aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-caelo 1.1
Ἡ περὶ φύσεως ἐπιστήμη σχεδὸν ἡ πλείστη φαίνεται περί τε σώματα καὶ μεγέθη καὶ τὰ τούτων οὖσα πάθη καὶ τὰς κινήσεις , ἔτι δὲ περὶ τὰς ἀρχάς , ὅσαι τῆς τοιαύτης οὐσίας εἰσίν · τῶν γὰρ φύσει συνεστώτων τὰ μέν ἐστι σώματα καὶ μεγέθη , τὰ δʼ ἔχει σῶμα καὶ μέγεθος , τὰ δʼ ἀρχαὶ τῶν ἐχόντων είσίν . συνεχὲς μὲν οὖν ἐστὶ τὸ διαιρετὸν εἰς ἀεὶ διαιρετά , σῶμα δὲ τὸ πάντῃ διαιρετόν . μεγέθους δὲ τὸ μὲν ἐφʼ ἓν γραμμή , τὸ δʼ ἐπὶ δύο ἐπύτεδον , τὸ δʼ ἐπὶ τρία σῶμα . καὶ παρὰ ταῦτα οὐκ ἔστιν ἄλλο μέγεθος διὰ τὸ τὰ τρία πάντα εἶναι καὶ τὸ τρὶς πάντη . καθάπερ γάρ φασι καὶ οἱ Πυθαγόρειοι , τὸ πἄν καὶ τὰ πάντα τοῖς τρισὶν ὥρισται · τελευτὴ γὰρ καὶ μέσον καὶ ἀρχὴ τὸν ἀριθμὸν ἔχει τὸν τοῦ παντός , ταῦτα δὲ τὸν τῆς τριάδος . διὸ παρὰ τῆς φύσεως εἰληφότες ὥσπερ νόμους ἐκείνης , καὶ πρὸς τὰς ἁγιστείας χροώμεθα τῶν θεῶν τῷ ἀριθμῷ τούτῳ . ἀποδίδομεν δὲ καὶ τὰς προσηγορίας τὸν τρόπον τοῦτον · τὰ γὰρ δύο ἄμφω μὲν λέγομεν καὶ τούς δύο ἀμφοτέρους , πάντας δʼ οὐ λέγομεν , ἀλλὰ κατὰ τῶν τριῶν ταύτην τὴν προσηγορίαν εἰλήφαμεν πρῶτον . ταῦτα δʼ , ὥσπερ εἴρηται , διὰ τὸ τὴν φύσιν αὐτὴν οὕτοως ἐπάγειν ἀκολουθοῦμεν . ὥστʼ ἐπεὶ τὰ πάντα καὶ τὸ πᾶν καὶ τὸ τελείαν οὐ λατα τὴν ἰδέαν διαφέρουσιν ἀλλήλων , ἀλλʼ εἴπερ , ἔν τῇ ὕiρ καὶ ἐφʼ ὧν λέγονται , τὸ σῶμα μόνον ἂν εἴη τῶν μεγεθῶν τέλειον · μόνον γὰρ ὥρισται τοῖς τρισίν . τοῦτο δʼ ἐστὶ πᾶν . τριχῇ δὲ ὄν διαιρετὸν πάντῃ διαιρετόν ἐστιν · τῶν δʼ ἄλλων τὸ μὲν ἐφʼ ἕν , τὸ δʼ ἐπὶ δύο · ὡς γὰρ τοῦ ἀριθμοῦ τετυχήκασιν , οὕτω καὶ τῆς διαιρέσεως καὶ τοῦ συνεχοῦς · τὸ μὲν γὰρ ἐφʼ ἓν συνεχές , τὸ δʼ ἐπὶ δύο , τὸ δὲ πάντη τοιοῦτον . ὅσα μὲν οὖν διαιρετὰ τῶν μεγεθῶν , καὶ συνεχῆ ταῦτα . εἰ δὲ καὶ τὰ συνεχῆ πάντα διαιρετά , οὔπαω δῆλον ἐκ τῶν νῦν · ἀλλʼ ἐκεῖνο μὲν δῆλον , ὡς οὐκ ἔστιν εἰς ἄλλο γένος μετάβασις , ὥσπερ ἐκ μήκους εἰς ἐπιφάνειαν , εἰς δὲ σῶμα ἐξ ἐπιφανείας · οὐ γὰρ ἂν ἔτι τὸ τοιοῦτον τέλειον εἴη μέγεθος · ἀνάγκη γὰρ γίγνεσθαι τὴν ἔκβασιν κατὰ τὴν ἔλλειψιν ,, οὐχ οἷόν τε δὲ τὸ τέλειον ἐλλείπειν · πάντῃ γάρ ἐστιν . τῶν μὲν οὖν ἐν μορίου εἴδει σωμάτων κατὰ τὸν λόγον ἕκαστον τοιοῦτόν ἐστιν . πάσας γὰρ ἔχει τὰς διαστάσεις . ἀλλʼ ὥρισται πρὸς τὸ πλησίον ἀφῇ , διὸ τρόπον τινὰ πολλά τῶν σωμάτων ἕκαστόν ἐστιν . τὸ δὲ ετᾶν οὗ ταῦτα μόρια , τέλειον ἀναγκαῖον εἶναι καὶ καθάπερ τοὔνομα σημαίνει πάντῃ , καὶ μὴ τῇ μὲν τῇ δʼ οὔ .
Lemmas: ὁ περί φύσις ἐπιστήμη σχεδόν ὁ πολύς φαίνω περί τε σῶμα καί μέγεθος καί ὁ οὗτος εἰμί πάθος καί ὁ κίνησις , ἔτι δέ περί ὁ ἀρχή , ὅσος ὁ τοιοῦτος οὐσία εἰμί · ὁ γάρ φύσις συνίστημι ὁ μέν εἰμί σῶμα καί μέγεθος , ὁ δέ ἔχω σῶμα καί μέγεθος , ὁ δέ ἀρχή ὁ ἔχω εἰμί . συνεχής μέν οὖν εἰμί ὁ διαιρετός εἰς ἀεί διαιρετός , σῶμα δέ ὁ πάντῃ διαιρετός . μέγεθος δέ ὁ μέν ἐπί εἷς γραμμή , ὁ δέ ἐπί δύο ἐπύτεδον , ὁ δέ ἐπί τρεῖς σῶμα . καί παρά οὗτος οὐ εἰμί ἄλλος μέγεθος διά ὁ ὁ τρεῖς πᾶς εἰμί καί ὁ τρίς πάντῃ . καθά γάρ φημί καί ὁ Πυθαγόρειος , ὁ πᾶς καί ὁ πᾶς ὁ τρεῖς ὁρίζω · τελευτή γάρ καί μέσος καί ἀρχή ὁ ἀριθμός ἔχω ὁ ὁ πᾶς , οὗτος δέ ὁ ὁ τριάς . διό παρά ὁ φύσις λαμβάνω ὥσπερ νόμος ἐκεῖνος , καί πρός ὁ ἁγιστεία χράω ὁ θεός ὁ ἀριθμός οὗτος . ἀποδίδωμι δέ καί ὁ προσηγορία ὁ τρόπος οὗτος · ὁ γάρ δύο ἄμφω μέν λέγω καί ὁ δύο ἀμφότερος , πᾶς δέ οὐ λέγω , ἀλλά κατά ὁ τρεῖς οὗτος ὁ προσηγορία λαμβάνω πρῶτος . οὗτος δέ , ὥσπερ λέγω , διά ὁ ὁ φύσις αὐτός οὗτος ἐπάγω ἀκολουθέω . ὥστε ἐπεί ὁ πᾶς καί ὁ πᾶς καί ὁ τέλειος οὐ λάτα ὁ ἰδέα διαφέρω ἀλλήλων , ἀλλά εἴπερ , ἐν ὁ ὅς καί ἐπί ὅς λέγω , ὁ σῶμα μόνος ἄν εἰμί ὁ μέγεθος τέλειος · μόνος γάρ ὁρίζω ὁ τρεῖς . οὗτος δέ εἰμί πᾶς . τριχῆ δέ εἰμί διαιρετός πάντῃ διαιρετός εἰμί · ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν ἐπί εἷς , ὁ δέ ἐπί δύο · ὡς γάρ ὁ ἀριθμός τυγχάνω , οὕτως καί ὁ διαίρεσις καί ὁ συνεχής · ὁ μέν γάρ ἐπί εἷς συνεχής , ὁ δέ ἐπί δύο , ὁ δέ πάντῃ τοιοῦτος . ὅσος μέν οὖν διαιρετός ὁ μέγεθος , καί συνεχής οὗτος . εἰ δέ καί ὁ συνεχής πᾶς διαιρετός , οὔπαω δῆλος ἐκ ὁ νῦν · ἀλλά ἐκεῖνος μέν δῆλος , ὡς οὐ εἰμί εἰς ἄλλος γένος μετάβασις , ὥσπερ ἐκ μῆκος εἰς ἐπιφάνεια , εἰς δέ σῶμα ἐκ ἐπιφάνεια · οὐ γάρ ἄν ἔτι ὁ τοιοῦτος τέλειος εἰμί μέγεθος · ἀνάγκη γάρ γίγνομαι ὁ ἔκβασις κατά ὁ ἔλλειψις ,, οὐ οἷος τε δέ ὁ τέλειος ἐλλείπω · πάντῃ γάρ εἰμί . ὁ μέν οὖν ἐν μόριον εἶδος σῶμα κατά ὁ λόγος ἕκαστος τοιοῦτος εἰμί . πᾶς γάρ ἔχω ὁ διάστασις . ἀλλά ὁρίζω πρός ὁ πλησίον ἁφή , διό τρόπος τις πολύς ὁ σῶμα ἕκαστος εἰμί . ὁ δέ ὅς ὅς οὗτος μόριον , τέλειος ἀναγκαῖος εἰμί καί καθά ὄνομα σημαίνω πάντῃ , καί μή ὁ μέν ὁ δέ οὐ .