aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-2 2.11
τῇσι γυναιξὶ ὑστέρη ἀγαθὴ μὲν ἐς κάθαρσιν καὶ τόκον , ξυμφορὴ δὲ νούσων μυρίων τε καὶ κακῶν . οὐ γὰρ ἑλκέων ἢ φλεγμασίης ἢ Ῥοῦ μοῦνον , ἀλλὰ κἢν ἐξαπίνης ὅλη ἄνω κινέηται , ὠκέως κτείνει . γεγράφαται μὲν οὖν ἐν ἄλλοισι , ὁκοῖα τῶν ἀπʼ αὐτέης ἦν ὀλέθρια ὀξέα . τὰ δὲ χρόνια Ῥόος διπλόος , σκληρίη , ἕλκεα , τὰ μὲν ἀσινέα , τὰ δὲ κακοήθεα · πρόπτωσις ὅλης , ἢ μέρεος . ῥόος μἒν οὖν , ἐρυθρὸς , ἢ λευκόχροος · ἰδέα δηλοῖ . ἐρυθρὸς μὲν , ἢν αἷμα ξανθὸν , καὶ αἱ τοῦδε ἰδέαι , ἢ πελιδνὸν ἢ μέλαν , καὶ λεπτὸν , ἢ παχὺ καὶ πεπηγὸς , οἷον θρόμβοι · λευκὸς ὡς ὕδωρ , ἢ ὠχρόξανθος ὡς χολή . παχὺς δὲ ὅκως ὑπόλεπτος , ἢ λεπτὸς ἰχὼρ καὶ κάκοδμος . λευκὸς δὲ ὡς πῦον , ὁ δὲ ἀτρεκὴς , ὡς λευκὸς ὄρρος · ἀτὰρ καὶ αἱμάλωψ κοτε τῷ πύῳ συνεκρέει . μυρίαι δὲ ἄλλαι παρὰ τὸ μᾶλλον τουτέων καὶ ἧττον ἰδέαι . περίοδος δὲ ἄλλοτε μὲν ἡ ἐπὶ μῆνα κάθαρσις , ἀλλʼ οὐκ ἐς τὴν ἀρχαίην ξυνίσταται προθεσμίην . οὐ πολλὸν μὲν τὸ αἷμα , ἐν ἡμέρῃσι δὲ πολλῇσι ἐκρέει · ὀλιγήμερος δὲ ἡ διάλειψις , ἀλλὰ καθαρή . ἄλλος περιόδου τρόπος , εἰς προθεσμί ην δὲ καὶ οὐκ ἐς πλῆθος περὶ πλεῖστον ἡ πρώτη κάθαρσις · δὶς δὲ καὶ τρὶς καθαίρονται ἀνὰ πάντα τὸν μῆνα · ἄλλη ἰδέη , ἄσχετος μὲν ἡ Ῥοὴ καὶ σμικρὴ ἐφʼ ἡμέρης ἑκάστης , ἀλλὰ εἰς τὸν ὅλον μῆνα οὐ πάγχυ βαιή . οὐδὲ γὰρ ὑστέρη μύει τὸ στόμα , ἀλλὰ οἴγνυται , πάρεσιν ἐς Ῥύσιν ὑγρότητος πάσχουσα · εἰ δὲ μήτε διαλείπει μήτε σμικρὸν ἐκρέει , αἱμορραγίῃ θνήσκουσι . σημήϊα δὲ , πρὸς τῇσι χροιῇσι τοῦ Ῥόου ἡ χροιὴ τῆς ἀνθρώπου · ἄγρυπνοι , ἀπόσιτοι , ἀσσώδεες , ἔκλυτοι ἐπὶ τὸ ἐρυθρὸν μᾶλλον , καὶ ὀδυνώδεες , καὶ κάκοδμον ἐπʼ ἀμφοῖν τὸ Ῥεῦμα · ἀλλὰ μᾶλλον καὶ ἧσσον ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε . ὁ μὲν γὰρ λευκὸς κακίων , ἢν μέζων που ἡ σηπεδὼν ἔῃ · ἄλλοτε δὲ ὁ ἐρυθρὸς , ἢν ἀγριαίνῃ ἡ διάβρωσις . ἀθρόον δὲ εἰρήσθω , μέλας μὲν ἁπάντων κακίων , πελιδνὸς δεύτερον , ὠχρὸς δὲ καὶ λευκὸς καὶ πυώδης , μακρότεροι μὲν , ἧσσον δὲ κινδυνώδεες . τούτων δὲ αὐτέων ὁ ὠχρὸς κακίων μὲν , πολλὸν δὲ κρέσσων ὁ τῷ συνήθεϊ μεμιγμένος . ξυνήθης δὲ ἐρυθρὸς μὲν καὶ τὰ τοῦδε εἴδεα · τὸ δὲ ἀληθὲς γεραιτέρῃσι κακίονες οἱ ἐρυθροί · ἥκιστα δὲ νεήνισι οἱ λευκοί . ἀτὰρ καὶ ἀσινέστεροι ταύτῃσι οἱ ξυνήθεες · ἄλλος Ῥόος λευκὸς , ἡ ἐπιμήνιος κάθαρσις λευκὴ , δριμεῖα , καὶ ὀδαξώδης ἐς ἡδονήν · ἐπὶ δὲ τοῖσι καὶ ὑγροῦ λευκοῦ , παχέος , γονοειδέος πρόκλησις . τόδε τὸ εἶδος γονόρροιαν γυναικείαν ἐλέξαμεν . ἔστι δὲ τῆς ὑστέρης ψύξις , οὕνεκεν ἀκρατὴς τῶν ὑγρῶν γίγνεται · ἀτὰρ καὶ τὸ αἷμα ἐς χροιὴν λευκὴν ἀμείβει . τοῦ γὰρ πυρὸς οὐκ ἴσχει τὸ φοινίσσον . τήνδε τὴν πάθην καὶ στόμαχος νοσέει καὶ ἐμέει φλέγμα · ἀτὰρ καὶ ἔντερα ὁμοίην ἴσχει , εὖτε τὴν διάρροιαν νοσέει . γίγνεται ἕλκεα καὶ ἐν ὑστέρῃ , τὰ μὲν πλατέα , κνησμώδεα , ἅπερ ἅλια , ὅκως ἀναδορή τις ἐπιπολῆς , πῦον παχὺ , ἄνοσμον , ὀλίγον . εὐήθεα τάδε τὰ ἕλκεα · ἄλλα τουτέων βαθύτερα καὶ κακίονα , οἷς πόνοι σμικροὶ , πῦον ὀλίγῳ πλεῖον , μᾶλλον κάκοδμα , ἀλλʼ ἔμπης εὐήθεα καὶ τάδε . ἢν δὲ ἐπὶ μᾶλλον βαθέα γίγνηται , καὶ τὰ χείλεα τῶν ἕλκεων ἀπηνέα ἢ τρηχέα , ἰχώρ τις κακώδης , καὶ πόνος τῶν πρόσθεν μέζων , ἀνεσθίει δὲ τὴν ὑστέρην τὸ ἕλκος · ἐξήκει δέ κοτε καὶ ἀπολυθέντι σαρκίον · μὴ εἰς ὠτειλὴν ἰὸν μήκιστον κτάνει τόδε , ἢ χρόνιον γίγνεται κάρτα . τόδε καὶ φαγέδαινα κικλήσκεται . ὀλέθρια δὲ τὰ ἕλκεα , ἢν πρὸς τοῖσι ἄλγος ὀξύνῃ , καὶ ἡ ἄνθρωπος ἀπορῇ . σηπεδὼν δὲ ἀπὸ τοῦ ἕλκεος Ῥέει οὔτε αὐτέῃσι φορητὴ , ἀγριαίνει ψαύσεσί τε καὶ φαρμάκοισι , καὶ χαλεπαίνει πως καὶ ἰητρίῃ · φλέβες δὲ ἐν ὑστέρῃ ἐς ὄγκον αἴρονται ξὺν περιτάσεσι τῶν πέλας · ἔστι δὲ πεπνυμένοισι οὐκ ἄσημον τῇ ἁφῇ . οὐ γὰρ ἄλλως δῆλον · πῦρ δὲ καὶ ἄση τοῦ παντὸς καὶ σκληρίη ξύνεστιν , ᾗπερ τοῖσι θηριώδεσι , θανατώδεα ὄντα ἕλκεα , ἀτὰρ καὶ ἐπίκλησιν ἴσχει καρκίνων . ἄλλος καρκίνος · ἕλκος μὲν οὐδαμῆ , ὄγκος δὲ σκληρὸς , ἀτέραμνος · ξυντιταίνει δὲ τὴν ὑστέρην ὅλην , ἀτὰρ καὶ ἄλγεα κατὰ τὰ ἄλλα ὅσα ἐφέλκει · ταῦτα δὲ ἄμφω τὰ καρκινώ δεα καὶ χρόνια καὶ ὀλέθρια · πολλὸν δὲ τὸ ἕλκος τοῦ ἀνελκώτου κάκιον καὶ ὀσμῇ , καὶ πόνοισι , καὶ ζωῇ , καὶ θανάτῳ . ἐξίσταταί κοτε τῆς ἕδρης ἡ ὑστέρη ὅλη , καὶ ἐπὶ τοῖσι μηροῖσι τῆς γυναικὸς ἱζάνει · ἄπιστος ἡ ξυμφορὴ , ἀλλʼ οὐκ ἀθέητος ἡ ὑστέρη , οὐδὲ ἀγέννητος ἡ αἰτίη . ξυνδίδουσι γὰρ οἱ ὑμένες , οἱ πρὸς τοὺς λαγόνας , ὀχῆες τῆς ὑστέρης ἐόντες νευρώδεες · οἱ μὲν κατὰ πυθμένα πρὸς τὴν ὀσφὺν λεπτοί · οἱ δὲ κατʼ αὐχένα ἔνθα καὶ ἔνθα πρὸς τοὺς λαγόνας · οἱ δὲ μάλιστα νευρώδεες , πλατέες ὅκως νεὼς λαίφεα . πάντες οὖν ξυνδίδουσι οἵδε , ἢν ἔξω ἡ ὑστέρη ἀΐσσῃ . κτείνει μὲν οὖν τὰ πολλὰ ἔκπτωσις ἥδε . γίγνεται γὰρ ἐπὶ ἀμβλωσμ ῷ , καὶ σεισμοῖσι μεγάλοισι , καὶ βιαίῳ τόκῳ · ἢν δὲ μὴ κτάνῃ , ἐς μακρὸν αἵδε ζώουσιν , ὁρέουσαι τὰ μὴ θεητὰ καὶ τιθηνοῦσαι ἔξω καὶ βαυκαλῶσαι τὴν ὑστέρην . δοκέει δέ κοτε τῆς διπλόης τῆς ὑστέρης ὁ ἔνδον ὑπεζωκὼς χιτὼν , ἀποσπᾶσθαι τοῦ ξυναφέος . δοιαὶ γὰρ αἱ σχίδες μὲν αἱ ἐπηλλαγμέναι χιτῶνος · ὅδε οὖν ἀφίσταται μὲν καὶ Ῥεύματι , καὶ ἐντρωσμῷ καὶ βιαίῳ τόκῳ , εὖτε ἐπὶ τῷ χορίῳ προσπέφυκεν αὐτέη . ἢν γὰρ τόδε ἕλκηταιβίῃ , συνεκπεράσας ὁ τῆς ὑστέρης χιτὼν ἀλλὰ ἢν μὴ ἐκθάνῃ ἡ γυνὴ , παλίνορσος τὸ αὐτὸ συνήφθη κοτὲ στάθμῃ , ἢ σμικρὸν ἔξω φαίνεται · σκέπει γὰρ τοῖσι μηρίοισι ἡ γυνή . προσπίπτει κοτὲ τὸ στόμιον τῆς ὑστέρης μοῦνον μέσφι τοῦ αὐχένος , ἀλλʼ αὖθις εἴσω δύεται , ἢν ὀσφραίνηται ἡ ὑστέρη θυμιήσι κακώδεϊ . ἕλκει δὲ αὐτέην καὶ ἡ γυνὴ , ἢν ὀσφραίνηται θυμιητῶν εὐωδέων . ἀτὰρ καὶ χερσὶ μαίης ἀτρέμα εἴσω θέει , ἡσυχῆ πιεζευμένη καὶ χριομένη πρόσθεν τοῖσι ὑστέρης μειλίγμασι .
Lemmas: ὁ γυνή ὑστέρα ἀγαθός μέν εἰς κάθαρσις καί τόκος , συμφορά δέ νόσος μυρίος τε καί κακός . οὐ γάρ ἕλκος ἤ φλεγμασία ἤ ῥόος μόνος , ἀλλά ἐάν ἐξαπίνης ὅλος ἄνω κινέω , ὠκύς κτείνω . γράφω μέν οὖν ἐν ἄλλος , ὁποῖος ὁ ἀπό αὐτε͂οι εἰμί ὀλέθριος ὀξύς . ὁ δέ χρόνιος ῥόος διπλόος , σκληρία , ἕλκος , ὁ μέν ἀσινής , ὁ δέ κακοήθης · πρόπτωσις ὅλος , ἤ μέρος . ῥόος μέν οὖν , ἐρυθρός , ἤ λευκόχροος · ἰδέα δηλόω . ἐρυθρός μέν , ἐάν αἷμα ξανθός , καί ὁ ὅδε ἰδέα , ἤ πελιδνός ἤ μέλας , καί λεπτός , ἤ παχύς καί πήγνυμι , οἷος θρόμβος · λευκός ὡς ὕδωρ , ἤ ὠχρόξανθος ὡς χολή . παχύς δέ ὅπως ὑπόλεπτος , ἤ λεπτός ἰχώρ καί κάκοδμος . λευκός δέ ὡς πυός , ὁ δέ ἀτρεκής , ὡς λευκός ὄρρος · ἀτάρ καί αἱμάλωψ ποτέ ὁ πύον συνεκρέω . μυρίος δέ ἄλλος παρά ὁ μάλα οὗτος καί ἥσσων ἰδέα . περίοδος δέ ἄλλοτε μέν ὁ ἐπί μείς κάθαρσις , ἀλλά οὐ εἰς ὁ ἀρχαῖος συνίστημι προθεσμία . οὐ πολύς μέν ὁ αἷμα , ἐν ἡμέρα δέ πολύς ἐκρέω · ὀλιγήμερος δέ ὁ διάλειψις , ἀλλά καθαρός . ἄλλος περίοδος τρόπος , εἰς προθεσμί ην δέ καί οὐ εἰς πλῆθος περί πολύς ὁ πρῶτος κάθαρσις · δίς δέ καί τρίς καθαίρω ἀνά πᾶς ὁ μείς · ἄλλος ἰδέα , ἄσχετος μέν ὁ ῥοή καί μικρός ἐπί ἡμέρα ἕκαστος , ἀλλά εἰς ὁ ὅλος μείς οὐ πάγχυ βαιός . οὐδέ γάρ ὑστέρα μύω ὁ στόμα , ἀλλά οἴγω , πάρεσις εἰς ῥύσις ὑγρότης πάσχω · εἰ δέ μήτε διαλείπω μήτε μικρός ἐκρέω , αἱμορραγία θνῄσκω . σημεῖον δέ , πρός ὁ χροιά ὁ ῥόος ὁ χροιά ὁ ἄνθρωπος · ἄγρυπνος , ἀπόσιτος , ἀσσώδης , ἔκλυτος ἐπί ὁ ἐρυθρός μάλα , καί ὀδυνώδης , καί κάκοδμος ἐπί ἄμφω ὁ ῥεῦμα · ἀλλά μάλα καί ἥσσων ἄλλοτε καί ἄλλοτε . ὁ μέν γάρ λευκός κακός , ἐάν μέγας που ὁ σηπεδών εἰμί · ἄλλοτε δέ ὁ ἐρυθρός , ἐάν ἀγριαίνω ὁ διάβρωσις . ἀθρόος δέ λέγω , μέλας μέν ἅπας κακός , πελιδνός δεύτερος , ὠχρός δέ καί λευκός καί πυώδης , μακρός μέν , ἥσσων δέ κινδυνώδης . οὗτος δέ αὐτός ὁ ὠχρός κακός μέν , πολύς δέ κρατύς ὁ ὁ συνήθης μείγνυμι . συνήθης δέ ἐρυθρός μέν καί ὁ ὅδε εἶδος · ὁ δέ ἀληθής γεραιός κακός ὁ ἐρυθρός · ἦκα δέ νεᾶνις ὁ λευκός . ἀτάρ καί ἀσινής οὗτος ὁ συνηθέω · ἄλλος ῥόος λευκός , ὁ ἐπιμήνιος κάθαρσις λευκός , δριμύς , καί ὀδαξώδης εἰς ἡδονή · ἐπί δέ ὁ καί ὑγρός λευκός , παχύς , γονοειδής πρόκλησις . ὅδε ὁ εἶδος γονόρροια γυναικεῖος λέγω . εἰμί δέ ὁ ὕστερος ψῦξις , οὕνεκα ἀκρατής ὁ ὑγρός γίγνομαι · ἀτάρ καί ὁ αἷμα εἰς χροιά λευκός ἀμείβω . ὁ γάρ πῦρ οὐ ἴσχω ὁ φοινίσσω . ὅδε ὁ πάθη καί στόμαχος νοσέω καί ἐμέω φλέγμα · ἀτάρ καί ἔντερον ὅμοιος ἴσχω , εὖτε ὁ διάρροια νοσέω . γίγνομαι ἕλκος καί ἐν ὑστέρα , ὁ μέν πλατύς , κνησμώδης , ὅς ἅλιος , ὅπως ἀναδορά τις ἐπιπολή , πυός παχύς , ἄνοσμος , ὀλίγος . εὐήθης ὅδε ὁ ἕλκος · ἄλλος οὗτος βαθύς καί κακός , ὅς πόνος μικρός , πυός ὀλίγος πολύς , μάλα κάκοδμος , ἀλλά ἔμπας εὐήθης καί ὅδε . ἐάν δέ ἐπί μάλα βαθύς γίγνομαι , καί ὁ χεῖλος ὁ ἕλκεον ἀπηνής ἤ τραχύς , ἰχώρ τις κακώδης , καί πόνος ὁ πρόσθεν μέγας , ἀνεσθίω δέ ὁ ὑστέρα ὁ ἕλκος · ἐξήκω δέ ποτέ καί ἀπολύω σαρκίον · μή εἰς ὠτειλή ἔρχομαι μήκιστος κτάνω ὅδε , ἤ χρόνιος γίγνομαι κάρτα . ὅδε καί φαγέδαινα κικλήσκω . ὀλέθριος δέ ὁ ἕλκος , ἐάν πρός ὁ ἄλγος ὀξύνω , καί ὁ ἄνθρωπος ἀφοράω . σηπεδών δέ ἀπό ὁ ἕλκος ῥέω οὔτε αύ̓τεος φορητός , ἀγριαίνω ψαῦσις τε καί φάρμακον , καί χαλεπαίνω πως καί ἰητρία · φλέψ δέ ἐν ὕστερος εἰς ὄγκος ἀείρω σύν περίτασις ὁ πέλας · εἰμί δέ πέπνυμαι οὐ ἄσημος ὁ ἁφή . οὐ γάρ ἄλλος δῆλος · πῦρ δέ καί ἄση ὁ πᾶς καί σκληρία σύνειμι , ὅς ὁ θηριώδης , θανατώδης εἰμί ἕλκος , ἀτάρ καί ἐπίκλησις ἴσχω καρκίνος . ἄλλος καρκίνος · ἕλκος μέν οὐδαμῆ , ὄγκος δέ σκληρός , ἀτέραμνος · συντιταίνω δέ ὁ ὑστέρα ὅλος , ἀτάρ καί ἄλγος κατά ὁ ἄλλος ὅσος ἐφέλκω · οὗτος δέ ἄμφω ὁ καρκινός δα καί χρόνιος καί ὀλέθριος · πολύς δέ ὁ ἕλκος ὁ ἀνελκωτος κακός καί ὀσμή , καί πόνος , καί ζωή , καί θάνατος . ἐξίστημι ποτέ ὁ ἕδρα ὁ ὑστέρα ὅλος , καί ἐπί ὁ μηρός ὁ γυνή ἱζάνω · ἄπιστος ὁ συμφορά , ἀλλά οὐ ἀθέητος ὁ ὑστέρα , οὐδέ ἀγέννητος ὁ αἰτία . συνδίδω γάρ ὁ ὑμήν , ὁ πρός ὁ λαγών , ὀχεύς ὁ ὑστέρα εἰμί νευρώδης · ὁ μέν κατά πυθμήν πρός ὁ ὀσφῦς λεπτός · ὁ δέ κατά αὐχήν ἔνθα καί ἔνθα πρός ὁ λαγών · ὁ δέ μάλα νευρώδης , πλατύς ὅπως ναῦς λαῖφος . πᾶς οὖν συνδίδω ὅδε , ἐάν ἔξω ὁ ὑστέρα ἀίσσω . κτείνω μέν οὖν ὁ πολύς ἔκπτωσις ὅδε . γίγνομαι γάρ ἐπί ἀμβλωσμ ῷ , καί σεισμός μέγας , καί βίαιος τόκος · ἐάν δέ μή κτείνω , εἰς μακρός ὅδε ζάω , ὁράω ὁ μή θεατής καί τιθηνέω ἔξω καί βαυκαλάω ὁ ὑστέρα . δοκέω δέ ποτέ ὁ διπλόη ὁ ὕστερος ὁ ἔνδον ὑποζώννυμι χιτών , ἀποσπάω ὁ συναφής . δοιοί γάρ ὁ σχίς μέν ὁ ἐπαλλάσσω χιτών · ὅδε οὖν ἀφίστημι μέν καί ῥεῦμα , καί ἐντρωσμός καί βίαιος τόκος , εὖτε ἐπί ὁ χόριον προσφύω αὐτε͂ος . ἐάν γάρ ὅδε ἕλκηταιβιομαι , συνεκπεράω ὁ ὁ ὑστέρα χιτών ἀλλά ἐάν μή ἐκθνῄσκω ὁ γυνή , παλίνορσος ὁ αὐτός συνάπτω ποτέ στάθμη , ἤ μικρός ἔξω φαίνω · σκέπω γάρ ὁ μηρία ὁ γυνή . προσπίπτω ποτέ ὁ στόμιον ὁ ὑστέρα μόνος μέσφι ὁ αὐχήν , ἀλλά αὖθις εἴσω δύω , ἐάν ὀσφραίνομαι ὁ ὑστέρα θυμίησις κακώδης . ἕλκω δέ αὐτύς καί ὁ γυνή , ἐάν ὀσφραίνομαι θυμιητόν εὐώδης . ἀτάρ καί χείρ μαῖα ἀτρέμας εἴσω θέω , ἡσυχῆ πιέζω καί χρίω πρόσθεν ὁ ὑστέρα μείλιγμα .