aretaeus.de-curatione-diuturnorum-morborum-libri-duo 1.7
ἥπατι ἕλκος ἔοι ὀλέθριον . ἡ χαλεπωτάτη δὲ ἐς τὴν γαστέρα ξύρροια τοῦ πύου , ἢν τὸν στόμαχον ἴσχῃ ὁδὸν ἐς τὴν ἄνω φορήν . τροφὴ γὰρ αἰτίη τοῦ ζῆν · τροφῆς δὲ ἡγεμὼν ὁ στόμαχος · ποτὶ καὶ τὰ φάρμακα ὅδε τοῖσι εἴσω διαφέρει . ἢν ὦν πρὸς ἅπαντα μὲν ὄκνος καταπόσιος ἔλθῃ , θᾶσσον ἐκθανεῖν ἀνάγκη νόσῳ τε καὶ λιμῷ . γνώματα δὲ ἑκάστου χώρου , ὅπη τὸ πῦον τρέψεται , ἕτερα καὶ ἕτερα . ἤν τε διʼ ἐντέρων ἥκῃ , στρόφοι , γαστὴρ ὑγρὴ , φλέγματα καὶ χολὴ , ἔπειτα ξὺν περιρροῇ αἱμάλωψ , ἢ περίπλυσις ὁκοίη κρεῶν ὠμῶν · ἢν δὲ ἐς κύστιν ἔῃ , βάρος ἐν νεφροῖσι καὶ ὀσφύϊ . τὰ μὲν ὦν πρῶτα πολλὰ καὶ χολοβαφέα · ἔπειτα θολερὰ , ἀνυπόστατα καὶ ἀκατάστατα · ἐπὶ πᾶσι δὲ καὶ ἡ ὑπόστασις λευκὴ παρείη . ἢν δὲ ἐς στόμαχον ἄνω Ῥέπῃ , ναυτίη , ἀποσιτίη , ἔμετοι φλέγματος , ἢ χολῆς , λειποθυμίη , σκοτοδινίη , μέσφι ξυρραγῇ . μάλιστα μὲν ὦν ἀποτρέπειν τήνδε · πονηρὴ γὰρ ἡ ὁδός . ἢν δὲ τὸ πῦον βιαιότερον Ῥεύσῃ , χρὴ πάντα ποιέειν καὶ τῷ στομάχῳ ἀρήγειν καὶ τροφῇσι , καὶ φαρμάκοισι , καὶ διαίταις , πάντα μειλίχως . φαρμάκοισι ἐς τὴν τοῦ κόλπου Ῥαγήν · βοτάνης τῆς ὑσσώπου ξὺν μελικρή τῳ πιπίσκειν , καὶ πρασίου τῆς κόμης , καὶ τῆσδε ξὺν μελικρή τῳ καὶ χυλῷ τῆς ἀψίνθου . τάδε μέντοι πρὸ τῶν σιτίων πίνειν χρεὼν , ὡς λεπτὰ μὲν τὰ ὑγρὰ γίγνηται , εὔροα δὲ τὰ χωρία , εὔρηκτα δὲ τὰ ἔμπυα σώματα . διδόναι καὶ ὄνου γάλα , λεῖον , ἄχολον , εὔτροφον , ἐς τυρὸν ἀσύστατον , ἥπερ ἐστὶ γάλακτος ἀρετή . προστίθει δὲ καὶ χάριτας πόματος καὶ σίτου . κἢν μικρῷ χείρω τῶν ὠφελεύντων ἔωσι , διδόναι , — ἔσται γὰρ διέξοδος ναυτιώδεϊ καὶ ἀτέρπεϊ ὑγρῷ · — μετεξετέρους γὰρ ἡ τοῦ πύου δίοδος βλάψαι . μήπω τι καὶ ἀπόσιτοι ἔσονται · κἤν τι λάβωσι εὐημέες . χρὴ δὲ καὶ ἐπὶ τῇσι ἄλλῃσι ἐκροῇσι παντοίην μελέτην τοῦ στομάχου ποιέεσθαι · ὅδε γὰρ ἡ πάντων φαρμάκων ὁδός · μεμνῆσθαι δὲ καὶ τοῦ ἥπατος χρεὼν , ἔνθα τῶν ἐλκέων ἐστὶ ἡ Ῥίζα . ἢν δὲ ἐς κύστιν ὁρμᾷ , οὐρητικοῖσι ἐξάγειν , ἀσάρου τῆς Ῥίζης , καὶ φοῦ , καὶ ἀδιάντου , καὶ μήου , τῶν ἐμπότων . τάδε μέντοι ξὺν μελικρή τῳ πιπίσκειν · ποικίλον μὲν τὸ Βηστίνου φάρμακον , καὶ τὸ διὰ τῶν φυσαλίδων ἄριστον , ἠδʼ ὁκόσα διὰ πείρης τισὶ ἐπαινέεται . ἢν δὲ διʼ ἐντέρων ἄγῃς , τὸ ἀγωγὸν ἔχεις γάλα , μάλιστα μὲν ὄνου , ἢν δὲ μὴ , αἰγὸς , ἢ μήλων . χυλοὶ δὲ ὀλισθηροὶ καὶ σμηγματώδεες , ὁ τῆς πτισάνης · ὄψα , πέπερι , ζιγγίβερι , λιγυστικόν . ἀθρόον δὲ εἰρῆσθαι ἀμφὶ πάσης διαίτης , ἐπὶ πάσῃ συρρήξι , τροφαὶ μὲν εὔχυμοι , εὐστόμαχοι , εὔπεπτοι · ἢ χυλοὶ , ἢ οἱ διὰ γάλακτος πόλτοι , ἄμυλος , ἰτρία ξὺν γάλακτι .
Lemmas: ἧπαρ ἕλκος εἰμί ὀλέθριος . ὁ χαλεπός δέ εἰς ὁ γαστήρ ξύρροια ὁ πύον , ἐάν ὁ στόμαχος ἴσχω ὁδός εἰς ὁ ἄνω φορά . τροφή γάρ αἴτιος ὁ ζάω · τροφή δέ ἡγεμών ὁ στόμαχος · πρός καί ὁ φάρμακον ὅδε ὁ εἴσω διαφέρω . ἐάν οὖν πρός ἅπας μέν ὄκνος κατάποσις ἔρχομαι , ταχύς ἐκθνῄσκω ἀνάγκη νόσος τε καί λιμός . γνῶμα δέ ἕκαστος χῶρος , ὅπῃ ὁ πυός τρέπω , ἕτερος καί ἕτερος . ἐάν τε διά ἔντερον ἥκω , στρόφος , γαστήρ ὑγρός , φλέγμα καί χολή , ἔπειτα σύν περιρροή αἱμάλωψ , ἤ περίπλυσις ὁποῖος κρέας ὠμός · ἐάν δέ εἰς κύστις εἰμί , βάρος ἐν νεφρός καί ὀσφῦς . ὁ μέν οὖν πρῶτος πολύς καί χολοβαφής · ἔπειτα θολερός , ἀνυπόστατος καί ἀκατάστατος · ἐπί πᾶς δέ καί ὁ ὑπόστασις λευκός πάρειμι . ἐάν δέ εἰς στόμαχος ἄνω ῥέπω , ναυτία , ἀποσιτία , ἔμετος φλέγμα , ἤ χολή , λειποθυμία , σκοτοδινία , μέσφι συναράσσω . μάλα μέν οὖν ἀποτρέπω ὅδε · πονηρός γάρ ὁ ὁδός . ἐάν δέ ὁ πυός βίαιος ῥέω , χρή πᾶς ποιέω καί ὁ στόμαχος ἀρήγω καί τροφή , καί φάρμακον , καί δίαιτα , πᾶς μείλιχος . φάρμακον εἰς ὁ ὁ κόλπος ῥαγή · βοτάνη ὁ ὕσσωπος σύν μελικρή τις πιπίσκω , καί πράσιον ὁ κόμη , καί ὅδε σύν μελικρή τις καί χυλός ὁ ἄψινθος . ὅδε μέντοι πρό ὁ σιτίον πίνω χρεών , ὡς λεπτός μέν ὁ ὑγρός γίγνομαι , εὔροος δέ ὁ χωρίον , εὔρηκτος δέ ὁ ἔμπυος σῶμα . δίδωμι καί ὄνος γάλα , λεῖος , ἄχολος , εὔτροφος , εἰς τυρός ἀσύστατος , ὅς εἰμί γάλα ἀρετή . προστίθημι δέ καί χάρις πόμα καί σῖτος . ἐάν μικρός κακός ὁ ὠφελέω εἰμί , δίδωμι , — εἰμί γάρ διέξοδος ναυτιώδης καί ἀτέρπης ὑγρός · — μετεξέτεροι γάρ ὁ ὁ πύον δίοδος βλάπτω . μήπω τις καί ἀπόσιτος εἰμί · ἐάν τις λαμβάνω εὐημής . χρή δέ καί ἐπί ὁ ἄλλος ἐκροή παντοῖος μελέτη ὁ στόμαχος ποιέω · ὅδε γάρ ὁ πᾶς φάρμακον ὁδός · μιμνῄσκω δέ καί ὁ ἧπαρ χρεών , ἔνθα ὁ ἔλκον εἰμί ὁ ῥίζα . ἐάν δέ εἰς κύστις ὁρμάω , οὐρητικός ἐξάγω , ἄσαρον ὁ ῥίζα , καί φοῦ , καί ἀδίαντος , καί μῆον , ὁ ἔμποτος . ὅδε μέντοι σύν μελικρή τις πιπίσκω · ποικίλος μέν ὁ Βηστῖνος φάρμακον , καί ὁ διά ὁ φυσαλίς ἄριστον , ἠδέ ὁπόσος διά πεῖρα τις ἐπαινέω . ἐάν δέ διά ἔντερον ἄγω , ὁ ἀγωγός ἔχω γάλα , μάλα μέν ὄνος , ἐάν δέ μή , αἴξ , ἤ μῆλον . χυλός δέ ὀλισθηρός καί σμηγματώδης , ὁ ὁ πτισάνη · ὄψον , πέπερι , ζιγγίβερις , λίγυς . ἀθρόος δέ λέγω ἀμφί πᾶς δίαιτα , ἐπί πᾶς σύρρηξις , τροφή μέν εὔχυμος , εὐστόμαχος , εὔπεπτος · ἤ χυλός , ἤ ὁ διά γάλα πόλτος , ἄμυλος , ἰτρία σύν γάλα .