aristoteles-et-corpus-aristotelicum.analytica-priora-et-posteriora priora.1.26
Ἐπεὶ δ᾿ ἔχομεν περὶ ὧν οἱ συλλογισμοί , καὶ ποῖον ἐν ἑκάστῳ σχήματι καὶ ποσαχῶς δείκνυται , φανερὸν ἡμῖν ἐστὶ καὶ ποῖον πρόβλημα χαλεπὸν καὶ ποῖον εὐεπιχείρητον · τὸ μὲν γὰρ ἐν πλείοσι σχήμασι καὶ διὰ πλειόνων πτώσεων περαινόμενον ῥᾷον , τὸ δ᾿ ἐν ἐλάττοσι καὶ δι᾿ ἐλαττόνων δυσεπιχειρητότερον . Τὸ μὲν οὖν καταφατικὸν τὸ καθόλου διὰ τοῦ πρώτου σχήματος δείκνυται μόνου , καὶ διὰ τούτου μοναχῶς · τὸ δὲ στερητικὸν διά τε τοῦ πρώτου καὶ διὰ τοῦ μέσου , καὶ διὰ μὲν τοῦ πρώτου μοναχῶς , διὰ δὲ τοῦ μέσου διχῶς · τὸ δ᾿ ἐν μέρει καταφατικὸν διὰ τοῦ πρώτου καὶ διὰ τοῦ ἐσχάτου , μοναχῶς μὲν διὰ τοῦ πρώτου , τριχῶς δὲ διὰ τοῦ ἐσχάτου . Τὸ δὲ στερητικὸν τὸ κατὰ μέρος ἐν ἅπασι τοῖς σχήμασι δείκνυται , πλὴν ἐν μὲν τῷ πρώτῳ ἅπαξ , ἐν δὲ τῷ μέσῳ καὶ τῷ ἐσχάτῳ ἐν τῷ μὲν διχῶς ἐν τῷ δὲ τριχῶς . Φανερὸν οὖν ὅτι τὸ καθόλου κατηγορικὸν κατασκευάσαι μὲν χαλεπώτατον , ἀνασκευάσαι δὲ ῥᾷστον . Ὅλως δ᾿ ἐστὶν ἀναιροῦντι μὲν τὰ καθόλου τῶν ἐν μέρει ῥᾴω · καὶ γὰρ ἢν μηδενὶ καὶ ἢν τινὶ μὴ ὑπάρχῃ , ἀνῄρηται · τούτων δὲ τὸ μὲν τινὶ μὴ ἐν ἅπασι τοῖς σχήμασι δείκνυται , τὸ δὲ μηδενὶ ἐν τοῖς δυσίν . Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον κἀπὶ τῶν στερητικῶν · καὶ γὰρ εἰ παντὶ καὶ εἰ τινί , ἀνῄρηται τὸ ἐξ ἀρχῆς · τοῦτο δ᾿ ἦν ἐν δύο σχήμασιν . Ἐπὶ δὲ τῶν ἐν μέρει μοναχῶς , ἢ παντὶ ἢ μηδενὶ δείξαντα ὑπάρχειν . Κατασκευάζοντι δὲ ῥᾴω τὰ ἐν μέρει · καὶ γὰρ ἐν πλείοσι σχήμασι καὶ διὰ πλειόνων τρόπων . Ὅλως τε οὐ δεῖ λανθάνειν ὅτι ἀνασκευάσαι μὲν δι᾿ ἀλλήλων ἔστι καὶ τὰ καθόλου διὰ τῶν ἐν μέρει καὶ ταῦτα διὰ τῶν καθόλου , κατασκευάσαι δ᾿ οὐκ ἔστι διὰ τῶν κατὰ μέρος τὰ καθόλου , δι᾿ ἐκείνων δὲ ταῦτ᾿ ἔστιν . Ἅμα δὲ δῆλον ὅτι καὶ τὸ ἀνασκευάζειν ἐστὶ τοῦ κατασκευάζειν ῥᾷον . Πῶς μὲν οὖν γίνεται πᾶς συλλογισμὸς καὶ διὰ πόσων ὅρων καὶ προτάσεων , καὶ πῶς ἐχουσῶν πρὸς ἀλλήλας , ἔτι δὲ ποῖον πρόβλημα ἐν ἑκάστῳ σχήματι καὶ ποῖον ἐν πλείοσι καὶ ποῖον ἐν ἐλάττοσι δείκνυται , δῆλον ἐκ τῶν εἰρημένων .
Lemmas: ἐπεί δέ ἔχω περί ὅς ὁ συλλογισμός , καί ποῖος ἐν ἕκαστος σχῆμα καί ποσαχῶς δείκνυμι , φανερός ἐγώ εἰμί καί ποῖος πρόβλημα χαλεπός καί ποῖος εὐεπιχείρητος · ὁ μέν γάρ ἐν πολύς σχῆμα καί διά πολύς πτῶσις περαίνω ῥᾴδιος , ὁ δέ ἐν ἐλαχύς καί διά ἐλαχύς δυσεπιχείρητος . ὁ μέν οὖν καταφατικός ὁ καθόλου διά ὁ πρῶτος σχῆμα δείκνυμι μόνος , καί διά οὗτος μοναχῶς · ὁ δέ στερητικός διά τε ὁ πρῶτος καί διά ὁ μέσος , καί διά μέν ὁ πρῶτος μοναχῶς , διά δέ ὁ μέσος διχῶς · ὁ δέ ἐν μέρος καταφατικός διά ὁ πρῶτος καί διά ὁ ἔσχατος , μοναχῶς μέν διά ὁ πρῶτος , τριχῶς δέ διά ὁ ἔσχατος . ὁ δέ στερητικός ὁ κατά μέρος ἐν ἅπας ὁ σχῆμα δείκνυμι , πλήν ἐν μέν ὁ πρῶτος ἅπαξ , ἐν δέ ὁ μέσος καί ὁ ἔσχατος ἐν ὁ μέν διχῶς ἐν ὁ δέ τριχῶς . φανερός οὖν ὅτι ὁ καθόλου κατηγορικός κατασκευάζω μέν χαλεπός , ἀνασκευάζω δέ ῥᾴδιος . ὅλος δέ εἰμί ἀναιρέω μέν ὁ καθόλου ὁ ἐν μέρος ῥᾴδιος · καί γάρ ἐάν μηδείς καί ἐάν τις μή ὑπάρχω , ἀναιρέω · οὗτος δέ ὁ μέν τις μή ἐν ἅπας ὁ σχῆμα δείκνυμι , ὁ δέ μηδείς ἐν ὁ δύο . ὁ αὐτός δέ τρόπος ἐπί ὁ στερητικός · καί γάρ εἰ πᾶς καί εἰ τις , ἀναιρέω ὁ ἐκ ἀρχή · οὗτος δέ εἰμί ἐν δύο σχῆμα . ἐπί δέ ὁ ἐν μέρος μοναχῶς , ἤ πᾶς ἤ μηδείς δείκνυμι ὑπάρχω . κατασκευάζω δέ ῥᾴδιος ὁ ἐν μέρος · καί γάρ ἐν πολύς σχῆμα καί διά πολύς τρόπος . ὅλος τε οὐ δέω λανθάνω ὅτι ἀνασκευάζω μέν διά ἀλλήλων εἰμί καί ὁ καθόλου διά ὁ ἐν μέρος καί οὗτος διά ὁ καθόλου , κατασκευάζω δέ οὐ εἰμί διά ὁ κατά μέρος ὁ καθόλου , διά ἐκεῖνος δέ οὗτος εἰμί . ἅμα δέ δῆλος ὅτι καί ὁ ἀνασκευάζω εἰμί ὁ κατασκευάζω ῥᾴδιος . πῶς μέν οὖν γίγνομαι πᾶς συλλογισμός καί διά πόσος ὅρος καί πρότασις , καί πῶς ἔχω πρός ἀλλήλων , ἔτι δέ ποῖος πρόβλημα ἐν ἕκαστος σχῆμα καί ποῖος ἐν πολύς καί ποῖος ἐν ἐλαχύς δείκνυμι , δῆλος ἐκ ὁ λέγω .