aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.16
Τὸ δ᾿ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖσθαι καὶ λαμβάνειν ἔστι μέν , ὡς ἐν γένει λαβεῖν , ἐν τῷ μὴ ἀποδεικνύναι τὸ προκείμενον , τοῦτο δ᾿ ἐπισυμβαίνει πολλαχῶς · καὶ γὰρ εἰ ὅλως μὴ συλλογίζεται , καὶ εἰ δι᾿ ἀγνωστοτέρων ἢ ὁμοίως ἀγνώστων , καὶ εἰ διὰ τῶν ὑστέρων τὸ πρότερον · ἡ γὰρ ἀπόδειξις ἐκ πιστοτέρων τε καὶ προτέρων ἐστίν . Τούτων μὲν οὖν οὐδέν ἐστι τὸ αἰτεῖσθαι τὸ ἐξ ἀρχῆς · ἀλλ᾿ ἐπεὶ τὰ μὲν δι᾿ αὑτῶν πέφυκε γνωρίζεσθαι τὰ δὲ δι᾿ ἄλλων ( αἱ μὲν γὰρ ἀρχαὶ δι᾿ αὑτῶν , τὰ δ᾿ ὑπὸ τὰς ἀρχὰς δι᾿ ἄλλων ) , ὅταν τὸ μὴ δι᾿ αὑτοῦ γνωστὸν δι᾿ αὑτοῦ τις ἐπιχειρῇ δεικνύναι , τότ᾿ αἰτεῖται τὸ ἐξ ἀρχῆς . Τοῦτο δ᾿ ἔστι μὲν οὕτω ποιεῖν ὥστ᾿ εὐθὺς ἀξιῶσαι τὸ προκείμενον , ἐνδέχεται δὲ καὶ μεταβάντας ἐπ᾿ ἄλλα ἄττα τῶν πεφυκότων δι᾿ ἐκείνου δείκνυσθαι διὰ τούτων ἀποδεικνύναι τὸ ἐξ ἀρχῆς , οἷον εἰ τὸ Α δεικνύοιτο διὰ τοῦ Β , τὸ δὲ Β διὰ τοῦ Γ , τὸ δὲ Γ πεφυκὸς εἴη δείκνυσθαι διὰ τοῦ Α · συμβαίνει γὰρ αὐτὸ δι᾿ αὑτοῦ τὸ Α δεικνύναι τοὺς οὕτω συλλογιζομένους . Ὅπερ ποιοῦσιν οἱ τὰς παραλλήλους οἰόμενοι γράφειν · λανθάνουσι γὰρ αὐτοὶ ἑαυτοὺς τοιαῦτα λαμβάνοντες , ἃ οὐχ οἷόν τε ἀποδεῖξαι μὴ οὐσῶν τῶν παραλλήλων . Ὥστε συμβαίνει τοῖς οὕτω συλλογιζομένοις ἕκαστον εἶναι λέγειν , εἰ ἔστιν ἕκαστον · οὕτω δ᾿ ἅπαν ἔσται δι᾿ αὑτοῦ γνωστόν · ὅπερ ἀδύνατον . Εἰ οὖν τις ἀδήλου ὄντος ὅτι τὸ Α ὑπάρχει τῷ Γ , ὁμοίως δὲ καὶ ὅτι τῷ Β , αἰτοῖτο τῷ Β ὑπάρχειν τὸ Α , οὔπω δῆλον εἰ τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖται , ἀλλ᾿ ὅτι οὐκ ἀποδείκνυσι , δῆλον · οὐ γὰρ ἀρχὴ ἀποδείξεως τὸ ὁμοίως ἄδηλον . Εἰ μέντοι τὸ Β πρὸς τὸ Γ οὕτως ἔχει ὥστε ταὐτὸν εἶναι , ἢ δῆλον ὅτι ἀντιστρέφουσιν , ἢ ὑπάρχει θάτερον θατέρῳ , τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖται . Καὶ γὰρ ἄν , ὅτι τῷ Β τὸ Α ὑπάρχει , δι᾿ ἐκείνων δεικνύοι , εἰ ἀντιστρέφοι . Νῦν δὲ τοῦτο κωλύει , ἀλλ᾿ οὐχ ὁ τρόπος . Εἰ δὲ τοῦτο ποιοῖ , τὸ εἰρημένον ἂν ποιοῖ καὶ ἀντιστρέφοι ὡς διὰ τριῶν . Ὡσαύτως δὲ κἂν εἰ τὸ Β τῷ Γ λαμβάνοι ὑπάρχειν , ὁμοίως ἄδηλον ὂν καὶ εἰ τὸ Α , οὔπω τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτεῖται , ἀλλ᾿ οὐκ ἀποδείκνυσιν . Ἐὰν δὲ ταὐτὸν ᾖ τὸ Α καὶ Β ἢ τῷ ἀντιστρέφειν ἢ τῷ ἕπεσθαι τῷ Β τὸ Α , τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτεῖται διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν · τὸ γὰρ ἐξ ἀρχῆς τί δύναται , εἴρηται ἡμῖν , ὅτι τὸ δι᾿ αὑτοῦ δεικνύναι τὸ μὴ δι᾿ αὑτοῦ δῆλον . Εἰ οὖν ἐστὶ τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖσθαι τὸ δι᾿ αὑτοῦ δεικνύναι τὸ μὴ δι᾿ αὑτοῦ δῆλον , τοῦτο δ᾿ ἐστὶ τὸ μὴ δεικνύναι , ὅταν ὁμοίως ἀδήλων ὄντων τοῦ δεικνυμένου καὶ δι᾿ οὗ δείκνυται ἢ τῷ ταὐτὰ τῷ αὐτῷ ἢ τῷ ταὐτὸν τοῖς αὐτοῖς ὑπάρχειν , ἐν μὲν τῷ μέσῳ σχήματι καὶ τρίτῳ ἀμφοτέρως ἂν ἐνδέχοιτο τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖσθαι , ἐν δὲ κατηγορικῷ συλλογισμῷ ἔν τε τῷ τρίτῳ καὶ τῷ πρώτῳ . Ὅταν δ᾿ ἀποφατικῶς , ὅταν τὰ αὐτὰ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ , καὶ οὐχ ὁμοίως ἀμφότεραι αἱ προτάσεις , ὡσαύτως δὲ καὶ ἐν τῷ μέσῳ διὰ τὸ μὴ ἀντιστρέφειν τοὺς ὅρους κατὰ τοὺς ἀποφατικοὺς συλλογισμούς . Ἔστι δὲ τὸ ἐν ἀρχῇ αἰτεῖσθαι ἐν μὲν ταῖς ἀποδείξεσι τὰ κατ᾿ ἀλήθειαν οὕτως ἔχοντα , ἐν δὲ τοῖς διαλεκτικοῖς τὰ κατὰ δόξαν .
Lemmas: ὁ δέ ἐν ἀρχή αἰτέω καί λαμβάνω εἰμί μέν , ὡς ἐν γένος λαμβάνω , ἐν ὁ μή ἀποδείκνυμι ὁ πρόκειμαι , οὗτος δέ ἐπισυμβαίνω πολλαχῶς · καί γάρ εἰ ὅλος μή συλλογίζομαι , καί εἰ διά ἄγνωστος ἤ ὅμοιος ἄγνωστος , καί εἰ διά ὁ ὕστερος ὁ πρότερος · ὁ γάρ ἀπόδειξις ἐκ πιστός τε καί πρότερος εἰμί . οὗτος μέν οὖν οὐδείς εἰμί ὁ αἰτέω ὁ ἐκ ἀρχή · ἀλλά ἐπεί ὁ μέν διά ἑαυτοῦ φύω γνωρίζω ὁ δέ διά ἄλλος ( ὁ μέν γάρ ἀρχή διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ ὑπό ὁ ἀρχή διά ἄλλος ) , ὅταν ὁ μή διά ἑαυτοῦ γνωστός διά ἑαυτοῦ τις ἐπιχειρέω δείκνυμι , τότε αἰτέω ὁ ἐκ ἀρχή . οὗτος δέ εἰμί μέν οὕτως ποιέω ὥστε εὐθύς ἀξιόω ὁ πρόκειμαι , ἐνδέχομαι δέ καί μεταβαίνω ἐπί ἄλλος τις ὁ φύζω διά ἐκεῖνος δείκνυμι διά οὗτος ἀποδείκνυμι ὁ ἐκ ἀρχή , οἷος εἰ ὁ Α δείκνυμι διά ὁ Β , ὁ δέ Β διά ὁ Γ , ὁ δέ Γ φύω εἰμί δείκνυμι διά ὁ Α · συμβαίνω γάρ αὐτός διά ἑαυτοῦ ὁ Α δείκνυμι ὁ οὕτως συλλογίζομαι . ὅς ποιέω ὁ ὁ παράλληλος οἴομαι γράφω · λανθάνω γάρ αὐτός ἑαυτοῦ τοιοῦτος λαμβάνω , ὅς οὐ οἷος τε ἀποδείκνυμι μή εἰμί ὁ παράλληλος . ὥστε συμβαίνω ὁ οὕτως συλλογίζομαι ἕκαστος εἰμί λέγω , εἰ εἰμί ἕκαστος · οὕτως δέ ἅπας εἰμί διά ἑαυτοῦ γνωστός · ὅς ἀδύνατος . εἰ οὖν τις ἄδηλος εἰμί ὅτι ὁ Α ὑπάρχω ὁ Γ , ὅμοιος δέ καί ὅτι ὁ Β , αἰτέω ὁ Β ὑπάρχω ὁ Α , οὔπω δῆλος εἰ ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω , ἀλλά ὅτι οὐ ἀποδείκνυμι , δῆλος · οὐ γάρ ἀρχή ἀπόδειξις ὁ ὅμοιος ἄδηλος . εἰ μέντοι ὁ Β πρός ὁ Γ οὕτως ἔχω ὥστε αὐτός εἰμί , ἤ δῆλος ὅτι ἀντιστρέφω , ἤ ὑπάρχω ἕτερος ἕτερος , ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω . καί γάρ ἄν , ὅτι ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω , διά ἐκεῖνος δείκνυμι , εἰ ἀντιστρέφω . νῦν δέ οὗτος κωλύω , ἀλλά οὐ ὁ τρόπος . εἰ δέ οὗτος ποιέω , ὁ λέγω ἄν ποιέω καί ἀντιστρέφω ὡς διά τρεῖς . ὡσαύτως δέ ἄν εἰ ὁ Β ὁ Γ λαμβάνω ὑπάρχω , ὅμοιος ἄδηλος εἰμί καί εἰ ὁ Α , οὔπω ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω , ἀλλά οὐ ἀποδείκνυμι . ἐάν δέ αὐτός εἰμί ὁ Α καί Β ἤ ὁ ἀντιστρέφω ἤ ὁ ἕπομαι ὁ Β ὁ Α , ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω διά ὁ αὐτός αἰτία · ὁ γάρ ἐκ ἀρχή τίς δύναμαι , λέγω ἐγώ , ὅτι ὁ διά ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ μή διά ἑαυτοῦ δῆλος . εἰ οὖν εἰμί ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω ὁ διά ἑαυτοῦ δείκνυμι ὁ μή διά ἑαυτοῦ δῆλος , οὗτος δέ εἰμί ὁ μή δείκνυμι , ὅταν ὅμοιος ἄδηλος εἰμί ὁ δείκνυμι καί διά ὅς δείκνυμι ἤ ὁ αὐτός ὁ αὐτός ἤ ὁ αὐτός ὁ αὐτός ὑπάρχω , ἐν μέν ὁ μέσος σχῆμα καί τρίτος ἀμφοτέρως ἄν ἐνδέχομαι ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω , ἐν δέ κατηγορικός συλλογισμός ἐν τε ὁ τρίτος καί ὁ πρῶτος . ὅταν δέ ἀποφατικός , ὅταν ὁ αὐτός ἀπό ὁ αὐτός , καί οὐ ὅμοιος ἀμφότερος ὁ πρότασις , ὡσαύτως δέ καί ἐν ὁ μέσος διά ὁ μή ἀντιστρέφω ὁ ὅρος κατά ὁ ἀποφατικός συλλογισμός . εἰμί δέ ὁ ἐν ἀρχή αἰτέω ἐν μέν ὁ ἀπόδειξις ὁ κατά ἀλήθεια οὕτως ἔχω , ἐν δέ ὁ διαλεκτικός ὁ κατά δόξα .