aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora posteriora.2.4
Ταῦτα μὲν οὖν μέχρι τούτου διηπορήσθω · τοῦ δὲ τί ἐστι πότερον ἔστι συλλογισμὸς καὶ ἀπόδειξις ἢ οὐκ ἔστι , καθάπερ νῦν ὁ λόγος ὑπέθετο ; ὁ μὲν γὰρ συλλογισμὸς τὶ κατά τινος δείκνυσι διὰ τοῦ μέσου · τὸ δὲ τί ἐστιν ἴδιόν τε , καὶ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖται . Ταῦτα δ᾿ ἀνάγκη ἀντιστρέφειν . Εἰ γὰρ τὸ Α τοῦ Γ ἴδιον , δῆλον ὅτι καὶ τοῦ Β καὶ τοῦτο τοῦ Γ , ὥστε πάντα ἀλλήλων . Ἀλλά μὴν καὶ εἰ τὸ Α ἐν τῷ τί ἐστιν ὑπάρχει παντὶ τῷ Β , καὶ καθόλου τὸ Β παντὸς τοῦ Γ ἐν τῷ τί ἐστι λέγεται , ἀνάγκη καὶ τὸ Α ἐν τῷ τί ἐστι τοῦ Γ λέγεσθαι . Εἰ δὲ μὴ οὕτω τις λήψεται διπλώσας , οὐκ ἀνάγκη ἔσται τὸ Α τοῦ Γ κατηγορεῖσθαι ἐν τῷ τί ἐστιν , εἰ τὸ μὲν Α τοῦ Β ἐν τῷ τί ἐστι , μὴ καθ᾿ ὅσων δὲ τὸ Β ἐν τῷ τί ἐστιν . Τὸ δὴ τί ἐστιν ἄμφω ταῦτα ἕξει . Ἔσται ἄρα καὶ τὸ Β κατὰ τοῦ Γ , τὸ τί ἐστιν . Εἰ δὴ τὸ τί ἐστι καὶ τὸ τί ἦν εἶναι ἄμφω ἔχει , ἐπὶ τοῦ μέσου ἔσται πρότερον τὸ τί ἦν εἶναι . Ὅλως τε , εἰ ἔστι δεῖξαι τί ἐστιν ἄνθρωπος · ἔστω τὸ Γ ἄνθρωπος , τὸ δὲ Α τὸ τί ἐστιν , εἴτε ζῷον δίπουν εἴτ᾿ ἄλλο τι . Εἰ τοίνυν συλλογιεῖται , ἀνάγκη κατὰ τοῦ Β τὸ Α παντὸς κατηγορεῖσθαι . Τούτου δ᾿ ἔσται ἄλλος λόγος μέσος , ὥστε καὶ τοῦτο ἔσται τί ἐστιν ἄνθρωπος . Λαμβάνει οὖν ὃ δεῖ δεῖξαι · καὶ γὰρ τὸ Β ἐστὶ τί ἐστιν ἄνθρωπος . Δεῖ δ᾿ ἐν ταῖς δυσὶ προτάσεσι καὶ τοῖς πρώτοις καὶ ἀμέσοις σκοπεῖν · μάλιστα γὰρ φανερὸν τὸ λεγόμενον γίνεται . Οἱ μὲν οὖν διὰ τοῦ ἀντιστρέφειν δεικνύντες τί ἐστι ψυχὴ ἢ τί ἐστιν ἄνθρωπος ἢ ἄλλο ὁτιοῦν τῶν ὄντων , τὸ ἐξ ἀρχῆς αἰτοῦνται , οἷον εἴ τις ἀξιώσειε ψυχὴν εἶναι τὸ αὐτὸ αὑτῷ αἴτιον τοῦ ζῆν , τοῦτο δ᾿ ἀριθμὸν αὐτὸν αὑτὸν κινοῦντα · ἀνάγκη γὰρ αἰτῆσαι τὴν ψυχὴν ὅπερ ἀριθμὸν εἶναι αὐτὸν αὑτὸν κινοῦντα , οὕτως ὡς τὸ αὐτὸ ὄν . Οὐ γὰρ εἰ ἀκολουθεῖ τὸ Α τῷ Β καὶ τοῦτο τῷ Γ , ἔσται τῷ Γ τὸ Α τὸ τί ἦν εἶναι , ἀλλ᾿ ἀληθὲς ἦν εἰπεῖν ἔσται μόνον . Οὐδ᾿ εἰ ἔστι τὸ Α ὅπερ τι καὶ κατὰ τοῦ Β κατηγορεῖται παντός . Καὶ γὰρ τὸ ζῴῳ εἶναι κατηγορεῖται κατὰ τοῦ ἀνθρώπῳ εἶναι · ἀληθὲς γὰρ πᾶν τὸ ἀνθρώπῳ εἶναι ζῴῳ εἶναι , ὥσπερ καὶ πάντα ἄνθρωπον ζῷον , ἀλλ᾿ οὐχ οὕτως ὥστε ἓν εἶναι . Ἐὰν μὲν οὖν μὴ οὕτω λάβῃ , οὐ συλλογιεῖται ὅτι τὸ Α ἐστὶ τῷ Γ τὸ τί ἦν εἶναι καὶ ἡ οὐσία . Ἐὰν δὲ οὕτω λάβῃ , πρότερον ἔσται εἰληφὼς τῷ Γ τί ἐστι τὸ τί ἦν εἶναι τὸ Β . Ὥστ᾿ οὐκ ἀποδέδεικται · τὸ γὰρ ἐν ἀρχῇ εἴληφεν .
Lemmas: οὗτος μέν οὖν μέχρι οὗτος διαπορέω · ὁ δέ τίς εἰμί πότερος εἰμί συλλογισμός καί ἀπόδειξις ἤ οὐ εἰμί , καθά νῦν ὁ λόγος ὑποτίθημι ; ὁ μέν γάρ συλλογισμός τίς κατά τις δείκνυμι διά ὁ μέσος · ὁ δέ τίς εἰμί ἴδιος τε , καί ἐν ὁ τίς εἰμί κατηγορέω . οὗτος δέ ἀνάγκη ἀντιστρέφω . εἰ γάρ ὁ Α ὁ Γ ἴδιος , δῆλος ὅτι καί ὁ Β καί οὗτος ὁ Γ , ὥστε πᾶς ἀλλήλων . ἀλλά μήν καί εἰ ὁ Α ἐν ὁ τίς εἰμί ὑπάρχω πᾶς ὁ Β , καί καθόλου ὁ Β πᾶς ὁ Γ ἐν ὁ τίς εἰμί λέγω , ἀνάγκη καί ὁ Α ἐν ὁ τίς εἰμί ὁ Γ λέγω . εἰ δέ μή οὕτως τις λαμβάνω διπλόω , οὐ ἀνάγκη εἰμί ὁ Α ὁ Γ κατηγορέω ἐν ὁ τίς εἰμί , εἰ ὁ μέν Α ὁ Β ἐν ὁ τίς εἰμί , μή κατά ὅσος δέ ὁ Β ἐν ὁ τίς εἰμί . ὁ δή τις εἰμί ἄμφω οὗτος ἔχω . εἰμί ἄρα καί ὁ Β κατά ὁ Γ , ὁ τις εἰμί . εἰ δή ὁ τίς εἰμί καί ὁ τίς εἰμί εἰμί ἄμφω ἔχω , ἐπί ὁ μέσος εἰμί πρότερος ὁ τίς εἰμί εἰμί . ὅλος τε , εἰ εἰμί δείκνυμι τίς εἰμί ἄνθρωπος · εἰμί ὁ Γ ἄνθρωπος , ὁ δέ Α ὁ τις εἰμί , εἴτε ζῷον δίπους εἴτε ἄλλος τις . εἰ τοίνυν συλλογίζομαι , ἀνάγκη κατά ὁ Β ὁ Α πᾶς κατηγορέω . οὗτος δέ εἰμί ἄλλος λόγος μέσος , ὥστε καί οὗτος εἰμί τίς εἰμί ἄνθρωπος . λαμβάνω οὖν ὅς δέω δείκνυμι · καί γάρ ὁ Β εἰμί τίς εἰμί ἄνθρωπος . δέω δέ ἐν ὁ δύο πρότασις καί ὁ πρῶτος καί ἄμεσος σκοπέω · μάλα γάρ φανερός ὁ λέγω γίγνομαι . ὁ μέν οὖν διά ὁ ἀντιστρέφω δείκνυμι τίς εἰμί ψυχή ἤ τίς εἰμί ἄνθρωπος ἤ ἄλλος ὁστισοῦν ὁ εἰμί , ὁ ἐκ ἀρχή αἰτέω , οἷος εἰ τις ἀξιόω ψυχή εἰμί ὁ αὐτός ἑαυτοῦ αἴτιος ὁ ζάω , οὗτος δέ ἀριθμός αὐτός ἑαυτοῦ κινέω · ἀνάγκη γάρ αἰτέω ὁ ψυχή ὅς ἀριθμός εἰμί αὐτός ἑαυτοῦ κινέω , οὕτως ὡς ὁ αὐτός εἰμί . οὐ γάρ εἰ ἀκολουθέω ὁ Α ὁ Β καί οὗτος ὁ Γ , εἰμί ὁ Γ ὁ Α ὁ τίς εἰμί εἰμί , ἀλλά ἀληθής εἰμί λέγω εἰμί μόνος . οὐδέ εἰ εἰμί ὁ Α ὅς τις καί κατά ὁ Β κατηγορέω πᾶς . καί γάρ ὁ ζῷον εἰμί κατηγορέω κατά ὁ ἄνθρωπος εἰμί · ἀληθής γάρ πᾶς ὁ ἄνθρωπος εἰμί ζῷον εἰμί , ὥσπερ καί πᾶς ἄνθρωπος ζῷον , ἀλλά οὐ οὕτως ὥστε εἷς εἰμί . ἐάν μέν οὖν μή οὕτως λαμβάνω , οὐ συλλογίζομαι ὅτι ὁ Α εἰμί ὁ Γ ὁ τίς εἰμί εἰμί καί ὁ οὐσία . ἐάν δέ οὕτως λαμβάνω , πρότερος εἰμί λαμβάνω ὁ Γ τίς εἰμί ὁ τίς εἰμί εἰμί ὁ Β . ὥστε οὐ ἀποδείκνυμι · ὁ γάρ ἐν ἀρχή λαμβάνω .