aretaeus.de-curatione-acutorum-morborum-libri-duo 1.7
νῦν μάλα χρὴ κοίτην μαλακὴν , εὐαφέα , λείην , προσηνέα , θερμὴν ἔμμεναι . ἀπηνέα γὰρ καὶ σκληρὰ καὶ τιταινόμενα τὰ νεῦρα ὑπὸ τῆς νούσου γίγνεται . ἀτὰρ καὶ τὸ δέρμα πᾶν καρφαλέον καὶ τρηχὺ περιτέταται , τὰ πρόσθεν εὔτροχα βλέφαρα μόγις τοῖσι ὀφθαλμοῖσι ἐπιμύει . ὀφθαλμοὶ δὲ ἀτενέες , ἐνδεδινημένοι . ἀτὰρ καὶ τὰ ἄρθρα ξυνδέδεται οὐ κινεύμενα τῇ τάσι . ἔστω δὲ καὶ ὁ οἶκος ἀλεεινὸς , κἢν θέρεος ᾖ , μὴ μέχρι ἱδρώτων , ἢ ἐκλύσιος . ἐς συγκοπὴν γὰρ ἡ νοῦσος Ῥέπει . χρὴ δὲ μηδὲ ἐς τὰ ἄλλα τὰ μεγάλα ἄκεα μέλλειν · οὐ γὰρ καιρὸς ἀμβολῆς . εἴτε ὦν διὰ ψύξιν ἄνευ φανερῆς προφάσιος γένοιτο τέτανος , εἴτε ἐπὶ τρώματι , εἴτε ἐπʼ ἀμβλώσει γυναικὸς , φλέβα τὴν ἐπʼ ἀγκῶνι τάμνειν . προμηθευόμενον καὶ τὴν πίεσιν τοῦ βραχίονος ἐν τῇ ἐπιδέσι , ὡς ἐς ἄνεσιν ἔχοι , καὶ τὴν τομὴν ὡς εὐαφέως καὶ Ῥηϊδίως γένοιτο . τάδε γὰρ σπασμῶν προκλήσιες · καὶ ἐσάπαξ ἀφαιρέειν εὐμέτρως , μὴ μέχρι λειποθυμίης καὶ περιψύξιος . μηδʼ ἐπʼ ἀσιτίης ἔῃ · ψυχρὸν καὶ ξηρὸν λιμός . διδόναι ὦν μελικρή του παχέος ἀκρητεστέρου , καὶ πτισάνης χυλοῦ ξὺν μέλιτι . τάδε γὰρ καὶ παρισθμίοισι ἐς ἔκθλιψιν ἀπονώτατα , καὶ στομάχῳ ἐς κατάποσιν λεῖα καὶ Ῥήϊστα , καὶ ἐς μάλθαξιν κοιλίης μαλακώτατα , καὶ ἐς δύναμιν δυνατώτατα · τὸ δὲ ξύμπαν σκῆνος ἐρίοισι κατειλίχθω δεδευμένοισι ἐλαίῳ γλευκίνῳ , ἢ κροκίνῳ , ἐν οἷς ἢ λιβανωτὶς , ἢ κόνυζα , ἢ ἀρτεμισίη ἐνήψηται . καὶ τὰ πάντα θερμὰ ἐς δύναμιν καὶ ἐς θίξιν ἔστω · χρίειν δὲ τῷ διὰ τῆς λημνήστιδος , καὶ εὐφορβίου , καὶ νίτρου , καὶ πυρέθρου ἀλείμματι · προσβάλλειν δὲ τοῖσδε τοῦ καστορίου συχνόν · εὖ δὲ καὶ τοὺς τένοντας ξυλλαμβ άνειν τοῖσι ἐρίοισι , καὶ χρίειν καὶ τὰ παρʼ οὖς καὶ ἀνθερεῶνα . τάδε γὰρ μάλιστα πάσχειτε δεινὰ καὶ τείνει . πυριῆν δὲ κούφοις θερμάσμασι τένοντας καὶ κύστιν , μαρσίποις ἔχουσι κέγχρον πεφωγμένην , ἢ κύστεσι βοῶν ἐλαίου θερμοῦ ἡμιπληρέσι , ὡς εἰς πλάτος ἐπικέηνται τῶν πυριωμένων χωρίων . ἐβιήσατό κοτε ἀνάγκη πυριῆσαι κεφαλὴν , οὐκ ἀσφαλὲς μὲν αἰσθήσεσι , νεύροισι δὲ ἀγαθόν . τάσδε μὲν γὰρ ὀμίχλης ἐπʼ ἀναφορῇ ἀτμῶν πίμπλησι , ἀνίησι δὲ τὰ νεῦρα . χρὴ οὖν τῷ τρόπῳ τε τῆς πυρίης ὡς ἀσφαλεστάτῳ χρέεσθαι , καὶ ὕλῃ μὴ σφόδρα βαρυόδμῳ μιῇ · ἀλλὰ ὕλη μὲν ἔστω ἔλαιον τὸ ἐν κύστεσι ἄκνισον ἐν διπλῷ ἀγγείῳ ἑψηθὲν , ἢ ἅλες λεπτοὶ ἐν τῷ μαρσιπίῳ . κέγχρος γὰρ καὶ λίνου σπέρμα εὐαφέα μὲν , ἀτμώδεα δὲ καὶ βαρύοδμα . τρόπος δὲ πυρίης · ὑποτετάσθαι δεῖ τοῖς τένουσι ὑπτίοισι τὰ πυριάματα ἄχρι τῆς κορυφῆς · προσωτέρω δὲ ἐπὶ τὸ βρέγμα μὴ προβαίνειν . τόδε γὰρ τὸ χωρίον ἁπάσης μὲν τῆς αἰσθήσιός ἐστι κοινὸν καὶ ἀπὸ τοῦδε πᾶσαι αἱ ἀφέσιες ὠφελίης τε καὶ βλάψιος · ἢν δὲ ἐπιπλάσσειν δέῃ τοὺς τένοντας , νέρθεν ἔστω τοῦ ἰνίου . ἀνωτέρω γὰρ εἰ θείης , τὴν κεφαλὴν πλήσεις ἀτμῶν τοῦ λίνου σπέρματος καὶ τῆς τήλεως · ἐπὶ δὲ τοῖσι ἐπιπλάσμασι ἀγαθὸν ἡ σικύη ἐς τὸ ἰνίον τῆς Ῥάχιος ἑκατέρωθεν · ἔστω δὲ φειδὼ πολλὴ τῆς φλογός · ὀδυνηρὸν γὰρ καὶ σπασμῶδες τῶν χειλέων τῆς σικύης ἡ ἀμφίθλασις . χρὴ ὦν ἐς δηρὸν ἕλκειν καὶ μαλθακῶς μᾶλλον , ἢ ἀθρόον ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ . ὧδε γὰρ ἄν σοι κυρτωθείη τὸ χωρίον ἀπόνως , ὅπερ ἐπιτάμνειν χρή . τέκμαρ δέ σοι τῆς αἱμάξιος τῆς συμμετρίης ἡ δύναμις γιγνέσθω . τάδε μὲν ὦν τῶν ἄνευ ἑλκέων τετάνων τὰ ἄκεα . ἢν δὲ ἐπὶ τρώματι σπασμὸς γένηται , ὀλέθριον μὲν καὶ δυσέλπιστον · ἀρήγειν δὲ χρή · μετεξέτεροίτε γὰρ καὶ ἐκ τοιῶνδε ἐσώθησαν . χρὴ ὦν , πρὸς τῇ ἄλλῃ ἰητρείῃ καὶ τὰ ἕλκεα ἰῆσθαι , τέγξιθερμαινόντων , ἅσσα μοι λέλεκται , καὶ πυρίῃ καὶ ἐπιπλάσμασι , φαρμάκοισίτε ὁκόσα Ῥηϊδίως θερμαίνειτε καὶ πολλὸν τεύξει πῦον . ξηρὰ γὰρ ἐπὶ τετάνῳ τὰ ἕλκεα . ἔστω ὦν λιβανωτοῦ τῆς μάννης , καὶ πολίου τῆς κόμης , καὶ Ῥητίνης ἀπὸ τερμίνθου καὶ πίτυος τῶν δενδρέων , καὶ ἀλθαίης Ῥίζης , καὶ πηγάνου καὶ κονύζης τῆς βοτάνης . τάδε χρὴ συμμίσγειν τοῖς ἐπιπλάσμασι , τὰ μὲν τήκοντα , τὰ δὲ ἐμπάσσοντα , τὰ δὲ ξὺν ἐλαίῳ προλεαίνοντα · ἐν μελικρή τῳ δὲ τὴν ἀλθαίηνκεκομμένην προεψεῖν · ἐπιπάσσειν δὲ τῷ ἕλκεϊ καὶ τοῦ καστορίου · οὐ σμικρὴ δὲ ἡ ἔνθεν ἀλέη ὅλῳ τῷ σκήνεϊ , ὅτι καὶ τὰ Ῥίγεα τὰ ἀπὸ τῶν ἑλκέων κακοήθεα . ἐγχρίειν δὲ τὰς Ῥῖνας τῷ καστορίῳ ξὺν κροκίνῳ λίπαϊ · ἀλλὰ καὶ πιπίσκειν τοῦδε ξυνεχέως ὁκόσον ὁλκῆς τριώβολον · ἢν δὲ πρὸς τόδε ἀπαυδήσῃ ὁ στόμαχος , μεσηγὺ σιλφίου Ῥίζης διδόναι τῆς ὁλκῆς τὸ ἶσον τῷ καστορίῳ , ἢ σμύρνης , τοῦ σιλφίου ἥμισυ . ἅπαντα δὲ ξὺν μελικρή τῳ πιπίσκειν . εἰ δὲ εὐπορίη ὀποῦ τοῦ σιλφίου τοῦ ἀπὸ τῆς Κυρήνης γένοιτο , τόνδε χρὴ μέλιτι ἑφθῷ ἐνειλίξαντα , ὁκόσον ὀρόβου μέγεθος , καταπιεῖν διδόναι . ἄριστον γὰρ ὧδε , ὡς τὴν ὑπερώην λάθοι παραλλάξας · δριμὺς γὰρ καὶ τὴν ἐρυγὴν ἀπηνὴς , κάκοδμος ἐών . ἢν δὲ μὴ δύνηται ὧδε καταπιεῖν , μελικρήτῳ λύσαντα διδόναι . ἁπάντων γὰρ τῶν καταποτῶν δυνατώτερον , ὁκόσα πέφυκε ἀλεαίνειν τε καὶ ὑγραίνειν , καὶ ἀνιέναι τῆς τάσιος , καὶ μαλθάσσειν νεῦρα . ἢν δὲ μηδὲν καταπίνωσι , ἐς τὴν ἕδρην ἐγχέειν ξὺν ἐλαίῳ , τοῦ καστορίου . τῷδε καὶ χρίειν τὴν ἕδρην ξὺν λίπαϊ ἢ μέλιτι · τῷδε καὶ τὴν κύστιν τέγγειν τε καὶ χρίειν ἐς πάχος ξὺν κηρῷ τήξαντα . ἢν δὲ καὶ φύσας καὶ κόπριον ἄγειν καιρὸς ᾖ , τῆς ἱερῆς τοῦ καθαρτηρίου ὁλκῆς͵ δύο ξὺν μελικρή τῳ καὶ ἐλαίῳ ἐνιέναι . ξὺν γὰρ τῷ ἄγειν τάδε ἔτι καὶ τὸ ἔντερον καὶ τὴν κάτω κοιλίην ἐκπυριῇ . ποικίλον γὰρ καὶ θερμὸν φάρμακον ἡ ἱερή .
Lemmas: νῦν μάλα χρή κοίτη μαλακός , εὐαφής , λεῖος , προσηνής , θερμός εἰμί . ἀπηνής γάρ καί σκληρός καί τιταίνω ὁ νεῦρον ὑπό ὁ νόσος γίγνομαι . ἀτάρ καί ὁ δέρμα πᾶς καρφαλέος καί τραχύς περιτείνω , ὁ πρόσθεν εὔτροχος βλέφαρον μόγις ὁ ὀφθαλμός ἐπιμύω . ὀφθαλμός δέ ἀτενής , ἐνδινέω . ἀτάρ καί ὁ ἄρθρον συνδέω οὐ κινέω ὁ τάσις . εἰμί δέ καί ὁ οἶκος ἀλεεινός , ἐάν θέρος εἰμί , μή μέχρι ἱδρώς , ἤ ἔκλυσις . εἰς συγκοπή γάρ ὁ νόσος ῥέπω . χρή δέ μηδέ εἰς ὁ ἄλλος ὁ μέγας ἄκος μέλλω · οὐ γάρ καιρός ἀναβολή . εἴτε οὖν διά ψῦξις ἄνευ φανερός πρόφασις γίγνομαι τέτανος , εἴτε ἐπί τραῦμα , εἴτε ἐπί ἄμβλωσις γυνή , φλέψ ὁ ἐπί ἀγκών τέμνω . προμηθεύομαι καί ὁ πίεσις ὁ βραχίων ἐν ὁ ἐπίδεσις , ὡς εἰς ἄνεσις ἔχω , καί ὁ τομή ὡς εὐαφής καί ῥᾴδιος γίγνομαι . ὅδε γάρ σπασμός πρόκλησις · καί εἰσάπαξ ἀφαιρέω εὔμετρος , μή μέχρι λειποθυμία καί περίψυξις . μηδέ ἐπί ἀσιτία εἰμί · ψυχρός καί ξηρός λιμός . δίδωμι οὖν μελικρή τις παχύς ἄκρατος , καί πτισάνη χυλός σύν μέλι . ὅδε γάρ καί παρίσθμιον εἰς ἔκθλιψις ἄπονος , καί στόμαχος εἰς κατάποσις λεῖος καί ῥᾴδιος , καί εἰς μάλθαξις κοιλία μαλακός , καί εἰς δύναμις δυνατός · ὁ δέ σύμπας σκῆνος ἔριον καθελίσσω δεύω ἔλαιον γλεύκινος , ἤ κρόκινος , ἐν ὅς ἤ λιβανωτίς , ἤ κόνυζα , ἤ ἀρτεμισία ἐνεψέω . καί ὁ πᾶς θερμός εἰς δύναμις καί εἰς θίξις εἰμί · χρίω δέ ὁ διά ὁ λημνήστις , καί εὐφόρβιον , καί νίτρον , καί πύρεθρον ἄλειμμα · προσβάλλω δέ ὅδε ὁ καστορίδες συχνός · εὖ δέ καί ὁ τένων συλλαμβ άνω ὁ ἔριον , καί χρίω καί ὁ παρά οὖς καί ἀνθερεών . ὅδε γάρ μάλα πάσχεω δεινός καί τείνω . πυριάω δέ κοῦφος θέρμασμα τένων καί κύστις , μάρσιπος ἔχω κέγχρος φώσσω , ἤ κύστις βοῦς ἔλαιον θερμός ἡμιπληρής , ὡς εἰς πλάτος ἐπίκημαι ὁ πυριάω χωρίον . βιάζω ποτέ ἀνάγκη πυριάω κεφαλή , οὐ ἀσφαλής μέν αἴσθησις , νεῦρον δέ ἀγαθός . ὅδε μέν γάρ ὁμίχλη ἐπί ἀναφορά ἀτμός πίμπλημι , ἀνίημι δέ ὁ νεῦρον . χρή οὖν ὁ τρόπος τε ὁ πυρία ὡς ἀσφαλής χράω , καί ὕλη μή σφόδρα βαρύοδμος εἷς · ἀλλά ὕλη μέν εἰμί ἔλαιον ὁ ἐν κύστις ἄκνισος ἐν διπλόος ἀγγεῖον ἕψω , ἤ ἅλς λεπτός ἐν ὁ μαρσίπιον . κέγχρος γάρ καί λίνος σπέρμα εὐαφής μέν , ἀτμώδης δέ καί βαρύοδμος . τρόπος δέ πυρία · ὑποτείνω δέω ὁ τένων ὕπτιος ὁ πυρίαμα ἄχρι ὁ κορυφή · πρόσω δέ ἐπί ὁ βρέγμα μή προβαίνω . ὅδε γάρ ὁ χωρίον ἅπας μέν ὁ αἴσθησις εἰμί κοινός καί ἀπό ὅδε πᾶς ὁ ἄφεσις ὠφέλεια τε καί βλάψις · ἐάν δέ ἐπιπλάσσω δέω ὁ τένων , ἔνερθε εἰμί ὁ ἰνίον . ἀνώτερος γάρ εἰ τίθημι , ὁ κεφαλή πίμπλημι ἀτμός ὁ λίνος σπέρμα καί ὁ τῆλις · ἐπί δέ ὁ ἐπίπλασμα ἀγαθός ὁ σικύα εἰς ὁ ἰνίον ὁ ῥάχις ἑκατέρωθεν · εἰμί δέ φειδώ πολύς ὁ φλόξ · ὀδυνηρός γάρ καί σπασμώδης ὁ χεῖλος ὁ σικύα ὁ ἀμφίθλασις . χρή οὖν εἰς δηρός ἕλκω καί μαλθακός μάλα , ἤ ἀθρόος ἐν ὀλίγος χρόνος . ὧδε γάρ ἄν σύ κυρτόω ὁ χωρίον ἄπονος , ὅς ἐπιτέμνω χρή . τέκμαρ δέ σύ ὁ αἵμαξις ὁ συμμετρία ὁ δύναμις γίγνομαι . ὅδε μέν οὖν ὁ ἄνευ ἕλκος τέτανος ὁ ἄκος . ἐάν δέ ἐπί τραῦμα σπασμός γίγνομαι , ὀλέθριος μέν καί δυσέλπιστος · ἀρήγω δέ χρή · μέτ-ἐκτεροίτω γάρ καί ἐκ τοιόσδε σῴζω . χρή οὖν , πρός ὁ ἄλλος ἰητρείη καί ὁ ἕλκος ἰάομαι , τέγξιθερμαινοω , ὅστις ἐγώ λέγω , καί πυρία καί ἐπίπλασμα , φαρμάκοισς ὁπόσος ῥᾴδιος θερμαιείτω καί πολύς τεύχω πυός . ξηρός γάρ ἐπί τέτανος ὁ ἕλκος . εἰμί οὖν λιβανωτός ὁ μάννα , καί πόλιον ὁ κόμη , καί ῥητίνη ἀπό τέρμινθος καί πίτυς ὁ δένδρον , καί ἀλθαία ῥίζα , καί πήγανον καί κόνυζα ὁ βοτάνη . ὅδε χρή συμμείγνυμι ὁ ἐπίπλασμα , ὁ μέν τήκω , ὁ δέ ἐμπάσσω , ὁ δέ σύν ἔλαιον προλεαίνω · ἐν μελικρή τις δέ ὁ ἀλθαίηνκενκαμνημαι προέψω · ἐπιπάσσω δέ ὁ ἕλκος καί ὁ καστορίδες · οὐ μικρός δέ ὁ ἔνθεν ἀλέα ὅλος ὁ σκῆνος , ὅτι καί ὁ ῥῖγος ὁ ἀπό ὁ ἕλκος κακοήθης . ἐγχρίω δέ ὁ ῥίς ὁ καστορίδες σύν κρόκινος λίπας · ἀλλά καί πιπίσκω ὅδε συνεχής ὁπόσος ὁλκή τριώβολον · ἐάν δέ πρός ὅδε ἀπαυδάω ὁ στόμαχος , μεσηγύ σίλφιον ῥίζα δίδωμι ὁ ὁλκή ὁ ἴσος ὁ καστορίδες , ἤ σμύρνα , ὁ σίλφιον ἥμισυς . ἅπας δέ σύν μελικρή τις πιπίσκω . εἰ δέ εὐπορία ὀπός ὁ σίλφιον ὁ ἀπό ὁ Κυρήνη γίγνομαι , ὅδε χρή μέλι ἑφθός ἐνελίσσω , ὁπόσος ὄροβος μέγεθος , καταπίνω δίδωμι . ἀγαθός γάρ ὧδε , ὡς ὁ ὑπερώη λανθάνω παραλλάσσω · δριμύς γάρ καί ὁ ἐρυγή ἀπηνής , κάκοδμος εἰμί . ἐάν δέ μή δύναμαι ὧδε καταπίνω , μελίκρητον λύω δίδωμι . ἅπας γάρ ὁ καταπότης δυνατός , ὁπόσος φύω ἀλεαίνω τε καί ὑγραίνω , καί ἀνίημι ὁ τάσις , καί μαλθάσσω νεῦρον . ἐάν δέ μηδείς καταπίνω , εἰς ὁ ἕδρα ἐγχέω σύν ἔλαιον , ὁ καστορίδες . ὅδε καί χρίω ὁ ἕδρα σύν λίπας ἤ μέλι · ὅδε καί ὁ κύστις τέγγω τε καί χρίω εἰς πάχος σύν κηρός τήκω . ἐάν δέ καί φῦσα καί κόπριον ἄγω καιρός εἰμί , ὁ ἱερός ὁ καθαρτήριος ὁλκῆσ͵ʹ δύο σύν μελικρός τις καί ἔλαιον ἐνίημι . σύν γάρ ὁ ἄγω ὅδε ἔτι καί ὁ ἔντερον καί ὁ κάτω κοιλία ἐκπυριάω . ποικίλος γάρ καί θερμός φάρμακον ὁ ἱερός .