aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-et-corruptione 2.11
11 Ἐπεὶ δʼ ἐν τοῖς συνεχῶς κινουμένοις κατὰ γένεσιν ἢ ἀλλοίωσιν ἢ ὅλως μεταβολὴν ὁρῶμεν τὸ ἐφεξῆς ὂν καὶ γινόμενον τόδε μετά τόδε ὥστε μὴ διαλείπειν , σκεπτέον πότερον ἔστι τι ὃ ἐξ ἀνάγκης ἔσται , ἢ οὐδέν , ἀλλὰ πάντα ἐνδέχεται μὴ γενέσθαι . ὅτι μὲν γὰρ ἔνια , δῆλον , καὶ εὐθὺς τὸ ἔσται καὶ τὸ μέλλον ἕτερον διὰ τοῦτο · ὃ μὲν γὰρ ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι ἔσται , δεῖ τοῦτο εἶναί ποτε ἀληθὲς ὅτι ἔστιν · ὃ δὲ νῦν ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι μέλλει , οὐδὲν κωλύει μὴ γενέσθαι · μέλλων γὰρ ἂν βαδίζειν τις οὐκ ἂν βαδίσειεν . ὅλως δʼ , ἐπεὶ ἐνδέχεται ἔνια τῶν ὄντων καὶ μὴ εἶναι , δῆλον ὅτι καὶ τὰ γινόμενα οὕτως ἕξει , καὶ οὐκ ἐξ ἀνάγκης τοῦτʼ ἔσται . πότερον οὖν ἅπαντα τοιαῦτα ἢ οὔ , ἀλλʼ ἔνια ἀναγκαῖον ἁπλῶς γίνεσθαι , καὶ ἔστιν ὥσπερ ἐπὶ τοῦ εἶναι τὰ μὲν ἀδύνατα μὴ εἶναι τὰ δὲ δυνατά , οὕτως καὶ περὶ τὴν γένεσιν ; οἷον τροπὰς ἆρα ἀνάγκη γενέσθαι , καὶ οὐχ οἷόν τε μὴ ἐνδέχεσθαι . εἰ δὴ τὸ πρότερον ἀνάγκη γενέσθαι , εἰ τὸ ὕστερον ἔσται , οἷον εἰ οἰκία , θεμέλιον , εἰ δὲ τοῦτο , πηλόν · ἆῤ οὖν καὶ εἰ θεμέλιος γέγονεν , ἀνάγκη οἰκίαν γενέσθαι ; ἢ οὐκέτι , εἰ μὴ κἀκεῖνο ἀνάγκη γενέσθαι ἁπλῶς · εἰ δὲ τοῦτο , ἀνάγκη καὶ θεμελίου γενομένου γενέσθαι οἰκίαν · οὕτω γὰρ ἦν τὸ πρότερον ἔχον πρὸς τὸ ὕστερον , ὥστʼ εἰ ἐκεῖνο ἔσται , ἀνάγκη ἐκεῖνο πρότερον . εἰ τοίνυν ἀνάγκη γενέσθαι τὸ ὕστερον , καὶ τὸ πρότερον ἀνάγκη · καὶ εἰ τὸ πρότερον , καὶ τὸ ὕστερον τοίνυν ἀνάγκη , ἀλλʼ οὐ διʼ ἐκεῖνο , ἀλλʼ ὅτι ὑπέκειτο ἐξ ἀνάγκης ἐσόμενον . ἐν οἷς ἄρα τὸ ὕστερον ἀνάγκη εἶναι , ἐν τούτοις ἀντιστρέφει , καὶ ἀεὶ τοῦ προτέρου γενομένου ἀνάγκη γενέσθαι τὸ ὕστερον . εἰ μὲν οὖν εἰς ἄπειρον εἶσιν ἐπὶ τὸ κάτω , οὐκ ἔσται ἀνάγκη τὸ ὕστερον τόδε γενέσθαι ἁπλῶς . ἀλλʼ οὐδʼ ἐξ ὑποθέσεως · ἀεὶ γὰρ ἕτερον ἔμπροσθεν ἀνάγκη ἔσται , διʼ ὃ ἐκεῖνο ἀνάγκη γενέσθαι . ὥστʼ εἰ μή ἐστιν ἀρχὴ τοῦ ἀπείρου , οὐδὲ πρῶτον ἔσται οὐδέν , διʼ ὃ ἀναγκαῖον ἔσται γενέσθαι . ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ἐν τοῖς πέρας ἔχουσι τοῦτʼ ἔσται εἰπεῖν ἀληθῶς , ὅτι ἁπλῶς ἀνάγκη γενέσθαι , οἷον οἰκίαν , ὅταν θεμέλιος γένηται · ὅταν γὰρ γένηται , εἰ μὴ ἀεὶ τοῦτο ἀνάγκη γίνεσθαι , συμβήσεται ἀεὶ εἶναι τὸ ἐνδεχόμενον μὴ ἀεὶ εἶναι . ἀλλὰ δεῖ τῇ γενέσει ἀεὶ εἶναι , εἰ ἐξ ἀνάγκης αὐτοῦ ἐστὶν ἡ γένεσις · τὸ γὰρ ἐξ ἀνάγκης καὶ ἀεὶ ἅμα · ὃ γὰρ εἶναι ἀνάγκη οὐχ οἷόν τε μὴ εἶναι · ὥστʼ εἰ ἔστιν ἐξ ἀνάγκης , ἀΐδιόν ἐστι , καὶ εἰ ἀΐδιον , ἐξ ἀνάγκης . καὶ εἰ ἡ γένεσις τοίνυν ἐξ ἀνάγκης , ἀΐδιος ἡ γένεσις τούτου , καὶ εἰ ἀΐδιος , ἐξ ἀνάγκης . εἰ ἄρα τινὸς ἐξ ἀνάγκης ἁπλῶς ἡ γένεσις , ἀνάγκη ἀνακυκλεῖν καὶ ἀνακάμπτειν . ἀνάγκη γὰρ ἤτοι πέρας ἔχειν τὴν γένεσιν ἢ μή , καὶ εἰ μή , ἢ εἰς εὐθὺ ἢ κύκλῳ . τούτων δʼ εἴπερ ἔσται ἀΐδιος , οὐκ εἰς εὐθὺ οἷόν τε διὰ τὸ μηδαμῶς εἶναι ἀρχὴν μήτʼ ἂν κάτω , ὡς ἐπὶ τῶν ἐσομένων λαμβάνομεν , μήτʼ ἄνω , ὡς ἐπὶ τῶν γενομένων · ἀνάγκη δʼ εἶναι ἀρχήν , μὴ πεπερασμένης οὔσης , καὶ ἀΐδιον εἶναι . διὸ ἀνάγκη κύκλῳ εἶναι . ἀντιστρέφειν ἄρα ἀνάγκη ἔσται , οἷον εἰ τοδὶ ἐξ ἀνάγκης , παὶ τὸ πρότερον ἄρα · ἀλλὰ μὴν εἰ τοῦτο , καὶ τὸ ὕστερον ἀνάγκη γενέσθαι . καὶ τοῦτο ἀεὶ δὴ συνεχῶς · οὐδὲν γὰρ τοῦτο διαφέρει λέγειν διὰ δύο ἢ πολλῶν . ἐν τῇ κύκλῳ ἄρα κινήσει καὶ γενέσει ἐστὶ τὸ ἐξ ἀνάγκης ἁπλῶς · καὶ εἴτε κύκλῳ , ἀνάγκη ἕκαστον γίνεσθαι καὶ γεγονέναι , καὶ εἰ ἀνάγκη , ἡ τούτων γένεσις κύκλῳ . ταῦτα μὲν δὴ εὐλόγως , ἐπεὶ ἀΐδιος καὶ ἄλλως ἐφάνη ἡ κύκλῳ κίνησις καὶ ἡ τοῦ οὐρανοῦ , ὅτι ταῦτα ἐξ ἀνάγκης γίνεται καὶ ἔσται , ὅσαι ταύτης κινήσεις καὶ ὅσαι διὰ ταύτην · εἰ γὰρ τὸ κύκλῳ κινούμενον ἀεί τι κινεῖ , ἀνάγκη καὶ τούτων κύκλῳ εἶναι τὴν κίνησιν , οἷον τῆς ἄνω φορᾶς οὔσης κύκλῳ ὁ ἥλιος ὡδί , ἐπεὶ δʼ οὗτος οὕτως , αἱ ὧραι διὰ τοῦτο κύκλῳ γίνονται καὶ ἀνακάμπτουσιν , τούτων δʼ οὕτω γινομένων πάλιν τὰ ὑπὸ τούτων . τί οὖν δή ποτε τὰ μὲν οὕτω φαίνεται , οἷον ὕδατα καὶ ἀὴρ κύκλῳ γινόμενα , καὶ εἰ μὲν νέφος ἔσται , δεῖ ὗσαι , καὶ εἰ ὕσει γε , δεῖ καὶ νέφος εἶναι , ἄνθρωποι δὲ καὶ ζῷα οὐκ ἀνακάμπτουσιν εἰς αὑτοὺς ὥστε πάλιν γίνεσθαι τὸν αὐτόν · οὐ γὰρ ἀνάγκη , εἰ ὁ πατὴρ ἐγένετο , σὲ γενέσθαι · ἀλλʼ εἰ σύ , ἐκεῖνον . εἰς εὐθὺ δὲ ἔοικεν εἶναι αὕτη ἡ γένεσις . ἀρχὴ δὲ τῆς σκέψεως πάλιν αὕτη , πότερον ὁμοίως ἅπαντα ἀνακάμπτει ἢ οὔ , ἀλλὰ τὰ μὲν ἀριθμῷ τὰ δὲ εἴδει μόνον . ὅσων μὲν οὖν ἄφθαρτος ἡ οὐσία ἡ κινουμένη , φανερὸν ὅτι καὶ ἀριθμῷ ταὐτὰ ἔσται ( ἡ γὰρ κίνησις ἀκολουθεῖ τῷ κινουμένῳ ) , ὅσων δὲ μὴ ἀλλὰ φθαρτή , ἀνάγκη τῷ εἴδει , ἀριθμῷ δὲ μὴ ἀνακάμπτειν . διὸ ὕδωρ ἐξ ἀέρος καὶ ἀὴρ ἐξ ὕδατος εἴδει ὁ αὐτός , οὐκ ἀριθμῷ . εἰ δὲ καὶ ταῦτα ἀριθμῷ , ἀλλʼ οὐχ ὧν ἡ οὐσία γίνεται οὖσα τοιαύτη οἵα ἐνδέχεσθαι μὴ εἶναι .
Lemmas: 11 ἐπεί δέ ἐν ὁ συνεχής κινέω κατά γένεσις ἤ ἀλλοίωσις ἤ ὅλος μεταβολή ὁράω ὁ ἐφεξῆς εἰμί καί γίγνομαι ὅδε μετά ὅδε ὥστε μή διαλείπω , σκοπέω πότερος εἰμί τις ὅς ἐκ ἀνάγκη εἰμί , ἤ οὐδείς , ἀλλά πᾶς ἐνδέχομαι μή γίγνομαι . ὅτι μέν γάρ ἔνιοι , δῆλος , καί εὐθύς ὁ εἰμί καί ὁ μέλλω ἕτερος διά οὗτος · ὅς μέν γάρ ἀληθής λέγω ὅτι εἰμί , δέω οὗτος εἰμί ποτέ ἀληθής ὅστις εἰμί · ὅς δέ νῦν ἀληθής λέγω ὅτι μέλλω , οὐδείς κωλύω μή γίγνομαι · μέλλω γάρ ἄν βαδίζω τις οὐ ἄν βαδίζω . ὅλος δέ , ἐπεί ἐνδέχομαι ἔνιοι ὁ εἰμί καί μή εἰμί , δῆλος ὅτι καί ὁ γίγνομαι οὕτως ἔχω , καί οὐ ἐκ ἀνάγκη οὗτος εἰμί . πότερος οὖν ἅπας τοιοῦτος ἤ οὐ , ἀλλά ἔνιοι ἀναγκαῖος ἀπλόος γίγνομαι , καί εἰμί ὥσπερ ἐπί ὁ εἰμί ὁ μέν ἀδύνατος μή εἰμί ὁ δέ δυνατός , οὕτως καί περί ὁ γένεσις ; οἷος τροπή ἄρα ἀνάγκη γίγνομαι , καί οὐ οἷος τε μή ἐνδέχομαι . εἰ δή ὁ πρότερος ἀνάγκη γίγνομαι , εἰ ὁ ὕστερον εἰμί , οἷος εἰ οἰκίον , θεμέλιος , εἰ δέ οὗτος , πηλός · ἆρα οὖν καί εἰ θεμέλιος γίγνομαι , ἀνάγκη οἰκία γίγνομαι ; ἤ οὐκέτι , εἰ μή ἐκεῖνος ἀνάγκη γίγνομαι ἁπλῶς · εἰ δέ οὗτος , ἀνάγκη καί θεμέλιος γίγνομαι γίγνομαι οἰκία · οὕτως γάρ εἰμί ὁ πρότερος ἔχω πρός ὁ ὕστερον , ὥστε εἰ ἐκεῖνος εἰμί , ἀνάγκη ἐκεῖνος πρότερος . εἰ τοίνυν ἀνάγκη γίγνομαι ὁ ὕστερος , καί ὁ πρότερος ἀνάγκη · καί εἰ ὁ πρότερος , καί ὁ ὕστερον τοίνυν ἀνάγκη , ἀλλά οὐ διά ἐκεῖνος , ἀλλά ὅτι ὑπόκειμαι ἐκ ἀνάγκη εἰμί . ἐν ὄις ἄρα ὁ ὕστερον ἀνάγκη εἰμί , ἐν οὗτος ἀντιστρέφω , καί ἀεί ὁ πρότερος γίγνομαι ἀνάγκη γίγνομαι ὁ ὕστερον . εἰ μέν οὖν εἰς ἄπειρος ἔρχομαι ἐπί ὁ κάτω , οὐ εἰμί ἀνάγκη ὁ ὕστερον ὅδε γίγνομαι ἀπλόος . ἀλλά οὐδέ ἐκ ὑπόθεσις · ἀεί γάρ ἕτερος ἔμπροσθεν ἀνάγκη εἰμί , διά ὅς ἐκεῖνος ἀνάγκη γίγνομαι . ὥστε εἰ μή εἰμί ἀρχή ὁ ἄπειρος , οὐδέ πρῶτος εἰμί οὐδείς , διά ὅς ἀναγκαῖος εἰμί γίγνομαι . ἀλλά μήν οὐδέ ἐν ὁ πέρας ἔχω οὗτος εἰμί λέγω ἀληθής , ὅτι ἁπλῶς ἀνάγκη γίγνομαι , οἷος οἰκία , ὅταν θεμέλιος γίγνομαι · ὅταν γάρ γίγνομαι , εἰ μή ἀεί οὗτος ἀνάγκη γίγνομαι , συμβαίνω ἀεί εἰμί ὁ ἐνδέχομαι μή ἀεί εἰμί . ἀλλά δέω ὁ γένεσις ἀεί εἰμί , εἰ ἐκ ἀνάγκη αὐτός εἰμί ὁ γένεσις · ὁ γάρ ἐκ ἀνάγκη καί ἀεί ἅμα · ὅς γάρ εἰμί ἀνάγκη οὐ οἶος τε μή εἰμί · ὥστε εἰ εἰμί ἐκ ἀνάγκη , ἀίδιος εἰμί , καί εἰ ἀίδιος , ἐκ ἀνάγκη . καί εἰ ὁ γένεσις τοίνυν ἐκ ἀνάγκη , ἀδΐος ὁ γένεσις οὗτος , καί εἰ ἀδΐος , ἐκ ἀνάγκη . εἰ ἄρα τις ἐκ ἀνάγκη ἀπλόος ὁ γένεσις , ἀνάγκη ἀνακυκλέω καί ἀνακάμπτω . ἀνάγκη γάρ ἤτοι πέρας ἔχω ὁ γένεσις ἤ μή , καί εἰ μή , ἤ εἰς εὐθύς ἤ κύκλος . οὗτος δέ εἴπερ εἰμί ἀδΐος , οὐ εἰς εὐθύς οἷος τε διά ὁ μηδαμῶς εἰμί ἀρχή μήτε ἄν κάτω , ὡς ἐπί ὁ εἰμί λαμβάνω , μήτε ἄνω , ὡς ἐπί ὁ γίνομαι · ἀνάγκη δέ εἰμί ἀρχή , μή περαίνω εἰμί , καί ἀίδιος εἰμί . διό ἀνάγκη κύκλος εἰμί . ἀντιστρέφω ἄρα ἀνάγκη εἰμί , οἷος εἰ ὅδε ἐκ ἀνάγκη , παι ὁ πρότερος ἄρα · ἀλλά μήν εἰ οὗτος , καί ὁ ὕστερον ἀνάγκη γίγνομαι . καί οὗτος ἀεί δή συνεχής · οὐδείς γάρ οὗτος διαφέρω λέγω διά δύο ἤ πολύς . ἐν ὁ κύκλος ἄρα κίνησις καί γένεσις εἰμί ὁ ἐκ ἀνάγκη ἀπλόος · καί εἴτε κύκλος , ἀνάγκη ἕκαστος γίγνομαι καί γίγνομαι , καί εἰ ἀνάγκη , ὁ οὗτος γένεσις κύκλος . οὗτος μέν δή εὔλογος , ἐπεί ἀδΐος καί ἄλλος φαίνω ὁ κύκλος κίνησις καί ὁ ὁ οὐρανός , ὅτι οὗτος ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι καί εἰμί , ὅσος οὗτος κίνησις καί ὅσος διά οὗτος · εἰ γάρ ὁ κύκλος κινέω ἀεί τις κινέω , ἀνάγκη καί οὗτος κύκλος εἰμί ὁ κίνησις , οἷος ὁ ἄνω φορά ὗσις κύκλος ὁ ἥλιος ὡδί , ἐπεί δέ οὗτος οὗτως , ὁ ὥρα διά οὗτος κύκλος γίγνομαι καί ἀνακάμπτω , οὗτος δέ οὕτως γίγνομαι πάλιν ὁ ὑπό οὗτος . τίς οὖν δή ποτέ ὁ μέν οὕτως φαίνω , οἷος ὕδωρ καί ἀήρ κύκλος γίγνομαι , καί εἰ μέν νέφος εἰμί , δέω ὕω , καί εἰ ὕω γε , δέω καί νέφος εἰμί , ἄνθρωπος δέ καί ζῷον οὐ ἀνακάμπτω εἰς αὐτός ὥστε πάλιν γίγνομαι ὁ αὐτός · οὐ γάρ ἀνάγκη , εἰ ὁ πατήρ γίγνομαι , σύ γίγνομαι · ἀλλά εἰ σύ , ἐκεῖνος . εἰς εὐθύς δέ ἔοικα εἰμί οὗτος ὁ γένεσις . ἀρχή δέ ὁ σκέψις πάλιν οὗτος , πότερος ὅμοιος ἅπας ἀνακάμπτω ἤ οὐ , ἀλλά ὁ μέν ἀριθμός ὁ δέ εἶδος μόνος . ὅσος μέν οὖν ἄφθαρτος ὁ οὐσία ὁ κινέω , φανερός ὅτι καί ἀριθμός αὐτός εἰμί ( ὁ γάρ κίνησις ἀκολουθέω ὁ κινέω ) , ὅσος δέ μή ἀλλά φθαρτός , ἀνάγκη ὁ εἶδος , ἀριθμός δέ μή ἀνακάμπτω . διό ὕδωρ ἐκ ἀήρ καί ἀήρ ἐκ ὕδωρ εἶδος ὁ αὐτός , οὐ ἀριθμός . εἰ δέ καί οὗτος ἀριθμός , ἀλλά οὐ ὅς ὁ οὐσία γίγνομαι εἰμί τοιοῦτος οἷος ἐνδέχομαι μή εἰμί .