aretaeus.de-causis-et-signis-acutorum-morborum-lib-2 2.6
στόμαχος ἡδονῆς καὶ ἀηδίης ἡγεμών · καρδίης καίριον γειτόνευμα ἐς τόνον καὶ θυμὸν , ἢ ἀθυμίην , τῆς ψυχῆς συμπαθείῃ · ἥδε στομάχου πρώτιστα δύναμις . τάδε μὲν οὖν μοι ἄλλῃ λέλεκται . ἀπότοκοι ἡδονῆς μὲν , εὐπεψίη , εὐσαρκίη , εὐχροίη τοῦ σώματος · ἀηδίης δὲ τουτέων τἀναντία , κοτὲ καὶ ἀθυμίη μὴ ἔχων τροφὴν , μελαγχολώδεσι δὲ κἀποσιτίη . ἢν οὖν ὅδε νοσέῃ , μῖσος καὶ ἀποστροφὴ τῶν γευμάτων , οὐκ ἢν προσαίρωνται μόνον , ἀλλὰ κἢν ἀθέητα μὲν ᾖ τὰ σιτία . ἀναπεμπάζονται δὲ ναυτίῃ , ἢ ἀπορίῃ , ἢ πλάδῳ , ἢ καρδιαλγίῃ · καὶ σιαλοχόοι δὲ , καὶ ἔμετοι ἐνίοις . κἢν ὁμῶς τὸ σῶματείρῃ , ἢν γαστὴρ μείνῃ κενεὴ τῶνδε , τόνδε πόνον Ῥηΐτερον φέρει τῆς προσάρσιος . ἢν δὲ καὶ ὑπʼ ἀνάγκης κοτὲ ἐς τὴν ἐδωδὴν ἴῃ , πολλὸν κάκιον ὅδε πόνος τοῦ λιμοῦ · ἐν τῷ στόματι λεῆναι ἄλγος , καταπιεῖν μέζων ὀδύνη · ἀτὰρ καὶ οὐχὶ πρὸς μὲν τὰ οἰκεῖα τοιῶσδε · ἐς δὲ τὰ ἀλλόκοτα χρηστῶς , ἀλλαγῇ τῶν κατὰ φύσιν ἐς τὸ ἔμπαλιν · ἀχθηδὼν ἐς πάντα , καὶ φυγὴ καὶ μῖσος σιτίων · ἐπὶ δὲ τοῖσι μεσσηγὺ τῶν ὠμοπλατέων χωρίοισιν ἄλγος · πολὺ δὲ καὶ μέζον , ἢν προσφέρωνται καὶ καταπίνωσι · ἄση , ἀπορίη , ὄψιες ἀμαυραὶ , ὤτων ἦχοι , βάρεα κεφαλῆς , νάρκη μελέων . καὶ τὰ γυῖα λύονται · παλμὸς ἐν τοῖσι ὑποχονδρίοισι , φαντασίη τῆς Ῥάχιος ἐς τὼ σκέλεε κινευμένης , ἄλλοτε ἄλλῃ τῇδε κἀκεῖσε φέρεσθαι δοκέουσι , κἢν ἑστήκωσι , κἢν κατακέωνται , ὅκως ὑπὸ αὔρης ἀνέμων κάλαμοι , ἢ δένδρεα · φλέγμα ψυχρὸν , ὑδαρὲς ἀποβλύζουσι . ἐπὴν δὲ καὶ χολὴ ᾖ πικροχόλοισι , σκοτώδεες , ἄδιψοι κἢν ἐπʼ ἐδέσμασι διψῆν δοκέωσι , ἄγρυπνοι , νωθροὶ , νυσταλέοι , οὐχ ὕπνῳ ἀτρεκέϊ · κωματώδεσι δʼ ὁμοιοπαθέες , ἰσχνοὶ , ἔξωχροι , ἀσθενέες , ἔκλυτοι , λειποδρανέες , ἄψυχοι , δειλοὶ , ἡσύχιοι · ἐξαπίνης δὲ ὀργίλοι · κάρτα μελαγχολώδεες . καὶ γὰρ ἐξώκειλάν κοτε ἐς μελαγχολίην οἱ τοιοίδε . τάδε μέντοι τῆς ψυχῆς , τοῦ στομάχου ἐνδιδόντος , εἶναι δεῖ τὴν πάθην · οἱ δὲ δὴ ἄνθρωποι οὐκ εἰδότες τὰ ξυμπαθέα μέρεα , ἐφʼ οἷσι τὰ δεινότα τα γίγνεται , τὸν στόμαχον αἴτιον ἡγοῦνται · μέγα δὲ ἐς πίστιν ὧν λέγω ἡ ξυνάφεια τῆς καρδίης , ἔνθα πάντων ἡ ἀρχή . μέσον γὰρ ἐνίζει τῷ πνεύμονι ἡ καρδίη , ἡ δὲ τούτων μεσότης τὸν στόμαχον συνάπτει · ἄμφω δὲ προσπεφύκασιτῇ Ῥάχι · διὰ τόδε πρὸς τὴν καρδίην γειτόνημα , καὶ καρδιαλγίη , καὶ τὰ μελαγχολώδεα . αἰτίαι δὲ τῆς νούσου , καὶ ἄλλαι μὲν μυρίαι , καιρίη δὲ , πῦον συχνὸν ἀπὸ κοιλίης διὰ στομάχου χυθέν . ξύνηθες δὲ καὶ τοῖς ὑπό τε ἀνάγκαις ἐκδεδιῃ τημ ένοις λεπτῇ καὶ σκληροτέρῃ διαίτῃ , ἀτὰρ καὶ τοῖσι ἐς παιδείην πονεῦσι , καὶ ἐς τήνδε τλήμοσι , οἷσι θείης μὲν μαθήσιος ποθὴ , ὀλιγοσιτίη δὲ καὶ ἀγρυπνίη , καὶ μελεδώνη λόγων τε καὶ πρηγμάτων σοφῶν · οἷσι ὑπεροψίη μὲν διαίτης ἁδρῆς καὶ ποικίλης , λιμὸς δὲ ἡ τροφὴ , καὶ ὕδωρ ποτὸν , καὶ ἐν ὕπνῳ ἀϋπνίη . οἷσι μαλθακὴ μὲν εὐνὴ ἄστρωτος χαμαὶ , ἀμφίβλημα δὲ εὐτελὲς , ἀμπεχόνη ἀραιὴ , τὸ δὲ τοῦδε κράνος ὁ κοινὸς ἀὴρ , πλοῦτος δὲ ἐννοίης θείης περιουσίη τε καὶ χρῆσις . τάδε γὰρ αὐτέοισι ἀγαθὰ γίγνεται ἔρωτι παιδείης · καὶ εἰ προσαίρονται , εὐτελὲς μὲν σιτίον , οὐδὲ ἐς κόρον ἐδωδῆς , ἀλλʼ ἐς ζωὴν μοῦνον · οὐκ ἐπʼ οἴνῳ θώρηξις , οὐ θυμηδίη · οὐ Ῥέμβος καὶ περίοδοι , οὐ σωμάτων ἄσκησις , οὐδὲ σαρκῶν περιβολή . τίνος γὰρ οὐκ ἂν ἀπάγοι παιδείης ἔρως ; πατρίδος , τοκήων , κασιγνήτων , ἑωυτῶν μέσφι θανάτου . τοῖσδε οὖν τηκεδὼν μὲν τοῦ σκήνεος , ἄχροοι τὴν μορφὴν , καὶ ἐν νεότητι γηραλέοι , καὶ ὑπʼ ἐννοίης κωφοὶ , ψυχὴν δὲ ἀμειδέες , ἀμείλιχοι · στομάχου δὲ κακοσιτίη · ταχὺς ὁ κόρος τῆς ξυνήθεος εὐτελέος καὶ ἑτοίμου τροφῆς , ἀηθείῃ δὲ ποικίλης ἐδωδῆς ὄκνος δὲ πάντων γευμάτων . ἢν δὲ καὶ λάβωσίτι τῶν ξένων , βλάβη , ἀπόστροφοι εὐθὺς ἐς πάντα . ἥδε ἐστὶ στομάχου χρονιη νοῦσος · φλεγμοναὶ δὲ καὶ Ῥεύματα , καὶ καρδιωγμὸς , ἢ πόνος , στομαχικὸν οὐ κικλήσκεται πάθος . θέρος ἄγει τήνδε νοῦσον · ἔνθα καὶ πέψιος καὶ ὀρέξιος καὶ πάντων ἀδυναμίη . ἡλικίη δὲ γῆρας , οἷσι καὶ δίχα πάθεος διὰ τὸ τοῦ βίου τέλος , καὶ ἡ ὄρεξις ἐς τέρμα ἥκει .
Lemmas: στόμαχος ἡδονή καί ἀηδία ἡγεμών · καρδία καίριος γειτόνευμα εἰς τόνος καί θυμός , ἤ ἀθυμία , ὁ ψυχή συμπάθεια · ὅδε στόμαχος πρῶτος δύναμις . ὅδε μέν οὖν ἐγώ ἄλλῃ λέγω . ἀπότοκος ἡδονή μέν , εὐπεψία , εὐσαρκία , εὐχροία ὁ σῶμα · ἀηδία δέ οὗτος ἐναντίος , ποτέ καί ἀθυμία μή ἔχω τροφή , μελαγχολώδης δέ ἀποσιτία . ἐάν οὖν ὅδε νοσέω , μῖσος καί ἀποστροφή ὁ γεῦμα , οὐ ἐάν προσαίρω μόνος , ἀλλά ἐάν ἀθέατος μέν εἰμί ὁ σιτίον . ἀναπεμπάζομαι δέ ναυτία , ἤ ἀπορία , ἤ πλάδος , ἤ καρδιαλγία · καί σιαλοχόος δέ , καί ἔμετος ἔνιοι . ἐάν ὁμῶς ὁ σῶματειρομαι , ἐάν γαστήρ μένω κενός ὅδε , ὅδε πόνος ῥᾴδιος φέρω ὁ πρόσαρσις . ἐάν δέ καί ὑπό ἀνάγκη ποτέ εἰς ὁ ἐδωδή ἔρχομαι , πολύς κακός ὅδε πόνος ὁ λιμός · ἐν ὁ στόμα λεαίνω ἄλγος , καταπίνω μέγας ὀδύνη · ἀτάρ καί οὐ πρός μέν ὁ οἰκεῖος τοιῶσδε · εἰς δέ ὁ ἀλλόκοτος χρηστός , ἀλλαγή ὁ κατά φύσις εἰς ὁ ἔμπαλιν · ἀχθηδών εἰς πᾶς , καί φυγή καί μῖσος σιτίον · ἐπί δέ ὁ μεσηγύ ὁ ὠμοπλάτη χωρίον ἄλγος · πολύς δέ καί μέγας , ἐάν προσφέρω καί καταπίνω · ἄση , ἀπορία , ὄψις ἀμαυρός , οὖς ἦχος , βάρος κεφαλή , νάρκη μέλος . καί ὁ γυῖον λύω · παλμός ἐν ὁ ὑποχόνδριος , φαντασία ὁ ῥάχις εἰς ὁ σκέλος κινέω , ἄλλοτε ἄλλῃ ὅδε ἐκεῖσε φέρω δοκέω , ἐάν ἵστημι , ἐάν κατάκειμαι , ὅπως ὑπό αὔρα ἄνεμος κάλαμος , ἤ δένδρον · φλέγμα ψυχρός , ὑδαρής ἀποβλύζω . ἐπήν δέ καί χολή εἰμί πικρόχολος , σκοτώδης , ἄδιψος ἐάν ἐπί ἔδεσμα διψάω δοκέω , ἄγρυπνος , νωθρός , νυσταλέος , οὐ ὕπνος ἀτρεκής · κωματώδης δέ ὁμοιοπαθής , ἰσχνός , ἔξωχρος , ἀσθενής , ἔκλυτος , λειποδρανής , ἄψυχος , δειλός , ἡσύχιος · ἐξαπίνης δέ ὀργίλος · κάρτα μελαγχολώδης . καί γάρ ἐξοκέλλω ποτέ εἰς μελαγχολία ὁ τοιόσδε . ὅδε μέντοι ὁ ψυχή , ὁ στόμαχος ἐνδίδωμι , εἰμί δέω ὁ πάθη · ὁ δέ δή ἄνθρωπος οὐ οἶδα ὁ συμπαθής μέρος , ἐπί ὅς ὁ δεινότης τοι γίγνομαι , ὁ στόμαχος αἴτιος ἡγέομαι · μέγας δέ εἰς πίστις ὅς λέγω ὁ συνάφεια ὁ καρδία , ἔνθα πᾶς ὁ ἀρχή . μέσος γάρ ἐνίζω ὁ πνεύμων ὁ καρδία , ὁ δέ οὗτος μεσότης ὁ στόμαχος συνάπτω · ἄμφω δέ προσπεφύκασιτός ῥάχις · διά ὅδε πρός ὁ καρδία γειτόνημα , καί καρδιαλγία , καί ὁ μελαγχολώδης . αἰτία δέ ὁ νόσος , καί ἄλλος μέν μυρίος , καιρία δέ , πυός συχνός ἀπό κοιλία διά στόμαχος χέω . συνηθέω δέ καί ὁ ὑπό τε ἀνάγκη ἐκδεδιη τναη ένο λεπτός καί σκληρός δίαιτα , ἀτάρ καί ὁ εἰς παιδεία πονέω , καί εἰς ὅδε τλήμων , ὅς θεῖος μέν μάθησις ποθή , ὀλιγοσιτία δέ καί ἀγρυπνία , καί μελεδώνη λόγος τε καί πρᾶγμα σοφός · ὅς ὑπεροψία μέν δίαιτα ἁδρός καί ποικίλος , λιμός δέ ὁ τροφή , καί ὕδωρ ποτός , καί ἐν ὕπνος ἀυπνία . ὅς μαλθακός μέν εὐνή ἄστρωτος χαμαί , ἀμφίβλημα δέ εὐτελής , ἀμπεχόνη ἀραιός , ὁ δέ ὅδε κράνος ὁ κοινός ἀήρ , πλοῦτος δέ ἔννοια θεῖος περιουσία τε καί χρῆσις . ὅδε γάρ αύ̓τεος ἀγαθός γίγνομαι ἔρως παιδεία · καί εἰ προσαίρω , εὐτελής μέν σιτίον , οὐδέ εἰς κόρος ἐδωδή , ἀλλά εἰς ζωή μόνος · οὐ ἐπί οἶνος θώρηξις , οὐ θυμηδία · οὐ ῥέμβος καί περίοδος , οὐ σῶμα ἄσκησις , οὐδέ σάρξ περιβολή . τίς γάρ οὐ ἄν ἀπάγω παιδεία ἔρως ; πατρίς , τοκεύς , κασίγνητος , ἑαυτοῦ μέσφι θάνατος . ὅδε οὖν τηκεδών μέν ὁ σκῆνος , ἄχροος ὁ μορφή , καί ἐν νεότης γηραιός , καί ὑπό ἔννοια κωφός , ψυχή δέ ἀμειδής , ἀμείλιχος · στόμαχος δέ κακοσιτία · ταχύς ὁ κόρος ὁ συνήθης εὐτελής καί ἑτοῖμος τροφή , ἀήθεια δέ ποικίλος ἐδωδή ὄκνος δέ πᾶς γεῦμα . ἐάν δέ καί λβώσιτκω ὁ ξένος , βλάβη , ἀπόστροφος εὐθύς εἰς πᾶς . ὅδε εἰμί στόμαχος χρονιος νόσος · φλεγμονή δέ καί ῥεῦμα , καί καρδιωγμός , ἤ πόνος , στομαχικός οὐ κικλήσκω πάθος . θέρος ἄγω ὅδε νόσος · ἔνθα καί πέψις καί ὄρεξις καί πᾶς ἀδυναμία . ἡλικία δέ γῆρας , ὅς καί δίχα πάθος διά ὁ ὁ βίος τέλος , καί ὁ ὄρεξις εἰς τέρμα ἥκω .