aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-et-corruptione 2.10
10 Ἔτι δὲ ἐπεὶ ἡ κατὰ τὴν φορὰν κίνησις δέδεικται · ὅτι ἀΐδιος , ἀνάγκη τούτων ὄντων καὶ γένεσιν εἶναι συνεχῶς · ἡ γὰρ φορὰ ποιήσει τὴν γένεσιν ἐνδελεχῶς διὰ τὸ προσάγειν καὶ ἀπάγειν τὸ γεννητικόν . ἅμα δὲ δῆλον ὅτι καὶ τὸ πρότερον καλῶς εἴρηται , τὸ πρώτην τῶν μεταβολῶν τὴν φορὰν ἀλλὰ μὴ τὴν γένεσιν εἰπεῖν · πολὺ γὰρ εὐλογώτερον τὸ ὂν τῷ μὴ ὄντι γενέσεως αἴτιον εἶναι ἢ τὸ μὴ ὂν τῷ ὄντι τοῦ εἶναι . τὸ μὲν οὖν φερόμενον ἔστι , τὸ δὲ γινόμενον οὐκ ἔ0στιν · διὸ καὶ ἡ φορὰ προτέρα τῆς γενέσεως . ἐπεὶ δʼ ὑπόκειται καὶ δέδεικται συνεχὴς οὖσα τοῖς πράγμασι καὶ γένεσις καὶ φθορά , φαμὲν δʼ αἰτίαν εἶναι τὴν φορὰν τοῦ γίνεσθαι , φανερὸν ὅτι μιᾶς μὲν οὔσης τῆς φορᾶς οὐκ ἐνδέχεται γίνεσθαι ἄμφω διὰ τὸ ἐναντία εἶναι · τὸ γὰρ αὐτὸ καὶ ὡσαύτως ἔχον ἀεὶ τὸ αὐτὸ πέφυκε ποιεῖν . ὥστε ἤτοι γένεσις ἀεὶ ἔσται ἢ φθορά . δεῖ δὲ πλείους εἶναι τὰς κινήσεις καὶ ἐναντίας , ἢ τῇ φορᾷ ἢ τῇ ἀνωμαλίᾳ · τῶν γὰρ ἐναντίων τἀναντία αἴτια . διὸ καὶ οὐχ ἡ πρώτη φορὰ αἰτία ἐστὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , ἀλλʼ ἡ κατὰ τὸν λοξὸν κύκλον · ἐν ταύτῃ γὰρ καὶ τὸ συνεχές ἐστι καὶ τὸ κινεῖσθαι δύο κινήσεις · ἀνάγκη γάρ , εἴ γε ἀεὶ ἔσται συνεχὴς γένεσις καὶ φθορά , ἀεὶ μέν τι κινεῖσθαι , ἵνα μὴ ἐπιλείπωσιν αὗται αἱ μεταβολαί , δύο δʼ , ὅπως μὴ θάτερον συμβαίνῃ μόνον . τῆς μὲν οὖν συνεχείας ἡ τοῦ ὅλου φορὰ αἰτία , τοῦ δὲ προσιέναι καὶ ἀπιέναι ἡ ἔγκλισις · συμβαίνει γὰρ ὁτὲ μὲν πόρρω γίνεσθαι ὁτὲ δʼ ἐγγύς . ἀνίσου δὲ τοῦ διαστήματος ὄντος ἀνώμαλος ἔσται ἡ κίνησις · ὥστʼ εἰ τῷ προσιέναι καὶ ἐγγὺς εἶναι γεννᾷ , τῷ ἀπιέναι ταὐτὸν τοῦτο καὶ πόρρω γίνεσθαι φθείρει , καὶ εἰ τῷ πολλάκις προσελθεῖν γεννᾷ , καὶ τῷ πολλάκις ἀπελθεῖν φθείρει · τῶν γὰρ ἐναντίων τἀναντία αἴτια . καὶ ἐν ἴσῳ χρόνῳ καὶ ἡ φθορὰ καὶ ἡ γένεσις ἡ κατὰ φύσιν . διὸ καὶ οἱ χρόνοι καὶ οἱ βίοι ἑκάστων ἀριθμὸν ἔχουσι καὶ τούτῳ διορίζονται · πάντων γάρ ἐστι τάξις , καὶ πᾶς βίος καὶ χρόνος μετρεῖται περιόδῳ , πλὴν οὐ τῇ αὐτῇ πάντες , ἀλλʼ οἱ μὲν ἐλάττονι οἱ δὲ πλείονι · τοῖς μὲν γὰρ ἐνιαυτός , τοῖς δὲ μείζων , τοῖς δὲ ἐλάττων ἡ περίοδός ἐστὶ τὸ μέτρον . φαίνεται δὲ καὶ κατὰ τὴν αἴσθησιν ὁμολογούμενα τοῖς παῤ ἡμῶν λόγοις · ὁρῶμεν γὰρ ὅτι προσιόντος μὲν τοῦ ἡλίου γένεσίς ἐστιν , ἀπιόντος δὲ φθίσις , καὶ ἐν ἴσῳ χρόνῳ ἑκάτερον · ἴσος γὰρ ὁ χρόνος τῆς φθορᾶς καὶ τῆς γενέσεως τῆς κατὰ φύσιν . ἀλλά συμβαίνει πολλάκις ἐν ἐλάττονι φθείρεσθαι διὰ τὴν πρὸς ἄλληλα σύγκρασιν · ἀνωμάλου γὰρ οὔσης τῆς ὕλης καὶ οὐ πανταχοῦ τῆς αὐτῆς ἀνάγκη καὶ τὰς γενέσεις ἀνωμάλους εἶναι καὶ τὰς μὲν θάττους τὰς δὲ βραδυτέρας , ὥστε συμβαίνει διὰ τὴν τούτων γένεσιν ἄλλοις γίνεσθαι φθοράν . ἀεὶ δʼ , ὥσπερ εἴρηται , συνεχὴς ἔσται ἡ γένεσις καὶ ἡ φθορά , καὶ οὐδέποτε ὑπολείψει διʼ ἣν εἴπομεν αἰτίαν . τοῦτο δʼ εὐλόγως συμβέβηκεν · ἐπεὶ γὰρ ἐν ἅπασιν ἀεὶ τοῦ βελτίονος ὀρέγεσθαί φαμεν τὴν φύσιν , βέλτιον δὲ τὸ εἶναι ἢ τὸ μὴ εἶναι ( τὸ δʼ εἶναι ποσαχῶς λέγομεν , ἐν ἄλλοις εἴρηται ) , τοῦτο δʼ ἀδύνατον ἐν ἄπασιν ὑπάρχειν διὰ τὸ πόρρω τῆς ἀρχῆς ἀφίστασθαι , τῷ λειπομένῳ τρόπῳ συνεπλήρωσε τὸ ὅλον ὁ θεός , ἐνδελεχῆ ποιήσας τὴν γένεσιν · οὕτω γὰρ ἂν μάλιστα συνείροιτο τὸ εἶναι διὰ τὸ ἐγγύτατα εἶναι τῆς οὐσίας τὸ γίνεσθαι ἀεὶ καὶ τὴν γένεσιν . τούτου δʼ αἴτιον , ὥσπερ εἴρηται πολλάκις , ἡ κύκλῳ φορά · μόνη γὰρ συνεχής . διὸ καὶ τἆλλα ὅσα μεταβάλλει εἰς ἄλληλα κατὰ τὰ πάθη καὶ τὰς δυνάμεις , οἷον τὰ ἁπλᾶ σώματα , μιμεῖται τὴν κύκλῳ φοράν · ὅταν γὰρ ἐξ ὕδατος ἀὴρ γένηται καὶ ἐξ ἀέρος πῦρ καὶ πάλιν ἐκ πυρὸς ὕδωρ , κύκλῳ φαμὲν περιεληλυθέναι τὴν γένεσιν διὰ τὸ πάλιν ἀνακάμπτειν . ὥστε καὶ ἡ εὐθεῖα φορὰ μιμουμένη τὴν κύκλῳ συνεχής ἐστιν . ἅμα δὲ δῆλον ἐκ τούτων ὅ τινες ἀποροῦσιν , διὰ τί ἑκάστου τῶν σωμάτων εἰς τὴν οἰκείαν φερομένου χώραν ἐν τῷ ἀπείρῳ χρόνῳ οὖ διεστᾶσι τὰ σώματα . αἴτιον γὰρ τούτου ἐστὶν ἡ εἰς ἄλληλα μετάβασις · εἰ γὰρ ἕκαστον ἔμενεν ἐν τῇ αὑτοῦ χώρᾳ καὶ μὴ μετέβαλλεν ὑπὸ τοῦ πλησίον , ἤδη ἂν διεστήκεσαν . μεταβάλλει μὲν οὖν διὰ τὴν φορὰν διπλῆν οὖσαν · διὰ δὲ τὸ μεταβάλλειν οὐκ ἐνδέχεται μένειν οὐδὲν αὐτῶν ἐν οὐδεμιᾷ χώρᾳ τεταγμένῃ . διότι μὲν οὖν ἔστι γένεσις καὶ φθορὰ καὶ διὰ τίνʼ αἰτίαν , καὶ τί τὸ γενητὸν καὶ φθαρτόν , φανερὸν ἐκ τῶν εἰρημένων . ἐπεὶ δʼ ἀνάγκη εἶναί τι τὸ κινοῦν εἰ κίνησις ἔσται , ὥσπερ εἴρηται πρότερον ἐν ἑτέροις , καὶ εἰ ἀεί , ὅτι ἀεί τι δεῖ εἶναι , καὶ εἰ συνεχής , ἓν τὸ αὐτὸ καὶ ἀκίνητον καὶ ἀγένητον καὶ ἀναλλοίωτον , καὶ εἰ πλείους αἱ ἐν κύκλῳ κινήσεις , πλείους μέν , πάσας δέ πως εἶναι ταύτας ἀνάγκη ὑπὸ μίαν ἀρχήν · συνεχοῦς δʼ ὄντος τοῦ χρόνου ἀνάγκη τὴν κίνησιν συνεχῆ εἶναι , εἴπερ ἀδύνατον χρόνον χωρὶς κινήσεως εἶναι · συνεχοῦς ἄρα τινὸς ἀριθμὸς ὁ χρόνος , τῆς κύκλῳ ἄρα , καθάπερ ἐν τοῖς ἐν ἀρχῇ λόγοις διωρίσθη . συνεχὴς δʼ ἡ κίνησις πότερον τῷ τὸ κινούμενον συνεχὲς εἶναι ἢ τῷ τὸ ἐν ᾧ κινεῖται , οἷον τὸν τόπον λέγω ἢ τὸ πάθος ; δῆλον δὴ ὅτι τῷ τὸ κινούμενον · πῶς γὰρ τὸ πάθος συνεχὲς ἀλλʼ ἢ τῷ τὸ πρᾶγμα ᾧ συμβέβηκε συνεχὲς εἶναι ; εἰ δὲ καὶ τῷ ἐν ᾧ , μόνῳ τοῦτο τῷ τόπῳ ὑπάρχει · μέγεθος γάρ τι ἔχει , τούτου δὲ τὸ κύκλῳ μόνον συνεχές , ὥστε αὐτὸ αὑτῷ ἀεὶ συνεχές . τοῦτο ἄρα ἐστὶν ὃ ποιεῖ συνεχῆ κίνησιν , τὸ κύκλῳ σῶμα φερόμενον · ἡ δὲ κίνησις τὸν χρόνον .
Lemmas: 10 ἔτι δέ ἐπεί ὁ κατά ὁ φορά κίνησις δείκνυμι · ὅτι ἀδΐος , ἀνάγκη οὗτος εἰμί καί γένεσις εἰμί συνεχής · ὁ γάρ φορά ποιέω ὁ γένεσις ἐνδελεχής διά ὁ προσάγω καί ἀπάγω ὁ γεννητικός . ἅμα δέ δῆλος ὅτι καί ὁ πρότερος καλός λέγω , ὁ πρῶτος ὁ μεταβολή ὁ φορά ἀλλά μή ὁ γένεσις λέγω · πολύς γάρ εὔλογος ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί γένεσις αἴτιος εἰμί ἤ ὁ μή εἰμί ὁ εἰμί ὁ εἰμί . ὁ μέν οὖν φέρω εἰμί , ὁ δέ γίγνομαι οὐ ἵστημι · διό καί ὁ φορά πρότερος ὁ γένεσις . ἐπεί δέ ὑπόκειμαι καί δείκνυμι συνεχής εἰμί ὁ πρᾶγμα καί γένεσις καί φθορά , φημί δέ αἰτία εἰμί ὁ φορά ὁ γίγνομαι , φανερός ὅτι εἷς μέν εἰμί ὁ φορά οὐ ἐνδέχομαι γίγνομαι ἄμφω διά ὁ ἐναντίος εἰμί · ὁ γάρ αὐτός καί ὡσαύτως ἔχω ἀεί ὁ αὐτός φύω ποιέω . ὥστε ἤτοι γένεσις ἀεί εἰμί ἤ φθορά . δέω δέ πολύς εἰμί ὁ κίνησις καί ἐναντίος , ἤ ὁ φορά ἤ ὁ ἀνωμαλία · ὁ γάρ ἐναντίος ἐναντίος αἴτιος . διό καί οὐ ὁ πρῶτος φορά αἰτία εἰμί γένεσις καί φθορά , ἀλλά ὁ κατά ὁ λοξός κύκλος · ἐν οὗτος γάρ καί ὁ συνεχής εἰμί καί ὁ κινέω δύο κίνησις · ἀνάγκη γάρ , εἰ γε ἀεί εἰμί συνεχής γένεσις καί φθορά , ἀεί μέν τις κινέω , ἵνα μή ἐπιλείπω οὗτος ὁ μεταβολή , δύο δέ , ὅπως μή ἕτερος συμβαίνω μόνος . ὁ μέν οὖν συνέχεια ὁ ὁ ὅλος φορά αἴτιος , ὁ δέ προσέρχομαι καί ἀπέρχομαι ὁ ἔγκλισις · συμβαίνω γάρ ὅτε μέν πρόσω γίγνομαι ὅτε δέ ἐγγύς . ἄνισος δέ ὁ διάστημα εἰμί ἀνώμαλος εἰμί ὁ κίνησις · ὥστε εἰ ὁ προσέρχομαι καί ἐγγύς εἰμί γεννάω , ὁ ἀπέρχομαι αὐτός οὗτος καί πρόσω γίγνομαι φθείρω , καί εἰ ὁ πολλάκις προσέρχομαι γεννάω , καί ὁ πολλάκις ἀπέρχομαι φθείρω · ὁ γάρ ἐναντίος ἐναντίος αἴτιος . καί ἐν ἴσος χρόνος καί ὁ φθορά καί ὁ γένεσις ὁ κατά φύσις . διό καί ὁ χρόνος καί ὁ βίος ἕκαστος ἀριθμός ἔχω καί οὗτος διορίζω · πᾶς γάρ εἰμί τάξις , καί πᾶς βίος καί χρόνος μετρέω περίοδος , πλήν οὐ ὁ αὐτός πᾶς , ἀλλά ὁ μέν ἐλαχύς ὁ δέ πολύς · ὁ μέν γάρ ἐνιαυτός , ὁ δέ μέγας , ὁ δέ ἐλαχύς ὁ περίοδος εἰμί ὁ μέτρον . φαίνω δέ καί κατά ὁ αἴσθησις ὁμολογέω ὁ παρά ἐγώ λόγος · ὁράω γάρ ὅτι προσέρχομαι μέν ὁ ἥλιος γένεσις εἰμί , ἀπέρχομαι δέ φθίσις , καί ἐν ἴσος χρόνος ἑκάτερος · ἴσος γάρ ὁ χρόνος ὁ φθορά καί ὁ γένεσις ὁ κατά φύσις . ἀλλά συμβαίνω πολλάκις ἐν ἐλαχύς φθείρω διά ὁ πρός ἀλλήλων σύγκρασις · ἀνώμαλος γάρ ὗσις ὁ ὕλη καί οὐ πανταχοῦ ὁ αὐτός ἀνάγκη καί ὁ γένεσις ἀνώμαλος εἰμί καί ὁ μέν ταχύς ὁ δέ βραδύς , ὥστε συμβαίνω διά ὁ οὗτος γένεσις ἄλλος γίγνομαι φθορά . ἀεί δέ , ὥσπερ λέγω , συνεχής εἰμί ὁ γένεσις καί ὁ φθορά , καί οὐδέποτε ὑπολείπω διά ὅς λέγω αἰτία . οὗτος δέ εὔλογος συμβαίνω · ἐπεί γάρ ἐν ἅπας ἀεί ὁ ἀγαθός ὀρέγω φημί ὁ φύσις , ἀγαθός δέ ὁ εἰμί ἤ ὁ μή εἰμί ( ὁ δέ εἰμί ποσαχῶς λέγω , ἐν ἄλλος λέγω ) , οὗτος δέ ἀδύνατος ἐν ἅπας ὑπάρχω διά ὁ πρόσω ὁ ἀρχή ἀφίστημι , ὁ λείπω τρόπος συμπληρόω ὁ ὅλος ὁ θεός , ἐνδελεχής ποιέω ὁ γένεσις · οὕτως γάρ ἄν μάλα συλλέγω ὁ εἰμί διά ὁ ἐγγύς εἰμί ὁ οὐσία ὁ γίγνομαι ἀεί καί ὁ γένεσις . οὗτος δέ αἴτιος , ὥσπερ λέγω πολλάκις , ὁ κύκλος φορά · μόνος γάρ συνεχής . διό καί ἄλλος ὅσος μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων κατά ὁ πάθος καί ὁ δύναμις , οἷος ὁ ἀπολάω σῶμα , μιμέομαι ὁ κύκλος φορά · ὅταν γάρ ἐκ ὕδωρ ἀήρ γίγνομαι καί ἐκ ἀήρ πῦρ καί πάλιν ἐκ πῦρ ὕδωρ , κύκλος φημί περιέρχομαι ὁ γένεσις διά ὁ πάλιν ἀνακάμπτω . ὥστε καί ὁ εὐθύς φορά μιμέομαι ὁ κύκλος συνεχής εἰμί . ἅμα δέ δῆλος ἐκ οὗτος ὅς τις ἀφοράω , διά τίς ἕκαστος ὁ σῶμα εἰς ὁ οἰκεῖος φέρω χώρα ἐν ὁ ἄπειρος χρόνος οὐ διίστημι ὁ σῶμα . αἴτιος γάρ οὗτος εἰμί ὁ εἰς ἀλλήλων μετάβασις · εἰ γάρ ἕκαστος μένω ἐν ὁ αὐτός χώρα καί μή μεταβάλλω ὑπό ὁ πλησίον , ἤδη ἄν διίστημι . μεταβάλλω μέν οὖν διά ὁ φορά διπλόος εἰμί · διά δέ ὁ μεταβάλλω οὐ ἐνδέχομαι μένω οὐδείς αὐτός ἐν οὐδείς χώρα τάσσω . διότι μέν οὖν εἰμί γένεσις καί φθορά καί διά τίς αἰτία , καί τίς ὁ γενητός καί φθαρτός , φανερός ἐκ ὁ λέγω . ἐπεί δέ ἀνάγκη εἰμί τις ὁ κινέω εἰ κίνησις εἰμί , ὥσπερ λέγω πρότερος ἐν ἕτερος , καί εἰ ἀεί , ὅτι ἀεί τις δέω εἰμί , καί εἰ συνεχής , εἷς ὁ αὐτός καί ἀκίνητος καί ἀγένητος καί ἀναλλοίωτος , καί εἰ πολύς ὁ ἐν κύκλος κίνησις , πολύς μέν , πᾶς δέ πως εἰμί οὗτος ἀνάγκη ὑπό εἷς ἀρχή · συνεχής δέ εἰμί ὁ χρόνος ἀνάγκη ὁ κίνησις συνεχής εἰμί , εἰ ἀδύνατος χρόνος χωρίς κίνησις εἰμί · συνεχής ἄρα τις ἀριθμός ὁ χρόνος , ὁ κύκλος ἄρα , καθά ἐν ὁ ἐν ἀρχή λόγος διορίζω . συνεχής δέ ὁ κίνησις πότερος ὁ ὁ κινέω συνεχής εἰμί ἤ ὁ ὁ ἐν ὅς κινέω , οἷος ὁ τόπος λέγω ἤ ὁ πάθος ; δῆλος δή ὅτι ὁ ὁ κινέω · πῶς γάρ ὁ πάθος συνεχής ἀλλά ἤ ὁ ὁ πρᾶγμα ὅς συμβαίνω συνεχής εἰμί ; εἰ δέ καί ὁ ἐν ὅς , μόνος οὗτος ὁ τόπος ὑπάρχω · μέγεθος γάρ τις ἔχω , οὗτος δέ ὁ κύκλος μόνος συνεχής , ὥστε αὐτός αὐτός ἀεί συνεχής . οὗτος ἄρα εἰμί ὅς ποιέω συνεχής κίνησις , ὁ κύκλος σῶμα φέρω · ὁ δέ κίνησις ὁ χρόνος .