aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora posteriora.1.25
Ὅτι μὲν οὖν ἡ καθόλου βελτίων τῆς κατὰ μέρος , τοσαῦθ᾿ ἡμῖν εἰρήσθω · ὅτι δ᾿ ἡ δεικτικὴ τῆς στερητικῆς , ἐντεῦθεν δῆλον . Ἔστω γὰρ αὕτη ἡ ἀπόδειξις βελτίων τῶν ἄλλων τῶν αὐτῶν ὑπαρχόντων , ἡ ἐξ ἐλαττόνων αἰτημάτων ἢ ὑποθέσεων ἢ προτάσεων . Εἰ γὰρ γνώριμοι ὁμοίως , τὸ θᾶττον γνῶναι διὰ τούτων ὑπάρξει · τοῦτο δ᾿ αἱρετώτερον . Λόγος δὲ τῆς προτάσεως , ὅτι βελτίων ἡ ἐξ ἐλαττόνων , καθόλου δέ · εἰ γὰρ ὁμοίως εἴη τὸ γνώριμα εἶναι τὰ μέσα , τὰ δὲ πρότερα γνωριμώτερα , ἔστω ἡ μὲν διὰ μέσων ἀπόδειξις τῶν Β Γ Δ ὅτι τὸ Α τῷ Ε ὑπάρχει , ἡ δὲ διὰ τῶν Ζ Η ὅτι τὸ Α τῷ Ε . Ὁμοίως δὲ ἔχει τὸ ὅτι τὸ Α τῷ Δ ὑπάρχει καὶ τὸ Α τῷ Ε . Τὸ δ᾿ ὅτι τὸ Α τῷ Δ πρότερον καὶ γνωριμώτερον ἢ ὅτι τὸ Α τῷ Ε · διὰ γὰρ τούτου ἐκεῖνο ἀποδείκνυται , πιστότερον δὲ τὸ δι᾿ οὗ . Καὶ ἡ διὰ τῶν ἐλαττόνων ἄρα ἀπόδειξις βελτίων τῶν ἄλλων τῶν αὐτῶν ὑπαρχόντων . Ἀμφότεραι μὲν οὖν διά τε ὅρων τριῶν καὶ προτάσεων δύο δείκνυνται , ἀλλ᾿ ἡ μὲν εἶναί τι λαμβάνει , ἡ δὲ καὶ εἶναι καὶ μὴ εἶναί τι · διὰ πλειόνων ἄρα , ὥστε χείρων . Ἔτι ἐπειδὴ δέδεικται ὅτι ἀδύνατον ἀμφοτέρων οὐσῶν στερητικῶν τῶν προτάσεων γενέσθαι συλλογισμόν , ἀλλὰ τὴν μὲν δεῖ τοιαύτην εἶναι , τὴν δ᾿ ὅτι ὑπάρχει , ἔτι πρὸς τούτῳ δεῖ τόδε λαβεῖν . Τὰς μὲν γὰρ κατηγορικὰς αὐξανομένης τῆς ἀποδείξεως ἀναγκαῖον γίνεσθαι πλείους , τὰς δὲ στερητικὰς ἀδύνατον πλείους εἶναι μιᾶς ἐν ἅπαντι συλλογισμῷ . Ἔστω γὰρ μηδενὶ ὑπάρχον τὸ Α ἐφ᾿ ὅσων τὸ Β , τῷ δὲ Γ ὑπάρχον παντὶ τὸ Β . Ἂν δὴ δέῃ πάλιν αὔξειν ἀμφοτέρας τὰς προτάσεις , μέσον ἐμβλητέον . Τοῦ μὲν Α Β ἔστω τὸ Δ , τοῦ δὲ Β Γ τὸ Ε . Τὸ μὲν δὴ Ε φανερὸν ὅτι κατηγορικόν , τὸ δὲ Δ τοῦ μὲν Β κατηγορικόν , πρὸς δὲ τὸ Α ὡς στερητικὸν κεῖται . Τὸ μὲν γὰρ Δ παντὸς τοῦ Β , τὸ δὲ Α οὐδενὶ δεῖ τῶν Δ ὑπάρχειν . Γίνεται οὖν μία στερητικὴ πρότασις ἡ τὸ Α Δ . Ὁ δ᾿ αὐτὸς τρόπος καὶ ἐπὶ τῶν ἑτέρων συλλογισμῶν . Ἀεὶ γὰρ τὸ μέσον τῶν κατηγορικῶν ὅρων κατηγορικὸν ἐπ᾿ ἀμφότερα · τοῦ δὲ στερητικοῦ ἐπὶ θάτερα στερητικὸν ἀναγκαῖον εἶναι , ὥστε αὕτη μία τοιαύτη γίνεται πρότασις , αἱ δ᾿ ἄλλαι κατηγορικαί . Εἰ δὴ γνωριμώτερον δι᾿ οὗ δείκνυται καὶ πιστότερον , δείκνυται δ᾿ ἡ μὲν στερητικὴ διὰ τῆς κατηγορικῆς , αὕτη δὲ δι᾿ ἐκείνης οὐ δείκνυται , προτέρα καὶ γνωριμωτέρα οὖσα καὶ πιστοτέρα βελτίων ἂν εἴη . Ἔτι εἰ ἀρχὴ συλλογισμοῦ ἡ καθόλου πρότασις ἄμεσος , ἔστι δ᾿ ἐν μὲν τῇ δεικτικῇ καταφατικὴ ἐν δὲ τῇ στερητικῇ ἀποφατικὴ ἡ καθόλου πρότασις , ἡ δὲ καταφατικὴ τῆς ἀποφατικῆς προτέρα καὶ γνωριμωτέρα · διὰ γὰρ τὴν κατάφασιν ἡ ἀπόφασις γνώριμος , καὶ προτέρα ἡ κατάφασις , ὥσπερ καὶ τὸ εἶναι τοῦ μὴ εἶναι · ὥστε βελτίων ἡ ἀρχὴ τῆς δεικτικῆς ἢ τῆς στερητικῆς · ἡ δὲ βελτίοσιν ἀρχαῖς χρωμένη βελτίων . Ἔτι ἀρχοειδεστέρα · ἄνευ γὰρ τῆς δεικνυούσης οὐκ ἔστιν ἡ στερητική .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν ὁ καθόλου ἀγαθός ὁ κατά μέρος , τοσοῦτος ἐγώ λέγω · ὅτι δέ ὁ δεικτικός ὁ στερητικός , ἐντεῦθεν δῆλος . εἰμί γάρ οὗτος ὁ ἀπόδειξις ἀγαθός ὁ ἄλλος ὁ αὐτός ὑπάρχω , ὁ ἐκ ἐλαχύς αἴτημα ἤ ὑπόθεσις ἤ πρότασις . εἰ γάρ γνώριμος ὅμοιος , ὁ ταχύς γιγνώσκω διά οὗτος ὑπάρχω · οὗτος δέ αἱρετός . λόγος δέ ὁ πρότασις , ὅτι ἀγαθός ὁ ἐκ ἐλαχύς , καθόλου δέ · εἰ γάρ ὅμοιος εἰμί ὁ γνώριμος εἰμί ὁ μέσος , ὁ δέ πρότερος γνώριμος , εἰμί ὁ μέν διά μέσος ἀπόδειξις ὁ Β Γ Δ ὅτι ὁ Α ὁ Ε ὑπάρχω , ὁ δέ διά ὁ Ζ Η ὅτι ὁ Α ὁ Ε . ὅμοιος δέ ἔχω ὁ ὅτι ὁ Α ὁ Δ ὑπάρχω καί ὁ Α ὁ Ε . ὁ δέ ὅτι ὁ Α ὁ Δ πρότερος καί γνώριμος ἤ ὅτι ὁ Α ὁ Ε · διά γάρ οὗτος ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι , πιστός δέ ὁ διά ὅς . καί ὁ διά ὁ ἐλαχύς ἄρα ἀπόδειξις ἀγαθός ὁ ἄλλος ὁ αὐτός ὑπάρχω . ἀμφότερος μέν οὖν διά τε ὅρος τρεῖς καί πρότασις δύο δείκνυμι , ἀλλά ὁ μέν εἰμί τις λαμβάνω , ὁ δέ καί εἰμί καί μή εἰμί τις · διά πολύς ἄρα , ὥστε κακός . ἔτι ἐπειδή δείκνυμι ὅτι ἀδύνατος ἀμφότερος εἰμί στερητικός ὁ πρότασις γίγνομαι συλλογισμός , ἀλλά ὁ μέν δέω τοιοῦτος εἰμί , ὁ δέ ὅτι ὑπάρχω , ἔτι πρός οὗτος δέω ὅδε λαμβάνω . ὁ μέν γάρ κατηγορικός αὐξάνω ὁ ἀπόδειξις ἀναγκαῖος γίγνομαι πολύς , ὁ δέ στερητικός ἀδύνατος πολύς εἰμί εἷς ἐν ἅπας συλλογισμός . εἰμί γάρ μηδείς ὑπάρχω ὁ Α ἐπί ὅσος ὁ Β , ὁ δέ Γ ὑπάρχω πᾶς ὁ Β . ἐάν δή δέω πάλιν αὐξάνω ἀμφότερος ὁ πρότασις , μέσος ἐμβλητέος . ὁ μέν Α Β εἰμί ὁ Δ , ὁ δέ Β Γ ὁ Ε . ὁ μέν δή Ε φανερός ὅτι κατηγορικός , ὁ δέ Δ ὁ μέν Β κατηγορικός , πρός δέ ὁ Α ὡς στερητικός κεῖμαι . ὁ μέν γάρ Δ πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Α οὐδείς δέω ὁ Δ ὑπάρχω . γίγνομαι οὖν εἷς στερητικός πρότασις ὁ ὁ Α Δ . ὁ δέ αὐτός τρόπος καί ἐπί ὁ ἕτερος συλλογισμός . ἀεί γάρ ὁ μέσος ὁ κατηγορικός ὅρος κατηγορικός ἐπί ἀμφότερος · ὁ δέ στερητικός ἐπί ἕτερος στερητικός ἀναγκαῖος εἰμί , ὥστε οὗτος εἷς τοιοῦτος γίγνομαι πρότασις , ὁ δέ ἄλλος κατηγορικός . εἰ δή γνώριμος διά ὅς δείκνυμι καί πιστός , δείκνυμι δέ ὁ μέν στερητικός διά ὁ κατηγορικός , οὗτος δέ διά ἐκεῖνος οὐ δείκνυμι , πρότερος καί γνώριμος εἰμί καί πιστός ἀγαθός ἄν εἰμί . ἔτι εἰ ἀρχή συλλογισμός ὁ καθόλου πρότασις ἄμεσος , εἰμί δέ ἐν μέν ὁ δεικτικός καταφατικός ἐν δέ ὁ στερητικός ἀποφατικός ὁ καθόλου πρότασις , ὁ δέ καταφατικός ὁ ἀποφατικός πρότερος καί γνώριμος · διά γάρ ὁ κατάφασις ὁ ἀπόφασις γνώριμος , καί πρότερος ὁ κατάφασις , ὥσπερ καί ὁ εἰμί ὁ μή εἰμί · ὥστε ἀγαθός ὁ ἀρχή ὁ δεικτικός ἤ ὁ στερητικός · ὁ δέ ἀγαθός ἀρχή χράω ἀγαθός . ἔτι ἀρχοειδής · ἄνευ γάρ ὁ δείκνυμι οὐ εἰμί ὁ στερητικός .