aristocles-messanius.fragmenta-2 2
Ἄλλοι δ’ ἐγένοντο τούτοις τὴν ἐναντίαν φωνὴν ἀφιέντες . Οἴονται γὰρ δεῖν τὰς μὲν αἰσθήσεις καὶ τὰς φαντασίας καταβάλλειν , αὐτῷ δὲ μόνον τῷ λόγῳ πιστεύειν . Τοιαῦτα γάρ τινα πρότερον μὲν Ξενοφάνης , καὶ Παρμενίδης , καὶ Ζήνων , καὶ Μέλισσος ἔλεγον , ὕστερον δ’ οἱ περὶ Στίλπωνα καὶ τοὺς Μεγαρικούς . Ὅθεν ἠξίουν οὗτοί γε τὸ ὂν ἓν εἶναι , καὶ τὸ ἕτερον μὴ εἶναι , μηδὲ γεννᾶσθαί τι , μηδὲ φθείρεσθαι , μηδὲ κινεῖσθαι τὸ παράπαν . Τὸν μὲν οὖν πλείω πρὸς τούτους λόγον ἐσόμεθα φιλοσοφοῦντες · νυνὶ μέντοι πρὸς τοῦτο λεκτέον . Εἴποιμεν γὰρ ἄν , ὡς ὁ μὲν λόγος ἡμῶν εἴη τὸ θειότατον . οὐ μὴν ἀλλὰ δεῖ γε καὶ τῆς αἰσθήσεως , ὥσπερ γε δὴ καὶ σώματος . Ὅτι δὲ καὶ ἡ αἴσθησις ἀληθεύειν πέφυκε , δῆλον . Οὐ γὰρ οἷόν τε τὸν αἰσθανόμενον μὴ οὐχὶ πάσχειν τι · πάσχων δὲ τὸ πάθος ἂν εἰδείη · γνῶσις οὖν τίς ἐστι καὶ ἡ αἴσθησις . Ἀλλὰ μὴν εἰ τὸ αἰσθάνεσθαι πάσχειν τί ἐστιν , ἅπαν δὲ τὸ πάσχον ὑπό του πάσχει , πάντως ἂν ἕτερον εἴη τὸ ποιοῦν καὶ τὸ πάσχον . Ὥστε πρῶτον εἴη ἂν τὸ λεγόμενον ἕτερον · οἷον , τὸ χρῶμα καὶ ὁ ψόφος · ἔπειτα δὲ ἓν τὸ ὂν οὐκ ἔσται · καὶ μὴν οὐδὲ ἀκίνητον , ἡ γὰρ αἴσθησίς ἐστι κίνησις . Ταύτῃ βούλεται πᾶς τις κατὰ φύσιν ἔχειν τὰς αἰσθήσεις , ἅτε δὴ πιστεύων , οἶμαι , ταῖς ὑγιαινούσαις μᾶλλον ἢ ταῖς νοσούσαις . Εἰκότως ἄρα καὶ δεινός τις ἔρως αὐτῶν ἡμῖν ἐντέτηκεν . Οὐδείς γέ τοι μὴ μεμηνὼς ἕλοιτ’ ἄν ποτε μίαν αἴσθησιν ἀποβαλεῖν , ὅπως αὐτῷ πάντα τὰ ἄλλα ἀγαθὰ γένοιτο . Τοὺς δὲ διαβάλλοντας αὐτὰς ἐχρῆν , πεπεισμένους γε ὅτι μάτην ἔχοιεν αὐτάς , εἰπόντας ἅπερ ὁ Πάνδαρος λέγει παρὰ τῷ Ὁμήρῳ περὶ τῶν ἑαυτοῦ τόξων · Αὐτίκ’ ἔπειτ’ ἀπ’ ἐμεῖο ᵃ κάρη τάμοι ἀλλότριος φώς , εἰ μὴ ἐγὼ τάδε τόξα φαεινῷ ἐν πυρὶ θείην , χερσὶ διακλάσσας · ἀνεμώλια γάρ μοι ὀπηδεῖ , τὸ μετὰ τοῦτο διαλυμήνασθαι πάσας τὰς αἰσθήσεις ἑαυτῶν . Οὕτω γὰρ ἄν τις ἐπίστευεν αὐτοῖς ἔργῳ διδάσκουσιν , ὡς εἰς οὐδὲν αὐτῶν δέοιντο . Νυνὶ δὲ τοῦτο ἀτοπώτατόν ἐστι . Ἀχρήστους γὰρ ἀποφαίνοντες αὐτὰς τῷ λόγῳ , τοῖς ἔργοις τὰ μάλιστα χρώμένοι διατελοῦσιν αὐταῖς . Ὅ γέ τοι Μέλισσος ἐθέλων ἐπιδεικνύναι , ὅτι τῶν φαινομένων καὶ ἐν ὄψει , τούτων οὐδὲν εἴη τῷ ὄντι , διὰ τῶν φαινομένων ἀποδείκνυσιν ᵇ αὐτῶν . Φησὶ γοῦν · εἰ γάρ ἐστι γῆ , καὶ ὕδωρ , καὶ ἀήρ , καὶ πῦρ , καὶ σίδηρος , καὶ χρυσός · καὶ τὸ μὲν ζῶν , τὸ δὲ τεθνηκός , καὶ μέλαν , καὶ λευκόν , καὶ τὰ ἄλλα πάντα ὅσα φασὶν εἶναι ἄνθρωποι ἀληθῶς , ἢ καὶ ἡμεῖς ὀρθῶς ὁρῶμεν καὶ ἀκούομεν , εἶναι ἐχρῆν καὶ τὸ ὂν τοιοῦτον , οἷον πρῶτον ἔδοξεν ἡμῖν εἶναι , καὶ μὴ μεταπίπτειν , μηδὲ γίνεσθαι ἕτερον , ἀλλ’ εἶναι ὅμοιον , οἷόν περ ἐστιν ἕκαστον . Νῦν δὲ ἔφαμεν ὀρθῶς ὁρᾷν , καὶ ἀκούειν , καὶ συνιέναι . Δοκεῖ δὲ ἡμῖν τὸ θερμόν , καὶ ψυχρὸν γίνεσθαι · καὶ τὸ ψυχρόν , θερμόν , καὶ τὸ σκληρόν , μαλακόν , καὶ τὸ μαλακόν , σκληρόν . Ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα λέγοντος αὐτοῦ , καὶ μάλα εἰκότως ἐπύθετό τις ἄν , ἀρ’ οὖν ὅτι δ’ νῦν θερμόν ἐστι , κἄπειτα τοῦτο γίνεται ψυχρόν , οὐκ αἰσθόμενος ἔγνως ; Ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων . Ὅπερ γὰρ ἔφην , εὑρεθείη ἂν οὐδέν , ἀλλ’ ἢ τὰς αἰσθήσεις ἀναιρῶν καὶ ἐλέγχων , διὰ τὸ μάλιστα πιστεύειν αὐταῖς . Ἀλλὰ γὰρ οἱ μὲν τοιοῦτοι λόγοι σχεδὸν ἱκανὰς ἤδη δεδώκασιν εὐθύνας . Ἐξίτηλοί γέ τοι γεγόνασιν , ὡς εἰ μηδὲ ἐλέχθησαν ᶜ τὸ παράπαν . Ἤδη μέντοι θαῤῥοῦντες λέγωμεν ὀρθῶς φιλοσοφεῖν τοὺς καὶ τὰς αἰσθήσεις καὶ τὸν λόγον ἐπὶ τὴν γνῶσιν τὴν τῶν πραγμάτων παραλαμβάνοντας . Τοιοίδε μὲν οὖν οἱ ἀμφὶ τὸν Ξενοφάνην , ὅς δὴ λέγεται συνακμάσαι τοῖς ἀμφὶ Πυθαγόραν καὶ Ἀναξαγόραν . Ξενοφάνους δὲ ἀκουστὴς γέγονε Παρμενίδης · τούτου Μέλισσος , οὗ Ζήνων , οὗ Λεύκιππος , οὗ Δημόκριτος , οὗ Πρωταγόρας , καὶ Nεσσᾶς · τοῦ δὲ Nεσσᾶ Μητρόδωρος , οὗ Διογένης , οὗ Ἀνάξαρχος . Ἀναξάρχου δὲ γνώριμος γέγονε Πύῤῥων , ἀφ’ οὗ ἡ τῶν Σκεπτικῶν ἐπικληθέντων διατριβὴ συνέστη · οὓς καὶ αὐτοὺς μηδὲν εἶναι τοπαράπαν , μήτε γ’ ἐν αἰσθήσει , μήτ’ ἐν λόγῳ καταληπτὸν ὁριζομένους , ἐπέχοντας δ’ ἐν πᾶσιν , ὅπως ἀπήλεγχον οἱ ἀντιδοξάζοντες , μαθεῖν πάρεστιν ἀπὸ τοῦ δηλωθέντος συγγράμματος , ὧδέ πη πρὸς λέξιν ἔχοντος .
Lemmas: ἄλλος δέ γίνομαι οὗτος ὁ ἐναντίος φωνή ἀφίημι . οἴομαι γάρ δεῖ ὁ μέν αἴσθησις καί ὁ φαντασία καταβάλλω , αὐτός δέ μόνος ὁ λόγος πιστεύω . τοιοῦτος γάρ τις πρότερος μέν Ξενοφάνης , καί Παρμενίδης , καί Ζήνων , καί Μέλισσος λέγω , ὕστερον δέ ὁ περί Στίλπων καί ὁ Μεγαρικός . ὅθεν ἀξιόω οὗτος γε ὁ εἰμί εἷς ἔρχομαι , καί ὁ ἕτερος μή ἔρχομαι , μηδέ γεννάω τίς , μηδέ φθείρω , μηδέ κινέω ὁ παράπαν . ὁ μέν οὖν πλείων πρός οὗτος λόγος εἰμί φιλοσοφέω · νυνί μέντοι πρός οὗτος λεκτέος . λέγω γάρ ἄν , ὡς ὁ μέν λόγος ἐγώ εἰμί ὁ θεῖος . οὐ μήν ἀλλά δέω γε καί ὁ αἴσθησις , ὥσπερ γε δή καί σῶμα . Ὅτι δέ καί ὁ αἴσθησις ἀληθεύω φύω , δῆλος . οὐ γάρ οἷος τε ὁ αἰσθάνομαι μή οὐ πάσχω τίς · πάσχω δέ ὁ πάθος ἄν οἶδα · γνῶσις οὖν τίς εἰμί καί ὁ αἴσθησις . ἀλλά μήν εἰμί ὁ αἰσθάνομαι πάσχω τίς εἰμί , ἅπας δέ ὁ πάσχω ὑπό τις πάσχω , πάντως ἄν ἕτερος εἰμί ὁ ποιέω καί ὁ πάσχω . Ὥστος πρῶτος εἰμί ἄν ὁ λέγω ἕτερος · οἷος , ὁ χρῶμα καί ὁ ψόφος · ἔπειτα δέ εἷς ὁ εἰμί οὐ εἰμί · καί μήν οὐδέ ἀκίνητος , ὁ γάρ αἴσθησις εἰμί κίνησις . οὗτος βούλομαι πᾶς τις κατά φύσις ἔχω ὁ αἴσθησις , ἅτε δή πιστεύω , οἴομαι , ὁ ὑγιαίνω μᾶλλον ἢ ὁ νοσέω . ἔοικα ἄρα καί δεινός τις ἔρως αὐτός ἐγώ ἐντήκω . οὐδείς γε τοι μή μαίνομαι αἱρέω ἄν ποτέ εἷς αἴσθησις ἀποβάλλω , ὅπως αὐτός πᾶς ὁ ἄλλος ἀγαθός γίγνομαι . Τούς δέ διαβάλλω αὐτός χρή , πείθω γε ὅτι μάτην ἔχω αὐτός , λέγω ὅς ὁ Πάνδαρος λέγω παρά ὁ Ὅμηρος περί ὁ ἑαυτοῦ τόξον · αὐτίκα ἔπειτα ἀπό μου ᵃ κάρα τέμνω ἀλλότριος φάος , εἰμί μή ἐγώ ὅδε τόξον φανός ἐν πῦρ τίθημι , χείρ διακλάω · ἀνεμώλιος γάρ ἐγώ ὀπαδέω , ὁ μετά οὗτος διαλυμαίνομαι πᾶς ὁ αἴσθησις ἑαυτοῦ . οὕτως γάρ ἄν τις πιστεύω αὐτός ἔργον διδάσκω , ὡς εἰς οὐδείς αὐτός δέω . νυνί δέ οὗτος ἄτοπος εἰμί . ἄχρηστος γάρ ἀποφαίνω αὐτός ὁ λόγος , ὁ ἔργον ὁ μάλιστα χράομαι διατελέω αὐτός . ὁ γε τοι Μέλισσος ἐθέλω ἐπιδείκνυμι , ὅτι ὁ φαίνω καί ἐν ὄψις , οὗτος οὐδείς εἰμί ὁ εἰμί , διά ὁ φαίνω ἀποδείκνυμι ᵇ αὐτός . φημί γοῦν · εἰμί γάρ εἰμί γῆ , καί ὕδωρ , καί ἀήρ , καί πῦρ , καί σίδηρος , καί χρυσός · καί ὁ μέν ζάω , ὁ δέ θνῄσκω , καί μέλας , καί λευκός , καί ὁ ἄλλος πᾶς ὅσος φημί ἔρχομαι ἄνθρωπος ἀληθῶς , ἢ καί ἐγώ ὀρθός ὁράω καί ἀκούω , ἔρχομαι χρή καί ὁ εἰμί τοιοῦτος , οἷος πρῶτος δοκέω ἐγώ ἔρχομαι , καί μή μεταπίπτω , μηδέ γίγνομαι ἕτερος , ἀλλά ἔρχομαι ὅμοιος , οἷος περ εἰμί ἕκαστος . Νῦν δέ φημί ὀρθός ὁράω , καί ἀκούω , καί συνίημι . δοκέω δέ ἐγώ ὁ θερμός , καί ψυχρός γίγνομαι · καί ὁ ψυχρός , θερμός , καί ὁ σκληρός , μαλακός , καί ὁ μαλακός , σκληρός . Ταΰς δέ καί ἄλλος πολύς τοιοῦτος λέγω αὐτός , καί μάλα ἔοικα πυνθάνομαι τις ἄν , ἀρά οὖν ὅτι δέ νῦν θερμός εἰμί , ἔπειτα οὗτος γίγνομαι ψυχρός , οὐ αἰσθάνομαι γιγνώσκω ; Ὅμοιος δέ καί περί ὁ ἄλλος . ὅς γάρ φημί , εὑρίσκω ἄν οὐδείς , ἀλλά ἢ ὁ αἴσθησις ἀναιρέω καί ἐλέγχω , διά ὁ μάλιστα πιστεύω αὐτός . ἀλλά γάρ ὁ μέν τοιοῦτος λόγος σχεδόν ἱκανός ἤδη δίδωμι εὔθυνα . ἐξίτηλος γε τοι γίγνομαι , ὡς εἰμί μηδέ λέγω ᶜ ὁ παράπαν . Ἤδη μέντοι ῥαθαίνω λέγω ὀρθός φιλοσοφέω ὁ καί ὁ αἴσθησις καί ὁ λόγος ἐπί ὁ γνῶσις ὁ ὁ πρᾶγμα παραλαμβάνω . τοιόσδε μέν οὖν ὁ ἀμφί ὁ Ξενοφάνης , ὅς δή λέγω συνακμάζω ὁ ἀμφί Πυθαγόρας καί Ἀναξαγόρας . Ξενοφάνης δέ ἀκουστής γίγνομαι Παρμενίδης · οὗτος Μέλισσος , ὅς Ζήνων , ὅς Λεύκιππος , ὅς Δημόκριτος , ὅς Πρωταγόρας , καί εἰμί · ὁ δέ ἐάω Μητρόδωρος , ὅς Διογένης , ὅς Ἀνάξαρχος . Ἀνάξαρχος δέ γνώριμος γίγνομαι Πύρρων , ἀπό ὅς ὁ ὁ σκεπτικός ἐπικαλέω διατριβή συνίστημι · ὅς καί αὐτός μηδείς ἔρχομαι τοπάλαι , μήτε γε ἐν αἴσθησις , μήτε ἐν λόγος καταληπτός ὁρίζω , ἐπέχω δέ ἐν πᾶς , ὅπως ἀπελέγχω ὁ ἀντιδοξάζω , μανθάνω πάρειμι ἀπό ὁ δηλόω σύγγραμμα , ὧδε πῇ πρός λέξις ἔχω .