλῆν καὶ τὴν κατὰ μέρος . οὔσης δʼ αἰτίας μιᾶς μὲν ὅθεν τὴν ἀρχὴν εἶναί φαμεν τῆς κινήσεως , μιᾶς δὲ τῆς ὕλης , τὴν τοιαύτην αἰτίαν λεκτέον · περὶ μὲν γὰρ ἐκείνης εἴρηται πρότερον ἐν τοῖς περὶ κινήσεως λόγοις , ὅτι ἐστὶ τὸ μὲν ἀκίνητον τὸν ἅπαντα χρόνον , τὸ δὲ κινούμενον ἀεί . τούτων δὲ περὶ μὲν τῆς ἀκινήτου ἀρχῆς τῆς ἑτέρας καὶ προτέρας διελεῖν ἐστὶ φιλοσοφίας ἔργον · περὶ δὲ τοῦ διὰ τὸ συνεχῶς κινεῖσθαι τἆλλα κινοῦντος ὕστερον ἀποδοτέον , τί τοιοῦτον τῶν καθʼ ἕκαστα λεγομένων αἴτιόν ἐστιν . νῦν δὲ τῆν ὡς ἐν ὕλης εἴδει τιθεμένην αἰτίαν εἴπωμεν , διʼ ἢν ἀεὶ φθορὰ καὶ γένεσις οὐχ ὑπολείπει τὴν φύσιν · ἅμα γὰρ ἂν ἴσως τοῦτο γένοιτο δῆλον , καὶ περὶ τοῦ νῦν ἀπορηθέντος , πῶς ποτὲ δεῖ λέγειν καὶ περὶ τῆς ἁπλῆς φθορὰς καὶ γενέσεως . ἔχει δʼ ἀπορίαν ἱκανὴν καὶ τί τὸ αἴτιον τοῦ συνείρειν τὴν γένεσιν , εἴπερ τὸ φθειρόμενον εἰς τὸ μὴ ὂν ἀπέρχεται , τὸ δὲ μὴ ὂν μηδέν ἐστιν · οὔτε γὰρ τὶ οὔτε ποιὸν οὔτε ποσὸν οὔτε ποῦ τὸ μὴ ὄν . εἴπερ οὖν ἀεί τι τῶν ὄντων ἀπέρχεται , διὰ τί ποτʼ οὐκ ἀνήλωται πάλαι καὶ φροῦδον τὸ πᾶν , εἴ γε πεπερασμένον ἦν ἐξ οὗ γίνεται τῶν γινομένων ἕκαστον ; οὐ γὰρ δὴ διὰ τὸ ἄπειρον εἶναι ἐξ οὗ γίνεται , οὐχ ὑπολείπει · τοῦτο γὰρ ἀδύνατον . κατʼ ἐνέργειαν μὲν γὰρ οὐδέν ἐστιν ἄπειρον , δυνάμει δʼ ἐπὶ τὴν διαίρεσιν , ὥστʼ ἔδει ταύτην εἶναι μόνην τὴν μὴ ὑπολείπουσαν τῷ γίνεσθαί τι ἀεὶ ἔλαττον · νῦν δὲ τοῦτο οὐχ ὁρῶμεν . ἆρʼ οὖν διὰ τὸ τὴν τοῦδε φθορὰν ἄλλου εἶναι γένεσιν καὶ τὴν τοῦδε γένεσιν ἄλλου εἶναι φθορὰν ἄπαυστον ἀναγκαῖον εἶναι τὴν μεταβολήν ; περὶ μὲν οὖν τοῦ γένεσιν εἶναι καὶ φθορὰν ὁμοίως περὶ ἕκαστον τῶν ὄντων , ταύτην οἰητέον εἶναι πᾶσιν ἱκανὴν αἰτίαν . διὰ τί δέ ποτε τὰ μὲν ἁπλῶς γίνεσθαι λέγεται καὶ φθείρεσθαι τὰ δʼ οὐχ ἀπλῶς , πάλιν σκεπτέον , εἴπερ τὸ αὐτό ἐστι γένεσις μὲν τουδὶ φθορὰ δὲ τουδί , καὶ φθορὰ μὲν τουδὶ γένεσις δὲ τουδί · ζητεῖ γάρ τινα τοῦτο λόγον . λέγομεν γὰρ ὅτι φθείρεται νῦν ἀπλῶς , καὶ οὐ μόνον τοδί · καὶ αὕτη μὲν γένεσις ἀπλῶς , αὕτη δὲ φθορά . τοδὶ δὲ γίνεται μέν τι , γίνεται δʼ ἁπλῶς οὔ · φαμὲν γὰρ τὸν μανθάνοντα γίνεσθαι μὲν ἐπιστήμονα , γίνεσθαι δʼ ἀπλῶς οὔ . καθάπερ οὖν πολλάκις διορίζομεν λέγοντες ὅτι τὰ μὲν τόδε τι σημαίνει τὰ δ᾿ οὔ , διὰ τοῦτο συμβαίνει τὸ ζητούμενον · διαφέρει γὰρ εἰς ἃ μεταβάλλει τὸ μεταβάλλον · οἷον ἴσως ἡ μὲν εἰς πῦρ ὁδὸς γένεσις μὲν ἁπλῆ , φθορὰ δὲ ⟨ τὶς ⟩ τινός ἐστιν , οἷον γῆς , ἡ δὲ γῆς γένεσις τὶς γένεσις , γένεσις δʼ οὐχ ἀπλῶς , φθορὰ δʼ ἁπλῶς , οἷον πυρός , ὥσπερ Παρμενίδης λέγει δύο τὸ ὂν καὶ τὸ μὴ ὂν εἶναι φάσκων , πῦρ καὶ γῆν . τὸ δὴ ταῦτα ἢ τοιαῦθʼ ἕτερα ὑποτίθεσθαι διαφέρει οὐδέν · τὸν γὰρ τρόπον ζητοῦμεν , ἀλλʼ οὐ τὸ ὑποκείμενον . ἡ μὲν οὖν εἰς τὸ μὴ ὂν ἀπλῶς ὁδὸς φθορὰ ἁπλῆ , ἡ δʼ εἰς τὸ ἀπλῶς ὂν γένεσις ἁπλῆ . οἷς οὖν διώρισται εἴτε πυρὶ καὶ γῇ εἴτε ἄλλοις τισί , τούτων ἔσται τὸ μὲν ὂν τὸ δὲ μὲ ὄν . ἕνα μὲν οὖν τρόπον τούτῳ διοίσει τὸ ἁπλῶς τι γίνεσθαι καὶ φθείρεσθαι τοῦ μὴ ἁπλῶς , ἄλλον δὲ τῆ ὕλῃ ὁποία τις ἂν ᾖ · ἧς μὲν γὰρ μᾶλλον αἱ διαφοραὶ τόδε τι σημαίνουσι , μᾶλλον οὐσία , ἧς δὲ στέρησιν , μὴ ὄν , οἷον τὸ μὲν θερμὸν κατηγορία τις καὶ εἶδος , ἡ δὲ ψυχρότης στέρησις . διαφέρουσι δὲ γῆ καὶ πῦρ καὶ ταύταις ταῖς διαφοραῖς . δοκεῖ δὲ μᾶλλον τοῖς πολλοῖς τῷ αἰσθητῷ καὶ μὴ αἰσθητῷ διαφέρειν · ὅταν μὲν γὰρ εἰς αἰσθητὴν μεταβάλλῃ ὕλην , γίνεσθαί φασιν , ὅταν δʼ εἰς ἀφανῆ , φθείρεσθαι · τὸ γὰρ ὂν καὶ τὸ μὴ ὂν τῷ αἰσθάνεσθαι καὶ τῷ μὴ αἰσθάνεσθαι διορίζουσιν , ὥσπερ τὸ μὲν ἐπιστητὸν ὄν , τὸ δʼ ἄγνωστον μὴ ὄν · ἡ γάρ αἴσθησις ἐπιστήμης ἔχει δύναμιν . καθάπερ οὖν αὐτοὶ τῷ αἰσθάνεσθαι ἢ τῷ δύνασθαι καὶ ζῆν καὶ εἶναι νομίζουσιν , οὕτω καὶ τὰ πράγματα , τρόπον τινὰ διώκοντες τἀληθές , αὐτὸ δὲ λέγοντες οὐκ ἀληθές . συμβαίνει δὴ κατὰ δόξαν καὶ κατʼ ἀλήθειαν ἄλλως τὸ γίνεσθαί τε ἁπλῶς καὶ τὸ φθείρεσθαι · πνεῦμα γὰρ καὶ ἀὴρ κατὰ μὲν τὴν αἴσθησιν ἧττόν ἐστιν ( διὸ καὶ τὰ φθειρόμενα ἀπλῶς τῇ εἰς ταῦτα μεταβολῇ φθείρεσθαι λέγουσιν , γίνεσθαι δʼ ὅταν εἰς ἁπιὸν καὶ εἰς γῆν μεταβάλλῃ ) , κατὰ δʼ ἀλήθειαν μᾶλλον τόδε τι καὶ εἶδος ταῦτα τῆς γῆς . τοῦ μὲν οὖν εἶναι τὴν μὲν ἁπλῆν γένεσιν φθορὰν οὖσάν τινος , τὴν δὲ φθορὰν τὴν ἀπλῆν γένεσιν οὖσάν τινος , εἴρηται τὸ αἴτιον · διὰ γὰρ τὸ τὴν ὕλην διαφέρειν ἢ τῷ οὐσίαν εἷναι ἢ τῷ μή , ἢ τῷ τὴν μὲν μᾶλλον τὴν δὲ μή , ἢ τῷ τὴν μὲν μᾶλλον αἰσθητὴν εἶναι τὴν ὕλην ἐξ ἧς καὶ εἰς ἥν , τὴν δὲ ἧττον εἶναι . τοῦ δὲ τὰ μὲν ἁπλῶς γίνεσθαι λέγεσθαι , τὰ δὲ τὶ μόνον , μὴ τῇ ἐξ ἀλλήλων γενέσει , καθʼ ὃν εἴπομεν νῦν τρόπον — νῦν μὲν γὰρ τοσοῦτον διώρισται , τί δή ποτε πάσης γενέσεως οὔσης φθορᾶς ἄλλου , καὶ πάσης φθορὰς οὔσης ἑτέρου τινὸς γενέσεως , οὐχ ὁμοίως ἀποδίδομεν τὸ γίνεσθαι καὶ τὸ φθείρεσθαι τοῖς εἰς ἄλληλα μεταβάλλουσιν · τὸ δʼ ὕστερον εἰρημένον οὐ τοῦτο διαπορεῖ , ἀλλὰ τί ποτε τὸ μανθάνον μὲν οὐ λέγεται ἀπλῶς γίνεσθαι ἀλλὰ γίνεσθαι ἐπιστῆμον , τὸ δὲ φυόμενον γίνεσθαι . ταῦτα δὲ διώρισται ταῖς κατηγορίαις · τὰ μὲν γὰρ τόδε τι σημαίνει , τὰ δὲ τοιόνδε , τὰ δὲ ποσόν . ὅσα οὖν μὴ οὐσίαν σημαίνει , οὐ λέγεται ἁπλῶς , ἀλλὰ τὶ γίνεσθαι . οὐ μὴν ἀλλʼ ὁμοίως ἐν πᾶσι γένεσις μὲν κατὰ τὰ ἐν τῇ ἑτέρᾳ συστοιχίᾳ λέγεται , οἷον ἐν μὲν οὐσίᾳ ἐὰν πῦρ ἀλλʼ οὐκ ἐὰν γῆ , ἐν δὲ τῷ ποιῷ ἐὰν ἐπιστῆμον ἀλλʼ οὖχ ὅταν ἀνεπιστῆμον . περὶ μὲν οὖν τοῦ τὰ μὲν ἀπλῶς γίνεσθαι τὰ δὲ μή , καὶ ὅλως ⟨ καὶ ⟩ ἐν ταῖς οὐσίαις αὐταῖς , εἴρηται , καὶ διότι τοῦ γένεσιν εἶναι συνεχῶς αἰτία ὡς ὕλη τὸ ὑποκείμενον , ὅτι μεταβλητικόν ἐστιν εἰς τἀναντία , καὶ ἔστιν ἡ θατέρου γένεσις ἀεὶ ἐπὶ τῶν οὐσιῶν ἄλλου φθορὰ καὶ ἡ ἄλλου φθορὰ ἄλλου γένεσις . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ἀπορῆσαι δεῖ διὰ τί γίνεται ἀεὶ ἀπολλυμένων · ὥσπερ γὰρ καὶ τὸ φθείρεσθαι ἁπλῶς φασίν , ὅταν εἰς ἀναίσθητον ἔλθῃ καὶ τὸ μὴ ὄν , ὁμοίως καὶ γίνεσθαι ἐκ μὴ ὄντος φασίν , ὅταν ἐξ ἀναισθήτου . εἴτʼ οὖν ὄντος τινὸς τοῦ ὑποκειμένου εἴτε μή , γίνεται ἐκ μὴ ὄντος . ὥστε ὁμοίως καὶ γίνεται ἐκ μὴ ὄντος καὶ φθείρεται εἰς τὸ μὴ ὄν . εἰκότως οὖν οὐχ ὑπολείπει · ἡ γὰρ γένεσις φθορὰ τοῦ μὴ ὄντος , ἡ δὲ φθορὰ γένεσις τοῦ μὴ ὄντος . ἀλλὰ τοῦτο τὸ μὴ ὂν ἁπλῶς ἀπορήσειεν ἄν τις πότερον τὸ ἕτερον τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον γῆ καὶ τὸ βαρύ μὴ ὄν , πῦρ δὲ καὶ τὸ κοῦφον τὸ ὄν , ἢ οὔ , ἀλλ᾿ ἔστι καὶ γῆ τὸ ὄν , τὸ δὲ μὴ ὂν ὕλη ἡ τῆς γῆς , καὶ πυρὸς ὡσαύτως . καὶ ἆρά γε ἑτέρα ἑκατέρου ἡ ὕλη , ἢ οὐκ ἂν γίνοιτο ἐξ ἀλλήλων οὐδʼ ἐξ ἐναντίων ; τούτοις γὰρ ὑπάρχει 319 b τἀναντία , πυρί , γῇ , ὕδατι , ἀέρι . ἢ ἔστι μὲν ὡς ἡ αὐτή , ἔστι δʼ ὡς ἡ ἑτέρα · ὃ μὲν γάρ ποτε ὂν ὑπόκειται τὸ αὐτό , τὸ δʼ εἶναι οὐ τὸ αὐτό . περὶ μὲν οὖν τούτων ἐπὶ τοσοῦτον εἰρήσθω .
Lemmas: διορίζω δέ οὗτος , πρῶτος θεωρέω πότερος εἰμί 3 τις γίγνομαι ἀπλόος καί φθείρω , ἤ κύριος μέν οὐδείς , ἀεί δέ ἐκ τις καί τίς , λέγω δέ οἷος ἐκ κάμνω ὑγιαίνω καί κάμνω ἐκ ὑγιαίνω , ἤ μικρός ἐκ μέγας καί μέγας ἐκ μικρός , καί ἄλλος πᾶς οὗτος ὁ τρόπος . εἰ γάρ ἁπλῶς εἰμί γένεσις , ἁπλῶς ἄν τίς γίγνομαι ἐκ μή εἰμί , ὥστε ἀληθής ἄν εἰμί λέγω ὅτι ὑπάρχω τις ὁ μή εἰμί . τίς μέν γάρ γένεσις ἐκ μή εἰμί τις , οἷος ἐκ μή λευκός ἤ μή καλός , ὁ δέ ἁπλόος ἐκ ἀπλόος μή εἰμί . ὁ δέ ἁπλῶς ἤτοι ὁ πρῶτος σημαίνω κατά ἕκαστος κατηγορία ὁ εἰμί , ἤ ὁ καθόλου καί ὁ πᾶς περιέχω . εἰ μέν οὖν ὁ πρῶτος , οὐσία εἰμί γένεσις ἐκ μή οὐσία . ὅς δέ μή ὑπάρχω οὐσία μηδέ ὅδε , δῆλος ὡς οὐδέ ὁ ἄλλος οὐδείς κατηγορία , οἷος οὔτε ποιός οὔτε ποσός ἵημι ὁ ποῦ · χωριστός γάρ ἄν εἰμί ὁ πάθος ὁ οὐσία . εἰ δέ , ὁ μή εἰμί ὅλος ἀπόφασις εἰμί καθόλου πᾶς , ὥστε ἐκ μηδείς ἀνάγκη γίγνομαι ὁ γίγνομαι . περί μέν οὖν οὗτος ἐν ἄλλος τε διαπορέω καί διορίζω ὁ λόγος ἐπί πολύς · σύντομος δέ καί νῦν λεκτέος , ὅτι τρόπος μέν τις ἐκ μή εἰμί ἀπλόος γίγνομαι , τρόπος δέ ἄλλος ἐκ εἰμί ἀεί · ὁ γάρ δύναμις εἰμί ἐντελέχεια δέ μή εἰμί ἀνάγκη προυπάρχω λέγω ἀμφοτέρως . ὅς δέ καί οὗτος διορίζω ἔχω θαυμαστός ἀπορία , πάλιν ἐπαναποδιστέον , πῶς εἰμί ἁπλόος γένεσις , εἴτε ἐκ δύναμις εἰμί εἰμί εἰμί καί πως ἄλλος . ἀπορέω γάρ ἄν τις ἄρα εἰμί οὐσία γένεσις καί ὁ ὅδε , ἀλλά μή ὁ τοιόσδε καί τοσόσδε καί ποῦ . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί περί φθορά . εἰ γάρ τις γίγνομαι , δῆλος ὡς εἰμί δύναμις τις οὐσία , ἐντελέχεια δέ οὐ , ἐκ ὅς ὁ γένεσις εἰμί καί εἰς ὅς ἀνάγκη μεταβάλλω ὁ φθείρω . πότερος οὖν ὑπάρχω τις οὗτος ὁ ἄλλος ἐντελέχεια ; λέγω δέ οἷος ἆρα εἰμί ποσός ἤ ποιός ἤ ποῦ ὁ δύναμις μόνος ὅδε καί εἰμί , ἀπλόος δέ μή ὅδε μηδέ εἰμί ; εἰ γάρ μηδείς ἀλλά πᾶς δύναμις , χωριστός τε συμβαίνω ὁ μή οὕτως εἰμί , καί ἔτι ὅς μάλα φοβέω διατελέω ὁ πρῶτος φιλοσοφέω , ὁ ἐκ μηδείς γίγνομαι προϋπάρχω · εἰ δέ ὁ μέν εἰμί ὅδε τις ἤ οὐσία οὐ ὑπάρχω , ὁ δέ ἄλλος τις ὁ λέγω , εἰμί , καθά λέγω , χωριστός ὁ πάθος ὁ οὐσία . περί τε οὗτος οὖν ὅσος ἐνδέχομαι πραγματευτέος , καί τίς αἰτία ὁ γένεσις ἀεί εἰμί , καί ὁ ἀπολάω καί ὁ κατά μέρος . εἰμί δέ αἰτία εἷς μέν ὅθεν ὁ ἀρχή εἰμί φημί ὁ κίνησις , εἷς δέ ὁ ὕλη , ὁ τοιοῦτος αἰτία λεκτέος · περί μέν γάρ ἐκεῖνος λέγω πρότερος ἐν ὁ περί κίνησις λόγος , ὅτι εἰμί ὁ μέν ἀκίνητος ὁ ἅπας χρόνος , ὁ δέ κινέω ἀεί . οὗτος δέ περί μέν ὁ ἀκίνητος ἀρχή ὁ ἕτερος καί πρότερος διαιρέω εἰμί φιλοσοφία ἔργον · περί δέ ὁ διά ὁ συνεχής κινέω ἄλλος κινέω ὕστερον ἀποδοτέος , τίς τοιοῦτος ὁ κατά ἕκαστος λέγω αἴτιος εἰμί . νῦν δέ ὁ ὡς ἐν ὕλη εἶδος τίθημι αἰτία λέγω , διά ὅς ἀεί φθορά καί γένεσις οὐ ὑπολείπω ὁ φύσις · ἅμα γάρ ἄν ἴσως οὗτος γίγνομαι δῆλος , καί περί ὁ νῦν ἀπορέω , πῶς ποτέ δέω λέγω καί περί ὁ ἁπλόος φθορά καί γένεσις . ἔχω δέ ἀπορία ἱκανός καί τίς ὁ αἴτιος ὁ συνείρω ὁ γένεσις , εἴπερ ὁ φθείρω εἰς ὁ μή εἰμί ἀπέρχομαι , ὁ δέ μή εἰμί μηδείς εἰμί · οὔτε γάρ τίς οὔτε ποιός οὔτε ποσός οὔτε ποῦ ὁ μή εἰμί . εἴπερ οὖν ἀεί τις ὁ εἰμί ἀπέρχομαι , διά τίς ποτέ οὐ ἀναλίσκω πάλαι καί φροῦδος ὁ πᾶς , εἰ γε περαίνω εἰμί ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ γίγνομαι ἕκαστος ; οὐ γάρ δή διά ὁ ἄπειρος εἰμί ἐκ ὅς γίγνομαι , οὐ ὑπολείπω · οὗτος γάρ ἀδύνατος . κατά ἐνέργεια μέν γάρ οὐδείς εἰμί ἄπειρος , δύναμις δέ ἐπί ὁ διαίρεσις , ὥστε δέω οὗτος εἰμί μόνος ὁ μή ὑπολείπω ὁ γίγνομαι τις ἀεί ἐλαχύς · νῦν δέ οὗτος οὐ ὁράω . ἆρα οὖν διά ὁ ὁ ὅδε φθορά ἄλλος εἰμί γένεσις καί ὁ ὅδε γένεσις ἄλλος εἰμί φθορά ἄπαυστος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ μεταβολή ; περί μέν οὖν ὁ γένεσις εἰμί καί φθορά ὅμοιος περί ἕκαστος ὁ εἰμί , οὗτος οἴομαι εἰμί πᾶς ἱκανός αἰτία . διά τίς δέ ποτέ ὁ μέν ἀπλόος γίγνομαι λέγω καί φθείρω ὁ δέ οὐ ἁπλῶς , πάλιν σκοπέω , εἴπερ ὁ αὐτός εἰμί γένεσις μέν εδί φθορά δέ εδί , καί φθορά μέν εδί γένεσις δέ εδί · ζητέω γάρ τις οὗτος λόγος . λέγω γάρ ὅτι φθείρω νῦν ἀπλόος , καί οὐ μόνος ὅδε · καί οὗτος μέν γένεσις ἁπλῶς , οὗτος δέ φθορά . ὅδε δέ γίγνομαι μέν τις , γίγνομαι δέ ἀπλόος οὐ · φημί γάρ ὁ μανθάνω γίγνομαι μέν ἐπιστήμων , γίγνομαι δέ ἀπλόος οὐ . καθά οὖν πολλάκις διορίζω λέγω ὅτι ὁ μέν ὅδε τις σημαίνω ὁ δέ οὐ , διά οὗτος συμβαίνω ὁ ζητέω · διαφέρω γάρ εἰς ὅς μεταβάλλω ὁ μεταβάλλω · οἷος ἴσως ὁ μέν εἰς πῦρ οὐδός γένεσις μέν ἁπλόος , φθορά δέ ⟨ τις ⟩ τις εἰμί , οἷος γῆ , ὁ δέ γῆ γένεσις τίς γένεσις , γένεσις δέ οὐ ἁπλῶς , φθορά δέ ἀπλόος , οἷος πῦρ , ὥσπερ Παρμενίδης λέγω δύο ὁ εἰμί καί ὁ μή εἰμί εἰμί φάσκω , πῦρ καί γῆ . ὁ δή οὗτος ἤ τοιοῦτος ἕτερος ὑποτίθημι διαφέρω οὐδείς · ὁ γάρ τρόπος ζητέω , ἀλλά οὐ ὁ ὑπόκειμαι . ὁ μέν οὖν εἰς ὁ μή εἰμί ἀπλόος οὐδός φθορά ἁπλόος , ὁ δέ εἰς ὁ ἁπλῶς ὅς γένεσις ἀπλῆ . ὅς οὖν διορίζω εἴτε πῦρ καί γῆ εἴτε ἄλλος τις , οὗτος εἰμί ὁ μέν εἰμί ὁ δέ ἐγώ εἰμί . εἷς μέν οὖν τρόπος οὗτος διαφέρω ὁ ἀπλόος τις γίγνομαι καί φθείρω ὁ μή ἁπλῶς , ἄλλος δέ ὁ ὕλη ὁποῖος τις ἄν ἵημι · ὅς μέν γάρ μάλα ὁ διαφορά ὅδε τις σημαίνω , μάλα οὐσία , ὅς δέ στέρησις , μή εἰμί , οἷος ὁ μέν θερμός κατηγορία τις καί εἶδος , ὁ δέ ψυχρότης στέρησις . διαφέρω δέ γῆ καί πῦρ καί οὗτος ὁ διαφορά . δοκέω δέ μάλα ὁ πολύς ὁ αἰσθητός καί μή αἰσθητός διαφέρω · ὅταν μέν γάρ εἰς αἰσθητός μεταβάλλω ὕλη , γίγνομαι φημί , ὅταν δέ εἰς ἀφανής , φθείρω · ὁ γάρ εἰμί καί ὁ μή εἰμί ὁ αἰσθάνομαι καί ὁ μή αἰσθάνομαι διορίζω , ὥσπερ ὁ μέν ἐπιστητός εἰμί , ὁ δέ ἄγνωστος μή εἰμί · ὁ γάρ αἴσθησις ἐπιστήμη ἔχω δύναμις . καθά οὖν αὐτός ὁ αἰσθάνομαι ἤ ὁ δύναμαι καί ζάω καί ἵημι νομίζω , οὕτως καί ὁ πρᾶγμα , τρόπος τις διώκω ἀληθής , αὐτός δέ λέγω οὐ ἀληθής . συμβαίνω δή κατά δόξα καί κατά ἀλήθεια ἄλλος ὁ γίγνομαι τε ἀπλόος καί ὁ φθείρω · πνεῦμα γάρ καί ἀήρ κατά μέν ὁ αἴσθησις ἥσσων εἰμί ( διό καί ὁ φθείρω ἁπλῶς ὁ εἰς οὗτος μεταβολή φθείρω λέγω , γίγνομαι δέ ὅταν εἰς ἀπέρχομαι καί εἰς γῆ μεταβάλλω ) , κατά δέ ἀλήθεια μάλα ὅδε τις καί εἶδος οὗτος ὁ γῆ . ὁ μέν οὖν εἰμί ὁ μέν ἀπολάω γένεσις φθορά εἰμί τις , ὁ δέ φθορά ὁ ἁπλόος γένεσις ὕω τις , λέγω ὁ αἴτιος · διά γάρ ὁ ὁ ὕλη διαφέρω ἤ ὁ οὐσία εἰμί ἤ ὁ μή , ἤ ὁ ὁ μέν μάλα ὁ δέ μή , ἤ ὁ ὁ μέν μάλα αἰσθητός εἰμί ὁ ὕλη ἐκ ὅς καί εἰς ἐάν , ὁ δέ ἥσσων ἵημι . ὁ δέ ὁ μέν ἁπλῶς γίγνομαι λέγω , ὁ δέ τις μόνος , μή ὁ ἐκ ἀλλήλων γένεσις , κατά ὅς λέγω νῦν τρόπος — νῦν μέν γάρ τοσοῦτος διορίζω , τίς δή ποτέ πᾶς γένεσις εἰμί φθορά ἄλλος , καί πᾶς φθορά ὗσις ἕτερος τις γένεσις , οὐ ὅμοιος ἀποδίδωμι ὁ γίγνομαι καί ὁ φθείρω ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω · ὁ δέ ὕστερον λέγω οὐ οὗτος διαπορέω , ἀλλά τίς ποτέ ὁ μανθάνω μέν οὐ λέγω ἀπλόος γίγνομαι ἀλλά γίγνομαι ἐπιστήμων , ὁ δέ φύω γίγνομαι . οὗτος δέ διορίζω ὁ κατηγορία · ὁ μέν γάρ ὅδε τις σημαίνω , ὁ δέ τοιόσδε , ὁ δέ ποσός . ὅσος οὖν μή οὐσία σημαίνω , οὐ λέγω ἁπλῶς , ἀλλά τίς γίγνομαι . οὐ μήν ἀλλά ὅμοιος ἐν πᾶς γένεσις μέν κατά ὁ ἐν ὁ ἕτερος συστοιχία λέγω , οἷος ἐν μέν οὐσία ἐάν πῦρ ἀλλά οὐ ἐάν γῆ , ἐν δέ ὁ ποιός ἐάν ἐπιστήμων ἀλλά οὐ ὅταν ἀνεπιστήμων . περί μέν οὖν ὁ ὁ μέν ἁπλῶς γίγνομαι ὁ δέ μή , καί ὅλος ⟨ καί ⟩ ἐν ὁ οὐσία αὐτός , λέγω , καί διότι ὁ γένεσις εἰμί συνεχής αἰτία ὡς ὕλη ὁ ὑπόκειμαι , ὅτι μεταβλητικός εἰμί εἰς ἐναντίος , καί εἰμί ὁ ἕτερος γένεσις ἀεί ἐπί ὁ οὐσία ἄλλος φθορά καί ὁ ἄλλος φθορά ἄλλος γένεσις . ἀλλά μήν οὐδέ ἀπορέω δέω διά τίς γίγνομαι ἀεί ἀπόλλυμι · ὥσπερ γάρ καί ὁ φθείρω ἁπλῶς φημί , ὅταν εἰς ἀναίσθητος ἔρχομαι καί ὁ μή εἰμί , ὅμοιος καί γίγνομαι ἐκ μή εἰμί φημί , ὅταν ἐκ ἀναίσθητος . εἴτε οὖν εἰμί τις ὁ ὑπόκειμαι εἴτε μή , γίγνομαι ἐκ μή εἰμί . ὥστε ὅμοιος καί γίγνομαι ἐκ μή εἰμί καί φθείρω εἰς ὁ μή εἰμί . ἔοικα οὖν οὐ ὑπολείπω · ὁ γάρ γένεσις φθορά ὁ μή εἰμί , ὁ δέ φθορά γένεσις ὁ μή εἰμί . ἀλλά οὗτος ὁ μή εἰμί ἁπλῶς ἀπορέω ἄν τις πότερος ὁ ἕτερος ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος γῆ καί ὁ βαρύς μή εἰμί , πῦρ δέ καί ὁ κοῦφος ὁ εἰμί , ἤ οὐ , ἀλλά εἰμί καί γῆ ὁ εἰμί , ὁ δέ μή εἰμί ὕλη ὁ ὁ γῆ , καί πῦρ ὡσαύτως . καί ἆρα γε ἕτερος ἑκάτερος ὁ ὕλη , ἤ οὐ ἄν γίγνομαι ἐκ ἀλλήλων οὐδέ ἐκ ἐναντίος ; οὗτος γάρ ὑπάρχω 319 b ἐναντίος , πῦρ , γῆ , ὕδωρ , ἀήρ . ἤ εἰμί μέν ὡς ὁ αὐτός , εἰμί δέ ὡς ὁ ἕτερος · ὅς μέν γάρ ποτέ εἰμί ὑπόκειμαι ὁ αὐτός , ὁ δέ εἰμί οὐ ὁ αὐτός . περί μέν οὖν οὗτος ἐπί τοσοῦτος λέγω .