aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 5.5
Τοῖς δ᾽ ἄλλοις ζῴοις τοῦ μὴ γίνεσθαι διὰ τὴν ἡλικίαν ταύτην τὴν μεταβολὴν ἐπιδήλως τὸ αὐτὸ αἴτιον ὅπερ εἴρηταται καὶ ἐπὶ τῆς φαλακρότητος · ὀλίγον γὰρ ἔχουσι καὶ ἧττον ὑγρὸν τὸν ἐγκέφαλον , ὥστε μὴ ἐξαδυνατεῖν τὸ θερμὸν πρὸς τὴν πέψιν . τοῖς δ᾽ ἵπποις [ αὐτῶν ] ἐπισημαίνει μάλιστα ὧν ἴσμεν ζῴων , ὅτι λεπτότατον τὸ ὀστοῦν ὡς κατὰ μέγεθος ἔχουσι περὶ τὸν ἐγκέφαλον τῶν ἄλλων . τεκμήριον δ᾽ ὅτι καίριος ἡ πληγὴ ἡ εἰς τὸν τόπον τοῦτον γίνεται αὐτοῖς · διὸ καὶ Ὅμηρος οὕτως ἐποίησεν " ἵνα τε πρῶται τρίχες ἵππων κρανίῳ ἐμπεφύασι , μάλιστα δὲ καίριόν ἐστιν . " ῥᾳδίως οὖν ἐπιρρεούσης τῆς ὑγρότητος διὰ τὴν λεπτότητα τοῦ ὀστοῦ , τῆς δὲ θερμότητος ἐλλειπούσης διὰ τὴν ἡλικίαν , ἐπιπολιοῦνται αἱ τρίχες αὗται . καὶ αἱ πυρραὶ δὲ θᾶττον πολιοῦνται τρίχες τῶν μελαινῶν · ἔστι γὰρ καὶ ἡ πυρρότης ὥσπερ ἀρρωστία τριχός , τὰ δ᾽ ἀσθενῆ γηράσκει πάντα θᾶττον . μελαντέρας δὲ γίνεσθαι γηρασκούσας λέγεται τὰς γεράνους . αἴτιον δ᾽ ἂν εἴη τοῦ πάθους τὸ φύσει λευκοτέραν αὐτῶν εἶναι τὴν τῶν πτερῶν φύσιν , πλέον τε γηρασκόντων εἶναι τὸ ὑγρὸν ἐν τοῖς πτεροῖς ἢ ὥστε εὐσηπτότερον εἶναι . ὅτι δὲ γίγνεται ἡ πολιὰ σήψει τινί , καὶ ὅτι οὐκ ἔστιν , ὥσπερ οἴονταί τινες , αὔανσις , σημεῖον τοῦ προτέρου ῥηθέντος τὸ τὰς σκεπαζομένας τρίχας πίλοις ἢ καλύμμασι πολιοῦσθαι θᾶττον ( τὰ γὰρ πνεύματα κωλύει τὴν σῆψιν , ἡ δὲ σκέπη ἄπνοιαν ποιεῖ ) , καὶ τὸ βοηθεῖν τὴν ἄλειψιν τὴν τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ ἐλαίου μιγνυμένων . τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ ψύχει , τὸ δ᾽ ἔλαιον μιγνύμενον κωλύει ξηραίνεσθαι ταχέως · τὸ γὰρ ὕδωρ εὐξήραντον . ὅτι δ᾽ οὐκ ἔστιν αὔανσις , οὐδ᾽ ὥσπερ ἡ πόα αὐαινομένη λευκαίνεται , οὕτω καὶ ἡ θρίξ , σημεῖον ὅτι φύονται εὐθέως ἔνιοι πολιοί · αὖον δ᾽ οὐθὲν φύεται . λευκαίνονται δὲ καὶ ἐπ᾽ ἄκρου πολλαί · ἐν γὰρ τοῖς ἐσχάτοις καὶ λεπτοτάτοις ἐλαχίστη θερμότης ἐγγίνεται . τοῖς δ᾽ ἄλλοις ζῴοις ὅσοις γίνονται λευκαὶ αἱ τρίχες , φύσει ἀλλ᾽ οὐ πάθει συμβαίνει γίνεσθαι τοῦτο . αἴτιον δὲ τῶν χρωμάτων τὸ δέρμα τοῖς ἄλλοις · τῶν μὲν γὰρ λευκῶν λευκὸν τὸ δέρμα , τῶν δὲ μελάνων μέλαν , τῶν δὲ ποικίλων καὶ γιγνομένων ἐκ συμμίζεως τῇ μὲν λευκὸν τῇ δὲ μέλαν φαίνεται ὅν . ἐπὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων οὐθὲν αἴτιον τὸ δέρμα · καὶ γὰρ οἱ λευκοὶ σφόδρα μελαίνας ἔχουσιν . αἴτιον δ᾽ ὅτι λεπτότατον πάντων δέρμα ἄνθρωπος ἔχει ὡς κατὰ μέγεθος , διόπερ οὐθὲν ἰσχύει πρὸς τὴν τῶν τριχῶν μεταβολήν , ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσθένειαν τὸ δέρμα καὶ μεταβάλλει αὐτὸ τὴν χρόαν , καὶ γίνεται ὑπὸ ἡλίων καὶ πνευμάτων μελάντερον · αἱ δὲ τρίχες ὀθὲν συμμεταβάλλουσιν . ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις τὸ δέρμα χώρας ἔχει δύναμιν διὰ τὸ πάχος · διὸ αἱ μὲν τρίχες κατὰ τὰ δέρματα μεταβάλλουσι , τὰ δὲ δέρματα οὐθὲν κατὰ τὰ πνεύματα καὶ τὸν ἥλιον .
Lemmas: ὁ δέ ἄλλος ζῷον ὁ μή γίγνομαι διά ὁ ἡλικία οὗτος ὁ μεταβολή ἐπίδηλος ὁ αὐτός αἴτιος ὅς λέγω καί ἐπί ὁ φαλακρότης · ὀλίγος γάρ ἔχω καί ἥσσων ὑγρός ὁ ἐγκέφαλος , ὥστε μή ἐξαδυνατέω ὁ θερμός πρός ὁ πέψις . ὁ δέ ἵππος [ αὐτός ] ἐπισημαίνω μάλα ὅς οἶδα ζῷον , ὅτι λεπτός ὁ ὀστέον ὡς κατά μέγεθος ἔχω περί ὁ ἐγκέφαλος ὁ ἄλλος . τεκμήριον δέ ὅτι καίριος ὁ πληγή ὁ εἰς ὁ τόπος οὗτος γίγνομαι αὐτός · διό καί Ὅμηρος οὕτως ποιέω " ἵνα τε πρῶτος θρίξ ἵππος κρανίον ἐμφύω , μάλα δέ καίριος εἰμί . " ῥᾴδιος οὖν ἐπιρρέω ὁ ὑγρότης διά ὁ λεπτότης ὁ ὀστέον , ὁ δέ θερμότης ἐλλείπω διά ὁ ἡλικία , ἐπιπολίζω ὁ θρίξ οὗτος . καί ὁ πυρρός δέ ταχύς πολιόω θρίξ ὁ μέλας · εἰμί γάρ καί ὁ πυρρότης ὥσπερ ἀρρωστία θρίξ , ὁ δέ ἀσθενής γηράσκω πᾶς ταχύς . μελάντερος δέ γίγνομαι γηράσκω λέγω ὁ γέρανος . αἴτιος δέ ἄν εἰμί ὁ πάθος ὁ φύσις λευκός αὐτός εἰμί ὁ ὁ πτερόν φύσις , πολύς τε γηράσκω εἰμί ὁ ὑγρός ἐν ὁ πτερόν ἤ ὥστε εὔσηπτος εἰμί . ὅτι δέ γίγνομαι ὁ πολιά σῆψις τις , καί ὅτι οὐ εἰμί , ὥσπερ οἴομαι τις , αὔανσις , σημεῖον ὁ πρότερος λέγω ὁ ὁ σκεπάζω θρίξ πῖλος ἤ κάλυμμα πολιόω ταχύς ( ὁ γάρ πνεῦμα κωλύω ὁ σῆψις , ὁ δέ σκέπη ἄπνοια ποιέω ) , καί ὁ βοηθέω ὁ ἄλειψις ὁ ὁ ὕδωρ καί ὁ ἔλαιον μείγνυμι . ὁ μέν γάρ ὕδωρ ψύχω , ὁ δέ ἔλαιον μείγνυμι κωλύω ξηραίνω ταχύς · ὁ γάρ ὕδωρ εὐξήραντος . ὅτι δέ οὐ εἰμί αὔανσις , οὐδέ ὥσπερ ὁ πόα αὐαίνω λευκαίνω , οὕτως καί ὁ θρίξ , σημεῖον ὅτι φύω εὐθύς ἔνιοι πολιός · αὖος δέ οὐδείς φύω . λευκαίνω δέ καί ἐπί ἄκρον πολύς · ἐν γάρ ὁ ἔσχατος καί λεπτός ἐλαχύς θερμότης ἐγγίγνομαι . ὁ δέ ἄλλος ζῷον ὅσος γίγνομαι λευκός ὁ θρίξ , φύσις ἀλλά οὐ πάθος συμβαίνω γίγνομαι οὗτος . αἴτιος δέ ὁ χρῶμα ὁ δέρμα ὁ ἄλλος · ὁ μέν γάρ λευκός λευκός ὁ δέρμα , ὁ δέ μέλας μέλας , ὁ δέ ποικίλος καί γίγνομαι ἐκ συμμιζευς ὁ μέν λευκός ὁ δέ μέλας φαίνω εἰμί . ἐπί δέ ὁ ἄνθρωπος οὐδείς αἴτιος ὁ δέρμα · καί γάρ ὁ λευκός σφόδρα μέλας ἔχω . αἴτιος δέ ὅτι λεπτός πᾶς δέρμα ἄνθρωπος ἔχω ὡς κατά μέγεθος , διόπερ οὐδείς ἰσχύω πρός ὁ ὁ θρίξ μεταβολή , ἀλλά διά ὁ ἀσθένεια ὁ δέρμα καί μεταβάλλω αὐτός ὁ χροιά , καί γίγνομαι ὑπό ἥλιος καί πνεῦμα μέλας · ὁ δέ θρίξ ὅθεν συμμεταβάλλω . ἐν δέ ὁ ἄλλος ὁ δέρμα χώρα ἔχω δύναμις διά ὁ πάχος · διό ὁ μέν θρίξ κατά ὁ δέρμα μεταβάλλω , ὁ δέ δέρμα οὐδείς κατά ὁ πνεῦμα καί ὁ ἥλιος .