aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.27
Πῶς δ᾿ εὐπορήσομεν αὐτοὶ πρὸς τὸ τιθέμενον ἀεὶ συλλογισμῶν , καὶ διὰ ποίας ὁδοῦ ληψόμεθα τὰς περὶ ἕκαστον ἀρχάς , νῦν ἤδη λεκτέον · οὐ γὰρ μόνον ἴσως δεῖ τὴν γένεσιν θεωρεῖν τῶν συλλογισμῶν , ἀλλὰ καὶ τὴν δύναμιν ἔχειν τοῦ ποιεῖν . Ἁπάντων δὴ τῶν ὄντων τὰ μέν ἐστι τοιαῦτα ὥστε κατὰ μηδενὸς ἄλλου κατηγορεῖσθαι ἀληθῶς καθόλου , οἷον Κλέων καὶ Καλλίας καὶ τὸ καθ᾿ ἕκαστον καὶ αἰσθητόν , κατὰ δὲ τούτων ἄλλα ( καὶ γὰρ ἄνθρωπος καὶ ζῷον ἑκάτερος τούτων ἐστί ) · τὰ δ᾿ αὐτὰ μὲν κατ᾿ ἄλλων κατηγορεῖται , κατὰ δὲ τούτων ἄλλα πρότερον οὐ κατηγορεῖται · τὰ δὲ καὶ αὐτὰ ἄλλων καὶ αὐτῶν ἕτερα , οἷον ἄνθρωπος Καλλίου καὶ ἀνθρώπου ζῷον . Ὅτι μὲν οὖν ἔνια τῶν ὄντων κατ᾿ οὐδενὸς πέφυκε λέγεσθαι , δῆλον · τῶν γὰρ αἰσθητῶν σχεδὸν ἕκαστόν ἐστι τοιοῦτον ὥστε μὴ κατηγορεῖσθαι κατὰ μηδενός , πλὴν ὡς κατὰ συμβεβηκός · φαμὲν γάρ ποτε τὸ λευκὸν ἐκεῖνο Σωκράτην εἶναι καὶ τὸ προσιὸν Καλλίαν . Ὅτι δὲ καὶ ἐπὶ τὸ ἄνω πορευομένοις ἵσταταί ποτε , πάλιν ἐροῦμεν · νῦν δ᾿ ἔστω τοῦτο κείμενον . Κατὰ μὲν οὖν τούτων οὐκ ἔστιν ἀποδεῖξαι κατηγορούμενον ἕτερον , πλὴν εἰ μὴ κατὰ δόξαν , ἀλλὰ ταῦτα κατ᾿ ἄλλων · οὐδὲ τὰ καθ᾿ ἕκαστα κατ᾿ ἄλλων , ἀλλ᾿ ἕτερα κατ᾿ ἐκείνων . Τὰ δὲ μεταξὺ δῆλον ὡς ἀμφοτέρως ἐνδέχεται · καὶ γὰρ αὐτὰ κατ᾿ ἄλλων καὶ ἄλλα κατὰ τούτων λεχθήσεται , καὶ σχεδὸν οἱ λόγοι καὶ αἱ σκέψεις εἰσὶ μάλιστα περὶ τούτων . Δεῖ δὴ τὰς προτάσεις περὶ ἕκαστον οὕτως ἐκλαμβάνειν , ὑποθέμενον αὐτὸ πρῶτον καὶ τοὺς ὁρισμούς τε καὶ ὅσα ἴδια τοῦ πράγματός ἐστιν , εἶτα μετὰ τοῦτο ὅσα ἕπεται τῷ πράγματι , καὶ πάλιν οἷς τὸ πρᾶγμα ἀκολουθεῖ , καὶ ὅσα μὴ ἐν - δέχεται αὐτῷ ὑπάρχειν . Οἷς δ᾿ αὐτὸ μὴ ἐνδέχεται , οὐκ ἐκληπτέον διὰ τὸ ἀντιστρέφειν τὸ στερητικόν . Διαιρετέον δὲ καὶ τῶν ἑπομένων ὅσα τε ἐν τῷ τί ἐστι καὶ ὅσα ὡς ἴδια καὶ ὅσα ὡς συμβεβηκότα κατηγορεῖται , καὶ τούτων ποῖα δοξαστικῶς καὶ ποῖα κατ᾿ ἀλήθειαν · ὅσῳ μὲν γὰρ ἂν πλειόνων τοιούτων εὐπορῇ τις , θᾶττον ἐντεύξεται συμπεράσματι , ὅσῳ δ᾿ ἂν ἀληθεστέρων , μᾶλλον ἀποδείξει . δεῖ δ᾿ ἐκλέγειν μὴ τὰ ἑπόμενα τινί , ἀλλ᾿ ὅσα ὅλῳ τῷ πράγματι ἕπεται , οἷον μὴ τί τινὶ ἀνθρώπῳ ἀλλὰ τί παντὶ ἀνθρώπῳ ἕπεται · διὰ γὰρ τῶν καθόλου προτάσεων ὁ συλλογισμός . Ἀδιορίστου μὲν οὖν ὄντος ἄδηλον εἰ καθόλου ἡ πρότασις , διωρισμένου δὲ φανερόν . Ὁμοίως δ᾿ ἐκλεκτέον καὶ οἷς αὐτὸ ἕπεται ὅλοις , διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν . Αὐτὸ δὲ τὸ ἑπόμενον οὐ ληπτέον ὅλον ἕπεσθαι , λέγω δ᾿ οἷον ἀνθρώπῳ πᾶν ζῷον ἢ μουσικῇ πᾶσαν ἐπιστήμην , ἀλλὰ μόνον ἁπλῶς ἀκολουθεῖν , καθάπερ καὶ προτεινόμεθα · καὶ γὰρ ἄχρηστον θάτερον καὶ ἀδύνατον , οἷον πάντα ἄνθρωπον εἶναι πᾶν ζῷον ἢ δικαιοσύνην ἅπαν ἀγαθόν . Ἀλλ᾿ ᾧ ἕπεται , ἐπ᾿ ἐκείνου τὸ παντὶ λέγεται . Ὅταν δ᾿ ὑπό τινος περιέχηται τὸ ὑποκείμενον ᾧ τὰ ἑπόμενα δεῖ λαβεῖν , τὰ μὲν τῷ καθόλου ἑπόμενα ἢ μὴ ἑπόμενα οὐκ ἐκλεκτέον ἐν τούτοις ( εἴληπται γὰρ ἐν ἐκείνοις · ὅσα γὰρ ζῴῳ , καὶ ἀνθρώπῳ ἕπεται , καὶ ὅσα μὴ ὑπάρχει , ὡσαύτως ) , τὰ δὲ περὶ ἕκαστον ἴδια ληπτέον · ἔστι γὰρ ἄττα τῷ εἴδει ἴδια παρὰ τὸ γένος · ἀνάγκη γὰρ τοῖς ἑτέροις εἴδεσιν ἴδια ἄττα ὑπάρχειν . Οὐδὲ δὴ τῷ καθόλου ἐκλεκτέον οἷς ἕπεται τὸ περιεχόμενον , οἷον ζῴῳ οἷς ἕπεται ἄνθρωπος · ἀνάγκη γάρ , εἰ ἀνθρώπῳ ἀκολουθεῖ τὸ ζῷον , καὶ τούτοις ἅπασιν ἀκολουθεῖν . Οἰκειότερα δὲ ταῦτα τῆς τοῦ ἀνθρώπου ἐκλογῆς . Ληπτέον δὲ καὶ τὰ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἑπόμενα καὶ οἷς ἕπεται · τῶν γὰρ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ προβλημάτων καὶ ὁ συλλογισμὸς ἐκ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ προτάσεων , ἢ πασῶν ἢ τινῶν · ὅμοιον γὰρ ἑκάστου τὸ συμπέρασμα ταῖς ἀρχαῖς . Ἔτι τὰ πᾶσιν ἑπόμενα οὐκ ἐκλεκτέον · οὐ γὰρ ἔσται συλλογισμὸς ἐξ αὐτῶν . Δι᾿ ἣν δ᾿ αἰτίαν , ἐν τοῖς ἑπομένοις ἔσται δῆλον .
Lemmas: πῶς δέ εὐπορέω αὐτός πρός ὁ τίθημι ἀεί συλλογισμός , καί διά ποῖος ὁδός λαμβάνω ὁ περί ἕκαστος ἀρχή , νῦν ἤδη λεκτέος · οὐ γάρ μόνος ἴσως δέω ὁ γένεσις θεωρέω ὁ συλλογισμός , ἀλλά καί ὁ δύναμις ἔχω ὁ ποιέω . ἅπας δή ὁ εἰμί ὁ μέν εἰμί τοιοῦτος ὥστε κατά μηδείς ἄλλος κατηγορέω ἀληθής καθόλου , οἷος Κλέων καί Καλλίας καί ὁ κατά ἕκαστος καί αἰσθητός , κατά δέ οὗτος ἄλλος ( καί γάρ ἄνθρωπος καί ζῷον ἑκάτερος οὗτος εἰμί ) · ὁ δέ αὐτός μέν κατά ἄλλος κατηγορέω , κατά δέ οὗτος ἄλλος πρότερος οὐ κατηγορέω · ὁ δέ καί αὐτός ἄλλος καί αὐτός ἕτερος , οἷος ἄνθρωπος Καλλίας καί ἄνθρωπος ζῷον . ὅτι μέν οὖν ἔνιοι ὁ εἰμί κατά οὐδείς φύω λέγω , δῆλος · ὁ γάρ αἰσθητός σχεδόν ἕκαστος εἰμί τοιοῦτος ὥστε μή κατηγορέω κατά μηδείς , πλήν ὡς κατά συμβαίνω · φημί γάρ ποτέ ὁ λευκός ἐκεῖνος Σωκράτης εἰμί καί ὁ προσέρχομαι Καλλίας . ὅτι δέ καί ἐπί ὁ ἄνω πορεύω ἵστημι ποτέ , πάλιν λέγω · νῦν δέ εἰμί οὗτος κεῖμαι . κατά μέν οὖν οὗτος οὐ εἰμί ἀποδείκνυμι κατηγορέω ἕτερος , πλήν εἰ μή κατά δόξα , ἀλλά οὗτος κατά ἄλλος · οὐδέ ὁ κατά ἕκαστος κατά ἄλλος , ἀλλά ἕτερος κατά ἐκεῖνος . ὁ δέ μεταξύ δῆλος ὡς ἀμφοτέρως ἐνδέχομαι · καί γάρ αὐτός κατά ἄλλος καί ἄλλος κατά οὗτος λέγω , καί σχεδόν ὁ λόγος καί ὁ σκέψις εἰμί μάλα περί οὗτος . δέω δή ὁ πρότασις περί ἕκαστος οὕτως ἐκλαμβάνω , ὑποτίθημι αὐτός πρῶτος καί ὁ ὁρισμός τε καί ὅσος ἴδιος ὁ πρᾶγμα εἰμί , εἶτα μετά οὗτος ὅσος ἕπομαι ὁ πρᾶγμα , καί πάλιν ὅς ὁ πρᾶγμα ἀκολουθέω , καί ὅσος μή ἐν - δέχομαι αὐτός ὑπάρχω . ὅς δέ αὐτός μή ἐνδέχομαι , οὐ ἐκληπτέον διά ὁ ἀντιστρέφω ὁ στερητικός . διαιρετέον δέ καί ὁ ἕπομαι ὅσος τε ἐν ὁ τίς εἰμί καί ὅσος ὡς ἴδιος καί ὅσος ὡς συμβαίνω κατηγορέω , καί οὗτος ποῖος δοξαστικός καί ποῖος κατά ἀλήθεια · ὅσος μέν γάρ ἄν πολύς τοιοῦτος εὐπορέω τις , ταχύς ἐντυγχάνω συμπέρασμα , ὅσος δέ ἄν ἀληθής , μάλα ἀποδείκνυμι . δέω δέ ἐκλέγω μή ὁ ἕπομαι τις , ἀλλά ὅσος ὅλος ὁ πρᾶγμα ἕπομαι , οἷος μή τις τις ἄνθρωπος ἀλλά τίς πᾶς ἄνθρωπος ἕπομαι · διά γάρ ὁ καθόλου πρότασις ὁ συλλογισμός . ἀδιόριστος μέν οὖν εἰμί ἄδηλος εἰ καθόλου ὁ πρότασις , διορίζω δέ φανερός . ὅμοιος δέ ἐκλεκτέος καί ὅς αὐτός ἕπομαι ὅλος , διά ὁ λέγω αἰτία . αὐτός δέ ὁ ἕπομαι οὐ λαμβάνω ὅλος ἕπομαι , λέγω δέ οἷος ἄνθρωπος πᾶς ζῷον ἤ μουσική πᾶς ἐπιστήμη , ἀλλά μόνος ἁπλῶς ἀκολουθέω , καθά καί προτείνω · καί γάρ ἄχρηστος ἕτερος καί ἀδύνατος , οἷος πᾶς ἄνθρωπος εἰμί πᾶς ζῷον ἤ δικαιοσύνη ἅπας ἀγαθός . ἀλλά ὅς ἕπομαι , ἐπί ἐκεῖνος ὁ πᾶς λέγω . ὅταν δέ ὑπό τις περιέχω ὁ ὑπόκειμαι ὅς ὁ ἕπομαι δέω λαμβάνω , ὁ μέν ὁ καθόλου ἕπομαι ἤ μή ἕπομαι οὐ ἐκλεκτέος ἐν οὗτος ( λαμβάνω γάρ ἐν ἐκεῖνος · ὅσος γάρ ζῷον , καί ἄνθρωπος ἕπομαι , καί ὅσος μή ὑπάρχω , ὡσαύτως ) , ὁ δέ περί ἕκαστος ἴδιος λαμβάνω · εἰμί γάρ τις ὁ εἶδος ἴδιος παρά ὁ γένος · ἀνάγκη γάρ ὁ ἕτερος εἶδος ἴδιος τις ὑπάρχω . οὐδέ δή ὁ καθόλου ἐκλεκτέος ὅς ἕπομαι ὁ περιέχω , οἷος ζῷον ὅς ἕπομαι ἄνθρωπος · ἀνάγκη γάρ , εἰ ἄνθρωπος ἀκολουθέω ὁ ζῷον , καί οὗτος ἅπας ἀκολουθέω . οἰκεῖος δέ οὗτος ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐκλογή . λαμβάνω δέ καί ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς ἕπομαι καί ὅς ἕπομαι · ὁ γάρ ὡς ἐπί ὁ πολύς πρόβλημα καί ὁ συλλογισμός ἐκ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς πρότασις , ἤ πᾶς ἤ τις · ὅμοιος γάρ ἕκαστος ὁ συμπέρασμα ὁ ἀρχή . ἔτι ὁ πᾶς ἕπομαι οὐ ἐκλεκτέος · οὐ γάρ εἰμί συλλογισμός ἐκ αὐτός . διά ὅς δέ αἰτία , ἐν ὁ ἕπομαι εἰμί δῆλος .