aristoteles-et-corpus-aristotelicum.categoriae 5
Οὐσία δέ ἐστιν ἡ κυριώτατά τε καὶ πρώτως καὶ μάλιστα λεγομένη , ἣ μήτε καθ᾿ ὑποκειμένου τινὸς λέγεται μήτ᾿ ἐν ὑποκειμένῳ τινί ἐστιν , οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος ἢ ὁ τὶς ἵππος . Δεύτεραι δὲ οὐσίαι λέγονται , ἐν οἷς εἴδεσιν αἱ πρώτως οὐσίαι λεγόμεναι ὑπάρχουσι , ταῦτά τε καὶ τὰ τῶν εἰδῶν τούτων γένη , οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος ἐν εἴδει μὲν ὑπάρχει τῷ ἀνθρώπῳ , γένος δὲ τοῦ εἴδους ἐστὶ τὸ ζῷον · δεύτεραι οὖν αὗται λέγονται οὐσίαι , οἷον ὅ τε ἄνθρωπος καὶ τὸ ζῷον . Φανερὸν δὲ ἐκ τῶν εἰρημένων ὅτι τῶν καθ᾿ ὑποκειμένου λεγομένων ἀναγκαῖον καὶ τοὔνομα καὶ τὸν λόγον κατηγορεῖσθαι τοῦ ὑποκειμένου , οἷον ὁ ἄνθρωπος καθ᾿ ὑποκειμένου λέγεται τοῦ τινὸς ἀνθρώπου , καὶ κατηγορεῖταί γε τοὔνομα · τὸν γὰρ ἄνθρωπον τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατηγορήσεις . Καὶ ὁ λόγος δὲ ὁ τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατηγορηθήσεται · ὁ γάρ τις ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπός ἐστι καὶ ζῷον . Ὥστε καὶ τοὔνομα καὶ ὁ λόγος κατὰ τοῦ ὑποκειμένου κατηγορηθήσεται . Τῶν δ᾿ ἐν ὑποκειμένῳ ὄντων ἐπὶ μὲν τῶν πλείστων οὔτε τοὔνομα οὔθ᾿ ὁ λόγος κατηγορεῖται τοῦ ὑποκειμένου · ἐπ᾿ ἐνίων δὲ τοὔνομα μὲν οὐδὲν κωλύει κατηγορεῖσθαί ποτε τοῦ ὑποκειμένου , τὸν δὲ λόγον ἀδύνατον , οἷον τὸ λευκὸν ἐν ὑποκειμένῳ ὂν τῷ σώματι κατηγορεῖται τοῦ ὑποκειμένου ( λευκὸν γὰρ σῶμα λέγεται ) , ὁ δὲ λόγος ὁ τοῦ λευκοῦ οὐδέποτε κατὰ σώματος κατηγορηθήσεται . Τὰ δ᾿ ἄλλα πάντα ἤτοι καθ᾿ ὑποκειμένων λέγεται τῶν πρώτων οὐσιῶν ἢ ἐν ὑποκειμέναις αὐταῖς ἐστίν . Τοῦτο δὲ φανερὸν ἐκ τῶν καθ᾿ ἕκαστα προχειριζομένων , οἷον τὸ ζῷον κατὰ τοῦ ἀνθρώπου κατηγορεῖται · οὐκοῦν καὶ κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατηγορηθήσεται τὸ ζῷον · εἰ γὰρ κατὰ μηδενὸς τῶν τινῶν ἀνθρώπων , οὐδὲ κατὰ ἀνθρώπου ὅλως . Πάλιν τὸ χρῶμα ἐν σώματι · οὐκοῦν καὶ ἐν τινὶ σώματι · εἰ γὰρ μὴ ἐν τινὶ τῶν καθ᾿ ἕκαστα , οὐδὲ ἐν σώματι ὅλως . Ὥστε τὰ ἄλλα πάντα ἤτοι καθ᾿ ὑποκειμένων λέγεται τῶν πρώτων οὐσιῶν ἢ ἐν ὑποκειμέναις αὐταῖς ἐστίν . Μὴ οὐσῶν οὖν τῶν πρώτων οὐσιῶν ἀδύνατον τῶν ἄλλων τι εἶναι . Τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν μᾶλλον οὐσία τὸ εἶδος τοῦ γένους · ἔγγιον γὰρ τῆς πρώτης οὐσίας ἐστίν . Ἑὰν γὰρ ἀποδιδῷ τις τὴν πρώτην οὐσίαν τί ἐστι , γνωριμώτερον καὶ οἰκειότερον ἀποδώσει τὸ εἶδος ἀποδιδοὺς ἤπερ τὸ γένος , οἷον τὸν τινὰ ἄνθρωπον ἀποδιδοὺς γνωριμώτερον ἂν ἀποδοίη ἄνθρωπον ἢ ζῷον ἀποδιδούς · τὸ μὲν γὰρ ἴδιον μᾶλλον τοῦ τινὸς ἀνθρώπου , τὸ δὲ κοινότερον . Καὶ τὸ τὶ δένδρον ἀποδιδοὺς γνωριμώτερον ἀποδώσει δένδρον ἀποδιδοὺς ἢ φυτόν . Ἔτι αἱ πρῶται οὐσίαι διὰ τὸ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ὑποκεῖσθαι καὶ πάντα τὰ ἄλλα κατὰ τούτων κατηγορεῖσθαι ἢ ἐν αὐταῖς εἶναι διὰ τοῦτο μάλιστα οὐσίαι λέγονται . Ὡς δέ γε αἱ πρῶται οὐσίαι πρὸς τὰ ἄλλα πάντα ἔχουσιν , οὕτω καὶ τὸ εἶδος πρὸς τὸ γένος ἔχει · ὑπόκειται γὰρ τὸ εἶδος τῷ γένει · τὰ μὲν γὰρ γένη κατὰ τῶν εἰδῶν κατηγορεῖται , τὰ δὲ εἴδη κατὰ τῶν γενῶν οὐκ ἀντιστρέφει . Ὥστε καὶ ἐκ τούτων τὸ εἶδος τοῦ γένους μᾶλλον οὐσία . Αὐτῶν δὲ τῶν εἰδῶν ὅσα μή ἐστι γένη , οὐδὲν μᾶλλον ἕτερον ἑτέρου οὐσία ἐστίν · οὐδὲν γὰρ οἰκειότερον ἀποδώσεις κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου τὸν ἄνθρωπον ἀποδιδοὺς ἢ κατὰ τοῦ τινὸς ἵππου τὸν ἵππον . Ὡσαύτως δὲ καὶ τῶν πρώτων οὐσιῶν οὐδὲν μᾶλλον ἕτερον ἑτέρου οὐσία ἐστίν · οὐδὲν γὰρ μᾶλλον ὁ τὶς ἄνθρωπος οὐσία ἢ ὁ τὶς βοῦς . Εἰκότως δὲ μετὰ τὰς πρώτας οὐσίας μόνα τῶν ἄλλων τὰ εἴδη καὶ τὰ γένη δεύτεραι οὐσίαι λέγονται · μόνα γὰρ δηλοῖ τὴν πρώτην οὐσίαν τῶν κατηγορουμένων . Τὸν γάρ τινα ἄνθρωπον ἐὰν ἀποδιδῷ τις τί ἐστι , τὸ μὲν εἶδος ἢ τὸ γένος ἀποδιδοὺς οἰκείως ἀποδώσει καὶ γνωριμώτερον ποιήσει ἄνθρωπον ἢ ζῷον ἀποδιδούς · τῶν δ᾿ ἄλλων ὅ τι ἂν ἀποδιδῷ τις , ἀλλοτρίως ἔσται ἀποδεδωκώς , οἷον λευκόν ἢ τρέχει ἢ ὁτιοῦν τῶν τοιούτων ἀποδιδούς . Ὥστε εἰκότως τῶν ἄλλων ταῦτα μόνα οὐσίαι λέγονται . Ἔτι αἱ πρῶται οὐσίαι διὰ το τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ὑποκεῖσθαι κυριώτατα οὐσίαι λέγονται . Ὡς δέ γε αἱ πρῶται οὐσίαι πρὸς τὰ ἄλλα πάντα ἔχουσιν , οὕτω τὰ εἴδη καὶ τὰ γένη τῶν πρώτων οὐσιῶν πρὸς τὰ λοιπὰ πάντα ἔχει · κατὰ τούτων γὰρ πάντα τὰ λοιπὰ κατηγορεῖται . Τὸν γάρ τινα ἄνθρωπον ἐρεῖς γραμματικόν · οὐκοῦν καὶ ἄνθρωπον καὶ ζῷον γραμματικὸν ἐρεῖς . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων . Κοινὸν δὲ κατὰ πάσης οὐσίας τὸ μὴ ἐν ὑποκειμένῳ εἶναι . Ἡ μὲν γὰρ πρώτη οὐσία οὔτε ἐν ὑποκειμένῳ ἐστὶν οὔτε καθ᾿ ὑποκειμένου λέγεται · τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν φανερὸν μὲν καὶ οὕτως ὅτι οὐκ εἰσὶν ἐν ὑποκειμένῳ . Ὁ γὰρ ἄνθρωπος καθ᾿ ὑποκειμένου μὲν τοῦ τινὸς ἀνθρώπου λέγεται , ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ ἐν τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ ὁ ἄνθρωπός ἐστιν . Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ ζῷον καθ᾿ ὑποκειμένου μὲν λέγεται τοῦ τινὸς ἀνθρώπου , οὐκ ἔστι δὲ τὸ ζῷον ἐν τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ . Ἔτι δὲ τῶν ἐν ὑποκειμένῳ ὄντων τὸ μὲν ὄνομα οὐδὲν κωλύει κατηγορεῖσθαί ποτε τοῦ ὑποκειμένου , τὸν δὲ λόγον ἀδύνατον . Τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν κατηγορεῖται καὶ ὁ λόγος κατὰ τοῦ ὑποκειμένου καὶ τοὔνομα · τὸν γὰρ τοῦ ἀνθρώπου λόγον κατὰ τοῦ τινὸς ἀνθρώπου κατηγορήσεις , καὶ τὸν τοῦ ζῴου ὡσαύτως . Ὥστε οὐκ ἂν εἴη ἡ οὐσία τῶν ἐν ὑποκειμένῳ . Οὐκ ἴδιον δὲ τοῦτο τῆς οὐσίας , ἀλλὰ καὶ ἡ διαφορὰ τῶν μὴ ἐν ὑποκειμένῳ ἐστίν . Τὸ γὰρ πεζὸν καὶ τὸ δίπουν καθ᾿ ὑποκειμένου μὲν λέγεται τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ὑποκειμένῳ δὲ οὐκ ἔστιν · οὐ γὰρ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐστὶ τὸ δίπουν ἢ τὸ πεζόν . Καὶ ὁ λόγος δὲ κατηγορεῖται ὁ τῆς διαφορᾶς , καθ᾿ οὗ ἂν λέγηται ἡ διαφορά , οἷον εἰ τὸ πεζὸν κατὰ τοῦ ἀνθρώπου λέγεται , καὶ ὁ λόγος ὁ τοῦ πεζοῦ κατηγορηθήσεται τοῦ ἀνθρώπου · πεζὸν γάρ ἐστιν ὁ ἄνθρωπος . Μὴ ταραττέτω δὲ ἡμᾶς τὰ μέρη τῶν οὐσιῶν ὡς ἐν ὑποκειμένοις ὄντα τοῖς ὅλοις , μή ποτε ἀναγκασθῶμεν οὐκ οὐσίας αὐτὰ φάσκειν εἶναι · οὐ γὰρ οὕτω τὰ ἐν ὑποκειμένῳ ἐλέγετο τὰ ὡς μέρη ὑπάρχοντα ἔν τινι . Ὑπάρχει δὲ ταῖς οὐσίαις καὶ ταῖς διαφοραῖς τὸ πάντα συνωνύμως ἀπ᾿ αὐτῶν λέγεσθαι . Πᾶσαι γὰρ αἱ ἀπ᾿ αὐτῶν κατηγορίαι ἤτοι κατὰ τῶν ἀτόμων κατηγοροῦνται ἢ κατὰ τῶν εἰδῶν . Ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς πρώτης οὐσίας οὐδεμία ἐστὶ κατηγορία · κατ᾿ οὐδενὸς γὰρ ὑποκειμένου λέγεται · τῶν δὲ δευτέρων οὐσιῶν τὸ μὲν εἶδος κατὰ τοῦ ἀτόμου κατηγορεῖται , τὸ δὲ γένος καὶ . κατὰ τοῦ εἴδους καὶ κατὰ τοῦ ἀτόμου . Ὡσαύτως δὲ καὶ αἱ διαφοραὶ κατὰ τῶν εἰδῶν καὶ κατὰ τῶν ἀτόμων κατηγοροῦνται . Καὶ τὸν λόγον δὲ ἐπιδέχονται αἱ πρῶται οὐσίαι τὸν τῶν εἰδῶν καὶ τὸν τῶν γενῶν , καὶ τὸ εἶδος δὲ τὸν τοῦ γένους · ὅσα γὰρ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου λέγεται , πάντα καὶ κατὰ τοῦ ὑποκειμένου ῥηθήσεται . Ὡςαύτως δὲ καὶ τὸν τῶν διαφορῶν λόγον ἐπιδέχεται τὰ εἴδη καὶ τὰ ἄτομα . Συνώνυμα δέ γε ἦν ὦν καὶ τοὔνομα κοινὸν καὶ ὁ λόγος ὁ αὐτός , ὥστε πάντα τὰ ἀπὸ τῶν οὐσιῶν καὶ τὰ ἀπὸ τῶν διαφορῶν συνωνύμως λέγεται . Πᾶσα δὲ οὐσία δοκεῖ τόδε τι σημαίνειν . Ἐπὶ μὲν οὖν τῶν πρώτων οὐσιῶν ἀναμφισβήτητον καὶ ἀληθές ἐστιν ὅτι τόδε τι σημαίνει · ἄτομον γὰρ καὶ ἓν ἀριθμῷ τὸ δηλούμενόν ἐστιν · ἐπὶ δὲ τῶν δευτέρων οὐσιῶν φαίνεται μὲν ὁμοίως τῷ σχήματι τῆς προσηγορίας τόδε τι σημαίνειν , ὅταν εἴπῃ ἄνθρωπον ἢ ζῷον , οὐ μὴν ἀληθές γε , ἀλλὰ μᾶλλον ποιόν τι σημαίνει · οὐ γὰρ ἕν ἐστι τὸ ὑποκείμενον ὥσπερ ἡ πρώτη οὐσία , ἀλλὰ κατὰ πολλῶν ὁ ἄνθρωπος λέγεται καὶ τὸ ζῷον . Οὐχ ἁπλῶς δὲ ποιόν τι σημαίνει , ὥσπερ τὸ λευκόν . Οὐδὲν γὰρ ἄλλο σημαίνει τὸ λευκὸν ἀλλ᾿ ἢ ποιόν . Τὸ δὲ εἶδος καὶ τὸ γένος περὶ οὐσίαν τὸ ποιὸν ἀφορίζει · ποιὰν γάρ τινα οὐσίαν σημαίνει . Ἐπὶ πλεῖον δὲ τῷ γένει ἢ τῷ εἴδει τὸν ἀφορισμὸν ποιεῖται · ὁ γὰρ ζῷον εἰπὼν ἐπὶ πλεῖον περιλαμβάνει ἢ ὁ τὸν ἄνθρωπον . Ὑπάρχει δὲ ταῖς οὐσίαις καὶ τὸ μηδὲν αὐταῖς ἐναντίον εἶναι . Τῇ γὰρ πρώτῃ οὐσίᾳ τί ἂν εἴη ἐναντίον , οἷον τῷ τινὶ ἀνθρώπῳ ἢ τῷ τινὶ ζῴῳ ; οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐναντίον . Οὐδέ γε τῷ ἀνθρώπῳ ἢ τῷ ζῴῳ οὐδέν ἐστιν ἐναντίον . Οὐκ ἴδιον δὲ τοῦτο τῆς οὐσίας , ἀλλὰ καὶ ἐπ᾿ ἄλλων πολλῶν , οἷον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ · τῷ γὰρ διπήχει ἢ τριπήχει οὐδέν ἐστιν ἐναντίον , οὐδέ γε τοῖς δέκα , οὐδὲ τῶν τοιούτων οὐδενί , εἰ μή τις τὸ πολὺ τῷ ὀλίγῳ φαίη ἐναντίον εἶναι ἢ τὸ μέγα τῷ μικρῷ . Τῶν δὲ ἀφωρισμένων ποσῶν οὐδὲν οὐδενὶ ἐναντίον ἐστίν . Δοκεῖ δὲ ἡ οὐσία μὴ ἐπιδέχεσθαι τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον . Λέγω δὲ οὐχ ὅτι οὐσία οὐσίας οὐκ ἔστι μᾶλλον οὐσία καὶ ἧττον οὐσία ( τοῦτο μὲν γὰρ εἴρηται ὅτι ἔστιν ) , ἀλλ᾿ ὅτι ἑκάστη οὐσία τοῦθ᾿ ὅπερ ἐστίν , οὐ λέγεται μᾶλλον καὶ ἧττον . Οἷον εἰ ἔστιν αὐτὴ ἡ οὐσία ἄνθρωπος , οὐκ ἔσται μᾶλλον καὶ ἦττον ἄνθρωπος , οὔτε αὐτὸς ἑαυτοῦ οὔτε ἕτερος ἑτέρου · οὐ γάρ ἐστιν ἕτερος ἑτέρου μᾶλλον ἄνθρωπος , ὥσπερ τὸ λευκὸν ἕτερον ἑτέρου μᾶλλόν ἐστι καὶ ἧττον λευκόν , καὶ καλὸν ἕτερον ἑτέρου μᾶλλον καλὸν καὶ ἧττον λέγεται . Καὶ αὐτὸ δὲ αὑτοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον λέγεται , οἷον τὸ σῶμα λευκὸν ὂν μᾶλλον λευκὸν εἶναι λέγεται νῦν ἢ πρότερον , καὶ θερμὸν ὂν μᾶλλον θερμὸν καὶ ἧττον λέγεται . Ἡ δέ γε οὐσία οὐδὲν μᾶλλον καὶ ἧττον λέγεται · οὐδὲ γὰρ ἄνθρωπος μᾶλλον νῦν ἄνθρωπος ἢ πρότερον λέγεται , οὐδέ γε τῶν ἄλλων οὐδέν , ὅσα ἐστὶν οὐσίαι . Ὥστε οὐκ ἂν ἐπιδέχοιτο ἡ οὐσία τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον . Μάλιστα δὲ ἴδιον τῆς οὐσίας δοκεῖ εἶναι τὸ ταὐτὸν καὶ ἓν ἀριθμῷ ὂν τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικόν , οἷον ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων οὐκ αν ἔχοι τις τὸ τοιοῦτο προενεγκεῖν , ὅσα μή εἰσιν οὐσίαι , ὃ ἓν ἀριθμῷ ὂν τῶν ἐναντίων δεκτικόν ἐστιν , οἷον τὸ χρῶμα , ὅ ἐστιν ἓν καὶ ταὐτὸν τῷ ἀριθμῷ , οὐκ ἀριθμῷ οὐκ ἔσται φαύλη καὶ σπουδαία · ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων , ὅσα μή εἰσιν οὐσίαι . Ἡ δέ γε οὐσία ἓν καὶ ταὐτὸν ἀριθμῷ ὂν δεκτικὸν τῶν ἐναντίων ἐστίν , οἷον ὁ τὶς ἄνθρωπος , εἶς καὶ ὁ αὐτὸς ὤν , ὁτὲ μὲν λευκὸς ὁτὲ δὲ μέλας γίνεται , καὶ θερμὸς καὶ ψυχρός , καὶ φαῦλος καὶ σπουδαῖος . Ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων οὐδενὸς φαίνεται τὸ τοιοῦτον , εἰ μή τις ἐνίσταιτο τὸν λόγον καὶ τὴν δόξαν φάσκων τῶν ἐναντίων εἷναι δεκτικά . Ὁ γὰρ αὐτὸς λόγος ἀληθὴς καὶ ψευδῆς εἶναι δοκεῖ , οἷον εἰ ἀληθὴς εἴη ὁ λόγος τὸ καθῆσθαί τινα , ἀναστάντος αὐτοῦ ὁ αὐτὸς οὗτος λόγος ψευδὴς ἔσται . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς δόξης · εἰ γάρ τις ἀληθῶς δοξάζοι τὸ καθῆσθαί τινα , ἀναστάντος αὐτοῦ ψευδῶς δοξάσει , τὴν αὐτὴν ἔχων περὶ αὐτοῦ δόξαν . Εἰ δέ τις καὶ τοῦτο παραδέχοιτο , ἀλλὰ τῷ γε τρόπῳ διαφέρει . Τὰ μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν οὐσιῶν αὐτὰ μεταβάλλοντα δεκτικὰ τῶν ἐναντίων ἐστί · ψυχρὸν γὰρ ἐκ θερμοῦ γενόμενον μετέβαλεν ( ἠλλοίωται γάρ ) καὶ μέλαν ἐκ λευκοῦ καὶ σπουδαῖον ἐκ φαύλου . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον αὐτῶν μεταβολὴν δεχόμενον τῶν ἐναντίων δεκτικόν ἐστιν . Ὁ δὲ λόγος καὶ ἡ δόξα αὐτὰ μὲν ἀκίνητα πάντῃ πάντως διαμένει , τοῦ δὲ πράγματος κινουμένου τὸ ἐναντίον περὶ αὐτὰ γίνεται · ὁ μὲν γὰρ λόγος διαμένει ὁ αὐτὸς τὸ καθῆσθαί τινα , τοῦ δὲ πράγματος κινηθέντος ὁτὲ μὲν ἀληθὴς ὁτὲ δὲ ψευδὴς λέγεται . Ὡσαύτως δὲ καὶ ἐπὶ τῆς δόξης . Ὥστε τῷ τρόπῳ γε ἴδιον ἂν εἴη τῆς οὐσίας τὸ κατὰ τὴν ἑαυτῆς μεταβολὴν δεκτικὴν τῶν ἐναντίων εἶναι . Εἰ δέ τις καὶ ταῦτα παραδέχοιτο , τὸν λόγον καὶ τὴν δόξαν δεκτικὰ τῶν ἐναντίων εἶναι , οὐκ ἔστιν ἀληθὲς τοῦτο . Ὁ γὰρ λόγος καὶ ἡ δόξα οὐ τῷ αὐτὰ δέχεσθαί τι τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικὰ λέγεται , ἀλλὰ τῷ περὶ ἕτερόν τι τὸ πάθος γεγενῆσθαι . Τῷ γὰρ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἢ μὴ εἶναι , τούτῳ καὶ ὁ λόγος ἀληθὴς ἢ ψευδὴς εἶναι λέγεται , οὐ τῷ αὐτὸς δεκτικὸς εἶναι τῶν ἐναντίων . Ἁπλῶς γὰρ οὐθὲν ὑπ᾿ οὐδενὸς οὔτε ὁ λόγος κινεῖται οὔτε ἡ δόξα , ὥστε οὐκ ἂν εἴη δεκτικὰ τῶν ἐναντίων μηδενὸς ἐν αὐτοῖς γινομένου πάθους . Ἡ δέ γε οὐσία τῷ αὐτὴ τὰ ἐναντία δέχεσθαι , τούτῳ δεκτικὴ τῶν ἐναντίων εἶναι λέγεται · νόσον γὰρ καὶ ὑγίειαν δέχεται , καὶ λευκότητα καὶ μελανίαν · καὶ ἕκαστον τῶν τοιούτων αὐτὴ δεχομένη τῶν ἐναντίων εἶναι δεκτικὴ λέγεται . Ὥστε ἴδιον ἂν οὐσίας εἴη τὸ ταὐτὸν καὶ ἓν ἀριθμῷ ὂν δεκτικὸν εἶναι τῶν ἐναντίων κατὰ τὴν ἑαυτῆς μεταβολήν . Περὶ μὲν οὖν οὐσίας τοσαῦτα εἰρήσθω .
Lemmas: οὐσία δέ εἰμί ὁ κύριος τε καί πρῶτος καί μάλα λέγω , ὅς μήτε κατά ὑπόκειμαι τις λέγω μήτε ἐν ὑπόκειμαι τις εἰμί , οἷος ὁ τίς ἄνθρωπος ἤ ὁ τίς ἵππος . δεύτερος δέ οὐσία λέγω , ἐν ὅς εἶδος ὁ πρῶτος οὐσία λέγω ὑπάρχω , οὗτος τε καί ὁ ὁ εἶδος οὗτος γένος , οἷος ὁ τίς ἄνθρωπος ἐν εἶδος μέν ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος , γένος δέ ὁ εἶδος εἰμί ὁ ζῷον · δεύτερος οὖν οὗτος λέγω οὐσία , οἷος ὁ τε ἄνθρωπος καί ὁ ζῷον . φανερός δέ ἐκ ὁ λέγω ὅτι ὁ κατά ὑπόκειμαι λέγω ἀναγκαῖος καί ὄνομα καί ὁ λόγος κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι , οἷος ὁ ἄνθρωπος κατά ὑπόκειμαι λέγω ὁ τις ἄνθρωπος , καί κατηγορέω γε ὄνομα · ὁ γάρ ἄνθρωπος ὁ τις ἄνθρωπος κατηγορέω . καί ὁ λόγος δέ ὁ ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ τις ἄνθρωπος κατηγορέω · ὁ γάρ τις ἄνθρωπος καί ἄνθρωπος εἰμί καί ζῷον . ὥστε καί ὄνομα καί ὁ λόγος κατά ὁ ὑπόκειμαι κατηγορέω . ὁ δέ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ἐπί μέν ὁ πολύς οὔτε ὄνομα οὔτε ὁ λόγος κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι · ἐπί ἔνιοι δέ ὄνομα μέν οὐδείς κωλύω κατηγορέω ποτέ ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος ἀδύνατος , οἷος ὁ λευκός ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ σῶμα κατηγορέω ὁ ὑπόκειμαι ( λευκός γάρ σῶμα λέγω ) , ὁ δέ λόγος ὁ ὁ λευκός οὐδέποτε κατά σῶμα κατηγορέω . ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἤτοι κατά ὑπόκειμαι λέγω ὁ πρῶτος οὐσία ἤ ἐν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί . οὗτος δέ φανερός ἐκ ὁ κατά ἕκαστος προχειρίζω , οἷος ὁ ζῷον κατά ὁ ἄνθρωπος κατηγορέω · οὐκοῦν καί κατά ὁ τις ἄνθρωπος κατηγορέω ὁ ζῷον · εἰ γάρ κατά μηδείς ὁ τις ἄνθρωπος , οὐδέ κατά ἄνθρωπος ὅλος . πάλιν ὁ χρῶμα ἐν σῶμα · οὐκοῦν καί ἐν τις σῶμα · εἰ γάρ μή ἐν τις ὁ κατά ἕκαστος , οὐδέ ἐν σῶμα ὅλος . ὥστε ὁ ἄλλος πᾶς ἤτοι κατά ὑπόκειμαι λέγω ὁ πρῶτος οὐσία ἤ ἐν ὑπόκειμαι αὐτός εἰμί . μή εἰμί οὖν ὁ πρῶτος οὐσία ἀδύνατος ὁ ἄλλος τις εἰμί . ὁ δέ δεύτερος οὐσία μάλα οὐσία ὁ εἶδος ὁ γένος · ἐγγίων γάρ ὁ πρῶτος οὐσία εἰμί . ἑός γάρ ἀποδίδωμι τις ὁ πρῶτος οὐσία τίς εἰμί , γνώριμος καί οἰκεῖος ἀποδίδωμι ὁ εἶδος ἀποδίδωμι ἤ ὁ γένος , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος ἀποδίδωμι γνώριμος ἄν ἀποδίδωμι ἄνθρωπος ἤ ζῷον ἀποδίδωμι · ὁ μέν γάρ ἴδιος μάλα ὁ τις ἄνθρωπος , ὁ δέ κοινός . καί ὁ τίς δένδρον ἀποδίδωμι γνώριμος ἀποδίδωμι δένδρον ἀποδίδωμι ἤ φυτόν . ἔτι ὁ πρῶτος οὐσία διά ὁ ὁ ἄλλος ἅπας ὑπόκειμαι καί πᾶς ὁ ἄλλος κατά οὗτος κατηγορέω ἤ ἐν αὐτός εἰμί διά οὗτος μάλα οὐσία λέγω . ὡς δέ γε ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ ἄλλος πᾶς ἔχω , οὕτως καί ὁ εἶδος πρός ὁ γένος ἔχω · ὑπόκειμαι γάρ ὁ εἶδος ὁ γένος · ὁ μέν γάρ γένος κατά ὁ εἶδος κατηγορέω , ὁ δέ εἶδος κατά ὁ γένος οὐ ἀντιστρέφω . ὥστε καί ἐκ οὗτος ὁ εἶδος ὁ γένος μάλα οὐσία . αὐτός δέ ὁ εἶδος ὅσος μή εἰμί γένος , οὐδείς μάλα ἕτερος ἕτερος οὐσία εἰμί · οὐδείς γάρ οἰκεῖος ἀποδίδωμι κατά ὁ τις ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος ἀποδίδωμι ἤ κατά ὁ τις ἵππος ὁ ἵππος . ὡσαύτως δέ καί ὁ πρῶτος οὐσία οὐδείς μάλα ἕτερος ἕτερος οὐσία εἰμί · οὐδείς γάρ μάλα ὁ τίς ἄνθρωπος οὐσία ἤ ὁ τίς βοῦς . ἔοικα δέ μετά ὁ πρῶτος οὐσία μόνος ὁ ἄλλος ὁ εἶδος καί ὁ γένος δεύτερος οὐσία λέγω · μόνος γάρ δηλόω ὁ πρῶτος οὐσία ὁ κατηγορέω . ὁ γάρ τις ἄνθρωπος ἐάν ἀποδίδωμι τις τίς εἰμί , ὁ μέν εἶδος ἤ ὁ γένος ἀποδίδωμι οἰκεῖος ἀποδίδωμι καί γνώριμος ποιέω ἄνθρωπος ἤ ζῷον ἀποδίδωμι · ὁ δέ ἄλλος ὅς τις ἄν ἀποδίδωμι τις , ἀλλότριος εἰμί ἀποδίδωμι , οἷος λευκός ἤ τρέχω ἤ ὁστισοῦν ὁ τοιοῦτος ἀποδίδωμι . ὥστε ἔοικα ὁ ἄλλος οὗτος μόνος οὐσία λέγω . ἔτι ὁ πρῶτος οὐσία διά το ὁ ἄλλος ἅπας ὑπόκειμαι κύριος οὐσία λέγω . ὡς δέ γε ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ ἄλλος πᾶς ἔχω , οὕτως ὁ εἶδος καί ὁ γένος ὁ πρῶτος οὐσία πρός ὁ λοιπός πᾶς ἔχω · κατά οὗτος γάρ πᾶς ὁ λοιπός κατηγορέω . ὁ γάρ τις ἄνθρωπος λέγω γραμματικός · οὐκοῦν καί ἄνθρωπος καί ζῷον γραμματικός λέγω . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος . κοινός δέ κατά πᾶς οὐσία ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί . ὁ μέν γάρ πρῶτος οὐσία οὔτε ἐν ὑπόκειμαι εἰμί οὔτε κατά ὑπόκειμαι λέγω · ὁ δέ δεύτερος οὐσία φανερός μέν καί οὕτως ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὑπόκειμαι . ὁ γάρ ἄνθρωπος κατά ὑπόκειμαι μέν ὁ τις ἄνθρωπος λέγω , ἐν ὑπόκειμαι δέ οὐ εἰμί · οὐ γάρ ἐν ὁ τις ἄνθρωπος ὁ ἄνθρωπος εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ὁ ζῷον κατά ὑπόκειμαι μέν λέγω ὁ τις ἄνθρωπος , οὐ εἰμί δέ ὁ ζῷον ἐν ὁ τις ἄνθρωπος . ἔτι δέ ὁ ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ μέν ὄνομα οὐδείς κωλύω κατηγορέω ποτέ ὁ ὑπόκειμαι , ὁ δέ λόγος ἀδύνατος . ὁ δέ δεύτερος οὐσία κατηγορέω καί ὁ λόγος κατά ὁ ὑπόκειμαι καί ὄνομα · ὁ γάρ ὁ ἄνθρωπος λόγος κατά ὁ τις ἄνθρωπος κατηγορέω , καί ὁ ὁ ζῷον ὡσαύτως . ὥστε οὐ ἄν εἰμί ὁ οὐσία ὁ ἐν ὑπόκειμαι . οὐ ἴδιος δέ οὗτος ὁ οὐσία , ἀλλά καί ὁ διαφορά ὁ μή ἐν ὑπόκειμαι εἰμί . ὁ γάρ πεζός καί ὁ δίπους κατά ὑπόκειμαι μέν λέγω ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὑπόκειμαι δέ οὐ εἰμί · οὐ γάρ ἐν ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ δίπους ἤ ὁ πεζός . καί ὁ λόγος δέ κατηγορέω ὁ ὁ διαφορά , κατά ὅς ἄν λέγω ὁ διαφορά , οἷος εἰ ὁ πεζός κατά ὁ ἄνθρωπος λέγω , καί ὁ λόγος ὁ ὁ πεζός κατηγορέω ὁ ἄνθρωπος · πεζός γάρ εἰμί ὁ ἄνθρωπος . μή ταράσσω δέ ἐγώ ὁ μέρος ὁ οὐσία ὡς ἐν ὑπόκειμαι εἰμί ὁ ὅλος , μή ποτέ ἀναγκάζω οὐ οὐσία αὐτός φάσκω εἰμί · οὐ γάρ οὕτως ὁ ἐν ὑπόκειμαι λέγω ὁ ὡς μέρος ὑπάρχω ἐν τις . ὑπάρχω δέ ὁ οὐσία καί ὁ διαφορά ὁ πᾶς συνώνυμος ἀπό αὐτός λέγω . πᾶς γάρ ὁ ἀπό αὐτός κατηγορία ἤτοι κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω ἤ κατά ὁ εἶδος . ἀπό μέν γάρ ὁ πρῶτος οὐσία οὐδείς εἰμί κατηγορία · κατά οὐδείς γάρ ὑπόκειμαι λέγω · ὁ δέ δεύτερος οὐσία ὁ μέν εἶδος κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω , ὁ δέ γένος καί . κατά ὁ εἶδος καί κατά ὁ ἄτομος . ὡσαύτως δέ καί ὁ διαφορά κατά ὁ εἶδος καί κατά ὁ ἄτομος κατηγορέω . καί ὁ λόγος δέ ἐπιδέχομαι ὁ πρῶτος οὐσία ὁ ὁ εἶδος καί ὁ ὁ γένος , καί ὁ εἶδος δέ ὁ ὁ γένος · ὅσος γάρ κατά ὁ κατηγορέω λέγω , πᾶς καί κατά ὁ ὑπόκειμαι λέγω . ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ διαφορά λόγος ἐπιδέχομαι ὁ εἶδος καί ὁ ἄτομος . συνώνυμος δέ γε εἰμί ὅς καί ὄνομα κοινός καί ὁ λόγος ὁ αὐτός , ὥστε πᾶς ὁ ἀπό ὁ οὐσία καί ὁ ἀπό ὁ διαφορά συνώνυμος λέγω . πᾶς δέ οὐσία δοκέω ὅδε τις σημαίνω . ἐπί μέν οὖν ὁ πρῶτος οὐσία ἀναμφισβήτητος καί ἀληθής εἰμί ὅτι ὅδε τις σημαίνω · ἄτομος γάρ καί εἷς ἀριθμός ὁ δηλέομαι εἰμί · ἐπί δέ ὁ δεύτερος οὐσία φαίνω μέν ὅμοιος ὁ σχῆμα ὁ προσηγορία ὅδε τις σημαίνω , ὅταν λέγω ἄνθρωπος ἤ ζῷον , οὐ μήν ἀληθής γε , ἀλλά μάλα ποιός τις σημαίνω · οὐ γάρ εἷς εἰμί ὁ ὑπόκειμαι ὥσπερ ὁ πρῶτος οὐσία , ἀλλά κατά πολύς ὁ ἄνθρωπος λέγω καί ὁ ζῷον . οὐ ἁπλῶς δέ ποιός τις σημαίνω , ὥσπερ ὁ λευκός . οὐδείς γάρ ἄλλος σημαίνω ὁ λευκός ἀλλά ἤ ποιός . ὁ δέ εἶδος καί ὁ γένος περί οὐσία ὁ ποιός ἀφορίζω · ποιός γάρ τις οὐσία σημαίνω . ἐπί πολύς δέ ὁ γένος ἤ ὁ εἶδος ὁ ἀφορισμός ποιέω · ὁ γάρ ζῷον λέγω ἐπί πολύς περιλαμβάνω ἤ ὁ ὁ ἄνθρωπος . ὑπάρχω δέ ὁ οὐσία καί ὁ μηδείς αὐτός ἐναντίος εἰμί . ὁ γάρ πρῶτος οὐσία τίς ἄν εἰμί ἐναντίος , οἷος ὁ τις ἄνθρωπος ἤ ὁ τις ζῷον ; οὐδείς γάρ εἰμί ἐναντίος . οὐδός γε ὁ ἄνθρωπος ἤ ὁ ζῷον οὐδείς εἰμί ἐναντίος . οὐ ἴδιος δέ οὗτος ὁ οὐσία , ἀλλά καί ἐπί ἄλλος πολύς , οἷος ἐπί ὁ πός · ὁ γάρ δίπηχυς ἤ τρίπηχυς οὐδείς εἰμί ἐναντίος , οὐδέ γε ὁ δέκα , οὐδέ ὁ τοιοῦτος οὐδείς , εἰ μή τις ὁ πολύς ὁ ὀλίγος φημί ἐναντίος εἰμί ἤ ὁ μέγας ὁ μικρός . ὁ δέ ἀφορίζω πόσος οὐδείς οὐδείς ἐναντίος εἰμί . δοκέω δέ ὁ οὐσία μή ἐπιδέχομαι ὁ μάλα καί ὁ ἥσσων . λέγω δέ οὐ ὅτι οὐσία οὐσία οὐ εἰμί μάλα οὐσία καί ἥσσων οὐσία ( οὗτος μέν γάρ λέγω ὅτι εἰμί ) , ἀλλά ὅτι ἕκαστος οὐσία οὗτος ὅς εἰμί , οὐ λέγω μάλα καί ἥσσων . οἷον εἰ εἰμί αὐτός ὁ οὐσία ἄνθρωπος , οὐ εἰμί μάλα καί ἀίσσω ἄνθρωπος , οὔτε αὐτός ἑαυτοῦ οὔτε ἕτερος ἕτερος · οὐ γάρ εἰμί ἕτερος ἕτερος μάλα ἄνθρωπος , ὥσπερ ὁ λευκός ἕτερος ἕτερος μάλα εἰμί καί ἥσσων λευκός , καί καλός ἕτερος ἕτερος μάλα καλός καί ἥσσων λέγω . καί αὐτός δέ ἑαυτοῦ μάλα καί ἥσσων λέγω , οἷος ὁ σῶμα λευκός εἰμί μάλα λευκός εἰμί λέγω νῦν ἤ πρότερος , καί θερμός εἰμί μάλα θερμός καί ἥσσων λέγω . ὁ δέ γε οὐσία οὐδείς μάλα καί ἥσσων λέγω · οὐδέ γάρ ἄνθρωπος μάλα νῦν ἄνθρωπος ἤ πρότερος λέγω , οὐδέ γε ὁ ἄλλος οὐδείς , ὅσος εἰμί οὐσία . ὥστε οὐ ἄν ἐπιδέχομαι ὁ οὐσία ὁ μάλα καί ἥσσων . μάλα δέ ἴδιος ὁ οὐσία δοκέω εἰμί ὁ αὐτός καί εἷς ἀριθμός εἰμί ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός , οἷος ἐπί μέν ὁ ἄλλος οὐ α ἔχω τις ὁ τοιοῦτος προφέρω , ὅσος μή εἰμί οὐσία , ὅς εἷς ἀριθμός εἰμί ὁ ἐναντίος δεκτικός εἰμί , οἷος ὁ χρῶμα , ὅς εἰμί εἷς καί αὐτός ὁ ἀριθμός , οὐ ἀριθμός οὐ εἰμί φαῦλος καί σπουδαῖος · ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος , ὅσος μή εἰμί οὐσία . ὁ δέ γε οὐσία εἷς καί αὐτός ἀριθμός εἰμί δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί , οἷος ὁ τίς ἄνθρωπος , εἷς καί ὁ αὐτός εἰμί , ὅτε μέν λευκός ὅτε δέ μέλας γίγνομαι , καί θερμός καί ψυχρός , καί φαῦλος καί σπουδαῖος . ἐπί δέ ὁ ἄλλος οὐδείς φαίνω ὁ τοιοῦτος , εἰ μή τις ἐνίστημι ὁ λόγος καί ὁ δόξα φάσκω ὁ ἐναντίος ἵημι δεκτικός . ὁ γάρ αὐτός λόγος ἀληθής καί ψευδής εἰμί δοκέω , οἷος εἰ ἀληθής εἰμί ὁ λόγος ὁ κάθημαι τις , ἀνίστημι αὐτός ὁ αὐτός οὗτος λόγος ψευδής εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ δόξα · εἰ γάρ τις ἀληθής δοξάζω ὁ κάθημαι τις , ἀνίστημι αὐτός ψευδής δοξάζω , ὁ αὐτός ἔχω περί αὐτός δόξα . εἰ δέ τις καί οὗτος παραδέχομαι , ἀλλά ὁ γε τρόπος διαφέρω . ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ οὐσία αὐτός μεταβάλλω δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί · ψυχρός γάρ ἐκ θερμός γίγνομαι μεταβάλλω ( ἀλλοιόω γάρ ) καί μέλας ἐκ λευκός καί σπουδαῖος ἐκ φαῦλος . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἕκαστος αὐτός μεταβολή δέχομαι ὁ ἐναντίος δεκτικός εἰμί . ὁ δέ λόγος καί ὁ δόξα αὐτός μέν ἀκίνητος πάντῃ πάντως διαμένω , ὁ δέ πρᾶγμα κινέω ὁ ἐναντίος περί αὐτός γίγνομαι · ὁ μέν γάρ λόγος διαμένω ὁ αὐτός ὁ κάθημαι τις , ὁ δέ πρᾶγμα κινέω ὅτε μέν ἀληθής ὅτε δέ ψευδής λέγω . ὡσαύτως δέ καί ἐπί ὁ δόξα . ὥστε ὁ τρόπος γε ἴδιος ἄν εἰμί ὁ οὐσία ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ μεταβολή δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί . εἰ δέ τις καί οὗτος παραδέχομαι , ὁ λόγος καί ὁ δόξα δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί , οὐ εἰμί ἀληθής οὗτος . ὁ γάρ λόγος καί ὁ δόξα οὐ ὁ αὐτός δέχομαι τις ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός λέγω , ἀλλά ὁ περί ἕτερος τις ὁ πάθος γίγνομαι . ὁ γάρ ὁ πρᾶγμα εἰμί ἤ μή εἰμί , οὗτος καί ὁ λόγος ἀληθής ἤ ψευδής εἰμί λέγω , οὐ ὁ αὐτός δεκτικός εἰμί ὁ ἐναντίος . ἁπλῶς γάρ οὐδείς ὑπό οὐδείς οὔτε ὁ λόγος κινέω οὔτε ὁ δόξα , ὥστε οὐ ἄν εἰμί δεκτικός ὁ ἐναντίος μηδείς ἐν αὐτός γίγνομαι πάθος . ὁ δέ γε οὐσία ὁ αὐτός ὁ ἐναντίος δέχομαι , οὗτος δεκτικός ὁ ἐναντίος εἰμί λέγω · νόσος γάρ καί ὑγίεια δέχομαι , καί λευκότης καί μελανία · καί ἕκαστος ὁ τοιοῦτος αὐτός δέχομαι ὁ ἐναντίος εἰμί δεκτικός λέγω . ὥστε ἴδιος ἄν οὐσία εἰμί ὁ αὐτός καί εἷς ἀριθμός εἰμί δεκτικός εἰμί ὁ ἐναντίος κατά ὁ ἑαυτοῦ μεταβολή . περί μέν οὖν οὐσία τοσοῦτος λέγω .