aristoteles-et-corpus-aristotelicum.categoriae 10
Ὑπὲρ μὲν οὖν τῶν προτεθέντων γενῶν ἱκανὰ τὰ εἰρημένα · περὶ δὲ τῶν ἀντικειμένων , ποσαχῶς εἴωθεν ἀντικεῖσθαι , ῥητέον . Λέγεται δὲ ἕτερον ἑτέρῳ ἀντικεῖσθαι τετραχῶς , ἢ ὡς τὰ πρός τι , ἢ ὡς τὰ ἐναντία , ἢ ὡς στέρησις καὶ ἕξις , ἢ ὡς κατάφασις καὶ ἀπόφασις . Ἀντίκειται δὲ ἕκαστον τῶν τοιούτων ὡς τύπῳ εἰπεῖν ὡς μὲν τὰ πρός τι , οἷον τὸ διπλάσιον τῷ ἡμίσει , ὡς δὲ τὰ ἐναντία , οἷον τὸ κακὸν τῷ ἀγαθῷ , ὡς δὲ τὰ κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν , οἷον τυφλότης καὶ ὄψις , ὡς δὲ κατάφασις καὶ ἀπόφασις , οἷον κάθηται — οὐ κάθηται . Ὅσα μὲν οὖν ὡς τὰ πρός τι ἀντίκειται , αὐτὰ ἅπερ ἐστὶ τῶν ἀντικειμένων λέγεται ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως πρὸς αὐτά , οἷον τὸ διπλάσιον , αὐτὸ ὅπερ ἐστίν , ἑτέρου διπλάσιον λέγεται · τινὸς γὰρ διπλάσιον . Καὶ ἡ ἐπιστήμη δὲ τῷ ἐπιστητῷ ὡς τὰ πρός τι ἀντίκειται , καὶ λέγεταί γε ἡ ἐπιστήμη αὐτὸ ὅπερ ἐστὶ τοῦ ἐπιστητοῦ . Καὶ τὸ ἐπιστητὸν δὲ αὐτὸ ὅπερ ἐστὶ πρὸς ἀντικείμενον λέγεται , τὴν ἐπιστήμην · τὸ γὰρ ἐπιστητὸν τινὶ λέγεται ἐπιστητόν , τῇ ἐπιστήμῃ . Ὅσα οὖν ἀντίκειται ὡς τὰ πρός τι , αὐτὰ ἅπερ ἐστὶν ἑτέρων λέγεται ἢ ὁπωσδήποτε πρὸς ἄλληλα λέγεται . Τὰ δὲ ὡς τὰ ἐναντία , αὐτὰ μὲν ἅπερ ἐστὶν οὐδαμῶς πρὸς ἄλληλα λέγεται , ἐναντία μέντοι ἀλλήλων λέγεται · οὔτε γὰρ τὸ ἀγαθὸν τοῦ κακοῦ λέγεται ἀγαθόν , ἀλλ᾿ ἐναντίον , οὔτε τὸ λευκὸν τοῦ μέλανος λευκόν , ἀλλ᾿ ἐναντίον . Ὥστε διαφέρουσιν αὗται αἱ ἀντιθέσεις ἀλλήλων . Ὅσα δὲ τῶν ἐναντίων τοιαῦτά ἐστιν ὥστε ἐν οἷς πέφυκε γίνεσθαι ἢ ὧν κατηγορεῖται ἀναγκαῖον αὐτῶν θάτερον ὑπάρχειν , τούτων οὐδέν ἐστιν ἀνὰ μέσον . Ὧν δέ γε μὴ ἀναγκαῖον θάτερον ὑπάρχειν , τούτων ἔστι τι ἀνὰ μέσον πάντως , οἷον νόσος καὶ ὑγίεια ἐν σώματι ζῴου πέφυκε γίνεσθαι , καὶ ἀναγκαῖόν γε θάτερον ὑπάρχειν τῷ τοῦ ζῴου σώματι , ἢ νόσον ἢ ὑγίειαν . Καὶ περιττὸν δὲ καὶ ἄρτιον ἀριθμοῦ κατηγορεῖται , καὶ ἀναγκαῖόν γε θάτερον τῷ ἀριθμῷ ὑπάρχειν , ἢ περιττὸν ἢ ἄρτιον . Καὶ οὐκ ἔστι γε τούτων οὐδὲν ἀνὰ μέσον , οὔτε νόσου καὶ ὑγιείας οὔτε περιττοῦ καὶ ἀρτίου . Ὧν δέ γε μὴ ἀναγκαῖον θάτερον ὑπάρχειν , τούτων ἔστι τι ἀνὰ μέσον , οἷον μέλαν καὶ λευκὸν ἐν σώματι πέφυκε γίνεσθαι , καὶ οὐκ ἀναγκαῖόν γε θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν τῷ σώματι · οὐ γὰρ πᾶν ἤτοι λευκὸν ἢ μέλαν ἐστίν . Καὶ φαῦλον δὲ καὶ σπουδαῖον κατηγορεῖται μὲν καὶ κατ᾿ ἀνθρώπου καὶ κατὰ ἄλλων πολλῶν , οὐκ ἀναγκαῖον δὲ θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν ἐκείνοις ὧν ἂν κατηγορῆται · οὐ γὰρ πάντα ἤτοι φαῦλα ἢ σπουδαῖά ἐστιν . Καὶ ἔστι γέ τι τούτων ἀνὰ μέσον , οἷον τοῦ μὲν λευκοῦ καὶ μέλανος τὸ φαιὸν καὶ τὸ ὠχρὸν καὶ ὅσα ἄλλα χρώματα , τοῦ δὲ φαύλου καὶ σπουδαίου τὸ οὔτε φαῦλον οὔτε σπουδαῖον . Ἐπ᾿ ἐνίων μὲν οὖν ὀνόματα κεῖται τοῖς ἀνὰ μέσον , οἷον λευκοῦ καὶ μέλανος τὸ φαιὸν καὶ τὸ ὠχρὸν καὶ ὅσα ἄλλα χρώματα · ἐπ᾿ ἐνίων δὲ ὀνόματι μὲν οὐκ εὔπορον τὸ ἀνὰ μέσον ἀποδοῦναι , τῇ δ᾿ ἑκατέρου τῶν ἄκρων ἀποφάσει τὸ ἀνὰ μέσον ὁρίζεται , οἷον τὸ οὔτε ἀγαθὸν οὔτε κακὸν καὶ οὔτε δίκαιον οὔτε ἄδικον . Στέρησις δὲ καὶ ἕξις λέγεται μὲν περὶ ταὐτόν τι , οἷον ἡ ὄψις καὶ ἡ τυφλότης περὶ ὀφθαλμόν · καθόλου δὲ εἰπεῖν , ἐν ᾧ ἡ ἕξις πέφυκε γίνεσθαι , περὶ τοῦτο λέγεται ἑκάτερον αὐτῶν . Ἐστερῆσθαι δὲ τότε λέγομεν ἕκαστον τῶν τῆς ἕξεως δεκτικῶν , ὅταν ἐν ᾧ πέφυκεν ὑπάρχειν καὶ ὅτε πέφυκεν ἔχειν μηδαμῶς ὑπάρχῃ . Νωδόν τε γὰρ λέγομεν οὐ τὸ μὴ ἔχον ὀδόντας , καὶ τυφλὸν οὐ τὸ μὴ ἔχον ὄψιν , ἀλλὰ τὸ μὴ ἔχον ὅτε πέφυκεν ἔχειν · τινὰ γὰρ ἐκ γενετῆς οὔτε ὄψιν ἔχει οὔτε ὀδόντας , ἀλλ᾿ οὐ λέγεται οὔτε νωδὰ οὔτε τυφλά . Τὸ δὲ ἐστερῆσθαι καὶ τὸ τὴν ἕξιν ἔχειν οὐκ ἔστι στέρησις καὶ ἕξις . Ἕξις μὲν γάρ ἐστιν ἡ ὄψις , στέρησις δὲ ἡ τυφλότης · τὸ δὲ ἔχειν τὴν ὄψιν οὐκ ἔστιν ὄψις , οὐδὲ τὸ τυφλὸν εἶναι τυφλότης . Στέρησις γάρ τίς ἡ τυφλότης ἐστὶν , τὸ δὲ τυφλὸν εἶναι ἐστερῆσθαι , οὐ στέρησίς ἐστιν . Ἔτι εἰ ἦν ἡ τυφλότης ταὐτὸν τῷ τυφλὸν εἶναι , κατηγορεῖτο ἂν ἀμφότερα κατὰ τοῦ αὐτοῦ · ἀλλὰ τυφλὸς μὲν λέγεται ὁ ἄνθρωπος , τυφλότης δὲ οὐδαμῶς λέγεται ὁ ἄνθρωπος . Ἀντικεῖσθαι δὲ καὶ ταῦτα δοκεῖ , τὸ ἐστερῆσθαι καὶ τὸ τὴν ἕξιν ἔχειν , ὡς στέρησις καὶ ἕξις · ὁ γὰρ τρόπος τῆς ἀντιθέσεως ὁ αὐτός · ὡς γὰρ ἡ τυφλότης τῇ ὄψει ἀντίκειται , οὕτω καὶ τὸ τυφλὸν εἶναι τῷ ὄψιν ἔχειν ἀντίκειται . Οὐκ ἔστι δὲ οὐδὲ τὸ ὑπὸ τὴν ἀπόφασιν καὶ κατάφασιν ἀπόφασις καὶ κατάφασις · ἡ μὲν γὰρ κατάφασις λόγος ἐστὶ καταφατικὸς καὶ ἡ ἀπόφασις λόγος ἀποφατικός , τῶν δὲ ὑπὸ τὴν κατάφασιν καὶ ἀπόφασιν οὐδέν ἐστι λόγος . Λέγεται δὲ καὶ ταῦτα ἀντικεῖσθαι ἀλλήλοις ὡς κατάφασις καὶ ἀπόφασις · καὶ γὰρ ἐπὶ τούτων ὁ τρόπος τῆς ἀντιθέσεως ὁ αὐτός . Ὡς γάρ ποτε ἡ κατάφασις πρὸς τὴν ἀπόφασιν ἀντίκειται , οἷον τὸ κάθηται τῷ οὐ κάθηται , οὕτω καὶ τὸ ὑφ᾿ ἑκάτερον πρᾶγμα ἀντίκειται , τὸ καθῆσθαι τῷ μὴ καθῆσθαι . Ὅτι δὲ ἡ στέρησις καὶ ἡ ἕξις οὐκ ἀντίκειται ὡς τὰ πρός τι , φανερόν · οὐ γὰρ λέγεται αὐτὸ ὅπερ ἐστὶ τοῦ ἀντικειμένου . Ἡ γὰρ ὄψις οὐκ ἔστι τυφλότητος ὄψις , οὐδ᾿ ἄλλως οὐδαμῶς πρὸς αὐτὸ λέγεται . Ὡσαύτως δὲ οὐδὲ ἡ τυφλότης λέγοιτ᾿ ἂν τυφλότης ὄψεως , ἀλλὰ στέρησις μὲν ὄψεως ἡ τυφλότης λέγεται , τυφλότης δὲ ὄψεως οὐ λέγεται . Ἔτι τὰ πρός τι πάντα πρὸς ἀντιστρέφοντα λέγεται , ὥστε καὶ ἡ τυφλότης εἴπερ ἦν τῶν πρός τι , ἀντέστρεφεν ἂν κἀκεῖνο πρὸς ὃ λέγεται . Ἀλλ᾿ οὐκ ἀντιστρέφει · οὐ γὰρ λέγεται ἡ ὄψις τυφλότητος ὄψις . Ὅτι δὲ οὐδ᾿ ὡς τὰ ἐναντία ἀντίκειται τὰ κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν λεγόμενα , ἐκ τῶνδε δῆλον . Τῶν μὲν γὰρ ἐναντίων , ὧν μηδέν ἐστιν ἀνὰ μέσον , ἀναγκαῖον , ἐν ᾧ πέφυκε γίνεσθαι ἢ ὧν κατηγορεῖται , θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν ἀεί · τούτων γὰρ οὐδὲν ἦν ἀνὰ μέσον , ὧν θάτερον ἦν ἀναγκαῖον τῷ δεκτικῷ ὑπάρχειν , οἱον ἑπὶ νόσου καὶ ὑγιείας καὶ περιττοῦ καὶ ἀρτίου . Ὧν δὲ ἔστι τι ἀνὰ μέσον , οὐδέποτε ἀνάγκη παντὶ ὑπάρχειν θάτερον · οὔτε γὰρ λευκὸν ἢ μέλαν ἀνάγκη πᾶν εἶναι τὸ δεκτικόν , οὔτε θερμὸν οὔτε ψυχρόν · τούτων γὰρ ἀνὰ μέσον τι οὐδὲν κωλύει ὑπάρχειν . Ἔτι δὲ καὶ τούτων ἦν τι ἀνὰ μέσον , ὧν μὴ ἀναγκαῖον θάτερον ὑπάρχειν ἦν τῷ δεκτικῷ , εἰ μὴ οἷς φύσει τὸ ἓν ὑπάρχει , οἶον τῷ πυρὶ τὸ θερμῷ εἶναι καὶ τῇ χιόνι τὸ λευκῇ . Ἐπὶ δὲ τούτων ἀφωρισμένως ἀναγκαῖον θάτερον ὑπάρχειν , καὶ οὐχ ὁπότερον ἔτυχεν · οὐ γὰρ ἐνδέχεται τὸ πῦρ ψυχρὸν εἶναι οὐδὲ τὴν χιόνα μέλαιναν . Ὥστε παντὶ μὲν οὐκ ἀνάγκη τῷ δεκτικῷ θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν , ἀλλὰ μόνον οἷς φύσει τὸ ἓν ὑπάρχει , καὶ τούτοις ἀφωρισμένως τὸ ἓν καὶ οὐχ ὁπότερον ἔτυχεν . Ἐπὶ δὲ τῆς στερήσεως καὶ τῆς ἕξεως οὐδέτερον τῶν εἰρημένων ἀληθές · οὐδὲ γὰρ ἀεὶ τῷ δεκτικῷ ἀναγκαῖον θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν · τὸ γὰρ μήπω πεφυκὸς ὄψιν ἔχειν οὔτε τυφλὸν οὔτε ὄψιν ἔχον λέγεται , ὥστε οὐκ ἂν εἴη ταῦτα τῶν τοιούτων ἐναντίων ὧν οὐδέν ἐστιν ἀνὰ μέσον . Ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὧν τι ἔστιν ἀνὰ μέσον · ἀναγκαῖον γάρ ποτε παντὶ τῷ δεκτικῷ θάτερον αὐτῶν ὑπάρχειν · ὅταν γὰρ ἤδη πεφυκὸς ᾖ ὄψιν ἔχειν , τότε ἢ τυφλὸν ἢ ὄψιν ἔχον ῥηθήσεται , καὶ τούτων οὐκ ἀφωρισμένως θάτερον , ἀλλ᾿ ὁπότερον ἔτυχεν · οὐ γὰρ ἀναγκαῖον ἢ τυφλὸν ἢ ἔχον ὄψιν εἶναι , ἀλλ᾿ ὁπότερον ἔτυχεν . Ἐπὶ δὲ τῶν ἐναντίων , ὧν ἔστι τι ἀνὰ μέσον , οὐδέποτε ἀναγκαῖον ἦν παντὶ θάτερον ὑπάρχειν , ἀλλὰ τισί , καὶ τούτοις ἀφωρισμένως τὸ ἕν . Ὥστε δῆλον ὅτι κατ᾿ οὐδέτερον τῶν τρόπων ὡς τὰ ἐναντία ἀντίκειται τὰ κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν ἀντικείμενα . Ἔτι ἐπὶ μὲν τῶν ἐναντίων , ὑπάρχοντος τοῦ δεκτικοῦ , δυνατὸν εἰς ἄλληλα μεταβολὴν γίνεσθαι , εἰ μή τινι φύσει τὸ ἓν ὑπάρχει , οἷον τῷ πυρὶ τὸ θερμῷ · εἶναι · καὶ γὰρ τὸ ὑγιαῖνον δυνατὸν νοσῆσαι καὶ τὸ λευκὸν μέλαν γενέσθαι καὶ τὸ ψυχρὸν θερμόν , καὶ ἐκ σπουδαίου γε φαῦλον καὶ ἐκ φαύλου σπουδαῖον δυνατὸν γενέσθαι . Ὁ γὰρ φαῦλος εἰς βελτίους διατριβὰς ἀγόμενος καὶ λόγους κἂν μικρόν γέ τι ἐπιδοίη εἰς τὸ βελτίων εἶναι . Ἐὰν δὲ ἅπαξ κἂν μικρὰν ἐπίδοσιν λάβῃ , φανερὸν ὅτι ἢ τελέως ἂν μεταβάλοι ἢ πάνυ πολλὴν ἐπίδοσιν λάβοι · ἀεὶ γὰρ εὐκινητότερος πρὸς ἀρετὴν γίνεται , κἂν ἡντινοῦν ἐπίδοσιν εἰληφὼς ἐξ ἀρχῆς ᾖ , ὥστε καὶ πλείω εἰκὸς ἐπίδοσιν αὐτὸν λαμβάνειν . Καὶ τοῦτο ἀεὶ γινόμενον τελείως εἰς τὴν ἐναντίαν ἕξιν ἀποκαθίστησιν , ἐάν περ μὴ χρόνῳ ἐξείργηται . Ἐπὶ δέ γε τῆς ἕξεως καὶ τῆς στερήσεως ἀδύνατον εἰς ἄλληλα μεταβολὴν γενέσθαι . Ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς ἕξεως ἐπὶ τὴν στέρησιν γίνεται μεταβολή , ἀπὸ δὲ τῆς στερήσεως ἐπὶ τὴν ἕξιν ἀδύνατον . Οὔτε γὰρ τυφλὸς γενόμενός τις πάλιν ἀνέβλεψεν , οὔτε φαλακρὸς ὢν πάλιν κομήτης ἐγένετο , οὔτε νωδὸς ὢν ὀδόντας ἔφυσεν . Ὅσα δὲ ὡς κατάφασις καὶ ἀπόφασις ἀντίκειται , φανερὸν ὅτι κατ᾿ οὐδένα τῶν εἰρημένων τρόπων ἀντίκειται · ἐπὶ γὰρ μόνων τούτων ἀναγκαῖον ἀεὶ τὸ μὲν ἀληθὲς τὸ δὲ ψεῦδος αὐτῶν εἶναι . Οὔτε γὰρ ἐπὶ τῶν ἐναντίων ἀναγκαῖον ἀεὶ θάτερον ἀληθὲς εἶναι θάτερον δὲ ψεῦδος , οὔτε ἐπὶ τῶν πρός τι , οὔτε ἐπὶ τῆς ἕξεως καὶ τῆς στερήσεως . Οἷον ἡ ὑγίεια καὶ ἡ νόσος ἐναντία , καὶ οὐδέτερόν γε οὔτε ἀληθὲς οὔτε ψεῦδός ἐστιν . Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ διπλάσιον καὶ τὸ ἥμισυ ὡς τὰ πρός τι ἀντίκειται , καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῶν οὐδέτερον οὔτε ἀληθὲς οὔτε ψεῦδος . Οὐδέ γε τὰ κατὰ στέρησιν καὶ ἕξιν , οἷον ἡ ὄψις καὶ ἡ τυφλότης . Ὅλως δὲ τῶν κατὰ μηδεμίαν συμπλοκὴν λεγομένων οὐδὲν οὔτε ἀληθὲς οὔτε ψεῦδός ἐστιν · πάντα δὲ τὰ εἰρημένα ἄνευ συμπλοκῆς λέγεται . Οὐ μὴν ἀλλὰ μάλιστα ἂν δόξειε τὸ τοιοῦτο συμβαίνειν ἐπὶ τῶν κατὰ συμπλοκὴν ἐναντίων λεγομένων · τὸ γὰρ ὑγιαίνειν Σωκράτην τῷ νοσεῖν Σωκράτην ἐναντίον ἐστίν . Ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ἐπὶ τούτων ἀναγκαῖον ἀεὶ θάτερον μὲν ἀληθὲς θάτερον δὲ ψεῦδος εἶναι . Ὄντος μὲν γὰρ Σωκράτους ἔσται τὸ μὲν ἀληθὲς τὸ δὲ ψεῦδος , μὴ ὄντος δὲ ἀμφότερα ψευδῆ · οὔτε γὰρ τὸ νοσεῖν Σωκράτην οὔτε τὸ ὑγιαίνειν ἐστὶν ἀληθὲς αὐτοῦ μὴ ὄντος ὅλως τοῦ Σωκράτους . Ἐπὶ δὲ τῆς στερήσεως καὶ τῆς ἕξεως μὴ ὄντος τε ὅλως οὐδέτερον ἀληθές , ὄντος τε οὐκ ἀεὶ θάτερον ἀληθὲς θάτερον δὲ ψεῦδος · τὸ γὰρ ὄψιν ἔχειν Σωκράτην τῷ τυφλὸν εἶναι Σωκράτην ἀντίκειται ὡς στέρησις καὶ ἕξις , καὶ ὄντος τε οὐκ ἀναγκαῖον θάτερον ἀληθὲς εἶναι ἢ ψεῦδος ( ὅτε γὰρ μήπω πέφυκεν ἔχειν , ἀμφότερα ψευδῆ ) , μὴ ὄντος τε ὅλως τοῦ Σωκράτους , καὶ οὕτω ψευδῆ ἀμφότερα , καὶ τὸ ὄψιν ἔχειν καὶ τὸ τυφλὸν αὐτὸν εἶναι . Ἐπὶ δέ γε τῆς καταφάσεως καὶ τῆς ἀποφάσεως ἀεί , ἐάν τε ᾖ ἐάν τε μὴ ᾖ , τὸ ἕτερον ἔσται ψεῦδος καὶ τὸ ἕτερον ἀληθές . Τὸ γὰρ νοσεῖν Σωκράτην καὶ τὸ μὴ νοσεῖν Σωκράτην , ὄντος τε αὐτοῦ φανερὸν ὅτι τὸ ἕτερον αὐτῶν ἀληθὲς ἢ ψεῦδος , καὶ μὴ ὄντος ὁμοίως · τὸ μὲν γὰρ νοσεῖν μὴ ὄντος ψεῦδος , τὸ δὲ μὴ νοσεῖν ἀληθές . Ὥστε ἐπὶ μόνων τούτων ἴδιον ἂν εἴη τὸ ἀεὶ θάτερον αὐτῶν ἀληθὲς ἢ ψεῦδος εἶναι , ὅσα ὡς κατάφασις καὶ ἀπόφασις ἀντίκειται .
Lemmas: ὑπέρ μέν οὖν ὁ προτίθημι γένος ἱκανός ὁ λέγω · περί δέ ὁ ἀντίκειμαι , ποσαχῶς εἴωθα ἀντίκειμαι , λέγω . λέγω δέ ἕτερος ἕτερος ἀντίκειμαι τετραχῶς , ἤ ὡς ὁ πρός τις , ἤ ὡς ὁ ἐναντίος , ἤ ὡς στέρησις καί ἕξις , ἤ ὡς κατάφασις καί ἀπόφασις . ἀντίκειμαι δέ ἕκαστος ὁ τοιοῦτος ὡς τύπος λέγω ὡς μέν ὁ πρός τις , οἷος ὁ διπλάσιος ὁ ἥμισυς , ὡς δέ ὁ ἐναντίος , οἷος ὁ κακός ὁ ἀγαθός , ὡς δέ ὁ κατά στέρησις καί ἕξις , οἷος τυφλότης καί ὄψις , ὡς δέ κατάφασις καί ἀπόφασις , οἷος κάθημαι — οὐ κάθημαι . ὅσος μέν οὖν ὡς ὁ πρός τις ἀντίκειμαι , αὐτός ὅς εἰμί ὁ ἀντίκειμαι λέγω ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος πρός αὐτός , οἷος ὁ διπλάσιος , αὐτός ὅς εἰμί , ἕτερος διπλάσιος λέγω · τις γάρ διπλάσιος . καί ὁ ἐπιστήμη δέ ὁ ἐπιστητός ὡς ὁ πρός τις ἀντίκειμαι , καί λέγω γε ὁ ἐπιστήμη αὐτός ὅς εἰμί ὁ ἐπιστητός . καί ὁ ἐπιστητός δέ αὐτός ὅς εἰμί πρός ἀντίκειμαι λέγω , ὁ ἐπιστήμη · ὁ γάρ ἐπιστητός τις λέγω ἐπιστητός , ὁ ἐπιστήμη . ὅσος οὖν ἀντίκειμαι ὡς ὁ πρός τις , αὐτός ὅς εἰμί ἕτερος λέγω ἤ ὅπως πρός ἀλλήλων λέγω . ὁ δέ ὡς ὁ ἐναντίος , αὐτός μέν ὅς εἰμί οὐδαμῶς πρός ἀλλήλων λέγω , ἐναντίος μέντοι ἀλλήλων λέγω · οὔτε γάρ ὁ ἀγαθός ὁ κακός λέγω ἀγαθός , ἀλλά ἐναντίος , οὔτε ὁ λευκός ὁ μέλας λευκός , ἀλλά ἐναντίος . ὥστε διαφέρω οὗτος ὁ ἀντίθεσις ἀλλήλων . ὅσος δέ ὁ ἐναντίος τοιοῦτος εἰμί ὥστε ἐν ὅς φύω γίγνομαι ἤ ὅς κατηγορέω ἀναγκαῖος αὐτός ἕτερος ὑπάρχω , οὗτος οὐδείς εἰμί ἀνά μέσος . ὅς δέ γε μή ἀναγκαῖος ἕτερος ὑπάρχω , οὗτος εἰμί τις ἀνά μέσος πάντως , οἷος νόσος καί ὑγίεια ἐν σῶμα ζῷον φύω γίγνομαι , καί ἀναγκαῖος γε ἕτερος ὑπάρχω ὁ ὁ ζῷον σῶμα , ἤ νόσος ἤ ὑγίεια . καί περισσός δέ καί ἄρτιος ἀριθμός κατηγορέω , καί ἀναγκαῖος γε ἕτερος ὁ ἀριθμός ὑπάρχω , ἤ περισσός ἤ ἄρτιος . καί οὐ εἰμί γε οὗτος οὐδείς ἀνά μέσος , οὔτε νόσος καί ὑγίεια οὔτε περισσός καί ἄρτιος . ὅς δέ γε μή ἀναγκαῖος ἕτερος ὑπάρχω , οὗτος εἰμί τις ἀνά μέσος , οἷος μέλας καί λευκός ἐν σῶμα φύω γίγνομαι , καί οὐ ἀναγκαῖος γε ἕτερος αὐτός ὑπάρχω ὁ σῶμα · οὐ γάρ πᾶς ἤτοι λευκός ἤ μέλας εἰμί . καί φαῦλος δέ καί σπουδαῖος κατηγορέω μέν καί κατά ἄνθρωπος καί κατά ἄλλος πολύς , οὐ ἀναγκαῖος δέ ἕτερος αὐτός ὑπάρχω ἐκεῖνος ὅς ἄν κατηγορέω · οὐ γάρ πᾶς ἤτοι φαῦλος ἤ σπουδαῖος εἰμί . καί εἰμί γε τις οὗτος ἀνά μέσος , οἷος ὁ μέν λευκός καί μέλας ὁ φαιός καί ὁ ὠχρός καί ὅσος ἄλλος χρῶμα , ὁ δέ φαῦλος καί σπουδαῖος ὁ οὔτε φαῦλος οὔτε σπουδαῖος . ἐπί ἔνιοι μέν οὖν ὄνομα κεῖμαι ὁ ἀνά μέσος , οἷος λευκός καί μέλας ὁ φαιός καί ὁ ὠχρός καί ὅσος ἄλλος χρῶμα · ἐπί ἔνιοι δέ ὄνομα μέν οὐ εὔπορος ὁ ἀνά μέσος ἀποδίδωμι , ὁ δέ ἑκάτερος ὁ ἄκρον ἀπόφασις ὁ ἀνά μέσος ὁρίζω , οἷος ὁ οὔτε ἀγαθός οὔτε κακός καί οὔτε δίκαιος οὔτε ἄδικος . στέρησις δέ καί ἕξις λέγω μέν περί αὐτός τις , οἷος ὁ ὄψις καί ὁ τυφλότης περί ὀφθαλμός · καθόλου δέ λέγω , ἐν ὅς ὁ ἕξις φύω γίγνομαι , περί οὗτος λέγω ἑκάτερος αὐτός . στερέω δέ τότε λέγω ἕκαστος ὁ ὁ ἕξις δεκτικός , ὅταν ἐν ὅς φύω ὑπάρχω καί ὅτε φύω ἔχω μηδαμῶς ὑπάρχω . νωδός τε γάρ λέγω οὐ ὁ μή ἔχω ὀδούς , καί τυφλός οὐ ὁ μή ἔχω ὄψις , ἀλλά ὁ μή ἔχω ὅτε φύω ἔχω · τις γάρ ἐκ γενετή οὔτε ὄψις ἔχω οὔτε ὀδούς , ἀλλά οὐ λέγω οὔτε νωδός οὔτε τυφλός . ὁ δέ στερέω καί ὁ ὁ ἕξις ἔχω οὐ εἰμί στέρησις καί ἕξις . ἕξις μέν γάρ εἰμί ὁ ὄψις , στέρησις δέ ὁ τυφλότης · ὁ δέ ἔχω ὁ ὄψις οὐ εἰμί ὄψις , οὐδέ ὁ τυφλός εἰμί τυφλότης . στέρησις γάρ τίς ὁ τυφλότης εἰμί , ὁ δέ τυφλός εἰμί στερέω , οὐ στέρησις εἰμί . ἔτι εἰ εἰμί ὁ τυφλότης αὐτός ὁ τυφλός εἰμί , κατηγορέω ἄν ἀμφότερος κατά ὁ αὐτός · ἀλλά τυφλός μέν λέγω ὁ ἄνθρωπος , τυφλότης δέ οὐδαμῶς λέγω ὁ ἄνθρωπος . ἀντίκειμαι δέ καί οὗτος δοκέω , ὁ στερέω καί ὁ ὁ ἕξις ἔχω , ὡς στέρησις καί ἕξις · ὁ γάρ τρόπος ὁ ἀντίθεσις ὁ αὐτός · ὡς γάρ ὁ τυφλότης ὁ ὄψις ἀντίκειμαι , οὕτως καί ὁ τυφλός εἰμί ὁ ὄψις ἔχω ἀντίκειμαι . οὐ εἰμί δέ οὐδέ ὁ ὑπό ὁ ἀπόφασις καί κατάφασις ἀπόφασις καί κατάφασις · ὁ μέν γάρ κατάφασις λόγος εἰμί καταφατικός καί ὁ ἀπόφασις λόγος ἀποφατικός , ὁ δέ ὑπό ὁ κατάφασις καί ἀπόφασις οὐδείς εἰμί λόγος . λέγω δέ καί οὗτος ἀντίκειμαι ἀλλήλων ὡς κατάφασις καί ἀπόφασις · καί γάρ ἐπί οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἀντίθεσις ὁ αὐτός . ὡς γάρ ποτέ ὁ κατάφασις πρός ὁ ἀπόφασις ἀντίκειμαι , οἷος ὁ κάθημαι ὁ οὐ κάθημαι , οὕτως καί ὁ ὑπό ἑκάτερος πρᾶγμα ἀντίκειμαι , ὁ κάθημαι ὁ μή κάθημαι . ὅτι δέ ὁ στέρησις καί ὁ ἕξις οὐ ἀντίκειμαι ὡς ὁ πρός τις , φανερός · οὐ γάρ λέγω αὐτός ὅς εἰμί ὁ ἀντίκειμαι . ὁ γάρ ὄψις οὐ εἰμί τυφλότης ὄψις , οὐδέ ἄλλος οὐδαμῶς πρός αὐτός λέγω . ὡσαύτως δέ οὐδέ ὁ τυφλότης λέγω ἄν τυφλότης ὄψις , ἀλλά στέρησις μέν ὄψις ὁ τυφλότης λέγω , τυφλότης δέ ὄψις οὐ λέγω . ἔτι ὁ πρός τις πᾶς πρός ἀντιστρέφω λέγω , ὥστε καί ὁ τυφλότης εἴπερ εἰμί ὁ πρός τις , ἀντιστρέφω ἄν ἐκεῖνος πρός ὅς λέγω . ἀλλά οὐ ἀντιστρέφω · οὐ γάρ λέγω ὁ ὄψις τυφλότης ὄψις . ὅτι δέ οὐδέ ὡς ὁ ἐναντίος ἀντίκειμαι ὁ κατά στέρησις καί ἕξις λέγω , ἐκ ὅδε δῆλος . ὁ μέν γάρ ἐναντίος , ὅς μηδείς εἰμί ἀνά μέσος , ἀναγκαῖος , ἐν ὅς φύω γίγνομαι ἤ ὅς κατηγορέω , ἕτερος αὐτός ὑπάρχω ἀεί · οὗτος γάρ οὐδείς εἰμί ἀνά μέσος , ὅς ἕτερος εἰμί ἀναγκαῖος ὁ δεκτικός ὑπάρχω , οἱος ἑπὶ νόσος καί ὑγίεια καί περισσός καί ἄρτιος . ὅς δέ εἰμί τις ἀνά μέσος , οὐδέποτε ἀνάγκη πᾶς ὑπάρχω ἕτερος · οὔτε γάρ λευκός ἤ μέλας ἀνάγκη πᾶς εἰμί ὁ δεκτικός , οὔτε θερμός οὔτε ψυχρός · οὗτος γάρ ἀνά μέσος τις οὐδείς κωλύω ὑπάρχω . ἔτι δέ καί οὗτος εἰμί τις ἀνά μέσος , ὅς μή ἀναγκαῖος ἕτερος ὑπάρχω εἰμί ὁ δεκτικός , εἰ μή ὅς φύσις ὁ εἷς ὑπάρχω , οἷος ὁ πῦρ ὁ θερμός εἰμί καί ὁ χιών ὁ λευκός . ἐπί δέ οὗτος ἀφορίζω ἀναγκαῖος ἕτερος ὑπάρχω , καί οὐ ὁπότερος τυγχάνω · οὐ γάρ ἐνδέχομαι ὁ πῦρ ψυχρός εἰμί οὐδέ ὁ χιών μέλας . ὥστε πᾶς μέν οὐ ἀνάγκη ὁ δεκτικός ἕτερος αὐτός ὑπάρχω , ἀλλά μόνος ὅς φύσις ὁ εἷς ὑπάρχω , καί οὗτος ἀφορίζω ὁ εἷς καί οὐ ὁπότερος τυγχάνω . ἐπί δέ ὁ στέρησις καί ὁ ἕξις οὐδέτερος ὁ λέγω ἀληθής · οὐδέ γάρ ἀεί ὁ δεκτικός ἀναγκαῖος ἕτερος αὐτός ὑπάρχω · ὁ γάρ μήπω φύω ὄψις ἔχω οὔτε τυφλός οὔτε ὄψις ἔχω λέγω , ὥστε οὐ ἄν εἰμί οὗτος ὁ τοιοῦτος ἐναντίος ὅς οὐδείς εἰμί ἀνά μέσος . ἀλλά οὐδέ ὅς τις εἰμί ἀνά μέσος · ἀναγκαῖος γάρ ποτέ πᾶς ὁ δεκτικός ἕτερος αὐτός ὑπάρχω · ὅταν γάρ ἤδη φύω εἰμί ὄψις ἔχω , τότε ἤ τυφλός ἤ ὄψις ἔχω λέγω , καί οὗτος οὐ ἀφορίζω ἕτερος , ἀλλά ὁπότερος τυγχάνω · οὐ γάρ ἀναγκαῖος ἤ τυφλός ἤ ἔχω ὄψις εἰμί , ἀλλά ὁπότερος τυγχάνω . ἐπί δέ ὁ ἐναντίος , ὅς εἰμί τις ἀνά μέσος , οὐδέποτε ἀναγκαῖος εἰμί πᾶς ἕτερος ὑπάρχω , ἀλλά τις , καί οὗτος ἀφορίζω ὁ εἷς . ὥστε δῆλος ὅτι κατά οὐδέτερος ὁ τρόπος ὡς ὁ ἐναντίος ἀντίκειμαι ὁ κατά στέρησις καί ἕξις ἀντίκειμαι . ἔτι ἐπί μέν ὁ ἐναντίος , ὑπάρχω ὁ δεκτικός , δυνατός εἰς ἀλλήλων μεταβολή γίγνομαι , εἰ μή τις φύσις ὁ εἷς ὑπάρχω , οἷος ὁ πῦρ ὁ θερμός · εἰμί · καί γάρ ὁ ὑγιαίνω δυνατός νοσέω καί ὁ λευκός μέλας γίγνομαι καί ὁ ψυχρός θερμός , καί ἐκ σπουδαῖος γε φαῦλος καί ἐκ φαῦλος σπουδαῖος δυνατός γίγνομαι . ὁ γάρ φαῦλος εἰς ἀγαθός διατριβή ἄγω καί λόγος ἄν μικρός γε τις ἐφοράω εἰς ὁ ἀγαθός εἰμί . ἐάν δέ ἅπαξ ἐάν μικρός ἐπίδοσις λαμβάνω , φανερός ὅτι ἤ τέλειος ἄν μεταβάλλω ἤ πάνυ πολύς ἐπίδοσις λαμβάνω · ἀεί γάρ εὐκίνητος πρός ἀρετή γίγνομαι , ἐάν ὅστις ἐπίδοσις λαμβάνω ἐκ ἀρχή εἰμί , ὥστε καί πολύς ἔοικα ἐπίδοσις αὐτός λαμβάνω . καί οὗτος ἀεί γίγνομαι τέλειος εἰς ὁ ἐναντίος ἕξις ἀποκαθίστημι , ἐάν περ μή χρόνος ἐξέργω . ἐπί δέ γε ὁ ἕξις καί ὁ στέρησις ἀδύνατος εἰς ἀλλήλων μεταβολή γίγνομαι . ἀπό μέν γάρ ὁ ἕξις ἐπί ὁ στέρησις γίγνομαι μεταβολή , ἀπό δέ ὁ στέρησις ἐπί ὁ ἕξις ἀδύνατος . οὔτε γάρ τυφλός γίγνομαι τις πάλιν ἀναβλέπω , οὔτε φαλακρός εἰμί πάλιν κομήτης γίγνομαι , οὔτε νωδός εἰμί ὀδούς ἐφύω . ὅσος δέ ὡς κατάφασις καί ἀπόφασις ἀντίκειμαι , φανερός ὅτι κατά οὐδείς ὁ λέγω τρόπος ἀντίκειμαι · ἐπί γάρ μόνος οὗτος ἀναγκαῖος ἀεί ὁ μέν ἀληθής ὁ δέ ψεῦδος αὐτός εἰμί . οὔτε γάρ ἐπί ὁ ἐναντίος ἀναγκαῖος ἀεί ἕτερος ἀληθής εἰμί ἕτερος δέ ψεῦδος , οὔτε ἐπί ὁ πρός τις , οὔτε ἐπί ὁ ἕξις καί ὁ στέρησις . οἷος ὁ ὑγίεια καί ὁ νόσος ἐναντίος , καί οὐδέτερος γε οὔτε ἀληθής οὔτε ψεῦδος εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ὁ διπλάσιος καί ὁ ἥμισυς ὡς ὁ πρός τις ἀντίκειμαι , καί οὐ εἰμί αὐτός οὐδέτερος οὔτε ἀληθής οὔτε ψεῦδος . οὐδός γε ὁ κατά στέρησις καί ἕξις , οἷος ὁ ὄψις καί ὁ τυφλότης . ὅλος δέ ὁ κατά μηδείς συμπλοκή λέγω οὐδείς οὔτε ἀληθής οὔτε ψεῦδος εἰμί · πᾶς δέ ὁ λέγω ἄνευ συμπλοκή λέγω . οὐ μήν ἀλλά μάλα ἄν δοκέω ὁ τοιοῦτος συμβαίνω ἐπί ὁ κατά συμπλοκή ἐναντίος λέγω · ὁ γάρ ὑγιαίνω Σωκράτης ὁ νοσέω Σωκράτης ἐναντίος εἰμί . ἀλλά οὐδέ ἐπί οὗτος ἀναγκαῖος ἀεί ἕτερος μέν ἀληθής ἕτερος δέ ψεῦδος εἰμί . εἰμί μέν γάρ Σωκράτης εἰμί ὁ μέν ἀληθής ὁ δέ ψεῦδος , μή εἰμί δέ ἀμφότερος ψευδής · οὔτε γάρ ὁ νοσέω Σωκράτης οὔτε ὁ ὑγιαίνω εἰμί ἀληθής αὐτός μή εἰμί ὅλος ὁ Σωκράτης . ἐπί δέ ὁ στέρησις καί ὁ ἕξις μή εἰμί τε ὅλος οὐδέτερος ἀληθής , εἰμί τε οὐ ἀεί ἕτερος ἀληθής ἕτερος δέ ψεῦδος · ὁ γάρ ὄψις ἔχω Σωκράτης ὁ τυφλός εἰμί Σωκράτης ἀντίκειμαι ὡς στέρησις καί ἕξις , καί εἰμί τε οὐ ἀναγκαῖος ἕτερος ἀληθής εἰμί ἤ ψεῦδος ( ὅτε γάρ μήπω φύω ἔχω , ἀμφότερος ψευδής ) , μή εἰμί τε ὅλος ὁ Σωκράτης , καί οὕτως ψευδής ἀμφότερος , καί ὁ ὄψις ἔχω καί ὁ τυφλός αὐτός εἰμί . ἐπί δέ γε ὁ κατάφασις καί ὁ ἀπόφασις ἀεί , ἐάν τε εἰμί ἐάν τε μή εἰμί , ὁ ἕτερος εἰμί ψεῦδος καί ὁ ἕτερος ἀληθής . ὁ γάρ νοσέω Σωκράτης καί ὁ μή νοσέω Σωκράτης , εἰμί τε αὐτός φανερός ὅτι ὁ ἕτερος αὐτός ἀληθής ἤ ψεῦδος , καί μή εἰμί ὅμοιος · ὁ μέν γάρ νοσέω μή εἰμί ψεῦδος , ὁ δέ μή νοσέω ἀληθής . ὥστε ἐπί μόνος οὗτος ἴδιος ἄν εἰμί ὁ ἀεί ἕτερος αὐτός ἀληθής ἤ ψεῦδος εἰμί , ὅσος ὡς κατάφασις καί ἀπόφασις ἀντίκειμαι .