aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 3.4
Περὶ μὲν οὖν τῶν ἐν αὑτοῖς μὲν ᾠοτοκούντων τέλειον ᾠὸν θύραζε δὲ ζῳοτοκούντων τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ἡ γένεσις , οἱ δὲ πλεῖστοι τῶν ἄλλων ἰχθύων ἐκτὸς ᾠοτοκοῦσιν , ἀτελὲς δ᾽ ᾠὸν πάντες πλὴν βατράχου · περὶ δὲ τούτου τὸ αἴτιον εἴρηται πρότερον . εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῶν ἀτελῆ τικτόντων τὸ αἴτιον . ἡ δὲ γένεσις καὶ τούτων ἡ μὲν ἐκ τοῦ ᾠοῦ τὸν αὐτὸν ἔχει τρόπον ὅνπερ καὶ τῶν σελαχῶν τῶν ἐντὸς ᾠοτοκούντων , πλὴν ἥ γ᾽ αὔξησις ταχεῖα καὶ ἐκ μικρῶν , καὶ τὸ ἔσχατον τοῦ ᾠοῦ σκληρότερον . ἡ δὲ τοῦ ᾠοῦ αὔξησις ὁμοία τοῖς σκώληξίν ἐστιν · καὶ γὰρ τὰ σκωληκοτοκοῦντα τῶν ζῴων μικρὸν ἀποτίκτει τὸ πρῶτον , τοῦτο δ᾽ αὐξάνεται δι᾽ αὑτοῦ καὶ οὐ διὰ πρόσφυσιν οὐδεμίαν . τὸ δ᾽ αἴτιον παραπλήσιον ὅπερ ἐπὶ τῆς ζύμης · καὶ γὰρ ἡ ζύμη ἐκ μικρᾶς μεγάλη γίνεται τοῦ μὲν στερεωτέρου ὑγραινομένου , τοῦ δ᾽ ὑγροῦ πνευματουμένου . δημιουργεῖ δὲ τοῦτο ἡ τοῦ ψυχικοῦ θερμοῦ φύσις ἐν τοῖς ζῴοις , ἐν δὲ ταῖς ζύμαις ἡ τοῦ χυμοῦ τοῦ συγκραθέντος θερμότης . αὐξάνεται μὲν οὖν τὰ ᾠὰ ἐξ ἀνάγκης μὲν διὰ ταύτην τὴν αἰτίαν ( ἔχει γὰρ περίττωμα ζυμῶδες ) , χάριν δὲ τοῦ βελτίονος · ἐν ταῖς ὑστέραις γὰρ ἀδύνατον αὐτοῖς λαμβάνειν᾽ ὅλην τὴν αὔξησιν διὰ τὴν τῶν ζῴων πολυτοκίαν τούτων . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ μικρα πάμπαν ἀποκρίνεται καὶ ταχεῖαν λαμβάνει τὴν αὔξησιν , μικρὰ μὲν διὰ τὸ στενοχωρῆ τὴν ὑστέραν εἶναι πρὸς τὸ πλῆθος τῶν ᾠῶν , ταχὺ δ᾽ ὅπως μὴ χρονιζόντων ἐν τῇ γενέσει περὶ τὴν αὔξησιν φθείρηται τὸ γένος , ἐπεὶ καὶ νῦν τὰ πολλὰ φθείρεται τῶν ἐκτικτομένων κυημάτων · διόπερ πολύγονόν ἐστι τὸ γένος τὸ τῶν ἰχθύων · ἀναμάχεται γὰρ ἡ φύσις τῷ πλήθει τὴν φθοράν , εἰσὶ δέ τινες οἳ διαρρήγνυνται τῶν ἰχθύων , οἷον ἡ καλουμένη βελόνη , διὰ τὸ μέγεθος τῶν ᾠῶν αὕτη γὰρ ἀντὶ τοῦ πολλὰ μεγάλα τὰ κυήματα ἴσχει · τοῦ γὰρ πλήθους ἡ φύσις ἀφελοῦσα προσέθηκε πρὸς τὸ μέγεθος .
Lemmas: περι μέν οὖν ὁ ἐν ἑαυτοῦ μέν ᾠοτοκέω τέλειος ᾠόν θύραζε δέ ζωοτοκέω οὗτος ἔχω ὁ τρόπος ὁ γένεσις , ὁ δέ πολύς ὁ ἄλλος ἰχθῦς ἐκτός ᾠοτοκέω , ἀτελής δέ ᾠόν πᾶς πλήν βάτραχος · περί δέ οὗτος ὁ αἴτιος λέγω πρότερος . λέγω δέ καί περί ὁ ἀτελής τίκτω ὁ αἴτιος . ὁ δέ γένεσις καί οὗτος ὁ μέν ἐκ ὁ ᾠόν ὁ αὐτός ἔχω τρόπος ὅς καί ὁ σέλαχος ὁ ἐντός ᾠοτοκέω , πλήν ὁ γε αὔξησις ταχύς καί ἐκ μικρός , καί ὁ ἔσχατος ὁ ᾠόν σκληρός . ὁ δέ ὁ ᾠόν αὔξησις ὅμοιος ὁ σκώληξ εἰμί · καί γάρ ὁ σκωληκοτοκέω ὁ ζῷον μικρός ἀποτίκτω ὁ πρῶτος , οὗτος δέ αὐξάνω διά ἑαυτοῦ καί οὐ διά πρόσφυσις οὐδείς . ὁ δέ αἴτιος παραπλήσιος ὅς ἐπί ὁ ζύμη · καί γάρ ὁ ζύμη ἐκ μικρός μέγας γίγνομαι ὁ μέν στερεός ὑγραίνω , ὁ δέ ὑγρός πνευματόω . δημιουργέω δέ οὗτος ὁ ὁ ψυχικός θερμός φύσις ἐν ὁ ζῷον , ἐν δέ ὁ ζύμη ὁ ὁ χυμός ὁ συγκεράννυμι θερμότης . αὐξάνω μέν οὖν ὁ ᾠόν ἐκ ἀνάγκη μέν διά οὗτος ὁ αἰτία ( ἔχω γάρ περίσσωμα ζυμώδης ) , χάριν δέ ὁ ἀγαθός · ἐν ὁ ὕστερος γάρ ἀδύνατος αὐτός λαμβάνω ὅλος ὁ αὔξησις διά ὁ ὁ ζῷον πολυτοκία οὗτος . διά οὗτος γάρ καί μικρός πάμπαν ἀποκρίνω καί ταχύς λαμβάνω ὁ αὔξησις , μικρός μέν διά ὁ στενοχωρής ὁ ὑστέρα εἰμί πρός ὁ πλῆθος ὁ ᾠόν , ταχύς δέ ὅπως μή χρονίζω ἐν ὁ γένεσις περί ὁ αὔξησις φθείρω ὁ γένος , ἐπεί καί νῦν ὁ πολύς φθείρω ὁ ἐκτίκτω κύημα · διόπερ πολύγονος εἰμί ὁ γένος ὁ ὁ ἰχθῦς · ἀναμάχομαι γάρ ὁ φύσις ὁ πλῆθος ὁ φθορά , εἰμί δέ τις ὅς διαρρήγνυμι ὁ ἰχθῦς , οἷος ὁ καλέω βελόνη , διά ὁ μέγεθος ὁ ᾠόν οὗτος γάρ ἀντί ὁ πολύς μέγας ὁ κύημα ἴσχω · ὁ γάρ πλῆθος ὁ φύσις ἀφαιρέω προστίθημι πρός ὁ μέγεθος .