aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 1.22
ἥ τε γένεσις ἐν τῷ θήλει συμβαίνει τῶν γινομένων , ἀλλ᾽ οὐκ εἰς τὸ ἄρρεν · οὕτ᾽ αὖ τὸ ἄρρεν προΐεται τὴν γονὴν οὔτε τὸ θῆλυ , ἀλλ᾽ ἄμφω εἰς τὸ θῆλυ συμβάλλονται τὸ παρ᾽ αὐτῶν γιγνόμενον , διὰ τὸ ἐν τῷ θήλει εἶναι τὴν ὕλην ἐξ ἧς ἐστὶ τὸ δημιουργούμενον . καὶ εὐθὺς τὴν μὲν ἀθρόον ὑπάρχειν ἀναγκαῖον ἐξ ἧς συνίσταται τὸ κύημα τὸ πρῶτον , τὴν δ᾽ ἐπιγίνεσθαι δεῖ τῆς ὕλης ἵν᾽ αὐξάνηται τὸ κυόμενον . ὥστ᾽ ἀνάγκη ἐν τῷ θήλει ὑπάρχειν τὸν τόκον · καὶ γὰρ πρὸς τῷ ξύλῳ ὁ τέκτων καὶ πρὸς τῷ πηλῷ ὁ κεραμεύς , καὶ ὅλως πᾶσα ἡ ἐργασία καὶ ἡ κίνησις ἡ ἐσχάτη πρὸς τῇ ὕλῃ , οἷον ἡ οἰκοδόμησις ἐν τοῖς οἰκοδομουμένοις . λάβοι δ᾽ ἄν τις ἐκ τούτων καὶ τὸ ἄρρεν πῶς συμβάλλεται πρὸς τὴν γένεσιν · οὐδὲ γὰρ τὸ ἄρρεν ἅπαν προΐεται σπέρμα , ὅσα τε προΐεται τῶν ἀρρένων , οὐθὲν μόριον τοῦτ᾽ ἐστὶ τοῦ γιγνομένου κυήματος , ὥσπερ οὐδ᾽ ἀπὸ τοῦ τέκτονος πρὸς τὴν τῶν ξύλων ὕλην οὔτ᾽ ἀπέρχεται οὐθέν , οὔτε μόριον οὐθέν ἐστιν ἐν τῷ γιγνομένῳ τῆς τεκτονικῆς , ἀλλ᾽ ἡ μορφὴ καὶ τὸ εἶδος ἀπ᾽ ἐκείνου ἐγγίνεται διὰ τῆς κινήσεως ἐν τῇ ὕλῃ , καὶ ἡ μὲν ψυχὴ ἐν ᾗ τὸ εἶδος καὶ ἡ ἐπιστήμη κινοῦσι τὰς χεῖρας ἤ τι μόριον ἕτερον ποιάν τινα κίνησιν , ἑτέραν μὲν ἀφ᾽ ὧν τὸ γιγνόμενον ἕτερον , τὴν αὐτὴν δὲ ἀφ᾽ ὧν τὸ αὐτό , αἱ δὲ χεῖρες καὶ τὰ ὄργανα τὴν ὕλην . ὁμοίως δὲ καὶ ἡ φύσις ἡ ἐν τῷ ἄρρενι τῶν σπέρμα προιϊεμένων χρῆται τῷ σπέρματι ὡς ὀργάνῳ καὶ ἔχοντι κίνησιν ἐνεργείᾳ , ὥσπερ ἐν τοῖς κατὰ τέχνην γινομένοις τὰ ὄργανα κινεῖται · ἐν ἐκείνοις γάρ πως ἡ κίνησις τῆς τέχνης . ὅσα μὲν οὗν προΐεται σπέρμα , συμβάλλεται τοῦτον τὸν τρόπον εἰς τὴν γένεσιν · ὅσα δὲ μὴ προΐεται σπέρμα , ἀλλ’ ἐναφίησι τὸ θῆλυ εἰς τὸ ἄρρεν τῶν αὑτοῦ τι μο ρίων , ὅμοιον ἔοικε ποιοῦντι ὥσπερ ἂν εἰ τὴν ὕλην κομίσειε ρένων οὐθὲν δι’ ἑτέρων οἵα τε ποιεῖν ἡ φύσις , ἀλλὰ μόλις αὐτῆς προσεδρευούσης ἰσχύουσιν αἱ κινήσεις , καὶ ἔοικε τοῖς πλάττουσιν , οὐ τοῖς τεκταινομένοις · οὐ γὰρ δι’ ἑτέρου θιγγάνουσα δημιουργεῖ τὸ συνιστάμενον , ἀλλ’ αὐτὴ τοῖς αὑτῆς μορίοις .
Lemmas: ὁ τε γένεσις ἐν ὁ θῆλυς συμβαίνω ὁ γίγνομαι , ἀλλά οὐ εἰς ὁ ἄρσην · ὅτε αὖ ὁ ἄρσην προίημι ὁ γονή οὔτε ὁ θῆλυς , ἀλλά ἄμφω εἰς ὁ θῆλυς συμβάλλω ὁ παρά αὐτός γίγνομαι , διά ὁ ἐν ὁ θῆλυς εἰμί ὁ ὕλη ἐκ ὅς εἰμί ὁ δημιουργέω . καί εὐθύς ὁ μέν ἀθρόος ὑπάρχω ἀναγκαῖος ἐκ ὅς συνίστημι ὁ κύημα ὁ πρῶτος , ὁ δέ ἐπιγίγνομαι δέω ὁ ὕλη ἵνα αὐξάνω ὁ κύω . ὥστε ἀνάγκη ἐν ὁ θῆλυς ὑπάρχω ὁ τόκος · καί γάρ πρός ὁ ξύλον ὁ τέκτων καί πρός ὁ πηλός ὁ κεραμεύς , καί ὅλος πᾶς ὁ ἐργασία καί ὁ κίνησις ὁ ἔσχατος πρός ὁ ὕλη , οἷος ὁ οἰκοδόμησις ἐν ὁ οἰκοδομέω . λαμβάνω δέ ἄν τις ἐκ οὗτος καί ὁ ἄρσην πῶς συμβάλλω πρός ὁ γένεσις · οὐδέ γάρ ὁ ἄρσην ἅπας προίημι σπέρμα , ὅσος τε προίημι ὁ ἄρσην , οὐδείς μόριον οὗτος εἰμί ὁ γίγνομαι κύημα , ὥσπερ οὐδέ ἀπό ὁ τέκτων πρός ὁ ὁ ξύλον ὕλη οὔτε ἀπέρχομαι οὐδείς , οὔτε μόριον οὐδείς εἰμί ἐν ὁ γίγνομαι ὁ τεκτονικός , ἀλλά ὁ μορφή καί ὁ εἶδος ἀπό ἐκεῖνος ἐγγίγνομαι διά ὁ κίνησις ἐν ὁ ὕλη , καί ὁ μέν ψυχή ἐν ὅς ὁ εἶδος καί ὁ ἐπιστήμη κινέω ὁ χείρ ἤ τις μόριον ἕτερος ποιός τις κίνησις , ἕτερος μέν ἀπό ὅς ὁ γίγνομαι ἕτερος , ὁ αὐτός δέ ἀπό ὅς ὁ αὐτός , ὁ δέ χείρ καί ὁ ὄργανον ὁ ὕλη . ὅμοιος δέ καί ὁ φύσις ὁ ἐν ὁ ἄρσην ὁ σπέρμα προίημι χράω ὁ σπέρμα ὡς ὄργανον καί ἔχω κίνησις ἐνέργεια , ὥσπερ ἐν ὁ κατά τέχνη γίγνομαι ὁ ὄργανον κινέω · ἐν ἐκεῖνος γάρ πως ὁ κίνησις ὁ τέχνη . ὅσος μέν οὖν προίημι σπέρμα , συμβάλλω οὗτος ὁ τρόπος εἰς ὁ γένεσις · ὅσος δέ μή προίημι σπέρμα , ἀλλά ἐναφίημι ὁ θῆλυς εἰς ὁ ἄρσην ὁ ἑαυτοῦ τις μ Ῥίον , ὅμοιος ἔοικα ποιέω ὥσπερ ἄν εἰ ὁ ὕλη κομίζω ρένος οὐδείς διά ἕτερος οἷος τε ποιέω ὁ φύσις , ἀλλά μόλις αὐτός προσεδρεύω ἰσχύω ὁ κίνησις , καί ἔοικα ὁ πλήσσω , οὐ ὁ τεκταίνομαι · οὐ γάρ διά ἕτερος θιγγάνω δημιουργέω ὁ συνίστημι , ἀλλά αὐτός ὁ ἑαυτοῦ μόριον .