aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 4.3
Αἱ δ’ αὐταὶ αἰτίαι καὶ τοῦ τὰ μὲν ἐοικότα γίνεσθαι τοῖς τεκνώσασι τὰ δὲ μὴ ἐοικότα , καὶ τὰ μὲν πατρὶ τὰ δὲ μητρί , κατά τε ὅλον τὸ σῶμα καὶ κατὰ μόριον ἕκαστον , καὶ μᾶλλον , αὐτοῖς ἢ τοῖς προγόνοις , καὶ τούτοις ἢ τοῖς τυχοῦσι , καὶ τὰ μὲν ἄρρενα μᾶλλον τῷ πατρὶ τὰ δὲ θήλεα τῇ μητρί , τὰ δ’ οὐδενὶ τῶν συγγενῶν , ὅμως δ’ ἀνθρώπῳ γέ τινι , τὰ δ’ οὐδ’ ἀνθρώπῳ τὴν ἰδέαν ἀλλ’ ἤδη τέρατι . καὶ γὰρ ὁ μὴ ἐοικὼς τοῖς γονεῦσιν ἤδη τρόπον τινὰ τέρας ἐστίν · παρεκβέβηκε γὰρ ἡ φύσις ἐν τούτοις ἐκ τοῦ γένους τρόπον τινά . ἀρχὴ δὲ πρώτη τὸ θῆλυ γενέσθαι καὶ μὴ ἄρρεν . ἀλλ’ αὕτη μὲν ἀναγκαία τῇ φύσει · δεῖ γὰρ σώζεσθαι τὸ γένος τῶν κεχωρισμένων κατὰ τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν . ἐνδεχομένου δὲ μὴ κρατεῖν ποτὲ τοῦ ἄρρενος ἢ διὰ νεότητα ἢ γῆρας ἢ δι’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν τοιαύτην , ἀνάγκη γίνεσθαι θηλυτοκίαν ἐν τοῖς ζῴοις . τὸ δὲ τέρας οὐκ ἀναγκαῖον πρὸς τὴν ἕνεκά του καὶ τὴν τοῦ τέλους αἰτίαν , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς ἀναγκαῖον , ἐπεὶ τήν γ’ ἀρχὴν ἐντεῦθεν δεῖ λαμβάνειν . εὐπέπτου μὲν γὰρ οὔσης τῆς περιττώσεως ἐν τοῖς καταμηνίοις τῆς σπερματικῆς , καθ’ αὑτὴν ποιήσει τὴν μορφὴν ἡ τοῦ ἄρρενος κίνησις . τὸ γὰρ γονὴν λέγειν ἢ κίνησιν τὴν αὔξουσαν ἕκαστον τῶν μορίων οὐθὲν διαφέρει , οὐδὲ τὴν αὔξουσαν ἢ τὴν συνιστᾶσαν ἐξ ἀρχῆς · ὁ γὰρ αὐτὸς λόγος τῆς κινήσεως . ὥστε κρατούσης μὲν ἄρρεν τε ποιήσει καὶ οὐ θῆλυ , καὶ ἐοικὸς τῷ γεννῶντι ἀλλ’ οὐ τῇ μητρί · μὴ κρατῆσαν δέ , καθ’ ὁποίαν ἂν μὴ κρατήσῃ δύναμιν , τὴν ἔλλειψιν ποιεῖ κατ’ αὐτήν . λέγω δ’ ἑκάστην δύναμιν τόνδε τὸν τρόπον . τὸ γεννῶν ἐστὶν οὐ μόνον ἄρρεν ἀλλὰ καὶ τοῖον ἄρρεν , οἷον Κορίσκος ἢ Σωκράτης , καὶ οὐ μόνον Κορίσκος ἐστὶν ἀλλὰ καὶ ἄνθρωπος . καὶ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον τὰ μὲν ἐγγύτερον τὰ δὲ πορρώτερον ὑπάρχει τῷ γεννῶντι , καθὸ γεννητικόν , ἀλλ’ οὐ κατὰ συμβεβηκός , οἷον εἰ γραμματικὸς ὁ γεννῶν ἢ γείτων τινός , ἀεὶ δ’ ἰσχύει πρὸς τὴν γένεσιν μᾶλλον τὸ ἴδιον καὶ τὸ καθ’ ἕκαστον . ὁ γὰρ Κορίσκος καὶ ἄνθρωπός ἐστι καὶ ζῷον · ἀλλ’ ἐγγύτερον τοῦ ἰδίου ὁ ἄνθρωπος ἢ τὸ ζῷον . γεννᾷ δὲ καὶ τὸ καθ’ ἕκαστον καὶ τὸ γένος , ἀλλὰ μᾶλλον τὸ καθ’ ἕκαστον · τοῦτο γὰρ ἡ οὐσία . καὶ γὰρ τὸ γινόμενον γίνεται μὲν καὶ ποιόν τι , ἀλλὰ τόδε τι καὶ τοῦθ’ ἡ οὐσία . διόπερ ἀπὸ τῶν δυνάμεων ὑπάρχουσιν αἱ κινήσεις ἐν τοῖς σπέρμασι πάντων τῶν τοιούτων , δυνάμει δὲ καὶ τῶν προγόνων , μᾶλλον δὲ τοῦ ἐγγύτερον ἀεὶ τῶν καθ’ ἕκαστόν τινος . λέγω δὲ καθ’ ἕκαστον τὸν Κορίσκον καὶ τὸν Σωκράτην . ἐπεὶ δ’ ἐξίσταται πᾶν οὐκ εἰς τὸ τυχὸν ἀλλ’ εἰς τὸ ἀντικείμενον , καὶ τὸ ἐν τῇ γενέσει μὴ κρατούμενον ἀναγκαῖον ἐξίστασθαι καὶ γίνεσθαι τὸ ἀντικείμενον , καθ’ ἣν δύναμιν οὐκ ἐκράτησε τὸ γεννῶν καὶ κινοῦν . ἐὰν μὲν οὖν ᾗ ἄρρεν , θῆλυ γίνεται , ἐὰν δὲ ᾗ Κορίσκος ἢ Σωκράτης , οὐ τῷ πατρὶ ἐοικὸς ἀλλὰ τῇ μητρὶ γίνεται · ἀντίκειται γὰρ ὥσπερ τῷ ὅλῳ πατρὶ μήτηρ , καὶ τῷ καθ’ ἕκαστον γεννῶντι ἡ καθ’ ἕκαστον γενννῶσα . ὁμοίως δὲ καὶ κατὰ τὰς ἐχομένας δυνάμεις · ἀεὶ γὰρ εἰς τὸν ἐχόμενον μεταβαίνει μᾶλλον τῶν προγόνων , καὶ ἐπὶ πατέρων καὶ μητέρων . ἔνεισι δ’ αἱ μὲν ἐνεργείᾳ τῶν κινήσεων , αἱ δὲ δυνάμει , ἐνεργείᾳ μὲν αἱ τοῦ γεννῶντος καὶ τῶν καθόλου , οἷον ἀνθρώπου καὶ ζῴου , δυνάμει δὲ αἱ τοῦ θήλεος καὶ τῶν προγόνων . μεταβάλλει μὲν οὗν ἐξιστάμενον πρὸς τὰ ἀντικείμενα , λύονται δὲ αἱ κινήσεις αἱ δημουργοῦσαι εἰς τὰς ἐγγύς , οἷον ἡ τοῦ γεννῶντος ἂν λυθῇ κίνησις , ἐλαχίστῃ διαφορᾷ μεταβαίνει εἰς τὴν τοῦ πατρός , δεύτερον δ’ εἰς τὴν τοῦ πάππου · καὶ τοῦτον δὴ τὸν τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν ἀρρένων καὶ ἐπὶ τῶν θηλειῶν ἡ τῆς γεννώσης εἰς τὴν τῆς μητρός , ἐὰν δὲ μὴ εἰς ταύτην , εἰς τὴν τῆς τήθης · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄνωθεν . μάλιστα μὲν οὖν πέφυκεν ᾗ ἄρρεν καὶ ᾗ πατήρ , ἅμα κρατεῖν καὶ κρατεῖσθαι . μικρὰ γὰρ ἡ διαφορά , ὥστ’ οὐκ ἔργον ἅμα συμβῆναι ἀμφότερα · ὁ γὰρ Σωκράτης ἀνὴρ τοιόσδε τις . διὸ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τὰ μὲν ἄρρενα τῷ πατρὶ ἔοικεν , τὰ δὲ θήλεα τῇ μητρί . ἅμα γὰρ εἰς ἄμφω ἔκστασις ἐγένετο , ἀντίκειται δὲ τῷ μὲν ἄρρενι τὸ θῆλυ τῷ δὲ πατρὶ ἡ μήτηρ · ἡ δ’ ἔκστασις εἰς τἀντικείμενα . ἐὰν δ’ ἡ μὲν ἀπὸ τοῦ ἄρρενος κρατήσῃ κίνησις , ἡ δ’ ἀπὸ τοῦ Σωκράτους μὴ κρατήσῃ , ἢ αὕτη μὲν ἐκείνη δὲ μή , τότε συμβαίνει γίνεσθαι ἄρρενά τε μητρὶ ἐοικότα καὶ θήλεα πατρί . ἐὰν δὲ λυθῶσιν αἱ κινήσεις , καὶ ᾗ μὲν ἄρρεν μείνῃ , ἡ δὲ τοῦ Σωκράτους λυθῇ εἰς τὴν τοῦ πατρός , ἔσται ἄρρεν τῷ πάππῳ ἐοικὸς ἢ τῶν ἄλλων τινὶ τῶν ἄνωθεν προγόνων κατὰ τοῦτον τὸν λόγον . κρατηθέντος δὲ ᾗ ἄρρεν , θῆλυ ἔσται , καὶ ἐοικὸς μάλιστα μὲν τῇ μητρί , ἐὰν δὲ καὶ αὕτη λυθῇ ἡ κίνησις , μητρὶ μητρὸς ἢ ἄλλῃ τινὶ τῶν ἄνωθεν ἔσται ἡ ὁμοιότης κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον . ὁ δ’ αὐτὸς τρόπος καὶ ἐπὶ τῶν μορίων · καὶ γὰρ τῶν μορίων τὰ μὲν τῷ πατρὶ ἔοικε πολλάκις , τὰ δὲ τῇ μητρί , τὰ δὲ τῶν προγόνων τισίν , ἔνεισι γὰρ καὶ τῶν μορίων αἱ μὲν ἐνεργείᾳ κινήσεις αἱ δὲ δυνάμει , καθάπερ εἴρηται πολλάκις . καθόλου δὲ δεῖ λαβεῖν ὑποθέσεις , μίαν μὲν τὴν εἰρημένην , ὅτι . ἔνεισι τῶν κινήσεων αἱ μὲν δυνάμει αἱ δ’ ἐνεργείᾳ , ἄλλας δὲ δύο , ὅτι κρατούμενον μὲν ἐξίσταται εἰς τὸ ἀντικείμενον , λυόμενον δὲ εἰς τὴν ἐχομένην κίνησιν , καὶ ἧττον μὲν λυόμενον εἰς τὴν ἐγγύς , μᾶλλον δὲ εἰς τὴν πορρώτερον . τέλος δ’ οὕτως συγχέονται ὥστε μηθενὶ ἐοικέναι τῶν οἰκείων καὶ συγγενῶν , ἀλλὰ λείπεσθαι τὸ κοινὸν μόνον καὶ εἶναι ἄνθρωπον . τούτου δ’ αἴτιον ὅτι πᾶσιν ἀκολουθεῖ τοῦτο τοῖς καθ’ ἕκαστον · καθόλου γὰρ ὁ ἄνθρωπος , ὁ δὲ Σωκράτης πατήρ , καὶ ἡ μήτηρ ἥτις ποτ’ ἦν , τῶν καθ’ ἔκαστον . αἴτιον δὲ τοῦ μὲν λύεσθαι τὰς κινήσεις ὅτι τὸ ποιοῦν καὶ πάσχει ὑπὸ τοῦ πάσχοντος , οἷον τὸ τέμνον ἀμβλύνεται ὑπὸ τοῦ τεμνομένου καὶ τὸ θερμαῖνον ψύχεται ὑπὸ τοῦ θερμαινομένου , καὶ ὅλως τὸ κινοῦν ἔξω τοῦ πρώτου ἀντικινεῖταί τινα κίνησιν , οἷον τὸ ὠθοῦν ἀντωθεῖταί πως καὶ ἀντιθλίβεται τὸ θλῖβον . ἐνίοτε δὲ καὶ ὅλως ἔπαθε μᾶλλον ἢ ἐποίησεν , καὶ ἐψύχθη μὲν τὸ θερμαῖνον , ἐθερμάνθη δὲ τὸ ψῦχον , ὁτὲ μὲν οὐθὲν ποιῆσαν , ὁτὲ δὲ ἧττον ἢ παθόν . εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν τοῖς περὶ τοῦ ποιεῖν καὶ πάσχειν διωρισμένοις , ἐν ποίοις ὑπάρχει τῶν ὄντων τὸ ποιεῖν καὶ πάσχειν . ἐξίσταται δὲ τὸ πάσχον καὶ οὐ κρατεῖται ἢ δι᾽ ἔλλειψιν δυνάμεως τοῦ πέττοντος καὶ κινοῦντος , ἢ διὰ πλῆθος καὶ ψυχρότητα τοῦ πεττομένου καὶ διοριζομένου . τῇ μὲν γὰρ κρατοῦν τῇ δὲ οὐ κρατοῦν ποιεῖ πολύμορφον τὸ συνιστάμενον , οἷον ἐπὶ τῶν ἀθλητῶν συμβαίνει διὰ τὴν πολυφαγίαν . διὰ πλῆθος γὰρ τροφῆς οὐ δυναμένης τῆς φύσεως κρατεῖν , ὥστ᾽ ἀνάλογον αὔξειν καὶ διαμένειν ὁ μοίαν τὴν μορφήν , ἀλλοῖα γίνεται τὰ μέρη , καὶ σχεδὸν ἐνίοθ᾽ οὕτως ὥστε μηθὲν ἐοικέναι τῷ πρότερον . παραπλήσιον δὲ τούτῳ καὶ τὸ νόσημα τὸ καλούμενον σατυριᾶν · καὶ γὰρ ἐν τούτῳ διὰ ῥεύματος ἢ πνεύματος ἀπέπτου πλῆθος , εἰς μόρια τοῦ προσώπου παρεμπεσόντος , τοῦ ζῴου καὶ σατύρου φαίνεται τὸ πρόσωπον . Διὰ τίνα μὲν οὖν αἰτίαν θήλεα καὶ ἄρρενα γίνεται , καὶ τὰ μὲν ἐοικότα τοῖς γονεῦσι , θήλεά τε θήλεσι καὶ ἄρρενα ἄρρεσι , τὰ δ᾽ ἀνάπαλιν , θήλεά τε τῷ πατρὶ καὶ ἄρρενα τῇ μητρί , καὶ ὅλως τὰ μὲν τοῖς προγόνοις ἔοικε τὰ δ᾽ οὐθενί , καὶ ταῦτα καὶ καθ᾽ ὅλον τὸ σῶμα καὶ τῶν μορίων ἕκαστον , διώρισται περὶ πάντων . εἰρήκασι δέ τινες τῶν φυσιολόγων καὶ ἕτεροι περὶ τούτων , διὰ τίν᾽ αἰτίαν ὅμοια καὶ ἀνόμοια γίγνεται τοῖς γονεῦσιν . δύο δὴ τρόπους λέγουσι τῆς αἰτίας . ἔνιοι μὲν γάρ φασιν , ἀφ᾽ ὁποτέρου ἂν ἔλθῃ σπέρμα πλέον , τούτῳ γίγνεσθαι μᾶλλον ἐοικός , ὁμοίως παντί τε πᾶν καὶ μέρει μέρος , ὡς ἀπιόντος ἀφ᾽ ἑκάστου τῶν μορίων σπέρματος · ἂν δ᾽ ἴσον ἔλθῃ ἀφ᾽ ἑκατέρου , τοῦτο δ᾽ οὐδὲτέρῳ γίγνεσθαι ὅμοιον . εἰ δὲ τοῦτ᾽ ἐστὶ ψεῦδος καὶ μὴ ἀπὸ παντὸς ἀπέρχεται , δῆλον ὡς οὐδὲ τῆς ὁμοιότητος καὶ ἀνομοιότητος αἴτιον ἂν εἴη τὸ λεχθέν . ἔτι δὲ πῶς ἅμα θῆλυ μὲν πατρὶ ἐοικὸς ἄρρεν δὲ μητρὶ ἐοικός , οὐκ εὐπόρως δύνανται διορίζειν . οἱ μὲν γὰρ ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς λέγοντες ἢ Δημόκριτος περὶ τοῦ θήλεος καὶ ἄρρενος τὴν αἰτίαν ἄλλον τρόπον ἀδύνατα λέγουσιν · οἱ δὲ τῷ πλεῖον ἢ ἔλαττον ἀπιέναι ἀπὸ τοῦ ἄρρενος ἢ θήλεος , καὶ διὰ τοῦτο γίγνεσθαι τὸ μὲν θῆλυ τὸ δ᾽ ἄρρεν , οὐκ ἂν ἔχοιεν ἀποδεῖξαι τίνα τρόπον τό τε θῆλυ τῷ πατρὶ ἐοικὸς ἔσται καὶ τὸ ἄρρεν τῇ μητρί · ἅμα γὰρ ἐλθεῖν πλέον ἀπ᾽ ἀμφοτέρων ἀδύνατον . ἔτι δὲ διὰ τίν᾽ αἰτίαν ἐοικὸς γίνεται τοῖς προγόνοις ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καὶ τοῖς ἄποθεν ; οὐ γὰρ ἀπ᾽ ἐκείνων γ᾽ ἀπελήλυθεν οὐθὲν τοῦ σπέρματος . ἀλλὰ μᾶλλον οἱ τὸν λειπόμενον τρόπον λέγοντες περὶ τῆς ὁμοιότητος καὶ τἆλλα βέλτιον καὶ τοῦτο λέγουσιν . εἰσὶ γάρ τινες οἵ φασι τὴν γονὴν μίαν οὖσαν οἷον πανσπερμίαν εἶναί τινα πολλῶν · ὥσπερ οὖν εἴ τις κεράσειε πολλοὺς χυμοὺς εἰς ἓν ὑγρόν , κἄπειτ’ ἐντεῦθεν λαμβάνοι , καὶ δύναιτ᾽ ἂν λαμβάνειν μὴ ἴσον ἀεὶ ἀφ᾽ ἑκάστου , ἀλλ᾽ ὁτὲ μὲν τοῦ τοιοῦδε πλέον ὁτὲ δὲ τοῦ τοιοῦδε , ὁτὲ δὲ τοῦ μὲν λαβεῖν τοῦ δὲ μηθὲν λαβεῖν , τοῦτο συμβαίνειν καὶ ἐπὶ τῆς γονῆς πολυμιγοῦς οὔσης · ἀφ᾽ οὗ γὰρ ἂν τῶν γεννώντων πλεῖστον ἐγγένηται , τούτῳ γίνεσθαι τὴν μορφὴν ἐοικός . οὗτος δὲ ὁ λόγος οὐ σαφὴς μὲν καὶ πλασματίας ἐστὶ πολλαχῇ , βούλεται δὲ καὶ βέλτιον λέγειν μὴ ἐνεργείᾳ ὑπάρχειν , ἀλλὰ κατὰ δύναμιν , ἣν λέγει πανσπερμίαν · ἐκείνως μὲν γὰρ ἀδύνατον , οὕτως δὲ δυνατόν · οὐ ῥᾴδιον δὲ οὐδὲ τρόπον ἕνα τῆς αἰτίας ἀποδιδόντας τὰς αἰτίας εἰπεῖν περὶ πάντων , τοῦ τε γίνεσθαι θῆλυ καὶ ἄρρεν , καὶ διὰ τί τὸ μὲν θῆλυ τῷ πατρὶ πολλάκις ὅμοιον τὸ δ᾽ ἄρρεν τῇ μητρί , καὶ πάλιν τῆς πρὸς τοὺς προγόνους ὁμοιότητος , ἔτι δὲ διὰ τίν᾽ αἰτίαν ὁτὲ μὲν ἄνθρωπος μὲν τούτων δ᾽ οὐθενὶ προσόμοιος , ὁτὲ δὲ προϊὸν οὕτως τέλος οὐδὲ ἄνθρωπος ἀλλὰ ζῷόν τι μόνον φαίνεται τὸ γιγνόμενον , ἃ δὴ καὶ λέγεται τέρατα . καὶ γὰρ ἐχόμενον τῶν εἰρημένων ἐστὶν εἰπεῖν περὶ τῶν τοιούτων τὰς αἰτίας . τέλος γὰρ τῶν μὲν κινήσεων λυομένων , τῆς δ᾽ ὕλης οὐ κρατουμένης , μένει τὸ καθόλου μάλιστα · τοῦτο δ᾽ ἐστὶ τὸ ζῷον . τὸ δὲ γιγνόμενον κριοῦ κεφαλήν φασιν ἢ βοὸς ἔχειν , καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις ὁμοίως ἑτέρου ζῴου , μόσχον παιδὸς κεφαλὴν ἢ πρόβατον βοός . ταῦτα δὲ πάντα συμβαίνει μὲν διὰ τὰς προειρημένας αἰτίας , ἔστι δ᾽ οὐθὲν ὧν λέγουσιν , ἀλλ᾽ ἐοικότα μόνον · ὅπερ γίγνεται καὶ μὴ πεπηρωμένων , διὸ πολλάκις οἱ σκώπτοντες εἰκάζουσι τῶν μὴ καλῶν ἐνίους τοὺς μὲν αἰγὶ φυσῶντι πῦρ , τοὺς δ᾽ οἰῒ κυρίττοντι . φυσιογνώμων δέ τις ἀνῆγε πάσας εἰς δύο ζῴων ἢ τριῶν ὄψεις , καὶ συνέπειθε πολλάκις λέγων . ὅτι δ᾽ ἐστὶν ἀδύνατον γίγνεσθαι τέρας τοιοῦτον , ἕτερον ἐν ἑτέρῳ ζῷον , δηλοῦσιν οἱ χρόνοι τῆς κυήσεως πολὺ διαφέροντες ἀνθρώπου καὶ προβάτου καὶ κυνὸς καὶ βοός · ἀδύνατον δ᾽ ἕκαστον γενέσθαι μὴ κατὰ τοὺς οἰκείους χρόνους . τὰ μὲν οὖν τοῦτον τὸν τρόπον λέγεται τῶν τεράτων , τὰ δὲ τῷ πολυμερῆ τὴν μορφὴν ἔχειν , πολύποδα καὶ πολυκέφαλα γινόμενα . πάρεγγυς δ᾽ οἱ λόγοι τῆς αἰτίας καὶ παραπλήσιοι τρόπον τινά εἰσιν οἵ τε περὶ τῶν τεράτων καὶ οἱ περὶ τῶν ἀναπήρων ζῴων ·
Lemmas: ὁ δέ αὐτός αἰτία καί ὁ ὁ μέν ἔοικα γίγνομαι ὁ τεκνόω ὁ δέ μή ἔοικα , καί ὁ μέν πατήρ ὁ δέ μήτηρ , κατά τε ὅλος ὁ σῶμα καί κατά μόριον ἕκαστος , καί μάλα , αὐτός ἤ ὁ πρόγονος , καί οὗτος ἤ ὁ τυγχάνω , καί ὁ μέν ἄρσην μάλα ὁ πατήρ ὁ δέ θῆλυς ὁ μήτηρ , ὁ δέ οὐδείς ὁ συγγενής , ὅμως δέ ἄνθρωπος γε τις , ὁ δέ οὐδέ ἄνθρωπος ὁ ἰδέα ἀλλά ἤδη τέρας . καί γάρ ὁ μή ἔοικα ὁ γονεύς ἤδη τρόπος τις τέρας εἰμί · παρεκβαίνω γάρ ὁ φύσις ἐν οὗτος ἐκ ὁ γένος τρόπος τις . ἀρχή δέ πρῶτος ὁ θῆλυς γίγνομαι καί μή ἄρσην . ἀλλά οὗτος μέν ἀναγκαῖος ὁ φύσις · δέω γάρ σῴζω ὁ γένος ὁ χωρίζω κατά ὁ θῆλυς καί ὁ ἄρσην . ἐνδέχομαι δέ μή κρατέω ποτέ ὁ ἄρσην ἤ διά νεότης ἤ γῆρας ἤ διά ἄλλος τις αἰτία τοιοῦτος , ἀνάγκη γίγνομαι θηλυτοκία ἐν ὁ ζῷον . ὁ δέ τέρας οὐ ἀναγκαῖος πρός ὁ ἕνεκα τις καί ὁ ὁ τέλος αἰτία , ἀλλά κατά συμβαίνω ἀναγκαῖος , ἐπεί ὁ γε ἀρχή ἐντεῦθεν δέω λαμβάνω . εὔπεπτος μέν γάρ εἰμί ὁ περίσσωσις ἐν ὁ καταμήνιος ὁ σπερματικός , κατά ἑαυτοῦ ποιέω ὁ μορφή ὁ ὁ ἄρσην κίνησις . ὁ γάρ γονή λέγω ἤ κίνησις ὁ αὐξάνω ἕκαστος ὁ μόριον οὐδείς διαφέρω , οὐδέ ὁ αὐξάνω ἤ ὁ συνίστημι ἐκ ἀρχή · ὁ γάρ αὐτός λόγος ὁ κίνησις . ὥστε κρατέω μέν ἄρσην τε ποιέω καί οὐ θῆλυς , καί ἔοικα ὁ γεννάω ἀλλά οὐ ὁ μήτηρ · μή κρατέω δέ , κατά ὁποῖος ἄν μή κρατέω δύναμις , ὁ ἔλλειψις ποιέω κατά αὐτός . λέγω δέ ἕκαστος δύναμις ὅδε ὁ τρόπος . ὁ γεννάω εἰμί οὐ μόνος ἄρσην ἀλλά καί τοῖος ἄρσην , οἷος Κορίσκος ἤ Σωκράτης , καί οὐ μόνος Κορίσκος εἰμί ἀλλά καί ἄνθρωπος . καί οὗτος δή ὁ τρόπος ὁ μέν ἐγγύς ὁ δέ πρόσω ὑπάρχω ὁ γεννάω , καθό γεννητικός , ἀλλά οὐ κατά συμβαίνω , οἷος εἰ γραμματικός ὁ γεννάω ἤ γείτων τις , ἀεί δέ ἰσχύω πρός ὁ γένεσις μάλα ὁ ἴδιος καί ὁ κατά ἕκαστος . ὁ γάρ Κορίσκος καί ἄνθρωπος εἰμί καί ζῷον · ἀλλά ἐγγύς ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος ἤ ὁ ζῷον . γεννάω δέ καί ὁ κατά ἕκαστος καί ὁ γένος , ἀλλά μάλα ὁ κατά ἕκαστος · οὗτος γάρ ὁ οὐσία . καί γάρ ὁ γίγνομαι γίγνομαι μέν καί ποιός τις , ἀλλά ὅδε τις καί οὗτος ὁ οὐσία . διόπερ ἀπό ὁ δύναμις ὑπάρχω ὁ κίνησις ἐν ὁ σπέρμα πᾶς ὁ τοιοῦτος , δύναμις δέ καί ὁ πρόγονος , μάλα δέ ὁ ἐγγύς ἀεί ὁ κατά ἕκαστος τις . λέγω δέ κατά ἕκαστος ὁ Κορίσκος καί ὁ Σωκράτης . ἐπεί δέ ἐξίστημι πᾶς οὐ εἰς ὁ τυγχάνω ἀλλά εἰς ὁ ἀντίκειμαι , καί ὁ ἐν ὁ γένεσις μή κρατέω ἀναγκαῖος ἐξίστημι καί γίγνομαι ὁ ἀντίκειμαι , κατά ὅς δύναμις οὐ κρατέω ὁ γεννάω καί κινέω . ἐάν μέν οὖν ᾗ ἄρσην , θῆλυς γίγνομαι , ἐάν δέ ᾗ Κορίσκος ἤ Σωκράτης , οὐ ὁ πατήρ ἔοικα ἀλλά ὁ μήτηρ γίγνομαι · ἀντίκειμαι γάρ ὥσπερ ὁ ὅλος πατήρ μήτηρ , καί ὁ κατά ἕκαστος γεννάω ὁ κατά ἕκαστος γεννάω . ὅμοιος δέ καί κατά ὁ ἔχω δύναμις · ἀεί γάρ εἰς ὁ ἔχω μεταβαίνω μάλα ὁ πρόγονος , καί ἐπί πατήρ καί μήτηρ . ἔνειμι δέ ὁ μέν ἐνέργεια ὁ κίνησις , ὁ δέ δύναμις , ἐνέργεια μέν ὁ ὁ γεννάω καί ὁ καθόλου , οἷος ἄνθρωπος καί ζῷον , δύναμις δέ ὁ ὁ θῆλυς καί ὁ πρόγονος . μεταβάλλω μέν οὖν ἐξίστημι πρός ὁ ἀντίκειμαι , λύω δέ ὁ κίνησις ὁ δημουργουω εἰς ὁ ἐγγύς , οἷος ὁ ὁ γεννάω ἄν λύω κίνησις , ἐλαχύς διαφορά μεταβαίνω εἰς ὁ ὁ πατήρ , δεύτερος δέ εἰς ὁ ὁ πάππης · καί οὗτος δή ὁ τρόπος καί ἐπί ὁ ἄρσην καί ἐπί ὁ θῆλυς ὁ ὁ γεννάω εἰς ὁ ὁ μήτηρ , ἐάν δέ μή εἰς οὗτος , εἰς ὁ ὁ τήθη · ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ ἄνωθεν . μάλα μέν οὖν φύω ᾗ ἄρσην καί ᾗ πατήρ , ἅμα κρατέω καί κρατέω . μικρός γάρ ὁ διαφορά , ὥστε οὐ ἔργον ἅμα συμβαίνω ἀμφότερος · ὁ γάρ Σωκράτης ἀνήρ τοιόσδε τις . διό ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ μέν ἄρσην ὁ πατήρ ἔοικα , ὁ δέ θῆλυς ὁ μήτηρ . ἅμα γάρ εἰς ἄμφω ἔκστασις γίγνομαι , ἀντίκειμαι δέ ὁ μέν ἄρσην ὁ θῆλυς ὁ δέ πατήρ ὁ μήτηρ · ὁ δέ ἔκστασις εἰς ἀντίκειμαι . ἐάν δέ ὁ μέν ἀπό ὁ ἄρσην κρατέω κίνησις , ὁ δέ ἀπό ὁ Σωκράτης μή κρατέω , ἤ οὗτος μέν ἐκεῖνος δέ μή , τότε συμβαίνω γίγνομαι ἄρσην τε μήτηρ ἔοικα καί θῆλυς πατήρ . ἐάν δέ λύω ὁ κίνησις , καί ᾗ μέν ἄρσην μένω , ὁ δέ ὁ Σωκράτης λύω εἰς ὁ ὁ πατήρ , εἰμί ἄρσην ὁ πάππος ἔοικα ἤ ὁ ἄλλος τις ὁ ἄνωθεν πρόγονος κατά οὗτος ὁ λόγος . κρατέω δέ ᾗ ἄρσην , θῆλυς εἰμί , καί ἔοικα μάλα μέν ὁ μήτηρ , ἐάν δέ καί οὗτος λύω ὁ κίνησις , μήτηρ μήτηρ ἤ ἄλλος τις ὁ ἄνωθεν εἰμί ὁ ὁμοιότης κατά ὁ αὐτός λόγος . ὁ δέ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ μόριον · καί γάρ ὁ μόριον ὁ μέν ὁ πατήρ ἔοικα πολλάκις , ὁ δέ ὁ μήτηρ , ὁ δέ ὁ πρόγονος τις , ἔνειμι γάρ καί ὁ μόριον ὁ μέν ἐνέργεια κίνησις ὁ δέ δύναμις , καθά λέγω πολλάκις . καθόλου δέ δέω λαμβάνω ὑπόθεσις , εἷς μέν ὁ λέγω , ὅτι . ἔνειμι ὁ κίνησις ὁ μέν δύναμις ὁ δέ ἐνέργεια , ἄλλος δέ δύο , ὅτι κρατέω μέν ἐξίστημι εἰς ὁ ἀντίκειμαι , λύω δέ εἰς ὁ ἔχω κίνησις , καί ἥσσων μέν λύω εἰς ὁ ἐγγύς , μάλα δέ εἰς ὁ πρόσω . τέλος δέ οὕτως συγχέω ὥστε μηθεν́ς ἔοικα ὁ οἰκεῖος καί συγγενής , ἀλλά λείπω ὁ κοινός μόνος καί εἰμί ἄνθρωπος . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι πᾶς ἀκολουθέω οὗτος ὁ κατά ἕκαστος · καθόλου γάρ ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ Σωκράτης πατήρ , καί ὁ μήτηρ ὅστις ποτέ εἰμί , ὁ κατά ἕκαστος . αἴτιος δέ ὁ μέν λύω ὁ κίνησις ὅτι ὁ ποιέω καί πάσχω ὑπό ὁ πάσχω , οἷος ὁ τέμνω ἀμβλύνω ὑπό ὁ τέμνω καί ὁ θερμαίνω ψύχω ὑπό ὁ θερμαίνω , καί ὅλος ὁ κινέω ἔξω ὁ πρῶτος ἀντικινέω τις κίνησις , οἷος ὁ ὠθέω ἀντωθέω πως καί ἀντιθλίβω ὁ θλίβω . ἐνίοτε δέ καί ὅλος πάσχω μάλα ἤ ποιέω , καί ψύχω μέν ὁ θερμαίνω , θερμαίνω δέ ὁ ψύχω , ὅτε μέν οὐδείς ποιέω , ὅτε δέ ἥσσων ἤ πάσχω . λέγω δέ περί αὐτός ἐν ὁ περί ὁ ποιέω καί πάσχω διορίζω , ἐν ποῖος ὑπάρχω ὁ εἰμί ὁ ποιέω καί πάσχω . ἐξίστημι δέ ὁ πάσχω καί οὐ κρατέω ἤ διά ἔλλειψις δύναμις ὁ πέσσω καί κινέω , ἤ διά πλῆθος καί ψυχρότης ὁ πέσσω καί διορίζω . τῇ μέν γάρ κρατέω ὁ δέ οὐ κρατέω ποιέω πολύμορφος ὁ συνίστημι , οἷος ἐπί ὁ ἀθλητής συμβαίνω διά ὁ πολυφαγία . διά πλῆθος γάρ τροφή οὐ δύναμαι ὁ φύσις κρατέω , ὥστε ἀνάλογος αὐξάνω καί διαμένω ὁ μοῖος ὁ μορφή , ἀλλοῖος γίγνομαι ὁ μέρος , καί σχεδόν ἐνίοτε οὕτως ὥστε μηδείς ἔοικα ὁ πρότερος . παραπλήσιος δέ οὗτος καί ὁ νόσημα ὁ καλέω σατυριάω · καί γάρ ἐν οὗτος διά ῥεῦμα ἤ πνεῦμα ἄπεπτος πλῆθος , εἰς μόριον ὁ πρόσωπον παρεμπίπτω , ὁ ζῷον καί σάτυρος φαίνω ὁ πρόσωπον . διά τίς μέν οὖν αἰτία θῆλυς καί ἄρσην γίγνομαι , καί ὁ μέν ἔοικα ὁ γονεύς , θῆλυς τε θῆλυς καί ἄρσην ἄρσην , ὁ δέ ἀνάπαλιν , θῆλυς τε ὁ πατήρ καί ἄρσην ὁ μήτηρ , καί ὅλος ὁ μέν ὁ πρόγονος ἔοικα ὁ δέ οὐδείς , καί οὗτος καί κατά ὅλος ὁ σῶμα καί ὁ μόριον ἕκαστος , διορίζω περί πᾶς . λέγω δέ τις ὁ φυσιόλογος καί ἕτερος περί οὗτος , διά τίς αἰτία ὅμοιος καί ἀνόμοιος γίγνομαι ὁ γονεύς . δύο δή τρόπος λέγω ὁ αἰτία . ἔνιοι μέν γάρ φημί , ἀπό ὁπότερος ἄν ἔρχομαι σπέρμα πολύς , οὗτος γίγνομαι μάλα ἔοικα , ὅμοιος πᾶς τε πᾶς καί μέρος μέρος , ὡς ἀπέρχομαι ἀπό ἕκαστος ὁ μόριον σπέρμα · ἐάν δέ ἴσος ἔρχομαι ἀπό ἑκάτερος , οὗτος δέ οὐδέτερος γίγνομαι ὅμοιος . εἰ δέ οὗτος εἰμί ψεῦδος καί μή ἀπό πᾶς ἀπέρχομαι , δῆλος ὡς οὐδέ ὁ ὁμοιότης καί ἀνομοιότης αἴτιος ἄν εἰμί ὁ λέγω . ἔτι δέ πῶς ἅμα θῆλυς μέν πατήρ ἔοικα ἄρσην δέ μήτηρ ἔοικα , οὐ εὔπορος δύναμαι διορίζω . ὁ μέν γάρ ὥσπερ Ἐμπεδοκλῆς λέγω ἤ Δημόκριτος περί ὁ θῆλυς καί ἄρσην ὁ αἰτία ἄλλος τρόπος ἀδύνατος λέγω · ὁ δέ ὁ πολύς ἤ ἐλαχύς ἀπέρχομαι ἀπό ὁ ἄρσην ἤ θῆλυς , καί διά οὗτος γίγνομαι ὁ μέν θῆλυς ὁ δέ ἄρσην , οὐ ἄν ἔχω ἀποδείκνυμι τίς τρόπος ὁ τε θῆλυς ὁ πατήρ ἔοικα εἰμί καί ὁ ἄρσην ὁ μήτηρ · ἅμα γάρ ἔρχομαι πλείων ἀπό ἀμφότερος ἀδύνατος . ἔτι δέ διά τίς αἰτία ἔοικα γίγνομαι ὁ πρόγονος ὡς ἐπί ὁ πολύς καί ὁ ἄποθεν ; οὐ γάρ ἀπό ἐκεῖνος γε ἀπέρχομαι οὐδείς ὁ σπέρμα . ἀλλά μάλα ὁ ὁ λείπω τρόπος λέγω περί ὁ ὁμοιότης καί ἄλλος ἀγαθός καί οὗτος λέγω . εἰμί γάρ τις ὅς φημί ὁ γονή εἷς εἰμί οἷος πανσπερμία εἰμί τις πολύς · ὥσπερ οὖν εἰ τις κεράννυμι πολύς χυμός εἰς εἷς ὑγρός , ἔπειτα ἐντεῦθεν λαμβάνω , καί δύναμαι ἄν λαμβάνω μή ἴσος ἀεί ἀπό ἕκαστος , ἀλλά ὅτε μέν ὁ τοιόσδε πλείων ὅτε δέ ὁ τοιόσδε , ὅτε δέ ὁ μέν λαμβάνω ὁ δέ μηδείς λαμβάνω , οὗτος συμβαίνω καί ἐπί ὁ γονή πολυμιγής εἰμί · ἀπό ὅς γάρ ἄν ὁ γεννάω πολύς ἐγγίγνομαι , οὗτος γίγνομαι ὁ μορφή ἔοικα . οὗτος δέ ὁ λόγος οὐ σαφής μέν καί πλασματίας εἰμί πολλαχῆ , βούλομαι δέ καί ἀγαθός λέγω μή ἐνέργεια ὑπάρχω , ἀλλά κατά δύναμις , ὅς λέγω πανσπερμία · ἐκεῖνος μέν γάρ ἀδύνατος , οὕτως δέ δυνατός · οὐ ῥᾴδιος δέ οὐδέ τρόπος εἷς ὁ αἰτία ἀποδίδωμι ὁ αἰτία λέγω περί πᾶς , ὁ τε γίγνομαι θῆλυς καί ἄρσην , καί διά τίς ὁ μέν θῆλυς ὁ πατήρ πολλάκις ὅμοιος ὁ δέ ἄρσην ὁ μήτηρ , καί πάλιν ὁ πρός ὁ πρόγονος ὁμοιότης , ἔτι δέ διά τίς αἰτία ὅτε μέν ἄνθρωπος μέν οὗτος δέ οὐδείς προσόμοιος , ὅτε δέ πρόειμι οὕτως τέλος οὐδέ ἄνθρωπος ἀλλά ζῷον τις μόνος φαίνω ὁ γίγνομαι , ὅς δή καί λέγω τέρας . καί γάρ ἔχω ὁ λέγω εἰμί λέγω περί ὁ τοιοῦτος ὁ αἰτία . τέλος γάρ ὁ μέν κίνησις λύω , ὁ δέ ὕλη οὐ κρατέω , μένω ὁ καθόλου μάλα · οὗτος δέ εἰμί ὁ ζῷον . ὁ δέ γίγνομαι κριός κεφαλή φημί ἤ βοῦς ἔχω , καί ἐν ὁ ἄλλος ὅμοιος ἕτερος ζῷον , μόσχος παῖς κεφαλή ἤ πρόβατον βοῦς . οὗτος δέ πᾶς συμβαίνω μέν διά ὁ προλέγω αἰτία , εἰμί δέ οὐδείς ὅς λέγω , ἀλλά ἔοικα μόνος · ὅς γίγνομαι καί μή πηρόω , διό πολλάκις ὁ σκώπτω εἰκάζω ὁ μή καλός ἔνιοι ὁ μέν αἴξ φυσάω πῦρ , ὁ δέ ὄϊς κυρίσσω . φυσιογνώμων δέ τις ἀνάγω πᾶς εἰς δύο ζῷον ἤ τρεῖς ὄψις , καί συμπείθω πολλάκις λέγω . ὅτι δέ εἰμί ἀδύνατος γίγνομαι τέρας τοιοῦτος , ἕτερος ἐν ἕτερος ζῷον , δηλόω ὁ χρόνος ὁ κύησις πολύς διαφέρω ἄνθρωπος καί πρόβατον καί κύων καί βοῦς · ἀδύνατος δέ ἕκαστος γίγνομαι μή κατά ὁ οἰκεῖος χρόνος . ὁ μέν οὖν οὗτος ὁ τρόπος λέγω ὁ τέρας , ὁ δέ ὁ πολυμερής ὁ μορφή ἔχω , πολύπους καί πολυκέφαλος γίγνομαι . πάρεγγυς δέ ὁ λόγος ὁ αἰτία καί παραπλήσιος τρόπος τις εἰμί ὁ τε περί ὁ τέρας καί ὁ περί ὁ ἀνάπηρος ζῷον ·