aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 2.6
Γίνεται δὲ μετὰ τὴν ἀρχήν , ὥσπερ ἐλέχθη , τὰ ἐντὸς πρότερον τῶν ἐκτός . φαίνεται δὲ πρότερα τὰ μέγεθος ἔχοντα τῶν ἐλαττόνων , οὐδ’ ἔνια γιγνόμενα . πρότερον . πρῶτον δὲ τὰ ἄνω διαρθροῦται τοῦ διαζώματος , καὶ διαφέρει μεγέθει · τὸ δὲ κάτω καὶ ἔλαττον καὶ ἀδιοριστότερον . καὶ τοῦτο γίγνεται ἐν πᾶσιν , ὅσοις τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω διώρισται , πλὴν ἐν τοῖς ἐντόμοις · τούτων δ’ ἐν τοῖς σκωληκοτοκουμένοις ἐπὶ τὸ ἄνω ἡ αὔξησις γίνεται · τὸ γὰρ ἄνω ἐξ ὑπαρχῆς ἔλαττον . ἀδιόριστον δὲ καὶ τὸ ἄνω καὶ τὸ κάτω τοῖς μαλακίοις τῶν πορευτικῶν μόνοις . τὸ δὲ λεχθὲν συμβαίνει καὶ ἐπὶ τῶν φυτῶν , τὸ προτερεῖν τῇ γενέσει τὸ ἄνω κύτος τοῦ κάτωθεν · τὰς γὰρ ῥίζας πρότερον ἀφιᾶσι τὰ σπέρματα τῶν πτόρθων . διορίζεται δὲ τὰ μέρη τῶν ζῴων πνεύματι , οὐ μέντοι οὔτε τῷ τῆς γεννώσης οὔτε τῷ αὐτοῦ , καθάπερ τινὲς τῶν φυσικῶν φασίν . φανερὸν γὰρ τοῦτο ἐπὶ τῶν ὀρνίθων καὶ τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ἐντόμων . τὰ μὲν γὰρ χωρισθέντα τῆς γεννώσης γίνεται ἐξ ᾠοῦ , ἐν ᾧ λαμβάνει τὴν διάρθρωσιν · τὰ δ’ ὅλως οὐκ ἀναπνεῖ τῶν ζῴων , σκωληκοτοκεῖται δὲ καὶ ᾠοτοκεῖται · τὰ δ’ ἀναπνέοντα καὶ ἐν τῇ μήτρᾳ λαμβάνοντα τὴν διάρθρωσιν οὐκ ἀναπνεῖ , πρὶν ἢ ὁ πλεύμων λάβῃ τέλος · διαρθροῦται δὲ καὶ οὗτος καὶ τὰ ἔμπροσθεν μόρια πρὶν ἀναπνεῖν . ἔτι δ’ ὅσα πολυσχιδῆ τῶν τετραπόδων , οἷον κύων λέων λύκος ἀλώπηξ θώς , πάντα τυφλὰ γεννᾷ , καὶ διίσταται τὸ βλέφαρον γενομένων ὕστερον . ὥστε δῆλον ὅτι τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις πᾶσι , καθάπερ καὶ τὸ ποιόν , καὶ τὸ ποσὸν γίνεται δυνάμει προϋπάρχον , ἐνεργείᾳ δ’ ὕστερον , ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰτίων ὑφ’ ὧνπερ καὶ τὸ ποιὸν διορίζεται , καὶ γίγνεται δύο ἐξ ἑνός . πνεῦμα δ’ ὑπάρχειν ἀναγκαῖον , ὅτι ὑγρὸν καὶ θερμόν , τοῦ μὲν ποιοῦντος , τοῦ δὲ πάσχοντος . τῶν δ’ ἀρχαίων τινὲς φυσιολόγων τί μετὰ τί γίγνεται τῶν μορίων ἐπειράθησαν λέγειν , οὐ λίαν ἐμπειρικῶς ἔχοντες τῶν συμβαινόντων . τῶν γὰρ μορίων , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , πέφυκεν ἕτερον ἑτέρου πρότερον . τὸ δὲ πρότερον ἤδη , πολλαχῶς ἐστίν , τό τε γὰρ οὗ ἕνεκα καὶ τὸ τούτου ἕνεκα διαφέρει , καὶ τὸ μὲν τῇ γενέσει πρότερον αὐτῶν ἐστί , τὸ δὲ τῇ οὐσίᾳ . δύο δὲ διαφορὰς ἔχει καὶ τὸ οὗ ἕνεκα · τὸ μὲν γάρ ἐστιν ὅθεν ἡ κίνησις , τὸ δὲ ᾧ χρῆται τὸ οὗ ἕνεκα . λέγω δ’ οἷον τό τε γεννητικὸν καὶ τὸ ὀργανικὸν τῷ γενομένῳ · τούτων γὰρ τὸ μὲν ὑπάρχειν δεῖ πρότερον , τὸ ποιητικόν , οἷον τὸ διδάξαν τοῦ μανθάνοντος , τοὺς δ’ αὐλοὺς ὕστερον τοῦ μανθάνοντος αὐλεῖν · περίεργον γὰρ μὴ ἐπισταμένοις αὐλεῖν ὑπάρχειν αὐλούς . τριῶν δ’ ὄντων , ἑνὸς μὲν τοῦ τέλους , ὃ λέγομεν εἶναι οὗ ἕνεκα , δευτέρου δὲ τῶν τούτου ἕνεκα τῆς ἀρχῆς τῆς κινητικῆς καὶ γεννητικῆς ( τὸ γὰρ ποιητικὸν καὶ γεννητικόν , ᾗ τοιαῦτα , πρὸς τὸ ποιούμενόν ἐστι καὶ γεννώμενον ) , τρίτου δὲ τοῦ χρησίμου καὶ ᾧ χρῆται τὸ τέλος , πρῶτον μὲν ὑπάρχειν ἀναγκαῖόν τι μόριον ἐν ᾧ ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ( καὶ γὰρ εὐθὺς τοῦτο μόριόν ἐστι τοῦ τέλους ἓν καὶ κυριώτατον ) , ἔπειτα μετὰ τοῦτο τὸ ὅλον καὶ τὸ τέλος , τρίτον δὲ καὶ τελευταῖον τὰ ὀργανικὰ τούτοις μέρη πρὸς ἐνίας χρήσεις . ὥστ’ εἴ τι τοιοῦτόν ἐστιν , ὅπερ ἀναγκαῖον ὑπάρχειν ἐν τοῖς ζῴοις , τὸ πάσης ἔχον τῆς φύσεως ἀρχὴν καὶ τέλος , τοῦτο γίνεσθαι πρῶτον ἀναγκαῖον , ᾗ μὲν κινητικόν , πρῶτον , ᾗ δὲ μόριον τοῦ τέλους , μετὰ τοῦ ὅλου . ὥστε τῶν μορίων τῶν ὀργανικῶν ὅσα μέν ἐστι γεννητικὰ τῆν φύσιν , ἀεὶ πρότερον δεῖ ὑπάρχειν αὐτά ( ἄλλου γὰρ ἕνεκά ἐστιν , ὡς ἡ ἀρχή ) , ὅσα δὲ μὴ τοιαῦτα τῶν ἄλλου ἕνεκα , ὕστερον . διὸ οὐ ῥᾴδιον διελεῖν πότερα πρότερα τῶν μορίων , ὅσα ἄλλου ἕνεκα , ἢ οὗ ἕνεκα ταῦτα . παρεμπίπτει γὰρ τὰ κινητικὰ τῶν μορίων πρότερον ὄντα τῇ γενέσει τοῦ τέλους , τὰ δὲ κινητικὰ πρὸς τὰ ὀργανικὰ διελεῖν οὐ ῥᾴδιον . καίτοι κατὰ ταύτην τὴν μέθοδον δεῖ ζητεῖν τί γίνεται μετὰ τί · τὸ γὰρ τέλος ἐνίων μὲν ὕστερον , ἐνίων δὲ πρότερον . καὶ διὰ τοῦτο πρῶτον μὲν τὸ ἔχον τὴν ἀρχὴν γίνεται μόριον , εἶτ’ ἐχόμενον τὸ ἄνω κύτος . διὸ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὰ ὄμματα μέγιστα κατ’ ἀρχὰς φαίνετα τοῖς ἐμβρύοις , τὰ δὲ κάτω τοῦ ὀμφαλοῦ , οἷον τὰ κῶλα , μικρά · τοῦ γὰρ ἄνω τὰ κάτω ἕνεκεν , καὶ οὔτε μόρια τοῦ τέλους οὔτε γεννητικὰ αὐτοῦ . οὐ καλῶς δὲ λέγουσιν οὐδὲ τοῦ διὰ τί τὴν ἀνάγκην , ὅσοι λέγουσιν ὅτι οὕτως ἀεὶ γίνεται , καὶ ταύτην εἶναι νομίζουσιν ἀρχὴν ἐν αὐτοῖς , ὥσπερ Δημόκριτος ὁ Ἀβδηρίτης , ὅτι τοῦ μὲν ἀεὶ καὶ ἀπείρου οὐκ ἔστιν ἀρχή , τὸ δὲ διὰ τί ἀρχή , τὸ δ᾽ ἀεὶ ἄπειρον , ὥστε τὸ ἐρωτᾶν τὸ διὰ τί περὶ τῶν τοιούτων τινὸς τὸ ζητεῖν εἶναί φησι τοῦ ἀπείρου ἀρχήν . καίτοι κατὰ τοῦτο τὸν λόγον , καθ᾽ ὃν ἀξιοῦσι τὸ διὰ τί μὴ ζητεῖν , οὐθενὸς ἀπόδειξις ἔσται τῶν ἀϊδίων · φαίνεται δ᾽ οὖσα πολλῶν , τῶν μὲν γινομένων ἀεὶ τῶν δ᾽ ὄντων , ἐπεὶ καὶ τὸ τρίγωνον ἔχειν δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ἀεὶ καὶ τὸ τὴν διάμετρον ἀσύμμετρον εἶναι πρὸς τὴν πλευρὰν ἀΐδιον , ἀλλ᾽ ὅμως ἐστὶν αὐτῶν αἴτιόν τι καὶ ἀπόδειξις . τὸ μὲν οὖν μὴ πάντων ἀξιοῦν ζητεῖν ἀρχὴν λέγεται καλῶς , τὸ δὲ τῶν ὄντων ἀεὶ καὶ γινομένων πάντων οὐ καλῶς , ἀλλ᾽ ὅσαι τῶν ἀϊδίων ἀρχαὶ τυγχάνουσιν οὖσαι · τῆς γὰρ ἀρχῆς ἄλλη γνῶσις καὶ οὐκ ἀπόδειξις . ἀρχὴ δ᾽ ἐν μὲν τοῖς ἀκινήτοις τὸ τί ἐστιν , ἐν δὲ τοῖς γινομένοις ἤδη πλείους , τρόπον δ᾽ ἄλλον καὶ οὐ πᾶσαι τὸν αὐτόν · ὧν μία τὸν ἀριθμόν , ὅθεν ἡ κίνησίς ἐστιν . διὸ πάντα τὰ ἔναιμα καρδίαν ἔχει πρῶτον , ὥσπερ ἐλέχθη κατ᾽ ἀρχάς · ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις τὸ ἀνάλογον γίνεται τῇ καρδίᾳ πρῶτον . ἐκ δὲ τῆς καρδίας αἱ φλέβες διατεταμέναι , καθάπερ οἱ τοὺς κανάβους γράφοντες ἐν τοῖς τοίχοις · τὰ γὰρ μέρη περὶ ταύτας ἐστίν , ἅτε γινόμενα ἐκ τούτων , ἡ δὲ γένεσίς ἐστιν ἐκ τῶν ὁμοιομερῶν ὑπὸ ψύξεως καὶ θερμότητος . συνίσταται γὰρ καὶ πήγνυται τὰ μὲν ψυχρῷ τὰ δὲ θερμῷ . περὶ δὲ τῆς τούτων διαφορᾶς εἴρηται πρότερον ἐν ἑτέροις , ποῖα λυτὰ ὑγρῷ καὶ πυρί , καὶ ποῖα ἄλυτα ὑγρῷ καὶ ἄτηκτα πυρί . διὰ μὲν οὖν τῶν φλεβῶν καὶ τῶν ἐν ἑκάστοις πόρων διαπιδύουσα ἡ τροφή , καθάπερ ἐν τοῖς ὠμοῖς κεραμίοις τὸ ὕδωρ , γίνονται σάρκες ἢ τὸ ταύταις ἀνάλογον , ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ συνιστάμεναι , διὸ καὶ λύονται ὑπὸ πυρός . ὅσα δὲ γεηρὰ λίαν τῶν ἀνατελλόντων , ὀλίγην ἔχοντα ὑγρότητα καὶ θερμότητα , ταῦτα δὲ ψυχόμενα ἐξατμίζοντος τοῦ ὑγροῦ μετὰ τοῦ θερμοῦ γίνεται σκληρὰ καὶ γεώδη τὴν μορφήν , οἷον ὄνυχες καὶ κέρατα καὶ ὁπλαὶ καὶ ῥύγχη · διὸ μαλάττεται μὲν πυρί , τήκεται δ’ οὐθέν , ἀλλ’ ἔνια τοῖς ὑγροῖς , οἷον τὰ κελύφη τῶν ᾠῶν . ὑπὸ δὲ τῆς ἐντὸς θερμότητος τά τε νεῦρα καὶ τὰ ὀστᾶ γίνεται , ξηραινομένης τῆς ὑγρότητος . διὸ καὶ ἄλυτά ἐστι τὰ ὀστᾶ ὑπὸ τοῦ πυρός , καθάπερ κέραμος · οἷον γὰρ ἐν καμίνῳ , ὠπτημένα ὑπὸ τῆς ἐν τῇ γενέσει θερμότητος . αὕτη δὲ οὔτε ὅ τι ἔτυχε ποιεῖ σάρκα ἢ ὀστοῦν , οὔθ’ ὅπῃ ἔτυχεν , ἀλλὰ τὸ πεφυκὸς καὶ ᾗ πέφυκε καὶ ὅτε πέφυκεν . οὔτε γὰρ τὸ δυνάμει ὂν ὑπὸ τοῦ μὴ τὴν ἐνέργειαν ἔχοντος κινητικοῦ ἔσται , οὔτε τὸ τὴν ἐνέργειαν ἔχον ποιήσει ἐκ τοῦ τυχόντος , ὥσπερ οὔτε κιβωτὸν μὴ ἐκ ξύλου ὁ τέκτων ποιήσειεν ἄν , οὔτ’ ἄνευ τούτου κιβωτὸς ἔσται ἐκ τῶν ξύλων . ἡ δὲ θερμότης ἐνυπάρχει ἐν τῷ σπερματικῷ περιττώματι τοσαύτην καὶ τοιαύτην ἔχουσα τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἐνέργειαν , ὅση σύμμετρος εἰς ἕκαστον τῶν μορίων . καθ’ ὅσον δ’ ἂν ἐλλείπῃ ἢ ὑπερβάλλῃ , ἢ χεῖρον ἀποτελεῖ ἢ ἀνάπηρον τὸ γινόμενον , παραπλησίως τοῖς ἔξω συνισταμένοις διὰ τῆς ἑψήσεως πρὸς τροφῆς ἀπόλαυσιν ἤ τινα ἄλλην ἐργασίαν . ἀλλ’ ἐνταῦθα μὲν ἡμεῖς τὴν τῆς θερμότητος συμμετρίαν εἰς τὴν κίνησιν παρασκευάζομεν , ἐκεῖ δὲ δίδωσιν ἡ φύσις ἡ τοῦ γεννῶντος . τοῖς δὲ αὐτομάτως γινομένοις ἡ τῆς ὥρας αἰτία κίνησις καὶ θερμότης . ἡ δὲ ψύξις στέρησις θερμότητός ἐστιν . χρῆται δ’ ἀμφοτέροις ἡ φύσις ἔχουσι μὲν δύναμιν ἐξ ἀνάγκης ὥςτε τὸ μὲν τοδὶ τὸ δὲ τοδὶ ποιεῖν , ἐν μέντοι τοῖς γινομένοις ἕνεκά τινος συμβαίνει τὸ μὲν ψύχειν αὐτῶν τὸ δὲ θερμαίνειν , καὶ γίνεσθαι τῶν μορίων ἕκαστον , τὴν μὲν σάρκα μαλακὴν τῇ μὲν ἐξ ἀνάγκης ποιούντων τοιαύτην τῇ δ’ ἕνεκά τινος , τὸ δὲ νεῦρον ξηρὸν καὶ ἑλκτόν , τὸ δ’ ὀστοῦν ξηρὸν καὶ θραυστόν . τὸ δὲ δέρμα ξηραινομένης τῆς σαρκὸς γίνεται , καθάπερ ἐπὶ τοῖς ἑψήμασιν ἡ καλουμένη γραῦς . οὐ μόνον δὲ διὰ τὸ ἔσχατον συμβαίνει αὐτοῦ ἡ γένεσις , ἀλλὰ καὶ διότι ἐπιπολάζει τὸ γλίσχρον διὰ τὸ μὴ δύνασθαι ἐξατμίζειν . ἐν μὲν οὖν τοῖς ἄλλοις αὐχμηρὸν τὸ γλίσχρον ( διὸ ὀστρακόδερμα καὶ μαλακόστρακα τὰ ἔσχατά ἐστι τῶν ἀναίμων ζῴων ) , ἐν δὲ τοῖς ἐναίμοις τὸ γλίσχρον λιπαρώτερόν ἐστιν . καὶ τούτων ὅσα μὴ γεώδη τὴν φύσιν ἔχει λίαν , ἀθροίζεται τὸ πιμελῶδες ὑπὸ τὴν τοῦ δέρματος σκέπην , ὡς τοῦ δέρματος γινομένου ἐκ τῆς τοιαύτης γλισχρότητος · ἔχει γάρ τινα γλισχρότητα τὸ λι παρόν . πάντα δὲ ταῦτα , καθάπερ εἴπομεν , λεκτέον γίνεσθαι τῇ μὲν ἐξ ἀνάγκης τῇ δ’ οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀλλ’ ἐνεκά τινος . πρῶτον μὲν οὖν τὸ ἄνω κύτος ἀφορίζεται κατὰ τὴν γένεσιν , τὸ δὲ κάτω προϊόντος τοῦ χρόνου λαμβάνει τὴν αὔξησιν ἐν τοῖς ἐναίμοις . ἅπαντα δὲ ταῖς περιγραφαῖς διορίζεται πρότερον , ὕστερον δὲ λαμβάνει τὰ χρώματα καὶ τὰς μαλακότητας καὶ τὰς σκληρότητας , ἀτεχνῶς ὥσπερ ἂν ὑπὸ ζωγράφου τῆς φύσεως δημιουργούμενα · καὶ γὰρ οἱ γραφεῖς ὑπογράψαντες ταῖς γραμμαῖς οὕτως ἐναλείφουσι τοῖς χρώμασι τὸ ζῷον . διὰ μὲν οὖν τὸ τὴν ἀρχὴν ἐν τῇ καρδία τῶν αἰσθήσεων εἶναι καὶ τοῦ ζῴου παντὸς αὕτη γίνεται πρῶτον · διὰ δὲ τὴν θερμότητα τὴν ταύτης , ᾗ τελευτῶσιν αἱ φλέβες ἄνω , τὸ ψυχρὸν συνίστησιν ἀντίστροφον τῇ θερμότητι τῇ περὶ τὴν καρδίαν τὸν ἐγκέφαλον . διόπερ τὰ περὶ τὴν κεφαλὴν λαμβάνει συνεχῆ τὴν γένεσιν μετὰ τὴν καρδίαν , καὶ μεγέθει τῶν ἄλλων διαφέρει · πολὺς γὰρ καὶ ὑγρὸς ἐξ ἀρχῆς ὁ ἐγκέφαλος . ἔχει δ’ ἀπορίαν τὸ περὶ τοὺς ὀφθαλμοῦς συμβαῖνον τῶν ζῴων . μέγιστοι μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς φαίνονται καὶ πεζοῖς καὶ πλωτοῖς καὶ πτηνοῖς , τελευταῖοι δὲ γίνονται τῶν μορίων · ἐν τῷ μεταξὺ γὰρ χρόνῳ συμπίπτουσιν . αἴτιον δ’ ὅτι τὸ τῶν ὀφθαλμῶν αἰσθητήριον ἐστὶ μέν , ὥσπερ καὶ τὰ ἄλλα αἰσθητήρια , ἐπὶ πόρων · ἀλλὰ τὸ μὲν τῆς ἁφῆς καὶ γεύσεως εὐθύς ἐστι ἢ σῶμα ἢ τοῦ σώματός τι τῶν ζῴων , ἡ δ’ ὄσφρησις καὶ ἡ ἀκοὴ πόροι συνάπτοντες πρὸς τὸν ἀέρα τὸν θύραθεν , πλήρεις συμφύτου πνεύματος , περαίνοντες δὲ πρὸς τὰ φλέβια τὰ περὶ τὸν ἐγκέφαλον τείνοντα ἀπὸ τῆς καρδίας · ὁ δ’ ὀφθαλμὸς σῶμα μόνον ἴδιον ἔχει τῶν αἰσθητηρίων . ἔστι δ’ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν , καὶ οὐ προϋπάρχον ἐν τῷ τόπῳ , καθάπερ καὶ τὰ ἄλλα μόρια δυνάμει , ἔπειτα ἐνεργείᾳ γινόμενα ὕστερον · ἀλλ’ ἀπὸ τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον ὑγρότητος ἀποκρίνεται τὸ καθαρώτατον διὰ τῶν πόρων , οἰ φαίνονται φέροντες ἀπ’ αὐτῶν πρὸς τὴν μήνιγγα τὴν περὶ τὸν ἐγκέφαλον . τούτου δὲ τεκμήριον · οὔτε γὰρ ἄλλο μόριον ὑγρὸν καὶ ψυχρόν ἐστιν ἐν τῇ κεφαλῇ παρὰ τὸν ἐγκέφαλον , τό τ’ ὄμμα ψυχρὸν καὶ ὑγρόν . ἐξ ἀνάγκης οὖν ὁ τόπος λαμβάνει μέγεθος τὸ πρῶτον , συμπίπτει δ’ ὕστερον . καὶ γὰρ περὶ τὸν ἐγκέφαλον συμβαίνει τὸν αὐτὸν τρόπον · τὸ πρῶτον ὑγρὸς καὶ πολύς , ἀποπνέοντος δὲ καὶ πεττομένου σωματοῦταί τε μᾶλλον καὶ συμπίπτει καὶ ὁ ἐγκέφαλος ( καὶ τὰ σώματα ) καὶ τὸ μέγεθος τὸ τῶν ὀμμάτων . ἐξ ἀρχῆς δὲ διὰ μὲν τὸν ἐγκέφαλον ἡ κεφαλὴ μεγίστη , διὰ δὲ τὸ ὑγρὸν τὸ ἐν τοῖς ὄμμασιν οἱ ὀφθαλμοὶ μεγάλοι φαίνονται . τελευταῖοι δὲ λαμβάνουσι τέλος διὰ τὸ καὶ τὸν ἐγκέφαλον συνίστασθαι μόλις · ὀψὲ γὰρ παύεται τῆς ψυχρότητος καὶ τῆς ὑγρότητος , ἐπὶ πάντων μέν , μάλιστα δ’ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων . διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ βρέγμα τῶν ὀστῶν γίνεται τελευταῖον · ἤδη γὰρ γεγενημένων θύραζε τῶν ἐμβρύων μαλακόν ἐστι τοῦτο τὸ ἐστοῦν τῶν παιδίων . αἶτιον δὲ τοῦ μάλιστ’ επὶ τῶν ἀνθρώπων τοῦτο συμβαίνειν , ὅτι τὸν ἐγκέφαλον ὑγρότατον ἔχουσι καὶ πλεῖστον τῶν ζῴων . τούτου δ’ αἴτιον ὅτι καὶ τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητα καθαρωτάτην . δηλοῖ δὲ τὴν εὐκρασίαν ἡ διάνοια · φρονιμώτατον γάρ ἐστι τῶν ζῴων ἄνθρωπος . ἀκρατῆ δὲ καὶ τὰ παιδία μέχρι πόρρω τῆς κεφαλῆς ἐστὶ διὰ τὸ βάρος τὸ περὶ τὸν ἐγκέφαλον . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν μορίων ὅσα δεῖ κινεῖν · ἡ γὰρ ἀρχὴ τῆς κινήσεως ὀψὲ κρατεῖ τῶν ἄνωθεν καὶ τελευταῖον , ὅσων ἡ κίνησις μὴ συνήρτηται πρὸς αὐτὴν ὥσπερ τῶν κώλων . τοιοῦτον δ’ ἐστὶ μόριον τὸ βλέφαρον . ἐπεὶ δ’ οὐθὲν ποιεῖ περίεργον οὐδὲ μάτην ἡ φύσις , δῆλον ὡς οὐδ ὕστερον οὐδὲ πρότερον · ἔσται γὰρ τὸ γεγονὸς μάτην ἢ περίεργον . ὥσθ᾽ ἄμ᾽ ἀνάγκη τὰ βλέφαρα διαχωρίζεσθαι καὶ δύνασθαι κινεῖν . ὀψὲ μὲν οὖν διὰ τὸ πλῆθος τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον πέψεως τελειοῦται τὰ ὄμματα τοῖς ζῴοις , τελευταῖα δὲ διὰ τὸ σφόδρα κρατούσης τῆς κινήσεως εἶναι τὸ κινεῖν καὶ τὰ οὕτως πόρρω τῆς ἀρχῆς καὶ ἀπεψυγμένα τῶν μορίων . δηλοῖ δὲ τὰ βλέφαρα τοιαύτην ἔχοντα τὴν φύσιν · ἂν γὰρ καὶ ὁποσονοῦν βάρος γένηται περὶ τὴν κεφαλὴν δι᾽ ὕπνον ἢ μέθην ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων , οὐ δυνάμεθα τὰ βλέφαρα αἴρειν , οὕτω βάρος αὐτῶν ἐχόντων μικρόν . περὶ μὲν οὖν ὀφθαλμῶν εἴρηται πῶς γίνονται καὶ διʼ ὅ τι , καὶ διὰ τίν᾽ αἰτίαν τελευταίαν λαμβάνουσι τὴν διάρθρωσιν · τῶν δ᾽ ἄλλων γίνεται μορίων ἕκαστον ἐκ τῆς τροφῆς , τὰ μὲν τιμιώτατα καὶ μετειληφότα τῆς κυριωτάτης ἀρχῆς ἐκ τῆς πεπεμμένης καὶ καθαρωτάτης καὶ πρώτης τροφῆς , τὰ δ᾽ ἀναγκαῖα μόρια καὶ τούτων ἕνεκεν ἐκ τῆς χείσονος καὶ τῶν ὑπολειμμάτων καὶ περιττωμάτων . ἅσπερ γὰρ οἰκονόμος ἀγαθός , καὶ ἡ φύσις . οὐθὲν ἀποβάλλειν εἴωθεν ἐξ ὧν ἔστι ποιῆσαί τι χρηστόν . ἐν δὲ ταῖς οἰκονομίαις τῆς γινομένης τροφῆς ἡ μὲν βελτίστη τέτακται τοῖς ἐλευθέροις , ἡ δὲ χείρων καὶ τὸ περίττωμα ταύτης οἰκέταις , τὰ δὲ χείριστα καὶ τοῖς συντρεφομένοις διδόασι ζῴοις . καθάπερ οὖν τὴν αὔξησιν ὁ θύραθεν ταῦτα ποιεῖ νοῦς , οὕτως ἐν τοῖς γινομένοις αὐτοῖς ἡ φύσις ἐκ μὲν τῆς καθαρωτάτης ὕλης σάρκας καὶ τῶν ἄλλων αἰσθητηρίων τὰ σώματα συνίστησιν , ἐκ δὲ τῶν περιττωμάτων ὀστᾶ καὶ νεῦρα καὶ τρίχας , ἔτι δ᾽ ὄνυχας καὶ ὁπλὰς καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα · διὸ τελευταῖα ταῦτα λαμβάνει τὴν σύστασιν , ὅταν ἤδη γίγνηται περίττωμα τῆς φύσεως . ἡ μὲν οὖν τῶν ὀστῶν φύσις ἐν τῇ πρώτη συστάσει γίνεται τῶν μορίων ἐκ τῆς σπερματικῆς περιττώσεως , καὶ τῶν ζῴων αὐξανομένων ἐκ τῆς φυσικῆς τροφῆς λαμβάνει τὴν αὔξησιν , ἐξ ἥσπερ τὰ μόρια τὰ κύρια , ταύτης μέντοι αὐτῆς τὰ ὑπολείμματα καὶ τὰ περιττωματικά . γίνεται γὰρ ἐν παντὶ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον , καὶ τῆς τροφῆς τὸ μὲν θρεπτικὸν τὸ δ᾽ αὐξητικόν , θρεπτικὸν μὲν ὃ τὸ εἶναι παρέχεται τῷ τε ὅλω καὶ τοῖς μορίοις , αὐξητικὸν δὲ τὸ εἰς μέγεθος ποιοῦν . τὴν ἐπίδοσιν · περὶ ὧν ὕστερον διοριστέον μᾶλλον . τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον τοῖς ὀστοῖς καὶ τὰ νεῦρα συνίσταται καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν , ἐκ τῆς σπερματικῆς περιττώσεως καὶ τῆς θρεπτικῆς . ὄνυχες δὲ καὶ τρίχες καὶ ὁπλαὶ καὶ κέρατα καὶ ῥύγχη καὶ τὰ πλῆκτρα τῶν ὀρίθων , καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἕτερόν ἐστι μόριον , ἐκ τῆς ἐπικτήτου τροφῆς καὶ τῆς αὐξητικῆς , ἥν τε παρὰ τοῦ θήλεος ἐπικτᾶται καὶ τῆς θύραθεν . διὰ τοῦτο τὰ μὲν ὀστᾶ μέχρι τινὸς λαμβάνει τὴν αὔξησιν . ἔτι γάρ τι πᾶσι τοῖς ζῴοις πέρας τοῦ μεγέθους , διὸ καὶ τῆς τῶν ὀστῶν αὐξήσεως . εἰ γὰρ ταῦτ᾽ εἴχεν αὔξησιν ἀεί , καὶ τῶν ζῴων ὅσα ἔχει ὁστοῦν τὸ ἀνάλογον , ηὐξάνετ’ ἄν ἕως ἕξη · τοῦ γὰρ μεγέθους ὅρος ἐστὶ ταῦτα τοῖς ζῴοις . δι’ ἣν μὲν οὖν αἰτίαν οὐκ ἀεὶ λαμβάνουσιν αὔξησιν , λεκτέον ὕστερον · τρίχες δὲ καὶ τὰ συγγενῆ τούτοις , ἕως ἂν ὑπάρχωσιν , αὐξάνονται , καὶ μᾶλλον ἐν νόσοις καὶ τῶν σωμάτων γηρασκόντων καὶ φθινόντων διὰ τὸ λείπεσθαι περίττωμα πλεῖον ἐλάττονος εἰς τὰ κύρια δαπανωμένου διὰ τὸ γῆρας καὶ τὰς νόσους , ἐπεί γ᾽ ὅταν ὑπολείπῃ καὶ τοῦτο διὰ τὴν ἡλικίαν , καὶ αἱ τρίχες ὑπολείπουσιν . τὰ δ᾽ ὀστᾶ τοὐναντίον · συμφθίνει γὰρ τῷ σώματι καὶ τοῖς μέρεσιν . αὐξάνονται δ᾽ αἱ τρίχες καὶ τεθνεώτων , οὐ μέντοι γίνονονταί γ᾽ ἐξ ὑπαρχῆς . περὶ δ᾽ ὀδόντων ἀπορήσειεν ἄν τις . εἰσὶ γὰρ τὴν μὲν φύσιν τὴν αὐτὴν ἔχοντες τοῖς ὀστοῖς , καὶ γίνονται ἐκ τῶν ὀστῶν , ὄνυχες δὲ καὶ τρίχες καὶ κέρατα καὶ τὰ τοιαῦτα ἐκ τοῦ δέρματος , διὸ καὶ συμμεταβάλλουσι τῷ δέρματι τὰς χρόας · λευκά τε γὰρ καὶ μέλανα γίνονται καὶ παντοδαπὰ κατὰ τὴν τοῦ δέρματος χρόαν , οἱ δ᾽ ὀδόντες οὐθέν · ἐκ γὰρ τῶν ὀστῶν εἰσίν , ὅσα τῶν ζῴων ἔχει ὀδόντας καὶ ὀστᾶ . αὐξάνονται δὲ διὰ βίου μόνοι τῶν ἄλλων ὀστῶν · τοῦτο δὲ δῆλον ἐπὶ τῶν παρακλινόντων ὀδόντων τὴν ἀρὴν τὴν ἀλλήλων . αἴτιον δὲ τῆς αὐξήσεως , ὡς μὲν ἕνεκά του , διὰ τὸ ἔργον · ταχὺ γὰρ ἂν κατετρίβοντο μὴ γινομένης τινὸς ἐπιρρύσεως , ἐπεὶ καὶ νῦν ἐνίοις γηράσκουσι , τοῖς βρωτικοῖς μὲν μὴ μεγάλους δ᾽ ἔχουσι , κατατρίβονται πάμπαν · πλείονι γὰρ λόγῳ καθαιροῦνται τῆς αὐξήσεως . διὸ καὶ τοῦτο εὖ μεμηχάνηται πρὸς τὸ συμβαῖνον ἡ φύσις · συνάγει γὰρ εἰς τὸ γῆρας καὶ τὴν τελευτὴν τὴν ὑπόλειψιν τῶν ὀδόντων . εἰ δ᾽ ἦν μυριετὴς ὁ βίος ἢ χιλιετής , παμμεγέθεις τ᾽ ἂν ἔδει γίνεσθαι τοὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ φύεσθαι πολλάκις · καὶ γὰρ εἰ συνεχῆ τὴν αὔξησιν εἶχον , ὅμως ἂν ἄχρηστοι λεαινόμενοι πρὸς τὴν ἐργασίαν ἥσαν . οὗ μὲν οὗν ἕνεκα λαμβάνουσι τὴν αὔξησιν εἴρηται · συμβαίνει δὲ μηδὲ τὴν αὐτὴν ἔχειν φύσιν τοῖς ἄλλοις ὀστοῖς τοὺς ὀδόντας . τὰ μὲν γὰρ ἐν τῇ πρώτῃ συστάσει γίνεται πάντα καὶ οὐθὲν ὕστερον , οἱ δ᾽ ὀδόντες ὕστερον . διὸ καὶ πάλιν δύνανται φύεσθαι ἐκπεσόντες · ἅπτονται γάρ , ἀλλ᾽ οὐ συμπεφύκασι τοῖς ὀστοῖς . ἐκ μέντοι τῆς τροφῆς τῆς εἰς τὰ ὀστᾶ διαδιδομένης γίνονται , διὸ τὴν αὑτὴν ἔχουσι φύσιν , καὶ τότε ὅταν ἐκεῖνα ἔχη ἤδη τὸν ἀριθμὸν τὸν αὑτῶν . τὰ μὲν οὖν ἄλλα ζῷα ἔχοντα γίνεται ὀδόντας καὶ τὸ ἀνάλογον τοῖς ὀδοῦσιν , ἐὰν μή τι γίγνηται παρὰ φύσιν , διὰ τὸ ἀπολύεσθαι τῆς γενέσεως τετελεσμένα τοῦ ἀνθρώπου μᾶλλον · ὁ δ᾽ ἄνθρωπος , ἂν μή τι συμβῇ παρὰ φύσιν , οὐκ ἔχων . δὶ ἣν δ᾽ αἰτίαν οἱ μὲν γίνονται τῶν ὀδόντων καὶ ἐκπίπτουσιν , οἱ δ᾽ οὐκ ἐκπίπτουσιν , ὕστερον λεχθήσεται . διότι δ’ ἐκ περιττώματός ἐστι τὰ τοιαῦτα τῶν μορίων , διὰ τοῦτ᾽ ἄνθρωπος ψιλότατόν τε κατὰ τὸ σῶμα τῶν ζῴων πάντων ἐστὶ καὶ ὄνυχας ἐλαχίστους ἔχει ὡς κατὰ μέγεθος · ἐλάχιστον γὰρ ἔχει περίττωμα γεῶδες , ἔστι δὲ περίττωμα μὲν τὸ ἄπεπτον , τὸ δὲ γεηρὸν ἐν τοῖς σώμασι πάντων ἀπεπτότατον .
Lemmas: γίγνομαι δέ μετά ὁ ἀρχή , ὥσπερ λέγω , ὁ ἐντός πρότερος ὁ ἐκτός . φαίνω δέ πρότερος ὁ μέγεθος ἔχω ὁ ἐλαχύς , οὐδέ ἔνιοι γίγνομαι . πρότερος . πρῶτος δέ ὁ ἄνω διαρθρόω ὁ διάζωμα , καί διαφέρω μέγεθος · ὁ δέ κάτω καί ἐλαχύς καί ἀδιόριστος . καί οὗτος γίγνομαι ἐν πᾶς , ὅσος ὁ ἄνω καί ὁ κάτω διορίζω , πλήν ἐν ὁ ἔντομος · οὗτος δέ ἐν ὁ σκωληκοτοκέω ἐπί ὁ ἄνω ὁ αὔξησις γίγνομαι · ὁ γάρ ἄνω ἐκ ὑπαρχή ἐλαχύς . ἀδιόριστος δέ καί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω ὁ μαλάκια ὁ πορευτικός μόνος . ὁ δέ λέγω συμβαίνω καί ἐπί ὁ φυτόν , ὁ προτερέω ὁ γένεσις ὁ ἄνω κύτος ὁ κάτωθεν · ὁ γάρ ῥίζα πρότερος ἀφίημι ὁ σπέρμα ὁ πτόρθος . διορίζω δέ ὁ μέρος ὁ ζῷον πνεῦμα , οὐ μέντοι οὔτε ὁ ὁ γεννάω οὔτε ὁ αὐτός , καθά τις ὁ φυσικός φημί . φανερός γάρ οὗτος ἐπί ὁ ὄρνις καί ὁ ἰχθῦς καί ὁ ἔντομος . ὁ μέν γάρ χωρίζω ὁ γεννάω γίγνομαι ἐκ ᾠόν , ἐν ὅς λαμβάνω ὁ διάρθρωσις · ὁ δέ ὅλος οὐ ἀναπνέω ὁ ζῷον , σκωληκοτοκέω δέ καί ᾠοτοκέω · ὁ δέ ἀναπνέω καί ἐν ὁ μήτρα λαμβάνω ὁ διάρθρωσις οὐ ἀναπνέω , πρίν ἤ ὁ πλεύμων λαμβάνω τέλος · διαρθρόω δέ καί οὗτος καί ὁ ἔμπροσθεν μόριον πρίν ἀναπνέω . ἔτι δέ ὅσος πολύσχιστος ὁ τετράπους , οἷος κύων λέων λύκος ἀλώπηξ θώς , πᾶς τυφλός γεννάω , καί διίστημι ὁ βλέφαρον γίγνομαι ὕστερον . ὥστε δῆλος ὅτι ὁ αὐτός τρόπος καί ἐν ὁ ἄλλος πᾶς , καθά καί ὁ ποιός , καί ὁ ποσός γίγνομαι δύναμις προυπάρχω , ἐνέργεια δέ ὕστερον , ὑπό ὁ αὐτός αἴτιος ὑπό ὅς καί ὁ ποιός διορίζω , καί γίγνομαι δύο ἐκ εἷς . πνεῦμα δέ ὑπάρχω ἀναγκαῖος , ὅτι ὑγρός καί θερμός , ὁ μέν ποιέω , ὁ δέ πάσχω . ὁ δέ ἀρχαῖος τις φυσιόλογος τίς μετά τίς γίγνομαι ὁ μόριον ἐπιλέγω λέγω , οὐ λίαν ἐμπειρικός ἔχω ὁ συμβαίνω . ὁ γάρ μόριον , ὥσπερ καί ἐπί ὁ ἄλλος , φύω ἕτερος ἕτερος πρότερος . ὁ δέ πρότερος ἤδη , πολλαχῶς εἰμί , ὁ τε γάρ ὅς ἕνεκα καί ὁ οὗτος ἕνεκα διαφέρω , καί ὁ μέν ὁ γένεσις πρότερος αὐτός εἰμί , ὁ δέ ὁ οὐσία . δύο δέ διαφορά ἔχω καί ὁ ὅς ἕνεκα · ὁ μέν γάρ εἰμί ὅθεν ὁ κίνησις , ὁ δέ ὅς χράω ὁ ὅς ἕνεκα . λέγω δέ οἷος ὁ τε γεννητικός καί ὁ ὀργανικός ὁ γίγνομαι · οὗτος γάρ ὁ μέν ὑπάρχω δέω πρότερος , ὁ ποιητικός , οἷος ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω , ὁ δέ αὐλός ὕστερον ὁ μανθάνω αὐλέω · περίεργος γάρ μή ἐφίστημι αὐλέω ὑπάρχω αὐλός . τρεῖς δέ εἰμί , εἷς μέν ὁ τέλος , ὅς λέγω εἰμί ὅς ἕνεκα , δεύτερος δέ ὁ οὗτος ἕνεκα ὁ ἀρχή ὁ κινητικός καί γεννητικός ( ὁ γάρ ποιητικός καί γεννητικός , ᾗ τοιοῦτος , πρός ὁ ποιέω εἰμί καί γεννάω ) , τρίτος δέ ὁ χρήσιμος καί ὅς χράω ὁ τέλος , πρῶτος μέν ὑπάρχω ἀναγκαῖος τις μόριον ἐν ὅς ὁ ἀρχή ὁ κίνησις ( καί γάρ εὐθύς οὗτος μόριον εἰμί ὁ τέλος εἷς καί κύριος ) , ἔπειτα μετά οὗτος ὁ ὅλος καί ὁ τέλος , τρίτος δέ καί τελευταῖος ὁ ὀργανικός οὗτος μέρος πρός ἔνιοι χρῆσις . ὥστε εἰ τις τοιοῦτος εἰμί , ὅς ἀναγκαῖος ὑπάρχω ἐν ὁ ζῷον , ὁ πᾶς ἔχω ὁ φύσις ἀρχή καί τέλος , οὗτος γίγνομαι πρῶτος ἀναγκαῖος , ᾗ μέν κινητικός , πρῶτος , ᾗ δέ μόριον ὁ τέλος , μετά ὁ ὅλος . ὥστε ὁ μόριον ὁ ὀργανικός ὅσος μέν εἰμί γεννητικός ὁ φύσις , ἀεί πρότερος δέω ὑπάρχω αὐτός ( ἄλλος γάρ ἕνεκα εἰμί , ὡς ὁ ἀρχή ) , ὅσος δέ μή τοιοῦτος ὁ ἄλλος ἕνεκα , ὕστερον . διό οὐ ῥᾴδιος διαιρέω πότερος πρότερος ὁ μόριον , ὅσος ἄλλος ἕνεκα , ἤ ὅς ἕνεκα οὗτος . παρεμπίπτω γάρ ὁ κινητικός ὁ μόριον πρότερος εἰμί ὁ γένεσις ὁ τέλος , ὁ δέ κινητικός πρός ὁ ὀργανικός διαιρέω οὐ ῥᾴδιος . καίτοι κατά οὗτος ὁ μέθοδος δέω ζητέω τίς γίγνομαι μετά τίς · ὁ γάρ τέλος ἔνιοι μέν ὕστερον , ἔνιοι δέ πρότερος . καί διά οὗτος πρῶτος μέν ὁ ἔχω ὁ ἀρχή γίγνομαι μόριον , εἶτα ἔχω ὁ ἄνω κύτος . διό ὁ περί ὁ κεφαλή καί ὁ ὄμμα μέγας κατά ἀρχή φαίνω ὁ ἔμβρυον , ὁ δέ κάτω ὁ ὀμφαλός , οἷος ὁ κῶλον , μικρός · ὁ γάρ ἄνω ὁ κάτω ἕνεκα , καί οὔτε μόριον ὁ τέλος οὔτε γεννητικός αὐτός . οὐ καλός δέ λέγω οὐδέ ὁ διά τίς ὁ ἀνάγκη , ὅσος λέγω ὅτι οὕτως ἀεί γίγνομαι , καί οὗτος εἰμί νομίζω ἀρχή ἐν αὐτός , ὥσπερ Δημόκριτος ὁ Ἀβδηρίτης , ὅτι ὁ μέν ἀεί καί ἄπειρος οὐ εἰμί ἀρχή , ὁ δέ διά τίς ἀρχή , ὁ δέ ἀεί ἄπειρος , ὥστε ὁ ἐρωτάω ὁ διά τίς περί ὁ τοιοῦτος τις ὁ ζητέω εἰμί φημί ὁ ἄπειρος ἀρχή . καίτοι κατά οὗτος ὁ λόγος , κατά ὅς ἀξιόω ὁ διά τίς μή ζητέω , οὐδείς ἀπόδειξις εἰμί ὁ ἀίδιος · φαίνω δέ εἰμί πολύς , ὁ μέν γίγνομαι ἀεί ὁ δέ εἰμί , ἐπεί καί ὁ τρίγωνος ἔχω δύο ὀρθός ἴσος ἀεί καί ὁ ὁ διάμετρος ἀσύμμετρος εἰμί πρός ὁ πλευρά ἀίδιος , ἀλλά ὅμως εἰμί αὐτός αἴτιος τις καί ἀπόδειξις . ὁ μέν οὖν μή πᾶς ἀξιόω ζητέω ἀρχή λέγω καλός , ὁ δέ ὁ εἰμί ἀεί καί γίγνομαι πᾶς οὐ καλός , ἀλλά ὅσος ὁ ἀίδιος ἀρχή τυγχάνω εἰμί · ὁ γάρ ἀρχή ἄλλος γνῶσις καί οὐ ἀπόδειξις . ἀρχή δέ ἐν μέν ὁ ἀκίνητος ὁ τις εἰμί , ἐν δέ ὁ γίγνομαι ἤδη πολύς , τρόπος δέ ἄλλος καί οὐ πᾶς ὁ αὐτός · ὅς εἷς ὁ ἀριθμός , ὅθεν ὁ κίνησις εἰμί . διό πᾶς ὁ ἔναιμος καρδία ἔχω πρῶτος , ὥσπερ λέγω κατά ἀρχή · ἐν δέ ὁ ἄλλος ὁ ἀνάλογος γίγνομαι ὁ καρδία πρῶτος . ἐκ δέ ὁ καρδία ὁ φλέψ διατείνω , καθά ὁ ὁ κάναβος γράφω ἐν ὁ τοῖχος · ὁ γάρ μέρος περί οὗτος εἰμί , ἅτε γίγνομαι ἐκ οὗτος , ὁ δέ γένεσις εἰμί ἐκ ὁ ὁμοιομερής ὑπό ψῦξις καί θερμότης . συνίστημι γάρ καί πήγνυμι ὁ μέν ψυχρός ὁ δέ θερμός . περί δέ ὁ οὗτος διαφορά λέγω πρότερος ἐν ἕτερος , ποῖος λυτός ὑγρός καί πῦρ , καί ποῖος ἄλυτος ὑγρός καί ἄτηκτος πῦρ . διά μέν οὖν ὁ φλέψ καί ὁ ἐν ἕκαστος πόρος διαπιδύω ὁ τροφή , καθά ἐν ὁ ὠμός κεράμιον ὁ ὕδωρ , γίγνομαι σάρξ ἤ ὁ οὗτος ἀνάλογος , ὑπό ὁ ψυχρός συνίστημι , διό καί λύω ὑπό πῦρ . ὅσος δέ γεηρός λίαν ὁ ἀνατέλλω , ὀλίγος ἔχω ὑγρότης καί θερμότης , οὗτος δέ ψύχω ἐξατμίζω ὁ ὑγρός μετά ὁ θερμός γίγνομαι σκληρός καί γεώδης ὁ μορφή , οἷος ὄνυξ καί κέρας καί ὁπλή καί ῥύγχος · διό μαλάσσω μέν πῦρ , τήκω δέ οὐδείς , ἀλλά ἔνιοι ὁ ὑγρός , οἷος ὁ κέλυφος ὁ ᾠόν . ὑπό δέ ὁ ἐντός θερμότης ὁ τε νεῦρον καί ὁ ὀστέον γίγνομαι , ξηραίνω ὁ ὑγρότης . διό καί ἄλυτος εἰμί ὁ ὀστέον ὑπό ὁ πῦρ , καθά κέραμος · οἷος γάρ ἐν κάμινος , ὀπτάω ὑπό ὁ ἐν ὁ γένεσις θερμότης . οὗτος δέ οὔτε ὅς τις τυγχάνω ποιέω σάρξ ἤ ὀστέον , οὔτε ὅπῃ τυγχάνω , ἀλλά ὁ φύω καί ᾗ φύω καί ὅτε φύω . οὔτε γάρ ὁ δύναμις εἰμί ὑπό ὁ μή ὁ ἐνέργεια ἔχω κινητικός εἰμί , οὔτε ὁ ὁ ἐνέργεια ἔχω ποιέω ἐκ ὁ τυγχάνω , ὥσπερ οὔτε κιβωτός μή ἐκ ξύλον ὁ τέκτων ποιέω ἄν , οὔτε ἄνευ οὗτος κιβωτός εἰμί ἐκ ὁ ξύλον . ὁ δέ θερμότης ἐν-ὑπάρχω ἐν ὁ σπερματικός περίσσωμα τοσοῦτος καί τοιοῦτος ἔχω ὁ κίνησις καί ὁ ἐνέργεια , ὅσος σύμμετρος εἰς ἕκαστος ὁ μόριον . κατά ὅσος δέ ἄν ἐλλείπω ἤ ὑπερβάλλω , ἤ κακός ἀποτελέω ἤ ἀνάπηρος ὁ γίγνομαι , παραπλήσιος ὁ ἔξω συνίστημι διά ὁ ἕψησις πρός τροφή ἀπόλαυσις ἤ τις ἄλλος ἐργασία . ἀλλά ἐνταῦθα μέν ἐγώ ὁ ὁ θερμότης συμμετρία εἰς ὁ κίνησις παρασκευάζω , ἐκεῖ δέ δίδωμι ὁ φύσις ὁ ὁ γεννάω . ὁ δέ αὐτόματος γίγνομαι ὁ ὁ ὥρα αἴτιος κίνησις καί θερμότης . ὁ δέ ψῦξις στέρησις θερμότης εἰμί . χράω δέ ἀμφότερος ὁ φύσις ἔχω μέν δύναμις ἐκ ἀνάγκη ὥστε ὁ μέν ὅδε ὁ δέ ὅδε ποιέω , ἐν μέντοι ὁ γίγνομαι ἕνεκα τις συμβαίνω ὁ μέν ψύχω αὐτός ὁ δέ θερμαίνω , καί γίγνομαι ὁ μόριον ἕκαστος , ὁ μέν σάρξ μαλακός ὁ μέν ἐκ ἀνάγκη ποιέω τοιοῦτος ὁ δέ ἕνεκα τις , ὁ δέ νεῦρον ξηρός καί ἑλκτός , ὁ δέ ὀστέον ξηρός καί θραυστός . ὁ δέ δέρμα ξηραίνω ὁ σάρξ γίγνομαι , καθά ἐπί ὁ ἕψημα ὁ καλέω γραῦς . οὐ μόνος δέ διά ὁ ἔσχατος συμβαίνω αὐτός ὁ γένεσις , ἀλλά καί διότι ἐπιπολάζω ὁ γλίσχρος διά ὁ μή δύναμαι ἐξατμίζω . ἐν μέν οὖν ὁ ἄλλος αὐχμηρός ὁ γλίσχρος ( διό ὀστρακόδερμος καί μαλακόστρακος ὁ ἔσχατος εἰμί ὁ ἄναιμος ζῷον ) , ἐν δέ ὁ ἔναιμος ὁ γλίσχρος λιπαρός εἰμί . καί οὗτος ὅσος μή γεώδης ὁ φύσις ἔχω λίαν , ἀθροίζω ὁ πιμελώδης ὑπό ὁ ὁ δέρμα σκέπη , ὡς ὁ δέρμα γίγνομαι ἐκ ὁ τοιοῦτος γλισχρότης · ἔχω γάρ τις γλισχρότης ὁ λ πάρειμι . πᾶς δέ οὗτος , καθά λέγω , λεκτέος γίγνομαι ὁ μέν ἐκ ἀνάγκη ὁ δέ οὐ ἐκ ἀνάγκη ἀλλά ἕνεκα τις . πρῶτος μέν οὖν ὁ ἄνω κύτος ἀφορίζω κατά ὁ γένεσις , ὁ δέ κάτω προέρχομαι ὁ χρόνος λαμβάνω ὁ αὔξησις ἐν ὁ ἔναιμος . ἅπας δέ ὁ περιγραφή διορίζω πρότερος , ὕστερον δέ λαμβάνω ὁ χρῶμα καί ὁ μαλακότης καί ὁ σκληρότης , ἄτεχνος ὥσπερ ἄν ὑπό ζωγράφος ὁ φύσις δημιουργέω · καί γάρ ὁ γραφεύς ὑπογράφω ὁ γραμμή οὕτως ἐναλείφω ὁ χρῶμα ὁ ζῷον . διά μέν οὖν ὁ ὁ ἀρχή ἐν ὁ Καρδίη ὁ αἴσθησις εἰμί καί ὁ ζῷον πᾶς οὗτος γίγνομαι πρῶτος · διά δέ ὁ θερμότης ὁ οὗτος , ὅς τελευτάω ὁ φλέψ ἄνω , ὁ ψυχρός συνίστημι ἀντίστροφος ὁ θερμότης ὁ περί ὁ καρδία ὁ ἐγκέφαλος . διόπερ ὁ περί ὁ κεφαλή λαμβάνω συνεχής ὁ γένεσις μετά ὁ καρδία , καί μέγεθος ὁ ἄλλος διαφέρω · πολύς γάρ καί ὑγρός ἐκ ἀρχή ὁ ἐγκέφαλος . ἔχω δέ ἀπορία ὁ περί ὁ ὀφθαλμός συμβαίνω ὁ ζῷον . μέγας μέν γάρ ἐκ ἀρχή φαίνω καί πεζός καί πλωτός καί πτηνός , τελευταῖος δέ γίγνομαι ὁ μόριον · ἐν ὁ μεταξύ γάρ χρόνος συμπίπτω . αἴτιος δέ ὅτι ὁ ὁ ὀφθαλμός αἰσθητήριον εἰμί μέν , ὥσπερ καί ὁ ἄλλος αἰσθητήριον , ἐπί πόρος · ἀλλά ὁ μέν ὁ ἁφή καί γεῦσις εὐθύς εἰμί ἤ σῶμα ἤ ὁ σῶμα τις ὁ ζῷον , ὁ δέ ὄσφρησις καί ὁ ἀκοή πόρος συνάπτω πρός ὁ ἀήρ ὁ θύραθεν , πλήρης σύμφυτος πνεῦμα , περαίνω δέ πρός ὁ φλέβιον ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος τείνω ἀπό ὁ καρδία · ὁ δέ ὀφθαλμός σῶμα μόνος ἴδιος ἔχω ὁ αἰσθητήριον . εἰμί δέ ὑγρός καί ψυχρός , καί οὐ προυπάρχω ἐν ὁ τόπος , καθά καί ὁ ἄλλος μόριον δύναμις , ἔπειτα ἐνέργεια γίγνομαι ὕστερον · ἀλλά ἀπό ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος ὑγρότης ἀποκρίνω ὁ καθαρός διά ὁ πόρος , ὅς φαίνω φέρω ἀπό αὐτός πρός ὁ μήνιγξ ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος . οὗτος δέ τεκμήριον · οὔτε γάρ ἄλλος μόριον ὑγρός καί ψυχρός εἰμί ἐν ὁ κεφαλή παρά ὁ ἐγκέφαλος , ὁ τε ὄμμα ψυχρός καί ὑγρός . ἐκ ἀνάγκη οὖν ὁ τόπος λαμβάνω μέγεθος ὁ πρῶτος , συμπίπτω δέ ὕστερον . καί γάρ περί ὁ ἐγκέφαλος συμβαίνω ὁ αὐτός τρόπος · ὁ πρῶτος ὑγρός καί πολύς , ἀποπνέω δέ καί πέσσω σωματόω τε μάλα καί συμπίπτω καί ὁ ἐγκέφαλος ( καί ὁ σῶμα ) καί ὁ μέγεθος ὁ ὁ ὄμμα . ἐκ ἀρχή δέ διά μέν ὁ ἐγκέφαλος ὁ κεφαλή μέγας , διά δέ ὁ ὑγρός ὁ ἐν ὁ ὄμμα ὁ ὀφθαλμός μέγας φαίνω . τελευταῖος δέ λαμβάνω τέλος διά ὁ καί ὁ ἐγκέφαλος συνίστημι μόλις · ὀψέ γάρ παύω ὁ ψυχρότης καί ὁ ὑγρότης , ἐπί πᾶς μέν , μάλα δέ ἐπί ὁ ἄνθρωπος . διά γάρ οὗτος καί ὁ βρέγμα ὁ ὀστέον γίγνομαι τελευταῖος · ἤδη γάρ γίγνομαι θύραζε ὁ ἔμβρυον μαλακός εἰμί οὗτος ὁ ἵστημι ὁ παιδίον . αἴτιος δέ ὁ μάλα ἐπί ὁ ἄνθρωπος οὗτος συμβαίνω , ὅτι ὁ ἐγκέφαλος ὑγρός ἔχω καί πολύς ὁ ζῷον . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι καί ὁ ἐν ὁ καρδία θερμότης καθαρός . δηλόω δέ ὁ εὐκρασία ὁ διάνοια · φρόνιμος γάρ εἰμί ὁ ζῷον ἄνθρωπος . ἀκρατής δέ καί ὁ παιδίον μέχρι πρόσω ὁ κεφαλή εἰμί διά ὁ βάρος ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος . ὅμοιος δέ καί ὁ μόριον ὅσος δέω κινέω · ὁ γάρ ἀρχή ὁ κίνησις ὀψέ κρατέω ὁ ἄνωθεν καί τελευταῖος , ὅσος ὁ κίνησις μή συναρτάω πρός αὐτός ὥσπερ ὁ κῶλον . τοιοῦτος δέ εἰμί μόριον ὁ βλέφαρον . ἐπεί δέ οὐδείς ποιέω περίεργος οὐδέ μάτην ὁ φύσις , δῆλος ὡς οὐδέ ὕστερον οὐδέ πρότερος · εἰμί γάρ ὁ γίγνομαι μάτην ἤ περίεργος . ὥστε ἅμα ἀνάγκη ὁ βλέφαρον διαχωρίζω καί δύναμαι κινέω . ὀψέ μέν οὖν διά ὁ πλῆθος ὁ περί ὁ ἐγκέφαλος πέψις τελειόω ὁ ὄμμα ὁ ζῷον , τελευταῖος δέ διά ὁ σφόδρα κρατέω ὁ κίνησις εἰμί ὁ κινέω καί ὁ οὕτως πρόσω ὁ ἀρχή καί ἀποψύχω ὁ μόριον . δηλόω δέ ὁ βλέφαρον τοιοῦτος ἔχω ὁ φύσις · ἐάν γάρ καί ὁπόσος βάρος γίγνομαι περί ὁ κεφαλή διά ὕπνος ἤ μέθη ἤ ἄλλος τις ὁ τοιοῦτος , οὐ δύναμαι ὁ βλέφαρον ἀείρω , οὕτως βάρος αὐτός ἔχω μικρός . περί μέν οὖν ὀφθαλμός λέγω πῶς γίγνομαι καί διά ὅς τις , καί διά τίς αἰτία τελευταῖος λαμβάνω ὁ διάρθρωσις · ὁ δέ ἄλλος γίγνομαι μόριον ἕκαστος ἐκ ὁ τροφή , ὁ μέν τίμιος καί μεταλαμβάνω ὁ κύριος ἀρχή ἐκ ὁ πέμπω καί καθαρός καί πρῶτος τροφή , ὁ δέ ἀναγκαῖος μόριον καί οὗτος ἕνεκα ἐκ ὁ χέω καί ὁ ὑπόλειμμα καί περίσσωμα . ὅς γάρ οἰκονόμος ἀγαθός , καί ὁ φύσις . οὐδείς ἀποβάλλω εἴωθα ἐκ ὅς εἰμί ποιέω τις χρηστός . ἐν δέ ὁ οἰκονομία ὁ γίγνομαι τροφή ὁ μέν ἀγαθός τάσσω ὁ ἐλεύθερος , ὁ δέ κακός καί ὁ περίσσωμα οὗτος οἰκέτης , ὁ δέ κακός καί ὁ συντρέφω δίδωμι ζῷον . καθά οὖν ὁ αὔξησις ὁ θύραθεν οὗτος ποιέω νόος , οὕτως ἐν ὁ γίγνομαι αὐτός ὁ φύσις ἐκ μέν ὁ καθαρός ὕλη σάρξ καί ὁ ἄλλος αἰσθητήριον ὁ σῶμα συνίστημι , ἐκ δέ ὁ περίσσωμα ὀστέον καί νεῦρον καί θρίξ , ἔτι δέ ὄνυξ καί ὁπλή καί πᾶς ὁ τοιοῦτος · διό τελευταῖος οὗτος λαμβάνω ὁ σύστασις , ὅταν ἤδη γίγνομαι περίσσωμα ὁ φύσις . ὁ μέν οὖν ὁ ὀστέον φύσις ἐν ὁ πρῶτος σύστασις γίγνομαι ὁ μόριον ἐκ ὁ σπερματικός περίσσωσις , καί ὁ ζῷον αὐξάνω ἐκ ὁ φυσικός τροφή λαμβάνω ὁ αὔξησις , ἐκ ὅς ὁ μόριον ὁ κύριος , οὗτος μέντοι αὐτός ὁ ὑπόλειμμα καί ὁ περισσωματικός . γίγνομαι γάρ ἐν πᾶς ὁ πρῶτος καί ὁ δεύτερος , καί ὁ τροφή ὁ μέν θρεπτικός ὁ δέ αὐξητικός , θρεπτικός μέν ὅς ὁ εἰμί παρέχω ὁ τε ὅλος καί ὁ μόριον , αὐξητικός δέ ὁ εἰς μέγεθος ποιέω . ὁ ἐπίδοσις · περί ὅς ὕστερον διοριστέον μάλα . ὁ αὐτός δέ τρόπος ὁ ὀστέον καί ὁ νεῦρον συνίστημι καί ἐκ ὁ αὐτός , ἐκ ὁ σπερματικός περίσσωσις καί ὁ θρεπτικός . ὄνυξ δέ καί θρίξ καί ὁπλή καί κέρας καί ῥύγχος καί ὁ πλῆκτρον ὁ ὀρίθων , καί εἰ τις τοιοῦτος ἕτερος εἰμί μόριον , ἐκ ὁ ἐπίκτητος τροφή καί ὁ αὐξητικός , ὅς τε παρά ὁ θῆλυς ἐπικτάομαι καί ὁ θύραθεν . διά οὗτος ὁ μέν ὀστέον μέχρι τις λαμβάνω ὁ αὔξησις . ἔτι γάρ τις πᾶς ὁ ζῷον πέρας ὁ μέγεθος , διό καί ὁ ὁ ὀστέον αὔξησις . εἰ γάρ οὗτος ἔχω αὔξησις ἀεί , καί ὁ ζῷον ὅσος ἔχω ὀστέον ὁ ἀνάλογος , αὐξάνω ἄν ἕως ἔχω · ὁ γάρ μέγεθος ὅρος εἰμί οὗτος ὁ ζῷον . διά ὅς μέν οὖν αἰτία οὐ ἀεί λαμβάνω αὔξησις , λεκτέος ὕστερον · θρίξ δέ καί ὁ συγγενής οὗτος , ἕως ἄν ὑπάρχω , αὐξάνω , καί μάλα ἐν νόσος καί ὁ σῶμα γηράσκω καί φθίω διά ὁ λείπω περίσσωμα πολύς ἐλαχύς εἰς ὁ κύριος δαπανάω διά ὁ γῆρας καί ὁ νόσος , ἐπεί γε ὅταν ὑπολείπω καί οὗτος διά ὁ ἡλικία , καί ὁ θρίξ ὑπολείπω . ὁ δέ ὀστέον ἐναντίος · συμφθίνω γάρ ὁ σῶμα καί ὁ μέρος . αὐξάνω δέ ὁ θρίξ καί θνῄσκω , οὐ μέντοι γίγνομαι γε ἐκ ὑπαρχή . περί δέ ὀδούς ἀπορέω ἄν τις . εἰμί γάρ ὁ μέν φύσις ὁ αὐτός ἔχω ὁ ὀστέον , καί γίγνομαι ἐκ ὁ ὀστέον , ὄνυξ δέ καί θρίξ καί κέρας καί ὁ τοιοῦτος ἐκ ὁ δέρμα , διό καί συμμεταβάλλω ὁ δέρμα ὁ χροιά · λευκός τε γάρ καί μέλας γίγνομαι καί παντοδαπός κατά ὁ ὁ δέρμα χροιά , ὁ δέ ὀδούς οὐδείς · ἐκ γάρ ὁ ὀστέον εἰμί , ὅσος ὁ ζῷον ἔχω ὀδούς καί ὀστέον . αὐξάνω δέ διά βίος μόνος ὁ ἄλλος ὀστέον · οὗτος δέ δῆλος ἐπί ὁ παρακλίνω ὀδούς ὁ ἀρή ὁ ἀλλήλων . αἴτιος δέ ὁ αὔξησις , ὡς μέν ἕνεκα τις , διά ὁ ἔργον · ταχύς γάρ ἄν κατατρίβω μή γίγνομαι τις ἐπίρρυσις , ἐπεί καί νῦν ἔνιοι γηράσκω , ὁ βρωτικός μέν μή μέγας δέ ἔχω , κατατρίβω πάμπαν · πολύς γάρ λόγος καθαιρέω ὁ αὔξησις . διό καί οὗτος εὖ μηχανάομαι πρός ὁ συμβαίνω ὁ φύσις · συνάγω γάρ εἰς ὁ γῆρας καί ὁ τελευτή ὁ ὑπόλειψις ὁ ὀδούς . εἰ δέ εἰμί μυριετής ὁ βίος ἤ χιλιέτης , παμμεγέθης τε ἄν δέω γίγνομαι ὁ ἐκ ἀρχή καί φύω πολλάκις · καί γάρ εἰ συνεχής ὁ αὔξησις ἔχω , ὅμως ἄν ἄχρηστος λεαίνω πρός ὁ ἐργασία εἰμί . ὅς μέν οὖν ἕνεκα λαμβάνω ὁ αὔξησις λέγω · συμβαίνω δέ μηδέ ὁ αὐτός ἔχω φύσις ὁ ἄλλος ὀστέον ὁ ὀδούς . ὁ μέν γάρ ἐν ὁ πρῶτος σύστασις γίγνομαι πᾶς καί οὐδείς ὕστερον , ὁ δέ ὀδούς ὕστερον . διό καί πάλιν δύναμαι φύω ἐκπίπτω · ἅπτω γάρ , ἀλλά οὐ συμφύω ὁ ὀστέον . ἐκ μέντοι ὁ τροφή ὁ εἰς ὁ ὀστέον διαδίδωμι γίγνομαι , διό ὁ αὐτός ἔχω φύσις , καί τότε ὅταν ἐκεῖνος ἔχω ἤδη ὁ ἀριθμός ὁ ἑαυτοῦ . ὁ μέν οὖν ἄλλος ζῷον ἔχω γίγνομαι ὀδούς καί ὁ ἀνάλογος ὁ ὀδούς , ἐάν μή τις γίγνομαι παρά φύσις , διά ὁ ἀπολύω ὁ γένεσις τελέω ὁ ἄνθρωπος μάλα · ὁ δέ ἄνθρωπος , ἐάν μή τις συμβαίνω παρά φύσις , οὐ ἔχω . διό ὅς δέ αἰτία ὁ μέν γίγνομαι ὁ ὀδούς καί ἐκπίπτω , ὁ δέ οὐ ἐκπίπτω , ὕστερον λέγω . διότι δέ ἐκ περίσσωμα εἰμί ὁ τοιοῦτος ὁ μόριον , διά οὗτος ἄνθρωπος ψιλός τε κατά ὁ σῶμα ὁ ζῷον πᾶς εἰμί καί ὄνυξ ἐλαχύς ἔχω ὡς κατά μέγεθος · ἐλαχύς γάρ ἔχω περίσσωμα γεώδης , εἰμί δέ περίσσωμα μέν ὁ ἄπεπτος , ὁ δέ γεηρός ἐν ὁ σῶμα πᾶς ἄπεπτος .