aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 1.2
Περὶ μὲν οὖν φυτῶν , αὐτὰ καθ᾽ αὑτὰ χωρὶς ἐπισκεππτέον · περὶ δὲ τῶν ἄλλων ζῴων τῆς γενέσεως λεκτέον κατὰ τὸν ἐπιβάλλοντα λόγον καθ᾽ ἕκαστον αὐτῶν , ἀπὸ τῶν εἰρημένων συνείροντας . καθάπερ γὰρ εἴπομεν , τῆς γενέσεως ἀρχὰς ἄν τις οὐχ ἥκιστα θείη τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν , τὸ μὲν ἄρρεν ὡς τῆς κινήσεως καὶ τῆς γενέσεως ἔχον τὴν ἀρχήν , τὸ δὲ θῆλυ ὡς ὕλης . τοῦτο δὲ μάλιστ’ ἄν τις πιστεύσειε θεωρῶν πῶς γίνεται τὸ σπέρμα καὶ πόθεν · ἐκ τούτου μὲν γὰρ τὰ φύσει γινόμενα συνίσταται , τοῦτο δὲ πῶς ἀπὸ τοῦ θήλεος καὶ τοῦ ἄρρενος συμβαίνει γίγνεσθαι , δεῖ μὴ λανθάνειν . τῷ γὰρ ἀποκρίνεσθαι τὸ τοιοῦτον μόριον ἀπὸ τοῦ θήλεος καὶ τοῦ ἄρρενος , καὶ ἐν τούτοις τὴν ἀπόκρισιν εἶναι καὶ ἐκ τούτων , διὰ τοῦτο τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν ἀρχαὶ τῆς γενέσεώς εἰσιν . ἄρρεν μὲν γὰρ λέγομεν ζῷον τὸ εἰς ἄλλο γεννῶν , θῆλυ δὲ τὸ εἰς αὑτό · διὸ καὶ ἐν τῷ ὅλῳ τὴν τῆς γῆς φύσιν ὡς θῆλυ καὶ μητέρα νομίζουσιν , οὐρανὸν δὲ καὶ ἥλιον ἤ τι τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων ὡς γεννῶντας καὶ πατέρας προσαγορεύουσιν . τὸ δ᾽ ἄρρεν καὶ τὸ θῆλυ διαφέρει κατὰ μὲν τὸν λόγον τῷ δύνασθαι ἕτερον ἑκάτερον , κατὰ δὲ τὴν αἴσθησιν μορίοις τισίν , κατὰ μὲν τὸν λόγον τῷ ἄρρεν μὲν εἶναι τὸ δυνάμενον γεννᾶν εἰς ἕτερον , καθάπερ ἐλέχθη πρότερον , τὸ δὲ θῆλυ τὸ εἰς αὑτό , καὶ ἐξ οὗ γίνεται ἐνυπάρχον ἐν τῷ γεννῶντι τὸ γεννώμενον . ἐπεὶ δὲ δυνάμει διώρισται καὶ ἔργῳ τινί , δεῖται δὲ πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν ὀργάνων , ὄργανα δὲ ταῖς δυνάμεσι τὰ μέρη τοῦ σώματος , ἀναγκαῖον εἶναι καὶ πρὸς τὴν τέκνωσιν καὶ τὸν συνδυασμὸν μόρια , καὶ ταῦτα διαφέροντ’ ἀλλήλων , καθὸ τὸ ἄρρεν διαίσει τοῦ θήλεος . εἰ γὰρ καὶ καθ’ ὅλου λέγεται τοῦ ζῴου τοῦ μὲν τὸ θῆλυ τοῦ δὲ τὸ ἄρρεν , ἀλλ᾽ vαι ὑστέραι , τοῦ δ’ ἄρρενος τὰ περὶ τοὺς ὄρχεις καὶ τοὺς περινέους ἐν πᾶσι τοῖς ἐναίμοις · τὰ μὲν γὰρ ὄρχεις ἔχει αὐτῶν , τὰ δὲ τοὺς τοιούτους πόρους . εἰσὶ δὲ διαφοραὶ τοῦ θήλεος καὶ ἄρρενος καὶ ἐν τοῖς ἀναίμοις , ὅσα αὐτῶν ἔχει ταύτην τὴν ἐναντίωσιν . διαφέρει δ’ ἐν τοῖς ἐναίμοις τὰ μέρη τὰ πρὸς τὴν μίξιν τοῖς σχήμασιν . δεῖ δὲ νοεῖν ὅτι μικρᾶς ἀρχῆς μετακινουμένης πολλὰ συμμεταβάλλειν εἴωθε τῶν μετὰ τὴν ἀρχήν . δῆλον δὲ τοῦτο ἐπὶ τῶν ἐκτεμνομένων · τοῦ γεννητικοῦ γὰρ μορίου διαφθειρομένου μόνον ὅλη σχεδὸν ἡ μορφὴ συμμεταβάλλει τοῦτον ὥστε ἢ θῆλυ δοκεῖν εἶναι μικρὸν ἀπολείπειν , ὡς οὐ κατὰ τὸ τυχὸν μόριον οὐδὲ κατὰ τὴν τυχοῦσαν δύναμιν θῆλυ ὄν καὶ ἄρρεν τὸ ζῷον . φανερὸν οὗν ὅτι ἀρχή τις οὖσα φαίνεται τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν · πολλὰ γοῦν συμμεταβάλλει μεταβαλλόντων ᾗ θῆλυ καὶ ἄρρεν , ὡς ἀρχῆς μεταπιπτούσης .
Lemmas: περι μέν οὖν φυτόν , αὐτός κατά αὐτός Χωρὶς ἐπισκοπέω · περί δέ ὁ ἄλλος ζῷον ὁ γένεσις λεκτέος κατά ὁ ἐπιβάλλω λόγος κατά ἕκαστος αὐτός , ἀπό ὁ λέγω συνείρω . καθά γάρ λέγω , ὁ γένεσις ἀρχή ἄν τις οὐ ἦκα τίθημι ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην , ὁ μέν ἄρσην ὡς ὁ κίνησις καί ὁ γένεσις ἔχω ὁ ἀρχή , ὁ δέ θῆλυς ὡς ὕλη . οὗτος δέ μάλα ἄν τις πιστεύω θεωρέω πῶς γίγνομαι ὁ σπέρμα καί πόθεν · ἐκ οὗτος μέν γάρ ὁ φύσις γίγνομαι συνίστημι , οὗτος δέ πῶς ἀπό ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην συμβαίνω γίγνομαι , δέω μή λανθάνω . ὁ γάρ ἀποκρίνω ὁ τοιοῦτος μόριον ἀπό ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην , καί ἐν οὗτος ὁ ἀπόκρισις εἰμί καί ἐκ οὗτος , διά οὗτος ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην ἀρχή ὁ γένεσις εἰμί . ἄρσην μέν γάρ λέγω ζῷον ὁ εἰς ἄλλος γεννάω , θῆλυς δέ ὁ εἰς ἑαυτοῦ · διό καί ἐν ὁ ὅλος ὁ ὁ γῆ φύσις ὡς θῆλυς καί μήτηρ νομίζω , οὐρανός δέ καί ἥλιος ἤ τις ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος ὡς γεννάω καί πατήρ προσαγορεύω . ὁ δέ ἄρσην καί ὁ θῆλυς διαφέρω κατά μέν ὁ λόγος ὁ δύναμαι ἕτερος ἑκάτερος , κατά δέ ὁ αἴσθησις μόριον τις , κατά μέν ὁ λόγος ὁ ἄρσην μέν εἰμί ὁ δύναμαι γεννάω εἰς ἕτερος , καθά λέγω πρότερος , ὁ δέ θῆλυς ὁ εἰς ἑαυτοῦ , καί ἐκ ὅς γίγνομαι ἐνυπάρχω ἐν ὁ γεννάω ὁ γεννάω . ἐπεί δέ δύναμις διορίζω καί ἔργον τις , δέω δέ πρός πᾶς ἐργασία ὄργανον , ὄργανον δέ ὁ δύναμις ὁ μέρος ὁ σῶμα , ἀναγκαῖος εἰμί καί πρός ὁ τέκνωσις καί ὁ συνδυασμός μόριον , καί οὗτος διαφέρω ἀλλήλων , καθό ὁ ἄρσην διαίνω ὁ θῆλυς . εἰ γάρ καί κατά ὅλος λέγω ὁ ζῷον ὁ μέν ὁ θῆλυς ὁ δέ ὁ ἄρσην , ἀλλά Ὦ ὑστέρα , ὁ δέ ἄρσην ὁ περί ὁ ὄρχις καί ὁ περίνεος ἐν πᾶς ὁ ἔναιμος · ὁ μέν γάρ ὄρχις ἔχω αὐτός , ὁ δέ ὁ τοιοῦτος πόρος . εἰμί δέ διαφορά ὁ θῆλυς καί ἄρσην καί ἐν ὁ ἄναιμος , ὅσος αὐτός ἔχω οὗτος ὁ ἐναντίωσις . διαφέρω δέ ἐν ὁ ἔναιμος ὁ μέρος ὁ πρός ὁ μίξις ὁ σχῆμα . δέω δέ νοέω ὅτι μικρός ἀρχή μετακινέω πολύς συμμεταβάλλω εἴωθα ὁ μετά ὁ ἀρχή . δῆλος δέ οὗτος ἐπί ὁ ἐκτέμνω · ὁ γεννητικός γάρ μόριον διαφθείρω μόνος ὅλος σχεδόν ὁ μορφή συμμεταβάλλω οὗτος ὥστε ἤ θῆλυς δοκέω εἰμί μικρός ἀπολείπω , ὡς οὐ κατά ὁ τυγχάνω μόριον οὐδέ κατά ὁ τυγχάνω δύναμις θῆλυς εἰμί καί ἄρσην ὁ ζῷον . φανερός οὖν ὅτι ἀρχή τις εἰμί φαίνω ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην · πολύς γοῦν συμμεταβάλλω μεταβάλλω ᾗ θῆλυς καί ἄρσην , ὡς ἀρχή μεταπίπτω .