aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-caelo 3.1
1 Περὶ μὲν οὖν τοῦ πρώτου οὐρανοῦ καὶ τῶν μερῶν , ἔτι δὲ περὶ τῶν ἐν αὐτῷ φερομένων ἄστρων , ἐκ τίνων τε συνεστᾶσι καὶ ποῖ ἄττα τὴν φύσιν ἐστί , πρὸς δὲ τούτοις ὅτι ἀγένητα καὶ ἄφθαρτα , διεληλύθαμεν πρότερον . ἐπεὶ δὲ τῶν φύσει λεγομένων τὰ μέν ἐστιν οὐσίαι τὰ δʼ ἔργα καὶ πάθη τούτων ( λέγω δʼ οὐσίας μὲν τά τε ἀπλᾶ σώματα , οἷον πῦρ καὶ γῆν καὶ τὰ σύστοιχα τούτοις , καὶ ὅσα ἐκ τούτων , οἷον τόν τε σύνολον οὐρανὸν καὶ τὰ μόρια αὐτοῦ , καὶ πάλιν τά τε ζῷα καὶ τὰ φυτὰ καὶ τὰ μόρια τούτων , πάθη δὲ καὶ ἔργα τάς τε κινήσεις τὰς τούτων ἑκάστου καὶ τῶν ἄλλων , ὅσων ἐστὶν αἴτια ταῦτα κατὰ τὴν δύναμιν τὴν ἑαυτῶν , ἔτι δὲ τὰς ἀλλοιώσεις καὶ τὰς εἰς ἄλληλα μεταβάσεις , φανερὸν ὅτι τὴν πλείστην συμβαίνει τῆς περὶ φύσεως ἱστορίας περὶ σωμάτων εἶναι · πᾶσαι γὰρ αἱ φυσικαὶ οὐσίαι ἢ σώματα ἢ μετὰ σωμάτων γίγνονται καὶ μεγεθῶν . τοῦτο δὲ δῆλον ἔκ τε τοῦ διωρίσθαι τὰ ποῖά ἐστι φύσει , καὶ ἐκ τῆς καθʼ ἕκαστα θεωρίας . περὶ μὲν οὖν τοῦ πρώτου τῶν στοιχείων εἴρηται , καὶ ποῖόν τι τὴν φύσιν , καὶ ὅτι ἄφθαρτον καὶ ἀγένητον · λοιπὸν δὲ περὶ τοῖν δυοῖν εἰπεῖν . ἅμα δὲ συμβήσεται περὶ τούτων λέγουσι καὶ περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς διασκέψασθαι · γένεσις γὰρ ἤτοι τὸ παράπαν οὐκ ἔστιν , ἢ μόνον ἐν τούτοις τοῖς στοιχείοις καὶ τοῖς ἐκ τούτων ἐστίν . αὐτὸ δὲ τοῦτο πρῶτον ἴσως θεαωρητέον , πότερον ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν . οἱ μὲν οὖν πρότερον φιλοσοφήσαντες περὶ τῆς ἀληθείας καὶ πρὸς οὓς νῦν λέγομεν ἡμεῖς λόγους καὶ πρὸς ἀλλήλους διηνέχθησαν . οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν ὅλως ἀνεῖλον γένεσιν καὶ φθοράν · οὐθὲν γὰρ οὕτε γίγνεσθαί φασιν οὔτε φθείρεσθαι τῶν ὄντων , ἀλλὰ μόνον δοκεῖν ἡμῖν , οἷον οἱ περὶ Μέλισσόν τε καὶ Παρμενίδην , οὕς , εἰ καὶ τἆλλα λέγουσι καλῶς , ἀλλʼ οὐ φυσικῶς γε δεῖ νομίσαι λέγειν · τὸ γὰρ εἶναι ἄττα τῶν ὄντων ἀγένητα καὶ ὅλως ἀκίνητα μᾶλλόν ἐστιν ἑτέρας καὶ προτέρας ἢ τῆς φυσικῆς σκέψεως . ἐκεῖνοι δὲ διὰ . τὸ μηθὲν μὲν ἄλλο παρὰ τὴν τῶν αἰσθητῶν οὐσίαν ὑπολαμβάνειν εἶναι , τοιαύτας δέ τινας νοῆσαι πρῶτοι φύσεις , εἴπερ ἔσται τις γνῶσις ἢ φρόνησις , οὕτω μετήνεγκαν ἐπὶ ταῦτα τοὺς ἐκεῖθεν λόγους . ἕτεροι δέ τινες ὥσπερ ἐπίτηδες τὴν ἐναντίαν τούτοις ἔσχον δόξαν . εἰσὶ γάρ τινες οἵ φασιν οὐθὲν ἀγένητον εἶναι τῶν πραγμάτων , ἀλλὰ πάντα γίγνεσθαι , γενόμενα δὲ τά μὲν ἄφθαρτα διαμένειν τὰ δὲ πάλιν φθείρεσθαι , μάλιστα μὲν οἱ περὶ Ἡσίοδον , εἶτα καὶ τῶν ἄλλων οἱ πρῶτοι φυσιολογήσαντες . οἱ δὲ τὰ μὲν ἄλλα πάντα γενέσθαι φασὶ καὶ ῥεῖν , εἶναι δὲ παγίως οὐθέν , ἓν δέ τι μόνον ὑπομένειν , ἐξ οὗ ταῦτα πάντα μετασχηματίζεσθαι πέφυκεν · ὅπερ ἐοίκασι βούλεσθαι λέγειν ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος . εἰσὶ δέ τινες οἳ καὶ πᾶν σῶμα γενητὸν ποιοῦσι , συντιθέντες καὶ διαλύοντες εἰς ἐπίπεδα καὶ ἐξ ἐπιπέδων . περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων ἕτερος ἔστω λόγος · τοῖς δὲ τοῦτον τὸν τρόπον λέγουσι καὶ πάντα τὰ σώματα συνιστᾶσιν ἐξ ἐπιπέδων ὅσα μὲν ἄλλα συμβαίνει λέγειν ὑπεναντία τοῖς μαθήμασιν , ἐπιπολῆς ἔστιν 5 ἰδεῖν ( καίτοι δίκαιον ἦν ἢ μὴ κινεῖν ἢ πιστοτέροις αὐτὰ λόγοις κινεῖν τῶν ὑποθέσεων . ἔπειτα δῆλον ὅτι τοῦ αὐτοῦ λόγου . ἐστὶ στερεὰ μὲν ἐξ ἐπιπέδων συγκεῖσθαι , ἐπίπεδα δʼ ἐκ γραμμῶν , ταύτας δʼ ἐκ στιγμῶν · οὕτω δʼ ἐχόντων οὐκ ἀνάγκη τὸ τῆς γραμμῆς μέρος γραμμὴν εἶναι · περὶ δὲ τούτων ἐπέσκεπται πρότερον ἐν τοῖς περὶ κινήσεως λόγοις , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀδιαίρετα μήκη ) · ὅσα δὲ περὶ τῶν φυσικῶν σωμάτων ἀδύνατα συμβαίνει λέγειν τοῖς ποιοῦσι τὰς ἀτόμους γραμμάς , ἐπὶ μικρὸν θεωρήσωμεν καὶ νῦν · τὰ μὲν γὰρ ἐπʼ ἐκείνων ἀδύνατα συμβαίνοντα καὶ τοῖς φυσικοῖς ἀκολουθήσει , τὰ δὲ τούτοις ἐπʼ ἐκείνων οὐχ ἅπαντα διὰ τὸ τὰ μὲν ἐξ ἀφαιρέσεως λέγεσθαι τὰ μαθηματικά , τὰ δὲ φυσικὰ ἐκ προσθέσεως . πολλά δʼ ἐστὶν ἃ τοῖς ἀδιαιρέτοις οὐχ οἷόν τε ὑπάρχειν , τοῖς δὲ φυσοκοῖς ἀναγκαῖον , οἷον εἴ τί ἐστι διαιρετόν · ἐν ἀδιαιρέτῳ γὰρ διαιρετὸν ἀδύνατον ὑπάρχειν , τὰ δὲ πάθη διαιρετὰ πάντα διχῶς · ἢ γὰρ κατʼ εἶδος ἢ κατὰ συμβεβηκός , κατʼ εἶδος μὲν οἷον χρώματος τὸ λευκὸν ἢ τὸ μέλαν , κατὰ συμβεβηκὸς δέ , ἂν ᾧ ὑπάρχει ᾖ διαιρετόν , ὥστε ὅσα ἀπλᾶ τῶν παθημάτων , πάντʼ ἐστὶ διαιρετὰ τοῦτον τὸν τρόπον . διὸ τὸ ἀδύνατον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπισκεπτέον . εἰ δὴ τῶν ἀδυνάτων ἐστὶν ἑκατέρου μέρους μηδὲν ἔχοντος βάρος τὰ ἄμφω ἔχειν βάρος , τὰ δʼ αἰσθητὰ σώματα ἢ πάντα ἢ ἔνια βάρος ἔχει , οἷον ἡ γῆ καὶ τὸ ὕδωρ , ὡς κἂν αὐτοὶ φαῖεν , εἰ ἡ στιγμὴ μηδὲν ἔχει βάρος , δῆλον ὅτι οὐδʼ αἱ γραμμαί , εἰ δὲ μὴ αὗται , οὐδὲ τὰ ἐπίπεδα · ὥστʼ οὐδὲ τῶν σωμάτων οὐθέν . ἀλλὰ μὴν ὅτι τὴν στιγμὴν οὐχ οἷόν τε βάρος ἔχειν , φανερόν . τὸ μὲν γὰρ βαρὺ ἅπαν καὶ βαρύτερον καὶ τὸ κοῦφον καὶ κουφότερον ἐνδέχεταί τινος εἶναι . τὸ δὲ βαρύτερον ἢ κουφότερον ἴσως οὐκ 299b ἀνάγκη βαρύ ἢ κοῦφον εἶναι , ὥσπερ καὶ τὸ μὲν μέγα μεῖζον , τὸ δὲ μεῖζον οὐ πάντως μέγα · πολλὰ γάρ ἐστιν ἃ μικρὰ ὄντα ἁπλῶς ὅμως μείζω ἑτέρων ἐστίν . εἰ δὴ ὃ ἂν βαρὺ ὂν βαρύτερον ᾖ , ἀνάγκη βάρει μεῖζον εἶναι , τὸ βαρὺ ἅπαν διαιρετὸν ἂν εἴη . ἡ δὲ στιγμὴ ἀδιαίρετον ὑπόκειται . ἔτι εἰ τὸ μὲν βαρὺ πυκνόν τι , τὸ δὲ κοῦφον μανόν , ἔστι δὲ πυκνὸν μανοῦ διαφέρον τῷ ἐν ἴσῳ ὄγκῳ πλεῖον ἐνυπάρχειν · εἰ οὖν ἐστὶ στιγμὴ βαρεῖα καὶ κούφη , ἔσται καὶ πυκνὴ καὶ μανή . ἀλλά τὸ μὲν πυκνὸν διαιρετόν , ἡ δὲ στιγμὴ ἀδιαίρετος . εἰ δὲ πᾶν τὸ βαρὺ ἢ μαλακὸν ἢ σκληρὸν ἀνάγκη εἶναι , ῥᾴδιον ἐκ τούτων ἀδύνατόν τι συναγαγεῖν . μαλακὸν μὲν γὰρ τὸ εἰς ἑαυτὸ ὑπεῖκον , σκληρὸν δὲ τὸ μὴ ὑπεῖκον . τὸ δὲ ὑπεῖκον διαιρετόν . ἀλλά μὴν οὐδʼ ἐκ μὴ ἐχόντων βάρος ἔσται βάρος . τό τε γὰρ ἐπὶ πόσων συμβήσεται τοῦτο καὶ ἐπὶ ποίων , πῶς διοριοῦσι μὴ βουλόμενοι πλάττειν ; καὶ εἰ πᾶν μεῖζον βάρος βάρους βάρει , συμβήσεται καὶ ἕκαστον τῶν ἀμερῶν βάρος ἔχειν · εἰ γὰρ αἱ τέτταρες στιγμαὶ βάρος ἔχουσι , τὸ δʼ ἐκ πλειόνων ἢ τουδὶ βαρέος ὄντος βαρύτερον , ᾧ δὲ βαρέος βαρύτερον ἀνάγκη βαρὺ εἶναι , ὥσπερ καὶ ᾧ λευκοῦ λευκότερον λευκόν , ὥστε τὸ μεῖζον μιᾷ στιγμῇ 〈 μιᾷ στιγμῇ 〉 βαρύτερον ἔσται ἀφαιρεθέντος τοῦ ἴσου . ὥστε καὶ ἡ μία στιγμὴ βάρος ἕξει . ἔτι εἰ μὲν τά ἐπίπεδα μόνον κατὰ γραμμὴν ἐνδέχεται συντίθεσθαι , ἄτοπον · ὥσπερ γὰρ καὶ γραμμὴ πρὸς γραμμὴν ἀμφοτέρως συντίθεται , καὶ κατὰ μῆκος καὶ κατὰ πλάτος , δεῖ καὶ ἐπίπεδον ἐπιπέδῳ τὸν αὐτὸν τρόπον . γραμμὴ δὲ δύναται γραμμῇ συντίθεσθαι κατὰ γραμμὴν ἐπιτιθεμένην , οὐ μὴν προστιθεμένην . ἀλλὰ μὴν εἴ γε καὶ κατὰ πλάτος ἐνδέχεται συντίθεσθαι , ἔσται τι σῶμα ὃ οὕτε στοιχεῖον οὕτε ἐκ στοιχείων συντιθέμενον ἐκ τῶν οὕτω συντιθεμένων ἐπιπέδων , ἔτι εἰ μὲν πλήθει βαρύτερα τὰ σώματα τὰ τῶν ἐπιπέδων , ὥσπερ ἐν τῷ Τιμαίῳ διώρισται , δῆλον ὡς ἕξει καὶ ἡ γραμμὴ καὶ ἡ στιγμὴ βάρος · ἀνάλογον γὰρ πρὸς ἄλληλα ἔχουσιν , ὥσπερ καὶ πρότερον εἰρήκαμεν . εἰ δὲ μὴ τοῦτον διαφέρει τὸν τρόπον ἀλλὰ τῷ τὴν μὲν γῆν εἶναι βαρύ τὸ δὲ πῦρ κοῦφον , ἔσται καὶ τῶν ἐπιπέδων τὸ μὲν κοῦφον τὸ δὲ βαρύ . καὶ τῶν γραμμῶν δὴ καὶ τῶν στιγμῶν ὡσαύτως · τὸ γὰρ τῆς γῆς ἐπίπεδον ἔσται βαρύτερον ἢ τὸ τοῦ πυρός . ὅλως δὲ συμβαίνει ἢ μηδέν ποτʼ εἶναι μέγεθος , ἢ δύνασθαί γε ἀναιρεθῆναι , εἴπερ ὁμοίως ἔχει στιγμὴ μὲν πρὸς γραμμήν , γραμμὴ δὲ πρὸς ἐπίπεδον , τοῦτο δὲ πρὸς σῶμα · πάντα γὰρ εἰς ἄλληλα ἀναλυόμενα εἰς τὰ πρῶτα ἀναλυθήσεται · ὥστʼ ἐνδέχοιτʼ ἄν στιγμὰς μόνον εἶναι , σῶμα δὲ μηθέν . πρὸς δὲ τούτοις καὶ εἰ ὁ χρόνος ὁμοίως ἔχει , ἀναιροῖτʼ ἄν ποτε ἢ ἐνδέχοιτʼ ἀναιρεθῆναι · τὸ γὰρ νῶν τὸ ἄτομον οἷον στιγμὴ γραμμῆς ἐστίν . τὸ δʼ αὐτὸ συμβαίνει καὶ τοῖς ἐξ ἀριθμῶν συντιστᾶσι τὸν οὐρανόν · ἔνιοι γὰρ τὴν φύσιν ἐξ ἀριθμῶν συνιστᾶσιν , ὥσπερ τῶν Πυθαγορείων τινές · τὰ μὲν γὰρ φυσικὰ σώματα φαίνεται βάρος ἔχοντα καὶ κουφότητα , τὰς δὲ μονάδας οὔτε σῶμα ποιεῖν οἷόν τε συντιθεμένας οὕτε βάρος ἔχειν .
Lemmas: 1 περί μέν οὖν ὁ πρῶτος οὐρανός καί ὁ μέρος , ἔτι δέ περί ὁ ἐν αὐτός φέρω ἄστρον , ἐκ τίς τε συνίστημι καί ποῖ τις ὁ φύσις εἰμί , πρός δέ οὗτος ὅτι ἀγένητος καί ἄφθαρτος , διέρχομαι πρότερος . ἐπεί δέ ὁ φύσις λέγω ὁ μέν εἰμί οὐσία ὁ δέ ἔργον καί πάθος οὗτος ( λέγω δέ οὐσία μέν ὁ τε ἁπλόος σῶμα , οἷος πῦρ καί γῆ καί ὁ σύστοιχος οὗτος , καί ὅσος ἐκ οὗτος , οἷος ὁ τε σύνολος οὐρανός καί ὁ μόριον αὐτός , καί πάλιν ὁ τε ζῷον καί ὁ φυτόν καί ὁ μόριον οὗτος , πάθος δέ καί ἔργον ὁ τε κίνησις ὁ οὗτος ἕκαστος καί ὁ ἄλλος , ὅσος εἰμί αἴτιος οὗτος κατά ὁ δύναμις ὁ ἑαυτοῦ , ἔτι δέ ὁ ἀλλοίωσις καί ὁ εἰς ἀλλήλων μετάβασις , φανερός ὅτι ὁ πολύς συμβαίνω ὁ περί φύσις ἱστορία περί σῶμα εἰμί · πᾶς γάρ ὁ φυσικός οὐσία ἤ σῶμα ἤ μετά σῶμα γίγνομαι καί μέγεθος . οὗτος δέ δῆλος ἐκ τε ὁ διορίζω ὁ ποῖος εἰμί φύσις , καί ἐκ ὁ κατά ἕκαστος θεωρία . περί μέν οὖν ὁ πρῶτος ὁ στοιχεῖον λέγω , καί ποῖος τις ὁ φύσις , καί ὅτι ἄφθαρτος καί ἀγένητος · λοιπός δέ περί ὁ δύο λέγω . ἅμα δέ συμβαίνω περί οὗτος λέγω καί περί γένεσις καί φθορά διασκοπέω · γένεσις γάρ ἤτοι ὁ παράπαν οὐ εἰμί , ἤ μόνος ἐν οὗτος ὁ στοιχεῖον καί ὁ ἐκ οὗτος εἰμί . αὐτός δέ οὗτος πρῶτος ἴσως θεαωρητέον , πότερος εἰμί ἤ οὐ εἰμί . ὁ μέν οὖν πρότερος φιλοσοφέω περί ὁ ἀλήθεια καί πρός ὅς νῦν λέγω ἐγώ λόγος καί πρός ἀλλήλων διαφέρω . ὁ μέν γάρ αὐτός ὅλος ἀναιρέω γένεσις καί φθορά · οὐδείς γάρ ἵημι γίγνομαι φημί οὔτε φθείρω ὁ εἰμί , ἀλλά μόνος δοκέω ἐγώ , οἷος ὁ περί Μέλισσος τε καί Παρμενίδης , ὅς , εἰ καί ἄλλος λέγω καλός , ἀλλά οὐ φυσικός γε δέω νομίζω λέγω · ὁ γάρ εἰμί τις ὁ εἰμί ἀγένητος καί ὅλος ἀκίνητος μάλα εἰμί ἕτερος καί πρότερος ἤ ὁ φυσικός σκέψις . ἐκεῖνος δέ διά . ὁ μηδείς μέν ἄλλος παρά ὁ ὁ αἰσθητός οὐσία ὑπολαμβάνω εἰμί , τοιοῦτος δέ τις νοέω πρῶτος φύσις , εἴπερ εἰμί τις γνῶσις ἤ φρόνησις , οὕτως μεταφέρω ἐπί οὗτος ὁ ἐκεῖθεν λόγος . ἕτερος δέ τις ὥσπερ ἐπίτηδες ὁ ἐναντίος οὗτος ἔχω δόξα . εἰμί γάρ τις ὅς φημί οὐδείς ἀγένητος εἰμί ὁ πρᾶγμα , ἀλλά πᾶς γίγνομαι , γίγνομαι δέ ὁ μέν ἄφθαρτος διαμένω ὁ δέ πάλιν φθείρω , μάλα μέν ὁ περί Ἡσίοδος , εἶτα καί ὁ ἄλλος ὁ πρῶτος φυσιολογέω . ὁ δέ ὁ μέν ἄλλος πᾶς γίγνομαι φημί καί ῥέω , εἰμί δέ πάγιος οὐδείς , εἷς δέ τις μόνος ὑπομένω , ἐκ ὅς οὗτος πᾶς μετασχηματίζω φύω · ὅς ἔοικα βούλομαι λέγω ἄλλος τε πολύς καί Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος . εἰμί δέ τις ὅς καί πᾶς σῶμα γενητός ποιέω , συντίθημι καί διαλύω εἰς ἐπίπεδος καί ἐκ ἐπίπεδος . περί μέν οὖν ὁ ἄλλος ἕτερος εἰμί λόγος · ὁ δέ οὗτος ὁ τρόπος λέγω καί πᾶς ὁ σῶμα συνίστημι ἐκ ἐπίπεδος ὅσος μέν ἄλλος συμβαίνω λέγω ὑπεναντίος ὁ μάθημα , ἐπιπολή εἰμί 5 ὁράω ( καίτοι δίκαιος εἰμί ἤ μή κινέω ἤ πιστός αὐτός λόγος κινέω ὁ ὑπόθεσις . ἔπειτα δῆλος ὅτι ὁ αὐτός λόγος . εἰμί στερεός μέν ἐκ ἐπίπεδος σύγκειμαι , ἐπίπεδος δέ ἐκ γραμμή , οὗτος δέ ἐκ στιγμή · οὕτως δέ ἔχω οὐ ἀνάγκη ὁ ὁ γραμμή μέρος γραμμή εἰμί · περί δέ οὗτος ἐπισκοπέω πρότερος ἐν ὁ περί κίνησις λόγος , ὅτι οὐ εἰμί ἀδιαίρετος μῆκος ) · ὅσος δέ περί ὁ φυσικός σῶμα ἀδύνατος συμβαίνω λέγω ὁ ποιέω ὁ ἄτομος γραμμή , ἐπί μικρός θεωρέω καί νῦν · ὁ μέν γάρ ἐπί ἐκεῖνος ἀδύνατος συμβαίνω καί ὁ φυσικός ἀκολουθέω , ὁ δέ οὗτος ἐπί ἐκεῖνος οὐ ἅπας διά ὁ ὁ μέν ἐκ ἀφαίρεσις λέγω ὁ μαθηματικός , ὁ δέ φυσικός ἐκ πρόσθεσις . πολύς δέ εἰμί ὅς ὁ ἀδιαίρετος οὐ οἷος τε ὑπάρχω , ὁ δέ φυσοκος ἀναγκαῖος , οἷον εἰ τις εἰμί διαιρετός · ἐν ἀδιαίρετος γάρ διαιρετός ἀδύνατος ὑπάρχω , ὁ δέ πάθος διαιρετός πᾶς διχῶς · ἤ γάρ κατά εἶδος ἤ κατά συμβαίνω , κατά εἶδος μέν οἷος χρῶμα ὁ λευκός ἤ ὁ μέλας , κατά συμβαίνω δέ , ἐάν ὅς ὑπάρχω εἰμί διαιρετός , ὥστε ὅσος ἁπλόος ὁ πάθημα , πᾶς εἰμί διαιρετός οὗτος ὁ τρόπος . διό ὁ ἀδύνατος ἐν ὁ τοιοῦτος ἐπισκοπέω . εἰ δή ὁ ἀδύνατος εἰμί ἑκάτερος μέρος μηδείς ἔχω βάρος ὁ ἄμφω ἔχω βάρος , ὁ δέ αἰσθητός σῶμα ἤ πᾶς ἤ ἔνιοι βάρος ἔχω , οἷος ὁ γῆ καί ὁ ὕδωρ , ὡς ἄν αὐτός φημί , εἰ ὁ στιγμή μηδείς ἔχω βάρος , δῆλος ὅτι οὐδέ ὁ γραμμή , εἰ δέ μή οὗτος , οὐδέ ὁ ἐπίπεδος · ὥστε οὐδέ ὁ σῶμα οὐδείς . ἀλλά μήν ὅτι ὁ στιγμή οὐ οἷος τε βάρος ἔχω , φανερός . ὁ μέν γάρ βαρύς ἅπας καί βαρύς καί ὁ κοῦφος καί κοῦφος ἐνδέχομαι τις εἰμί . ὁ δέ βαρύς ἤ κοῦφος ἴσως οὐ 299b ἀνάγκη βαρύς ἤ κοῦφος εἰμί , ὥσπερ καί ὁ μέν μέγας μέγας , ὁ δέ μέγας οὐ πάντως μέγας · πολύς γάρ εἰμί ὅς μικρός εἰμί ἁπλῶς ὅμως μέγας ἕτερος εἰμί . εἰ δή ὅς ἄν βαρύς εἰμί βαρύς εἰμί , ἀνάγκη βάρος μέγας εἰμί , ὁ βαρύς ἅπας διαιρετός ἄν εἰμί . ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος ὑπόκειμαι . ἔτι εἰ ὁ μέν βαρύς πυκνός τις , ὁ δέ κοῦφος μανός , εἰμί δέ πυκνός μανός διαφέρω ὁ ἐν ἴσος ὄγκος πολύς ἐνυπάρχω · εἰ οὖν εἰμί στιγμή βαρύς καί κοῦφος , εἰμί καί πυκνός καί μανός . ἀλλά ὁ μέν πυκνός διαιρετός , ὁ δέ στιγμή ἀδιαίρετος . εἰ δέ πᾶς ὁ βαρύς ἤ μαλακός ἤ σκληρός ἀνάγκη εἰμί , ῥᾴδιος ἐκ οὗτος ἀδύνατος τις συνάγω . μαλακός μέν γάρ ὁ εἰς ἑαυτοῦ ὑπείκω , σκληρός δέ ὁ μή ὑπείκω . ὁ δέ ὑπείκω διαιρετός . ἀλλά μήν οὐδέ ἐκ μή ἔχω βάρος εἰμί βάρος . ὁ τε γάρ ἐπί πόσος συμβαίνω οὗτος καί ἐπί ποῖος , πῶς διορίζω μή βούλομαι πλάσσω ; καί εἰ πᾶς μέγας βάρος βάρος βάρος , συμβαίνω καί ἕκαστος ὁ ἡμέρα βάρος ἔχω · εἰ γάρ ὁ τέσσαρες στιγμή βάρος ἔχω , ὁ δέ ἐκ πολύς ἤ εδί βαρύς εἰμί βαρύς , ὅς δέ βαρύς βαρύς ἀνάγκη βαρύς εἰμί , ὥσπερ καί ὅς λευκός λευκός λευκός , ὥστε ὁ μέγας εἷς στιγμή 〈 εἷς στιγμή 〉 βαρύς εἰμί ἀφαιρέω ὁ ἴσος . ὥστε καί ὁ εἷς στιγμή βάρος ἔχω . ἔτι εἰ μέν ὁ ἐπίπεδος μόνος κατά γραμμή ἐνδέχομαι συντίθημι , ἄτοπος · ὥσπερ γάρ καί γραμμή πρός γραμμή ἀμφοτέρως συντίθημι , καί κατά μῆκος καί κατά πλάτος , δέω καί ἐπίπεδος ἐπίπεδος ὁ αὐτός τρόπος . γραμμή δέ δύναμαι γραμμή συντίθημι κατά γραμμή ἐπιτίθημι , οὐ μήν προστίθημι . ἀλλά μήν εἰ γε καί κατά πλάτος ἐνδέχομαι συντίθημι , εἰμί τις σῶμα ὅς ἵημι στοιχεῖον ἵημι ἐκ στοιχεῖον συντίθημι ἐκ ὁ οὕτως συντίθημι ἐπίπεδος , ἔτι εἰ μέν πλῆθος βαρύς ὁ σῶμα ὁ ὁ ἐπίπεδος , ὥσπερ ἐν ὁ Τίμαιος διορίζω , δῆλος ὡς ἔχω καί ὁ γραμμή καί ὁ στιγμή βάρος · ἀνάλογος γάρ πρός ἀλλήλων ἔχω , ὥσπερ καί πρότερος λέγω . εἰ δέ μή οὗτος διαφέρω ὁ τρόπος ἀλλά ὁ ὁ μέν γῆ εἰμί βαρύς ὁ δέ πῦρ κοῦφος , εἰμί καί ὁ ἐπίπεδος ὁ μέν κοῦφος ὁ δέ βαρύς . καί ὁ γραμμή δή καί ὁ στιγμή ὡσαύτως · ὁ γάρ ὁ γῆ ἐπίπεδος εἰμί βαρύς ἤ ὁ ὁ πῦρ . ὅλος δέ συμβαίνω ἤ μηδείς ποτέ εἰμί μέγεθος , ἤ δύναμαι γε ἀναιρέω , εἴπερ ὅμοιος ἔχω στιγμή μέν πρός γραμμή , γραμμή δέ πρός ἐπίπεδος , οὗτος δέ πρός σῶμα · πᾶς γάρ εἰς ἀλλήλων ἀναλύω εἰς ὁ πρῶτος ἀναλύω · ὥστε ἐνδέχομαι ἄν στιγμή μόνος εἰμί , σῶμα δέ μηδείς . πρός δέ οὗτος καί εἰ ὁ χρόνος ὅμοιος ἔχω , ἀναιρέω ἄν ποτέ ἤ ἐνδέχομαι ἀναιρέω · ὁ γάρ νόος ὁ ἄτομος οἷος στιγμή γραμμή εἰμί . ὁ δέ αὐτός συμβαίνω καί ὁ ἐκ ἀριθμός συντιστασις ὁ οὐρανός · ἔνιοι γάρ ὁ φύσις ἐκ ἀριθμός συνίστημι , ὥσπερ ὁ Πυθαγόρειος τις · ὁ μέν γάρ φυσικός σῶμα φαίνω βάρος ἔχω καί κουφότης , ὁ δέ μονάς οὔτε σῶμα ποιέω οἷος τε συντίθημι ἵημι βάρος ἔχω .