aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 5.6
Τῶν δὲ ζῴων τὰ μέν ἐστι μονόχροα ( λέγω δὲ μονό.β χροα ὧν τὸ γένος ὅλον ἓν χρῶμα ἔχει , οἷον λέοντες πυροὶ πάντες · καὶ τοῦτο καὶ ἐπ᾽ ὀρίθων καὶ ἐπ᾽ ἰχθύων ἐστὶ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων ὁμοίως ) , τὰ δὲ πολύχροα μέν , ὁλόχροα δέ λλέγωον δὲ ὧν τὸ σῶμα ὅλον τὴν αὐτὴν ἔχει χρόαν , οἷον βοῦς ἐστὶν ὅλος λευκὸς καὶ ὅλος μέλας ) , τὰ δὲ ποικίλα . τοῦτο δὲ διχῶς , τὰ μὲν τῷ γένει , ὥσπερ πάρδαλις καὶ ταώς , καὶ τῶν ἰχθύων ἔνιοι , οἷον αἱ καλούμεναι θρᾶτται · τῶν δὲ τὸ μὲν γένος ἅπαν οὐ ποικίλον , γίνονται δὲ ποικίλοι , οἷον βόες καὶ αἶγες , καὶ ἐν τοῖς ὄρνισιν , οἷον αἱ περιστεραί · καὶ ἄλλα δὲ γένη τὸ αὐτὸ πάσχει τῶν ὀρνίθων , κεταβάλλει δὲ τὰ ὁλόχροα πολλῷ μᾶλλον τῶν μονοχρόων , καὶ εἰτὴν ἀλλήλων χρόαν τὴν ἁπλῆν , οἷον ἐκ λευκῶν μέλανα καὶ ἐκ μελάνων λευκά , καὶ μεμιγμένα ἐξ ἀμφοτέρων , διὰ τὸ ὅλω τῷ γένει ὑπάρχειν ἐν τῇ φύσει τὸ μὴ μίαν ἔχειν χρόαν · εὐκίνητον γὰρ ὑπάρχει ἐπ᾽ ἀμφότερα τὸ γένος , ὥστε καὶ εἰς ἄλληλα μεταβάλλειν καὶ ποικίλλεσθαι μᾶλλον . τὰ δὲ μονόχροα τοὐναντίον · οὐ γὰρ μεταβάλλει , ἂν μὴ διὰ πάθος , καὶ τοῦτο σπάνιον · ἤδη γὰρ ὦπται καὶ πέρδιξ λευκὴ καὶ κόραξ καὶ στρουθὸς καὶ ἄρκτος . συμβαίνει δὲ ταῦτα , ὅταν ἐν τῇ γενέσει διαστραφῇ · εὔφθαρτον γὰρ καὶ εὐκίνητον τὸ μιπρόν , τὸ δὲ γιγνόμενον τοιοῦτον · ἐν μικρῶ γὰρ ἡ ἀρχὴ τοῖς γιγνομένοις . μάλιστα δὲ μεταβάλλουσι καὶ τὰ φύσει μονόχροα μὲν ὄντα , τῷ γένει δὲ πολούχροα , διὰ τὰ ὕδατα · τὰ μὲν γὰρ θερμὰ λευκὴν ποιεῖ τὴν τρίχα , τὰ δὲ ψυχρὰ μέλαιναν , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν φυτῶν . αἴτιον δ᾽ ὅτι τὰ θερμὰ πνεύματος πλέον ἔχει ἢ ὕδατος , ὁ δ᾽ ἀὴρ διαφαινόμενος λευκότητα ποιεῖ , καθάπερ καὶ τὸν ἀφρόν . διαφέρει μὲν οὖν , ὥσπερ καὶ τὰ δέρματα τὰ διὰ πάθος λευκὰ τῶν διὰ τὴν φύσιν , οὕτω καὶ ἐν ταῖς θριξὶν ἥ τε διὰ νόσον ἢ καὶ ἡλικίαν καὶ ἡ διὰ φύσιν λευκότης τῶν τριχῶν τῷ τὸ αἴτιον ἕτερον εἶναι · τὰς μὲν γὰρ ἡ φυσικὴ θερμότης ποιεῖ λευκάς , τὰς δ᾽ ἡ ἀλλοτρία . τὸ δὲ λευκὸν ὁ ἀτμιδώδης ἀὴρ παρέχεται ἐγκατακλειόμενος ἐν πᾶσιν , διὸ καὶ ὅσα μὴ μονόχροά ἐστι , τὰ ὑπὸ τὴν γαστέρα πάντα λευκότερά ἐστιν . καὶ γὰρ θερμότερα καὶ ἡδυκρεώτερα πάντα τὰ λευκὰ ὡς εἰπεῖν ἐστὶ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν · ἡ μὲν γὰρ πέψις γλυκέα ποιεῖ , τὴν δὲ πέψιν τὸ θερμόν . ἡ δ᾽ αὐτὴ αἰτία καὶ τῶν μονοχρόων μέν , μελάνων δ᾽ ἢ λευκῶν · θερμότης γὰρ καὶ ψυχρότης αἰτία τῆς φύσεως τοῦ δέρματος καὶ τῶν τριχῶν · ἔχει γὰρ ἕκαστον τῶν μορίων θερμότητα οἰκείαν , ἔτι δ᾽ αἱ γλῶτται διαφέρουσι . τῶν ἁπλῶν τε καὶ ποικίλων καὶ τῶν ἁπλῶν μὲν διαφερόντων δέ , οἷον λευκῶν καὶ μελάνων . αἴτιον δὲ τὸ εἰρημένον πρότερον , ὅτι τὰ δέρματα ποικίλα τῶν ποικίλων , καὶ τῶν λευκοτρίχων καὶ τῶν μελανοτρίχων τῶν μὲν λευκὰ τῶν δὲ μέλανα . τὴν δὲ γλῶτταν δεῖ ὑπολαβεῖν ὥσπερ ἓν μόριον τῶν ἐξωτερικῶν εἶναι , μὴ ὅτι ἐν τῷ στόματι σκεπάζεται , ἀλλ᾽ οἷον χεῖρα ἢ πόδδα · ὥστ᾽ ἐπεὶ τῶν ποικίλων τὸ δέρμα οὐ μονόχρων , καὶ τοῦ ἐπὶ τῇ γλώττη δέρματος τοῦτ᾽ αἴτιον . μεταβάλλουσι δὲ τὰ χρώματα καὶ τῶν ὀρνίθων τινὲς καὶ τῶν τετραπόδων τῶν ἀγρίων ἔνια κατὰ τὰς ὥρας . αἴτιον δ᾽ ὅτι ὥσπερ οἱ ἄνθρωποι κατὰ τὴν ἡλικίαν μεταβάλλουσι , τοῦτ᾽ ἐκείνοις συμβαίνει κατὰ τὰς ὥρας · μείζων γὰρ διαφορὰ αὕτη τῆς κατὰ τὴν ἡλικίαν τροπῆς . εἰσὶ δὲ καὶ τὰ παμφαγώτερα ποικιλώτερα ὡς ἐπὶ τὸ πλῆθος εἰπεῖν εὐλόγως , οἷον αἱ μέλιτται μονόχροα μάλλον ἢ αἱ ἀνθρῆναι καὶ σφῆκες · εἰ γὰρ αἱ τροφαὶ αἴτιαι τῆς μεταβολῆς , εὐλόγως αἱ ποικίλαι . τροφαὶ παντοδαπωτέρας ποιοῦσι τὰς κινήσεις καὶ τὰ περιττώματα τῆς τροφῆς , ἐξ ὧν καὶ τρίχες καὶ πτίλα καὶ δέρματα γίν ἔται . καὶ περὶ μὲν χρωμάτων καὶ τριχῶν διωρίσθω τὸν τρόπον τοῦτον ,
Lemmas: ὁ δέ ζῷον ὁ μέν εἰμί μονόχροος ( λέγω δέ μονό.β χρώς ὅς ὁ γένος ὅλος εἷς χρῶμα ἔχω , οἷος λέων πυρός πᾶς · καί οὗτος καί ἐπί ὀρίθων καί ἐπί ἰχθῦς εἰμί καί ὁ ἄλλος ζῷον ὅμοιος ) , ὁ δέ πολύχροος μέν , ὁλόχροος δέ λέγω δέ ὅς ὁ σῶμα ὅλος ὁ αὐτός ἔχω χροιά , οἷος βοῦς εἰμί ὅλος λευκός καί ὅλος μέλας ) , ὁ δέ ποικίλος . οὗτος δέ διχῶς , ὁ μέν ὁ γένος , ὥσπερ πάρδαλις καί ταώς , καί ὁ ἰχθῦς ἔνιοι , οἷος ὁ καλέω θρᾷττα · ὁ δέ ὁ μέν γένος ἅπας οὐ ποικίλος , γίγνομαι δέ ποικίλος , οἷος βοῦς καί αἴξ , καί ἐν ὁ ὄρνις , οἷος ὁ περιστερά · καί ἄλλος δέ γένος ὁ αὐτός πάσχω ὁ ὄρνις , καταβάλλω δέ ὁ ὁλόχροος πολύς μάλα ὁ μονόχροος , καί ἄγω ἀλλήλων χροιά ὁ ἁπλόος , οἷος ἐκ λευκός μέλας καί ἐκ μέλας λευκός , καί μείγνυμι ἐκ ἀμφότερος , διά ὁ ὅλος ὁ γένος ὑπάρχω ἐν ὁ φύσις ὁ μή εἷς ἔχω χροιά · εὐκίνητος γάρ ὑπάρχω ἐπί ἀμφότερος ὁ γένος , ὥστε καί εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω καί ποικίλλω μάλα . ὁ δέ μονόχροος ἐναντίος · οὐ γάρ μεταβάλλω , ἐάν μή διά πάθος , καί οὗτος σπάνιος · ἤδη γάρ ὁράω καί πέρδιξ λευκός καί κόραξ καί στρουθός καί ἄρκτος . συμβαίνω δέ οὗτος , ὅταν ἐν ὁ γένεσις διαστράπτω · εὔφθαρτος γάρ καί εὐκίνητος ὁ μιπρόν , ὁ δέ γίγνομαι τοιοῦτος · ἐν μικρός γάρ ὁ ἀρχή ὁ γίγνομαι . μάλα δέ μεταβάλλω καί ὁ φύσις μονόχροος μέν εἰμί , ὁ γένος δέ πολουχρως , διά ὁ ὕδωρ · ὁ μέν γάρ θερμός λευκός ποιέω ὁ θρίξ , ὁ δέ ψυχρός μέλας , ὥσπερ καί ἐπί ὁ φυτόν . αἴτιος δέ ὅτι ὁ θερμός πνεῦμα πολύς ἔχω ἤ ὕδωρ , ὁ δέ ἀήρ διαφαίνω λευκότης ποιέω , καθά καί ὁ ἀφρός . διαφέρω μέν οὖν , ὥσπερ καί ὁ δέρμα ὁ διά πάθος λευκός ὁ διά ὁ φύσις , οὕτως καί ἐν ὁ θρίξ ὁ τε διά νόσος ἤ καί ἡλικία καί ὁ διά φύσις λευκότης ὁ θρίξ ὁ ὁ αἴτιος ἕτερος εἰμί · ὁ μέν γάρ ὁ φυσικός θερμότης ποιέω λευκός , ὁ δέ ὁ ἀλλότριος . ὁ δέ λευκός ὁ ἀτμιδώδης ἀήρ παρέχω ἐγκατακλείω ἐν πᾶς , διό καί ὅσος μή μονόχροος εἰμί , ὁ ὑπό ὁ γαστήρ πᾶς λευκός εἰμί . καί γάρ θερμός καί ἥδυκρεος πᾶς ὁ λευκός ὡς λέγω εἰμί διά ὁ αὐτός αἰτία · ὁ μέν γάρ πέψις γλυκύς ποιέω , ὁ δέ πέψις ὁ θερμός . ὁ δέ αὐτός αἴτιος καί ὁ μονόχροος μέν , μέλας δέ ἤ λευκός · θερμότης γάρ καί ψυχρότης αἰτία ὁ φύσις ὁ δέρμα καί ὁ θρίξ · ἔχω γάρ ἕκαστος ὁ μόριον θερμότης οἰκεῖος , ἔτι δέ ὁ γλῶσσα διαφέρω . ὁ ἁπλόος τε καί ποικίλος καί ὁ ἁπλόος μέν διαφέρω δέ , οἷος λευκός καί μέλας . αἴτιος δέ ὁ λέγω πρότερος , ὅτι ὁ δέρμα ποικίλος ὁ ποικίλος , καί ὁ λευκόθριξ καί ὁ μέλανοθριξ ὁ μέν λευκός ὁ δέ μέλας . ὁ δέ γλῶσσα δέω ὑπολαμβάνω ὥσπερ εἷς μόριον ὁ ἐξωτερικός εἰμί , μή ὅτι ἐν ὁ στόμα σκεπάζω , ἀλλά οἷος χείρ ἤ πόδα · ὥστε ἐπεί ὁ ποικίλος ὁ δέρμα οὐ μονόχροος , καί ὁ ἐπί ὁ γλῶττα δέρμα οὗτος αἴτιος . μεταβάλλω δέ ὁ χρῶμα καί ὁ ὄρνις τις καί ὁ τετράπους ὁ ἄγριος ἔνιοι κατά ὁ ὥρα . αἴτιος δέ ὅτι ὥσπερ ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ ἡλικία μεταβάλλω , οὗτος ἐκεῖνος συμβαίνω κατά ὁ ὥρα · μέγας γάρ διαφορά οὗτος ὁ κατά ὁ ἡλικία τροπή . εἰμί δέ καί ὁ παμφάγος ποικίλος ὡς ἐπί ὁ πλῆθος λέγω εὔλογος , οἷος ὁ μέλισσα μονόχροος μάλα ἤ ὁ ἀνθρήνη καί σφήξ · εἰ γάρ ὁ τροφή αἴτιος ὁ μεταβολή , εὔλογος ὁ ποικίλος . τροφή παντοδαπός ποιέω ὁ κίνησις καί ὁ περίσσωμα ὁ τροφή , ἐκ ὅς καί θρίξ καί πτίλον καί δέρμα γίν παρακελεύομαι . καί περί μέν χρῶμα καί θρίξ διορίζω ὁ τρόπος οὗτος ,