aristocles-messanius.fragmenta-2 6
Ἐπειδή ἐστι γνῶσις διττή , ἡ μὲν τῶν ἔξω πραγμάτων , ἡ δὲ τῶν ἡμῖν αἱρετῶν καὶ φευκτῶν , ἔνιοί φασι τῆς αἱρέσεως καὶ φυγῆς ἀρχὴν καὶ κριτήριον ἔχειν ἡμᾶς , τὴν ἡδονὴν καὶ τὸν πόνον . Ἔτι γέ τοι καὶ νύν τοιαῦτα λέγουσιν οἱ περὶ τὸν Ἐπίκουρον . Ἀναγκαίως οὖν ἔχει καὶ περὶ τούτου σκέψασθαι . Τοσούτου τοίνυν ἔγωγε δέω λέγειν , ἀρχὴν εἶναι καὶ κανόνα τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν κακῶν τὸ πάθος , ὥστε μοι δοκεῖ τοῦτό γε αὐτὸ κριτηρίου δεῖσθαι . Διότι μὲν γάρ ἐστιν , ἑαυτὸ δείκνυσιν · ὁποῖον δ’ ἐστίν , ἑτέρου δεῖ τοῦ κρίνοντος . Εἰ μὲν γὰρ οἰκεῖον ἢ ἀλλότριον , ἡ αἴσθησις λέγει · πότερον δ’ αἱρετὸν ἢ φευκτόν , ὁ λόγος . Αὐτοί γέ τοί φασιν οὐ πᾶσαν ἡδονὴν ἀσπάζεσθαι , καὶ πάντα πόνον ἐκτρέπεσθαι . Τοῦτο δὲ συμβέβηκε καὶ μᾶλα εἰκότως . Τὰ μὲν γὰρ κριτήρια καὶ ἑαυτὰ δείκνυσι , καὶ τὰ κρινόμενα · τὸ μέντοι πάθος , ἑαυτὸ μόνον . Ὅτι δ’ οὕτως ἔχει , μαρτυροῦσιν αὐτοί . Καίπερ γὰρ ἀξιοῦντες ἅπασαν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι καὶ πᾶσαν ἀλγηδόνα κακόν , ὅμως οὐκ ἀεί φασι δεῖν , τὴν μὲν αἱρεῖσθαι , τὴν δὲ φεύγειν · μετρεῖσθαι γὰρ αὐτὰ τῳ ποσῷ , εἰ καὶ οὐ τῷ ποιῷ . Δῆλον οὖν ὡς τό γε ποσόν , οὐδὲν ἀλλ’ ἡ ὁ λόγος κρίνει . Τὸ γάρ , ἄμεινόν ἐστιν ὑπομεῖναι τούσδε τινὰς τοὺς πόνους , ὅπως ἡσθείημεν ἡδονὰς μείζους · καὶ τό , συμφέρει τῶνδε τινῶν ἀπέχεσθαι τῶν ἡδονῶν , ἵνα μὴ ἀλγῶμεν ἀλγηδόνας χαλεπωτέρας , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα , λόγος ὁ κρίνων ἐστίν . Τὸ δ’ ὅλον , αἱ μὲν αἰσθήσεις καὶ αἱ φαντασίαι , καθαπερεὶ κάτοπτρα καὶ εἰκόνες ἐοίκασι τῶν πραγμάτων εἶναι · τὰ μέντοι πάθη , καὶ αἱ ἡδοναί , καὶ οἱ πόνοι , τροπαὶ κα ἀλλοιώσεις ἡμῶν αὐτῶν . Ταύτῃ δέ , αἰσθανόμενοι μὲν καὶ φαντασιούμενοι , πρὸς τὰ ἔξω βλέπομεν · ἡδόμενοι δὲ καὶ ἀλγοῦντες ἐπιστρέφομεν ἐπὶ μόνους ἑαυτούς . Τὰς μὲν γὰρ αἰσθήσεις ἡμῶν τὰ ἔξω ποιεῖ · καὶ ὁποῖα ἄν ᾖ ἐκεῖνα , τοιαύτας ἀπεργάζεται καὶ τὰς φαντασίας . Τὰ δὲ πάθη ᵃ ποιὰ ἀττα γίνεται δι’ ἡμᾶς , καὶ ὡς ἂν ἡμεῖς ἔχωμεν . Διὸ ταῦτα ποτὲ μὲν ἡδέα , ποτὲ δ’ ἀηδῆ φαίνεται , καὶ ἔσθ’ ὅτε μὲν μᾶλλον , ἔσθ’ ὅτε δὲ ἧττον . Ὧν οὕτως ἐχόντων εὑρήσομεν , εἰ ἐθέλοιμεν σκοπεῖν , ἄριστα τὰς τῆς γνώσεως ἀρχὰς ὑποτιθεμένους , ὁπόσοι καὶ τὰς αἰσθήσεις καὶ τὸν νοῦν παραλαμβάνουσιν . Ἔοικε δ’ ἡ μὲν αἴσθησις ταῖς ἄρκυσι καὶ τοῖς δικτύοις , καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς τοιούτοις θηράτροις · ὁ δὲ νοῦς καὶ ὁ λόγος τοῖς κυσὶ τοῖς στιβεύουσι καὶ μεταθέουσιν . Αὐτῶν μὲν τοιούτων , ἄμεινον φιλοσοφεῖν οἴεσθαι χρή , τοὺς μήτε ταῖς αἰσθήσεσιν , ὡς ἔτυχε , χρωμένους , μήτε τὰ πάθη παραλαμβάνοντας ἐπὶ τὴν τἀληθοῦς διάγνωσιν . Ἦ δεινόν γ’ ἂν εἴη , ᶜ πεφυκότας ἀνθρώπους , ἡδοναῖς καὶ πόνοις ἀλόγοις ἐπιτρέπειν ἑαυτούς , ἀφέντας τὸν θειότατον κριτὴν νοῦν , Ταῦτα ἀπὸ τῶν Ἀριστοκλέους .
Lemmas: ἐπειδή εἰμί γνῶσις δισσός , ὁ μέν ὁ ἔξω πρᾶγμα , ὁ δέ ὁ ἐγώ αἱρετός καί φευκτός , ἔνιοι φημί ὁ αἵρεσις καί φυγή ἀρχή καί κριτήριον ἔχω ἐγώ , ὁ ἡδονή καί ὁ πόνος . ἔτι γε τοι καί νῦν τοιοῦτος λέγω ὁ περί ὁ Ἐπίκουρος . ἀναγκαῖος οὖν ἔχω καί περί οὗτος σκοπέω . τοσοῦτος τοίνυν ἐγώ δέω λέγω , ἀρχή ἔρχομαι καί κανών ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός ὁ πάθος , ὥστε ἐγώ δοκέω τούτος γε αὐτός κριτήριον δέω . διότι μέν γάρ εἰμί , ἑαυτοῦ δείκνυμι · ὁποῖος δέ εἰμί , ἕτερος δέω ὁ κρίνω . εἰμί μέν γάρ οἰκεῖος ἢ ἀλλότριος , ὁ αἴσθησις λέγω · πότερος δέ αἱρετός ἢ φευκτός , ὁ λόγος . αὐτός γε τοι φημί οὐ πᾶς ἡδονή ἀσπάζομαι , καί πᾶς πόνος ἐκτρέπω . Τοῦτης δέ συμβαίνω καί μάλη ἔοικα . Τά μέν γάρ κριτήριον καί ἑαυτοῦ δείκνυμι , καί ὁ κρίνω · ὁ μέντοι πάθος , ἑαυτοῦ μόνος . Ὅτι δέ οὕτως ἔχω , μαρτύρομαι αὐτός . καίπερ γάρ ἄξιος ἅπας ἡδονή ἀγαθός ἔρχομαι καί πᾶς ἀλγηδών κακός , ὅμως οὐ ἀεί φημί δεῖ , ὁ μέν αἱρέω , ὁ δέ φεύγω · μετρέω γάρ αὐτός τις ποσός , εἰμί καί οὐ ὁ ποιός . Δῆλος οὖν ὡς ὁ γε ποσός , οὐδείς ἀλλά ὁ ὁ λόγος κρίνω . Τέ γάρ , ἀμείνων εἰμί ὑπομένω ὅδε τις ὁ πόνος , ὅπως ἥδομαι ἡδονή μέγας · καί ὁ , συμφέρω ὅδε τις ἀπέχω ὁ ἡδονή , ἵνα μή ἀλγέω ἀλγηδών χαλεπός , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος , λόγος ὁ κρίνω εἰμί . Τέ δέ ὅλος , ὁ μέν αἴσθησις καί ὁ φαντασία , καθαπερεί κάτοπτρον καί εἰκών ἔοικα ὁ πρᾶγμα ἔρχομαι · ὁ μέντοι πάθος , καί ὁ ἡδονή , καί ὁ πόνος , τροπή ἄν ἀλλοίωσις ἐγώ αὐτός . Ταύτης δέ , αἰσθάνομαι μέν καί φαντασιόω , πρός ὁ ἔξω βλέπω · ἥδομαι δέ καί ἀλγέω ἐπιστρέφω ἐπί μόνος ἑαυτοῦ . ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἐγώ ὁ ἔξω ποιέω · καί ὁποῖος ἄν εἰμί ἐκεῖνος , τοιοῦτος ἀπεργάζομαι καί ὁ φαντασία . Τά δέ πάθος ᵃ ποιός τις γίγνομαι διά ἐγώ , καί ὡς ἄν ἐγώ ἔχω . Διὸ οὗτος ποτέ μέν ἡδύς , ποτέ δέ ἀηδής φαίνω , καί εἰμί ὅτε μέν μᾶλλον , εἰμί ὅτε δέ κακός . ὅς οὕτως ἔχω εὑρίσκω , εἰμί ἐθέλω σκοπέω , ἀγαθός ὁ ὁ γνῶσις ἀρχή ὑποτίθημι , ὁπόσος καί ὁ αἴσθησις καί ὁ νόος παραλαμβάνω . ἔοικα δέ ὁ μέν αἴσθησις ὁ ἄρκυς καί ὁ δίκτυον , καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος θήρατρον · ὁ δέ Νοῦς καί ὁ λόγος ὁ κύων ὁ στιβεύω καί μεταθέω . αὐτός μέν τοιοῦτος , ἀγαθός φιλοσοφέω οἴομαι χράω , ὁ μήτε ὁ αἴσθησις , ὡς τυγχάνω , χράω , μήτε ὁ πάθος παραλαμβάνω ἐπί ὁ ἀληθής διάγνωσις . εἰμί δεινός γε ἄν εἰμί , ᶜ φύω ἄνθρωπος , ἡδονή καί πόνος ἄλογος ἐπιτρέπω ἑαυτοῦ , ἀφίημι ὁ θεῖος κριτής νόος , Ταΰς ἀπό ὁ Ἀριστοκλῆς .