aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-2 1.8
ἢν ἕλκος ἐξ ἀποστάσιος ἐν τῷ πνεύμονι γένηται , ἢ ἐκ βηχὸς χρονίης , ἢ ἀναγωγῆς αἵματος , καὶ ἀναβήσσῃ πῦον , πύη , καὶ φθίσις κικλήσκεται · ἢν δὲ θώρηξ ἢ πλευρὸν ἐμπυήσῃ , ἐπανάγηται δὲ διὰ τοῦ πνεύμονος , ἐμπύη ἥδε τοὔνομα . ἢν δὲ ἐπὶ τοῖσι καὶ ὁ πνεύμων ἕλκος ἵσχῃ , ἀναβρωθεὶς ὑπὸ τοῦ διενεχθέντος πύου , τοὔνομα οὐκέτι ἐμπύη , ἀλλὰ φθόην μεταλαμβάνει · ξύνεστι δὲ καὶ πῦρ ξυνεχὲς , ὡς μὴ δοκέειν , λῆγον μὲν οὔκοτε , λῆθον δὲ διʼ ἡμέρης ἱδρῶτι καὶ ψύξι τοῦ σκήνεος . καὶ γὰρ καὶ τὰ ἴδια φθόης ἐστὶ , ἢν ἡ θέρμη ζωπυρῇ , καὶ ἐς νύκτα ἐκλάμπῃ , ἡμέρην δὲ αὖθις ἐν τοῖσι σπλάγχνοισι φωλεύει · δηλοῖ δὲ ἡ δυσφορίη , καὶ ἡ ἀδυναμίη , καὶ αἱ ξυντήξιες . ἢν γὰρ ἀπεδίδρησκε τοῦ σκήνεος διʼ ἡμέρης τὸ πῦρ , πῶς οὐκ ἂν ἐσαρκοῦ τό τε καὶ ἠδύνατο , καὶ εὐφόρως εἶχεν ὥνθρωπος ; εὖτε γὰρ ἀνάγει , ἐπὶ μᾶλλον τὰ δεινὰ αὐξέεται . σφυγμοὶ σμικροὶ καὶ ἀμυδροὶ , ἀγρυπνὴ , ἄχροια , καὶ τἄλλα πάντα ὁκόσα οἱ πυρεταίνοντες · ἰδέαι δὲ ὑγρῶν μυρίαι , πελιδνῶν , μελάνων κατακορέων , ἢ ὠχρολεύκων , ἢ λευκοχλωρέων · πλατέων , στρογγύλων · σκληρῶν , δυσλύτων , ἢ μανῶν , λυομένων · ἢ ἀνόσμων , ἢ κακωδέων · ἅπαντα δὲ τάδε πύου ἔασι ἰδέαι . ὁκόσοι γὰρ ἢ πυρὶ ἢ ὕδατι τὰ ὑγρὰ τεκμαίρονται , οὐ κάρτα μοι δοκέουσι φθόην οἵδε γιγνώσκειν · πιστοτέρη γὰρ ἡ ὄψις ἁπάσης ἄλλης αἰσθήσιος , οὐ τῶν ἀναγομένων μοῦνον , ἀλλὰ καὶ τοῦ εἴδεος τοῦ νοσέοντος . ἢν γὰρ καὶ δημότης ἴδῃ τὸν ἄνθρωπον ὠχρὸν , ἀδρανῆ , ἀναβήσσοντα , ξυντετηκότα , ἀτρεκέα μαντεύεται φθόην · ἀτὰρ ἠδὲ ὁκόσοισι μὲν ἕλκος μὲν οὐκ ἔστι ἐν πνεύμονι , ξυντετήκασι δὲ πυρετοῖσι χρονίοισι , πυκνὰ δὲ καὶ σκληρὰ καὶ ἀτελέα βήσσουσι , καὶ ἀνάγουσι οὐδὲν , καὶ τούσδε φθισικοὺς κικλήσκουσι , οὐ πάνυ ἀσήμως . ξύνεστι δὲ τοῦ θώρηκος βάρος · πλεύμων γὰρ ἄπονος , ἄση , δυσφορίη , ἀποσιτίη , ἑσπέρῃ περίψυξις , καὶ θέρμη ἐς τὴν ἕω · ἱδρὼς ἄχρι θώρηκος τῆς θέρμης δυσφορώτερος · βηχὸς ἀναγωγαὶ ποικίλαι , ὁκοίας ἔλεξα . φωνὴ βραγχώδης · αὐχὴν ὑποσκόλιος , Ῥαδινὸς , οὐκ εὐπαράγωγος · ὁκοῖόν τι ξυντετα μένος · δάκτυλοι ἰσχνοὶ , τὰ δὲ ἄρθρα παχέα · ὀστέων μούνων ἡ ἰδέη · σμύχονται γὰρ καὶ σάρκες · ὄνυχες γρυποὶ δακτύλων , αἱ κοιλίαι Ῥυσαὶ καὶ πλατέες · ὑπʼ ἀσαρκίας γὰρ οὔτε τὴν περιταινίην οὔτε τὸ στρογγύλον ἴσχουσι . διὰ τόδε καὶ ὄνυχες γρυποί · ἥδε γὰρ ἡ ἀνακωχὴ , καὶ ἡ ὑπόστασις αὐτέων , ἥτις ἐν τῇσι κορυφῇσι πεπλησμένη εἵνεκεν αὐτῶν · ἔστι καὶ ὁ τόνος , ὥσπερ καὶ τὰ στερεά · Ῥὶς ὀξείη , ἰσχνὴ , μῆλα ὑπερίσχοντα καὶ ἐρυθρὰ , ὀφθαλμοὶ κοῖλοι , στιλπνοὶ , γανόωντες · οἰδαλέοι , καὶ ὠχροὶ , ἢ πελιδνοὶ τὰ πρόσωπα . γνάθων τὰ λεπτὰ τοῖσι ὀδοῦσι προσιζάνσει μειδιῶσι ἴκελον , τὰ πάντα νεκρώδεες . ὧδε καὶ τὰ πάντα ἴσχει · ἰσχνοὶ , ἄσαρκοι , βραχιόνων μύες ἄδηλοι , μαζῶν οὐδὲ ἴχνη , ἐκφανέες δὲ μοῦναι θηλαί . πλευρὰς οὐ καταλέξαι μοῦνον εὔσημον , ἀλλὰ καὶ ὅπη κραίνουσι , ἐσιδεῖν Ῥηΐδιον · οὐδὲ γὰρ αἱ πρὸς τοὺς σπονδύλους συναθρώσιες εὐξύγκρυπτοι · δῆλαι δὲ καὶ αἱ εἰς τὸ στέρνον ἐπιβολαί · τὰ μέσα τῶν πλευρέων κοῖλα , Ῥομβοειδέα . ὡς ἐς τὴν τῶν ὀστέων περιαγωγὴν ὑποχόνδρια λαγαρὰ , ἀνεσπασμένα , ἐπιγάστριον τῇ Ῥάχει προσφυὲς καὶ λαγών . ἄρθρα ἐναργῆ , ἔξαρθρα , ἀσαρκώδεα , καὶ ἡ κνήμη , ἰσχίον τε καὶ βραχίων . ὑπερίσχει ἡ ἄκανθα τῶν σπονδύλων ἡ πρόσθεν κοίλη τῶν ἑκατέρων ἐκτετηκότων μνῶν · ὡμοπλάται ἐκφανέες ὅλαι , ὅκως πτέρυγες ὀρνίθων . τουτέοισι ἢν κοιλίη ἐκταραχθῇ , ἀνέλπιστοι · ἢν δὲ ἐς ὑγείην τρέπηται , τὰ ἐναντία τοῖσι ὀλεθρίοισι ἐπιφοιτῇ . γηραιοὶ μὲν οὐ ξυνεχέες πάσχειν · διαδιδρήσκουσι δὲ ἥκιστα · νέοι δὲ μέχρι ἀκμῆς ἀπὸ αἵματος ἀναγωγῆς φθινώδεες γίγνονται , καὶ ὑγιάζον ται μὲν , οὐ Ῥηϊδίως δέ · παιδία ξυνεχῶς τῇ βηχὶ μέχρι φθόης κοτὲ Ῥηϊδίως ὑγιάζεται · ἕξιες δὲ Ῥαδινοὶ , σανιδώδεες , πτερυγώδεες , ἐξεχέβρογχοι , λευκοὶ , ἀραιότεροι τὸν θώρηκα · χῶραι δὲ ψυχραὶ καὶ ὑγραὶ , ὁκόσαι τῷ εἴδεϊ τοῦ πάθεος ἀδελφαί .
Lemmas: ἐάν ἕλκος ἐκ ἀπόστασις ἐν ὁ πνεύμων γίγνομαι , ἤ ἐκ βήξ χρόνιος , ἤ ἀναγωγή αἷμα , καί ἀναβήσσω πυός , πύη , καί φθίσις κικλήσκω · ἐάν δέ θώραξ ἤ πλευρόν ἐμπυέω , ἐπανάγω δέ διά ὁ πνεύμων , ἐμπυέω ὅδε ὄνομα . ἐάν δέ ἐπί ὁ καί ὁ πνεύμων ἕλκος ἵσχω , ἀναβιβρώσκω ὑπό ὁ διαφέρω πύον , ὄνομα οὐκέτι ἐμπυέω , ἀλλά φθόη μεταλαμβάνω · σύνειμι δέ καί πῦρ συνεχής , ὡς μή δοκέω , λήγω μέν οὔποτε , λανθάνω δέ διά ἡμέρα ἱδρώς καί ψῦξις ὁ σκῆνος . καί γάρ καί ὁ ἴδιος φθόη εἰμί , ἐάν ὁ θέρμη ζωπυρέω , καί εἰς νύξ ἐκλάμπω , ἡμέρα δέ αὖθις ἐν ὁ σπλάγχνον φωλεύω · δηλόω δέ ὁ δυσφορία , καί ὁ ἀδυναμία , καί ὁ σύντηξις . ἐάν γάρ ἀποδιδράσκω ὁ σκῆνος διά ἡμέρα ὁ πῦρ , πῶς οὐ ἄν σαρκόω ὁ τε καί δύναμαι , καί εὔφορος ἔχω ἄνθρωπος ; εὖτε γάρ ἀνάγω , ἐπί μάλα ὁ δεινός αὐξέω . σφυγμός μικρός καί ἀμυδρός , ἀγρυπνή , ἄχροια , καί ἄλλος πᾶς ὁπόσος ὁ πυρεταίνω · ἰδέα δέ ὑγρός μυρίος , πελιδνός , μέλας κατακορής , ἤ ὠχρόλευκος , ἤ λευκοχλῶρυς · πλατύς , στρογγύλος · σκληρός , δύσλυτος , ἤ μανός , λύω · ἤ ἄνοσμος , ἤ κακώδης · ἅπας δέ ὅδε πύον εἰμί ἰδέα . ὁπόσος γάρ ἤ πῦρ ἤ ὕδωρ ὁ ὑγρός τεκμαίρομαι , οὐ κάρτα ἐγώ δοκέω φθόη ὅδε γιγνώσκω · πιστός γάρ ὁ ὄψις ἅπας ἄλλος αἴσθησις , οὐ ὁ ἀνάγω μόνος , ἀλλά καί ὁ εἶδος ὁ νοσέω . ἐάν γάρ καί δημότης ὁράω ὁ ἄνθρωπος ὠχρός , ἀδρανής , ἀναβήσσω , συντήκω , ἀτρεκής μαντεύομαι φθόη · ἀτάρ ἠδέ ὁπόσος μέν ἕλκος μέν οὐ εἰμί ἐν πνεύμων , συντήκω δέ πυρετός χρόνιος , πυκνός δέ καί σκληρός καί ἀτελής βήσσω , καί ἀνάγω οὐδείς , καί ὅδε φθισικός κικλήσκω , οὐ πάνυ ἄσημος . σύνειμι δέ ὁ θώραξ βάρος · πλεύμων γάρ ἄπονος , ἄση , δυσφορία , ἀποσιτία , ἑσπέρα περίψυξις , καί θέρμη εἰς ὁ ἠώς · ἱδρώς ἄχρι θώραξ ὁ θέρμη δύσφορος · βήξ ἀναγωγή ποικίλος , ὁποῖος λέγω . φωνή βραγχώδης · αὐχήν ὑποσκόλιος , ῥαδινός , οὐ εὐπαράγωγος · ὁποῖος τις συντεταμι μένος · δάκτυλος ἰσχνός , ὁ δέ ἄρθρον παχύς · ὀστέον μόνος ὁ ἰδέα · σμύχω γάρ καί σάρξ · ὄνυξ γρυπός δάκτυλος , ὁ κοιλία ῥυσός καί πλατύς · ὑπό ἀσαρκία γάρ οὔτε ὁ περιταινία οὔτε ὁ στρογγύλος ἴσχω . διά ὅδε καί ὄνυξ γρυπός · ὅδε γάρ ὁ ἀνοκωχή , καί ὁ ὑπόστασις αὐτός , ὅστις ἐν ὁ κορυφή πίμπλημι ἕνεκα αὐτός · εἰμί καί ὁ τόνος , ὥσπερ καί ὁ στερεός · ῥίς οὀξύς , ἰσχνός , μῆλον ὑπερίσχω καί ἐρυθρός , ὀφθαλμός κοῖλος , στιλπνός , γανόω · οἰδαλέος , καί ὠχρός , ἤ πελιδνός ὁ πρόσωπον . γνάθων ὁ λεπτός ὁ ὀδούς προσιζάνω μειδιάω ἴκελος , ὁ πᾶς νεκρώδης . ὧδε καί ὁ πᾶς ἴσχω · ἰσχνός , ἄσαρκος , βραχίων μῦς ἄδηλος , μαστός οὐδέ ἴχνος , ἐκφανής δέ μόνος θηλή . πλευρά οὐ καταλέγω μόνος εὔσημος , ἀλλά καί ὅπῃ κραίνω , εἰσοράω ῥᾴδιος · οὐδέ γάρ ὁ πρός ὁ σφόνδυλος σύναθρωσις εὐσύγκρυπτος · δῆλος δέ καί ὁ εἰς ὁ στέρνον ἐπιβολή · ὁ μέσος ὁ πλευρά κοῖλος , ῥομβοειδής . ὡς εἰς ὁ ὁ ὀστέον περιαγωγή ὑποχόνδριος λαγαρός , ἀνασπάω , ἐπιγάστριος ὁ ῥάχις προσφυής καί λαγώς . ἄρθρον ἐναργής , ἔξαρθρος , ἀσαρκώδης , καί ὁ κνήμη , ἰσχίον τε καί βραχίων . ὑπερίσχω ὁ ἄκανθα ὁ σφόνδυλος ὁ πρόσθεν κοῖλος ὁ ἑκάτερος ἐκτήκω μνᾶ · ὡμοπλάτη ἐκφανής ὅλος , ὅπως πτέρυξ ὄρνις . οὗτος ἐάν κοιλία ἐκταράσσω , ἀνέλπιστος · ἐάν δέ εἰς ὑγεία τρέπω , ὁ ἐναντίος ὁ ὀλέθριος ἐπιφοιτάω . γηραιός μέν οὐ συνεχής πάσχω · διαδιδράσκω δέ ἦκα · νέος δέ μέχρι ἀκμή ἀπό αἷμα ἀναγωγή φθινώδης γίγνομαι , καί ὑγιάζω ται μέν , οὐ ῥᾴδιος δέ · παιδίον συνεχής ὁ βήξ μέχρι φθόη ποτέ ῥᾴδιος ὑγιάζω · ἕξις δέ ῥαδινός , σανιδώδης , πτερυγώδης , ἐξεχέβρογχος , λευκός , ἀραῖος ὁ θώραξ · χώρα δέ ψυχρός καί ὑγρός , ὁπόσος ὁ εἶδος ὁ πάθος ἀδελφή .