aristoteles-et-corpus-aristotelicum.categoriae 12
Πρότερον ἑτέρου ἕτερον λέγεται τετραχῶς , πρῶτον μὲν καὶ κυριώτατα κατὰ χρόνον , καθ᾿ ὃ πρεσβύτερον ἕτερον ἑτέρου καὶ παλαιότερον λέγεται · τῷ γὰρ τὸν χρόνον πλείω εἶναι καὶ πρεσβύτερον καὶ παλαιότερον λέγεται . Δεύτερον δὲ τὸ μὴ ἀντιστρέφον κατὰ τὴν τοῦ εἶναι ἀκολούθησιν , οἷον τὸ ἓν τῶν δύο πρότερον · δυοῖν μὲν γὰρ ὄντων ἀκολουθεῖ εὐθὺς τὸ ἓν εἶναι , ἑνὸς δὲ ὄντος οὐκ ἀναγκαῖον δύο εἶναι , ὥστε οὐκ ἀντιστρέφει ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἡ ἀκολούθησις τοῦ εἶναι τὸ λοιπόν . Πρότερον δὲ δοκεῖ τὸ τοιοῦτον εἶναι , ἀφ᾿ οὖ μὴ ἀντιστρέφει ἡ τοῦ εἶναι ἀκολούθησις . Τρίτον δὲ κατά τινα τάξιν τὸ πρότερον λέγεται , καθάπερ ἐπὶ τῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν λόγων . Ἔν τε γὰρ ταῖς ἀποδεικτικαῖς ἐπιστήμαις ὑπάρχει τὸ πρότερον καὶ τὸ ὕστερον τῇ τάξει ( τὰ γὰρ στοιχεῖα πρότερα τῶν διαγραμμάτων τῇ τάξει , καὶ ἐπὶ τῆς γραμματικῆς τὰ στοιχεῖα πρότερα τῶν συλλαβῶν ) , ἐπί τε τῶν λόγων ὁμοίως · τὸ γὰρ προοίμιον τῆς διηγήσεως πρότερον τῇ τάξει ἐστίν . Ἔτι παρὰ τὰ εἰρημένα τὸ βέλτιον καὶ τὸ τιμιώτερον πρότερον εἶναι τῇ φύσει δοκεῖ . Εἰώθασι δὲ καὶ οἱ πολλοὶ τοὺς ἐντιμοτέρους καὶ μᾶλλον ἀγαπωμένους ὑπ᾿ αὐτῶν προτέρους φάσκειν παρ᾿ αὑτοῖς εἶναι . Ἔστι μὲν δὴ καὶ σχεδὸν ἀλλοτριώτατος τῶν τρόπων οὗτος . Οἱ μὲν οὖν λεγόμενοι τρόποι τοῦ προτέρου σχεδὸν τοσοῦτοί εἰσιν . Δόξειε δ᾿ ἂν παρὰ τοὺς εἰρημένους καὶ ἕτερος εἶναι προτέρου τρόπος · τῶν γὰρ ἀντιστρεφόντων κατὰ τὴν τοῦ εἶναι ἀκολούθησιν τὸ αἴτιον ὁπωσοῦν θατέρῳ τοῦ εἶναι πρότερον εἰκότως τῇ φύσει λέγοιτ᾿ ἄν . Ὅτι δ᾿ ἔστι τινὰ τοιαῦτα , δῆλον · τὸ γὰρ εἶναι ἄνθρωπον ἀντιστρέφει κατὰ τὴν τοῦ εἶναι ἀκολούθησιν πρὸς τὸν ἀληθῆ περὶ αὐτοῦ λόγον . Εἰ γὰρ ἔστιν ἄνθρωπος , ἀληθὴς ὁ λόγος ᾧ λέγομεν ὅτι ἔστιν ἄνθρωπος . Καὶ ἀντιστρέφει γε · εἰ γὰρ ἀληθὴς ὁ λόγος ᾧ λέγομεν ὅτι ἔστιν ἄνθρωπος , ἔστιν ἄνθρωπος . Ἔστι δὲ ὁ μὲν ἀληθὴς λόγος οὐδαμῶς αἴτιος τοῦ εἶναι τὸ πρᾶγμα , τὸ μέντοι πρᾶγμα φαίνεταί πως αἴτιον τοῦ εἶναι ἀληθῆ τὸν λόγον · τῷ γὰρ εἶναι τὸ πρᾶγμα ἢ μὴ ἀληθὴς ὁ λόγος ἢ ψευδὴς λέγεται . Ὥστε κατὰ πέντε τρόπους πρότερον ἕτερον ἑτέρου λέγεται .
Lemmas: πρότερος ἕτερος ἕτερος λέγω τετραχῶς , πρῶτος μέν καί κύριος κατά χρόνος , κατά ὅς πρέσβυς ἕτερος ἕτερος καί παλαιός λέγω · ὁ γάρ ὁ χρόνος πολύς εἰμί καί πρέσβυς καί παλαιός λέγω . δεύτερος δέ ὁ μή ἀντιστρέφω κατά ὁ ὁ εἰμί ἀκολούθησις , οἷος ὁ εἷς ὁ δύο πρότερος · δύο μέν γάρ εἰμί ἀκολουθέω εὐθύς ὁ εἷς εἰμί , εἷς δέ εἰμί οὐ ἀναγκαῖος δύο εἰμί , ὥστε οὐ ἀντιστρέφω ἀπό ὁ εἷς ὁ ἀκολούθησις ὁ εἰμί ὁ λοιπός . πρότερος δέ δοκέω ὁ τοιοῦτος εἰμί , ἀπό ὅς μή ἀντιστρέφω ὁ ὁ εἰμί ἀκολούθησις . τρίτος δέ κατά τις τάξις ὁ πρότερος λέγω , καθά ἐπί ὁ ἐπιστήμη καί ὁ λόγος . ἐν τε γάρ ὁ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη ὑπάρχω ὁ πρότερος καί ὁ ὕστερον ὁ τάξις ( ὁ γάρ στοιχεῖον πρότερος ὁ διάγραμμα ὁ τάξις , καί ἐπί ὁ γραμματικός ὁ στοιχεῖον πρότερος ὁ συλλαβή ) , ἐπί τε ὁ λόγος ὅμοιος · ὁ γάρ προοίμιον ὁ διήγησις πρότερος ὁ τάξις εἰμί . ἔτι παρά ὁ λέγω ὁ ἀγαθός καί ὁ τίμιος πρότερος εἰμί ὁ φύσις δοκέω . εἴωθα δέ καί ὁ πολύς ὁ ἔντιμος καί μάλα ἀγαπάω ὑπό αὐτός πρότερος φάσκω παρά ἑαυτοῦ εἰμί . εἰμί μέν δή καί σχεδόν ἀλλότριος ὁ τρόπος οὗτος . ὁ μέν οὖν λέγω τρόπος ὁ πρότερος σχεδόν τοσοῦτος εἰμί . δοκέω δέ ἄν παρά ὁ λέγω καί ἕτερος εἰμί πρότερος τρόπος · ὁ γάρ ἀντιστρέφω κατά ὁ ὁ εἰμί ἀκολούθησις ὁ αἴτιος ὁπωσοῦν ἕτερος ὁ εἰμί πρότερος ἔοικα ὁ φύσις λέγω ἄν . ὅτι δέ εἰμί τις τοιοῦτος , δῆλος · ὁ γάρ εἰμί ἄνθρωπος ἀντιστρέφω κατά ὁ ὁ εἰμί ἀκολούθησις πρός ὁ ἀληθής περί αὐτός λόγος . εἰ γάρ εἰμί ἄνθρωπος , ἀληθής ὁ λόγος ὅς λέγω ὅτι εἰμί ἄνθρωπος . καί ἀντιστρέφω γε · εἰ γάρ ἀληθής ὁ λόγος ὅς λέγω ὅτι εἰμί ἄνθρωπος , εἰμί ἄνθρωπος . εἰμί δέ ὁ μέν ἀληθής λόγος οὐδαμῶς αἴτιος ὁ εἰμί ὁ πρᾶγμα , ὁ μέντοι πρᾶγμα φαίνω πως αἴτιος ὁ εἰμί ἀληθής ὁ λόγος · ὁ γάρ εἰμί ὁ πρᾶγμα ἤ μή ἀληθής ὁ λόγος ἤ ψευδής λέγω . ὥστε κατά πέντε τρόπος πρότερος ἕτερος ἕτερος λέγω .