aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-caelo 2.14
14 Ἡμεῖς δὲ λέγωμεν πρῶτον πότερον ἔχει κίνησιν ἢ μένει · καθάπερ γὰρ εἴπομεν , οἱ μὲν αὐτὴν ἓν τῶν ἄστρων ποιοῦσιν , οἱ δʼ ἐπὶ τοῦ μέσου θέντες ἴλλεσθαι καὶ κινεῖσθαί φασι περὶ τὸν πόλον μέσον . ὅτι δʼ ἐστὶν ἀδύνατον , δῆλον λαβοῦσιν ἀρχὴν ὡς εἴπερ φέρεται εἴτʼ ἐκτὸς οὖσα τοῦ μέσου εἴτʼ ἐπὶ τοῦ μέσου , ἀναγκαῖον αὐτὴν βίᾳ κινεῖσθαι ταύτην τὴν κίνησιν · οὐ γὰρ αὐτῆς γε τῆς γῆς ἐστίν · καὶ γὰρ ἂν τῶν μορίων ἕκαστον ταύτην εἶχε τὴν φοράν · νῦν δʼ ἐπʼ εὐθείας πάντα φέρεται πρὸς τὸ μέσον . διόπερ οὐχ οἷόν τʼ ἀΐδιον εἷναι , βίαιόν γʼ οὖσαν καὶ παρὰ φύσιν · ἡ δέ γε τοῦ κόσμου τάξις ἀΐδιος . ἔτι πάντα τὰ φερόμενα τὴν φορὰν τὴν ἐγκύκλιον ὑπολειπόμενα φαίνεται καὶ κινούμενα πλείους μιᾶς φορᾶς ἔξω τῆς πρώτης σφαίρας , ὥστε καὶ τὴν γῆν ἀναγκαῖον , εἴτε περὶ τὸ μέσον εἴτʼ ἐπὶ τοῦ μέσου κειμένη φέρεται , δύο κινεῖσθαι φοράς . τούτου δὲ συμβαίνοντος ἀναγκαῖον γίγνεσθαι παρόδους καὶ τροπὰς τῶν ἐνδεδεμένων ἄστρων . τοῦτο δʼ οὐ φαίνεται γιγνόμενον , ἀλλʼ ἀεὶ ταὐτὰ κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἀνατέλλει τε καὶ δύεται τόπους αὐτῆς . ἔτι δʼ ἡ φορὰ τῶν μορίων καὶ ὅλης αὐτῆς ἡ κατὰ φύσιν ἐπὶ τὸ μέσον τοῦ παντός ἐστιν · διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τυγχάνει κειμένη νῦν ἐπὶ τοῦ κέντρου · διαπορήσειε δʼ ἄν τις , ἐπεὶ ταὐτὸν ἀμφοτέρων ἐστὶ τὸ μέσον , πρὸς πότερον φέρεται τὰ βάρος ἔχοντα καὶ τὰ μόρια τῆς γῆς κατὰ φύσιν · πότερον τι τοῦ παντός ἐστι μέσον , ἢ διότι τῆς γῆς . ἀνάγκη δὴ πρὸς τὸ τοῦ παντός · καὶ γὰρ τὰ κοῦφα καὶ τὸ πῦρ εἰς τοὐναντίον φερόμενα τοῖς βάρεσι πρὸς τὸ ἔσχατον φέρεται τοῦ περιέχοντος τόπου τὸ μέσον . συμβέβηκε δὲ ταὐτὸ μέσον εἶναι τῆς γῆς καὶ τοῦ παντός · φέρεται γὰρ καὶ ἐπὶ τὸ τῆς γῆς μέσον , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός , ἡ τὸ μέσον ἔχει ἐν τῷ τοῦ παντὸς μέσῳ . ὅτι δὲ φέρεται πρὸς τὸ τῆς γῆς μέσον , σημεῖον ὅτι τὰ φερόμενα βάρη ἐπὶ ταύτην οὐ παρʼ ἄλληλα φέρεται ἀλλὰ πρὸς ὁμοίας γωνίας , ὥστε πρὸς ἓν τὸ μέσον φέρεται , καὶ τὸ τῆς γῆς . φανερὸν τοίνυν ὅτι ἀνάγκη ἐπὶ τοῦ μέσου εἶναι τὴν γῆν καὶ ἀκίνητον , διά τε τὰς εἰρημένας αἰτίας , καὶ διότι τὰ βίᾳ ῥιπτούμενα ἄνω βάρη κατὰ στάθμην πάλιν φέρεται εἰς ταὐτό , κἂν εἰς ἄπειρον ἡ δύναμις ἐκριπτῇ . ὅτι μὲν οὖν οὔτε κινεῖται οὔτʼ ἐκτὸς κεῖται τοῦ μέσου , φανερὸν ἐκ τούτων · πρὸς δὲ τούτοις δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων τὸ αἴτιον τῆς μονῆς . εἰ γὰρ φύσει πέφυκε φέρεσθαι πάντοθεν πρὸς τὸ μέσον , ὥσπερ φαίνεται , καὶ τὸ πῦρ ἀπὸ τοῦ μέσου πάλιν πρὸς τὸ ἔσχατον , ἀδύνατον ἐνεχθῆναι ὁτιοῦν μόριον αὐτῆς ἀπὸ τοῦ μέσου μὴ βιασθέν · μία γὰρ φορὰ τοῦ ἑνὸς καὶ ἁπλῆ τοῦ ἁπλοῦ , ἀλλʼ οὐχ αἱ ἐναντίαι · ἡ δʼ ἀπὸ τοῦ μέσου τῇ ἐπὶ τὸ μέσον ἐναντία . εἰ τοίνυν ὁτιοῦν μόριον ἀδύνατον ἐνεχθῆναι ἀπὸ τοῦ μέσου , φανερὸν ὅτι καὶ τὴν ὅλην ἔτι ἀδυνατώτερον · εἰς ὃ γὰρ τὸ μόριον πέφυκε φέρεσθαι , καὶ τὸ ὅλον ἐνταῦθα πέφυκεν · ὅστι’ εἴπερ ἀδύνατον κινηθῆναι μὴ ὑπὸ κρείττονος ἰσχύος , ἀναγκαῖον ἄν εἴη αὐτὴν μένειν ἐπὶ τοῦ μέσου . μαρτυρεῖ δὲ τούτοις καὶ τὰ παρὰ τῶν μαθηματικῶν λεγόμενα περὶ τὴν ἀστρολογίαν · τὰ γὰρ φαινόμενα συμβαίνει μεταβαλλόντων τῶν σχημάτων οἷς ὥρισται τῶν ἄστρων ἡ τάξις , ὡς ἐπὶ τοῦ μέσου κειμένης τῆς γῆς . περὶ μὲν οὖν τοῦ τόπου καὶ μονῆς καὶ κινήσεως , ὃν τρόπον ἔχει , τοσαῦτα εἰρήσθω περὶ αὐτῆς . σχῆμα δʼ ἔχειν σφαιροειδὲς ἀναγκαῖον αὐτήν · ἕκαστον γὰρ τῶν μορίων βάρος ἔχει μέχρι πρὸς τὸ μέσον , καὶ τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ μείζονος ὠθούμενον οὐχ οἷόν τε κυμαίνειν , ἀλλὰ συμπιέζεσθαι μᾶλλον καὶ συγχεωρεῖν ἕτερον ἑτέρῳ , ἕως ἂν ἔλθῃ ἐπὶ τὸ μέσον . δεῖ δὲ νοῆσαι τὸ λεγόμενον ὥσπερ ἄν εἰ γιγνομένης τὸν τρόπον ὃν καὶ τῶν φυσιολόγων λέγουσί τινες γενέσθαι . πλὴν ἐκεῖνοι μὲν βίαν αἰτιῶνται τῆς κάτω φορᾶς · βέλτιον δὲ τιθέναι τἀληθές , καὶ φάναι τοῦτο συμβαίνειν διὰ τὸ φύσιν ἔχειν φέρεσθαι τὸ βάρος ἔχον πρὸς τὸ μέσον . ἐν δυνάμει οὖν ὄντος τοῦ μίγματος τὰ διακρινόμενα ἐφέρετο ὁμοίως πάντοθεν πρὸς τὸ μέσον . εἴτʼ οὖν ὁμοίως ἀπὸ τῶν ἐσχάτων διῃρημένα τὰ μόρια συνήχθη πρὸς τὸ μέσον , εἴτʼ ἄλλως ἔχοντα , ποιήσει ταὐτόν . ὅτι μὲν οὖν ὁμοίως γε πανταχόθεν ἀπὸ τῶν ἐσχάτων φερομένων πρὸς ἓν τὸ μέσον ἀναγκαῖον ὅμοιον γίγνεσθαι πάντη τὸν ὄγκον , φανερόν · ἴσου γὰρ πάντῃ προστιθεμένου ἴσον ἀνάγκη ἀπέχειν τοῦ μέσου τὸ ἔσχατον · τοῦτο δὲ τὸ σχῆμα σφαίρας ἐστίν . οὐδὲν δὲ διοίσει πρὸς τὸν λόγον , οὐδʼ εἰ μὴ πανταχόθεν ὁμοίως συνέθει πρὸς τὸ μέσον τὰ μόρια αὐτῆς . τὸ γὰρ πλεῖον ἀεὶ τὸ πρὸ αὐτοῦ ἔλαττον προωθεῖν ἀναγκαῖον μέχρι τοῦ μέσου τὴν ῥοπὴν ἐχόντων ἀμφοῖν , καὶ τοῦ βαρυτέρου προωθοῦντος μέχρι τούτου τὸ ἔλαττον βάρος . ὁ γὰρ ἄν τις ἀπορήσειε , τὴν αὐτὴν ἔχει τούτοις λύσιν · εἰ γὰρ οὕσης ἐπὶ τοῦ μέσου καὶ σφαιροειδοῦς τῆς γῆς πολλαπλάσιον βάρος ἐπιγένοιτο πρὸς θάτερον ἡμισφαίριον , οὐκ ἔσται τὸ αὐτὸ μέσον τοῦ ὅλου καὶ τὸ τῆς γῆς · ὥστε ἢ οὐ μενεῖ ἐπὶ τοῦ μέσου , ἢ εἴπερ , ἠρεμήσει γε καὶ μὴ τὸ μέσον ἔχουσα , ᾗ πέφυκε κινεῖσθαι καὶ νῦν . τὸ μὲν οὖν 297 b ἀπορούμενον τοῦτʼ ἐστίν · ἰδεῖν δʼ οὐ χαλεπὸν μικρὸν ἐπιτείναντας , καὶ διελόντας πῶς ἀξιοῦμεν ὁποσονοῦν μέγεθος φέρεσθαι πρὸς τὸ μέσον , βάρος ἔχον . δῆλον γὰρ ὡς οὐχὶ μέχρι τοῦ ἅψασθαι τοῦ κέντρου τὸ ἔσχατον , ἀλλὰ δεῖ κρατεῖν τὸ πλέον ἕως ἂν λάβη τῷ αὑτοῦ μέσῳ τὸ μέσον · μέχρι τούτου γὰρ ἔχει τὴν ῥοπήν . οὐδὲν τοίνυν διαφέρει τοῦτο λέγειν ἐπὶ βώλου καὶ μορίου τοῦ τυχόντος ἢ ἐπὶ ὅλης τῆς γῆς · οὐ γὰρ διὰ μικρότητα ἢ μέγεθος εἴρηται τὸ συμβαῖνον , ἀλλὰ κατὰ παντὸς τοῦ ῥοπὴν ἔχοντος ἐπὶ τὸ μέσον · ὥστε εἴτε ὅλη πόθεν ἐφέρετο εἴτε κατὰ μέρος , ἀναγκαῖον μέχρι τούτου φέρεσθαι ἕως ἂν πανταχόθεν ὁμοίως λάβῃ τὸ μέσον , ἀνιδιαφέρει σαζομένων τῶν ἐλαττόνων ὑπὸ τῶν μειζόνων τῇ προώσει τῆς ῥοπῆς . εἴτʼ οὖν ἐγένετο , τοῦτονἀναγκαῖον γενέσθαι τὸν τρόπον , ὥστε φανερὸν ὅτι σφαιροειδὴς ἡ γένεσις αὐτῆς , εἴτʼ ἀγένητος ἀεὶ μένουσα , τὸν αὐτὸν τρόπον ἔχειν ὅνπερ κἂν εἰ γιγνομένη τὸ πρῶτον ἐγένετο . κατὰ τοῦτόν τε δὴ τὸν λόγον ἀναγκαῖον εἶναι τὸ σχῆμα σφαιροειδὲς αὐτῆς , καὶ ὅτι πάντα φέρεται τὰ βαρέα πρὸς τὰς ὁμοίας γωνίας , ἀλλʼ οὐ παρʼ ἄλληλα · τοῦτο δὲ πέφυκε πρὸς τὸ φύσει σφαιροειδές . ἢ οὖν ἐστὶ σφαιροειδής , ἢ φύσει γε σφαιροειδής . δεῖ δʼ ἕκαστον λέγειν τοιοῦτον εἶναι ὃ φύσει βούλεται εἶναι καὶ ὃ ὑπάρχει , ἀλλὰ μὴ ὃ βίᾳ καὶ παρὰ φύσιν . ἔτι δὲ καὶ διὰ τῶν φαινομένων κατὰ τὴν αἴσθησιν · οὕτε γὰρ ἂν αἱ τῆς σελήνης ἐκλείψεις τοιαύτας ἄν εἶχον τὰς ἀποτομάς · νῦν γὰρ ἐν μὲν τοῖς κατὰ μῆνα σχηματισμοῖς πάσας λαμβάνει τὰς διαιρέσεις ( καὶ γὰρ εὐθεῖα γίνεται καὶ ἀμφίκυρτος καὶ κοίλη ) , περὶ δὲ τὰς ἐκλείψεις ἀεὶ κυρτὴν ἔχει τὴν ὁρίζουσαν γραμμήν , ὥστʼ ἐπείπερ ἐκλείπει διὰ τὴν τῆς γῆς ἐπιπρόσθησιν , ἡ τῆς γῆς ἂν εἴη περιφέρεια τοῦ σχήματος αἰτία σφαιροειδὴς οὖσα . ἔτι δὲ διὰ τῆς τῶν ἄστρων φαντασίας οὐ μόνον φανερὸν ὅτι περιφερής , ἀλλὰ καὶ τὸ μέγεθος οὐκ οὖσα μεγάλη · μικρὰς γὰρ γιγνομένης μεταστάσεως ἡμῖν πρὸς μεσημβρίαν καὶ ἄρκτον ἐπιδήλως ἕτερος γίγνεται ὁ ὁρίζων κύκλος , ὥστε τὰ ὑπὲρ κεφαλῆς ἄστρα μεγάλην ἔχειν τὴν μεταβολήν , καὶ μὴ ταὐτὰ φαίνεσθαι πρὸς ἄρκτον τε καὶ μεσημβρίαν μεταβαίνουσιν · ἔνιοι γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ μὲν ἀστέρες ὁρῶνται καὶ περὶ Κύπρον , ἐν τοῖς πρὸς ἄρκτον δὲ χωρίοις οὐχ ὁρῶνται , καὶ τὰ διὰ παντὸς ἐν τοῖς πρὸς ἄρκτον φαινόμενα τῶν ἄστρων ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις ποιεῖταιδύσιν . ὥστʼ οὐ μόνον ἐκ τούτων δῆλον περιφερὲς ὂν τὸ σχῆμα τῆς γῆς , ἀλλὰ καὶ σφαίρας οὐ μεγάλης · οὐ γὰρ ἂν οὕτω ταχύ ἐπίδηλον ἐποίει μεθισταμένοις οὕτω βραχύ . διὸ τοὺς ὑπολαμβάνοντας συνάπτειν τὸν περὶ τὰς Ἡρακλείους στήλας τόπον τῷ περὶ τὴν Ἰνδικήν , καὶ τοῦτον τὸν τρόπον εἶναι τὴν θάλατταν μίαν , μἤ λίαν ὑπολαμβάνειν ἄπιστα δοκεῖν · λέγουσι δὲ τεκμαιρόμενοι καὶ τοῖς ἐλέφασιν , ὅτι περὶ ἀμφοτέρους τοὺς τόπους τοὺς ἐσχάτους ὄντας τὸ γένος αὐτῶν ἐστίν , ὡς τῶν ἐσχάτων διὰ τὸ συνάπτειν ἀλλήλοις τοῦτο πεπονθότων . καὶ τῶν μαθηματικῶν ὅσοι τὸ μέγεθος ἀναλογίζεσθαι πειρῶνται τῆς περιφερείας , εἰς τετταράκοντα λέγουσιν εἶναι μυριάδας σταδίων · ἐξ ὧν τεκμαιρομένοις οὐ μόνον σφαιροειδῇ τὸν ὄγκον ἀναγκαῖον εἶναι τῆς γῆς , ἀλλὰ καὶ μὴ μέγαν πρὸς τὸ τῶν ἄλλων ἄστρων μέγεθος .
Lemmas: 14 ἐγώ δέ λέγω πρῶτος πότερος ἔχω κίνησις ἤ μένω · καθά γάρ λέγω , ὁ μέν αὐτός εἷς ὁ ἄστρον ποιέω , ὁ δέ ἐπί ὁ μέσος τίθημι εἴλω καί κινέω φημί περί ὁ πόλος μέσος . ὅτι δέ εἰμί ἀδύνατος , δῆλος λαμβάνω ἀρχή ὡς εἴπερ φέρω εἴτε ἐκτός εἰμί ὁ μέσος εἴτε ἐπί ὁ μέσος , ἀναγκαῖος αὐτός βία κινέω οὗτος ὁ κίνησις · οὐ γάρ αὐτός γε ὁ γῆ εἰμί · καί γάρ ἄν ὁ μόριον ἕκαστος οὗτος ἔχω ὁ φορά · νῦν δέ ἐπί εὐθεῖα πᾶς φέρω πρός ὁ μέσος . διόπερ οὐ οἷος τε ἀίδιος εἰμί , βίαιος γε εἰμί καί παρά φύσις · ὁ δέ γε ὁ κόσμος τάξις ἀδΐος . ἔτι πᾶς ὁ φέρω ὁ φορά ὁ ἐγκύκλιος ὑπολείπω φαίνω καί κινέω πολύς εἷς φορά ἔξω ὁ πρῶτος σφαῖρα , ὥστε καί ὁ γῆ ἀναγκαῖος , εἴτε περί ὁ μέσος εἴτε ἐπί ὁ μέσος κεῖμαι φέρω , δύο κινέω φορά . οὗτος δέ συμβαίνω ἀναγκαῖος γίγνομαι πάροδος καί τροπή ὁ ἐνδέω ἄστρον . οὗτος δέ οὐ φαίνω γίγνομαι , ἀλλά ἀεί αὐτός κατά ὁ αὐτός ἀνατέλλω τε καί δύω τόπος αὐτός . ἔτι δέ ὁ φορά ὁ μόριον καί ὅλος αὐτός ὁ κατά φύσις ἐπί ὁ μέσος ὁ πᾶς εἰμί · διά οὗτος γάρ καί τυγχάνω κεῖμαι νῦν ἐπί ὁ κέντρον · διαπορέω δέ ἄν τις , ἐπεί αὐτός ἀμφότερος εἰμί ὁ μέσος , πρός πότερος φέρω ὁ βάρος ἔχω καί ὁ μόριον ὁ γῆ κατά φύσις · πότερος τίς ὁ πᾶς εἰμί μέσος , ἤ διότι ὁ γῆ . ἀνάγκη δή πρός ὁ ὁ πᾶς · καί γάρ ὁ κοῦφος καί ὁ πῦρ εἰς ἐναντίος φέρω ὁ βάρος πρός ὁ ἔσχατος φέρω ὁ περιέχω τόπος ὁ μέσος . συμβαίνω δέ αὐτός μέσος εἰμί ὁ γῆ καί ὁ πᾶς · φέρω γάρ καί ἐπί ὁ ὁ γῆ μέσος , ἀλλά κατά συμβαίνω , ὁ ὁ μέσος ἔχω ἐν ὁ ὁ πᾶς μέσος . ὅτι δέ φέρω πρός ὁ ὁ γῆ μέσος , σημεῖον ὅτι ὁ φέρω βάρος ἐπί οὗτος οὐ παρά ἀλλήλων φέρω ἀλλά πρός ὅμοιος γωνία , ὥστε πρός εἷς ὁ μέσος φέρω , καί ὁ ὁ γῆ . φανερός τοίνυν ὅτι ἀνάγκη ἐπί ὁ μέσος εἰμί ὁ γῆ καί ἀκίνητος , διά τε ὁ λέγω αἰτία , καί διότι ὁ βία ῥίπτω ἄνω βάρος κατά στάθμη πάλιν φέρω εἰς αὐτός , ἐάν εἰς ἄπειρος ὁ δύναμις ἐκρίπτω . ὅτι μέν οὖν οὔτε κινέω οὔτε ἐκτός κεῖμαι ὁ μέσος , φανερός ἐκ οὗτος · πρός δέ οὗτος δῆλος ἐκ ὁ λέγω ὁ αἴτιος ὁ μονή . εἰ γάρ φύσις φύω φέρω πάντοθεν πρός ὁ μέσος , ὥσπερ φαίνω , καί ὁ πῦρ ἀπό ὁ μέσος πάλιν πρός ὁ ἔσχατος , ἀδύνατος φέρω ὁστισοῦν μόριον αὐτός ἀπό ὁ μέσος μή βιάζω · εἷς γάρ φορά ὁ εἷς καί ἁπλόος ὁ ἁπλόος , ἀλλά οὐ ὁ ἐναντίος · ὁ δέ ἀπό ὁ μέσος ὁ ἐπί ὁ μέσος ἐναντίος . εἰ τοίνυν ὁστισοῦν μόριον ἀδύνατος φέρω ἀπό ὁ μέσος , φανερός ὅτι καί ὁ ὅλος ἔτι ἀδύνατος · εἰς ὅς γάρ ὁ μόριον φύω φέρω , καί ὁ ὅλος ἐνταῦθα φύω · όστια εἴπερ ἀδύνατος κινέω μή ὑπό κρατύς ἰσχύς , ἀναγκαῖος ἄν εἰμί αὐτός μένω ἐπί ὁ μέσος . μαρτυρέω δέ οὗτος καί ὁ παρά ὁ μαθηματικός λέγω περί ὁ ἀστρολογία · ὁ γάρ φαίνω συμβαίνω μεταβάλλω ὁ σχῆμα ὅς ὁρίζω ὁ ἄστρον ὁ τάξις , ὡς ἐπί ὁ μέσος κεῖμαι ὁ γῆ . περί μέν οὖν ὁ τόπος καί μονή καί κίνησις , ὅς τρόπος ἔχω , τοσοῦτος λέγω περί αὐτός . σχῆμα δέ ἔχω σφαιροειδής ἀναγκαῖος αὐτός · ἕκαστος γάρ ὁ μόριον βάρος ἔχω μέχρι πρός ὁ μέσος , καί ὁ ἐλαχύς ὑπό ὁ μέγας ὠθέω οὐ οἷος τε κυμαίνω , ἀλλά συμπιέζω μάλα καί συγχωρέω ἕτερος ἕτερος , ἕως ἄν ἔρχομαι ἐπί ὁ μέσος . δέω δέ νοέω ὁ λέγω ὥσπερ ἄν εἰ γίγνομαι ὁ τρόπος ὅς καί ὁ φυσιόλογος λέγω τις γίγνομαι . πλήν ἐκεῖνος μέν βία αἰτιάομαι ὁ κάτω φορά · ἀγαθός δέ τίθημι ἀληθής , καί φημί οὗτος συμβαίνω διά ὁ φύσις ἔχω φέρω ὁ βάρος ἔχω πρός ὁ μέσος . ἐν δύναμις οὖν εἰμί ὁ μίγμα ὁ διακρίνω φέρω ὅμοιος πάντοθεν πρός ὁ μέσος . εἴτε οὖν ὅμοιος ἀπό ὁ ἔσχατος διαιρέω ὁ μόριον συνάγω πρός ὁ μέσος , εἴτε ἄλλος ἔχω , ποιέω αὐτός . ὅτι μέν οὖν ὅμοιος γε πανταχόθεν ἀπό ὁ ἔσχατος φέρω πρός εἷς ὁ μέσος ἀναγκαῖος ὅμοιος γίγνομαι πάντῃ ὁ ὄγκος , φανερός · ἴσος γάρ πάντῃ προστίθημι ἴσος ἀνάγκη ἀπέχω ὁ μέσος ὁ ἔσχατος · οὗτος δέ ὁ σχῆμα σφαῖρα εἰμί . οὐδείς δέ διαφέρω πρός ὁ λόγος , οὐδέ εἰ μή πανταχόθεν ὅμοιος συνθέω πρός ὁ μέσος ὁ μόριον αὐτός . ὁ γάρ πολύς ἀεί ὁ πρό ἑαυτοῦ ἐλαχύς προωθέω ἀναγκαῖος μέχρι ὁ μέσος ὁ ῥοπή ἔχω ἄμφω , καί ὁ βαρύς προωθέω μέχρι οὗτος ὁ ἐλαχύς βάρος . ὅς γάρ ἄν τις ἀπορέω , ὁ αὐτός ἔχω οὗτος λύσις · εἰ γάρ εἰμί ἐπί ὁ μέσος καί σφαιροειδής ὁ γῆ πολλαπλάσιος βάρος ἐπιγίγνομαι πρός ἕτερος ἡμισφαίριον , οὐ εἰμί ὁ αὐτός μέσος ὁ ὅλος καί ὁ ὁ γῆ · ὥστε ἤ οὐ μένω ἐπί ὁ μέσος , ἤ εἴπερ , ἠρεμέω γε καί μή ὁ μέσος ἔχω , ᾗ φύω κινέω καί νῦν . ὁ μέν οὖν 297 b ἀφοράω οὗτος εἰμί · ὁράω δέ οὐ χαλεπός μικρός ἐπιτείνω , καί διαιρέω πῶς ἀξιόω ὁπόσος μέγεθος φέρω πρός ὁ μέσος , βάρος ἔχω . δῆλος γάρ ὡς οὐ μέχρι ὁ ἅπτω ὁ κέντρον ὁ ἔσχατος , ἀλλά δέω κρατέω ὁ πολύς ἕως ἄν λαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ μέσος ὁ μέσος · μέχρι οὗτος γάρ ἔχω ὁ ῥοπή . οὐδείς τοίνυν διαφέρω οὗτος λέγω ἐπί βώλον καί μόριον ὁ τυγχάνω ἤ ἐπί ὅλος ὁ γῆ · οὐ γάρ διά μικρότης ἤ μέγεθος λέγω ὁ συμβαίνω , ἀλλά κατά πᾶς ὁ ῥοπή ἔχω ἐπί ὁ μέσος · ὥστε εἴτε ὅλος ποθεν φέρω εἴτε κατά μέρος , ἀναγκαῖος μέχρι οὗτος φέρω ἕως ἄν πανταχόθεν ὅμοιος λαμβάνω ὁ μέσος , ανιδιαφερω σῴζω ὁ ἐλαχύς ὑπό ὁ μέγας ὁ πρόωσις ὁ ῥοπή . εἴτε οὖν γίγνομαι , τοῦτονἀναγκαῖον γίγνομαι ὁ τρόπος , ὥστε φανερός ὅτι σφαιροειδής ὁ γένεσις αὐτός , εἴτε ἀγένητος ἀεί μένω , ὁ αὐτός τρόπος ἔχω ὅς ἄν εἰ γίγνομαι ὁ πρῶτος γίγνομαι . κατά οὗτος τε δή ὁ λόγος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ σχῆμα σφαιροειδής αὐτός , καί ὅτι πᾶς φέρω ὁ βαρύς πρός ὁ ὅμοιος γωνία , ἀλλά οὐ παρά ἀλλήλων · οὗτος δέ φύω πρός ὁ φύσις σφαιροειδής . ἤ οὖν εἰμί σφαιροειδής , ἤ φύσις γε σφαιροειδής . δέω δέ ἕκαστος λέγω τοιοῦτος εἰμί ὅς φύσις βούλομαι εἰμί καί ὁ ὑπάρχω , ἀλλά μή ὅς βία καί παρά φύσις . ἔτι δέ καί διά ὁ φαίνω κατά ὁ αἴσθησις · ἵημι γάρ ἄν ὁ ὁ σελήνη ἔκλειψις τοιοῦτος ἄν ἔχω ὁ ἀποτομή · νῦν γάρ ἐν μέν ὁ κατά μείς σχηματισμός πᾶς λαμβάνω ὁ διαίρεσις ( καί γάρ εὐθύς γίγνομαι καί ἀμφίκυρτος καί κοῖλος ) , περί δέ ὁ ἔκλειψις ἀεί κυρτός ἔχω ὁ ὁρίζω γραμμή , ὥστε ἐπεί ἐκλείπω διά ὁ ὁ γῆ ἐπιπρόσθησις , ὁ ὁ γῆ ἄν εἰμί περιφέρεια ὁ σχῆμα αἴτιος σφαιροειδής εἰμί . ἔτι δέ διά ὁ ὁ ἄστρον φαντασία οὐ μόνος φανερός ὅτι περιφερής , ἀλλά καί ὁ μέγεθος οὐ εἰμί μέγας · μικρός γάρ γίγνομαι μετάστασις ἐγώ πρός μεσημβρία καί ἄρκτος ἐπίδηλος ἕτερος γίγνομαι ὁ ὁρίζω κύκλος , ὥστε ὁ ὑπέρ κεφαλή ἄστρον μέγας ἔχω ὁ μεταβολή , καί μή αὐτός φαίνω πρός ἄρκτος τε καί μεσημβρία μεταβαίνω · ἔνιοι γάρ ἐν Αἴγυπτος μέν ἀστήρ ὁράω καί περί Κύπρος , ἐν ὁ πρός ἄρκτος δέ χωρίον οὐ ὁράω , καί ὁ διά πᾶς ἐν ὁ πρός ἄρκτος φαίνω ὁ ἄστρον ἐν ἐκεῖνος ὁ τόπος ποιέω . ὥστε οὐ μόνος ἐκ οὗτος δῆλος περιφερής εἰμί ὁ σχῆμα ὁ γῆ , ἀλλά καί σφαῖρα οὐ μέγας · οὐ γάρ ἄν οὕτως ταχύς ἐπίδηλος ποιέω μεθίστημι οὕτως βραχύς . διό ὁ ὑπολαμβάνω συνάπτω ὁ περί ὁ Ἡράκλειος στήλη τόπος ὁ περί ὁ Ἰνδικός , καί οὗτος ὁ τρόπος εἰμί ὁ θάλασσα εἷς , μή λίαν ὑπολαμβάνω ἄπιστος δοκέω · λέγω δέ τεκμαίρομαι καί ὁ ἐλέφας , ὅτι περί ἀμφότερος ὁ τόπος ὁ ἔσχατος εἰμί ὁ γένος αὐτός εἰμί , ὡς ὁ ἔσχατος διά ὁ συνάπτω ἀλλήλων οὗτος πάσχω . καί ὁ μαθηματικός ὅσος ὁ μέγεθος ἀναλογίζομαι πειράω ὁ περιφέρεια , εἰς τεσσαράκοντα λέγω εἰμί μυριάς στάδιον · ἐκ ὅς τεκμαίρομαι οὐ μόνος σφαιροειδής ὁ ὄγκος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ γῆ , ἀλλά καί μή μέγας πρός ὁ ὁ ἄλλος ἄστρον μέγεθος .