aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 4.8
Τὸ δὲ γάλα γίνεται τοῖς θήλεσιν ὅσα ζῳοτοκεῖ ἐν αὐτοῖς , χρήσιμον μὲν εἰς τὸν χρόνον τὸν τοῦ τόκου . τῆς γὰρ τροφῆς χάριν αὐτὸ τῆς θύραζε ἐποίησεν ἡ φύσις τοῖς ζῴοις , ὥςτ᾽ ὄτ᾽ ἐλλείπειν αὐτὸ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ οὐθὲν οὔθ᾽ ὑπερβάλλειν οὐθέν · ὅπερ καὶ φαίνεται συμπῖπτον , ἂν μή τι γένηται παρὰ φύσιν . τοῖς μὲν οὖν ἄλλοις ζῴοις , διὰ τὸ τὸν χρόνον ἕνα . τῆς κυήσεως εἶναι , πρὸς τοῦτον ἀπαντᾷ τὸν καιρὸν ἡ πέψις αὐτοῦ · τοῖς δ᾽ ἀνθρώποις ἐπεὶ πλείους οἱ χρόνοι , κατὰ τὸν πρῶτον ἀναγκαῖον ὑπάρχειν . διὸ πρὸ τῶν ἑπτὰ μηνῶν ἄχρηστον τὸ γάλα ταῖς γυναιξί , τότε δ᾽ ἤδη γίνεται χρήσιμον . εὐλόγως δὲ συμβαίνει καὶ διὰ τὴν ἐξ ἀνάγκης αἰτίαν πεπεμμένον εἰς τοὺς τελευταίους χρόνους . τὸ μὲν γὰρ πρῶτον ἡ τοῦ τοιούτου περιττώματος ἀπόκρισις εἰς τὴν τῶν ἐμβρύων ἀναλίσκεται γένεσιν . πάντων δ᾽ ἡ τροφὴ τὸ γλυκύτατον καὶ πεπεμμένον , ὥστ᾽ ἀφαιρουμένης τῆς τοιαύτης δυνάμεως ἀνάγκη τὸ λοιπὸν ἁλμυρὸν γίνεσθαι καὶ δύσχυμον . τελεουμένων δὲ τῶν κυημάτων πλέον τὸ περίττωμα τὸ περιγινόμενον · ἔλαττον γὰρ τὸ ἀναλισκόμενον καὶ γλυκύτερον , οὐκ ἀφαιρουμένου ὁμοίως τοῦ εὐπέπτου . οὐ γὰρ ἔτι εἰς πλάσιν τοῦ ἐμβρύου γίγνεται ἡ δαπάνη , ἀλλ᾽ εἰς μικρὰν αὔξησιν , ὥσπερ ἑστηκὸς ἤδη διὰ τὸ τέλος ἔχειν τὸ ἔμβρυον . ἔστι γάρ τις καὶ κυήματος τελείωσις . διόπερ ἐξέρχεται καὶ μεταβάλλει τὴν γένεσιν , ὡς ἔχον τὰ αὑτοῦ , καὶ οὐκέτι λαμβάνει τὸ μὴ αὑτοῦ , ἐν ᾧ καιρῷ γίνεται τὸ γάλα χρήσιμον . εἰς δὲ τὸν ἄνω τόπον καὶ τοὺς μαστοὺς συλλέγεται διὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς τάξιν τῆς συστάσεως . τὸ μὲν γὰρ ἄνω τοῦ ὑποζώματος τὸ κύριον τοῦ ζῴου ἐστί , τὸ δὲ κάτω τῆς τροφῆς καὶ τοῦ περιττώματος , ὅπως ὅσα πορευτικὰ τῶν ζῴων ἐν αὑτοῖς ἔχοντα τὴν τῆς τροφῆς αὐτάρκειαν μεταβάλλῃ τοὺς τόπους . ἐντεῦθεν δὲ καὶ ἡ σπερματικὴ περίττωσις ἀποκρίνεται διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν ἐν τοῖς κατ᾽ ἀρχὰς λόγοις . ἔστι δὲ τό τε τῶν ἀρρένων περίττωμα καὶ τὰ καταμήνια τοῖς θήλεσιν αἱματικῆς φύσεως . τούτου δ᾽ ἀρχὴ καὶ τῶν φλεβῶν ἡ καρδία · αὕτη δ᾽ ἐν τοῖς μορίοις τούτοις . διὸ πρῶτον ἐνταῦθα ἀναγκαῖον γίγνεσθαι τὴν μεταβολὴν ἐπίδηλον τῆς τοιαύτης περιττώσεως . διόπερ αἵ τε φωναὶ μεταβάλλουσι καὶ τῶν ἀρρένων καὶ τῶν θηλειῶν , ὅταν ἄρχωνται σπέρμα φέρειν ( ἡ γὰρ ἀρχὴ τῆς φωνῆς ἐντεῦθεν · ἀλλοία δὲ γίνεται ἀλλοίου γινομένου τοῦ κινοῦντος ) , καὶ τὰ περὶ τοὺς μαστοὺς αἴρεται καὶ τοῖς ἄρρεσιν ἐπιδήλως , μᾶλλον δὲ τοῖς θήλεσιν · διὰ γὰρ τὸ κάτω τὴν ἔκκρισιν γίνεσθαι πολλὴν κενὸς ὁ τόπος γίνεται ὁ τῶν μαστῶν αὐταῖς καὶ σομφός . ὁμοίως δὲ καὶ τοῖς κάτω τοὺς μαστοὺς ἔχουσιν . γίνεται μὲν οὖν ἐπίδηλος καὶ ἡ φανὴ καὶ τὰ περὶ τοὺς μαστοὺς καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις τοῖς ἐμπείροις περὶ ἕκαστον γένος , ἐπὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων διαφέρει πλεῖστον . αἴτιον δὲ τὸ πλείστην εἶναι τὴν περίττωσιν τοῖς θήλεσι τούτοις τῶν θηλέων καὶ τοῖς ἄρρεσι τῶν ἀρρένων ὡς κατὰ μέγεθος , ταῖς μὲν τὴν τῶν καταμηνίων , τοῖς δὲ τὴν τοῦ σπέρματος πρόεσιν . ὅταν οὖν μὴ λαμβάνῃ μὲν τὸ ἔμβρυον τὴν τοιαύτην ἀπόκρισιν , κωλύῃ δὲ θύραζε βαδίζειν , ἀναγκαῖον εἰς τοὺς κενοὺς τόπους ἀθροίζεσθαι τὸ περίττωμα πᾶν , ὅσοιπερ ἂν ὦσιν ἐπὶ τῶν αὐτῶν πόρων . ἔστι δ᾽ ἑκάστοις τοιοῦτος ὁ τῶν μαστῶν τόπος δι᾽ ἀμφοτέρας τὰς αἰτίας ἕνεκά τε τοῦ βελτίστου γεγονὼς τοιοῦτος καὶ ἐξ ἀνάγκης . ἐνταῦθα δὲ ἤδη συνίσταται καὶ γίνεται πεπεμμένη τροφὴ τοῖς ζῴοις . τῆς δὲ πέψεως ἔστι μὲν λαβεῖν τὴν εἰρημένην αἰτίαν , ἔστι δὲ τὴν ἐναντίαν . εὔλογον γὰρ καὶ μεῖζον ὂν τὸ ἔμβρυον πλείω λαμβάνειν τροφήν , ὥστε ἔλαττον περιγίνεσθαι περὶ τὸν χρόνον τοῦτον · πέττεται δὲ θᾶττον τὸ ἔλαττον . ὅτι μὲν οὖν ἐστὶ τὸ γάλα τὴν αὐτὴν ἔχον φύσιν τῇ ἀποκρίσει ἐξ ἧς γίνεται ἕκαστον , δῆλον , εἴρηται δὲ καὶ πρότερον . ἡ γὰρ αὐτὴ ὕλη ἡ τρέφουσα καὶ ἐξ ἧς συνιστᾷ τὴν γένεσιν ἡ φύσις . ἔστι δὲ τοῦτο ἡ αἱματικὴ ὑγρότης τοῖς ἐναίμοις . τὸ γὰρ γάλα πεπεμμένον αἷμά ἐστιν , ἀλλ᾽ οὐ διεφθαρμένον . Ἐμπεδοκλῆς δ᾽ ἢ οὐκ ὀρθῶς ὑπελάμβανεν ἢ οὐκ εὖ μετήνεγκε ποιήσας ὡς τὸ γάλα " μηνὸς ἐν ὀγδοάτου δεκάτῃ πύον ἔπλετο λευκόν . " σαπρότης γὰρ καὶ πέψις ἐναντίον , τὸ δὲ πύον σαπρότης τις ἐστίν , τὸ δὲ γάλα τῶν πεπεμμένων . οὐ γίνονται δὲ οὔτε θηλαζομέναις αἱ καθάρσεις κατὰ φύσιν , οὔτε συλλαμβάνουσι θηλαζόμεναι · κἂν συλλάβωσιν , ἀποσβέννυται τὸ γάλα διὰ τὸ τὴν αὐτὴν εἶναι φύσιν τοῦ γάλακτος καὶ τῶν καταμηνίων . ἡ δὲ φύσις οὐ δύναται πολυχοεῖν οὕτως ὥστ’ ἐπαμφοτερίζειν , ἀλλ᾽ ἂν ἐπὶ θάτερα γένηται ἡ ἀπόκρισις , ἀναγκαῖον ἐπὶ θάτερα ἐκλείπειν , ἐὰν μὴ γίνηται βίαιον καὶ παρὰ τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . τοῦτο δ᾽ ἤδη παρὰ φύσιν · ἐν γὰρ τοῖς μὴ ἀδυνάτοις ἄλλως ἔχειν ἀλλ᾽ ἐνδεχομένοις τὸ κατὰ φύσιν ἐστὶ τὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . καλῶς δὲ διώρισται τοῖς χρόνοις καὶ ἡ γένεσις ἡ τῶν ζῴων . ὅταν γὰρ διὰ τὸ μέγεθος μηκέτι ἱκανὴ ᾖ τῷ κυουμένῳ ἡ διὰ τοῦ ὀμφαλοῦ τροφή , ἀλλὰ τὸ γάλα γίνεται χρήσιμον πρὸς τὴν γινομένην τροφὴν καὶ οὐκ εἰσιούσης διὰ τοῦ ὀμφαλοῦ τροφῆς , συμπίπτουσιν αἱ φλέβες περὶ ἃς ὁ καλούμενος ὀμφαλός ἐστι χιτών , καὶ διὰ ταῦτα καὶ τότε συμβαίνει θύραζε ἡ ἔξοδος .
Lemmas: ὁ δέ γάλα γίγνομαι ὁ θῆλυς ὅσος ζῳοτοκέω ἐν ἑαυτοῦ , χρήσιμος μέν εἰς ὁ χρόνος ὁ ὁ τόκος . ὁ γάρ τροφή χάριν αὐτός ὁ θύραζε ποιέω ὁ φύσις ὁ ζῷον , ὥστε ὅτε ἐλλείπω αὐτός ἐν ὁ χρόνος οὗτος οὐδείς οὔτε ὑπερβάλλω οὐδείς · ὅς καί φαίνω συμπίπτω , ἐάν μή τις γίγνομαι παρά φύσις . ὁ μέν οὖν ἄλλος ζῷον , διά ὁ ὁ χρόνος εἷς . ὁ κύησις εἰμί , πρός οὗτος ἀπαντάω ὁ καιρός ὁ πέψις αὐτός · ὁ δέ ἄνθρωπος ἐπεί πολύς ὁ χρόνος , κατά ὁ πρῶτος ἀναγκαῖος ὑπάρχω . διό πρό ὁ ἑπτά μείς ἄχρηστος ὁ γάλα ὁ γυνή , τότε δέ ἤδη γίγνομαι χρήσιμος . εὔλογος δέ συμβαίνω καί διά ὁ ἐκ ἀνάγκη αἰτία πέμπω εἰς ὁ τελευταῖος χρόνος . ὁ μέν γάρ πρῶτος ὁ ὁ τοιοῦτος περίσσωμα ἀπόκρισις εἰς ὁ ὁ ἔμβρυον ἀναλίσκω γένεσις . πᾶς δέ ὁ τροφή ὁ γλυκύς καί πέμπω , ὥστε ἀφαιρέω ὁ τοιοῦτος δύναμις ἀνάγκη ὁ λοιπός ἁλμυρός γίγνομαι καί δύσχυμος . τελειόω δέ ὁ κύημα πολύς ὁ περίσσωμα ὁ περιγίγνομαι · ἐλαχύς γάρ ὁ ἀναλίσκω καί γλυκύς , οὐ ἀφαιρέω ὅμοιος ὁ εὔπεπτος . οὐ γάρ ἔτι εἰς πλάσις ὁ ἔμβρυον γίγνομαι ὁ δαπάνη , ἀλλά εἰς μικρός αὔξησις , ὥσπερ ἵστημι ἤδη διά ὁ τέλος ἔχω ὁ ἔμβρυον . εἰμί γάρ τις καί κύημα τελείωσις . διόπερ ἐξέρχομαι καί μεταβάλλω ὁ γένεσις , ὡς ἔχω ὁ ἑαυτοῦ , καί οὐκέτι λαμβάνω ὁ μή ἑαυτοῦ , ἐν ὅς καιρός γίγνομαι ὁ γάλα χρήσιμος . εἰς δέ ὁ ἄνω τόπος καί ὁ μαστός συλλέγω διά ὁ ἐκ ἀρχή τάξις ὁ σύστασις . ὁ μέν γάρ ἄνω ὁ ὑπόζωμα ὁ κύριος ὁ ζῷον εἰμί , ὁ δέ κάτω ὁ τροφή καί ὁ περίσσωμα , ὅπως ὅσος πορευτικός ὁ ζῷον ἐν ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ὁ τροφή αὐτάρκεια μεταβάλλω ὁ τόπος . ἐντεῦθεν δέ καί ὁ σπερματικός περίσσωσις ἀποκρίνω διά ὁ λέγω αἰτία ἐν ὁ κατά ἀρχή λόγος . εἰμί δέ ὁ τε ὁ ἄρσην περίσσωμα καί ὁ καταμήνιος ὁ θῆλυς αἱματικός φύσις . οὗτος δέ ἀρχή καί ὁ φλέψ ὁ καρδία · οὗτος δέ ἐν ὁ μόριον οὗτος . διό πρῶτος ἐνταῦθα ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ μεταβολή ἐπίδηλος ὁ τοιοῦτος περίσσωσις . διόπερ ὁ τε φωνή μεταβάλλω καί ὁ ἄρσην καί ὁ θῆλυς , ὅταν ἄρχω σπέρμα φέρω ( ὁ γάρ ἀρχή ὁ φωνή ἐντεῦθεν · ἀλλοῖος δέ γίγνομαι ἀλλοῖος γίγνομαι ὁ κινέω ) , καί ὁ περί ὁ μαστός ἀείρω καί ὁ ἄρσην ἐπίδηλος , μάλα δέ ὁ θῆλυς · διά γάρ ὁ κάτω ὁ ἔκκρισις γίγνομαι πολύς κενός ὁ τόπος γίγνομαι ὁ ὁ μαστός αὐτός καί σομφός . ὅμοιος δέ καί ὁ κάτω ὁ μαστός ἔχω . γίγνομαι μέν οὖν ἐπίδηλος καί ὁ φανός καί ὁ περί ὁ μαστός καί ἐν ὁ ἄλλος ζῷον ὁ ἔμπειρος περί ἕκαστος γένος , ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος διαφέρω πολύς . αἴτιος δέ ὁ πολύς εἰμί ὁ περίσσωσις ὁ θῆλυς οὗτος ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην ὁ ἄρσην ὡς κατά μέγεθος , ὁ μέν ὁ ὁ καταμήνιος , ὁ δέ ὁ ὁ σπέρμα πρόεσις . ὅταν οὖν μή λαμβάνω μέν ὁ ἔμβρυον ὁ τοιοῦτος ἀπόκρισις , κωλύω δέ θύραζε βαδίζω , ἀναγκαῖος εἰς ὁ κενός τόπος ἀθροίζω ὁ περίσσωμα πᾶς , ὅσος ἄν εἰμί ἐπί ὁ αὐτός πόρος . εἰμί δέ ἕκαστος τοιοῦτος ὁ ὁ μαστός τόπος διά ἀμφότερος ὁ αἰτία ἕνεκα τε ὁ ἀγαθός γίγνομαι τοιοῦτος καί ἐκ ἀνάγκη . ἐνταῦθα δέ ἤδη συνίστημι καί γίγνομαι πέμπω τροφή ὁ ζῷον . ὁ δέ πέψις εἰμί μέν λαμβάνω ὁ λέγω αἰτία , εἰμί δέ ὁ ἐναντίος . εὔλογος γάρ καί μέγας εἰμί ὁ ἔμβρυον πολύς λαμβάνω τροφή , ὥστε ἐλαχύς περιγίγνομαι περί ὁ χρόνος οὗτος · πέσσω δέ ταχύς ὁ ἐλαχύς . ὅτι μέν οὖν εἰμί ὁ γάλα ὁ αὐτός ἔχω φύσις ὁ ἀπόκρισις ἐκ ὅς γίγνομαι ἕκαστος , δῆλος , λέγω δέ καί πρότερος . ὁ γάρ αὐτός ὕλη ὁ τρέφω καί ἐκ ὅς συνιστάω ὁ γένεσις ὁ φύσις . εἰμί δέ οὗτος ὁ αἱματικός ὑγρότης ὁ ἔναιμος . ὁ γάρ γάλα πέμπω αἷμα εἰμί , ἀλλά οὐ διαφθείρω . Ἐμπεδοκλῆς δέ ἤ οὐ ὀρθός ὑπολαμβάνω ἤ οὐ εὖ μεταφέρω ποιέω ὡς ὁ γάλα " μείς ἐν ὀγδόατος δέκατος πύον πέλω λευκός . " σαπρότης γάρ καί πέψις ἐναντίος , ὁ δέ πύον σαπρότης τις εἰμί , ὁ δέ γάλα ὁ πέσσω . οὐ γίγνομαι δέ οὔτε θηλάζω ὁ κάθαρσις κατά φύσις , οὔτε συλλαμβάνω θηλάζω · ἐάν συλλαμβάνω , ἀποσβέννυμι ὁ γάλα διά ὁ ὁ αὐτός εἰμί φύσις ὁ γάλα καί ὁ καταμήνιος . ὁ δέ φύσις οὐ δύναμαι πολυχοέω οὕτως ὥστε ἐπαμφοτερίζω , ἀλλά ἐάν ἐπί ἕτερος γίγνομαι ὁ ἀπόκρισις , ἀναγκαῖος ἐπί ἕτερος ἐκλείπω , ἐάν μή γίγνομαι βίαιος καί παρά ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς . οὗτος δέ ἤδη παρά φύσις · ἐν γάρ ὁ μή ἀδύνατος ἄλλος ἔχω ἀλλά ἐνδέχομαι ὁ κατά φύσις εἰμί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς . καλός δέ διορίζω ὁ χρόνος καί ὁ γένεσις ὁ ὁ ζῷον . ὅταν γάρ διά ὁ μέγεθος μηκέτι ἱκανός εἰμί ὁ κυέω ὁ διά ὁ ὀμφαλός τροφή , ἀλλά ὁ γάλα γίγνομαι χρήσιμος πρός ὁ γίγνομαι τροφή καί οὐ εἰσέρχομαι διά ὁ ὀμφαλός τροφή , συμπίπτω ὁ φλέψ περί ὅς ὁ καλέω ὀμφαλός εἰμί χιτών , καί διά οὗτος καί τότε συμβαίνω θύραζε ὁ ἔξοδος .