aretaeus.de-curatione-acutorum-morborum-libri-duo 2.1
κάτοξυ καὶ ἐπίκαιρον κακὸν φλεγμασίη καὶ πρῆσις τοῦ πνεύμονος , ἐφʼ οἷσι πνὶξ ὀλιγοχρονίη . χρὴ ὦν ἀντίξοα ἠδὲ ὠκέα ἔμμεναι τὰ ἀλεξήμα τα · τάμνειν αὐτίκα τὰς ἐπʼ ἀγκῶνι φλέβας · ἠδʼ ἄμφω ἅμα ἐπὶ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ μᾶλλον , ἢ ἐκ μιῆς μέζονος , — ὡς ἀφʼ ἑκατέρης τῆς χώρης τοῦ πνεύμονος ἡ ἀντίσπασις τῶν ὑγρῶν ἔῃ · μὴ μέσφι λειποθυμίης · προστιμωρέει γὰρ τῇ πνιγὶ ἡ λειποψυχίη . ἀλλὰ κἢν σμικρὸν ἀναπνεύσωσι , ἐπισχόντα χρὴ τὴν Ῥοὴν αὖθις ἀφαιρέειν . ἢν γὰρ ἐξ αἵματος αἱ προφάσιες ἔωσι , αὐτὴν τὴν αἰτίην ἡ φλεβοτομίη ἄγει · ἤν τε φλέγμα , ἢ ἀφρὸς , ἤ τι ἄλλο τῶν ὑγρῶν πρήσσῃ , αἱ τῶν φλεβῶν κενώσιες εὐρυτέρην τὴν τοῦ πνεύμονος ποιέουσι χώρην ἐς δίοδον τῆς ἀναπνοῆς . χρὴ δὲ καὶ κάτω ἄγειν ὑγρὰ καὶ φύσας , ἐπὶ μὲν φλεβοτομίης διαχρίοντα τὴν ἕδρην λίτρῳ , μέλιτι , πηγάνῳ , Ῥητίνῃ τῇ ἀπὸ τῆς τερμίνθου τῇ ὑγρῇ . ἀντὶ δὲ τῆς φλεβοτομίης , εἰ μέζων ἡ κώλυσις ἔοι , ὑποκλύζειν χυλῷ δριμέϊ , ἁλσὶ μὲν πρὸς τῷ λίτρῳ , ἡ Ῥητίνη δὲ τῆς τερμίνθου ξὺν τῷ μέλιτι · πήγανον δὲ ἐν τῷ ἐλαίῳ καὶ ὕσσωπον ἐν τῷ ὕδατι ἑψηθέντα . καὶ κολοκύντης δὲ τῆς ἀγρίης αἱ σάρκες , αἱ εἴσω , ἑψηθεῖσαι ξὺν ὕδατι , ἄρισται . Σίκυαι κοῦφαι ἐς τὰ μετάφρενα καὶ τὸν νῶτον καὶ τὰ ὑποχόνδρια πάντη ξύμφοροι . ἢν δέ πως ὁ θώρηξ εὔσαρκος ἔῃ , ὅκως μὴ ἀμφὶ τοῖσι ὀστέοισι τὸ δέρμα ἡ σικύη ἀμφιθλάσῃ ἐρείδουσα , καὶ τῷδε προσβάλλειν · ἢν γὰρ πάντη τοῦ σώματος τά τε ὑγρὰ ἐφέλκηται καὶ τὸ πνεῦμα ἔξω τιταίνηται , οἷσί περ ὁ πνεύμων πνίγεται , ἀνάπνευσις ἂν γίγνοιτο τοῦ κακοῦ . πάντη γὰρ πολιορκέειν χρὴ τὴν περιπνευμονίην . ἀτὰρ μηδὲ τῶν διὰ στόματος ὠφελούν των φαρμάκων ὑπερορῆν μηδέν . ἕλκει γὰρ ὁ πνεύμων καὶ ἐν ὑγείῃ ὑγρὸν , καὶ ἢν νοσῇ . φαρμάκων διδόναι ὦν ὁκόσα λεπτύνει τὰ ὑγρὰ ἐς διαπνοὴν , ἠδὲ ὀλισθηρὰ καὶ εὔροα ἐς ἀναγωγὴν τεύξει · πίνειν μὲν ἐς τάχος τῆς ὠφελείης λίτρον ξὺν ὑσσώπου ἑψήματι , ἢ ἅλμην ξὺν ὄξεϊ καὶ μέλιτι , ἢ σίνηπι ὑγρὸν ξὺν μελικρή τῳ . ἐμπάσσειν δὲ ἑκάστῳ καὶ τῆς ἴριδος τῆς Ῥίζης καὶ πεπέριος εὔτολμον · ἀτὰρ καὶ τάδε ξηρὰ σήσαντα ξὺν μέλιτι διδόναι . ἢν δὲ ἄϋπνοι ἔωσι διʼ ἡμέρης , ἠδὲ ἐγρηγορῶσι πάννυχοι , δέος μὴ ὁ ἄνθρωπος μανῇ , καὶ ποικίλων φαρμάκων ὑπνωτικῶν χρέος , ἢν μή τι ἐνδιδῷ ἡ νοῦσος , ὅκως καὶ τὴν ταλαιπωρίην ὁ τῶν φαρμάκων καιρὸς εὐνάσῃ . τὰ πολλὰ γὰρ γίγνεται καρώδεα . ἢν δὲ ἐν ἀκμῇ τῆς πνιγὸς καὶ ὑπὸ τῷ ὀλέθρῳ φάρμακον διδῷς , θανάτου ἂν εἴης παρὰ τοῖσι δημότῃσι αἴτιος . χρὴ δὲ καὶ τὰ σιτία ἴκελα ἔμμεναι , δριμέα , λεπτὰ , διαλυτικὰ παχέος , σμηγματώδεα · λαχάνων , πράσον , ἢ κορωνόπους , ἢ κνίδη , ἢ κράμβη ἐν ὄξεϊ ἑψηθεῖσα . αὐστηρῶν δὲ , πτισάνης ὁ χυλὸς , τῆς ὀριγάνου ἢ ὑσσώπου προσλαβὼν , ἠδὲ πεπέριος καὶ λίτρου πλεῖον ἀντὶ τῶν ἁλῶν · χόνδροι ξὺν μέλικρήτῳ κάθεφθοι . ἄφυσα δὲ πάντα ἐν τῇ ἑψήσι ἔστω . κακὸν γὰρ περιπνευμονικοῖσι φῦσαι . οἶνος ποτὸν , ἢν ἄπυροι ἔωσι , μὴ πολλόν τι τῆς στύψιος ἔχων . πυκνωτικὸν γὰρ σωμάτων ἡ στῦψις . χρὴ δὲ τουτέοισι ἀραιοῦν μὲν τὰ μέρεα μᾶλλον . πολλὸν δὲ ἄγειν τὰ πτύελα · τὸ ξύμπαν δὲ , ὀλίγον ἔστω ποτόν πνεύμονι γὰρ τέγξις κακὸν , οὕνεκεν πνεύμων ἀπὸ στομάχου ἕλκει καὶ κοιλίης . θώρηξ δὲ ἐσκεπάσθω εἰρίοισι ξὺν λίπαϊ , καὶ λίτρῳ , ἢ ἁλσί . ἄριστον δὲ χρῖσμα τὸ διὰ τῆς λιμνήστιδος , σίνηπι ξηρὸν ξὺν κηρωτῇ ὑγρῇ . καὶ τὸ ξύμπαν ἔξω ἄγειν καὶ ὑγρὰ καὶ θερμασίην καὶ πνεῦμα . ἀρήγει καὶ ὄσφρησις δριμέων , χρίσιες , ἄκρων δεσμός . τάδε μέντοι ποιέοντι ἢν μὴ εἴκῃ ἡ νοῦσος , ἀνέλπιστος ὁ ἄνθρωπος .
Lemmas: κάτοξυς καί ἐπίκαιρος κακός φλεγμασία καί πρᾶσις ὁ πνεύμων , ἐπί ὅς πνίξ ὀλιγοχρόνιος . χρή οὖν ἀντίξοος ἠδέ ὠκύς εἰμί ὁ ἀλέξεμος τοι · τέμνω αὐτίκα ὁ ἐπί ἀγκών φλέψ · ἠδέ ἄμφω ἅμα ἐπί δεξιός καί ἀριστερός μάλα , ἤ ἐκ εἷς μέγας , — ὡς ἀπό ἑκάτερος ὁ χώρα ὁ πνεύμων ὁ ἀντίσπασις ὁ ὑγρός εἰμί · μή μέσφι λειποθυμία · προστιμωρέω γάρ ὁ πνίξ ὁ λειποψυχία . ἀλλά ἐάν μικρός ἀναπνέω , ἐπέχω χρή ὁ ῥοή αὖθις ἀφαιρέω . ἐάν γάρ ἐκ αἷμα ὁ πρόφασις εἰμί , αὐτός ὁ αἰτία ὁ φλεβοτομία ἄγω · ἐάν τε φλέγμα , ἤ ἀφρός , ἤ τις ἄλλος ὁ ὑγρός πράσσω , ὁ ὁ φλέψ κένωσις εὐρύς ὁ ὁ πνεύμων ποιέω χώρα εἰς δίοδος ὁ ἀναπνοή . χρή δέ καί κάτω ἄγω ὑγρός καί φῦσα , ἐπί μέν φλεβοτομία διαχρίω ὁ ἕδρα λίτρον , μέλι , πήγανον , ῥητίνη ὁ ἀπό ὁ τέρμινθος ὁ ὑγρός . ἀντί δέ ὁ φλεβοτομία , εἰ μέγας ὁ κώλυσις εἰμί , ὑποκλύζω χυλός δριμύς , ἅλς μέν πρός ὁ λίτρον , ὁ ῥητίνη δέ ὁ τέρμινθος σύν ὁ μέλι · πήγανον δέ ἐν ὁ ἔλαιον καί ὕσσωπον ἐν ὁ ὕδωρ ἑψέω . καί κολοκύνθη δέ ὁ ἄγριος ὁ σάρξ , ὁ εἴσω , ἕψω σύν ὕδωρ , ἀγαθός . σίκυαι κοῦφος εἰς ὁ μετάφρενον καί ὁ νῶτον καί ὁ ὑποχόνδριος πάντῃ σύμφορος . ἐάν δέ πως ὁ θώραξ εὔσαρκος εἰμί , ὅπως μή ἀμφί ὁ ὀστέον ὁ δέρμα ὁ σικύα ἀμφιθλάω ἐρείδω , καί ὅδε προσβάλλω · ἐάν γάρ πάντῃ ὁ σῶμα ὁ τε ὑγρός ἐφέλκω καί ὁ πνεῦμα ἔξω τιταίνω , ὅς περ ὁ πνεύμων πνίγω , ἀνάπνευσις ἄν γίγνομαι ὁ κακός . πάντῃ γάρ πολιορκέω χρή ὁ περιπνευμονία . ἀτάρ μηδέ ὁ διά στόμα ὠφελούν των φάρμακον ὑπεροράω μηδείς . ἕλκω γάρ ὁ πνεύμων καί ἐν ὑγεία ὑγρός , καί ἐάν νοσέω . φάρμακον δίδωμι οὖν ὁπόσος λεπτύνω ὁ ὑγρός εἰς διαπνοή , ἠδέ ὀλισθηρός καί εὔροος εἰς ἀναγωγή τεύχω · πίνω μέν εἰς τάχος ὁ ὠφέλεια λίτρον σύν ὕσσωπος ἕψημα , ἤ ἅλμη σύν ὄξος καί μέλι , ἤ σίνηπι ὑγρός σύν μελικρή τις . ἐμπάσσω δέ ἕκαστος καί ὁ Ἶρις ὁ ῥίζα καί πέπερι εὔτολμος · ἀτάρ καί ὅδε ξηρός σέω σύν μέλι δίδωμι . ἐάν δέ ἄυπνος εἰμί διά ἡμέρα , ἠδέ ἐγρηγορόων πάννυχος , δέος μή ὁ ἄνθρωπος μαίνομαι , καί ποικίλος φάρμακον ὑπνωτικός χρέος , ἐάν μή τις ἐνδίδωμι ὁ νόσος , ὅπως καί ὁ ταλαιπωρία ὁ ὁ φάρμακον καιρός εὐνάζω . ὁ πολύς γάρ γίγνομαι καρώδης . ἐάν δέ ἐν ἀκμή ὁ πνίξ καί ὑπό ὁ ὄλεθρος φάρμακον δίδωμι , θάνατος ἄν εἰμί παρά ὁ δημότης αἴτιος . χρή δέ καί ὁ σιτίον ἴκελος εἰμί , δριμύς , λεπτός , διαλυτικός παχύς , σμηγματώδης · λάχανον , πράσον , ἤ κορωνόπους , ἤ κνίδη , ἤ κράμβη ἐν ὄξος ἑψέω . αὐστηρός δέ , πτισάνη ὁ χυλός , ὁ ὀρίγανος ἤ ὕσσωπος προσλαμβάνω , ἠδέ πέπερι καί λίτρον πολύς ἀντί ὁ ἅλς · χόνδρος σύν μέλικρητον κάθεφθος . ἄφυσος δέ πᾶς ἐν ὁ ἕψησις εἰμί . κακός γάρ περιπνευμονικός φῦσα . οἶνος ποτός , ἐάν ἄπυρος εἰμί , μή πολύς τις ὁ στῦψις ἔχω . πυκνωτικός γάρ σῶμα ὁ στῦψις . χρή δέ οὗτος ἀραιόω μέν ὁ μέρος μάλα . πολύς δέ ἄγω ὁ πτύελον · ὁ σύμπας δέ , ὀλίγος εἰμί ποτός πνεύμων γάρ τέγξις κακός , οὕνεκα πνεύμων ἀπό στόμαχος ἕλκω καί κοιλία . θώραξ δέ σκεπάω ἔριον σύν λίπας , καί λίτρον , ἤ ἅλς . ἀγαθός δέ χρῖσμα ὁ διά ὁ λιμνήστις , σίνηπι ξηρός σύν κηρωτή ὑγρός . καί ὁ σύμπας ἔξω ἄγω καί ὑγρός καί θερμασία καί πνεῦμα . ἀρήγω καί ὄσφρησις δριμύς , χρῖσις , ἄκρος δεσμός . ὅδε μέντοι ποιέω ἐάν μή εἴκω ὁ νόσος , ἀνέλπιστος ὁ ἄνθρωπος .