ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.2
Ἐπεὶ δὲ πᾶσα πρότασίς ἐστιν ἢ τοῦ ὑπάρχειν ἢ τοῦ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν ἢ τοῦ ἐνδέχεσθαι ὑπάρχειν , τούτων δὲ αἱ μὲν καταφατικαὶ αἱ δὲ ἀποφατικαὶ καθ᾿ ἑκάστην πρόσρησιν , πάλιν δὲ τῶν καταφατικῶν καὶ ἀποφατικῶν αἱ μὲν καθόλου αἱ δὲ ἐν μέρει αἱ δὲ ἀδιόριστοι , τὴν μὲν ἐν τῷ ὑπάρχειν καθόλου στερητικὴν ἀνάγκη τοῖς ὅροις ἀντιστρέφειν , οἷον εἰ μηδεμία ἡδονὴ ἀγαθόν , οὐδ᾿ ἀγαθὸν οὐδὲν ἔσται ἡδονή · τὴν δὲ κατηγορικὴν ἀντιστρέφειν μὲν ἀναγκαῖον , οὐ μὴν καθόλου ἀλλ᾿ ἐν μέρει , οἷον εἰ πᾶσα ἡδονὴ ἀγαθόν , καὶ ἀγαθόν τι εἶναι ἡδονήν · τῶν δὲ ἐν μέρει τὴν μὲν καταφατικὴν ἀντιστρέφειν ἀνάγκη κατὰ μέρος ( εἰ γὰρ ἡδονή τις ἀγαθόν , καὶ ἀγαθόν τι ἔσται ἡδονή ) , τὴν δὲ στερητικὴν οὐκ ἀναγκαῖον · οὐ γὰρ εἰ ἄνθρωπος μὴ ὑπάρχει τινὶ ζῴῳ , καὶ ζῷον οὐχ ὑπάρχει τινὶ ἀνθρώπῳ . Πρῶτον μὲν οὖν ἔστω στερητικὴ καθόλου ἡ Α Β πρότασις . Εἰ οὖν μηδενὶ τῷ Β τὸ Α ὑπάρχει , οὐδὲ τῶν Α οὐδενὶ ὑπάρξει τὸ Β . Εἰ γάρ τινι , οἷον τῷ Γ , οὐκ ἀληθὲς ἔσται τὸ μηδενὶ τῶν Β τὸ Α ὑπάρχειν · τὸ γὰρ Γ τῶν Β τί ἐστιν . Εἰ δὲ παντὶ τὸ Α τῷ Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῷ Α ὑπάρχει . Εἰ γὰρ μηδενί , οὐδὲ τὸ Α οὐδενὶ τῷ Β ὑπάρξει · ἀλλ᾿ ὑπέκειτο παντὶ ὑπάρχειν . Ὁμοίως δὲ καὶ εἰ κατὰ μέρος ἐστὶν ἡ πρότασις . Εἰ γὰρ τὸ Α τινὶ τῶν Β , καὶ τὸ Β τινὶ τῶν Α ἀνάγκη ὑπάρχειν . Εἰ γὰρ μηδενί , οὐδὲ τὸ Α οὐδενὶ τῶν Β ὑπάρξει . Εἰ δέ γε τὸ Α τινὶ τῶν Β μὴ ὑπάρχει , οὐκ ἀνάγκη καὶ τὸ Β τινὶ τῷ Α μὴ ὑπάρχειν , οἷον εἰ τὸ μὲν Β ἐστὶ ζῷον , τὸ δὲ Α ἄνθρωπος · ἄνθρωπος μὲν γὰρ οὐ παντὶ ζῴῳ , ζῷον δὲ παντὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχει .
Lemmas: ἐπεί δέ πᾶς πρότασις εἰμί ἤ ὁ ὑπάρχω ἤ ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω ἤ ὁ ἐνδέχομαι ὑπάρχω , οὗτος δέ ὁ μέν καταφατικός ὁ δέ ἀποφατικός κατά ἕκαστος πρόσρησις , πάλιν δέ ὁ καταφατικός καί ἀποφατικός ὁ μέν καθόλου ὁ δέ ἐν μέρος ὁ δέ ἀδιόριστος , ὁ μέν ἐν ὁ ὑπάρχω καθόλου στερητικός ἀνάγκη ὁ ὅρος ἀντιστρέφω , οἷος εἰ μηδείς ἡδονή ἀγαθός , οὐδέ ἀγαθός οὐδείς εἰμί ἡδονή · ὁ δέ κατηγορικός ἀντιστρέφω μέν ἀναγκαῖος , οὐ μήν καθόλου ἀλλά ἐν μέρος , οἷος εἰ πᾶς ἡδονή ἀγαθός , καί ἀγαθός τις εἰμί ἡδονή · ὁ δέ ἐν μέρος ὁ μέν καταφατικός ἀντιστρέφω ἀνάγκη κατά μέρος ( εἰ γάρ ἡδονή τις ἀγαθός , καί ἀγαθός τις εἰμί ἡδονή ) , ὁ δέ στερητικός οὐ ἀναγκαῖος · οὐ γάρ εἰ ἄνθρωπος μή ὑπάρχω τις ζῷον , καί ζῷον οὐ ὑπάρχω τις ἄνθρωπος . πρῶτος μέν οὖν εἰμί στερητικός καθόλου ὁ Α Β πρότασις . εἰ οὖν μηδείς ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω , οὐδέ ὁ Α οὐδείς ὑπάρχω ὁ Β . εἰ γάρ τις , οἷος ὁ Γ , οὐ ἀληθής εἰμί ὁ μηδείς ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω · ὁ γάρ Γ ὁ Β τίς εἰμί . εἰ δέ πᾶς ὁ Α ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Α ὑπάρχω . εἰ γάρ μηδείς , οὐδέ ὁ Α οὐδείς ὁ Β ὑπάρχω · ἀλλά ὑπόκειμαι πᾶς ὑπάρχω . ὅμοιος δέ καί εἰ κατά μέρος εἰμί ὁ πρότασις . εἰ γάρ ὁ Α τις ὁ Β , καί ὁ Β τις ὁ Α ἀνάγκη ὑπάρχω . εἰ γάρ μηδείς , οὐδέ ὁ Α οὐδείς ὁ Β ὑπάρχω . εἰ δέ γε ὁ Α τις ὁ Β μή ὑπάρχω , οὐ ἀνάγκη καί ὁ Β τις ὁ Α μή ὑπάρχω , οἷος εἰ ὁ μέν Β εἰμί ζῷον , ὁ δέ Α ἄνθρωπος · ἄνθρωπος μέν γάρ οὐ πᾶς ζῷον , ζῷον δέ πᾶς ἄνθρωπος ὑπάρχω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.8
Ἐπεὶ δ᾿ ἕτερόν ἐστιν ὑπάρχειν τε καὶ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν καὶ ἐνδέχεσθαι ὑπάρχειν ( πολλὰ γὰρ ὑπάρχει μέν , οὐ μέντοι ἐξ ἀνάγκης · τὰ δ᾿ οὔτ᾿ ἐξ ἀνάγκης οὔθ᾿ ὑπάρχει ὅλως , ἐνδέχεται δ᾿ ὑπάρχειν ) , δῆλον ὅτι καὶ συλλογισμὸς ἑκάστου τούτων ἕτερος ἔσται , καὶ οὐχ ὁμοίως ἐχόντων τῶν ὅρων , ἀλλ᾿ ὁ μὲν ἐξ ἀναγκαίων , ὁ δ᾿ ἐξ ὑπαρχόντων , ὁ δ᾿ ἐξ ἐνδεχομένων . Ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ἀναγκαίων σχεδὸν ὁμοίως ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν ὑπαρχόντων · ὡσαύτως γὰρ τιθεμένων τῶν ὅρων ἔν τε τῷ ὑπάρχειν καὶ τῷ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν ἔσται τε καὶ οὐκ ἔσται συλλογισμός , πλὴν διοίσει τῷ προσκεῖσθαι κεῖσθαι τοῖς ὅροις τὸ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν ἢ μὴ ὑπάρχειν . Τό τε γὰρ στερητικὸν ὡσαύτως ἀντιστρέφει , καὶ τὸ ἐν ὅλῳ εἶναι καὶ τὸ κατὰ παντὸς ὁμοίως ἀποδώσομεν . Ἐν μὲν οὖν τοῖς ἄλλοις τὸν αὐτὸν τρόπον δειχθήσεται διὰ τῆς ἀντιστροφῆς τὸ συμπέρασμα ἀναγκαῖον , ὥσπερ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχειν · ἐν δὲ τῷ μέσῳ σχήματι , ὅταν ᾖ τὸ καθόλου καταφατικὸν τὸ δ᾿ ἐν μέρει στερητικόν , καὶ πάλιν ἐν τῷ τρίτῳ , ὅταν τὸ μὲν καθόλου κατηγορικὸν τὸ δ᾿ ἐν μέρει στερητικόν , οὐχ ὁμοίως ἔσται ἡ ἀπόδειξις , ἀλλ᾿ ἀνάγκη ἐκθεμένους ᾧ τινὶ ἑκάτερον μὴ ὑπάρχει , κατὰ τούτου ποιεῖν τὸν συλλογισμόν · ἔσται γὰρ ἀναγκαίως ἐπὶ τούτων · εἰ δὲ κατὰ τοῦ ἐκτεθέντος ἐστὶν ἀναγκαῖος , καὶ κατ᾿ ἐκείνου τινός · τὸ γὰρ ἐκτεθὲν ὅπερ ἐκεῖνό τί ἐστιν . Γίνεται δὲ τῶν συλλογισμῶν ἑκάτερος ἐν τῷ οἰκείῳ σχήματι .
Lemmas: ἐπεί δέ ἕτερος εἰμί ὑπάρχω τε καί ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω καί ἐνδέχομαι ὑπάρχω ( πολύς γάρ ὑπάρχω μέν , οὐ μέντοι ἐκ ἀνάγκη · ὁ δέ οὔτε ἐκ ἀνάγκη οὔτε ὑπάρχω ὅλος , ἐνδέχομαι δέ ὑπάρχω ) , δῆλος ὅτι καί συλλογισμός ἕκαστος οὗτος ἕτερος εἰμί , καί οὐ ὅμοιος ἔχω ὁ ὅρος , ἀλλά ὁ μέν ἐκ ἀναγκαῖος , ὁ δέ ἐκ ὑπάρχω , ὁ δέ ἐκ ἐνδέχομαι . ἐπί μέν οὖν ὁ ἀναγκαῖος σχεδόν ὅμοιος ἔχω καί ἐπί ὁ ὑπάρχω · ὡσαύτως γάρ τίθημι ὁ ὅρος ἐν τε ὁ ὑπάρχω καί ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω ἤ μή ὑπάρχω εἰμί τε καί οὐ εἰμί συλλογισμός , πλήν διαφέρω ὁ πρόσκειμαι κεῖμαι ὁ ὅρος ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω ἤ μή ὑπάρχω . ὁ τε γάρ στερητικός ὡσαύτως ἀντιστρέφω , καί ὁ ἐν ὅλος εἰμί καί ὁ κατά πᾶς ὅμοιος ἀποδίδωμι . ἐν μέν οὖν ὁ ἄλλος ὁ αὐτός τρόπος δείκνυμι διά ὁ ἀντιστροφή ὁ συμπέρασμα ἀναγκαῖος , ὥσπερ ἐπί ὁ ὑπάρχω · ἐν δέ ὁ μέσος σχῆμα , ὅταν εἰμί ὁ καθόλου καταφατικός ὁ δέ ἐν μέρος στερητικός , καί πάλιν ἐν ὁ τρίτος , ὅταν ὁ μέν καθόλου κατηγορικός ὁ δέ ἐν μέρος στερητικός , οὐ ὅμοιος εἰμί ὁ ἀπόδειξις , ἀλλά ἀνάγκη ἐκτίθημι ὅς τις ἑκάτερος μή ὑπάρχω , κατά οὗτος ποιέω ὁ συλλογισμός · εἰμί γάρ ἀναγκαῖος ἐπί οὗτος · εἰ δέ κατά ὁ ἐκτίθημι εἰμί ἀναγκαῖος , καί κατά ἐκεῖνος τις · ὁ γάρ ἐκτίθημι ὅς ἐκεῖνος τίς εἰμί . γίγνομαι δέ ὁ συλλογισμός ἑκάτερος ἐν ὁ οἰκεῖος σχῆμα .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.12
Φανερὸν οὖν ὅτι τοῦ μὲν ὑπάρχειν οὐκ ἔστι συλλογισμός , ἐὰν μὴ ἀμφότεραι ὦσιν αἱ προτάσεις ἐν τῷ ὑπάρχειν , τοῦ δ᾿ ἀναγκαίου ἔστι καὶ τῆς ἑτέρας μόνον ἀναγκαίας οὔσης . Ἐν ἀμφοτέροις δέ , καὶ καταφατικῶν καὶ στερητικῶν ὄντων τῶν συλλογισμῶν , ἀνάγκη τὴν ἑτέραν πρότασιν ὁμοίαν εἶναι τῷ συμπεράσματι . Λέγω δὲ τὸ ὁμοίαν , εἰ μὲν ὑπάρχον , ὑπάρχουσαν , εἰ δ᾿ ἀναγκαῖον , ἀναγκαίαν . Ὥστε καὶ τοῦτο δῆλον , ὅτι οὐκ ἔσται τὸ συμπέρασμα οὔτ᾿ ἀναγκαῖον οὔθ᾿ ὑπάρχον εἶναι μὴ ληφθείσης ἀναγκαίας ἢ ὑπαρχούσης προτάσεως .
Lemmas: φανερός οὖν ὅτι ὁ μέν ὑπάρχω οὐ εἰμί συλλογισμός , ἐάν μή ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις ἐν ὁ ὑπάρχω , ὁ δέ ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ ἕτερος μόνος ἀναγκαῖος εἰμί . ἐν ἀμφότερος δέ , καί καταφατικός καί στερητικός εἰμί ὁ συλλογισμός , ἀνάγκη ὁ ἕτερος πρότασις ὅμοιος εἰμί ὁ συμπέρασμα . λέγω δέ ὁ ὅμοιος , εἰ μέν ὑπάρχω , ὑπάρχω , εἰ δέ ἀναγκαῖος , ἀναγκαῖος . ὥστε καί οὗτος δῆλος , ὅτι οὐ εἰμί ὁ συμπέρασμα οὔτε ἀναγκαῖος οὔτε ὑπάρχω εἰμί μή λαμβάνω ἀναγκαῖος ἤ ὑπάρχω πρότασις .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.24
Ἔτι τε ἐν ἅπαντι δεῖ κατηγορικόν τινα τῶν ὅρων εἶναι καὶ τὸ καθόλου ὑπάρχειν · ἄνευ γὰρ τοῦ καθόλου ἢ οὐκ ἔσται συλλογισμὸς ἢ οὐ πρὸς τὸ κείμενον , ἢ τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτήσεται . Κείσθω γὰρ τὴν μουσικὴν ἡδονὴν εἶναι σπουδαίαν . Εἰ μὲν οὖν ἀξιώσειεν ἡδονὴν εἶναι σπουδαίαν μὴ προσθεὶς τὸ πᾶσαν , οὐκ ἔσται συλλογισμός · εἰ δὲ τινὰ ἡδονήν , εἰ μὲν ἄλλην , οὐδὲν πρὸς τὸ κείμενον , εἰ δ᾿ αὐτὴν ταύτην , τὸ ἐξ ἀρχῆς λαμβάνει . Μᾶλλον δὲ γίνεται φανερὸν ἐν τοῖς διαγράμμασιν , οἷον ὅτι τοῦ ἰσοσκελοῦς ἴσαι αἱ πρὸς τῇ βάσει . Ἔστωσαν εἰς τὸ κέντρον ἠγμέναι αἱ Α Β . Εἰ οὖν ἴσην λαμβάνοι τὴν Α Γ γωνίαν τῇ Β Δ μὴ ὅλως ἀξιώσας ἴσας τὰς τῶν ἡμικυκλίων , καὶ πάλιν τὴν Γ τῇ Δ μὴ πᾶσαν προσλαβὼν τὴν τοῦ τμήματος , ἔτι δ᾿ ἀπ᾿ ἴσων οὐσῶν τῶν ὅλων γωνιῶν καὶ ἴσων ἀφῃρημένων ἴσας εἶναι τὰς λοιπὰς τὰς Ε Ζ , τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτήσεται , ἐὰν μὴ λάβῃ ἀπὸ τῶν ἴσων ἴσων ἀφαιρουμένων ἴσα λείπεσθαι . Φανερὸν οὖν ὅτι ἐν ἅπαντι δεῖ τὸ καθόλου ὑπάρχειν , καὶ ὅτι τὸ μὲν καθόλου ἐξ ἁπάντων τῶν ὅρων καθόλου δείκνυται , τὸ δ᾿ ἐν μέρει καὶ οὕτως κἀκείνως , ὥστ᾿ ἐὰν μὲν ᾖ τὸ συμπέρασμα καθόλου , καὶ τοὺς ὅρους ἀνάγκη καθόλου εἶναι , ἐὰν δ᾿ οἱ ὅροι καθόλου , ἐνδέχεται τὸ συμπέρασμα μὴ εἶναι καθόλου . Δῆλον δὲ καὶ ὅτι ἐν ἅπαντι συλλογισμῷ ἢ ἀμφοτέρας ἢ τὴν ἑτέραν πρότασιν ὁμοίαν ἀνάγκη γίνεσθαι τῷ συμπεράσματι . Λέγω δ᾿ οὐ μόνον τῷ καταφατικὴν εἶναι ἢ στερητικήν , ἀλλὰ καὶ τῷ ἀναγκαίαν ἢ ὑπάρχουσαν ἢ ἐνδεχομένην . Ἐπισκέψασθαι δὲ δεῖ καὶ τὰς ἄλλας κατηγορίας . Φανερὸν δὲ καὶ ἁπλῶς πότ᾿ ἔσται καὶ πότ᾿ οὐκ ἔσται συλλογισμός , καὶ πότε δυνατὸς καὶ πότε τέλειος , καὶ ὅτι συλλογισμοῦ ὄντος ἀναγκαῖον ἔχειν τοὺς ὅρους κατά τινα τῶν εἰρημένων τρόπων .
Lemmas: ἔτι τε ἐν ἅπας δέω κατηγορικός τις ὁ ὅρος εἰμί καί ὁ καθόλου ὑπάρχω · ἄνευ γάρ ὁ καθόλου ἤ οὐ εἰμί συλλογισμός ἤ οὐ πρός ὁ κεῖμαι , ἤ ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω . κεῖμαι γάρ ὁ μουσικός ἡδονή εἰμί σπουδαῖος . εἰ μέν οὖν ἀξιόω ἡδονή εἰμί σπουδαῖος μή προστίθημι ὁ πᾶς , οὐ εἰμί συλλογισμός · εἰ δέ τις ἡδονή , εἰ μέν ἄλλος , οὐδείς πρός ὁ κεῖμαι , εἰ δέ αὐτός οὗτος , ὁ ἐκ ἀρχή λαμβάνω . μάλα δέ γίγνομαι φανερός ἐν ὁ διάγραμμα , οἷος ὅτι ὁ ἰσοσκελής ἴσος ὁ πρός ὁ βάσις . εἰμί εἰς ὁ κέντρον ἄγω ὁ Α Β . εἰ οὖν ἴσος λαμβάνω ὁ Α Γ γωνία ὁ Β Δ μή ὅλος ἀξιόω ἴσος ὁ ὁ ἡμικύκλιον , καί πάλιν ὁ Γ ὁ Δ μή πᾶς προσλαμβάνω ὁ ὁ τμῆμα , ἔτι δέ ἀπό ἴσος εἰμί ὁ ὅλος γωνία καί ἴσος ἀφαιρέω ἴσος εἰμί ὁ λοιπός ὁ Ε Ζ , ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω , ἐάν μή λαμβάνω ἀπό ὁ ἴσος ἴσος ἀφαιρέω ἴσος λείπω . φανερός οὖν ὅτι ἐν ἅπας δέω ὁ καθόλου ὑπάρχω , καί ὅτι ὁ μέν καθόλου ἐκ ἅπας ὁ ὅρος καθόλου δείκνυμι , ὁ δέ ἐν μέρος καί οὕτως κἀκεῖνος , ὥστε ἐάν μέν εἰμί ὁ συμπέρασμα καθόλου , καί ὁ ὅρος ἀνάγκη καθόλου εἰμί , ἐάν δέ ὁ ὅρος καθόλου , ἐνδέχομαι ὁ συμπέρασμα μή εἰμί καθόλου . δῆλος δέ καί ὅτι ἐν ἅπας συλλογισμός ἤ ἀμφότερος ἤ ὁ ἕτερος πρότασις ὅμοιος ἀνάγκη γίγνομαι ὁ συμπέρασμα . λέγω δέ οὐ μόνος ὁ καταφατικός εἰμί ἤ στερητικός , ἀλλά καί ὁ ἀναγκαῖος ἤ ὑπάρχω ἤ ἐνδέχομαι . ἐπισκοπέω δέ δέω καί ὁ ἄλλος κατηγορία . φανερός δέ καί ἁπλῶς πότε εἰμί καί πότε οὐ εἰμί συλλογισμός , καί πότε δυνατός καί πότε τέλειος , καί ὅτι συλλογισμός εἰμί ἀναγκαῖος ἔχω ὁ ὅρος κατά τις ὁ λέγω τρόπος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.30
Ἡ μὲν οὖν ὁδὸς κατὰ πάντων ἡ αὐτὴ καὶ περὶ φιλοσοφίαν καὶ περὶ τέχνην ὁποιανοῦν καὶ μάθημα · δεῖ γὰρ τὰ ὑπάρχοντα καὶ οἷς ὑπάρχει περὶ ἕκαστον ἀθρεῖν , καὶ τούτων ὡς πλείστων εὐπορεῖν , καὶ ταῦτα διὰ τῶν τριῶν ὅρων σκοπεῖν , ἀνασκευάζοντα μὲν ὡδί , κατασκευάζοντα δὲ ὡδί , κατὰ μὲν ἀλήθειαν ἐκ τῶν κατ᾿ ἀλήθειαν διαγεγραμμένων ὑπάρχειν , εἰς δὲ τοὺς διαλεκτικοὺς συλλογισμοὺς ἐκ τῶν κατὰ δόξαν προτάσεων . Αἱ δ᾿ ἀρχαὶ τῶν συλλογισμῶν καθόλου μὲν εἴρηνται , ὃν τρόπον τ᾿ ἔχουσι καὶ ὃν τρόπον δεῖ θηρεύειν αὐτάς , ὅπως μὴ βλέπωμεν εἰς ἅπαντα τὰ λεγόμενα , μηδ᾿ εἰς ταὐτὰ κατασκευάζοντες καὶ ἀνασκευάζοντες , μηδὲ κατασκευάζοντές τε κατὰ παντὸς ἢ τινὸς καὶ ἀνασκευάζοντες ἀπὸ πάντων ἢ τινῶν , ἀλλ᾿ εἰς ἐλάττω καὶ ὡρισμένα , καθ᾿ ἕκαστον δὲ ἐκλέγειν τῶν ὄντων , οἷον περὶ ἀγαθοῦ ἢ ἐπιστήμης . Ἰδίᾳ δὲ καθ᾿ ἑκάστην εἰσὶν αἱ πλεῖσται . Διὸ τὰς μὲν ἀρχὰς τὰς περὶ ἕκαστον ἐμπειρίας ἐστὶ παραδοῦναι . Λέγω δ᾿ οἷον τὴν ἀστρολογικὴν μὲν ἐμπειρίαν τῆς ἀστρολογικῆς ἐπιστήμης · ληφθέντων γὰρ ἱκανῶς τῶν φαινομένων οὕτως εὑρέθησαν αἱ ἀστρολογικαὶ ἀποδείξεις . Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ ἄλλην ὁποιανοῦν ἔχει τέχνην τε καὶ ἐπιστήμην . Ὤστ᾿ ἐὰν ληφθῇ τὰ ὑπάρχοντα περὶ ἕκαστον , ἡμέτερον ἤδη τὰς ἀποδείξεις ἑτοίμως ἐμφανίζειν . Εἰ γὰρ μηδὲν κατὰ τὴν ἱστορίαν παραλειφθείη τῶν ἀληθῶς ὑπαρχόντων τοῖς πράγμασιν , ἕξομεν περὶ ἅπαντος οὗ μὲν ἔστιν ἀπόδειξις , ταύτην εὑρεῖν καὶ ἀποδεικνύναι , οὗ δὲ μὴ πέφυκεν ἀπόδειξις , τοῦτο ποιεῖν φανερόν . Καθόλου μὲν οὖν , ὃν δεῖ τρόπον τὰς προτάσεις ἐκλέγειν , εἴρηται σχεδόν · δι᾿ ἀκριβείας δὲ διεληλύθαμεν ἐν τῇ πραγματείᾳ τῇ περὶ τὴν διαλεκτικήν .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ὁδός κατά πᾶς ὁ αὐτός καί περί φιλοσοφία καί περί τέχνη ὁποῖος καί μάθημα · δέω γάρ ὁ ὑπάρχω καί ὅς ὑπάρχω περί ἕκαστος ἀθρέω , καί οὗτος ὡς πολύς εὐπορέω , καί οὗτος διά ὁ τρεῖς ὅρος σκοπέω , ἀνασκευάζω μέν ὡδί , κατασκευάζω δέ ὡδί , κατά μέν ἀλήθεια ἐκ ὁ κατά ἀλήθεια διαγράφω ὑπάρχω , εἰς δέ ὁ διαλεκτικός συλλογισμός ἐκ ὁ κατά δόξα πρότασις . ὁ δέ ἀρχή ὁ συλλογισμός καθόλου μέν λέγω , ὅς τρόπος τε ἔχω καί ὅς τρόπος δέω θηρεύω αὐτός , ὅπως μή βλέπω εἰς ἅπας ὁ λέγω , μηδέ εἰς αὐτός κατασκευάζω καί ἀνασκευάζω , μηδέ κατασκευάζω τε κατά πᾶς ἤ τις καί ἀνασκευάζω ἀπό πᾶς ἤ τις , ἀλλά εἰς ἐλαχύς καί ὁρίζω , κατά ἕκαστος δέ ἐκλέγω ὁ εἰμί , οἷος περί ἀγαθός ἤ ἐπιστήμη . ἴδιος δέ κατά ἕκαστος εἰμί ὁ πολύς . διό ὁ μέν ἀρχή ὁ περί ἕκαστος ἐμπειρία εἰμί παραδίδωμι . λέγω δέ οἷος ὁ ἀστρολογικός μέν ἐμπειρία ὁ ἀστρολογικός ἐπιστήμη · λαμβάνω γάρ ἱκανός ὁ φαίνω οὕτως εὑρίσκω ὁ ἀστρολογικός ἀπόδειξις . ὅμοιος δέ καί περί ἄλλος ὁποῖος ἔχω τέχνη τε καί ἐπιστήμη . ὥστε ἐάν λαμβάνω ὁ ὑπάρχω περί ἕκαστος , ἡμέτερος ἤδη ὁ ἀπόδειξις ἑτοῖμος ἐμφανίζω . εἰ γάρ μηδείς κατά ὁ ἱστορία παραλείπω ὁ ἀληθής ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα , ἔχω περί ἅπας ὅς μέν εἰμί ἀπόδειξις , οὗτος εὑρίσκω καί ἀποδείκνυμι , ὅς δέ μή φύω ἀπόδειξις , οὗτος ποιέω φανερός . καθόλου μέν οὖν , ὅς δέω τρόπος ὁ πρότασις ἐκλέγω , λέγω σχεδόν · διά ἀκρίβεια δέ διέρχομαι ἐν ὁ πραγματεία ὁ περί ὁ διαλεκτικός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.33
Πολλάκις μὲν οὖν ἀπατᾶσθαι συμβαίνει περὶ τοὺς συλλογισμοὺς διὰ τὸ ἀναγκαῖον , ὥσπερ εἴρηται πρότερον , ἐνίοτε δὲ παρὰ τὴν ὁμοιότητα τῆς τῶν ὅρων θέσεως · ὅπερ οὐ χρὴ λανθάνειν ἡμᾶς . Οἷον εἰ τὸ Α κατὰ τοῦ Β λέγεται καὶ τὸ Β κατὰ τοῦ Γ · δόξειε γὰρ ἂν οὕτως ἐχόντων τῶν ὅρων εἶναι συλλογισμός , οὐ γίνεται δ᾿ οὔτ᾿ ἀναγκαῖον οὐδὲν οὔτε συλλογισμός . Ἔστω γὰρ ἐφ᾿ ᾧ Α τὸ ἀεὶ εἶναι , ἐφ᾿ ᾧ δὲ Β διανοητὸς Ἀριστομένης , τὸ δ᾿ ἐφ᾿ ᾧ Γ Ἀριστομένης . Ἀληθὲς δὴ τὸ Α τῷ Β ὑπάρχειν · ἀεὶ γάρ ἐστι διανοητὸς Ἀριστομένης . Ἀλλὰ καὶ τὸ Β τῷ Γ · ὁ γὰρ Ἀριστομένης ἐστὶ διανοητὸς Ἀριστομένης . Τὸ δ᾿ Α τῷ Γ οὐχ ὑπάρχει · φθαρτὸς γάρ ἐστιν ὁ Ἀριστομένης . Οὐκ ἄρα ἐγίνετο συλλογισμὸς οὕτως ἐχόντων τῶν ὅρων , ἀλλ᾿ ἔδει καθόλου τὴν Α Β ληφθῆναι πρότασιν . Τοῦτο δὲ ψεῦδος , τὸ ἀξιοῦν πάντα τὸν διανοητὸν Ἀριστομένην ἀεὶ εἶναι , φθαρτοῦ ὄντος Ἀριστομένους . Πάλιν ἔστω τὸ μὲν ἐφ᾿ ᾧ Γ Μίκκαλος , τὸ δ᾿ ἐφ᾿ ᾧ Β μουσικὸς Μίκκαλος , ἐφ᾿ ᾧ δὲ τὸ Α τὸ φθείρεσθαι αὔριον . Ἀληθὲς δὴ τὸ Β τοῦ Γ κατηγορεῖν · ὁ γὰρ Μίκκαλός ἐστι μουσικὸς Μίκκαλος . Ἀλλὰ καὶ τὸ Α τοῦ Β · φθείροιτο γὰρ ἂν αὔριον μουσικὸς Μίκκαλος . Τὸ δέ γε Α τοῦ Γ ψεῦδος . Τοῦτο δὴ ταὐτόν ἐστι τῷ πρότερον · οὐ γὰρ ἀληθὲς καθόλου , Μίκκαλος μουσικὸς ὅτι φθείρεται αὔριον · τούτου δὲ μὴ ληφθέντος οὐκ ἦν συλλογισμός . Αὕτη μὲν οὖν ἡ ἀπάτη γίνεται ἐν τῷ παρὰ μικρόν · ὡς γὰρ οὐδὲν διαφέρον εἰπεῖν τόδε τῷδε ὑπάρχειν ἢ τόδε τῷδε παντὶ ὑπάρχειν , συγχωροῦμεν .
Lemmas: πολλάκις μέν οὖν ἀπατάω συμβαίνω περί ὁ συλλογισμός διά ὁ ἀναγκαῖος , ὥσπερ λέγω πρότερος , ἐνίοτε δέ παρά ὁ ὁμοιότης ὁ ὁ ὅρος θέσις · ὅς οὐ χρή λανθάνω ἐγώ . οἷον εἰ ὁ Α κατά ὁ Β λέγω καί ὁ Β κατά ὁ Γ · δοκέω γάρ ἄν οὕτως ἔχω ὁ ὅρος εἰμί συλλογισμός , οὐ γίγνομαι δέ οὔτε ἀναγκαῖος οὐδείς οὔτε συλλογισμός . εἰμί γάρ ἐπί ὅς Α ὁ ἀεί εἰμί , ἐπί ὅς δέ Β διανοητός Ἀριστομένης , ὁ δέ ἐπί ὅς Γ Ἀριστομένης . ἀληθής δή ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω · ἀεί γάρ εἰμί διανοητός Ἀριστομένης . ἀλλά καί ὁ Β ὁ Γ · ὁ γάρ Ἀριστομένης εἰμί διανοητός Ἀριστομένης . ὁ δέ Α ὁ Γ οὐ ὑπάρχω · φθαρτός γάρ εἰμί ὁ Ἀριστομένης . οὐ ἄρα γίγνομαι συλλογισμός οὕτως ἔχω ὁ ὅρος , ἀλλά δέω καθόλου ὁ Α Β λαμβάνω πρότασις . οὗτος δέ ψεῦδος , ὁ ἀξιόω πᾶς ὁ διανοητός Ἀριστομένης ἀεί εἰμί , φθαρτός εἰμί Ἀριστομένης . πάλιν εἰμί ὁ μέν ἐπί ὅς Γ Μίκκαλος , ὁ δέ ἐπί ὅς Β μουσικός Μίκκαλος , ἐπί ὅς δέ ὁ Α ὁ φθείρω αὔριον . ἀληθής δή ὁ Β ὁ Γ κατηγορέω · ὁ γάρ Μίκκαλος εἰμί μουσικός Μίκκαλος . ἀλλά καί ὁ Α ὁ Β · φθείρω γάρ ἄν αὔριον μουσικός Μίκκαλος . ὁ δέ γε Α ὁ Γ ψεῦδος . οὗτος δή αὐτός εἰμί ὁ πρότερος · οὐ γάρ ἀληθής καθόλου , Μίκκαλος μουσικός ὅτι φθείρω αὔριον · οὗτος δέ μή λαμβάνω οὐ εἰμί συλλογισμός . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀπάτη γίγνομαι ἐν ὁ παρά μικρός · ὡς γάρ οὐδείς διαφέρω λέγω ὅδε ὅδε ὑπάρχω ἤ ὅδε ὅδε πᾶς ὑπάρχω , συγχωρέω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.34
Πολλάκις δὲ διαψεύδεσθαι συμπεσεῖται παρὰ τὸ μὴ καλῶς ἐκτίθεσθαι τοὺς κατὰ τὴν πρότασιν ὅρους , οἷον εἰ τὸ μὲν Α εἴη ὑγίεια , τὸ δ᾿ ἐφ᾿ ᾧ Β νόσος , ἐφ᾿ ᾧ δὲ Γ ἄνθρωπος . Ἀληθὲς γὰρ εἰπεῖν ὅτι τὸ Α οὐδενὶ τῷ Β ἐνδέχεται ὑπάρχειν ( οὐδεμιᾷ γὰρ νόσῳ ὑγίεια ὑπάρχει ) , καὶ πάλιν ὅτι τὸ Β παντὶ τῷ Γ ὑπάρχει ( πᾶς γὰρ ἄνθρωπος δεκτικὸς νόσου ) . Δόξειεν ἂν οὖν συμβαίνειν μηδενὶ ἀνθρώπῳ ἐνδέχεσθαι ὑγίειαν ὑπάρχειν . Τούτου δ᾿ αἴτιον τὸ μὴ καλῶς ἐκκεῖσθαι τοὺς ὅρους κατὰ τὴν λέξιν , ἐπεὶ μεταληφθέντων τῶν κατὰ τὰς ἕξεις οὐκ ἔσται συλλογισμός , οἷον ἀντὶ μὲν τῆς ὑγιείας εἰ τεθείη τὸ ὑγιαῖνον , ἀντὶ δὲ τῆς νόσου τὸ νοσοῦν . Οὐ γὰρ ἀληθὲς εἰπεῖν ὡς οὐκ ἐνδέχεται τῷ νοσοῦντι τὸ ὑγιαίνειν ὑπάρξαι . Τούτου δὲ μὴ ληφθέντος οὐ γίνεται συλλογισμός , εἰ μὴ τοῦ ἐνδέχεσθαι · τοῦτο δ᾿ οὐκ ἀδύνατον · ἐνδέχεται γὰρ μηδενὶ ἀνθρώπῳ ὑπάρχειν ὑγίειαν . Πάλιν ἐπὶ τοῦ μέσου σχήματος ὁμοίως ἔσται τὸ ψεῦδος · τὴν γὰρ ὑγίειαν νόσῳ μὲν οὐδεμιᾷ ἀνθρώπῳ δὲ παντὶ ἐνδέχεται ὑπάρχειν , ὥστ᾿ οὐδενὶ ἀνθρώπῳ νόσον . Ἐν δὲ τῷ τρίτῳ σχήματι κατὰ τὸ ἐνδέχεσθαι συμβαίνει τὸ ψεῦδος . Καὶ γὰρ ὑγίειαν καὶ νόσον καὶ ἐπιστήμην καὶ ἄγνοιαν καὶ ὅλως τὰ ἐναντία τῷ αὐτῷ ἐνδέχεται ὑπάρχειν , ἀλλήλοις δ᾿ ἀδύνατον . Τοῦτο δ᾿ ἀνομολογούμενον τοῖς προειρημένοις · ὅτε γὰρ τῷ αὐτῷ πλείω ἐνεδέχετο ὑπάρχειν , ἐνεδέχετο καὶ ἀλλήλοις . Φανερὸν οὖν ὅτι ἐν ἅπασι τούτοις ἡ ἀπάτη γίνεται παρὰ τὴν τῶν ὅρων ἔκθεσιν · μεταληφθέντων γὰρ τῶν κατὰ τὰς ἕξεις οὐδὲν γίνεται ψεῦδος . Δῆλον οὖν ὅτι κατὰ τὰς τοιαύτας προτάσεις ἀεὶ τὸ κατὰ τὴν ἕξιν ἀντὶ τῆς ἕξεως μεταληπτέον καὶ θετέον ὅρον .
Lemmas: πολλάκις δέ διαψεύδω συμπίπτω παρά ὁ μή καλός ἐκτίθημι ὁ κατά ὁ πρότασις ὅρος , οἷος εἰ ὁ μέν Α εἰμί ὑγίεια , ὁ δέ ἐπί ὅς Β νόσος , ἐπί ὅς δέ Γ ἄνθρωπος . ἀληθής γάρ λέγω ὅτι ὁ Α οὐδείς ὁ Β ἐνδέχομαι ὑπάρχω ( οὐδείς γάρ νόσος ὑγίεια ὑπάρχω ) , καί πάλιν ὅτι ὁ Β πᾶς ὁ Γ ὑπάρχω ( πᾶς γάρ ἄνθρωπος δεκτικός νόσος ) . δοκέω ἄν οὖν συμβαίνω μηδείς ἄνθρωπος ἐνδέχομαι ὑγίεια ὑπάρχω . οὗτος δέ αἴτιος ὁ μή καλός ἔκκειμαι ὁ ὅρος κατά ὁ λέξις , ἐπεί μεταλαμβάνω ὁ κατά ὁ ἕξις οὐ εἰμί συλλογισμός , οἷος ἀντί μέν ὁ ὑγίεια εἰ τίθημι ὁ ὑγιαίνω , ἀντί δέ ὁ νόσος ὁ νοσέω . οὐ γάρ ἀληθής λέγω ὡς οὐ ἐνδέχομαι ὁ νοσέω ὁ ὑγιαίνω ὑπάρχω . οὗτος δέ μή λαμβάνω οὐ γίγνομαι συλλογισμός , εἰ μή ὁ ἐνδέχομαι · οὗτος δέ οὐ ἀδύνατος · ἐνδέχομαι γάρ μηδείς ἄνθρωπος ὑπάρχω ὑγίεια . πάλιν ἐπί ὁ μέσος σχῆμα ὅμοιος εἰμί ὁ ψεῦδος · ὁ γάρ ὑγίεια νόσος μέν οὐδείς ἄνθρωπος δέ πᾶς ἐνδέχομαι ὑπάρχω , ὥστε οὐδείς ἄνθρωπος νόσος . ἐν δέ ὁ τρίτος σχῆμα κατά ὁ ἐνδέχομαι συμβαίνω ὁ ψεῦδος . καί γάρ ὑγίεια καί νόσος καί ἐπιστήμη καί ἄγνοια καί ὅλος ὁ ἐναντίος ὁ αὐτός ἐνδέχομαι ὑπάρχω , ἀλλήλων δέ ἀδύνατος . οὗτος δέ ἀνομολογέομαι ὁ προλέγω · ὅτε γάρ ὁ αὐτός πολύς ἐνδέχομαι ὑπάρχω , ἐνδέχομαι καί ἀλλήλων . φανερός οὖν ὅτι ἐν ἅπας οὗτος ὁ ἀπάτη γίγνομαι παρά ὁ ὁ ὅρος ἔκθεσις · μεταλαμβάνω γάρ ὁ κατά ὁ ἕξις οὐδείς γίγνομαι ψεῦδος . δῆλος οὖν ὅτι κατά ὁ τοιοῦτος πρότασις ἀεί ὁ κατά ὁ ἕξις ἀντί ὁ ἕξις μεταληπτέος καί τίθημι ὅρος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.35
Οὐ δεῖ δὲ τοὺς ὅρους ἀεὶ ζητεῖν ὀνόματι ἐκτίθεσθαι · πολλάκις γὰρ ἔσονται λόγοι οἷς οὐ κεῖται ὄνομα . Διὸ χαλεπὸν ἀνάγειν τοὺς τοιούτους συλλογισμούς . Ἐνίοτε δὲ καὶ ἀπατᾶσθαι συμβήσεται διὰ τὴν τοιαύτην ζήτησιν , οἷον ὅτι τῶν ἀμέσων ἐστὶ συλλογισμός . Ἔστω τὸ Α δύο ὀρθαί , τὸ ἐφ᾿ ᾧ Β τρίγωνον , ἐφ᾿ ᾧ δὲ Γ ἰσοσκελές . Τῷ μὲν οὖν Γ ὑπάρχει τὸ Α διὰ τὸ Β , τῷ δὲ Β οὐκέτι δι᾿ ἄλλο · καθ᾿ αὑτὸ γὰρ τὸ τρίγωνον ἔχει δύο ὀρθάς , ὥστ᾿ οὐκ ἔσται μέσον τοῦ Α Β ἀποδεικτοῦ ὄντος . Φανερὸν γὰρ ὅτι τὸ μέσον οὐχ οὕτως ἀεὶ ληπτέον ὡς τόδε τι , ἀλλ᾿ ἐνίοτε λόγον , ὅπερ συμβαίνει κἀπὶ τοῦ λεχθέντος .
Lemmas: οὐ δέω δέ ὁ ὅρος ἀεί ζητέω ὄνομα ἐκτίθημι · πολλάκις γάρ εἰμί λόγος ὅς οὐ κεῖμαι ὄνομα . διό χαλεπός ἀνάγω ὁ τοιοῦτος συλλογισμός . ἐνίοτε δέ καί ἀπατάω συμβαίνω διά ὁ τοιοῦτος ζήτησις , οἷος ὅτι ὁ ἄμεσος εἰμί συλλογισμός . εἰμί ὁ Α δύο ὀρθός , ὁ ἐπί ὅς Β τρίγωνον , ἐπί ὅς δέ Γ ἰσοσκελής . ὁ μέν οὖν Γ ὑπάρχω ὁ Α διά ὁ Β , ὁ δέ Β οὐκέτι διά ἄλλος · κατά ἑαυτοῦ γάρ ὁ τρίγωνον ἔχω δύο ὀρθός , ὥστε οὐ εἰμί μέσος ὁ Α Β ἀποδεικτός εἰμί . φανερός γάρ ὅτι ὁ μέσος οὐ οὕτως ἀεί λαμβάνω ὡς ὅδε τις , ἀλλά ἐνίοτε λόγος , ὅς συμβαίνω ἐπί ὁ λέγω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.37
Τὸ δ᾿ ὑπάρχειν τόδε τῷδε καὶ τὸ ἀληθεύεσθαι τόδε κατὰ τοῦδε τοσαυταχῶς ληπτέον ὁσαχῶς αἱ κατηγορίαι διῄρηνται , καὶ ταύτας ἢ πῇ ἢ ἁπλῶς , ἔτι ἁπλᾶς ἢ συμπεπλεγμένας · ὁμοίως δὲ καὶ τὸ μὴ ὑπάρχειν . Ἐπισκεπτέον δὲ ταῦτα καὶ διοριστέον βέλτιον .
Lemmas: ὁ δέ ὑπάρχω ὅδε ὅδε καί ὁ ἀληθεύω ὅδε κατά ὅδε τοσαυταχῶς λαμβάνω ὁσαχῶς ὁ κατηγορία διαιρέω , καί οὗτος ἤ πῇ ἤ ἁπλῶς , ἔτι ἁπλόος ἤ συμπλέκω · ὅμοιος δέ καί ὁ μή ὑπάρχω . ἐπισκοπέω δέ οὗτος καί διοριστέον ἀγαθός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.39
Δεῖ δὲ καὶ μεταλαμβάνειν ἃ τὸ αὐτὸ δύναται , ὀνόματα ἀντ᾿ ὀνομάτων καὶ λόγους ἀντὶ λόγων καὶ ὄνομα καὶ λόγον , καὶ ἀεὶ ἀντὶ τοῦ λόγου τοὔνομα λαμβάνειν · ῥᾴων γὰρ ἡ τῶν ὅρων ἔκθεσις . Οἷον εἰ μηδὲν διαφέρει εἰπεῖν τὸ ὑποληπτὸν τοῦ δοξαστοῦ μὴ εἶναι γένος ἢ μὴ εἶναι ὅπερ ὑποληπτόν τι τὸ δοξαστόν ( ταὐτὸν γὰρ τὸ σημαινόμενον ) , ἀντὶ τοῦ λόγου τοῦ λεχθέντος τὸ ὑποληπτὸν καὶ τὸ δοξαστὸν ὅρους θετέον .
Lemmas: δέω δέ καί μεταλαμβάνω ὅς ὁ αὐτός δύναμαι , ὄνομα ἀντί ὄνομα καί λόγος ἀντί λόγος καί ὄνομα καί λόγος , καί ἀεί ἀντί ὁ λόγος ὄνομα λαμβάνω · ῥᾴδιος γάρ ὁ ὁ ὅρος ἔκθεσις . οἷον εἰ μηδείς διαφέρω λέγω ὁ ὑποληπτός ὁ δοξαστός μή εἰμί γένος ἤ μή εἰμί ὅς ὑποληπτός τις ὁ δοξαστός ( αὐτός γάρ ὁ σημαίνω ) , ἀντί ὁ λόγος ὁ λέγω ὁ ὑποληπτός καί ὁ δοξαστός ὅρος τίθημι .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.40
Ἐπεὶ δ᾿ οὐ ταὐτόν ἐστι τὸ εἶναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν καὶ τὸ εἶναι τὴν ἡδονὴν τὸ ἀγαθόν , οὐχ ὁμοίως θετέον τοὺς ὅρους , ἀλλ᾿ εἰ μέν ἐστιν ὁ συλλογισμὸς ὅτι ἡ ἡδονὴ τἀγαθόν , τἀγαθόν , εἰ δ᾿ ὅτι ἀγαθόν , ἀγαθόν . Οὕτως κἀπὶ τῶν ἄλλων .
Lemmas: ἐπεί δέ οὐ αὐτός εἰμί ὁ εἰμί ὁ ἡδονή ἀγαθός καί ὁ εἰμί ὁ ἡδονή ὁ ἀγαθός , οὐ ὅμοιος τίθημι ὁ ὅρος , ἀλλά εἰ μέν εἰμί ὁ συλλογισμός ὅτι ὁ ἡδονή ἀγαθός , ἀγαθός , εἰ δέ ὅτι ἀγαθός , ἀγαθός . οὕτως ἐπί ὁ ἄλλος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.41
Οὐκ ἔστι δὲ ταὐτὸν οὔτ᾿ εἶναι οὔτ᾿ εἰπεῖν , ὅτι ᾧ τὸ Β ὑπάρχει , τούτῳ παντὶ τὸ Α ὑπάρχει , καὶ τὸ εἰπεῖν τὸ ᾧ παντὶ τὸ Β ὑπάρχει , καὶ τὸ Α παντὶ ὑπάρχει · οὐδὲν γὰρ κωλύει τὸ Β τῷ Γ ὑπάρχειν , μὴ παντὶ δέ . Οἷον ἔστω τὸ Β καλόν , τὸ δὲ Γ λευκόν . Εἰ δὴ λευκῷ τινὶ ὑπάρχει καλόν , ἀληθὲς εἰπεῖν ὅτι τῷ λευκῷ ὑπάρχει καλόν · ἀλλ᾿ οὐ παντὶ ἴσως . Εἰ μὲν οὖν τὸ Α τῷ Β ὑπάρχει , μὴ παντὶ δὲ καθ᾿ οὗ τὸ Β , οὔτ᾿ εἰ παντὶ τῷ Γ τὸ Β , οὔτ᾿ εἰ μόνον ὑπάρχει , ἀνάγκη τὸ Α οὐχ ὅτι οὐ παντί , ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ὑπάρχειν . Εἰ δὲ καθ᾿ οὗ ἂν τὸ Β λέγηται ἀληθῶς , τούτῳ παντὶ ὑπάρχει , συμβήσεται τὸ Α , καθ᾿ οὗ παντὸς τὸ Β λέγεται , κατὰ τούτου παντὸς λέγεσθαι . Εἰ μέντοι τὸ Α λέγεται , καθ᾿ οὗ ἂν τὸ Β λέγηται , κατὰ παντός , οὐδὲν κωλύει τῷ Γ ὑπάρχειν τὸ Β , μὴ παντὶ δὲ τὸ Α ἢ ὅλως μὴ ὑπάρχειν . Ἐν δὴ τοῖς τρισὶν ὅροις δῆλον ὅτι τὸ καθ᾿ οὗ τὸ Β , παντὸς τὸ Α λέγεσθαι , τοῦτ᾿ ἔστι , καθ᾿ ὅσων τὸ Β λέγεται , κατὰ πάντων λέγεσθαι καὶ τὸ Α . Καὶ εἰ μὲν κατὰ παντὸς τὸ Β , καὶ τὸ Α οὕτως · εἰ δὲ μὴ κατὰ παντός , οὐκ ἀνάγκη τὸ Α κατὰ παντός . Οὐ δεῖ δ᾿ οἴεσθαι παρὰ τὸ ἐκτίθεσθαί τι συμβαίνειν ἄτοπον · οὐδὲν γὰρ προσχρώμεθα τῷ τόδε τι εἶναι , ἀλλ᾿ ὥσπερ ὁ γεωμέτρης τὴν ποδιαίαν καὶ εὐθεῖαν τήνδε καὶ ἀπλατῆ εἶναι λέγει οὐκ οὖσαν , ἀλλ᾿ οὐχ οὕτως χρῆται ὡς ἐκ τούτων συλλογιζόμενος . Ὅλως γὰρ ὃ μή ἐστιν ὡς ὅλον πρὸς μέρος καὶ ἄλλο πρὸς τοῦτο ὡς μέρος πρὸς ὅλον , ἐξ οὐδενὸς τῶν τοιούτων δείκνυσιν ὁ δεικνύων , ὥστε οὐδὲ γίνεται συλλογισμός . Τῷ δ᾿ ἐκτίθεσθαι οὕτω χρώμεθα ὥσπερ καὶ τῷ αἰσθάνεσθαι , τὸν μανθάνοντα λέγοντες · οὐ γὰρ οὕτως ὡς ἄνευ τούτων οὐχ οἷόν τ᾿ ἀποδειχθῆναι , ὥσπερ ἐξ ὧν ὁ συλλογισμός .
Lemmas: οὐ εἰμί δέ αὐτός οὔτε εἰμί οὔτε λέγω , ὅτι ὅς ὁ Β ὑπάρχω , οὗτος πᾶς ὁ Α ὑπάρχω , καί ὁ λέγω ὁ ὅς πᾶς ὁ Β ὑπάρχω , καί ὁ Α πᾶς ὑπάρχω · οὐδείς γάρ κωλύω ὁ Β ὁ Γ ὑπάρχω , μή πᾶς δέ . οἷος εἰμί ὁ Β καλός , ὁ δέ Γ λευκός . εἰ δή λευκός τις ὑπάρχω καλός , ἀληθής λέγω ὅτι ὁ λευκός ὑπάρχω καλός · ἀλλά οὐ πᾶς ἴσως . εἰ μέν οὖν ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω , μή πᾶς δέ κατά ὅς ὁ Β , οὔτε εἰ πᾶς ὁ Γ ὁ Β , οὔτε εἰ μόνος ὑπάρχω , ἀνάγκη ὁ Α οὐ ὅτι οὐ πᾶς , ἀλλά οὐδέ ὑπάρχω . εἰ δέ κατά ὅς ἄν ὁ Β λέγω ἀληθής , οὗτος πᾶς ὑπάρχω , συμβαίνω ὁ Α , κατά ὅς πᾶς ὁ Β λέγω , κατά οὗτος πᾶς λέγω . εἰ μέντοι ὁ Α λέγω , κατά ὅς ἄν ὁ Β λέγω , κατά πᾶς , οὐδείς κωλύω ὁ Γ ὑπάρχω ὁ Β , μή πᾶς δέ ὁ Α ἤ ὅλος μή ὑπάρχω . ἐν δή ὁ τρεῖς ὅρος δῆλος ὅτι ὁ κατά ὅς ὁ Β , πᾶς ὁ Α λέγω , οὗτος εἰμί , κατά ὅσος ὁ Β λέγω , κατά πᾶς λέγω καί ὁ Α . καί εἰ μέν κατά πᾶς ὁ Β , καί ὁ Α οὕτως · εἰ δέ μή κατά πᾶς , οὐ ἀνάγκη ὁ Α κατά πᾶς . οὐ δέω δέ οἴομαι παρά ὁ ἐκτίθημι τις συμβαίνω ἄτοπος · οὐδείς γάρ προσχράω ὁ ὅδε τις εἰμί , ἀλλά ὥσπερ ὁ γεωμέτρης ὁ ποδιαῖος καί εὐθύς ὅδε καί ἀπλατής εἰμί λέγω οὐ εἰμί , ἀλλά οὐ οὕτως χράω ὡς ἐκ οὗτος συλλογίζομαι . ὅλος γάρ ὅς μή εἰμί ὡς ὅλος πρός μέρος καί ἄλλος πρός οὗτος ὡς μέρος πρός ὅλος , ἐκ οὐδείς ὁ τοιοῦτος δείκνυμι ὁ δείκνυμι , ὥστε οὐδέ γίγνομαι συλλογισμός . ὁ δέ ἐκτίθημι οὕτως χράω ὥσπερ καί ὁ αἰσθάνομαι , ὁ μανθάνω λέγω · οὐ γάρ οὕτως ὡς ἄνευ οὗτος οὐ οἷος τε ἀποδείκνυμι , ὥσπερ ἐκ ὅς ὁ συλλογισμός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.42
Μὴ λανθανέτω δ᾿ ἡμᾶς ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ συλλογισμῷ οὐχ ἅπαντα τὰ συμπεράσματα δι᾿ ἑνὸς σχήματός εἰσιν , ἀλλὰ τὸ μὲν διὰ τούτου τὸ δὲ δι᾿ ἄλλου . Δῆλον οὖν ὅτι καὶ τὰς ἀναλύσεις οὕτω ποιητέον . Ἐπεὶ δ᾿ οὐ πᾶν πρόβλημα ἐν ἅπαντι σχήματι ἀλλ᾿ ἐν ἑκάστῳ τεταγμένα , φανερὸν ἐκ τοῦ συμπεράσματος ἐν ᾧ σχήματι ζητητέον .
Lemmas: μή λανθάνω δέ ἐγώ ὅτι ἐν ὁ αὐτός συλλογισμός οὐ ἅπας ὁ συμπέρασμα διά εἷς σχῆμα εἰμί , ἀλλά ὁ μέν διά οὗτος ὁ δέ διά ἄλλος . δῆλος οὖν ὅτι καί ὁ ἀνάλυσις οὕτως ποιέω . ἐπεί δέ οὐ πᾶς πρόβλημα ἐν ἅπας σχῆμα ἀλλά ἐν ἕκαστος τάσσω , φανερός ἐκ ὁ συμπέρασμα ἐν ὅς σχῆμα ζητέω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.43
Τούς τε πρὸς ὁρισμὸν τῶν λόγων , ὅσοι πρὸς ἕν τι τυγχάνουσι διειλεγμένοι τῶν ἐν τῷ ὅρῳ , πρὸς ὃ διείλεκται , θετέον ὅρον , καὶ οὐ τὸν ἅπαντα λόγον · ἧττον γὰρ συμβήσεται ταράττεσθαι διὰ τὸ μῆκος , οἷον εἰ τὸ ὕδωρ ἔδειξεν ἅτι ὑγρὸν ποτόν , τὸ ποτὸν καὶ τὸ ὕδωρ ὅρους θετέον .
Lemmas: ὁ τε πρός ὁρισμός ὁ λόγος , ὅσος πρός εἷς τις τυγχάνω διαλέγω ὁ ἐν ὁ ὅρος , πρός ὅς διαλέγω , τίθημι ὅρος , καί οὐ ὁ ἅπας λόγος · ἥσσων γάρ συμβαίνω ταράσσω διά ὁ μῆκος , οἷος εἰ ὁ ὕδωρ δείκνυμι ἔτι ὑγρός ποτός , ὁ ποτόν καί ὁ ὕδωρ ὅρος τίθημι .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.44
Ἔτι δὲ τοὺς ἐξ ὑποθέσεως συλλογισμοὺς οὐ πειρατέον ἀνάγειν · οὐ γὰρ ἔστιν ἐκ τῶν κειμένων ἀνάγειν . Οὐ γὰρ διὰ συλλογισμοῦ δεδειγμένοι εἰσίν , ἀλλὰ διὰ συνθήκης ὡμολογημένοι πάντες . Οἷον εἰ ὑποθέμενος , ἂν δύναμίς τις μία μὴ ᾖ τῶν ἐναντίων , μηδ᾿ ἐπιστήμην μίαν εἶναι , εἶτα διαλεχθείη ὅτι οὐκ ἔστι μία δύναμις τῶν ἐναντίων , οἷον τοῦ ὑγιεινοῦ καὶ τοῦ νοσώδους · ἅμα γὰρ ἔσται τὸ αὐτὸ ὑγιεινὸν καὶ νοσῶδες . Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστι μία πάντων τῶν ἐναντίων δύναμις , ἀποδέδεικται , ὅτι δ᾿ ἐπιστήμη οὐκ ἔστιν , οὐ δέδεικται . Καίτοι ὁμολογεῖν ἀναγκαῖον . Ἀλλ᾿ οὐκ ἐκ συλλογισμοῦ , ἀλλ᾿ ἐξ ὑποθέσεως . Τοῦτον μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ἀναγαγεῖν , ὅτι δ᾿ οὐ μία δύναμις , ἔστιν · οὗτος γὰρ ἴσως καὶ ἦν συλλογισμός , ἐκεῖνο δ᾿ ὑπόθεσις . Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν διὰ τοῦ ἀδυνάτου περαινομένων · οὐδὲ γὰρ τούτους οὐκ ἔστιν ἀναλύειν , ἀλλὰ τὴν μὲν εἰς τὸ ἀδύνατον ἀπαγωγὴν ἔστι ( συλλογισμῷ γὰρ δείκνυται ) , θάτερον δ᾿ οὐκ ἔστιν · ἐξ ὑποθέσεως γὰρ περαίνεται . Διαφέρουσι δὲ τῶν προειρημένων ὅτι ἐν ἐκείνοις μὲν δεῖ προδιομολογήσασθαι , εἰ μέλλει συμφήσειν , οἷον ἂν δειχθῇ μία δύναμις τῶν ἐναντίων , καὶ ἐπιστήμην εἶναι τὴν αὐτήν · ἐνταῦθα δὲ καὶ μὴ προδιομολογησάμενοι συγχωροῦσι διὰ τὸ φανερὸν εἶναι τὸ ψεῦδος , οἷον τεθείσης τῆς διαμέτρου συμμέτρου τὸ τὰ περιττὰ ἴσα εἶναι τοῖς ἀρτίοις . Πολλοὶ δὲ καὶ ἕτεροι περαίνονται ἐξ ὑποθέσεως , οὓς ἐπισκέψασθαι δεῖ καὶ διασημῆναι καθαρῶς . Τίνες μὲν οὖν αἱ διαφοραὶ τούτων , καὶ ποσαχῶς γίνεται τὸ ἐξ ὑποθέσεως , ὕστερον ἐροῦμεν · νῦν δὲ τοσοῦτον ἡμῖν ἔστω φανερόν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀναλύειν εἰς τὰ σχήματα τοὺς τοιούτους συλλογισμούς . Καὶ δι᾿ ἣν αἰτίαν , εἰρήκαμεν .
Lemmas: ἔτι δέ ὁ ἐκ ὑπόθεσις συλλογισμός οὐ πειράω ἀνάγω · οὐ γάρ εἰμί ἐκ ὁ κεῖμαι ἀνάγω . οὐ γάρ διά συλλογισμός δείκνυμι εἰμί , ἀλλά διά συνθήκη ὁμολογέω πᾶς . οἷον εἰ ὑποτίθημι , ἐάν δύναμις τις εἷς μή εἰμί ὁ ἐναντίος , μηδέ ἐπιστήμη εἷς εἰμί , εἶτα διαλέγω ὅτι οὐ εἰμί εἷς δύναμις ὁ ἐναντίος , οἷος ὁ ὑγιεινός καί ὁ νοσώδης · ἅμα γάρ εἰμί ὁ αὐτός ὑγιεινός καί νοσώδης . ὅτι μέν οὖν οὐ εἰμί εἷς πᾶς ὁ ἐναντίος δύναμις , ἀποδείκνυμι , ὅτι δέ ἐπιστήμη οὐ εἰμί , οὐ δείκνυμι . καίτοι ὁμολογέω ἀναγκαῖος . ἀλλά οὐ ἐκ συλλογισμός , ἀλλά ἐκ ὑπόθεσις . οὗτος μέν οὖν οὐ εἰμί ἀνάγω , ὅτι δέ οὐ εἷς δύναμις , εἰμί · οὗτος γάρ ἴσως καί εἰμί συλλογισμός , ἐκεῖνος δέ ὑπόθεσις . ὅμοιος δέ καί ἐπί ὁ διά ὁ ἀδύνατος περαίνω · οὐδέ γάρ οὗτος οὐ εἰμί ἀναλύω , ἀλλά ὁ μέν εἰς ὁ ἀδύνατος ἀπαγωγή εἰμί ( συλλογισμός γάρ δείκνυμι ) , ἕτερος δέ οὐ εἰμί · ἐκ ὑπόθεσις γάρ περαίνω . διαφέρω δέ ὁ προλέγω ὅτι ἐν ἐκεῖνος μέν δέω προδιομολογέομαι , εἰ μέλλω σύμφημι , οἷος ἄν δείκνυμι εἷς δύναμις ὁ ἐναντίος , καί ἐπιστήμη εἰμί ὁ αὐτός · ἐνταῦθα δέ καί μή προδιομολογέομαι συγχωρέω διά ὁ φανερός εἰμί ὁ ψεῦδος , οἷος τίθημι ὁ διάμετρος σύμμετρος ὁ ὁ περισσός ἴσος εἰμί ὁ ἄρτιος . πολύς δέ καί ἕτερος περαίνω ἐκ ὑπόθεσις , ὅς ἐπισκοπέω δέω καί διασημαίνω καθαρός . τίς μέν οὖν ὁ διαφορά οὗτος , καί ποσαχῶς γίγνομαι ὁ ἐκ ὑπόθεσις , ὕστερον λέγω · νῦν δέ τοσοῦτος ἐγώ εἰμί φανερός , ὅτι οὐ εἰμί ἀναλύω εἰς ὁ σχῆμα ὁ τοιοῦτος συλλογισμός . καί διά ὅς αἰτία , λέγω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.6
Ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ σχήματι τὸ μὲν καταφατικὸν οὐκ ἔστι δεῖξαι διὰ τούτου τοῦ τρόπου , τὸ δὲ στερητικὸν ἔστιν . Τὸ μὲν οὖν κατηγορικὸν οὐ δείκνυται διὰ τὸ μὴ ἀμφοτέρας εἶναι τὰς προτάσεις καταφατικάς · τὸ γὰρ συμπέρασμα στερητικόν ἐστι , τὸ δὲ κατηγορικὸν ἐξ ἀμφοτέρων ἐδείκνυτο καταφατικῶν . Τὸ δὲ στερητικὸν ὧδε δείκνυται . Ὑπαρχέτω τὸ Α παντὶ τῷ Β , τῷ δὲ Γ μηδενί · συμπέρασμα τὸ Β οὐδενὶ τῷ Γ . Ἐὰν οὖν ληφθῇ τὸ Β παντὶ τῷ Α ὑπάρχον , τῷ δὲ Γ μηδενί , ἀνάγκη τὸ Α μηδενὶ τῷ Γ ὑπάρχειν · γίνεται γὰρ τὸ δεύτερον σχῆμα , μέσον τὸ Β . Εἰ δὲ τὸ Α Β στερητικὸν ἐλήφθη , θάτερον δὲ κατηγορικόν , τὸ πρῶτον ἔσται σχῆμα . Τὸ μὲν γὰρ Γ παντὶ τῷ Α , τὸ δὲ Β οὐδενὶ τῷ Γ , ὥστ᾿ οὐδενὶ τῷ Α τὸ Β · οὐδ᾿ ἄρα τὸ Α τῷ Β . Διὰ μὲν οὖν τοῦ συμπεράσματος καὶ τῆς μιᾶς προτάσεως οὐ γίνεται συλλογισμός , προσληφθείσης δ᾿ ἑτέρας ἔσται . Ἢν δὲ μὴ καθόλου ὁ συλλογισμὸς ᾖ , ἡ μὲν ἐν ὅλῳ πρότασις οὐ δείκνυται διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἥνπερ εἴπομεν καὶ πρότερον , ἡ δ᾿ ἐν μέρει δείκνυται , ὅταν ᾖ τὸ καθόλου κατηγορικόν . Ὑπαρχέτω γὰρ τὸ Α παντὶ τῷ Β , τῷ δὲ Γ μὴ παντί · συμπέρασμα Β Γ . Ἐὰν οὖν ληφθῇ τὸ Β παντὶ τῷ Α , τῷ δὲ Γ οὐ παντί , τὸ Α τινὶ τῷ Γ οὐχ ὑπάρξει · μέσον Β . Εἰ δ᾿ ἐστὶν ἡ καθόλου στερητική , οὐ δειχθήσεται ἡ Α Γ πρότασις ἀντιστραφέντος τοῦ Α Β · συμβαίνει γὰρ ἢ ἀμφοτέρας ἢ τὴν ἑτέραν πρότασιν γίνεσθαι ἀποφατικήν , ὥστ᾿ οὐκ ἔσται συλλογισμός . Ἀλλ᾿ ὁμοίως δειχθήσεται ὡς καὶ ἐπὶ τῶν καθόλου , ἐὰν ληφθῇ , ᾧ τὸ Β τινὶ μὴ ὑπάρχει , τὸ Α τινὶ ὑπάρχειν .
Lemmas: ἐν δέ ὁ δεύτερος σχῆμα ὁ μέν καταφατικός οὐ εἰμί δείκνυμι διά οὗτος ὁ τρόπος , ὁ δέ στερητικός εἰμί . ὁ μέν οὖν κατηγορικός οὐ δείκνυμι διά ὁ μή ἀμφότερος εἰμί ὁ πρότασις καταφατικός · ὁ γάρ συμπέρασμα στερητικός εἰμί , ὁ δέ κατηγορικός ἐκ ἀμφότερος δείκνυμι καταφατικός . ὁ δέ στερητικός ὧδε δείκνυμι . ὑπάρχω ὁ Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Γ μηδείς · συμπέρασμα ὁ Β οὐδείς ὁ Γ . ἐάν οὖν λαμβάνω ὁ Β πᾶς ὁ Α ὑπάρχω , ὁ δέ Γ μηδείς , ἀνάγκη ὁ Α μηδείς ὁ Γ ὑπάρχω · γίγνομαι γάρ ὁ δεύτερος σχῆμα , μέσος ὁ Β . εἰ δέ ὁ Α Β στερητικός λαμβάνω , ἕτερος δέ κατηγορικός , ὁ πρῶτος εἰμί σχῆμα . ὁ μέν γάρ Γ πᾶς ὁ Α , ὁ δέ Β οὐδείς ὁ Γ , ὥστε οὐδείς ὁ Α ὁ Β · οὐδέ ἄρα ὁ Α ὁ Β . διά μέν οὖν ὁ συμπέρασμα καί ὁ εἷς πρότασις οὐ γίγνομαι συλλογισμός , προσλαμβάνω δέ ἕτερος εἰμί . ἐάν δέ μή καθόλου ὁ συλλογισμός εἰμί , ὁ μέν ἐν ὅλος πρότασις οὐ δείκνυμι διά ὁ αὐτός αἰτία ὅς λέγω καί πρότερος , ὁ δέ ἐν μέρος δείκνυμι , ὅταν εἰμί ὁ καθόλου κατηγορικός . ὑπάρχω γάρ ὁ Α πᾶς ὁ Β , ὁ δέ Γ μή πᾶς · συμπέρασμα Β Γ . ἐάν οὖν λαμβάνω ὁ Β πᾶς ὁ Α , ὁ δέ Γ οὐ πᾶς , ὁ Α τις ὁ Γ οὐ ὑπάρχω · μέσος Β . εἰ δέ εἰμί ὁ καθόλου στερητικός , οὐ δείκνυμι ὁ Α Γ πρότασις ἀντιστρέφω ὁ Α Β · συμβαίνω γάρ ἤ ἀμφότερος ἤ ὁ ἕτερος πρότασις γίγνομαι ἀποφατικός , ὥστε οὐ εἰμί συλλογισμός . ἀλλά ὅμοιος δείκνυμι ὡς καί ἐπί ὁ καθόλου , ἐάν λαμβάνω , ὅς ὁ Β τις μή ὑπάρχω , ὁ Α τις ὑπάρχω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.12
Φανερὸν οὖν ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ σχήματι τὰ μὲν ἄλλα προβλήματα πάντα δείκνυται διὰ τοῦ ἀδυνάτου , τὸ δὲ καθόλου καταφατικὸν οὐ δείκνυται . Ἐν δὲ τῷ μέσῳ καὶ τῷ ἐσχάτῳ καὶ τοῦτο δείκνυται . Κείσθω γὰρ τὸ Α μὴ παντὶ τῷ Β ὑπάρχειν , εἰλήφθω δὲ τῷ Γ παντὶ ὑπάρχειν τὸ Α . Οὐκοῦν εἰ τῷ μὲν Β μὴ παντί , τῷ δὲ Γ παντί , οὐ παντὶ τῷ Β τὸ Γ . Τοῦτο δ᾿ ἀδύνατον · ἔστω γὰρ φανερὸν ὅτι παντὶ τῷ Β ὑπάρχει τὸ Γ , ὥστε ψεῦδος τὸ ὑποκείμενον . Ἀληθὲς ἄρα τὸ παντὶ ὑπάρχειν . Ἐὰν δὲ τὸ ἐναντίον ὑποτεθῇ , συλλογισμὸς μὲν ἔσται καὶ τὸ ἀδύνατον , οὐ μὴν δείκνυται τὸ προτεθέν . Εἰ γὰρ τὸ Α μηδενὶ τῷ Β , τῷ δὲ Γ παντί , οὐδενὶ τῷ Β τὸ Γ . Τοῦτο δ᾿ ἀδύνατον , ὥστε ψεῦδος τὸ μηδενὶ ὑπάρχειν . Ἀλλ᾿ οὐκ εἰ τοῦτο ψεῦδος , τὸ παντὶ ἀληθές . Ὅτε δὲ τινὶ τῷ Β ὑπάρχει τὸ Α , ὑποκείσθω τὸ Α μηδενὶ τῷ Β ὑπάρχειν , τῷ δὲ Γ παντὶ ὑπαρχέτω . Ἀνάγκη οὖν τὸ Γ μηδενὶ τῷ Β . Ὥστ᾿ εἰ τοῦτ᾿ ἀδύνατον , ἀνάγκη τὸ Α τινὶ τῷ Β ὑπάρχειν . Ἐὰν δ᾿ ὑποτεθῇ τινὶ μὴ ὑπάρχειν , ταῦτ᾿ ἔσται ἅπερ ἐπὶ τοῦ πρώτου σχήματος . Πάλιν ὑποκείσθω τὸ Α τινὶ τῷ Β ὑπάρχειν , τῷ δὲ Γ μηδενὶ ὑπαρχέτω . Ἀνάγκη οὖν τὸ Γ τινὶ τῷ Β μὴ ὑπάρχειν . Ἀλλὰ παντὶ ὑπῆρχεν , ὥστε ψεῦδος τὸ ὑποτεθέν · οὐδενὶ ἄρα τῷ Β τὸ Α ὑπάρξει . Ὅτε δ᾿ οὐ παντὶ τὸ Α τῷ Β , ὑποκείσθω παντὶ ὑπάρχειν , τῷ δὲ Γ μηδενί . Ἀνάγκη οὖν τὸ Γ μηδενὶ τῷ Β ὑπάρχειν . Τοῦτο δ᾿ ἀδύνατον , ὥστ᾿ ἀληθὲς τὸ μὴ παντὶ ὑπάρχειν . Φανερὸν οὖν ὅτι πάντες οἱ συλλογισμοὶ γίνονται διὰ τοῦ μέσου σχήματος .
Lemmas: φανερός οὖν ὅτι ἐν ὁ πρῶτος σχῆμα ὁ μέν ἄλλος πρόβλημα πᾶς δείκνυμι διά ὁ ἀδύνατος , ὁ δέ καθόλου καταφατικός οὐ δείκνυμι . ἐν δέ ὁ μέσος καί ὁ ἔσχατος καί οὗτος δείκνυμι . κεῖμαι γάρ ὁ Α μή πᾶς ὁ Β ὑπάρχω , λαμβάνω δέ ὁ Γ πᾶς ὑπάρχω ὁ Α . οὐκοῦν εἰ ὁ μέν Β μή πᾶς , ὁ δέ Γ πᾶς , οὐ πᾶς ὁ Β ὁ Γ . οὗτος δέ ἀδύνατος · εἰμί γάρ φανερός ὅτι πᾶς ὁ Β ὑπάρχω ὁ Γ , ὥστε ψεῦδος ὁ ὑπόκειμαι . ἀληθής ἄρα ὁ πᾶς ὑπάρχω . ἐάν δέ ὁ ἐναντίος ὑποτίθημι , συλλογισμός μέν εἰμί καί ὁ ἀδύνατος , οὐ μήν δείκνυμι ὁ προτίθημι . εἰ γάρ ὁ Α μηδείς ὁ Β , ὁ δέ Γ πᾶς , οὐδείς ὁ Β ὁ Γ . οὗτος δέ ἀδύνατος , ὥστε ψεῦδος ὁ μηδείς ὑπάρχω . ἀλλά οὐ εἰ οὗτος ψεῦδος , ὁ πᾶς ἀληθής . ὅτε δέ τις ὁ Β ὑπάρχω ὁ Α , ὑπόκειμαι ὁ Α μηδείς ὁ Β ὑπάρχω , ὁ δέ Γ πᾶς ὑπάρχω . ἀνάγκη οὖν ὁ Γ μηδείς ὁ Β . ὥστε εἰ οὗτος ἀδύνατος , ἀνάγκη ὁ Α τις ὁ Β ὑπάρχω . ἐάν δέ ὑποτίθημι τις μή ὑπάρχω , οὗτος εἰμί ὅς ἐπί ὁ πρῶτος σχῆμα . πάλιν ὑπόκειμαι ὁ Α τις ὁ Β ὑπάρχω , ὁ δέ Γ μηδείς ὑπάρχω . ἀνάγκη οὖν ὁ Γ τις ὁ Β μή ὑπάρχω . ἀλλά πᾶς ὑπάρχω , ὥστε ψεῦδος ὁ ὑποτίθημι · οὐδείς ἄρα ὁ Β ὁ Α ὑπάρχω . ὅτε δέ οὐ πᾶς ὁ Α ὁ Β , ὑπόκειμαι πᾶς ὑπάρχω , ὁ δέ Γ μηδείς . ἀνάγκη οὖν ὁ Γ μηδείς ὁ Β ὑπάρχω . οὗτος δέ ἀδύνατος , ὥστε ἀληθής ὁ μή πᾶς ὑπάρχω . φανερός οὖν ὅτι πᾶς ὁ συλλογισμός γίγνομαι διά ὁ μέσος σχῆμα .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.13
Ὁμοίως δὲ καὶ διὰ τοῦ ἐσχάτου . Κείσθω γὰρ τὸ Α τινὶ τῷ Β μὴ ὑπάρχειν , τὸ δὲ Γ παντί · τὸ ἄρα Α τινὶ τῷ Γ οὐχ ὑπάρχει . Εἰ οὖν τοῦτ᾿ ἀδύνατον , ψεῦδος τὸ τινὶ μὴ ὑπάρχειν , ὥστ᾿ ἀληθὲς τὸ παντί . Ἐὰν δ᾿ ὑποτεθῇ μηδενὶ ὑπάρχειν , συλλογισμὸς μὲν ἔσται καὶ τὸ ἀδύνατον , οὐ δείκνυται δὲ τὸ προτεθέν · ἐὰν γὰρ τὸ ἐναντίον ὑποτεθῇ , ταῦτ᾿ ἔσται ἅπερ ἐπὶ τῶν πρότερον . Ἀλλὰ πρὸς τὸ τινὶ ὑπάρχειν αὕτη ληπτέα ἡ ὑπόθεσις . Εἰ γὰρ τὸ Α μηδενὶ τῷ Β , τὸ δὲ Γ τινὶ τῷ Β , τὸ Α οὐ παντὶ τῷ Γ . Εἰ οὖν τοῦτο ψεῦδος , ἀληθὲς τὸ Α τινὶ τῷ Β ὑπάρχειν . Ὅτε δ᾿ οὐδενὶ τῷ Β ὑπάρχει τὸ Α , ὑποκείσθω τινὶ ὑπάρχειν , εἰλήφθω δὲ καὶ τὸ Γ παντὶ τῷ Β ὑπάρχον . Οὐκοῦν ἀνάγκη τῷ Γ τινὶ τὸ Α ὑπάρχειν . Ἀλλ᾿ οὐδενὶ ὑπῆρχεν , ὥστε ψεῦδος τινὶ τῷ Β ὑπάρχειν τὸ Α . Ἐὰν δ᾿ ὑποτεθῇ παντὶ τῷ Β ὑπάρχειν τὸ Α , οὐ δείκνυται τὸ προτεθέν , ἀλλὰ πρὸς τὸ μὴ παντὶ ὑπάρχειν αὕτη ληπτέα ἡ ὑπόθεσις . Εἰ γὰρ τὸ Α παντὶ τῷ Β καὶ τὸ Γ τινὶ τῷ Β , τὸ Α ὑπάρχει τινὶ τῷ Γ . Τοῦτο δὲ οὐκ ἦν , ὥστε ψεῦδος τὸ παντὶ ὑπάρχειν . Εἰ δ᾿ οὕτως , ἀληθὲς τὸ μὴ παντί . Ἑὰν δ᾿ ὑποτεθῇ τινὶ ὑπάρχειν , ταῦτ᾿ ἔσται ἃ καὶ ἐπὶ τῶν προειρημένων . Φανερὸν οὖν ὅτι ἐν ἅπασι τοῖς διὰ τοῦ ἀδυνάτου συλλογισμοῖς τὸ ἀντικείμενον ὑποθετέον . Δῆλον δὲ καὶ ὅτι ἐν τῷ μέσῳ σχήματι δείκνυταί πως τὸ καταφατικὸν καὶ ἐν τῷ ἐσχάτῳ τὸ καθόλου .
Lemmas: ὅμοιος δέ καί διά ὁ ἔσχατος . κεῖμαι γάρ ὁ Α τις ὁ Β μή ὑπάρχω , ὁ δέ Γ πᾶς · ὁ ἄρα Α τις ὁ Γ οὐ ὑπάρχω . εἰ οὖν οὗτος ἀδύνατος , ψεῦδος ὁ τις μή ὑπάρχω , ὥστε ἀληθής ὁ πᾶς . ἐάν δέ ὑποτίθημι μηδείς ὑπάρχω , συλλογισμός μέν εἰμί καί ὁ ἀδύνατος , οὐ δείκνυμι δέ ὁ προτίθημι · ἐάν γάρ ὁ ἐναντίος ὑποτίθημι , οὗτος εἰμί ὅς ἐπί ὁ πρότερος . ἀλλά πρός ὁ τις ὑπάρχω οὗτος ληπτέος ὁ ὑπόθεσις . εἰ γάρ ὁ Α μηδείς ὁ Β , ὁ δέ Γ τις ὁ Β , ὁ Α οὐ πᾶς ὁ Γ . εἰ οὖν οὗτος ψεῦδος , ἀληθής ὁ Α τις ὁ Β ὑπάρχω . ὅτε δέ οὐδείς ὁ Β ὑπάρχω ὁ Α , ὑπόκειμαι τις ὑπάρχω , λαμβάνω δέ καί ὁ Γ πᾶς ὁ Β ὑπάρχω . οὐκοῦν ἀνάγκη ὁ Γ τις ὁ Α ὑπάρχω . ἀλλά οὐδείς ὑπάρχω , ὥστε ψεῦδος τις ὁ Β ὑπάρχω ὁ Α . ἐάν δέ ὑποτίθημι πᾶς ὁ Β ὑπάρχω ὁ Α , οὐ δείκνυμι ὁ προτίθημι , ἀλλά πρός ὁ μή πᾶς ὑπάρχω οὗτος ληπτέος ὁ ὑπόθεσις . εἰ γάρ ὁ Α πᾶς ὁ Β καί ὁ Γ τις ὁ Β , ὁ Α ὑπάρχω τις ὁ Γ . οὗτος δέ οὐ εἰμί , ὥστε ψεῦδος ὁ πᾶς ὑπάρχω . εἰ δέ οὕτως , ἀληθής ὁ μή πᾶς . ἑός δέ ὑποτίθημι τις ὑπάρχω , οὗτος εἰμί ὅς καί ἐπί ὁ προλέγω . φανερός οὖν ὅτι ἐν ἅπας ὁ διά ὁ ἀδύνατος συλλογισμός ὁ ἀντίκειμαι ὑποθετέος . δῆλος δέ καί ὅτι ἐν ὁ μέσος σχῆμα δείκνυμι πως ὁ καταφατικός καί ἐν ὁ ἔσχατος ὁ καθόλου .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.18
Ὁ δὲ ψευδὴς λόγος γίνεται παρὰ τὸ πρῶτον ψεῦδος . Ἢ γὰρ ἐκ τῶν δύο προτάσεων ἢ ἐκ πλειόνων πᾶς ἐστὶ συλλογισμός . Εἰ μὲν οὖν ἐκ τῶν δύο , τούτων ἀνάγκη τὴν ἑτέραν ἢ καὶ ἀμφοτέρας εἶναι ψευδεῖς · ἐξ ἀληθῶν γὰρ οὐκ ἦν ψευδὴς συλλογισμός . Εἰ δ᾿ ἐκ πλειόνων , οἷον τὸ μὲν Γ διὰ τῶν Α Β , ταῦτα δὲ διὰ τῶν Δ Ε Ζ Η , τούτων τι ἔσται τῶν ἐπάνω ψεῦδος , καὶ παρὰ τοῦτο ὁ λόγος · τὸ γὰρ Α καὶ Β δι᾿ ἐκείνων περαίνονται . Ὥστε παρ᾿ ἐκείνων τι συμβαίνει τὸ συμπέρασμα καὶ τὸ ψεῦδος .
Lemmas: ὁ δέ ψευδής λόγος γίγνομαι παρά ὁ πρῶτος ψεῦδος . ἤ γάρ ἐκ ὁ δύο πρότασις ἤ ἐκ πολύς πᾶς εἰμί συλλογισμός . εἰ μέν οὖν ἐκ ὁ δύο , οὗτος ἀνάγκη ὁ ἕτερος ἤ καί ἀμφότερος εἰμί ψευδής · ἐκ ἀληθής γάρ οὐ εἰμί ψευδής συλλογισμός . εἰ δέ ἐκ πολύς , οἷος ὁ μέν Γ διά ὁ Α Β , οὗτος δέ διά ὁ Δ Ε Ζ Η , οὗτος τις εἰμί ὁ ἐπάνω ψεῦδος , καί παρά οὗτος ὁ λόγος · ὁ γάρ Α καί Β διά ἐκεῖνος περαίνω . ὥστε παρά ἐκεῖνος τις συμβαίνω ὁ συμπέρασμα καί ὁ ψεῦδος .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.19
Πρὸς δὲ τὸ μὴ κατασυλλογίζεσθαι παρατηρητέον , ὅταν ἄνευ τῶν συμπερασμάτων ἐρωτᾷ τὸν λόγον , ὅπως μὴ δοθῇ δὶς ταὐτὸν ἐν ταῖς προτάσεσιν , ἐπειδήπερ ἴσμεν ὅτι ἄνευ μέσου συλλογισμὸς οὐ γίνεται , μέσον δ᾿ ἐστὶ τὸ πλεονάκις λεγόμενον . Ὡς δὲ δεῖ πρὸς ἕκαστον συμπέρασμα τηρεῖν τὸ μέσον , φανερὸν ἐκ τοῦ εἰδέναι ποῖον ἐν ἑκάστῳ σχήματι δείκνυται . Τοῦτο δ᾿ ἡμᾶς οὐ λήσεται διὰ τὸ εἰδέναι πῶς ὑπέχομεν τὸν λόγον . Χρὴ δ᾿ ὅπερ φυλάττεσθαι παραγγέλλομεν ἀποκρινομένους , αὐτοὺς ἐπιχειροῦντας πειρᾶσθαι λανθάνειν . Τοῦτο δ᾿ ἔσται πρῶτον , ἐὰν τὰ συμπεράσματα μὴ προσυλλογίζωνται ἀλλ᾿ εἰλημμένων τῶν ἀναγκαίων ἄδηλα ᾖ , ἔτι δὲ ἂν μὴ τὰ σύνεγγυς ἐρωτᾷ , ἀλλ᾿ ὅτι μάλιστα τὰ μέσα . Οἷον ἔστω δέον συμπεραίνεσθαι τὸ Α κατὰ τοῦ Ζ · μέσα Β Γ Δ Ε . Δεῖ οὖν ἐρωτᾶν εἰ τὸ Α τῷ Β , καὶ πάλιν μὴ εἰ τὸ Β τῷ Γ , ἀλλ᾿ εἰ τὸ Δ τῷ Ε , κἄπειτα εἰ τὸ Β τῷ Γ , καὶ οὕτω τὰ λοιπά . Κἂν δι᾿ ἑνὸς μέσου γίνηται ὁ συλλογισμός , ἀπὸ τοῦ μέσου ἄρχεσθαι · μάλιστα γὰρ ἂν οὕτω λανθάνοι τὸν ἀποκρινόμενον .
Lemmas: πρός δέ ὁ μή κατασυλλογίζομαι παρατηρητέον , ὅταν ἄνευ ὁ συμπέρασμα ἐρωτάω ὁ λόγος , ὅπως μή δίδωμι δίς αὐτός ἐν ὁ πρότασις , ἐπειδή οἶδα ὅτι ἄνευ μέσος συλλογισμός οὐ γίγνομαι , μέσος δέ εἰμί ὁ πλεονάκις λέγω . ὡς δέ δέω πρός ἕκαστος συμπέρασμα τηρέω ὁ μέσος , φανερός ἐκ ὁ οἶδα ποῖος ἐν ἕκαστος σχῆμα δείκνυμι . οὗτος δέ ἐγώ οὐ λανθάνω διά ὁ οἶδα πῶς ὑπέχω ὁ λόγος . χρή δέ ὅς φυλάσσω παραγγέλλω ἀποκρίνω , αὐτός ἐπιχειρέω πειράω λανθάνω . οὗτος δέ εἰμί πρῶτος , ἐάν ὁ συμπέρασμα μή προσυλλογίζομαι ἀλλά λαμβάνω ὁ ἀναγκαῖος ἄδηλος εἰμί , ἔτι δέ ἐάν μή ὁ σύνεγγυς ἐρωτάω , ἀλλά ὅτι μάλα ὁ μέσος . οἷος εἰμί δέω συμπεραίνω ὁ Α κατά ὁ Ζ · μέσος Β Γ Δ Ε . δέω οὖν ἐρωτάω εἰ ὁ Α ὁ Β , καί πάλιν μή εἰ ὁ Β ὁ Γ , ἀλλά εἰ ὁ Δ ὁ Ε , ἔπειτα εἰ ὁ Β ὁ Γ , καί οὕτως ὁ λοιπός . ἐάν διά εἷς μέσος γίγνομαι ὁ συλλογισμός , ἀπό ὁ μέσος ἄρχω · μάλα γάρ ἄν οὕτως λανθάνω ὁ ἀποκρίνω .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.20
Ἐπεὶ δ᾿ ἔχομεν πότε καὶ πῶς ἐχόντων τῶν ὅρων γίνεται συλλογισμός , φανερὸν καὶ πότ᾿ ἔσται καὶ πότ᾿ οὐκ ἔσται ἔλεγχος . Πάντων μὲν γὰρ συγχωρουμένων , ἢ ἐναλλὰξ τιθεμένων τῶν ἀποκρίσεων , οἷον τῆς μὲν ἀποφατικῆς τῆς δὲ καταφατικῆς , ἐγχωρεῖ γίνεσθαι ἔλεγχον . Ἦν γὰρ συλλογισμὸς καὶ οὕτω καὶ ἐκείνως ἐχόντων τῶν ὅρων , ὥστ᾿ εἰ τὸ κείμενον ᾖ ἐναντίον τῷ συμπεράσματι , ἀνάγκη γίνεσθαι ἔλεγχον · ὁ γὰρ ἔλεγχος ἀντιφάσεως συλλογισμός . Εἰ δὲ μηδὲν συγχωροῖτο , ἀδύνατον γίνεσθαι ἔλεγχον · οὐ γὰρ ἦν συλλογισμὸς πάντων τῶν ὅρων στερητικῶν ὄντων , ὥστ᾿ οὐδ᾿ ἔλεγχος · εἰ μὲν γὰρ ἔλεγχος , ἀνάγκη συλλογισμὸν εἶναι , συλλογισμοῦ δ᾿ ὄντος οὐκ ἀνάγκη ἔλεγχον . Ὡσαύτως δὲ καὶ εἰ μηδὲν τεθείη κατὰ τὴν ἀπόκρισιν ἐν ὅλῳ · ὁ γὰρ αὐτὸς ἔσται διορισμὸς ἐλέγχου καὶ συλλογισμοῦ .
Lemmas: ἐπεί δέ ἔχω πότε καί πῶς ἔχω ὁ ὅρος γίγνομαι συλλογισμός , φανερός καί πότε εἰμί καί πότε οὐ εἰμί ἔλεγχος . πᾶς μέν γάρ συγχωρέω , ἤ ἐναλλάξ τίθημι ὁ ἀπόκρισις , οἷος ὁ μέν ἀποφατικός ὁ δέ καταφατικός , ἐγχωρέω γίγνομαι ἔλεγχος . εἰμί γάρ συλλογισμός καί οὕτως καί ἐκεῖνος ἔχω ὁ ὅρος , ὥστε εἰ ὁ κεῖμαι εἰμί ἐναντίος ὁ συμπέρασμα , ἀνάγκη γίγνομαι ἔλεγχος · ὁ γάρ ἔλεγχος ἀντίφασις συλλογισμός . εἰ δέ μηδείς συγχωρέω , ἀδύνατος γίγνομαι ἔλεγχος · οὐ γάρ εἰμί συλλογισμός πᾶς ὁ ὅρος στερητικός εἰμί , ὥστε οὐδέ ἔλεγχος · εἰ μέν γάρ ἔλεγχος , ἀνάγκη συλλογισμός εἰμί , συλλογισμός δέ εἰμί οὐ ἀνάγκη ἔλεγχος . ὡσαύτως δέ καί εἰ μηδείς τίθημι κατά ὁ ἀπόκρισις ἐν ὅλος · ὁ γάρ αὐτός εἰμί διορισμός ἔλεγχος καί συλλογισμός .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.23
Πῶς μὲν οὖν ἔχουσιν οἱ ὅροι κατὰ τὰς ἀντιστροφὰς καὶ τὸ αἱρετώτερον ἢ φευκτότερον εἶναι , φανερόν · ὅτι δ᾿ οὐ μόνον οἱ διαλεκτικοὶ καὶ ἀποδεικτικοὶ συλλογισμοὶ διὰ τῶν προειρημένων γίνονται σχημάτων , ἀλλὰ καὶ οἱ ῥητορικοὶ καὶ ἁπλῶς ἡτισοῦν πίστις καὶ ἡ καθ᾿ ὁποιανοῦν μέθοδον , νῦν ἂν εἴη λεκτέον . Ἅπαντα γὰρ πιστεύομεν ἢ διὰ συλλογισμοῦ ἢ ἐξ ἐπαγωγῆς . Ἐπαγωγὴ μὲν οὖν ἐστὶ καὶ ὁ ἐξ ἐπαγωγῆς συλλογισμὸς τὸ διὰ τοῦ ἑτέρου θάτερον ἄκρον τῷ μέσῳ συλλογίσασθαι , οἷον εἰ τῶν Α Γ μέσον τὸ Β , διὰ τοῦ Γ δεῖξαι τὸ Α τῷ Β ὑπάρχειν · οὕτω γὰρ ποιούμεθα τὰς ἐπαγωγάς . Οἷον ἔστω τὸ Α μακρόβιον , τὸ δ᾿ ἐφ᾿ ᾧ Β τὸ χολὴν μὴ ἔχον , ἐφ᾿ ᾧ δὲ Γ τὸ καθ᾿ ἕκαστον μακρόβιον , οἷον ἄνθρωπος καὶ ἵππος καὶ ἡμίονος . Τῷ δὴ Γ ὅλῳ ὑπάρχει τὸ Α · πᾶν γὰρ τὸ ἄχολον μακρόβιον . Ἀλλὰ καὶ τὸ Β , τὸ μὴ ἔχειν χολήν , παντὶ ὑπάρχει τῷ Γ . Εἰ οὖν ἀντιστρέφει τὸ Γ τῷ Β καὶ μὴ ὑπερτείνει τὸ μέσον , ἀνάγκη τὸ Α τῷ Β ὑπάρχειν . Δέδεικται γὰρ πρότερον ὅτι ἂν δύο ἄττα τῷ αὐτῷ ὑπάρχῃ καὶ πρὸς θάτερον αὐτῶν ἀντιστρέφῃ τὸ ἄκρον , ὅτι τῷ ἀντιστρέφοντι καὶ θάτερον ὑπάρξει τῶν κατηγορουμένων . Δεῖ δὲ νοεῖν τὸ Γ τὸ ἐξ ἁπάντων τῶν καθ᾿ ἕκαστον συγκείμενον · ἡ γὰρ ἐπαγωγὴ διὰ πάντων . Ἔστι δ᾿ ὁ τοιοῦτος συλλογισμὸς τῆς πρώτης καὶ ἀμέσου προτάσεως · ὧν μὲν γὰρ ἔστι μέσον , διὰ τοῦ μέσου ὁ συλλογισμός , ὧν δὲ μή ἐστι , δι᾿ ἐπαγωγῆς . Καὶ τρόπον τινὰ ἀντίκειται ἡ ἐπαγωγὴ τῷ συλλογισμῷ · ὁ μὲν γὰρ διὰ τοῦ μέσου τὸ ἄκρον τῷ τρίτῳ δείκνυσιν , ἡ δὲ διὰ τοῦ τρίτου τὸ ἄκρον τῷ μέσῳ . Φύσει μὲν οὖν πρότερος καὶ γνωριμώτερος ὁ διὰ τοῦ μέσου συλλογισμός , ἡμῖν δ᾿ ἐναργέστερος ὁ διὰ τῆς ἐπαγωγῆς .
Lemmas: πῶς μέν οὖν ἔχω ὁ ὅρος κατά ὁ ἀντιστροφή καί ὁ αἱρετός ἤ φευκτός εἰμί , φανερός · ὅτι δέ οὐ μόνος ὁ διαλεκτικός καί ἀποδεικτικός συλλογισμός διά ὁ προλέγω γίγνομαι σχῆμα , ἀλλά καί ὁ ῥητορικός καί ἁπλῶς ὅστις πίστις καί ὁ κατά ὁποῖος μέθοδος , νῦν ἄν εἰμί λεκτέος . ἅπας γάρ πιστεύω ἤ διά συλλογισμός ἤ ἐκ ἐπαγωγή . ἐπαγωγή μέν οὖν εἰμί καί ὁ ἐκ ἐπαγωγή συλλογισμός ὁ διά ὁ ἕτερος ἕτερος ἄκρος ὁ μέσος συλλογίζομαι , οἷος εἰ ὁ Α Γ μέσος ὁ Β , διά ὁ Γ δείκνυμι ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω · οὕτως γάρ ποιέω ὁ ἐπαγωγή . οἷος εἰμί ὁ Α μακρόβιος , ὁ δέ ἐπί ὅς Β ὁ χολή μή ἔχω , ἐπί ὅς δέ Γ ὁ κατά ἕκαστος μακρόβιος , οἷος ἄνθρωπος καί ἵππος καί ἡμίονος . ὁ δή Γ ὅλος ὑπάρχω ὁ Α · πᾶς γάρ ὁ ἄχολος μακρόβιος . ἀλλά καί ὁ Β , ὁ μή ἔχω χολή , πᾶς ὑπάρχω ὁ Γ . εἰ οὖν ἀντιστρέφω ὁ Γ ὁ Β καί μή ὑπερτείνω ὁ μέσος , ἀνάγκη ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω . δείκνυμι γάρ πρότερος ὅτι ἐάν δύο τις ὁ αὐτός ὑπάρχω καί πρός ἕτερος αὐτός ἀντιστρέφω ὁ ἄκρον , ὅτι ὁ ἀντιστρέφω καί ἕτερος ὑπάρχω ὁ κατηγορέω . δέω δέ νοέω ὁ Γ ὁ ἐκ ἅπας ὁ κατά ἕκαστος σύγκειμαι · ὁ γάρ ἐπαγωγή διά πᾶς . εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος συλλογισμός ὁ πρῶτος καί ἄμεσος πρότασις · ὅς μέν γάρ εἰμί μέσος , διά ὁ μέσος ὁ συλλογισμός , ὅς δέ μή εἰμί , διά ἐπαγωγή . καί τρόπος τις ἀντίκειμαι ὁ ἐπαγωγή ὁ συλλογισμός · ὁ μέν γάρ διά ὁ μέσος ὁ ἄκρον ὁ τρίτος δείκνυμι , ὁ δέ διά ὁ τρίτος ὁ ἄκρον ὁ μέσος . φύσις μέν οὖν πρότερος καί γνώριμος ὁ διά ὁ μέσος συλλογισμός , ἐγώ δέ ἐναργής ὁ διά ὁ ἐπαγωγή .
aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.2.24
Παράδειγμα δ᾿ ἐστὶν ὅταν τᾷ μέσῳ τὸ ἄκρον ὑπάρχον δειχθῇ διὰ τοῦ ὁμοίου τῷ τρίτῳ . Δεῖ δὲ καὶ τὸ μέσον τῷ τρίτῳ καὶ τὸ πρῶτον τῷ ὁμοίῳ γνώριμον εἶναι ὑπάρχον . Οἷον ἔστω τὸ Α κακόν , τὸ δὲ Β πρὸς ὁμόρους ἀναιρεῖσθαι πόλεμον , ἐφ᾿ ᾧ δὲ Γ τὸ Ἀθηναίους πρὸς Θηβαίους , τὸ δ᾿ ἐφ᾿ ᾧ Δ Θηβαίους πρὸς Φωκεῖς . Ἐὰν οὖν βουλώμεθα δεῖξαι ὅτι τὸ Θηβαίοις πολεμεῖν κακόν ἐστι , ληπτέον ὅτι τὸ πρὸς τοὺς ὁμόρους πολεμεῖν κακόν . Τούτου δὲ πίστις ἐκ τῶν ὁμοίων , οἷον ὅτι Θηβαίοις ὁ πρὸς Φωκεῖς . Ἐπεὶ οὖν τὸ πρὸς τοὺς ὁμόρους κακόν , τὸ δὲ πρὸς Θηβαίους πρὸς ὁμόρους ἐστί , φανερὸν ὅτι τὸ πρὸς Θηβαίους πολεμεῖν κακόν . Ὅτι μὲν οὗν τὸ Β τῷ Γ καὶ τῷ Δ ὑπάρχει , φανερόν ( ἄμφω γάρ ἐστι πρὸς τοὺς ὁμόρους ἀναιρεῖσθαι πόλεμον ) , καὶ ὅτι τὸ Α τῷ Δ ( Θηβαίοις γὰρ οὐ συνήνεγκεν ὁ πρὸς Φωκεῖς πόλεμος ) · ὅτι δὲ τὸ Α τῷ Β ὑπάρχει , διὰ τοῦ Δ δειχθήσεται . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον κἂν εἰ διὰ πλειόνων τῶν ὁμοίων ἡ πίστις γίνοιτο τοῦ μέσου πρὸς τὸ ἄκρον . Φανερὸν οὖν ὅτι τὸ παράδειγμά ἐστιν οὔτε ὡς μέρος πρὸς ὅλον οὔτε ὡς ὅλον πρὸς μέρος , ἀλλ᾿ ὡς μέρος πρὸς μέρος , ὅταν ἄμφω μὲν ᾖ ὑπὸ ταὐτό , γνώριμον δὲ θάτερον . Καὶ διαφέρει τῆς ἐπαγωγῆς , ὅτι ἡ μὲν ἐξ ἁπάντων τῶν ἀτόμων τὸ ἄκρον ἐδείκνυεν ὑπάρχειν τῷ μέσῳ καὶ πρὸς τὸ ἄκρον οὐ συνῆπτε τὸν συλλογισμόν , τὸ δὲ καὶ συνάπτει καὶ οὐκ ἐξ ἁπάντων δείκνυσιν .
Lemmas: παράδειγμα δέ εἰμί ὅταν ὁ μέσος ὁ ἄκρος ὑπάρχω δείκνυμι διά ὁ ὅμοιος ὁ τρίτος . δέω δέ καί ὁ μέσος ὁ τρίτος καί ὁ πρῶτος ὁ ὅμοιος γνώριμος εἰμί ὑπάρχω . οἷος εἰμί ὁ Α κακός , ὁ δέ Β πρός ὅμορος ἀναιρέω πόλεμος , ἐπί ὅς δέ Γ ὁ Ἀθηναῖος πρός Θηβαῖος , ὁ δέ ἐπί ὅς Δ Θηβαῖος πρός Φωκεύς . ἐάν οὖν βούλομαι δείκνυμι ὅτι ὁ Θηβαῖος πολεμέω κακός εἰμί , λαμβάνω ὅτι ὁ πρός ὁ ὅμορος πολεμέω κακός . οὗτος δέ πίστις ἐκ ὁ ὅμοιος , οἷος ὅτι Θηβαῖος ὁ πρός Φωκεύς . ἐπεί οὖν ὁ πρός ὁ ὅμορος κακός , ὁ δέ πρός Θηβαῖος πρός ὅμορος εἰμί , φανερός ὅτι ὁ πρός Θηβαῖος πολεμέω κακός . ὅτι μέν ἐν ὁ Β ὁ Γ καί ὁ Δ ὑπάρχω , φανερός ( ἄμφω γάρ εἰμί πρός ὁ ὅμορος ἀναιρέω πόλεμος ) , καί ὅτι ὁ Α ὁ Δ ( Θηβαῖος γάρ οὐ συμφέρω ὁ πρός Φωκεύς πόλεμος ) · ὅτι δέ ὁ Α ὁ Β ὑπάρχω , διά ὁ Δ δείκνυμι . ὁ αὐτός δέ τρόπος ἄν εἰ διά πολύς ὁ ὅμοιος ὁ πίστις γίγνομαι ὁ μέσος πρός ὁ ἄκρος . φανερός οὖν ὅτι ὁ παράδειγμα εἰμί οὔτε ὡς μέρος πρός ὅλος οὔτε ὡς ὅλος πρός μέρος , ἀλλά ὡς μέρος πρός μέρος , ὅταν ἄμφω μέν εἰμί ὑπό αὐτός , γνώριμος δέ ἕτερος . καί διαφέρω ὁ ἐπαγωγή , ὅτι ὁ μέν ἐκ ἅπας ὁ ἄτομος ὁ ἄκρος δείκνυμι ὑπάρχω ὁ μέσος καί πρός ὁ ἄκρος οὐ συνάπτω ὁ συλλογισμός , ὁ δέ καί συνάπτω καί οὐ ἐκ ἅπας δείκνυμι .