aristocles-messanius.fragmenta-2 7
Πῶς γὰρ οἶόν τε , καθάπερ φησὶν Ἐπίκουρος ἐν τῇ περὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐπιστολῇ , νέον μὲν ὄντα καταφαγεῖν αὐτὸν τὴν πατρῴαν οὐσίαν , ἔπειτα δὲ ἐπὶ τὸ στρατεύεσθαι συνεῶσθαι ; κακῶς δὲ πράττοντα ἐν τούτοις ἐπὶ τὸ φαρμακοπωλεῖν ἐλθεῖν · ἔπειτα ἀναπεπταμένου τοῦ Πλάτωνος περιπάτου πᾶσι , παραλαβεῖν αὐτόν ; ἢ πῶς ἄν τις ἀποδέξαιτο Τιμαίου τοῦ Ταυρομενίτου , λέγοντος ἐν ταῖς ἱστορίαις , ἀδόξου θύρας αὐτὸν ἰατρείου καὶ τὰς τυχούσας , ὀψὲ τῆς ἡλικίας , κλεῖσαι ; τίς δ’ ἄν πεισθείη τοῖς ὑπ’ Ἀριστοξένου τοῦ μουσικοῦ λεγομένοις ἐν τῷ βίῳ τοῦ Πλάτωνος ; ἐν γὰρ τῇ πλάνῃ καὶ τῇ ἀποδημίᾳ φησὶν ἐπανίστασθαι καὶ ἀντοικοδομεῖν αὐτῷ τινας Περίπατον ξένους ὄντας . Οἴονται οὖν ἔνιοι ταῦτα περὶ Ἀριστοτέλους λέγειν αὐτόν , Ἀριστοξένου διὰ παντὸς εὐφημοῦντος Ἀριστοτέλην . Καταγέλαστα δ’ εἰκότως εἶναι φαίη τις ἂν καὶ τὰ ἀπομνημονεύματα τὰ Ἀλεξίνου τοῦ Ἐριστικοῦ . Ποιεῖ γὰρ Ἀλέξανδρον παῖδα διαλεγόμενον τῷ πατρὶ Φιλίππῳ , καὶ διαπτύοντα μὲν τοὺς τοῦ Ἀριστοτέλους λόγους , ἀποδεχόμενον δὲ Νικαγόραν , τὸν Ἐρμῆν ἐπικληθέντα . Καὶ Εὐβουλίδης δὲ προδήλως ἐν τῷ κατ’ αὐτοῦ βιβλίῳ ψεύδεται , πρῶτον μὲν ποιήματα ψυχρὰ προφερόμενος , ᵃ ὡς γεγραφότων ἄλλων περὶ τοῦ γάμου , καὶ τῆς πρὸς Ἐρμείαν οἰκειότητος αὐτῷ γεγονυίας · ἔπειτα Φιλίππῳ φάσκων αὐτὸν προσκόψαι , καὶ τελευτῶντι Πλάτωνι μὴ παραγενέσθαι , τά τε βιβλία αὐτοῦ διαφθεῖραι . Τὴν μὲν γὰρ Δημοχάρους κατηγορίαν κατὰ τῶν φιλοσόφων τί χρὴ λέγειν ; οὐ γὰρ Ἀριστοτέλην μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους κακῶς εἴρηκεν . Ἔτι γε μὴν αὐτὰς τὰς διαβολὰς σκοπῶν ἄν τις ληρεῖν αὐτὸν φαίη . Λέγει γὰρ Ἐπιστολὰς Ἀριστοτέλους ἁλῶναι κατὰ τῆς πόλεως τῆς Ἀθηναίων , καὶ Στάγειρα τὴν πατρίδα ᵇ προδοῦναι Μακεδόσιν αὐτόν . Ἔτι δὲ κατασκαφείσης Ὀλυνθου , μηνύειν , ἐπὶ τοῦ λαφυροπωλείου , Φιλίππῳ τοὺς πλουσιωτάτους τῶν Ὀλυνθίων . Ἠλίθια δὲ διαβέβληκεν αὐτὸν καὶ Κηφισόδωρος , ὁ Ἰσοκράτους μαθητής , τρυφερὸν καὶ τένθην , καὶ ἄλλα τοιαῦτα λέγων αὐτὸν εἶναι . Πάντα δ’ ὑπερπαλαίει μωρίᾳ τὰ ὑπὸ Λύκωνος εἰρημένα , τοῦ λέγοντος εἶναι Πυθαγορικὸν ἑαυτόν . Φησὶ γὰρ θύειν Ἀριστοτέλη θυσίαν τετελευτηκυίᾳ τῇ γυναικὶ τοιαύτην , ὁποίαν Ἀθηναῖοι τῇ Δήμητρι , καὶ ἐν ἐλαίῳ θερμῷ λουόμενον , τοῦτο δὴ πιπράσκειν . Ἡνίκα δὲ εἰς Χαλκίδα ἀπῄει , τοὺς τελώνας εὑρεῖν ἐν τῷ πλοίῳ λοπάδια χαλκᾶ πέντε καὶ ἑβδομήκοντα . Καὶ σχεδὸν οἱ μὲν πρῶτοι διαβαλόντες Ἀριστοτέλην τοσοῦτοι γεγόνασιν . Ὥν οἱ μὲν κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἦσαν χρόνους , οἱ δὲ μικρὸν ὕστερον ἐγένοντο . Πάντες δὲ σοφισταί , καὶ ἐριστικοί , καὶ ῥήτορες , ὧν καὶ τὰ ὀνόματα καὶ τὰ βιβλία τέθνηκε τῶν σωμάτων μᾶλλον . Τοὺς μὲν γὰρ μετὰ ταῦτα γεγονότας , ἢ τὰ ὑπ’ ἐκείνων εἰρημένα λέγοντας , παντάπασιν ἐᾶν δεῖ χαίρειν , καὶ μάλιστα τοὺς μηδ’ ἐντετυχηκότας τοῖς βιβλίοις αὐτῶν , ἀλλ’ αὐτοσχεδιάζοντας · ὁποῖοί εἰσι καὶ οἱ λέγοντες τριακοσίας ἔχειν λοπάδας αὐτόν . Οὐδεὶς γὰρ ἂν εὑρεθείη περὶ αὐτοῦ τοιοῦτον οὐδὲν ᶜ εἰρηκὼς τῶν τότε ὄντων , ᵈ ὅτι μὴ Λύκων . Οὗτος μέντοι , καθάπερ ἔφην , εἴρηκεν εὑρῆσθαι λοπάδια πέντε καὶ ἑβδομήκοντα . Οὐ μόνον δὲ καὶ ἐκ τῶν χρόνων , καὶ ἐκ τῶν διαβεβληκότων τεκμήραιτό τις ἄν , ὅτι ψευδῆ πάντα τὰ εἰρημένα ἐστί , ἀλλὰ κἀκ τοῦ μὴ πάντας τὰ αὐτὰ διαβάλλειν , ἀλλ’ ἕκαστον ἴδιὰ τινα λέγειν · ὧνπερ εἰ ἦν ἐν ὁτιοῦν ἀληθές , ἐχρῆν δήπου μυριάκις , ἀλλ’ οὐχ ἅπαξ αὐτὸν ὑπὸ τῶν τότε ἀπολωλέναι . Φανερὸν οὖν ὅτι καπιστεύεσθαι , θάπερ πολλοῖς καὶ ἄλλοις οὕτω καὶ Ἀριστοτέλει συνέβη διά τε τὰς πρὸς τοὺς βασιλεῖς φιλίας καὶ διὰ τὴν ἐν τοῖς λόγοις ὑπεροχὴν ὑπὸ τῶν τότε σοφιστῶν φθονεῖσθαι . Δεῖ δὲ τοὺς εὖ φρονοῦντας μὴ εἰς τοὺς διαβάλλοντας ἀποβλέπειν μόνον ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἐπαινοῦντας καὶ ζηλοῦντας αὐτόν · Οὐ μικρῷ γὰρ πλείους καὶ βελτίους εὑρεθεῖεν ἂν οὗτοί γε . Τὰ μὲν οὖν ἄλλα προδήλως πέπλασται . Δύο δὲ ταῦτα δοκεῖ δι’ ἃ ψέγουσί τινες αὐτόν · ἓν μέν , ὅτι τὴν Ἑρμείου γήμειε φύσει μὲν ἀδελφήν , θετὴν δὲ θυγατέρα Πυθιάδα , κολακεύων αὐτόν . Θεόκριτος γοῦν ὁ Χῖος ἐποίησεν ἐπίγραμμα τοιοῦτον · Ἐρμίου ᵉ εὐνούχου τε καὶ Εὐβούλου τόδε δούλου μνῆμα κενὸν κενόφρων θῆκεν Ἀριστοτέλης · ὃς διὰ τὴν ἀκρατῆ γαστρὸς φύσιν εἵλετο ναίειν ἀντ’ Ἀκαδημείας Βορβόρου ἐν προχοαῖς . ἕτερον δέ , ὅτι ἠχαρίστησε Πλάτωνι . Περὶ μὲν οὖν Ἑρμείου καὶ τῆς Ἀριστοτέλους πρὸς αὐτὸν φιλίας ἄλλοι τε πολλοὶ συγγεγράφασι , καὶ δὴ καὶ Ἀπελλίκων , οὗ τοῖς βιβλίοις ὁ ἐντυχὼν πεπαύσεται βλασφημῶν αὐτούς Περὶ δὲ τοῦ γάμου τοῦ Πυθιάδος ἀποχρώντως αὐτὸς ἐν ταῖς πρὸς Ἀντίπατρον ἐπιστολαῖς ἀπολελόγηται . Τεθνεῶτος γὰρ Ἑρμείου διὰ τὴν πρὸς ἐκεῖνον εὔνοιαν ἔγημεν αὐτήν , ἄλλως μὲν σώφρονα καὶ ἀγαθὴν οὖσαν , ἀτυχοῦσαν μέντοι διὰ τὰς καταλαβούσας συμφορὰς τὸν ἀδελφὸν αὐτῇς . Εἶθ’ ἐξῆς φησι · μετὰ δὲ τὴν Πυθιάδος τῆς Ερμείου τελευτὴν Ἀριστοτέλης ἔγημεν Ἑρπυλλίδα Σταγειρῖτιν , ἐξ ἧς υἱὸς αὐτῷ Νικόμαχος ἐγένετο . Τοῦτον δέ φασιν ὀρφανὸν τραφέντα παρὰ Θεοφράστῳ , καὶ δὴ μειρακίσκον ὄντα ἀποθανεῖν ἐν πολέμῳ . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐκ τῆς δηλωθείσης Ἀριστοκλέους ἐγκείσθω γραφῆς · ἤδη δὲ καὶ τὴν δογματικὴν Ἀριστοτέλους φιλοσοφίαν θεωρῆσαι καιρός .
Lemmas: πῶς γάρ οἶος τε , καθά φημί Ἐπίκουρος ἐν ὁ περί ὁ ἐπιτήδευμα ἐπιστολή , νέος μέν εἰμί κατεσθίω αὐτός ὁ πατρῷος οὐσία , ἔπειτα δέ ἐπί ὁ στρατεύω συνίημι ; κακῶς δέ πράσσω ἐν οὗτος ἐπί ὁ φαρμακοπωλέω ἔρχομαι · ἔπειτα ἀναπετάννυμι ὁ Πλάτων περίπατος πᾶς , παραλαμβάνω αὐτός ; ἢ πῶς ἄν τις ἀποδείκνυμι Τίμαιος ὁ Ταυρομενίτης , λέγω ἐν ὁ ἱστορία , ἄδοξος θύρα αὐτός ἰατρεῖον καί ὁ τυγχάνω , ὀψέ ὁ ἡλικία , κλείω ; τίς δέ ἄν πείθω ὁ ὑπό Ἀριστόξενος ὁ μουσικός λέγω ἐν ὁ βίος ὁ Πλάτων ; ἐν γάρ ὁ πλάνη καί ὁ ἀποδημία φημί ἐπανίστημι καί ἀντοικοδομέω αὐτός τις περίπατος ξένος είμαι . οἴομαι οὖν ἔνιοι οὗτος περί Ἀριστοτέλης λέγω αὐτός , Ἀριστόξενος διά πᾶς εὐφημέω Ἀριστοτέλης . καταγέλαστος δέ ἔοικα ἔρχομαι φημί τις ἄν καί ὁ ἀπομνημόνευμα ὁ Ἀλεξῖνος ὁ ἐριστικός . ποιός γάρ Ἀλέξανδρος παῖς διαλέγω ὁ πατήρ Φίλιππος , καί διαπτύω μέν ὁ ὁ Ἀριστοτέλης λόγος , ἀποδέχομαι δέ Νικαγόρη , ὁ Ἑρμῆς ἐπικαλέω . καί Εὐβουλίδης δέ πρόδηλος ἐν ὁ κατά αὐτός βιβλίον ψεύδω , πρῶτος μέν ποίημα ψυχρός προφέρω , ᵃ ὡς γράφω ἄλλος περί ὁ γάμος , καί ὁ πρός Ἑρμῆς οἰκειότης αὐτός γίγνομαι · ἔπειτα Φίλιππος φάσκω αὐτός προσκόπτω , καί τελευτάω Πλάτων μή παραγίγνομαι , ὁ τε βιβλίον αὐτός διαφθείρω . Τά μέν γάρ Δημοχάρης κατηγορία κατά ὁ φιλόσοφος τίς χράω λέγω ; οὐ γάρ Ἀριστοτέλης μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος κακῶς λέγω . ἔτι γε μήν αὐτός ὁ διαβολή σκοπός ἄν τις ληρέω αὐτός φημί . Λέγος γάρ Ἐπιστολή Ἀριστοτέλης ἁλίσκομαι κατά ὁ πόλις ὁ Ἀθηναῖος , καί Στάγειρος ὁ πατρίς ᵇ προδίδωμι Μακεδών αὐτός . ἔτι δέ κατασκάπτω Ὄλυνθος , μηνύω , ἐπί ὁ λαφυροπωλείου , Φίλιππος ὁ πλούσιος ὁ Ὀλύνθιος . ἠλίθιος δέ διαβάλλω αὐτός καί Κηφισόδωρος , ὁ Ἰσοκράτης μαθητής , τρυφερός καί τένθης , καί ἄλλος τοιοῦτος λέγω αὐτός ἔρχομαι . Πάν δέ ὑπερπαλαίει μωρία ὁ ὑπό Λύκων λέγω , ὁ λέγω ἔρχομαι Πυθαγορικός ἑαυτοῦ . φημί γάρ θύω Ἀριστοτέλης θυσία τελευτάω ὁ γυνή τοιοῦτος , ὁποῖος Ἀθηναῖος ὁ Δημήτηρ , καί ἐν ἔλαιον θερμός λούω , οὗτος δή πιπράσκω . ἡνίκα δέ εἰς Χαλκίς ἀπέρχομαι , ὁ τελώνης εὑρίσκω ἐν ὁ πλοῖον λοπάδιον χάλκεος πέντε καί ἑβδομήκοντα . καί σχεδόν ὁ μέν πρῶτος διαβάλλω Ἀριστοτέλης τοσοῦτος γίγνομαι . ἀνά ὁ μέν κατά ὁ αὐτός ἥδω χρόνος , ὁ δέ μικρός ὕστερον γίνομαι . Παντές δέ σοφιστής , καί ἐριστικός , καί ῥήτωρ , ὅς καί ὁ ὄνομα καί ὁ βιβλίον θνῄσκω ὁ σῶμα μᾶλλον . Τούς μέν γάρ μετά οὗτος γίγνομαι , ἢ ὁ ὑπό ἐκεῖνος λέγω λέγω , παντάπασι ἐάω δέω χαίρω , καί μάλιστα ὁ μηδέ ἐντυγχάνω ὁ βιβλίον αὐτός , ἀλλά αὐτοσχεδιάζω · ὁποῖος εἰμί καί ὁ λέγω τριακόσιοι ἔχω λοπάς αὐτός . οὐδείς γάρ ἄν εὑρίσκω περί αὐτός τοιοῦτος οὐδείς ᶜ λέγω ὁ τότε εἰμί , ᵈ ὅτι μή Λύκων . οὗτος μέντοι , καθά φημί , λέγω εὑρίσκω λοπάδιον πέντε καί ἑβδομήκοντα . οὐ μόνος δέ καί ἐκ ὁ χρόνος , καί ἐκ ὁ διαβάλλω τεκμαίρομαι τις ἄν , ὅτι ψευδής πᾶς ὁ λέγω εἰμί , ἀλλά ἐκ ὁ μή πᾶς ὁ αὐτός διαβάλλω , ἀλλά ἕκαστος ἴδιος τις λέγω · ὅς εἰμί εἰμί ἐν ὁστισοῦν ἀληθής , χρή δήπου μυριάκις , ἀλλά οὐ ἅπαξ αὐτός ὑπό ὁ τότε ἀπόλλυμι . Φανερός οὖν ὅτι καπιστευμαι , ἀνταπόλλυμι πολύς καί ἄλλος οὕτως καί Ἀριστοτέλης συμβαίνω διά τε ὁ πρός ὁ βασιλεύς φίλιος καί διά ὁ ἐν ὁ λόγος ὑπεροχή ὑπό ὁ τότε σοφιστής φθονέω . Δεύς δέ ὁ εὖ φρονέω μή εἰς ὁ διαβάλλω ἀποβλέπω μόνος ἀλλά καί εἰς ὁ ἐπαινέω καί ζηλόω αὐτός · οὐ μικρός γάρ πολύς καί ἀγαθός εὑρίσκω ἄν οὗτος γε . Τά μέν οὖν ἄλλος πρόδηλος πλάσσω . δύο δέ οὗτος δοκέω διά ὅς ψέγω τις αὐτός · εἷς μέν , ὅτι ὁ Ἑρμεῖος γαμέω φύσις μέν ἀδελφή , θετός δέ θυγάτηρ Πυθιάς , κολακεύω αὐτός . Θεόκριτος γοῦν ὁ Χῖος ποιέω ἐπίγραμμα τοιοῦτος · Ἔρμιος ᵉ εὐνοῦχος τε καί Εὔβουλος ὅδε δοῦλος μνῆμα κενός κενόφρων τίθημι Ἀριστοτέλης · ὅς διά ὁ ἀκρατής γαστήρ φύσις αἱρέω ναίω ἀντί Ἀκαδήμεια βόρβορος ἐν προχοή . ἕτερος δέ , ὅτι ἀχαριστέω Πλάτων . περι μέν οὖν Ἑρμεῖος καί ὁ Ἀριστοτέλης πρός αὐτός φίλιος ἄλλος τε πολύς συγγράφω , καί δή καί Ἀπελλίκων , ὅς ὁ βιβλίον ὁ ἐντυγχάνω παύω βλασφημέω αὐτός περι δέ ὁ γάμος ὁ Πυθιάς ἀποχρώντως αὐτός ἐν ὁ πρός Ἀντίπατρος ἐπιστολή ἀπολογέομαι . θνῄσκω γάρ Ἑρμεῖος διά ὁ πρός ἐκεῖνος εὔνοια ἔσσομαι αὐτός , ἄλλως μέν σώφρων καί ἀγαθός εἰμί , ἀτυχέω μέντοι διά ὁ καταλαμβάνω συμφορά ὁ ἀδελφός αὐτηες͂ς . εἶτα ἑξῆς φημί · μετά δέ ὁ Πυθιάς ὁ Ἑρμεῖον τελευτή Ἀριστοτέλης ἔσσομαι Ἑρπυλλίς Σταγειρῖτις , ἐκ ὅς γιός αὐτός Νικόμαχος γίνομαι . οὗτος δέ φημί ὀρφανός τρέφω παρά Θεόφραστος , καί δή μειρακίσκος εἰμί ἀποθνῄσκω ἐν πόλεμος . ἀλλά οὗτος μέν ἐκ ὁ δηλόω Ἀριστοκλῆς ἔγκειμαι γραφεύς · ἤδη δέ καί ὁ δογματικός Ἀριστοτέλης φιλοσοφία θεωρέω καιρός .