aretaeus.de-curatione-acutorum-morborum-libri-duo 1.8
δοιαὶ συνάγχης ἔασι ἰδέαι . ἡ μὲν σὺν θερμασίῃ καὶ μεγάλῃ πρήσιτῶν παρισθμίων , καὶ ἐξογκώσι ἔξω · ἀτὰρ καὶ ἡ γλῶσσα , καὶ ὁ γαργαρεὼν , καὶ πάντα τὰ τῇδε μέρεα ἐς ὄγκον ἀείρεται · ἡ δὲ ἑτέρη ξύμπτωσίς ἐστι τουτέων ἠδὲ ἐς τὸ ἔσω πίεσις , ξὺν ἀγχόνῃ μέζονι , ὡς δοκέειν τὴν φλεγμασίην εἴσω μέσφι τῆς κραδίης ἐρηρεῖσθαι . τῇδε χρὴ μάλιστα ὠκέως ἀρήγειν · τῇδε γὰρ καὶ ὠκέως θνήσκουσι . ἢν μὲν ὦν ἀπὸ κραιπάλης καὶ οἰνοφλυγίης ἔωσι , ὑποκλύζειν αὐτῆμαρ . ἀλλὰ καὶ δισσοῖς κλύσμασι , τῷ μὲν ξυνήθεϊ , ὡς ἄγειν κοπρώδεα · τῷ δὲ ὡς ἀποσπᾶσθαί τι τῶν χυμῶν ἀπὸ τῶν παρισθμίων τε καὶ θώρηκος . ἔσται ὦν , ἀλλὰ μήτε ἀκρητεστέρη , καὶ κενταυρίου καὶ ὑσσώπου ἑψήματα . τάδε γὰρ καὶ φλεγμάτων ἀγωγά . κἢν δὲ ἀπὸ λεπτῆς διαίτης ἔωσι , τάμνειν φλέβατὴν ἐπʼ ἀγκῶνι . μέζονα δὲ τὴν τομὴν σχάζειν , ὅκως Ῥοιζηδὸν ἠδὲ ἀθρόον Ῥέῃ τὸ αἷμα . ὅδε γὰρ ὁ Ῥόος ἱκανὸς μὲν ὡς ὤκιστα θερμασίην πρηϋναι , δυνατὸς δέ ἀγχόνην λῦσαι καὶ πάντα μειῶσαι . οὐκ ἀγεννὲς δὲ καὶ μέχρι λειποθυμίη ς ἄγειν , μὴ μέντοι λειποθυμέειν . μετεξέτεροι γὰρ ξὺν τῇ πληγῇ ἐξέθανον ἐπὶ τῇ λειποψυχίῃ ἢ δεσμοῖσι σφίγγοντες ὑπὲρ σφυρὰ καὶ γούνατα · ἄριστον δὲ καὶ ὑπὲρ καρποὺς ἐς πήχεας καὶ ὑπὲρ πήχεας ἐς βραχίονα · ἢν δὲ καταπίνειν Ῥήϊστον ᾖ , ἐλατήριον διδόναι ξὺν μελικρήτῳ καὶ ὀρρῷ γάλακτος , ὁκόσον ἂν καθῆραι ἱκανὸν ᾖ τὸν ἄνθρωπον . ἐλατήριον δὲ τοῖσδε τῶν ἄλλων καθαρτηρίων κρέσσον · ξύμφορον δὲ καὶ κνέωρον καὶ νᾶπυ . τώδε γὰρ ἄμφω τὰς κοιλίας καθαίρει · ἐπὶ δὲ τοῖσι ἢν μὴ ἐνδίδωσι αἱ πρήσιες , πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνακλάσαντα τὴν γλῶσσαν τάμνειν τὰς ἐν αὐτέῃ φλέβας . κἢν εὐρόως καὶ πολλὸν Ῥυῇ τὸ αἷμα , τῶν ἄλλων μᾶλλον ἂν ὤνησε . τέγξιες ἐπὶ τοῖσι φλεγμαίνουσι , τὰ πρῶτα μὲν στύφουσαι , ὅκως ἐς παλίρροιαν ἴωσιν αἱ ὗλαι · ἔριά τʼ ὦν πιναρὰ ξὺν οἰσύπῳ , δευθέντα οἴνῳ καὶ ἀλείφατι τῷ ἀπὸ τῆς ἐλαίης τῆς ὄμφακος . ἀτὰρ καὶ τὰ ἐπιπλάσματα ἴκελα τῇ τέγξι , φοίνικες ἐν οἴνῳ δεδευμένοι , λεῖοι ξὺν Ῥοδίοισι πετάλοισι . ὡς δὲ γλίσχρον τε καὶ μαλακὸν ἔῃ τὸ ἐπίπλασμα , καὶ ἄλητον ἔστω , ἢ λίνου σπέρμα , καὶ μέλι , καὶ ἔλαιον , ἐς τὴν ἁπάντων μίξιν . ἢν δὲ ἐς πύησιν τρέπηται , τοῖσι θερμοῖσι χρέεσθαι , οἷσπερ καὶ ἐπὶ τῆς ἑτέρης συνάγχης . τῆλις ὦν ἔστω τὸ ἄλητον , καὶ μάννα , καὶ Ῥητίνη τὰ τηκτά · καὶ πολίου κόμη ἐμπασσέσθω . καὶ πυρίη θερμὴ σπόγγοισι δάφνης τοῦ καρποῦ καὶ ὑσσώπου ἑψήματι . ἐς δὲ ἐμπύησιν δυνατώτατον , πελιάδων ἢ κυνῶν κόπρον προσεπιπάσσειν λεπτὴν ἀπὸ κρησέρης · διακλύσματα δὲ , μελίκρητον ξὺν φακῆς ἢ ὑσσώπου ἑψήματι , ἢ Ῥόδων , ἢ φοινίκων , ἢ ὁμοὺ πάντων . ἐγχρίειν δὲ τὸ στόμα πᾶν μέχρι τῆς ἔσω φάρυγγος , ἁπλοῖσι μὲν , — χυλῷ μόρων , Ῥοιῶν ὕδατι λεανθέντων , ἢ φοινίκων ἑψήματι · φαρμάκοισι δὲ τῇ διὰ τῶν μόρων , ἢ καὶ τῇ βησασᾷ , καὶ χυλῷ Ῥοὸς , καὶ τῇ διὰ τῶν χελιδόνων . ἢν δὲ ἕλκεα ἐσχάρων ἔωσι , διακλύσματα τάδε καὶ ἀνακογχυλισμοὶ , ὑσσώπου ἀφεψήματι ἐν μελικρήτῳ , ἢ σύκων τῶν πιόνων ἐν ὕδατι καὶ ἐπὶ τοῖσδε ἄμυλος διεθεὶς ἐν μελικρή τῳ , ἢ πτισάνης χυλῷ , ἢ τράγου . ἐπὶ δὲ τῆς μετὰ ξυμπτώσιος συνάγχης , ἔσωθεν ἔξω ἄγειν πάντα , καὶ ὕγρὰ , καὶ θέρμην , καὶ σάρκα πᾶσαν , ὡς ἐξογκέῃ ἔξω τὸ πᾶν . ἔστωσαν ὦν θερμαὶ αἱ τέγξιες ξὺν πηγάνῳ καὶ ἀνήθῳ , ἐμπασσομ έν ου νίτρου · καὶ ἐπιπλάσμα τα ξὺν τουτέοισι τὰ πρόσθεν . ἀγαθὸν δὲ κηρωτὴν σὺν νίτρῳ καὶ σινήπι τιθέναι ἐς θερμασίην . θερμασίη δὲ ἡ ἐς τὰ ἔξω τὰ τοιάδε ἰῆται . ἀτὰρ ἠδὲ ἐξογκέει ἐς τὸν αὐχένα · ὄγκος δὲ περιπνευμονίης Ῥύεται ἐπαιωρεύμενος ἔξω · εἴσω δὲ τοῖσι συναγχι κοῖσι ὀλέθριον κακόν · ὁκόσοι δὲ ὑπʼ εὐλαβίης τῆς ἐπὶ τῆς συνάγχης πνιγὸς τὴν ἀρτηρίην ἔταμον ἐς ἄναπνοὴν , οὔ μοι δοκέουσι πείρῃ τὸ πρῆγμα πιστώσασθαι · ἥ τε γὰρ θερμασίη τῆς φλεγμασίης μέζων ἐκ τοῦ τρώματος γίγνεται καὶ προστιμωρέει τῇ πνιγὶ , καὶ βήσσουσι · ἢν δὲ καὶ ἄλλως ἐκφύγωσι τόνδε τὸν κίνδυνον , οὐ ξυνάγεται τοῦ τρώματος τὰ χείλεα . ἄμφω γὰρ χονδρώδεα καὶ ἀξύμφυτα .
Lemmas: δοιοί συνάγχη εἰμί ἰδέα . ὁ μέν σύν θερμασία καί μέγας πρήριτός παρίσθμιον , καί ἐξόγκωσις ἔξω · ἀτάρ καί ὁ γλῶσσα , καί ὁ γαργαρεών , καί πᾶς ὁ τῇδε μέρος εἰς ὄγκος ἀείρω · ὁ δέ ἕτερος σύμπτωσις εἰμί οὗτος ἠδέ εἰς ὁ ἔσω πίεσις , σύν ἀγχόνη μέγας , ὡς δοκέω ὁ φλεγμασία εἴσω μέσφι ὁ καρδία ἐρείδω . ὅδε χρή μάλα ὠκύς ἀρήγω · τῇδε γάρ καί ὠκύς θνῄσκω . ἐάν μέν οὖν ἀπό κραιπάλη καί οἰνοφλυγία εἰμί , ὑποκλύζω αὐτῆμαρ . ἀλλά καί δισσός κλύσμα , ὁ μέν συνηθέω , ὡς ἄγω κοπρώδης · ὁ δέ ὡς ἀποσπάω τις ὁ χυμός ἀπό ὁ παρίσθμιον τε καί θώραξ . εἰμί οὖν , ἀλλά μήτε ἄκρατος , καί κενταύριον καί ὕσσωπος ἕψημα . ὅδε γάρ καί φλέγμα ἀγωγός . ἐάν δέ ἀπό λεπτός δίαιτα εἰμί , τέμνω φλέβατος ἐπί ἀγκών . μέγας δέ ὁ τομή σχάζω , ὅπως ῥοιζηδόν ἠδέ ἀθρόος ῥέω ὁ αἷμα . ὅδε γάρ ὁ ῥόος ἱκανός μέν ὡς ὠκύς θερμασία πρηϋνω , δυνατός δέ ἀγχόνη λύω καί πᾶς μειόω . οὐ ἀγεννής δέ καί μέχρι λειποθυμία σ̅ ἄγω , μή μέντοι λειποθύμνω . μετεξέτεροι γάρ σύν ὁ πληγή ἐκθνῄσκω ἐπί ὁ λειποψυχία ἤ δεσμός σφίγγω ὑπέρ σφυρόν καί γόνυ · ἄριστον δέ καί ὑπέρ καρπός εἰς πῆχυς καί ὑπέρ πῆχυς εἰς βραχίων · ἐάν δέ καταπίνω ῥᾴδιος εἰμί , ἐλατήριος δίδωμι σύν μελίκρητον καί ὀρός γάλα , ὁπόσος ἄν καθαίρω ἱκανός εἰμί ὁ ἄνθρωπος . ἐλατήριος δέ ὅδε ὁ ἄλλος καθαρτήριος κρατύς · σύμφορος δέ καί κνέωρον καί νᾶπυ . ὅδε γάρ ἄμφω ὁ κοιλία καθαίρω · ἐπί δέ ὁ ἐάν μή ἐνδίδωμι ὁ πρᾶσις , πρός ὁ οὐρανός ἀνακλάζω ὁ γλῶσσα τέμνω ὁ ἐν αὔτεος φλέψ . ἐάν εὔροος καί πολύς ῥέω ὁ αἷμα , ὁ ἄλλος μάλα ἄν ὀνίνημι . τέγξις ἐπί ὁ φλεγμαίνω , ὁ πρῶτος μέν στύφω , ὅπως εἰς παλίρροια ἔρχομαι ὁ ὕλη · ἔριον τε οὖν πιναρός σύν οἴσυπος , δεύω οἶνος καί ἄλειφαρ ὁ ἀπό ὁ ἐλαία ὁ ὄμφαξ . ἀτάρ καί ὁ ἐπίπλασμα ἴκελος ὁ τέγξις , φοῖνιξ ἐν οἶνος δεύω , λεῖος σύν ῥόδιος πέταλον . ὡς δέ γλίσχρος τε καί μαλακός εἰμί ὁ ἐπίπλασμα , καί ἄλητον εἰμί , ἤ λίνος σπέρμα , καί μέλι , καί ἔλαιον , εἰς ὁ ἅπας μίξις . ἐάν δέ εἰς πύησις τρέπω , ὁ θερμός χράω , ὅς καί ἐπί ὁ ἕτερος συνάγχη . τῆλις οὖν εἰμί ὁ ἄλητον , καί μάννα , καί ῥητίνη ὁ τηκτός · καί πόλιον κόμη ἐμπάσσω . καί πυρία θερμός σπόγγος δάφνη ὁ καρπός καί ὕσσωπος ἕψημα . εἰς δέ ἐμπύησις δυνατός , πελιάς ἤ κύων κόπρος προσεπιπάσσω λεπτός ἀπό κρησέρα · διάκλυσμα δέ , μελίκρητον σύν φακῆ ἤ ὕσσωπος ἕψημα , ἤ ῥόδον , ἤ φοῖνιξ , ἤ ὁμούς πᾶς . ἐγχρίω δέ ὁ στόμα πᾶς μέχρι ὁ ἔσω φάρυγξ , ἁπλός μέν , — χυλός μόρος , ῥοιά ὕδωρ λεαίνω , ἤ φοῖνιξ ἕψημα · φάρμακον δέ ὁ διά ὁ μόρος , ἤ καί ὁ βησασᾶ , καί χυλός ῥοῦς , καί ὁ διά ὁ χελιδών . ἐάν δέ ἕλκος ἔσχαρος εἰμί , διάκλυσμα ὅδε καί ἀνακογχυλισμός , ὕσσωπος ἀφέψημα ἐν μελίκρητον , ἤ σῦκον ὁ πίων ἐν ὕδωρ καί ἐπί ὅδε ἄμυλος διίημι ἐν μελικρός τις , ἤ πτισάνη χυλός , ἤ τράγος . ἐπί δέ ὁ μετά σύμπτωσις συνάγχη , ἔσωθεν ἔξω ἄγω πᾶς , καί ὑγρά , καί θέρμη , καί σάρξ πᾶς , ὡς ἐξογκέω ἔξω ὁ πᾶς . εἰμί οὖν θερμός ὁ τέγξις σύν πήγανον καί ἄνηθον , ἐμπασσομ εἰμί ο̅υ̅ νίτρον · καί ἐπιπλάσμα τοι σύν οὗτος ὁ πρόσθεν . ἀγαθός δέ κηρωτή σύν νίτρον καί σίνηπι τίθημι εἰς θερμασία . θερμασία δέ ὁ εἰς ὁ ἔξω ὁ τοιόσδε ἰάομαι . ἀτάρ ἠδέ ἐξογκέω εἰς ὁ αὐχήν · ὄγκος δέ περιπνευμονία ἐρύω ἐπαιωρέω ἔξω · εἴσω δέ ὁ συναγχι κέω ὀλέθριος κακός · ὁπόσος δέ ὑπό εὐλαβίη ὁ ἐπί ὁ συνάγχη πνίξ ὁ ἀρτηρία τέμνω εἰς ἄναπνοη , οὐ ἐγώ δοκέω πεῖρα ὁ πρᾶγμα πιστόω · ὁ τε γάρ θερμασία ὁ φλεγμασία μέγας ἐκ ὁ τραῦμα γίγνομαι καί προστιμωρέω ὁ πνίξ , καί βήσσω · ἐάν δέ καί ἄλλος ἐκφεύγω ὅδε ὁ κίνδυνος , οὐ συνάγω ὁ τραῦμα ὁ χεῖλος . ἄμφω γάρ χονδρώδης καί ἀσύμφυτος .