aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-caelo 4.1
1 Περὶ δὲ βαρέος καὶ κούφου , τί τʼ ἐστὶν ἑκάτερον καὶ τίς ἡ φύσις αὐτῶν , σκεπτέον , καὶ διὰ τίνʼ αἰτίαν ἔχουσι τὰς δυνάμεις ταύτας . ἔστι γὰρ ἡ περὶ αὐτῶν θεωρία τοῖς περὶ κινήσεως λόγοις οἰκεία · βαρὺ γὰρ καὶ κοῦφον τῷ δύνασθαι κινεῖσθαι φυσικῶς πως λέγομεν . ταῖς δὲ ἐνεργείαις ὀνόματʼ αὐτῶν οὐ κεῖται , πλὴν εἴ τις οἴοιτο τὴν ῥοπὴν εἶναι τοιοῦτον . διὰ δὲ τὸ τὴν φυσικὴν εἶναι πραγματείαν περὶ κινήσεως , 306 a ταῦτα δʼ ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς οἷον ζώπυρʼ ἄττα κινήσεως , πάντες μὲν χρῶνται ταῖς δυνάμεσιν αὐτῶν , οὐ μὴν διφρίκασί γε , πλὴν ὀλίγων . ἰδόντες οὖν πρῶτον τὰ παρὰ τῶν ἄλλων εἰρημένι , καὶ διαπορήσαντες ὅσα πρὸς τὴν σκέψιν ταύτην διελεῖν ἀναγκαῖον , οὕτω καὶ τὸ φαινόμενον ἡμῖν εἴπωμεν περὶ αὐτῶν . λέγεται δὴ τὸ μὲν ἀπλῶς βαρὺ καὶ κοῦφον , το δὲ πρὸς ἕτερον · κῶν γὰρ ἐχόντων βάρος φαφὲν τὸ μὲν εἶναι κουφότερον τὸ δὲ βαρύτερον , οἷον ξύλου χαλκόν . πεμὲ μὲν οὖν τῶν ἀπλῶς λεγομένων οὐδὲν εἴρηται παρὰ σῶν πρότερον , περὶ δὲ τῶν πρὸς ἕτερον · οὐ γὰρ λέγουσι τί ἐστι τὸ βαρὺ καὶ τί τὸ κοῦφον , ἀλλὰ τί τὸ βαρύτερον καὶ κουφότερον ἐν τοῖς ἔχουσι βάρος . μᾶλλον δʼ ἔσται δῆλον τὸ λεγόμενον ὧδε , τὰ μὲν γὰρ ἀεὶ πέφυκεν ἀπὸ τοῦ μέσου φέρεσθαι , τὰ δʼ ἀεὶ πρὸς τὸ μέσον . τούτων δὲ τὸ μὲν ἀπὸ τοῦ μέσου φερόμενον ἄνω λέγω φέρεσθαι , κάτω δὲ τὸ πρὸς τὸ μέσον . ἄτοπον γὰρ τὸ μὴ νομίζεν εἶναί τι ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ μὲν ἄνω τὸ δὲ κάτω , καθάπερ τινὲς ἀξιοῦσιν · οὑ φὰρ εἶναι τὸ μὲν ἄνω τὸ δὲ κάτω φασίν , εἴπερ σάντῃ ὅμοιός ἐστι , καὶ πανταχόθεν ἀντίπους ἔσται πορευόμενος ἕκαστος αὐτὸς αὑτῷ . ἡμεῖς δὲ τὸ τοῦ παντὸς ἔσχατον ἄνω λέγωμεν , ὃ καὶ κατὰ τὴν θέσιν ἐστὶν ἄνω καὶ τῇ φύσει πρῶτον · ἐπεὶ δʼ ἐστί τι τοῦ οὐρανοῦ ἔσχατον καὶ μέσον , δῆλον ὅτι ἔσται καὶ ἄνω καὶ κάτω , ὅπερ καὶ οἱ πολλοὶ λέγουσι , πλὴν οὐχ ἱκανῶς . τούτου δʼ αἴτιον ὅτι νομίζουσιν οὐχ ὅμοιον εἶναι πάντῃ τον οὐρανόν , ἀλλʼ ἓν εἶναι μόνον τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς ἡμισφαίριον , ἐπεὶ προσυπολαβόντες καὶ κύκλῳ τοιοῦτον , καὶ τὸ μέσον ὁμοίως ἔχειν πρὸς ἅπαν , τὸ μὲν ἄνω φήσουσιν εἶναι , τὸ δὲ μέσον κάτω . ἁπλῶς μὲν οὖν κοῦφον λέγομεν τὸ ἄνω φερόμενον καὶ πρὸς τὸ ἔσχατον , βαρὺ δὲ ἁπλῶς τὸ κάτω καὶ πρὸς τὸ μέσον · πρὸς ἄλλο δὲ κοῦφον καὶ κουφότερον , οὗ δυοῖν ἐχόντων βάρος καὶ τὸν ὄγκον ἴσων κάτω φέρεται θάτερον φύσει θᾶττον .
Lemmas: 1 περί δέ βαρύς καί κοῦφος , τίς τε εἰμί ἑκάτερος καί τίς ὁ φύσις αὐτός , σκοπέω , καί διά τίς αἰτία ἔχω ὁ δύναμις οὗτος . εἰμί γάρ ὁ περί αὐτός θεωρία ὁ περί κίνησις λόγος οἰκεῖος · βαρύς γάρ καί κοῦφος ὁ δύναμαι κινέω φυσικός πως λέγω . ὁ δέ ἐνέργεια ὄνομα αὐτός οὐ κεῖμαι , πλήν εἰ τις οἴομαι ὁ ῥοπή εἰμί τοιοῦτος . διά δέ ὁ ὁ φυσικός εἰμί πραγματεία περί κίνησις , 306 a οὗτος δέ ἔχω ἐν ἑαυτοῦ οἷος ζώπυρον τις κίνησις , πᾶς μέν χράω ὁ δύναμις αὐτός , οὐ μήν διφρίκασί γε , πλήν ὀλίγος . ὁράω οὖν πρῶτος ὁ παρά ὁ ἄλλος λέγω , καί διαπορέω ὅσος πρός ὁ σκέψις οὗτος διαιρέω ἀναγκαῖος , οὕτως καί ὁ φαίνω ἐγώ λέγω περί αὐτός . λέγω δή ὁ μέν ἁπλῶς βαρύς καί κοῦφος , ὁ δέ πρός ἕτερος · γυνή γάρ ἔχω βάρος φημί ὁ μέν εἰμί κοῦφος ὁ δέ βαρύς , οἷος ξύλον χαλκός . πεμές μέν οὖν ὁ ἁπλῶς λέγω οὐδείς λέγω παρά σός πρότερος , περί δέ ὁ πρός ἕτερος · οὐ γάρ λέγω τίς εἰμί ὁ βαρύς καί τίς ὁ κοῦφος , ἀλλά τίς ὁ βαρύς καί κοῦφος ἐν ὁ ἔχω βάρος . μάλα δέ εἰμί δῆλος ὁ λέγω ὧδε , ὁ μέν γάρ ἀεί φύω ἀπό ὁ μέσος φέρω , ὁ δέ ἀεί πρός ὁ μέσος . οὗτος δέ ὁ μέν ἀπό ὁ μέσος φέρω ἄνω λέγω φέρω , κάτω δέ ὁ πρός ὁ μέσος . ἄτοπος γάρ ὁ μή νομίζω εἰμί τις ἐν ὁ οὐρανός ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω , καθά τις ἀξιόω · οὐ φάρ εἰμί ὁ μέν ἄνω ὁ δέ κάτω φημί , εἴπερ Σάντη ὅμοιος εἰμί , καί πανταχόθεν ἀντίπους εἰμί πορεύω ἕκαστος αὐτός ἑαυτοῦ . ἐγώ δέ ὁ ὁ πᾶς ἔσχατος ἄνω λέγω , ὅς καί κατά ὁ θέσις εἰμί ἄνω καί ὁ φύσις πρῶτος · ἐπεί δέ εἰμί τις ὁ οὐρανός ἔσχατος καί μέσος , δῆλος ὅτι εἰμί καί ἄνω καί κάτω , ὅς καί ὁ πολύς λέγω , πλήν οὐ ἱκανός . οὗτος δέ αἴτιος ὅτι νομίζω οὐ ὅμοιος εἰμί πάντῃ ὁ οὐρανός , ἀλλά εἷς εἰμί μόνος ὁ ὑπέρ ἐγώ ἡμισφαίριον , ἐπεί προσυπολαμβάνω καί κύκλος τοιοῦτος , καί ὁ μέσος ὅμοιος ἔχω πρός ἅπας , ὁ μέν ἄνω φημί εἰμί , ὁ δέ μέσος κάτω . ἁπλῶς μέν οὖν κοῦφος λέγω ὁ ἄνω φέρω καί πρός ὁ ἔσχατος , βαρύς δέ ἁπλῶς ὁ κάτω καί πρός ὁ μέσος · πρός ἄλλος δέ κοῦφος καί κοῦφος , ὅς δύο ἔχω βάρος καί ὁ ὄγκος ἴσος κάτω φέρω ἕτερος φύσις ταχύς .