aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-2 1.9
οἷσι ἐν τῇσι κοιλίῃσι τὰ ἄνω κατʼ ἴξιν τοῦ θώρηκος ἢ τὰ κάτω ὑπὸ τὸ διάφραγμα πύου ἀποστάσιες γίγνονται , ἢν μὲν ἀνάγωσι , ἔμπυοι οἵδε καλέονται · ἢν δὲ τὸ πῦον διεξίῃ κάτω , ἀποστηματίαι κικλήσκονται · καὶ ἐν μὲν θώρηκι ἐν τοῖσι ἕλκεσι , ἤτοι ἐν πλεύμονι , ἣν ἐκδέχεται φθόη , ἢ ὑπεζωκότι ἐν πλευρῷ , ἢ στέρνῳ , ἢ κάτωπη πρὸς τῇ ξυμφύσι τοῦ πνεύμονος κατὰ Ῥάχιν , ἤ πη τοῦ θώρηκος ἄλλῃ , — ξυμπάντων δὲ ἐς ἀναγωγὴν ὁδὸς τῷ πύῳ πνεύμων . ὑπὸ δὲ τὸ διάφραγμα ἐν τοῖσι σπλάγχνοισι , ἥπατι , σπληνὶ , νεφροῖσι , κύστις · ἐπὶ γυναικῶν δὲ καὶ ὑστέρη · ἔταμον δὲ καὶ ἐγὼ ἐν κώλῳ τινί κοτε ἀπόστασιν τὰ ἐπὶ δεξιὰ πρὸς ἥπατι · καὶ πολλόν τι ἐσσύθη ἔξω πῦον · πολλὸν δὲ καὶ διὰ νεφρῶν καὶ κύστιος ἐς ἡμέρας πλεῦνας ἐρρύη , καὶ περιεγένετο ὥνθρωπος . αἰτίαι δὲ ξυναὶ μὲν ἁπάντων πληγὴ , ἀπεψίη , ψύξις , ἠδὲ ὁκοῖα τοιάδε . τοῖσι δὲ ἐν θώρηκι , βὴξ χρονίη , καὶ πλευρῖτις , καὶ περιπνευμονίη , καὶ Ῥεῦμα χρόνιον · ἀτὰρ ἠδὲ ὀξείας νούσου ἐς ἕν τι τουτέων ἀπόσκηψις . τὸ δὲ ὑγρὸν ἄλλοτε μὲν ἀεργὸν , ἀδρανὲς , ἐγκέεταί τῳ ἄλλῳ · ἄλλοτε μὲν δριμὺ δαπτῶς , καὶ σηπεδόνας ἐμποιέον μέσφι θανάτου . καὶ γὰρ καὶ ἰδέαι μυρίαι , ὁκόσας αὖθις φράσω . θώϋμα δὲ ὅκως ἐξ ὑμένος λεπτοῦτε καὶ ἰσχνοῦ , βάθος οὐκ ἴσχοντος , τοῦ ὑπεζωκότος , τοσόνδε Ῥέει πῦον · πολλὸν γὰρ πολλοῖσι ξυνελέγη . αἰτίη δὲ φλεγμασίη ἀπὸ περιουσίης αἵματος , ἐφʼ ᾗ παχύνεται ὁ ὑμὴν , ἀτὰρ ἠδὲ ἐκ πολλοῦ αἵματος πολλὸν γίγνεται ἐν μέσῳ πῦον · κἢν μὲν εἴσω Ῥέπῃ , αἱ πλευραὶ τὰ ὀστέα κατὰ χώραν τὴν σφῶν αὐτέων , φθίσιν ἔλεξα πρόσθεν ἑτέραν ἔμμεναι συμβεβῶ σαν κατὰ φύσιν · ἢν δὲ ἔξω Ῥέπῃ , διΐσταται τὰ ὀστέα . ἐς γὰρ ἕν τι τῶν μέσων πλευρῶν τῆς ἀποστάσιος ἡ κορυφὴ ἐγείρεται , εὖτε ἔνθα καὶ ἔνθα πλευρὰ παρωθέεται . σημήϊα δὲ τὰ μὲν ἁπάντων ξυνὰ , τὰ δὲ ἑκάστου ἴδια · βάρος ἢ πόνος γε ξυνόν · πνεύμων γὰρ ἄπονος · πυρετοὶ ἀμυδροὶ , Ῥίγεα πρὸς ἑσπέρην , ἱδρῶτες ἐπʼ ἀνέσι , ἀγρυπνίη , οἰδήματα ἐν ἄκροισι ποσὶ καὶ χειρῶν δακτύλοισι , ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε καθιστάμενα , καὶ ἐπαιρόμενα · δυσφορίη , ἀποσιτίη , ἰσχνότη ς ὅλου · ἢν δὲ καὶ μῆκος ἴσχῃ ἡ μεταβολὴ , ἕξις φθινώδης . οὐ γὰρ ἔτι φύσις ἔργου ἔχεται . οὐ γὰρ πέψις ὁκοίη πρόσθεν , οὐκ εὐσαρκίη , χροιὴ ζοφώδης · ἀναπνοὴ πᾶσι μὲν κακὴ , κακίων δὲ οἷσι ἐς τὴν ἄνω κοιλίην . ἀτὰρ καὶ βὴξ τὰ πρῶτα , μέσφι ἂν ἡ φλεγμασίη πιέζει , εὖτε καὶ πόνοι μέζονες καὶ Ῥίγεα , καὶ θέρμη , καὶ ἀγρυπνίη , καὶ δύσπνοια ἔτι μᾶλλον · σφυγμοὶ σμικροὶ , νωθροὶ , ἀδρανέες , τὴν γνώμην παράληροι , διάτασις τοῦ θώρηκος . ἢν δὲ ἤδη εἰς γέννησιν ἥκῃ πύου , πάντα μέγιστα · ἀναγωγὴ δὲ σμικρὴ ἐπὶ βηχὶ μέζονι , καὶ ἐξ ἀποστάσιος βιαίης . τὰ πρῶτα φλεγματωδέ ων χολοβάφων ἐπὶ τὸ μελάντερον , ὅκως ἐξ αἰθάλης · ἔτι δὲ διαίμων καὶ παχέων · ἢν δὲ καὶ Ῥαγήσεσθαι μέλλῃ , καὶ σαρκοειδέων βαθέων · καὶ ἢν Ῥαγῇ , κίνδυνος μὲν πνίξιος , ἢν πολλὸν καὶ ἀθρόον ἐκχυθῇ πῦον · ἢν δʼ οὖν ἐκρέῃ σχέδην , ἀτρεκέει · πῦον ἢν κάτω περῆσαι θέλῃ , τὰ μὲν ἄνω μέρεα ἔνθα ἡ ἀπόστασις , ὀξὺς πόνος , κοιλίη ὑγρὴ , τὰ πρῶτα ὑδατώδεα ξὺν φλεγματώδεσι · ἔπειτα περίρροια αἱματωδέων , καὶ αὖθις σαρκοει δέων , ἢν ἤδη Ῥαγῇ . ἕπεται δὲ τουτέοισι πῦον , ἢ διὰ κοιλίης , ἢ οὔρων · ἀγαθαὶ δὲ πάντων μᾶλλον , αἱ ἐς νεφροὺς καὶ κύστιας μεταλήψιες . φέρεται δὲ , ἤν τε ἄνω , ἤν τε κάτω , χρόος πύου ποικίλον , ὠχρὸν , ἢ λευκὸν , ἢ τεφρίζον , ἢ πελιδνὸν , ἢ μέλαν , καὶ κακῶδες · ἢ ἄνοσμον καὶ παχύτατον · ἢ μέσως ἴσχον , ἢ λεῖον , ὁμαλὸν , ἢ τρηχὺ , ἀνώμαλον , καὶ σαρκοει δέα τὰ ἐμπλόωντα , στρογγύλα , ἢ πλατέα , Ῥηϊδίως ἀποπλυνόμενα , ἢ ἰξώδεα · ἀθρόον δὲ περὶ πύου εἰρῆσθαι , ὁκόσα μὲν λευκὰ , πέπονα , ἄνοσμα , λεῖα , στρογγύλα , καὶ ἀναβήσσεται θᾶσσον , ἢ ὑποφέρεται , περιεστηκότα · ὁκόσα δὲ ἔξωχρα , χολώδεα , ἀνώμαλα , μοχθηρά . πολλὸν δὲ τουτέων κακίω , τὰ πελιδνὰ καὶ μέλανα . σηπεδόνα γὰρ καὶ ἀνεσθιόμενα σημαίνουσι τὰ ἕλκεα . Προσξυν ιέναι δὲ τουτέοισι καὶ τὴν ἕξιν , καὶ τὰ ξυνομαρτέοντατῇ νούσῳ . ἢν γὰρ ἐπὶ τῇ ἐκκρίσι εὐφόρως φέρῃ , ἄπυρος γίγνηται , εὖτε πέσσῃ , εὔχρους , εὔσιτος · ἢrend="indent"ν ἀναβήσσῃ εὐμαρῶς , εὔσφυκτος , εὔτονος γίγνηται , ἀνώλεθρος ὁ νοσέων · ἢν δὲ ἐπιπυρεταίνῃ , καὶ πάντα ἐς κακὸν τρέπηται , ἀνέλπιστος . προσξυνιέναι δὲ καὶ τὰ χωρία , ἔνθα αἱ ἀποστάσιες · ὁκόσοισι γὰρ ἐν τῷ στέρνῳ τὸ ἐμπύημα γίγνεται , βραδέως ἀφίσταται . ψιλὰ γὰρ καὶ ἄσαρκα καὶ χονδρώδεα τὰ μέρεα · τὰ δὲ τοιάδε οὐ Ῥηϊδίως δέχεται φλεγμον ῆς περιουσίην · ἀνεκπύητα δὲ μίμνει πουλὺν χρόνον · ψυχρὸν γὰρ οἱ χόνδροι , ἀλλὰ τῶνδε ἀσινέες μὲν αἱ φλεγμοναί , τῆς ἕξιος δὲ κακαὶ συντήξιες , μακρὸν γὰρ διαπυΐσκει χρόνον . σπλὴν καὶ ἧπαρ καὶ πνεύμων καὶ διάφραγμα ὀξύτερα μὲν ἐς ἐμπύησιν , ἐπικίνδυνα δὲ καὶ θανατώδεα .
Lemmas: ὅς ἐν ὁ κοιλία ὁ ἄνω κατά ἵξις ὁ θώραξ ἤ ὁ κάτω ὑπό ὁ διάφραγμα πύον ἀπόστασις γίγνομαι , ἐάν μέν ἀνάγω , ἔμπυος ὅδε καλέω · ἐάν δέ ὁ πυός διεξέρχομαι κάτω , ἀποστηματίας κικλήσκω · καί ἐν μέν θώραξ ἐν ὁ ἕλκος , ἤτοι ἐν πνεύμων , ὅς ἐκδέχομαι φθόη , ἤ ὑποζώννυμι ἐν πλευρόν , ἤ στέρνον , ἤ κάτωπη πρός ὁ συμφύω ὁ πνεύμων κατά ῥάχις , ἤ πη ὁ θώραξ ἄλλῃ , — σύμπας δέ εἰς ἀναγωγή ὁδός ὁ πύον πνεύμων . ὑπό δέ ὁ διάφραγμα ἐν ὁ σπλάγχνον , ἧπαρ , σπλήν , νεφρός , κύστις · ἐπί γυνή δέ καί ὑστέρα · τέμνω δέ καί ἐγώ ἐν κῶλον τις ποτέ ἀπόστασις ὁ ἐπί δεξιός πρός ἧπαρ · καί πολύς τις σεύω ἔξω πυός · πολύς δέ καί διά νεφρός καί κύστις εἰς ἡμέρα πολύς ῥέω , καί περιγίγνομαι ἄνθρωπος . αἰτία δέ ξυνός μέν ἅπας πληγή , ἀπεψία , ψῦξις , ἠδέ ὁποῖος τοιόσδε . ὁ δέ ἐν θώραξ , βήξ χρόνιος , καί πλευρῖτις , καί περιπνευμονία , καί ῥεῦμα χρόνιος · ἀτάρ ἠδέ ὀξύς νόσος εἰς εἷς τις οὗτος ἀπόσκηψις . ὁ δέ ὑγρός ἄλλοτε μέν ἀεργός , ἀδρανής , ἐγκέω τις ἄλλος · ἄλλοτε μέν δριμύς δαπθός , καί σηπεδών ἐμποιέω μέσφι θάνατος . καί γάρ καί ἰδέα μυρίος , ὁπόσος αὖθις φράζω . θαῦμα δέ ὅπως ἐκ ὑμήν λεπτουτός καί ἰσχνός , βάθος οὐ ἴσχω , ὁ ὑποζώννυμι , τοσόσδε ῥέω πυός · πολύς γάρ πολύς συλλέγω . αἰτία δέ φλεγμασία ἀπό περιουσία αἷμα , ἐπί ὅς παχύνω ὁ ὑμήν , ἀτάρ ἠδέ ἐκ πολύς αἷμα πολύς γίγνομαι ἐν μέσος πυός · ἐάν μέν εἴσω ῥέπω , ὁ πλευρά ὁ ὀστέον κατά χώρα ὁ σφεῖς αὐτός , φθίσις λέγω πρόσθεν ἕτερος εἰμί συμβεβῶ σαν κατά φύσις · ἐάν δέ ἔξω ῥέπω , διίστημι ὁ ὀστέον . εἰς γάρ εἷς τις ὁ μέσος πλευρά ὁ ἀπόστασις ὁ κορυφή ἐγείρω , εὖτε ἔνθα καί ἔνθα πλευρόν παρωθέω . σημεῖον δέ ὁ μέν ἅπας ξυνός , ὁ δέ ἕκαστος ἴδιος · βάρος ἤ πόνος γε ξυνός · πνεύμων γάρ ἄπονος · πυρετός ἀμυδρός , ῥῖγος πρός ἑσπέρα , ἱδρώς ἐπί ἄνεσις , ἀγρυπνία , οἴδημα ἐν ἄκρος πούς καί χείρ δάκτυλος , ἄλλοτε καί ἄλλοτε καθίστημι , καί ἐπαίρω · δυσφορία , ἀποσιτία , ἰσχνότη σ̅ ὅλος · ἐάν δέ καί μῆκος ἴσχω ὁ μεταβολή , ἕξις φθινώδης . οὐ γάρ ἔτι φύσις ἔργον ἔχω . οὐ γάρ πέψις ὁποῖος πρόσθεν , οὐ εὐσαρκία , χροιά ζοφώδης · ἀναπνοή πᾶς μέν κακός , κακός δέ ὅς εἰς ὁ ἄνω κοιλία . ἀτάρ καί βήξ ὁ πρῶτος , μέσφι ἄν ὁ φλεγμασία πιέζω , εὖτε καί πόνος μέγας καί ῥῖγος , καί θέρμη , καί ἀγρυπνία , καί δύσπνοια ἔτι μάλα · σφυγμός μικρός , νωθρός , ἀδρανής , ὁ γνώμη παράληρος , διάτασις ὁ θώραξ . ἐάν δέ ἤδη εἰς γέννησις ἥκω πύον , πᾶς μέγας · ἀναγωγή δέ μικρός ἐπί βήξ μέγας , καί ἐκ ἀπόστασις βίαιος . ὁ πρῶτος φλεγματω̈́ ω̅ν̅ χολόβαφος ἐπί ὁ μέλας , ὅπως ἐκ αἰθάλη · ἔτι δέ δίαιμος καί παχύς · ἐάν δέ καί ῥήγνυμι μέλλω , καί σαρκοειδής βαθύς · καί ἐάν ῥήγνυμι , κίνδυνος μέν πνῖξις , ἐάν πολύς καί ἀθρόος ἐκχέω πυός · ἐάν δέ οὖν ἐκρέω σχέδην , ἀτρεκέω · πυός ἐάν κάτω περάω ἐθέλω , ὁ μέν ἄνω μέρος ἔνθα ὁ ἀπόστασις , ὀξύς πόνος , κοιλία ὑγρός , ὁ πρῶτος ὑδατώδης σύν φλεγματώδης · ἔπειτα περίρροια αἱματώδης , καί αὖθις σαρκοω δέω , ἐάν ἤδη ῥήγνυμι . ἕπομαι δέ οὗτος πυός , ἤ διά κοιλία , ἤ ὅρος · ἀγαθός δέ πᾶς μάλα , ὁ εἰς νεφρός καί κύστις μετάληψις . φέρω δέ , ἐάν τε ἄνω , ἐάν τε κάτω , χρόος πύον ποικίλος , ὠχρός , ἤ λευκός , ἤ τεφρίζω , ἤ πελιδνός , ἤ μέλας , καί κακώδης · ἤ ἄνοσμος καί παχύς · ἤ μέσος ἴσχω , ἤ λεῖος , ὁμαλός , ἤ τραχύς , ἀνώμαλος , καί σηρκωε δέος ὁ ἐμπλάζω , στρογγύλος , ἤ πλατύς , ῥᾴδιος ἀποπλύνω , ἤ ἰξώδης · ἀθρόος δέ περί πύον λέγω , ὁπόσος μέν λευκός , πέπων , ἄνοσμος , λεῖος , στρογγύλος , καί ἀναβήσσω ταχύς , ἤ ὑποφέρω , περιίστημι · ὁπόσος δέ ἔξωχρος , χολώδης , ἀνώμαλος , μοχθηρός . πολύς δέ οὗτος κακός , ὁ πελιδνός καί μέλας . σηπεδών γάρ καί ἀνεσθίω σημαίνω ὁ ἕλκος . προσξυν ἔρχομαι δέ οὗτος καί ὁ ἕξις , καί ὁ ξυνομαρτέοντατός νόσος . ἐάν γάρ ἐπί ὁ ἔκκρισις εὔφορος φέρω , ἄπυρος γίγνομαι , εὖτε πέσσω , εὔχρους , εὔσιτος · ὅς ἀναβήσσω εὐμαρής , εὔσφυκτος , εὔτονος γίγνομαι , ἀνώλεθρος ὁ νοσέω · ἐάν δέ ἐπιπυρεταίνω , καί πᾶς εἰς κακός τρέπω , ἀνέλπιστος . προσσυνίημι δέ καί ὁ χωρίον , ἔνθα ὁ ἀπόστασις · ὁπόσος γάρ ἐν ὁ στέρνον ὁ ἐμπύημα γίγνομαι , βραδύς ἀφίστημι . ψιλός γάρ καί ἄσαρκος καί χονδρώδης ὁ μέρος · ὁ δέ τοιόσδε οὐ ῥᾴδιος δέχομαι φλεγμός ῆς περιουσία · ἀνεκπύητος δέ μίμνω πολύς χρόνος · ψυχρός γάρ ὁ χόνδρος , ἀλλά ὅδε ἀσινής μέν ὁ φλεγμονή , ὁ ἕξις δέ κακός σύντηξις , μακρός γάρ διαπυίσκω χρόνος . σπλήν καί ἧπαρ καί πνεύμων καί διάφραγμα ὀξύς μέν εἰς ἐμπύησις , ἐπικίνδυνος δέ καί θανατώδης .