aristoteles-et-corpus-aristotelicum.de-anima 1.5
Συμβαίνει δέ , καθάπερ εἴπομεν , τῇ μὲν ταὐτὸ λέγειν τοῖς σῶμά τι λεπτομερὲς αὐτὴν τιθεῖσι , τῇ δ’ , ὥσπερ Δημόκριτος κινεῖσθαί φησιν ὑπὸ τῆς ψυχῆς , ἴδιον τὸ ἄτοπον · εἴ περ γάρ ἐστιν ἡ ψυχὴ ἐν παντὶ τῷ αἰσθανομένῳ σώματι , ἀναγκαῖον ἐν τῷ αὐτῷ δύο εἶναι σώματα , εἰ σῶμά τι ἡ ψυχή · τοῖς δ’ ἀριθμὸν λέγουσιν , ἐν τῇ μιᾷ στιγμῇ πολλὰς στιγμὰς ἢ πᾶν σῶμα ψυχὴν ἔχειν , εἰ μὴ διαφέρων τις ἀριθμὸς ἐγγίνεται καὶ ἄλλος τις τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν τῷ σώματι στιγμῶν . Συμβαίνει τε κινεῖσθαι τὸ ζῷον ὑπὸ τοῦ ἀριθμοῦ , καθάπερ καὶ Δημόκριτον ἔφαμεν αὐτὸ κινεῖν · τί γὰρ διαφέρει σφαίρας λέγειν σμικρὰς ἢ μονάδας μεγάλας , ἢ ὅλως μονάδας φερομένας ; Ἀμφοτέρως γὰρ ἀναγκαῖον κινεῖν τὸ ζῷον τῷ κινεῖσθαι ταύτας . Τοῖς δὴ συμπλέξασιν εἰς τὸ αὐτὸ κίνησιν καὶ ἀριθμὸν ταῦτά τε συμβαίνει καὶ πολλὰ ἕτερα τοιαῦτα · οὐ γὰρ μόνον ὁρισμὸν ψυχῆς ἀδύνατον τοιοῦτον εἶναι , ἀλλὰ καὶ συμβεβηκός . Δῆλον δ’ εἴ τις ἐπιχειρήσειεν ἐκ τοῦ λόγου τούτου τὰ πάθη καὶ τὰ ἔργα τῆς ψυχῆς ἀποδιδόναι , οἷον λογισμούς , αἰσθήσεις , ἡδονάς , λύπας , ὅσα ἄλλα τοιαῦτα · ὥσπερ γὰρ εἴπομεν πρότερον , οὐδὲ μαντεύσασθαι ῥᾴδιον ἐξ αὐτῶν . Τριῶν δὲ τρόπων παραδεδομένων καθ’ οὓς ὁρίζονται τὴν ψυχήν , οἱ μὲν τὸ κινητικώτατον ἀπεφήναντο τῷ κινεῖν ἑαυτό , οἱ δὲ σῶμα τὸ λεπτομερέστατον ἢ τὸ ἀσωματώτατον τῶν ἄλλων . Ταῦτα δὲ τίνας ἀπορίας τε καὶ ὑπεναντιώσεις ἔχει , διεληλύθαμεν σχεδόν . Λείπεται δ’ ἐπισκέψασθαι πῶς λέγεται τὸ ἐκ τῶν στοιχείων αὐτὴν εἶναι . Λέγουσι μὲν γάρ , ἵν’ αἰσθάνηταί τε τῶν ὄντων καὶ ἕκαστον γνωρίζῃ , ἀναγκαῖον δὲ συμβαίνειν πολλὰ καὶ ἀδύνατα τῷ λόγῳ · τίθενται γὰρ γνωρίζειν τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον , ὥσπερ ἂν εἰ τὴν ψυχὴν τὰ πράγματα τιθέντες . Οὐκ ἔστι δὲ μόνα ταῦτα , πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα , μᾶλλον δ’ ἴσως ἄπειρα τὸν ἀριθμόν , τὰ ἐκ τούτων . Ἐξ ὧν μὲν οὖν ἐστὶν ἕκαστον τούτων , ἔστω γινώσκειν τὴν ψυχὴν καὶ αἰσθάνεσθαι · ἀλλὰ τὸ σύνολον τίνι γνωριεῖ ἢ αἰσθήσεται , οἷον τί θεὸς ἢ ἄνθρωπος ἢ σὰρξ ἢ ὀστοῦν ; Ὁμοίως δὲ καὶ ἄλλο ὁτιοῦν τῶν συνθέτων · οὐ γὰρ ὁπωσοῦν ἔχοντα τὰ στοιχεῖα τούτων ἕκαστον , ἀλλὰ λόγῳ τινὶ καὶ συνθέσει , καθάπερ φησὶ καὶ Ἐμπεδοκλῆς τὸ ὀστοῦν . Ἡ δὲ χθὼν ἐπίηρος ἐν εὐστέρνοις χοάνοισιν τὰ δύο τῶν ὀκτὼ μερέων λάχε νήστιδος αἴγλης , τέσσαρα δ’ Ἡφαίστοιο · τὰ δ’ ὀστέα λεύκ’ ἐγένοντο . Οὐδὲν οὖν ὄφελος εἶναι τὰ στοιχεῖα ἐν τῇ ψυχῇ , εἰ μὴ καὶ οἱ λόγοι ἐνέσονται καὶ ἡ σύνθεσις · γνωριεῖ γὰρ ἕκαστον τὸ ὅμοιον , τὸ δ’ ὀστοῦν ἢ τὸν ἄνθρωπον οὐθέν , εἰ μὴ καὶ ταῦτ’ ἐνέσται . Τοῦτο δ’ ὅτι ἀδύνατον , οὐθὲν δεῖ λέγειν · τίς γὰρ ἂν ἀπορήσειεν εἰ ἔνεστιν ἐν τῇ ψυχῇ λίθος ἢ ἄνθρωπος ; Ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ μὴ ἀγαθόν . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ περὶ τῶν ἄλλων . Ἔτι δὲ πολλαχῶς λεγομένου τοῦ ὄντος ( σημαίνει γὰρ τὸ μὲν τόδε τι , τὸ δὲ ποσὸν ἢ ποιὸν ἢ καί τινα ἄλλην τῶν διαιρεθεισῶν κατηγοριῶν ) πότερον ἐξ ἁπάντων ἔσται ἡ ψυχὴ ἢ οὔ ; Ἀλλ’ οὐ δοκεῖ κοινὰ πάντων εἶναι στοιχεῖα . Ἆρ’ οὖν ὅσα τῶν οὐσιῶν ἐκ τούτων μόνον ; Πῶς οὖν γινώσκει καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ; Ἢ φήσουσιν ἑκάστου γένους εἶναι στοιχεῖα καὶ ἀρχὰς ἰδίας , ἐξ ὧν τὴν ψυχὴν συνεστάναι ; Ἔσται ἄρα ποσὸν καὶ ποιὸν καὶ οὐσία . Ἀλλ’ ἀδύνατον ἐκ τῶν τοῦ ποσοῦ στοιχείων οὐσίαν εἶναι καὶ μὴ ποσόν . Τοῖς δὴ λέγουσιν ἐκ πάντων ταῦτά τε καὶ τοιαῦθ’ ἕτερα συμβαίνει . Ἄτοπον δὲ καὶ τὸ φάναι μὲν ἀπαθὲς εἶναι τὸ ὅμοιον ὑπὸ τοῦ ὁμοίου , αἰσθάνεσθαι δὲ τὸ ὅμοιον τοῦ ὁμοίου καὶ γινώσκειν τῷ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον . Τὸ δ’ αἰσθάνεσθαι πάσχειν τι καὶ κινεῖσθαι τιθέασιν · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ νοεῖν τε καὶ γινώσκειν . Πολλὰς δ’ ἀπορίας καὶ δυσχερείας ἔχοντος τοῦ λέγειν , καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς , ὡς τοῖς σωματικοῖς στοιχείοις ἕκαστα γνωρίζεται καὶ πρὸς τὸ ὅμοιον , μαρτυρεῖ τὸ νῦν λεχθέν · ὅσα γὰρ ἔνεστιν ἐν τοῖς τῶν ζῴων σώμασιν ἁπλῶς γῆς , οἷον ὀστᾶ νεῦρα τρίχες , οὐθενὸς αἰσθάνεσθαι δοκεῖ , ὥστ’ οὐδὲ τῶν ὁμοίων . Καίτοι προσῆκεν . Ἔτι δ’ ἑκάστῃ τῶν ἀρχῶν ἄγνοια πλείων ἢ σύνεσις ὑπάρξει · γνώσεται μὲν γὰρ ἓν ἕκαστον , πολλὰ δ’ ἀγνοήσει · πάντα γὰρ τἆλλα . Συμβαίνει δ’ Ἐμπεδοκλεῖ γε καὶ ἀφρονέστατον εἶναι τὸν θεόν · μόνος γὰρ τῶν στοιχείων ἓν οὐ γνωριεῖ , τὸ νεῖκος , τὰ δὲ θνητὰ πάντα · ἐκ πάντων γὰρ ἕκαστον . Ὅλως τε διὰ τίν’ αἰτίαν οὐχ ἅπαντα ψυχὴν ἔχει τὰ ὄντα , ἐπειδὴ πᾶν ἢ στοιχεῖον ἢ ἐκ στοιχείου ἑνὸς ἢ πλειόνων ἢ πάντων ; Ἀναγκαῖον γάρ ἐστιν ἕν τι γινώσκειν ἢ τινὰ ἢ πάντα . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ τί ποτ’ ἐστὶ τὸ ἑνοποιοῦν αὐτά · ὕλῃ γὰρ ἔοικε τά γε στοιχεῖα · κυριώτατον γὰρ ἐκεῖνο τὸ συνέχον ὅ τί ποτ’ ἐστίν · τῆς δὲ ψυχῆς εἶναί τι κρεῖττον καὶ ἄρχον ἀδύνατον · ἀδυνατώτερον δ’ ἔτι τοῦ νοῦ · εὔλογον γὰρ τοῦτον εἶναι προγενέστατον καὶ κύριον κατὰ φύσιν , τὰ δὲ στοιχεῖά φασι πρῶτα τῶν ὄντων εἶναι . Πάντες δὲ καὶ οἱ διὰ τὸ γνωρίζειν καὶ αἰσθάνεσθαι τὰ ὄντα τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν στοιχείων λέγοντες αὐτήν , καὶ οἱ τὸ κινητικώτατον , οὐ περὶ πάσης λέγουσι ψυχῆς · οὔτε γὰρ τὰ αἰσθανόμενα πάντα κινητικά · φαίνεται γὰρ εἶναί τινα μόνιμα τῶν ζῴων κατὰ τόπον . Καίτοι δοκεῖ γε ταύτην μόνην τῶν κινήσεων κινεῖν ἡ ψυχὴ τὸ ζῷον . Ὁμοίως δὲ καὶ ὅσοι τὸν νοῦν καὶ τὸ αἰσθητικὸν ἐκ τῶν στοιχείων ποιοῦσιν · φαίνεται γὰρ τά τε φυτὰ ζῆν οὐ μετέχοντα φορᾶς οὐδ’ αἰσθήσεως , καὶ τῶν ζῴων πολλὰ διάνοιαν οὐκ ἔχειν . Εἰ δέ τις καὶ ταῦτα παραχωρήσειε , καὶ θείη τὸν νοῦν μέρος τι τῆς ψυχῆς , ὁμοίως δὲ καὶ τὸ αἰσθητικόν , οὐδ’ ἂν οὕτω λέγοιεν καθόλου περὶ πάσης ψυχῆς οὐδὲ περὶ ὅλης οὐδὲ μιᾶς . Τοῦτο δὲ πέπονθε καὶ ὁ ἐν τοῖς Ὀρφικοῖς ἔπεσι καλουμένοις λόγος · φησὶ γὰρ τὴν ψυχὴν ἐκ τοῦ ὅλου εἰσιέναι ἀναπνεόντων , φερομένην ὑπὸ τῶν ἀνέμων . Οὐχ οἷόν τε δὴ τοῖς φυτοῖς τοῦτο συμβαίνειν οὐδὲ τῶν ζῴων ἐνίοις , εἴπερ μὴ πάντα ἀναπνέουσιν . Τοῦτο δὲ λέληθε τοὺς οὕτως ὑπειληφότας . Εἴτε δεῖ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν στοιχείων ποιεῖν , οὐθὲν δεῖ ἐξ ἁπάντων · ἱκανὸν γὰρ θάτερον μέρος τῆς ἐναντιώσεως ἑαυτό τε κρίνειν καὶ τὸ ἀντικείμενον . Καὶ γὰρ τῷ εὐθεῖ καὶ αὐτὸ καὶ τὸ καμπύλον γινώσκομεν · κριτὴς γὰρ ἀμφοῖν ὁ κανών , τὸ δὲ καμπύλον οὔθ’ ἑαυτοῦ οὔτε τοῦ εὐθέος . καὶ ἐν τῷ ὅλῳ δέ τινες αὐτὴν μεμῖχθαί φασιν , ὅθεν ἴσως καὶ Θαλῆς ᾠήθη πάντα πλήρη θεῶν εἶναι . Τοῦτο δ’ ἔχει τινὰς ἀπορίας · διὰ τίνα γὰρ αἰτίαν ἐν μὲν τῷ ἀέρι ἢ τῷ πυρὶ οὖσα ἡ ψυχὴ οὐ ποιεῖ ζῷον , ἐν δὲ τοῖς μικτοῖς , καὶ ταῦτα βελτίων ἐν τούτοις εἶναι δοκοῦσα ; Ἐπιζητήσειε γὰρ ἄν τις καὶ διὰ τίν’ αἰτίαν ἡ ἐν τῷ ἀέρι ψυχὴ τῆς ἐν τοῖς ζῴοις βελτίων ἐστὶ καὶ ἀθανατωτέρα . Συμβαίνει δ’ ἀμφοτέρως ἄτοπον καὶ παράλογον · καὶ γὰρ τὸ λέγειν ζῷον τὸ πῦρ ἢ τὸν ἀέρα τῶν παραλογωτέρων ἐστί , καὶ τὸ μὴ λέγειν ζῷα ψυχῆς ἐνούσης ἄτοπον . Ὑπολαβεῖν δ’ ἐοίκασιν εἶναι τὴν ψυχὴν ἐν τούτοις , ὅτι τὸ ὅλον τοῖς μορίοις ὁμοειδές . Ὥστ’ ἀναγκαῖον αὐτοῖς λέγειν καὶ τὴν ψυχὴν ὁμοειδῆ τοῖς μορίοις εἶναι , εἰ τῷ ἀπολαμβάνεσθαί τι τοῦ περιέχοντος ἐν τοῖς ζῴοις ἔμψυχα τὰ ζῷα γίνεται . Εἰ δ’ ὁ μὲν ἀὴρ διασπώμενος ὁμοειδής , ἡ δὲ ψυχὴ ἀνομοιομερής , τὸ μέν τι αὐτῆς ὑπάρξει δῆλον ὅτι , τὸ δ’ οὐχ ὑπάρξει . Ἀναγκαῖον οὖν αὐτὴν ἢ ὁμοιομερῆ εἶναι ἢ μὴ ἐνυπάρχειν ἐν ὁτῳοῦν μορίῳ τοῦ παντός . Φανερὸν οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων ὡς οὔτε τὸ γινώσκειν ὑπάρχει τῇ ψυχῇ διὰ τὸ ἐκ τῶν στοιχείων εἷναι , οὔτε τὸ κινεῖσθαι αὐτὴν καλῶς οὐδ’ ἀληθῶς λέγεται . Ἐπεὶ δὲ τὸ γινώσκειν τῆς ψυχῆς ἐστὶ καὶ τὸ αἰσθάνεσθαί τε καὶ τὸ δοξάζειν , ἔτι δὲ τὸ ἐπιθυμεῖν καὶ βούλεσθαι καὶ ὅλως αἱ ὀρέξεις , γίνεται δὲ καὶ ἡ κατὰ τόπον κίνησις τοῖς ζῴοις ὑπὸ τῆς ψυχῆς , ἔτι δ’ αὔξη τε καὶ ἀκμὴ καὶ φθίσις , πότερον ὅλῃ τῇ ψυχῇ τούτων ἕκαστον ὑπάρχει , καὶ πάσῃ νοοῦμέν τε καὶ αἰσθανόμεθα καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ποιοῦμέν τε καὶ πάσχομεν , ἢ μορίοις ἑτέροις ἕτερα ; Καὶ τὸ ζῆν δὴ πότερον ἔν τινι τούτων ἐστὶν ἑνὶ ἢ καὶ ἐν πλείοσιν ἢ πᾶσιν , ἢ καὶ ἄλλο τι αἴτιον ; Λέγουσι δή τινες μεριστὴν αὐτήν , καὶ ἄλλῳ μὲν νοεῖν ἄλλῳ δὲ ἐπιθυμεῖν . Τί οὖν δή ποτε συνέχει τὴν ψυχήν , εἰ μεριστὴ πέφυκεν ; Οὐ γὰρ δὴ τό γε σῶμα · δοκεῖ γὰρ τοὐναντίον μᾶλλον ἡ ψυχὴ τὸ σῶμα συνέχειν · ἐξελθούσης γοῦν διαπνεῖται καὶ σήπεται . Εἰ οὖν ἕτερόν τι μίαν αὐτὴν ποιεῖ , ἐκεῖνο μάλιστ’ ἂν εἴη ψυχή . Δεήσει δὲ καὶ πάλιν κἀκεῖνο ζητεῖν , πότερον ἓν ἢ πολυμερές . Εἰ μὲν γὰρ ἕν , διὰ τί οὐκ εὐθέως καὶ ἡ ψυχὴ ἕν ; Εἰ δὲ μεριστόν , πάλιν ὁ λόγος ζητήσει τί τὸ συνέχον ἐκεῖνο , καὶ οὕτω δὴ πρόεισιν ἐπὶ τὸ ἄπειρον . Ἀπορήσειε δ’ ἄν τις καὶ περὶ τῶν μορίων αὐτῆς , τίν’ ἔχει δύναμιν ἕκαστον ἐν τῷ σώματι . Εἰ γὰρ ἡ ὅλη ψυχὴ πᾶν τὸ σῶμα συνέχει , προσήκει καὶ τῶν μορίων ἕκαστον συνέχειν τι τοῦ σώματος . Τοῦτο δ’ ἔοικεν ἀδυνάτῳ · ποῖον γὰρ μόριον ἢ πῶς ὁ νοῦς συνέξει , χαλεπὸν καὶ πλάσαι . Φαίνεται δὲ καὶ τὰ φυτὰ διαιρούμενα ζῆν καὶ τῶν ζῴων ἔνια τῶν ἐντόμων , ὡς τὴν αὐτὴν ἔχοντα ψυχὴν τῷ εἴδει , εἰ καὶ μὴ ἀριθμῷ · ἑκάτερον γοῦν τῶν μορίων αἴσθησιν ἔχει καὶ κινεῖται κατὰ τόπον ἐπί τινα χρόνον . Εἰ δὲ μὴ διατελοῦσιν , οὐθὲν ἄτοπον · ὄργανα γὰρ οὐκ ἔχουσιν ὥστε σώζειν τὴν φύσιν . Ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον ἐν ἑκατέρῳ τῶν μορίων ἅπαντ’ ἐνυπάρχει τὰ μόρια τῆς ψυχῆς , καὶ ὁμοειδῆ εἰσὶν ἀλλήλοις καὶ τῇ ὅλῃ , ἀλλήλων μὲν ὡς οὐ χωριστὰ ὄντα , τῆς δ’ ὅλης ψυχῆς ὡς διαιρετῆς οὔσης . Ἔοικε δὲ καὶ ἡ ἐν τοῖς φυτοῖς ἀρχὴ ψυχή τις εἶναι · μόνης γὰρ ταύτης κοινωνεῖ καὶ ζῷα καὶ φυτά . Καὶ αὕτη μὲν χωρίζεται τῆς αἰσθητικῆς ἀρχῆς , αἴσθησιν δ’ οὐθὲν ἄνευ ταύτ ς ἔχει .
Lemmas: συμβαίνω δέ , καθά λέγω , ὁ μέν αὐτός λέγω ὁ σῶμα τις λεπτομερής αὐτός τίθημι , ὁ δέ , ὥσπερ Δημόκριτος κινέω φημί ὑπό ὁ ψυχή , ἴδιος ὁ ἄτοπος · εἰ περ γάρ εἰμί ὁ ψυχή ἐν πᾶς ὁ αἰσθάνομαι σῶμα , ἀναγκαῖος ἐν ὁ αὐτός δύο εἰμί σῶμα , εἰ σῶμα τις ὁ ψυχή · ὁ δέ ἀριθμός λέγω , ἐν ὁ εἷς στιγμή πολύς στιγμή ἤ πᾶς σῶμα ψυχή ἔχω , εἰ μή διαφέρω τις ἀριθμός ἐγγίγνομαι καί ἄλλος τις ὁ ὑπάρχω ἐν ὁ σῶμα στιγμή . συμβαίνω τε κινέω ὁ ζῷον ὑπό ὁ ἀριθμός , καθά καί Δημόκριτος φημί αὐτός κινέω · τίς γάρ διαφέρω σφαῖρα λέγω μικρός ἤ μονάς μέγας , ἤ ὅλος μονάς φέρω ; ἀμφοτέρως γάρ ἀναγκαῖος κινέω ὁ ζῷον ὁ κινέω οὗτος . ὁ δή συμπλέκω εἰς ὁ αὐτός κίνησις καί ἀριθμός οὗτος τε συμβαίνω καί πολύς ἕτερος τοιοῦτος · οὐ γάρ μόνος ὁρισμός ψυχή ἀδύνατος τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά καί συμβαίνω . δῆλος δέ εἰ τις ἐπιχειρέω ἐκ ὁ λόγος οὗτος ὁ πάθος καί ὁ ἔργον ὁ ψυχή ἀποδίδωμι , οἷος λογισμός , αἴσθησις , ἡδονή , λύπη , ὅσος ἄλλος τοιοῦτος · ὥσπερ γάρ λέγω πρότερος , οὐδέ μαντεύομαι ῥᾴδιος ἐκ αὐτός . τρεῖς δέ τρόπος παραδίδωμι κατά ὅς ὁρίζω ὁ ψυχή , ὁ μέν ὁ κινητικός ἀποφαίνω ὁ κινέω ἑαυτοῦ , ὁ δέ σῶμα ὁ λεπτομερής ἤ ὁ ἀσώματος ὁ ἄλλος . οὗτος δέ τίς ἀπορία τε καί ὑπεναντίωσις ἔχω , διέρχομαι σχεδόν . λείπω δέ ἐπισκοπέω πῶς λέγω ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον αὐτός εἰμί . λέγω μέν γάρ , ἵνα αἰσθάνομαι τε ὁ εἰμί καί ἕκαστος γνωρίζω , ἀναγκαῖος δέ συμβαίνω πολύς καί ἀδύνατος ὁ λόγος · τίθημι γάρ γνωρίζω ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος , ὥσπερ ἄν εἰ ὁ ψυχή ὁ πρᾶγμα τίθημι . οὐ εἰμί δέ μόνος οὗτος , πολύς δέ καί ἕτερος , μάλα δέ ἴσως ἄπειρος ὁ ἀριθμός , ὁ ἐκ οὗτος . ἐκ ὅς μέν οὖν εἰμί ἕκαστος οὗτος , εἰμί γιγνώσκω ὁ ψυχή καί αἰσθάνομαι · ἀλλά ὁ σύνολος τίς γνωρίζω ἤ αἰσθάνομαι , οἷος τίς θεός ἤ ἄνθρωπος ἤ σάρξ ἤ ὀστέον ; ὅμοιος δέ καί ἄλλος ὁστισοῦν ὁ σύνθετος · οὐ γάρ ὁπωσοῦν ἔχω ὁ στοιχεῖον οὗτος ἕκαστος , ἀλλά λόγος τις καί σύνθεσις , καθά φημί καί Ἐμπεδοκλῆς ὁ ὀστέον . ὁ δέ χθών ἐπίηρα ἐν εὔστερνος χόανος ὁ δύο ὁ ὀκτώ μέρος λαγχάνω νῆστις αἴγλη , τέσσαρες δέ Ἥφαιστος · ὁ δέ ὀστέον λευκός γίγνομαι . οὐδείς οὖν ὄφελος εἰμί ὁ στοιχεῖον ἐν ὁ ψυχή , εἰ μή καί ὁ λόγος ἔνειμι καί ὁ σύνθεσις · γνωρίζω γάρ ἕκαστος ὁ ὅμοιος , ὁ δέ ὀστέον ἤ ὁ ἄνθρωπος οὐδείς , εἰ μή καί οὗτος ἔνειμι . οὗτος δέ ὅτι ἀδύνατος , οὐδείς δέω λέγω · τίς γάρ ἄν ἀπορέω εἰ ἔνειμι ἐν ὁ ψυχή λίθος ἤ ἄνθρωπος ; ὅμοιος δέ καί ὁ ἀγαθός καί ὁ μή ἀγαθός . ὁ αὐτός δέ τρόπος καί περί ὁ ἄλλος . ἔτι δέ πολλαχῶς λέγω ὁ εἰμί ( σημαίνω γάρ ὁ μέν ὅδε τις , ὁ δέ ποσός ἤ ποιός ἤ καί τις ἄλλος ὁ διαιρέω κατηγορία ) πότερος ἐκ ἅπας εἰμί ὁ ψυχή ἤ οὐ ; ἀλλά οὐ δοκέω κοινός πᾶς εἰμί στοιχεῖον . ἆρα οὖν ὅσος ὁ οὐσία ἐκ οὗτος μόνος ; πῶς οὖν γιγνώσκω καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ; ἤ φημί ἕκαστος γένος εἰμί στοιχεῖον καί ἀρχή ἴδιος , ἐκ ὅς ὁ ψυχή συνίστημι ; εἰμί ἄρα ποσός καί ποιός καί οὐσία . ἀλλά ἀδύνατος ἐκ ὁ ὁ πός στοιχεῖον οὐσία εἰμί καί μή ποσός . ὁ δή λέγω ἐκ πᾶς οὗτος τε καί τοιοῦτος ἕτερος συμβαίνω . ἄτοπος δέ καί ὁ φημί μέν ἀπαθής εἰμί ὁ ὅμοιος ὑπό ὁ ὅμοιος , αἰσθάνομαι δέ ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος καί γιγνώσκω ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος . ὁ δέ αἰσθάνομαι πάσχω τις καί κινέω τίθημι · ὅμοιος δέ καί ὁ νοέω τε καί γιγνώσκω . πολύς δέ ἀπορία καί δυσχέρεια ἔχω ὁ λέγω , καθά Ἐμπεδοκλῆς , ὡς ὁ σωματικός στοιχεῖον ἕκαστος γνωρίζω καί πρός ὁ ὅμοιος , μαρτυρέω ὁ νῦν λέγω · ὅσος γάρ ἔνειμι ἐν ὁ ὁ ζῷον σῶμα ἁπλῶς γῆ , οἷος ὀστέον νεῦρον θρίξ , οὐδείς αἰσθάνομαι δοκέω , ὥστε οὐδέ ὁ ὅμοιος . καίτοι προσήκω . ἔτι δέ ἕκαστος ὁ ἀρχή ἄγνοια πολύς ἤ σύνεσις ὑπάρχω · γιγνώσκω μέν γάρ εἷς ἕκαστος , πολύς δέ ἀγνοέω · πᾶς γάρ ἄλλος . συμβαίνω δέ Ἐμπεδοκλῆς γε καί ἄφρων εἰμί ὁ θεός · μόνος γάρ ὁ στοιχεῖον εἷς οὐ γνωρίζω , ὁ νεῖκος , ὁ δέ θνητός πᾶς · ἐκ πᾶς γάρ ἕκαστος . ὅλος τε διά τίς αἰτία οὐ ἅπας ψυχή ἔχω ὁ εἰμί , ἐπειδή πᾶς ἤ στοιχεῖον ἤ ἐκ στοιχεῖον εἷς ἤ πολύς ἤ πᾶς ; ἀναγκαῖος γάρ εἰμί εἷς τις γιγνώσκω ἤ τις ἤ πᾶς . ἀπορέω δέ ἄν τις καί τίς ποτέ εἰμί ὁ ἑνοποιέω αὐτός · ὕλη γάρ ἔοικα ὁ γε στοιχεῖον · κύριος γάρ ἐκεῖνος ὁ συνέχω ὅς τίς ποτέ εἰμί · ὁ δέ ψυχή εἰμί τις κρατύς καί ἄρχω ἀδύνατος · ἀδύνατος δέ ἔτι ὁ νόος · εὔλογος γάρ οὗτος εἰμί προγενής καί κύριος κατά φύσις , ὁ δέ στοιχεῖον φημί πρῶτος ὁ εἰμί εἰμί . πᾶς δέ καί ὁ διά ὁ γνωρίζω καί αἰσθάνομαι ὁ εἰμί ὁ ψυχή ἐκ ὁ στοιχεῖον λέγω αὐτός , καί ὁ ὁ κινητικός , οὐ περί πᾶς λέγω ψυχή · οὔτε γάρ ὁ αἰσθάνομαι πᾶς κινητικός · φαίνω γάρ εἰμί τις μόνιμος ὁ ζῷον κατά τόπος . καίτοι δοκέω γε οὗτος μόνος ὁ κίνησις κινέω ὁ ψυχή ὁ ζῷον . ὅμοιος δέ καί ὅσος ὁ νόος καί ὁ αἰσθητικός ἐκ ὁ στοιχεῖον ποιέω · φαίνω γάρ ὁ τε φυτόν ζάω οὐ μετέχω φορά οὐδέ αἴσθησις , καί ὁ ζῷον πολύς διάνοια οὐ ἔχω . εἰ δέ τις καί οὗτος παραχωρέω , καί τίθημι ὁ νόος μέρος τις ὁ ψυχή , ὅμοιος δέ καί ὁ αἰσθητικός , οὐδέ ἄν οὕτως λέγω καθόλου περί πᾶς ψυχή οὐδέ περί ὅλος οὐδέ εἷς . οὗτος δέ πάσχω καί ὁ ἐν ὁ Ὀρφεύς ἔπος καλέω λόγος · φημί γάρ ὁ ψυχή ἐκ ὁ ὅλος εἰσέρχομαι ἀναπνέω , φέρω ὑπό ὁ ἄνεμος . οὐ οἷος τε δή ὁ φυτόν οὗτος συμβαίνω οὐδέ ὁ ζῷον ἔνιοι , εἴπερ μή πᾶς ἀναπνέω . οὗτος δέ λανθάνω ὁ οὕτως ὑπολαμβάνω . εἴτε δέω ὁ ψυχή ἐκ ὁ στοιχεῖον ποιέω , οὐδείς δέω ἐκ ἅπας · ἱκανός γάρ ἕτερος μέρος ὁ ἐναντίωσις ἑαυτοῦ τε κρίνω καί ὁ ἀντίκειμαι . καί γάρ ὁ εὐθύς καί αὐτός καί ὁ καμπύλος γιγνώσκω · κριτής γάρ ἄμφω ὁ κανών , ὁ δέ καμπύλος οὔτε ἑαυτοῦ οὔτε ὁ εὐθύς . καί ἐν ὁ ὅλος δέ τις αὐτός μείγνυμι φημί , ὅθεν ἴσως καί Θαλῆς οἴομαι πᾶς πλήρης θεός εἰμί . οὗτος δέ ἔχω τις ἀπορία · διά τίς γάρ αἰτία ἐν μέν ὁ ἀήρ ἤ ὁ πῦρ εἰμί ὁ ψυχή οὐ ποιέω ζῷον , ἐν δέ ὁ μικτός , καί οὗτος ἀγαθός ἐν οὗτος εἰμί δοκέω ; ἐπιζητέω γάρ ἄν τις καί διά τίς αἰτία ὁ ἐν ὁ ἀήρ ψυχή ὁ ἐν ὁ ζῷον ἀγαθός εἰμί καί ἀθάνατος . συμβαίνω δέ ἀμφοτέρως ἄτοπος καί παράλογος · καί γάρ ὁ λέγω ζῷον ὁ πῦρ ἤ ὁ ἀήρ ὁ παράλογος εἰμί , καί ὁ μή λέγω ζῷον ψυχή ἔνειμι ἄτοπος . ὑπολαμβάνω δέ ἔοικα εἰμί ὁ ψυχή ἐν οὗτος , ὅτι ὁ ὅλος ὁ μόριον ὁμοειδής . ὥστε ἀναγκαῖος αὐτός λέγω καί ὁ ψυχή ὁμοειδής ὁ μόριον εἰμί , εἰ ὁ ἀπολαμβάνω τις ὁ περιέχω ἐν ὁ ζῷον ἔμψυχος ὁ ζῷον γίγνομαι . εἰ δέ ὁ μέν ἀήρ διασπάω ὁμοειδής , ὁ δέ ψυχή ἀνομοιομερής , ὁ μέν τις αὐτός ὑπάρχω δῆλος ὅτι , ὁ δέ οὐ ὑπάρχω . ἀναγκαῖος οὖν αὐτός ἤ ὁμοιομερής εἰμί ἤ μή ἐνυπάρχω ἐν ὅστις μόριον ὁ πᾶς . φανερός οὖν ἐκ ὁ λέγω ὡς οὔτε ὁ γιγνώσκω ὑπάρχω ὁ ψυχή διά ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον ἵημι , οὔτε ὁ κινέω αὐτός καλός οὐδέ ἀληθής λέγω . ἐπεί δέ ὁ γιγνώσκω ὁ ψυχή εἰμί καί ὁ αἰσθάνομαι τε καί ὁ δοξάζω , ἔτι δέ ὁ ἐπιθυμέω καί βούλομαι καί ὅλος ὁ ὄρεξις , γίγνομαι δέ καί ὁ κατά τόπος κίνησις ὁ ζῷον ὑπό ὁ ψυχή , ἔτι δέ αὔξη τε καί ἀκμή καί φθίσις , πότερος ὅλος ὁ ψυχή οὗτος ἕκαστος ὑπάρχω , καί πᾶς νοέω τε καί αἰσθάνομαι καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ποιέω τε καί πάσχω , ἤ μόριον ἕτερος ἕτερος ; καί ὁ ζάω δή πότερος ἐν τις οὗτος εἰμί εἷς ἤ καί ἐν πολύς ἤ πᾶς , ἤ καί ἄλλος τις αἴτιος ; λέγω δή τις μεριστός αὐτός , καί ἄλλος μέν νοέω ἄλλος δέ ἐπιθυμέω . τίς οὖν δή ποτέ συνέχω ὁ ψυχή , εἰ μεριστός φύω ; οὐ γάρ δή ὁ γε σῶμα · δοκέω γάρ ἐναντίος μάλα ὁ ψυχή ὁ σῶμα συνέχω · ἐξέρχομαι γοῦν διαπνέω καί σήπω . εἰ οὖν ἕτερος τις εἷς αὐτός ποιέω , ἐκεῖνος μάλα ἄν εἰμί ψυχή . δέω δέ καί πάλιν ἐκεῖνος ζητέω , πότερος εἷς ἤ πολυμερής . εἰ μέν γάρ εἷς , διά τίς οὐ εὐθύς καί ὁ ψυχή εἷς ; εἰ δέ μεριστός , πάλιν ὁ λόγος ζητέω τίς ὁ συνέχω ἐκεῖνος , καί οὕτως δή πρόειμι ἐπί ὁ ἄπειρος . ἀπορέω δέ ἄν τις καί περί ὁ μόριον αὐτός , τίς ἔχω δύναμις ἕκαστος ἐν ὁ σῶμα . εἰ γάρ ὁ ὅλος ψυχή πᾶς ὁ σῶμα συνέχω , προσήκω καί ὁ μόριον ἕκαστος συνέχω τις ὁ σῶμα . οὗτος δέ ἔοικα ἀδύνατος · ποῖος γάρ μόριον ἤ πῶς ὁ νόος συνέχω , χαλεπός καί πλάσσω . φαίνω δέ καί ὁ φυτόν διαιρέω ζάω καί ὁ ζῷον ἔνιοι ὁ ἔντομος , ὡς ὁ αὐτός ἔχω ψυχή ὁ εἶδος , εἰ καί μή ἀριθμός · ἑκάτερος γοῦν ὁ μόριον αἴσθησις ἔχω καί κινέω κατά τόπος ἐπί τις χρόνος . εἰ δέ μή διατελέω , οὐδείς ἄτοπος · ὄργανον γάρ οὐ ἔχω ὥστε σῴζω ὁ φύσις . ἀλλά οὐδείς ἥσσων ἐν ἑκάτερος ὁ μόριον ἅπας ἐν-ὑπάρχω ὁ μόριον ὁ ψυχή , καί ὁμοειδής εἰμί ἀλλήλων καί ὁ ὅλος , ἀλλήλων μέν ὡς οὐ χωριστός εἰμί , ὁ δέ ὅλος ψυχή ὡς διαιρετός εἰμί . ἔοικα δέ καί ὁ ἐν ὁ φυτόν ἀρχή ψυχή τις εἰμί · μόνος γάρ οὗτος κοινωνέω καί ζῷον καί φυτόν . καί οὗτος μέν χωρίζω ὁ αἰσθητικός ἀρχή , αἴσθησις δέ οὐδείς ἄνευ ταὺτ σ̅ ἔχω .