aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-generatione-animalium 4.10
οἱ δὲ χρόνοι τῆς κυήσεως ἑκάστῳ τῶν ζῴων ὡρισμένοι τυγχάνουσιν ὡς μὲν ἐπὶ τὸ πολὺ κατὰ τοὺς βίους . τῶν γὰρ χρονίων καὶ τὰς γενέσεις εὔλογον εἶναι χρονιωτέρας . οὐ μὴν τοῦτό γ᾽ ἐστὶν αἴτιον , ἀλλ᾽ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τοῦτο συμβέβηκεν · τὰ γὰρ μείζω καὶ τελειότερα τῶν ἐναίμων ζῴων καὶ ζῶσι πολὺν χρόνον , οὐ μέντοι τὰ μείζω πάντα μακροβιώτερα . πάντων γὰρ ἄνθρωπος πλείω ζῇ χρόνον , πλὴν ἐλέφαντος , ὅσων ἀξιόπιστον ἔχομεν τὴν πεῖραν · ἔλαττον δ᾽ ἐστὶ τὸ γένος τὸ τῶν ἀνθρώπων ἢ τὸ τῶν λοφούρων καὶ πολλῶν ἄλλων . αἴτιον δὲ τοῦ μὲν εἶναι μακρόβιον ὁτιοῦν ζῷον τὸ κεκρᾶσθαι παραπλησίως πρὸς τὸν περιέχοντα ἀέρα , καὶ δι᾽ ἄλλα συμπτώματ᾽ ἄττα φυσικά , περὶ ὧν ὕστερον ἐροῦμεν , τῶν δὲ χρόνων τῶν περὶ τὴν κύησιν τὸ μέγεθος τῶν γεννωμένων . οὐ γὰρ ῥᾴδιον ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ λαμβάνειν τὴν τελείωσιν τὰς μεγάλας συστάσεις οὔτε ζῴων οὔτε τῶν ἄλλων ὡς εἰπεῖν οὐθενός . διόπερ ἵπποι καὶ τὰ συγγενῆ ζῷα τούτοις ἐλάττω ζῶντα χρόνον κύει πλείω χρόνον · τῶν μὲν γὰρ ἐνιαύσιος ὁ τόκος , τῶν δὲ δεκάμηνος ὁ πλεῖστος . διὰ τὴν αὐτὴν δ᾽ αἰτίαν πολυχρόνιος καὶ ὁ τῶν ἐλεφάντων ἐστὶ τόκος · διετὴς γὰρ ἡ κύησις διὰ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ μεγέθους . εὐλόγως δὲ πάντων οἱ χρόνοι καὶ τῶν κυήσεων καὶ τῶν γενέσεων καὶ τῶν βίων μετρεῖσθαι βούλονται κατὰ φύσιν περιόδοις . λέγω δὲ περίοδον ἡμέραν καὶ νύκτα καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτὸν καὶ τοὺς χρόνους τοὺς μετρουμένους τούτοις , ἔτι δὲ τὰς τῆς σελήνης περιόδους . εἰσὶ δὲ περίοδοι σελήνης πανσέληνοί · τε καὶ φθίσεις καὶ τῶν μεταξὺ χρόνων αἱ διχοτομίαι · κατὰ γὰρ ταύτας συμβάλλει πρὸς τὸν ἥλιον · ὁ γὰρ μεὶς κοινὴ περίοδός ἐστιν ἀμφοτέρων . ἔστι δὲ ἡ σελήνη ἀρχὴ διὰ τὴν πρὸς τὸν ἥλιον κοινωνίαν καὶ τὴν μετάληψιν τὴν τοῦ φωτός · γίνεται γὰρ ὥσπερ ἄλλος ἥλιος ἐλάττων · διὸ συμβάλλεται εἰς πάσας τὰς γενέσεις καὶ τελειώσεις . καὶ γὰρ θερμότητες καὶ ψύξεις μέχρι συμμετρίας τινὸς ποιοῦσι τὰς γενέσεις , μετὰ δὲ ταῦτα τὰς φθοράς . τούτων δ᾽ ἔχουσι τὸ πέρας καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς τελευτῆς αἱ τούτων κινήσεις τῶν ἄστρων . ὥσπερ γὰρ καὶ θάλατταν καὶ πᾶσαν ὁρῶμεν τὴν τῶν ὑγρῶν φύσιν ἱσταμένην καὶ μεταβάλλουσαν κατὰ τὴν τῶν πνευμάτων κίνησιν καὶ στάσιν , τὸν δ᾽ ἀέρα καὶ τὰ πνεύματα κατὰ τὴν τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης περίοδον , οὕτω καὶ τὰ ἐκ τούτων φυόμενα καὶ τὰ ἐν τούτοις ἀκολουθεῖν ἀναγκαῖον . κατὰ λόγον γὰρ ἀκολουθεῖν καὶ τὰς τῶν ἀκυροτέρων περιόδους ταῖς τῶν κυριωτέρων . βίος γάρ τις καὶ πνεύματός ἐστι καὶ γένεσις καὶ φθίσις . τῆς δὲ τῶν ἄστρων τούτων περιφορᾶς τάχ᾽ ἂν ἕτεραί τινες εἶεν ἀρχαί . βούλεται μὲν οὖν ἡ φύσις τοῖς τούτων ἀριθμοῖς ἀριθμεῖν τὰς γενέσεις καὶ τὰς τελευτάς , οὐκ ἀκριβοῖ δὲ διά τε τὴν τῆς ὕλης ἀοριστίαν καὶ διὰ τὸ γίνεσθαι πολλὰς ἀρχάς , αἳ τὰς γενέσεις τὰς κατὰ φύσιν καὶ τὰς φθορὰς ἐμποδίζουσαι πολλάκις αἴτιαι τῶν παρὰ φύσιν συμπιπτόντων εἰσίν . Περὶ μὲν οὖν τῆς ἔσωθεν τροφῆς τῶν ζῴων καὶ τῆς θύραζε γενέσεως εἴρηται , καὶ χωρὶς περὶ ἑκάστου καὶ κοινῇ περὶ πάντων . Ε .
Lemmas: ὁ δέ χρόνος ὁ κύησις ἕκαστος ὁ ζῷον ὁρίζω τυγχάνω ὡς μέν ἐπί ὁ πολύς κατά ὁ βίος . ὁ γάρ χρόνιος καί ὁ γένεσις εὔλογος εἰμί χρόνιος . οὐ μήν οὗτος γε εἰμί αἴτιος , ἀλλά ὡς ἐπί ὁ πολύς οὗτος συμβαίνω · ὁ γάρ μέγας καί τέλειος ὁ ἔναιμος ζῷον καί ζάω πολύς χρόνος , οὐ μέντοι ὁ μέγας πᾶς μακρόβιος . πᾶς γάρ ἄνθρωπος πλείων ζάω χρόνος , πλήν ἐλέφας , ὅσος ἀξιόπιστος ἔχω ὁ πεῖρα · ἐλαχύς δέ εἰμί ὁ γένος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἤ ὁ ὁ λόφουρος καί πολύς ἄλλος . αἴτιος δέ ὁ μέν εἰμί μακρόβιος ὁστισοῦν ζῷον ὁ κράω παραπλήσιος πρός ὁ περιέχω ἀήρ , καί διά ἄλλος σύμπτωμα τις φυσικός , περί ὅς ὕστερον λέγω , ὁ δέ χρόνος ὁ περί ὁ κύησις ὁ μέγεθος ὁ γεννάω . οὐ γάρ ῥᾴδιος ἐν ὀλίγος χρόνος λαμβάνω ὁ τελείωσις ὁ μέγας σύστασις οὔτε ζῷον οὔτε ὁ ἄλλος ὡς λέγω οὐδείς . διόπερ ἵππος καί ὁ συγγενής ζῷον οὗτος ἐλαχύς ζάω χρόνος κυέω πολύς χρόνος · ὁ μέν γάρ ἐνιαύσιος ὁ τόκος , ὁ δέ δεκάμηνος ὁ πολύς . διά ὁ αὐτός δέ αἰτία πολυχρόνιος καί ὁ ὁ ἐλέφας εἰμί τόκος · διετής γάρ ὁ κύησις διά ὁ ὑπερβολή ὁ μέγεθος . εὔλογος δέ πᾶς ὁ χρόνος καί ὁ κύησις καί ὁ γένεσις καί ὁ βίος μετρέω βούλομαι κατά φύσις περίοδος . λέγω δέ περίοδος ἡμέρα καί νύξ καί μείς καί ἐνιαυτός καί ὁ χρόνος ὁ μετρέω οὗτος , ἔτι δέ ὁ ὁ σελήνη περίοδος . εἰμί δέ περίοδος σελήνη πανσέληνος · τε καί φθίσις καί ὁ μεταξύ χρόνος ὁ διχοτομία · κατά γάρ οὗτος συμβάλλω πρός ὁ ἥλιος · ὁ γάρ μείς κοινός περίοδος εἰμί ἀμφότερος . εἰμί δέ ὁ σελήνη ἀρχή διά ὁ πρός ὁ ἥλιος κοινωνία καί ὁ μετάληψις ὁ ὁ φώς · γίγνομαι γάρ ὥσπερ ἄλλος ἥλιος ἐλαχύς · διό συμβάλλω εἰς πᾶς ὁ γένεσις καί τελείωσις . καί γάρ θερμότης καί ψῦξις μέχρι συμμετρία τις ποιέω ὁ γένεσις , μετά δέ οὗτος ὁ φθορά . οὗτος δέ ἔχω ὁ πέρας καί ὁ ἀρχή καί ὁ τελευτή ὁ οὗτος κίνησις ὁ ἄστρον . ὥσπερ γάρ καί θάλασσα καί πᾶς ὁράω ὁ ὁ ὑγρός φύσις ἵστημι καί μεταβάλλω κατά ὁ ὁ πνεῦμα κίνησις καί στάσις , ὁ δέ ἀήρ καί ὁ πνεῦμα κατά ὁ ὁ ἥλιος καί ὁ σελήνη περίοδος , οὕτως καί ὁ ἐκ οὗτος φύω καί ὁ ἐν οὗτος ἀκολουθέω ἀναγκαῖος . κατά λόγος γάρ ἀκολουθέω καί ὁ ὁ ἄκυρος περίοδος ὁ ὁ κύριος . βίος γάρ τις καί πνεῦμα εἰμί καί γένεσις καί φθίσις . ὁ δέ ὁ ἄστρον οὗτος περιφορά τάχα ἄν ἕτερος τις εἰμί ἀρχή . βούλομαι μέν οὖν ὁ φύσις ὁ οὗτος ἀριθμός ἀριθμέω ὁ γένεσις καί ὁ τελευτή , οὐ ἀκριβόω δέ διά τε ὁ ὁ ὕλη ἀοριστία καί διά ὁ γίγνομαι πολύς ἀρχή , ὅς ὁ γένεσις ὁ κατά φύσις καί ὁ φθορά ἐμποδίζω πολλάκις αἴτιος ὁ παρά φύσις συμπίπτω εἰμί . περί μέν οὖν ὁ ἔσωθεν τροφή ὁ ζῷον καί ὁ θύραζε γένεσις λέγω , καί χωρίς περί ἕκαστος καί κοινῇ περί πᾶς . Ε .