aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 4.5
Περὶ μὲν οὖν ὀλιγοτοκίας καὶ πολυτοκίας καὶ παραφύσεως τῶν πλεοναζόντων ἢ ἐλλειπόντων μορίων , ἔτι δὲ περὶ τῶν τερατωδῶν , εἴρηται . τῶν δὲ ζῴων τὰ μὲν ὅλως οὐκ ἐπικυΐσκεται τὰ δ᾽ ἐπικυΐσκεται , καὶ τῶν ἐπικυϊσκομένων τὰ μὲν δύναται τὰ κυήματα ἐκτρέφειν , τὰ δὲ ποτὲ μὲν ποτὲ δ᾽ οὔ . τοῦ δὲ μὴ ἐπικυΐσκεσθαι αἴτιον ὅτι μονοτόκα ἐστίν . τά τε γὰρ μώνυχα οὐκ ἐπικυΐσκεται καὶ τὰ τούτων μείζονα · διὰ γὰρ τὸ μέγεθος τὸ περίττωμα ἀναλίσκεται εἰς τὸ κύημα . πᾶσι γὰρ ὑπάρχει μέγεθος τούτοις σώματος , τῶν δὲ μεγάλων καὶ τὰ ἔμβρυα μεγάλα κατὰ λόγον ἐστίν · διὸ καὶ τὸ τῶν ἐλεφάντων ἔμβρυον ἡλίκον μόσχος ἐστίν . τὰ δὲ πολυτόκα ἐπικυΐσκεται διὰ τὸ τὰ πλείονα τοῦ ἑνὸς εἶναι θατέρῳ θάτερον ἐπικύημα . τούτων δ᾽ ὅσα μὲν μέγεθος ἔχει , καθάπερ ἄνθρωπος , ἐὰν μὲν ἡ ἑτέρα ὀχεία τῆς ἑτέρας γένηται πάρεγγυς , ἐκτρέφει τὸ ἐπικυηθέν · ἤδη γὰρ ὦπται τὸ τοιοῦτον συμβεβηκός . αἴτιον δὲ τὸ εἰρημένον · καὶ γὰρ ἐν τῇ μιᾷ συνουσίᾳ πλεῖον τὸ ἀπιόν ἐστι σπέρμα , ὃ μερισθὲν ποιεῖ πολυτοκεῖν , ὧν ὑστερίζει θάτερον . ὅταν δ᾽ ἤδη τοῦ κυήματος ηὐξημένου συμβῇ γίνεσθαι τὴν ὀχείαν , ἐπικυΐσκεται μέν ποτε , ὀλιγάκις μέντοι διὰ τὸ τὴν ὑστέραν συμμύειν ὡς τὰ πολλὰ μέχρι τῶν κυουμένων ταῖς γυναιξίν . ἂν δὲ συμβῇ ποτέ ( καὶ γὰρ τοῦτ᾽ ἤδη γέγονεν ) , οὐ δύναται τελειοῦν , ἀλλὰ κυήματ᾽ ἐκπίπτει παραπλήσια τοῖς καλουμένοις ἐκτρώμασιν . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν μονοτόκων διὰ τὸ μέγεθος εἰς τὸ προϋπάρχον τὸ περίττωμα τρέπεται πᾶν , οὕτω καὶ τούτοις , πλὴν ἐκείνοις μὲν εὐθύς , τούτοις δ᾽ ὅταν αὐξηθῇ τὸ ἔμβρυον · τότε γὰρ ἔχουσι παραπλησίως τοῖς μονοτόκοις . ὁμοίως δὲ διὰ τὸ τὸν ἄνθρωπον φύσει πολυτόκον εἶναι , καὶ περιεῖναί τι τῷ μεγέθει τῆς ὑστέρας καὶ τοῦ περιττώματος , μὴ μέντοι τοσοῦτον ὥστε ἕτερον ἐκτρέφειν , μόνα τῶν ζῴων ὀχείαν ἐπιδέχονται κυοῦντα γυνὴ καὶ ἵππος , ἡ μὲν διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν , ἡ δ᾽ ἵππος διά τε τὴν τῆς φύσεως στερρότητα καὶ τὸ περιεῖναί τι τῆς ὑστέρας μέγεθος , πλέον μὲν ἢ τῷ ἑνί , ἔλαττον δὲ ἢ ὥστε ἄλλο ἐπικυΐσκεσθαι τέλειον . ἔστι δὲ φύσει ἀφροδισιαστικὸν διὰ τὸ ταὐτὸ πεπονθέναι τοῖς στερροῖς · ἐκεῖνά τε γὰρ τοιαῦτ᾽ ἐστὶ διὰ τὸ μὴ γίνεσθαι κάθαρσιν ( τοῦτο δ᾽ ἐστὶν ὥσπερ τοῖς ἄρρεσι τὸ ἀφροδισιάσαι ) καὶ ἵπποι αἱ θήλειαι ἥκιστα προΐενται κάθαρσιν . ἐν πᾶσι δὲ τοῖς ζῳοτοκοῦσι τὰ στερρὰ τῶν θηλέων ἀφροδισιαστικὰ διὰ τὸ παραπλησίως ἔχειν τοῖς ἄρρεσιν , ὅταν συνειλεγμένον μὲν ᾖ τὸ σπέρμα , μὴ ἀποκρινόμενον δέ . τοῖς γὰρ θήλεσιν ἡ τῶν καταμηνίων κάθαρσις σπέρματος ἔξοδός ἐστιν · ἔστι γὰρ τὰ καταμήνια σπέρμα ἄπεπτον , ὥσπερ εἴρηται πρότερον . διὸ καὶ τῶν γυναικῶν ὅσαι πρὸς τὴν ὁμιλίαν ἀκρατεῖς τὴν τοιαύτην , ὅταν πολυτοκήσωσι , παύονται τῆς πτοήσεως · ἐκκεκριμένη γὰρ ἡ σπερματικὴ περίττωσις οὐκέτι ποιεῖ τῆς ὁμιλίας ταύτης ἐπιθυμίαν . ἐν δὲ τοῖς ὄρνισιν αἱ θήλειαι τῶν ἀρρένων ἧττόν εἰσιν ἀφροδισιαστικαὶ διὰ τὸ πρὸς τῷ ὑποζώματι τὰς ὑστέρας ἔχειν , τὰ δ᾽ ἄρρενα τοὐναντίον · ἀνεσπασμένους γὰρ ἔχει τοὺς ὄρχεις ἐντός , ὥστ᾽ ἂν ᾖ τὸ γένος τῶν τοιούτων ὀρνίθων φύσει σπερματικόν , ἀεὶ δεῖσθαι τῆς ὁμιλίας ταύτης . τοῖς μὲν οὖν θήλεσι τὸ κάτω καταβαίνειν τὰς ὑστέρας , τοῖς δ᾽ ἄρρεσι τὸ ἀνασπᾶσθαι τοὺς ὄρχεις συμβαίνει πρὸ ὁδοῦ πρὸς τὴν ὀχείαν . δι᾽ ἣν μὲν οὖν αἰτίαν τὰ μὲν οὐκ ἐπικυΐσκεται παντελῶς , τὰ δ᾽ ἐπικυΐσκεται μέν , τὰ δὲ κυήματα ἐκτρέφει ὁτὲ μὲν ὁτὲ δ᾽ οὔ , καὶ διὰ τίν᾽ αἰτίαν τὰ μὲν ἀφροδισιαστικὰ τὰ δ᾽ οὐκ ἀφροδισιαστικὰ τῶν τοιούτων ἐστίν , εἴρηται . ἔνια δὲ τῶν ἐπικυϊσκομένων καὶ πολὺν χρόνον διαλειπούσης τῆς ὀχείας δύναται τὰ κυήματα ἐκτρέφειν , ὅσων σπερματικόν τε τὸ γένος ἐστὶ καὶ μὴ τὸ σῶμα μέγεθος ἔχει καὶ τῶν πολυτόκων ἐστίν . διὰ μὲν γὰρ τὸ πολυτοκεῖν εὐρυχωρίαν ἔχει τῆς ὑστέρας , διὰ δὲ τὸ σπερματικὸν εἶναι πολὺ προΐεται περίττωμα τῆς καθάρσεως · διὰ δὲ τὸ μὴ τὸ σῶμα μέγεθος ἔχειν , ἀλλὰ πλείονι λόγῳ τὴν κάθαρσιν ὑπερβάλλειν τῆς εἰς τὸ κύημα τροφῆς , δύναταί τε συνίστασθαι ζῷα καὶ ὕστερον καὶ ταῦτ᾽ ἐκτρέφειν . ἔτι δ᾽ αἱ ὑστέραι τῶν τοιούτων οὐ συμμεμύκασι διὰ τὸ περιεῖναι περίττωμα τῆς καθάρσεως . τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ γυναικῶν ἤδη συμβέβηκεν · γίνεται γάρ τισι κυούσαις κάθαρσις καὶ διὰ τέλους . ἀλλὰ ταύταις μὲν παρὰ φύσιν ( διὸ βλάπτει τὸ κύημα ) , τοῖς δὲ τοιούτοις τῶν ζῴων κατὰ φύσιν · οὕτω γὰρ τὸ σῶμα συνέστηκεν ἐξ ἀρχῆς , οἷον τὸ τῶν δασυπόδων . τοῦτο γὰρ ἐπικυΐσκεται τὸ ζῷον · οὔτε γὰρ τῶν μεγάλων ἐστὶ πολυτόκον τε ( πολυσχιδὲς γάρ , τὰ δὲ πολυσχιδῆ πολυτόκα ) καὶ σπερματικόν . δηλοῖ δ᾽ ἡ δασύτης · ὑπερβάλλει γὰρ τοῦ τριχώματος τὸ πλῆθος · καὶ γὰρ ὑπὸ τοὺς πόδας καὶ ἐντὸς τῶν γνάθων τοῦτ᾽ ἔχει τρίχας μόνον τῶν ζῴων . ἡ δὲ δασύτης σημεῖον πλήθους περιττώματός ἐστι , διὸ καὶ τῶν ἀνθρώπον οἱ δασεῖς ἀφροδισιαστικοὶ καὶ πολύσπερμοι μᾶλλόν εἰσι τῶν λείων . ὁ μὲν οὖν δασύπους τὰ μὲν τῶν κυημάτων ἀτελῆ πολλάκις ἔχει , τὰ δὲ προΐεται τετελειωμένα τῶν τέκνων .
Lemmas: περι μέν οὖν ὀλιγοτοκία καί πολυτοκία καί παράφυσις ὁ πλεονάζω ἤ ἐλλείπω μόριον , ἔτι δέ περί ὁ τερατώδης , λέγω . ὁ δέ ζῷον ὁ μέν ὅλος οὐ ἐπικυίσκομαι ὁ δέ ἐπικυίσκομαι , καί ὁ ἐπικυίσκω ὁ μέν δύναμαι ὁ κύημα ἐκτρέφω , ὁ δέ ποτέ μέν ποτέ δέ οὐ . ὁ δέ μή ἐπικυίσκομαι αἴτιος ὅτι μονοτόκος εἰμί . ὁ τε γάρ μώνυχος οὐ ἐπικυίσκομαι καί ὁ οὗτος μέγας · διά γάρ ὁ μέγεθος ὁ περίσσωμα ἀναλίσκω εἰς ὁ κύημα . πᾶς γάρ ὑπάρχω μέγεθος οὗτος σῶμα , ὁ δέ μέγας καί ὁ ἔμβρυον μέγας κατά λόγος εἰμί · διό καί ὁ ὁ ἐλέφας ἔμβρυον ἡλίκος μόσχος εἰμί . ὁ δέ πολυτόκος ἐπικυίσκομαι διά ὁ ὁ πολύς ὁ εἷς εἰμί ἕτερος ἕτερος ἐπικύημα . οὗτος δέ ὅσος μέν μέγεθος ἔχω , καθά ἄνθρωπος , ἐάν μέν ὁ ἕτερος ὀχεία ὁ ἕτερος γίγνομαι πάρεγγυς , ἐκτρέφω ὁ ἐπικυέω · ἤδη γάρ ὁράω ὁ τοιοῦτος συμβαίνω . αἴτιος δέ ὁ λέγω · καί γάρ ἐν ὁ εἷς συνουσία πολύς ὁ ἀπέρχομαι εἰμί σπέρμα , ὅς μερίζω ποιέω πολυτοκέω , ὅς ὑστερίζω ἕτερος . ὅταν δέ ἤδη ὁ κύημα αὐξάνω συμβαίνω γίγνομαι ὁ ὀχεία , ἐπικυίσκομαι μέν ποτέ , ὀλιγάκις μέντοι διά ὁ ὁ ὑστέρα συμμύω ὡς ὁ πολύς μέχρι ὁ κυέω ὁ γυνή . ἐάν δέ συμβαίνω ποτέ ( καί γάρ οὗτος ἤδη γίγνομαι ) , οὐ δύναμαι τελειόω , ἀλλά κύημα ἐκπίπτω παραπλήσιος ὁ καλέω ἔκτρωμα . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ μονοτόκος διά ὁ μέγεθος εἰς ὁ προυπάρχω ὁ περίσσωμα τρέπω πᾶς , οὕτως καί οὗτος , πλήν ἐκεῖνος μέν εὐθύς , οὗτος δέ ὅταν αὐξάνω ὁ ἔμβρυον · τότε γάρ ἔχω παραπλήσιος ὁ μονοτόκος . ὅμοιος δέ διά ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις πολυτόκος εἰμί , καί περίειμι τις ὁ μέγεθος ὁ ὑστέρα καί ὁ περίσσωμα , μή μέντοι τοσοῦτος ὥστε ἕτερος ἐκτρέφω , μόνος ὁ ζῷον ὀχεία ἐπιδέχομαι κυέω γυνή καί ἵππος , ὁ μέν διά ὁ λέγω αἰτία , ὁ δέ ἵππος διά τε ὁ ὁ φύσις στερρότης καί ὁ περίειμι τις ὁ ὑστέρα μέγεθος , πολύς μέν ἤ ὁ εἷς , ἐλαχύς δέ ἤ ὥστε ἄλλος ἐπικυίσκομαι τέλειος . εἰμί δέ φύσις ἀφροδισιαστικός διά ὁ αὐτός πάσχω ὁ στερρός · ἐκεῖνος τε γάρ τοιοῦτος εἰμί διά ὁ μή γίγνομαι κάθαρσις ( οὗτος δέ εἰμί ὥσπερ ὁ ἄρσην ὁ ἀφροδισιάζω ) καί ἵππος ὁ θῆλυς ἦκα προίημι κάθαρσις . ἐν πᾶς δέ ὁ ζωοτοκέω ὁ στερρός ὁ θῆλυς ἀφροδισιαστικός διά ὁ παραπλήσιος ἔχω ὁ ἄρσην , ὅταν συλλέγω μέν εἰμί ὁ σπέρμα , μή ἀποκρίνω δέ . ὁ γάρ θῆλυς ὁ ὁ καταμήνιος κάθαρσις σπέρμα ἔξοδος εἰμί · εἰμί γάρ ὁ καταμήνιος σπέρμα ἄπεπτος , ὥσπερ λέγω πρότερος . διό καί ὁ γυνή ὅσος πρός ὁ ὁμιλία ἀκρατής ὁ τοιοῦτος , ὅταν πολυτοκέω , παύω ὁ πτόησις · ἐκκρίνω γάρ ὁ σπερματικός περίσσωσις οὐκέτι ποιέω ὁ ὁμιλία οὗτος ἐπιθυμία . ἐν δέ ὁ ὄρνις ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην ἥσσων εἰμί ἀφροδισιαστικός διά ὁ πρός ὁ ὑπόζωμα ὁ ὑστέρα ἔχω , ὁ δέ ἄρσην ἐναντίος · ἀνασπάω γάρ ἔχω ὁ ὄρχις ἐντός , ὥστε ἐάν εἰμί ὁ γένος ὁ τοιοῦτος ὄρνις φύσις σπερματικός , ἀεί δέω ὁ ὁμιλία οὗτος . ὁ μέν οὖν θῆλυς ὁ κάτω καταβαίνω ὁ ὑστέρα , ὁ δέ ἄρσην ὁ ἀνασπάω ὁ ὄρχις συμβαίνω πρό ὁδός πρός ὁ ὀχεία . διά ὅς μέν οὖν αἰτία ὁ μέν οὐ ἐπικυίσκομαι παντελής , ὁ δέ ἐπικυίσκομαι μέν , ὁ δέ κύημα ἐκτρέφω ὅτε μέν ὅτε δέ οὐ , καί διά τίς αἰτία ὁ μέν ἀφροδισιαστικός ὁ δέ οὐ ἀφροδισιαστικός ὁ τοιοῦτος εἰμί , λέγω . ἔνιοι δέ ὁ ἐπικυίσκω καί πολύς χρόνος διαλείπω ὁ ὀχεία δύναμαι ὁ κύημα ἐκτρέφω , ὅσος σπερματικός τε ὁ γένος εἰμί καί μή ὁ σῶμα μέγεθος ἔχω καί ὁ πολυτόκος εἰμί . διά μέν γάρ ὁ πολυτοκέω εὐρυχωρία ἔχω ὁ ὑστέρα , διά δέ ὁ σπερματικός εἰμί πολύς προίημι περίσσωμα ὁ κάθαρσις · διά δέ ὁ μή ὁ σῶμα μέγεθος ἔχω , ἀλλά πολύς λόγος ὁ κάθαρσις ὑπερβάλλω ὁ εἰς ὁ κύημα τροφή , δύναμαι τε συνίστημι ζῷον καί ὕστερον καί οὗτος ἐκτρέφω . ἔτι δέ ὁ ὑστέρα ὁ τοιοῦτος οὐ συμμύω διά ὁ περίειμι περίσσωμα ὁ κάθαρσις . οὗτος δέ καί ἐπί γυνή ἤδη συμβαίνω · γίγνομαι γάρ τις κυέω κάθαρσις καί διά τέλος . ἀλλά οὗτος μέν παρά φύσις ( διό βλάπτω ὁ κύημα ) , ὁ δέ τοιοῦτος ὁ ζῷον κατά φύσις · οὕτως γάρ ὁ σῶμα συνίστημι ἐκ ἀρχή , οἷος ὁ ὁ δασύπους . οὗτος γάρ ἐπικυίσκομαι ὁ ζῷον · οὔτε γάρ ὁ μέγας εἰμί πολυτόκος τε ( πολύσχιστος γάρ , ὁ δέ πολύσχιστος πολυτόκος ) καί σπερματικός . δηλόω δέ ὁ δασύτης · ὑπερβάλλω γάρ ὁ τρίχωμα ὁ πλῆθος · καί γάρ ὑπό ὁ πούς καί ἐντός ὁ γνάθων οὗτος ἔχω θρίξ μόνος ὁ ζῷον . ὁ δέ δασύτης σημεῖον πλῆθος περίσσωμα εἰμί , διό καί ὁ ἄνθρωπος ὁ δασύς ἀφροδισιαστικός καί πολύσπερμος μάλα εἰμί ὁ λεῖος . ὁ μέν οὖν δασύπους ὁ μέν ὁ κύημα ἀτελής πολλάκις ἔχω , ὁ δέ προίημι τελειόω ὁ τέκνον .